Supreme Court dismisses appeal against land ownership ruling due to lack of procedural grounds and insufficient reasoning.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the Greek State's appeal against a lower court's decision recognizing a private individual's ownership of agricultural land. The State argued the lower court failed to adequately justify its findings regarding the land's status as private property versus public domain. The court ruled that the lower court is not obligated to list every piece of evidence in its reasoning and that the State's appeal lacked valid grounds under the Civil Procedure Code.
Legislator headnote
AI generatedArt. 340, para. 2; Art. 559, no. 19 of the Civil Procedure Code: The court of first instance is not required to enumerate every piece of evidence in its reasoning, and the failure to do so does not constitute a ground for appeal.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedFull text
Απόφαση 1280 / 2022 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)
Αριθμός 1280/2022
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Γ' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Χριστοδούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρία Μουλιανιτάκη, Μαρουλιώ Δαβίου-Απέργη, Μαρία Κουφούδη, Γεώργιο Καλαμαρίδη - Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, την 1η Δεκεμβρίου 2021, με την παρουσία και του Γραμματέα Παναγιώτη Μπούκη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Εμμανουέλα Πανοπούλου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.
Της αναιρεσιβλήτου: Α. Π. του Π., κατοίκου ..., η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3-2-2010 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ξάνθης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 15/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 92/2014 του Μονομελούς Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 14-10-2014 αίτησή του.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.
Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Καλαμαρίδης ανέγνωσε την από 16-11-2021 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Κατά την έννοια του άρθρου 576 παρ. 2 ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος εκείνου που επισπεύδει τη συζήτηση δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, αν δε η κλήση επιδόθηκε νομότυπα, προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.
Στην προκειμένη περίπτωση από την υπ' αριθμ. 2553 Γ'/31-8-2021 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Θράκης Κ. Δ., προκύπτει ότι ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με πράξη κατάθεσης και ορισμού δικασίμου για την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, καθώς και κλήση προς συζήτηση, επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, ο οποίος επισπεύδει τη συζήτηση της υπόθεσης, στον πληρεξούσιο δικηγόρο της αναιρεσίβλητης Στέργιο Εμμανουηλίδη, ως αντίκλητο αυτής (άρθρ. 143 παρ. 1 ΚΠολΔ), ο οποίος παραστάθηκε κατά τη συζήτηση ενώπιον του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου, κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, εκπροσωπώντας την αναιρεσίβλητη τότε εφεσίβλητη.
Επομένως, εφόσον αυτή δεν εμφανίστηκε κατά την ορισθείσα δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, ούτε εκπροσωπήθηκε με δήλωση πληρεξουσίου δικηγόρου κατά το άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία της.
Με την κρινόμενη από 14-10-2014 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 92/2014 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θράκης, η οποία εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων, κατά την τακτική διαδικασία και με την οποία απορρίφθηκε από 16-10-2012 έφεση του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου κατά της 15/2012 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ξάνθης. Με την τελευταία αυτή απόφαση είχε γίνει δεκτή η από 3-2-2010 αγωγή της αναιρεσίβλητης, με την οποία αυτή ζήτησε να αναγνωρισθεί η κυριότητά της επί του περιγραφομένου ειδικότερα στην αγωγή ακινήτου (αγρού), που βρίσκεται στην κτηματική περιοχή ... του Δήμου …. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 2 και 566 παρ. 1 ΚΠολΔ). Είναι κατά συνέπεια παραδεκτή (άρθρ. 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).
Σύμφωνα με το άρθρο 340 εδ. β' ΚΠολΔ, όπως το άρθρο αυτό ίσχυε κατά το χρόνο συζήτησης της υπόθεσης στο δευτεροβάθμιο Δικαστήριο και πριν την αντικατάστασή του με το άρθρο δεύτερο του άρθρου 1 Ν. 4335/2015, "Στην απόφαση πρέπει να αναφέρονται οι λόγοι που οδήγησαν το δικαστή να σχηματίσει την πεποίθησή του". Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι δεν επιβάλλεται υποχρέωση του δικαστηρίου να αναφέρει στο αιτιολογικό της απόφασής του κάθε ένα από τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, με βάση τα οποία κατέληξε στο πόρισμά του.
Εντεύθεν και η παράλειψη του Εφετείου να αναφέρει τα συγκεκριμένα αποδεικτικά μέσα, από τα οποία κατέληξε στον σχηματισμό της κρίσης του, δεν αποτελεί έλλειψη αιτιολογίας και δεν ιδρύει τον από το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ αναιρετικό λόγο (ΑΠ 1098/2020, ΑΠ 518/2020, ΑΠ 807/2017, ΑΠ 894/2008). Στην προκειμένη περίπτωση, το αναιρεσείον με το μοναδικό λόγο της αίτησης αναίρεσης αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την αιτίαση από το άρθρο 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, καθώς, αφού παραθέτει τις αιτιολογίες της προσβαλλόμενης απόφασης, ισχυρίζεται περαιτέρω ότι το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο παραβίασε εκ πλαγίου τις διατάξεις του υπ' αριθμ. 2468 Δ/τος της Προσωρινής Κυβερνήσεως της Θεσσαλονίκης, του Ν. 1072/1917, του Ν. 2052/1920, του Δ/τος της 11/12-11-1929, του Ν. 4229/1929 και του Ν. 1540/1938, καθόσον δεν αιτιολογεί επαρκώς από ποιο αποδεικτικό στοιχείο προκύπτει ότι ο απώτερος δικαιοπάροχος της αντιδίκου είχε εγκατασταθεί στο επίδικο ακίνητο από του έτους 1890, χρησιδεσπόζοντας αυτό, ώστε το επίδικο να απολέσει την κατ' αρχήν φύση του ως δημόσιο κτήμα και να καταστεί ιδιωτικό και ως εκ τούτου δυνάμενο να χρησιδεσποσθεί.
Ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι απαράδεκτος, καθώς, σύμφωνα με την προεκτεθείσα νομική σκέψη, το Δικαστήριο της ουσίας δεν υποχρεούται να αναφέρει στην ελάσσονα πρόταση του δικανικού του συλλογισμού, δηλαδή στο αιτιολογικό της απόφασής του, καθένα από τα αποδεικτικά μέσα που προσκομίσθηκαν με επίκληση από τους διαδίκους, ή τα συγκεκριμένα αποδεικτικά με βάση τα οποία κατέληξε στο πόρισμά του.
Κατά συνέπεια και μη υπάρχοντος άλλου λόγου προς έρευνα, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί. Δικαστικά έξοδα δεν επιδικάζονται, καθώς η αναιρεσίβλητη, λόγω της ερημοδικίας της, δεν υπέβαλε σχετικό αίτημα.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 14-10-2014 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της 92/2014 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Θράκης. ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 15 Ιουνίου 2022.
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 18 Ιουλίου 2022.
Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ