1279/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1279 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1279/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Νοεμβρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Κ. Α. του Χ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Στέργιο Γιαλάογλου, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ..

Του αναιρεσιβλήτου: Ελληνικού Δημοσίου που εκπροσωπείται νόμιμα, από τον Υπουργό Οικονομικών ο οποίος κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, και εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο πάρεδρο του Νομικού συμβουλίου του Κράτους, Σπυρίδωνα Μαυρογιάννη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ..

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14-11-2007 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ξάνθης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 46/2009 του ίδιου Δικαστηρίου και 352/2010 του Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 12-12-2011 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Εμμανουήλ Κλαδογένης, ανέγνωσε την από 152-2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 559 αριθ.14 ΚΠολΔ.: "Αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο παρά τον νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο". Εξ άλλου, κατά το άρθρο 90 παρ.1 Ν. 2362/1995 (ΔΗΜΟΣΙΟ ΛΟΓΙΣΤΙΚΟ - ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΑΠΑΝΩΝ κ.λπ): "Οποιαδήποτε απαίτηση κατά του Δημοσίου παραγράφεται μετά πενταετία, εφόσον από άλλη γενική ή ειδική διάταξη δεν ορίζεται βραχύτερος χρόνος παραγραφής αυτής".

Από το άρθρο 94 εδ.γ' του ιδίου νόμου προκύπτει, ότι η παραγραφή υπέρ του Δημοσίου λαμβάνεται υπ' όψιν αυτεπαγγέλτως από τα δικαστήρια. Από δε το άρθρο 527 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι είναι απαράδεκτη στην κατ' έφεση δίκη η προβολή πραγματικών ισχυρισμών οι οποίοι δεν προτάθηκαν στην πρωτόδικη δίκη, εκτός αν 1) ... 2) ... 3) συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 269 ΚΠολΔ, δηλ.

εφόσον λαμβάνονται υπόψη αυτεπαγγέλτως, μπορεί να προταθούν σε κάθε στάση της δίκης, αν δεν προβλήθηκαν εγκαίρως από δικαιολογημένη αιτία, αν προέκυψαν για πρώτη φορά μεταγενέστερα ή αν αποδεικνύονται εγγράφως ή με δικαστική ομολογία του αντιδίκου, το τελευταίο δε ισχύει και για την προβολή του ισχυρισμού ότι η επίδικη απαίτηση παραγράφηκε.

Επομένως, ενόψει του ότι η ένσταση της υπέρ του Δημοσίου παραγραφής λαμβάνεται υπόψη αυτεπαγγέλτως, κατά τα προδιαληφθέντα, παραδεκτώς κατ' άρθρο 527 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ., σε συνδυασμό με το άρθρο 269 παρ. 1 εδαφ. β' ιδίου Κώδικος, προβάλλεται το πρώτον ενώπιον του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου (Α.Π. 1366/2012). Περαιτέρω, η αξίωση του προσωρινώς κρατηθέντος στην φυλακή και αμετακλήτως αθωωθέντος κατά του Δημοσίου για αποζημίωση ή για χρηματική ικανοποίηση (άρθρα 533 επ.

ΚΠοινΔ), σύμφωνα με το άρθρο 539 παρ.2 ΚΠοινΔ, παραγράφεται ύστερα από δύο χρόνια από την ημέρα που έγινε αμετάκλητη η απόφαση για την ποινική υπόθεση.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο δέχθηκε με την προσβαλλομένη απόφασή του τα ακόλουθα: "Κατά του ενάγοντος ... ασκήθηκε ποινική δίωξη για α) ληστεία από κοινού), β) απλή συνεργεία σε ανθρωποκτονία με πρόθεση και γ) απλή συνεργεία σε απόπειρα ανθρωποκτονίας με πρόθεση, πράξεις που φέρονταν ότι τέλεσε στις 5-7-1993 στη Νιγρίτα Σερρών.

Μετά την απολογία του ... κρίθηκε προσωρινά κρατούμενος και εκδόθηκε το υπ' αριθ. 16/21-8-1998 ένταλμα προσωρινής κρατήσεως του, το οποίο ίσχυε από 13-8-1998. Για τις πράξεις του αυτές παραπέμφθηκε να δικασθεί ενώπιον του Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου Κατερίνης. Στις 14-12-1999 ο ενάγων κηρύχθηκε αθώος των αποδιδόμενων σ' αυτόν κατηγοριών με τις υπ' αριθμ. 91, 92, 93/14-12-1999 αποφάσεις του Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου Κατερίνης και αφέθηκε ελεύθερος, αφού παρέμεινε προσωρινά-κρατούμενος επί πεντακόσιες μία ημέρες ήτοι έως την 14-12-1999 που τελείωσε η δίκη του σε πρώτο βαθμό και απαλλάχτηκε των κατηγοριών του.

Μετά την έκδοση της πρωτόδικης απόφασης ο Εισαγγελέας Εφετών άσκησε έφεση κατά της πρωτόδικης αθωωτικής απόφασης και με την υπ' αριθμ. 56-57/6-2-2004 απόφαση του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Θεσσαλονίκης απαλλάχτηκε τελεσίδικα των κατηγοριών του. Μετά την έκδοση της εφετειακής απόφασης προσέφυγε με αίτησή του ενώπιον του ιδίου δικαστηρίου και ζήτησε να του επιδικασθεί κατ' αποκοπή ημερήσια αποζημίωση, για την τεκμαρτή περιουσιακή ζημία και ηθική βλάβη μέχρι του ποσού των 29,34 ευρώ ημερησίως, και συνολικά 14.699,34 ευρώ, ρητά επιφυλασσόμενος να αξιώσει την πλήρη αποκατάσταση τόσο της περιουσιακής όσο και ηθικής του ζημίας από τα αστικά και διοικητικά δικαστήρια.

Το δικαστήριο εκείνο με την υπ' αριθμ. 372/2004 απόφασή του επιδίκασε στον ενάγοντα ημερήσια αποζημίωση 8,80 ευρώ και συνολική αποζημίωση για τις 501 ημέρες, το ποσό των 4.410,80 ευρώ. Περαιτέρω από τα ίδια ως άνω αποδεικτικά στοιχεία αποδείχτηκε ότι η ανωτέρω υπ' αριθμ. 56-57 αθωωτική για τον ενάγοντα απόφαση του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Θεσσαλονίκης καταχωρήθηκε την 5-4-2004 στο οικείο βιβλίο του άρθρου 473 παρ. 3 του ΚΠοινΔ, που τηρείται στο Εφετείο Θεσ/νίκης, αρχομένης από του χρονικού αυτού σημείου της νόμιμης προθεσμίας για την άσκηση αιτήσεως αναιρέσεως κατ' αυτής.

Παρελθούσης απράκτου, τόσο της δεκαήμερης προθεσμίας για την άσκηση αναιρέσεως από τον Εισαγγελέα Εφετών, όσο και της μηνιαίας προθεσμίας για την άσκηση του ενδίκου αυτού μέσου από τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου (άρθρα 473, 479 παρ. 2, 505 παρ. 2, 507 παρ. 1 του ΚΠοινΔ), η ανωτέρω απόφαση κατέστη αμετάκλητη στις 5-5-2004.

Η ένδικη αγωγή κατατέθηκε στις 14-11-2007, ήτοι μετά την πάροδο δύο ετών από τότε που η ποινική υπόθεση κατέστη αμετάκλητη. Ο ενάγων με τις προτάσεις του προβάλλει την αντένσταση της αναστολής της παραγραφής ... Με το περιεχόμενο αυτό, η αντένσταση είναι απορριπτέα ως νόμω αβάσιμη, καθόσον κατά τα εκτιθέμενα σ' αυτήν, η επικαλούμενη συμπεριφορά του εναγομένου, συνέπεσε μεν με το τελευταίο εξάμηνο του χρόνου της διετούς παραγραφής, πλην, όμως, έπαυσε τον Οκτώβριο του έτους 2006 με την καταβολή της επιδικασθείσας αποζημίωσης, οπότε και άρθηκε το κώλυμα για την άσκηση της αγωγής.

Έκτοτε, η αγωγή έπρεπε να ασκηθεί εντός εξαμήνου από της άρσεως του κωλύματος, ήτοι το αργότερο μέχρι τέλους Απριλίου 2007, ενώ αυτή κατατέθηκε πολύ αργότερα από τη συμπλήρωση του ανωτέρω εξαμήνου, ήτοι στις 14-11-2007. Με βάση, λοιπόν, τα προαναφερόμενα, και εφόσον η υπό κρίση αγωγή ασκήθηκε μετά την παρέλευση διετίας από τότε, που η ποινική υπόθεση κατέστη αμετάκλητη, η ένδικη αξίωση του ενάγοντος υπέκυψε στη διετή παραγραφή του άρθρου 539 παρ. 2 του ΚΠοινΔ, γεγονός, το οποίο λαμβάνεται υπόψη αυτεπάγγελτα από το Δικαστήριο, αλλά και κατά παραδοχή της σχετικής ενστάσεως του εναγομένου ...".

Με τις παραδοχές του αυτές το Εφετείο, το οποίο έκρινε ότι παραδεκτώς προβάλλεται για πρώτη φορά ενώπιόν του από το Ελληνικό Δημόσιο η γενομένη και κατ' ουσίαν δεκτή ένσταση της διετούς παραγραφής των κατ' αυτού αξιώσεων του αναιρεσείοντος, ως προσωρινώς κρατηθέντος και ακολούθως με δικαστική απόφαση αμετακλήτως αθωωθέντος, δεν υπέπεσε με βάση τα προεκτεθέντα, στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ.14 ΚΠολΔ.

Επομένως, οι τα αντίθετα υποστηρίζοντες πρώτος και δεύτερος, κατά το πρώτο σκέλος του, λόγοι αναιρέσεως, κατ' εκτίμηση από το άρθρο 559 αριθ.14 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμοι.

Κατά το άρθρο 559 αριθ.8 ΚΠολΔ.: "Αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο παρά τον νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης". Εξ άλλου, από τα άρθρα 90, 92, 93, 94 Ν. 2362/1995 σε συνδυασμό με τα άρθρα 261 ΑΚ και 106, 262 ΚΠολΔ συνάγεται, ότι η διακοπή της παραγραφής της αξιώσεως κατά του Δημοσίου, η οποία συντελείται με ένα από τους αναφερόμενους στο ως άνω άρθρο 93 Ν. 2362/1995 τρόπους, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η υποβολή της υποθέσεως στο δικαστήριο, συνιστά αντένσταση, της οποίας πρέπει να γίνει επίκληση από τον διάδικο ο οποίος αποκρούει την παραγραφή και η οποία δεν λαμβάνεται υπόψη αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο (βλ. ΑΠ 1270/2003).

Στην προκειμένη περίπτωση, ο αναιρεσείων με τον δεύτερο λόγο της αιτήσεώς του και κατά το δεύτερο σκέλος του προβάλλει την αιτίαση, ότι το Εφετείο, παρά τον νόμο, δεν έλαβε υπόψη αυτεπαγγέλτως το διακοπτικό της παραγραφής της αξιώσεώς του γεγονός, της από αυτόν ασκήσεως της κρινομένης αγωγής. Επομένως, η από το άρθρο 559 αριθ.8 ΚΠολΔ επικαλούμενη πλημμέλεια δεν ιδρύεται, αφού ο φερόμενος ως αγνοηθείς ισχυρισμός δεν προτάθηκε και ο σχετικός λόγος αναιρέσεως προβάλλεται απαραδέκτως.

Κατά το άρθρο 559 αριθ.11 ΚΠολΔ.: "Αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει ή παρά τον νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίσθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν". Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλομένη απόφαση, το Εφετείο κατέληξε στο αποδεικτικό πόρισμά του ύστερα από εκτίμηση της ένορκης καταθέσεως του μάρτυρος του ενάγοντος, των νομίμως ληφθεισών ενώπιον της συμβολαιογράφου Ξάνθης, Ελένης Κουμουλίδου, ενόρκων βεβαιώσεων του Λ.

Θ. και Ι. Β. και των επικαλουμένων και προσκομιζομένων εγγράφων. Από την βεβαίωση αυτή του Εφετείου σε συνδυασμό προς το περιεχόμενο της προσβαλλομένης αποφάσεως καθίσταται απολύτως βέβαιο, ότι ελήφθησαν υπόψη και συνεκτιμήθηκαν μαζί με τα λοιπά αποδεικτικά μέσα και όλα τα έγγραφα, τα οποία υπεβλήθησαν νομίμως στο δικαστήριο και μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται τα αναφερόμενα από τον αναιρεσείοντα, ήτοι:

α1) το υπ' αριθ. 6211/Α4904/21-11-2005 πρακτικό συνεδριάσεως της Τριμελούς Επιτροπής του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, βα) η προσφυγή του αναιρεσείοντος στον Συνήγορο του Πολίτη, στο Υπουργείο Οικονομικών και στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, γ1) η από 22-5-2006 υποβληθείσα στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους από τον αναιρεσείοντα υπεύθυνη δήωση του Ν. 1599/1986 και δ1) το από 19-10-2006 ένταλμα πληρωμής της Α' Δ.Ο.Υ.

Ξάνθης. Επομένως, το Εφετείο δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ.11 ΚΠολΔ και ο τρίτος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο ο αναιρεσείων ισχυρίζεται τα αντίθετα, είναι αβάσιμος.

Ακολούθως, πρέπει να απορριφθεί η κρινομένη αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 12-12-2011 αίτηση του Κ. Α. για αναίρεση της υπ' αριθ. 352/2010 αποφάσεως του Εφετείου Θράκης.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 10η Δεκεμβρίου 2013.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 12η Ιουνίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ