Supreme Court dismisses appeal for vague grounds regarding facts not presented in lower court proceedings.

Απόφαση 1314 / 2023 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1314/2023

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αικατερίνη Βλάχου, Γεωργία Κατσιμαγκλή, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη και Χριστίνα - Ζαφειρία Γαβριηλίδου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 7 Οκτωβρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας - καλούσας: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "... ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΟΧΗΜΑΤΩΝ - ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ - SERVICE - MHXANHMATΩN - ΚΑΥΣΙΜΩΝ - ΛΙΠΑΝΤΙΚΩΝ" και δ.τ. "... ΑΕ" και ήδη "... ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ" και δ.τ. "... ΑΕ - ... ΑΕ" που εδρεύει στα ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Βασίλειο Κουρκουρίκα με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και ο οποίος, στην ως άνω από 16-9-2022 δήλωση, καθώς και με τις κατατεθείσες προτάσεις του δήλωσε την ως άνω μεταβολή της αναιρεσείουσας.

Της αναιρεσίβλητης - καθ' ης η κλήση: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "... ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" (πρώην "... ΕΛΛΑΣ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ - ΕΠΙΣΗΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΕΑΣ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ...", πρώην "... ΕΛΛΑΣ ΑΒΕΕ"), που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Σοφία Παπαδοπούλου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 13-10-2011 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάστηκε με την ασκηθείσα στο ακροατήριο και διά των προτάσεων ανταγωγή της "... ΕΛΛΑΣ ΑΒΕΕ". Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 6182/2014 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2180/2017 του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 16-3-2018 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγήτρια την Αρεοπαγίτη Χριστίνα - Ζαφειρία Γαβριηλίδου, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 16-3-2018 (αρ. κατ. 69/2018) αίτηση αναίρεσης κατά της με αριθμό 2180/2017 τελεσίδικης απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την ειδική διαδικασία των άρθρων 648 επ. του ΚΠολΔ, ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ), είναι επομένως παραδεκτή (άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς τους λόγους της (άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Από τις διατάξεις των άρθρων 118 παρ. 4, 566 παρ. 1, 577 παρ. 3 και 578 ΚΠολΔ, συνάγεται ότι, όταν η αγωγή κρίθηκε κατ' ουσίαν βάσιμη ή αβάσιμη, για να είναι ορισμένος και άρα παραδεκτός ο λόγος αναίρεσης, με τον οποίο προσάπτεται στο δικαστήριο της ουσίας ευθεία παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου (άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ), δεν αρκεί να εκτίθενται στο αναιρετήριο το κατά την εκδοχή του αναιρεσείοντος πραγματικό μέρος της υπόθεσης, η έννοια την οποία αποδίδει ο αναιρεσείων στη διάταξη, που φέρεται, ότι παραβιάσθηκε, και το συμπέρασμα του δικαστηρίου, που φέρεται ως προϊόν ερμηνευτικού ή υπαγωγικού σφάλματος, αλλά πρέπει επιπλέον να αναφέρονται, με πληρότητα και σαφήνεια, οι ουσιαστικές παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά, που δέχθηκε το δικαστήριο, ως θεμελιωτικά της κρίσης του για το βάσιμο ή αβάσιμο της αγωγής.

Διότι η ευδοκίμηση της αναίρεσης εξαρτάται, σύμφωνα με το άρθρο 578 ΚΠολΔ, από την ορθότητα όχι του αιτιολογικού, αλλά του διατακτικού της προσβαλλόμενης απόφασης, το οποίο συνάπτεται αιτιωδώς με τις ουσιαστικές παραδοχές του δικαστηρίου. Επομένως, η παράθεση των παραδοχών αυτών στο αναιρετήριο είναι αναγκαία, για να μπορεί να ελεγχθεί, με βάση το περιεχόμενο του, αν η αποδιδόμενη στην απόφαση παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου οδήγησε σε εσφαλμένο διατακτικό, ώστε να αποβαίνει εφικτός ο έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής του νόμου και συνακόλουθα ο έλεγχος του διατακτικού της απόφασης.

Δεν επιτρέπεται δε η συμπλήρωση του αναιρετηρίου με την προσβαλλομένη απόφαση ή άλλα διαδικαστικά έγγραφα (ΟλΑΠ 1/2016, ΟλΑΠ 2/2013, ΟλΑΠ 20/2005, ΟλΑΠ 27/1998, ΟλΑΠ 32/1996, ΑΠ 903/2019). Μάλιστα δεν αρκεί η μνεία αποσπασματικών παραδοχών της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης κατ' επιλογή του αναιρεσείοντος, αλλά πρέπει να αναφέρεται το σύνολο των πραγματικών περιστατικών, που έγιναν δεκτά με τη προσβαλλόμενη απόφαση, έστω και κατά τρόπο συνοπτικό, με βάση τα οποία η προσβαλλομένη κατέληξε σε δυσμενές για τον αναιρεσείοντα συμπέρασμα (ΑΠ 901/2019, ΑΠ 968/2018, ΑΠ 1966/2017).

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρ. 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται μόνο αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ.ΑΠ 1/2016, Ολ.ΑΠ 2/2013).

Με τον ως άνω λόγο αναίρεσης, ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βάσιμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κλπ, ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσία (Ολ.ΑΠ 2/2021, Ολ.ΑΠ 3/2020, ΑΠ 224/2023, ΑΠ 10/2020).

Στην προκειμένη περίπτωση, η αναιρεσείουσα με τους πρώτο και τρίτο λόγους της αναίρεσης αποδίδει στην προσβαλλομένη απόφαση την από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, της παραβίασης ευθέως των διατάξεων των άρθρων 43 του Π.Δ. 34/1995 και 361 του ΑΚ. Συγκεκριμένα ως προς το λόγο αυτό αναφέρονται στο αναιρετήριο, κατά πιστή μεταφορά, τα εξής: " Η απόφαση διέλαβε (σελίδα 24 και 25) ότι η καταγγελία της υπομίσθωσης σύμφωνα με την υπό κρίση ένδικη κατά τα διαλαμβανόμενα σε αυτήν αγωγή είναι άκυρη, σύμφωνα με τον Β1 όρο του μισθωτηρίου, που επαναβεβαιώθηκε με την από 24-3-2010 τροποποιητική σύμβαση γιατί έλαβε χώρα χωρίς να παύσει η εμπορία της αναιρεσίβλητης και να αποχωρήσει από το όμορο του μισθίου ακίνητο, και κατά συνέπεια της ως άνω παραδοχής οφείλεται ως συμφωνηθείσα ποινική ρήτρα και αναπόδεικτη αποζημίωση το ποσό των 686.606,58 ευρώ, ήτοι, μέχρι της συμπλήρωσης της δωδεκαετίας μισθώματα αυξημένα στο διπλάσιο.

Περαιτέρω, στο αιτιολογικό της σελίδα 24 και 25, δέχθηκε ότι η ως άνω συνομολόγηση του όρου της ένδικης σύμβασης διαφοροποιεί τη διάταξη του άρθρου 43 του Π.Δ. 34/1995, αφού τροποποιεί τις νόμιμες προϋποθέσεις γένεσης δικαιώματος καταγγελίας μίσθωσης από το μισθωτή, με αποτέλεσμα να θεωρείται ως παραίτηση από το δικαίωμα καταγγελίας της σύμβασης υπομίσθωσης.

Η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση προέβη όμως σε εσφαλμένη ερμηνεία της ως άνω διάταξης νόμου, ήτοι της διάταξης του ν.δ. 34/1995, σε συνδυασμό με τη θεμελιώδη αρχή του άρθρου 361 του ΑΚ (αρχή της ελευθερίας των συμβάσεων), σύμφωνα με την οποία με την προαναφερθείσα συμβατική συμφωνία δεν επέρχεται παραίτηση από το δικαίωμα καταγγελίας της σύμβασης υπομίσθωσης.

Συνακόλουθα των αμέσως προαναφερθέντων, η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση με την παραδοχή της ότι δια της άνω συμβατικής συμφωνίας επήλθε παραίτηση από το δικαίωμα καταγγελίας της σύμβασης υπομίσθωσης, εσφαλμένα ερμήνευσε και εσφαλμένα εφήρμοσε τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 43 του Π.Δ. 34/1995 και 361 του ΑΚ και ως εκ τούτου είναι αναιρετέα, κατ' άρθρο 559 αρ. 1 του ΚΠολΔ και συνακόλουθα εσφαλμένα δέχθηκε ότι δεν δικαιούμαι επιδίκασης της ένδικης ποινικής ρήτρας...

Η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση κατ' εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 43 του Π.Δ. 34/1995 δέχθηκε, σε κάθε περίπτωση και όλως επικουρικά, ότι η συμφωνία της καταγγελίας της ένδικης υπομίσθωσης, με όρους διαφορετικούς από τους οριζόμενους στο ως άνω άρθρο είναι άκυρη, διότι δεν αποδέχθηκε επανάληψη της συμφωνίας (την οποία η απόφαση δέχθηκε) με έγγραφο βέβαιης χρονολογίας...".

Οι λόγοι αυτοί είναι στο σύνολο τους απορριπτέοι ως απαράδεκτοι λόγω αοριστίας, διότι ουδόλως διαλαμβάνονται οι ουσιαστικές παραδοχές του δικαστηρίου της ουσίας, επί των ζητημάτων που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, με βάση τις οποίες η προσβαλλόμενη απόφαση στήριξε την κρίση του, περί απορρίψεως του κονδυλίου της ποινικής ρήτρας, ούτε εξειδικεύει η αναιρεσείουσα το αποδιδόμενο στην απόφαση νομικό σφάλμα, ως προς την ερμηνεία ή εφαρμογή των άνω διατάξεων.

Περαιτέρω, ο εκ του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης, ιδρύεται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη πράγματα, που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα, που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί, που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκουμένου, με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση, ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος (ΟλΑΠ 9/1997, ΑΓΙ 625/2008, ΑΠ 328/2008). Ο ισχυρισμός, που στηρίζει το λόγο αναιρέσεως, πρέπει να παρατίθεται στο αναιρετήριο, όπως προτάθηκε στο δικαστήριο της ουσίας και να αναφέρεται ο τρόπος και ο χρόνος προτάσεως ή επαναφοράς του στο Εφετείο, ώστε να μπορεί να κριθεί, από το αναιρετήριο, αν αυτός ήταν νόμιμος και παραδεκτός, και, αν το δικαστήριο εξέτασε την υπόθεση στην ουσία της, πρέπει να αναφέρονται στο αναιρετήριο και οι κρίσιμες, σχετικές, παραδοχές, υπό τις οποίες έγινε η επικαλούμενη παραβίαση (ΑΠ 81/2020).

Στην προκειμένη περίπτωση η αναιρεσείουσα με το δεύτερο λόγο αναίρεσης, αποδίδει στην προσβαλλομένη απόφαση την από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια. Συγκεκριμένα ως προς το λόγο αυτό αναφέρονται στο αναιρετήριο τα εξής: "και για την περίπτωση εκείνη και μόνον κατά την οποία ήθελε θεωρηθεί ότι πρόκειται για παραίτηση από το δικαίωμα καταγγελίας της σύμβασης υπομίσθωσης, η αναιρεσιβαλλόμενη, όλως εσφαλμένα, έλαβε υπόψη ουσιώδη καταλυτικό του ενδίκου δικαιώματος μου ισχυρισμό, ο οποίος δεν προτάθηκε...δεχθείσα παραίτηση δικαιώματος καταγγελίας της ένδικης υπόθεσης".

Με αυτό το περιεχόμενο ο δεύτερος λόγος αναίρεσης κατά το οικείο σκέλος του, από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, κρίνεται αόριστος, αφού δεν καθορίζεται ο ισχυρισμός, που παρά το νόμο έλαβε υπόψη του το Εφετείο, ο τρόπος που αυτός τυχόν προβλήθηκε και η επίδραση που ασκούσε στη δίκη. Επομένως, όλοι οι λόγοι αναιρέσεως είναι απορριπτέοι κατά τις ανωτέρω διακρίσεις.

Άλλος λόγος αναιρέσεως προς έρευνα δεν υπάρχει, συνεπώς, πρέπει να απορριφθεί η από 16-3-2018 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 2180/2018 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης στο σύνολο της, να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου, λόγω της ήττας της, στο Δημόσιο Ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 του ΚΠολΔ, όπως ισχύει και να καταδικαστεί η τελευταία, λόγω της ήττας της, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, η οποία κατέθεσε προτάσεις (άρθρα 176, 183 και 191 παρ. 2 του ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 16-3-2018 αίτηση (ειδ. αρ. κατ. 69/2018) για αναίρεση της υπ' αριθμ. 2180/2017 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Διατάσσει την εισαγωγή του κατατεθέντος από την αναιρεσείουσα παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 29 Ιουνίου 2023.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 31 Αυγούστου 2023.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ