Supreme Court dismisses appeal against deceased defendant as inadmissible due to knowledge of death and heirs.

Απόφαση 111 / 2024 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 111/2024

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Μυρσίνη Παπαχίου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ασπασία Μεσσηνιάτη - Γρυπάρη, Σωκράτη Πλαστήρα, Σταύρο Μάλαινο και Αντιγόνη Τζελέπη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 3 Νοεμβρίου 2023, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Χριστίνα Γιωτοπούλου, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Ν. Η. του Σ., ο οποίος δεν παραστάθηκε. Στο σημείο αυτό εμφανίστηκε η δικηγόρος Αλεξάνδρα Πισσάνη (ΑΜ ΔΣΑ 10501), η οποία αφού πήρε από την Πρόεδρο το λόγο, δήλωσε ότι: α) ο αναιρεσίβλητος Ν. Η. του Σ. απεβίωσε στις 19-7-2021 και εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του έχουν καταστεί οι: α. Μ. χα Ν. Η., το γένος Α. Π., β. Σ. Η. του Ν. και γ. Κ. Η. του Ν., κάτοικοι ..., που εκπροσωπούνται από την ίδια, β) ο θάνατος του αναιρεσιβλήτου και η συνέχιση της βίαιης διακοπής της δίκης από τις κληρονόμους του δηλώθηκε νομίμως στο δευτεροβάθμιο Δικαστήριο και αναγράφεται στην προσβαλλόμενη απόφαση και γ) η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης στρεφόμενη κατά προσώπου αποβιώσαντος, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3-11-2016 αγωγή του ήδη αποβιώσαντος Ν. Η. του Σ., που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1146/2018 μη οριστική και 1466/2020 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4598/2021 του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 25-2-2022 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Σωκράτη Πλαστήρα, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια των υπεισελθέντων κληρονόμων του ήδη αποβιώσαντος αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 62, 73, 286 επ. και 313 παρ.1 δ` του ΚΠολΔ προκύπτει ότι, αν κάποιος διάδικος αποβιώσει κατά την διάρκεια της δίκης και μέχρι το τέλος της προφορικής συζήτησης μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση και εφόσον τηρηθούν οι νόμιμες διατυπώσεις, μεταξύ των οποίων είναι και εκείνη της γνωστοποίησης του θανάτου στον αντίδικο του αποβιώσαντος, επέρχεται διακοπή της δίκης και όλες οι διαδικαστικές πράξεις που επιχειρούνται μέχρι την νόμιμη επανάληψη της διαδικασίας λογίζονται άκυρες.

Αν δεν γίνει η γνωστοποίηση του θανάτου δεν επέρχεται διακοπή της δίκης, η δε απόφαση που εκδίδεται είναι υποστατή και μπορεί να προσβληθεί με το ένδικο μέσο της αναίρεσης. Σε περίπτωση που ο διάδικος αποβιώσει μετά το πέρας της προφορικής συζήτησης μετά την οποία εκδίδεται η οριστική απόφαση ή πολύ περισσότερο μετά την έκδοση της τελευταίας, όταν δηλαδή δεν υφίσταται πλέον εκκρεμής δικαστικός αγώνας, δεν υπάρχει στάδιο εφαρμογής των διατάξεων περί διακοπής της δίκης.

Σε κάθε περίπτωση τα ένδικα μέσα που ασκούνται κατά της οριστικής απόφασης, άρα και η αίτηση αναίρεσης πρέπει να απευθύνονται, σύμφωνα με το άρθρο 558 του ΚΠολΔ, κατά των καθολικών διαδόχων (κληρονόμων) του αποβιώσαντος, απευθυνόμενα δε κατ` αυτού είναι άκυρα, υπό την προϋπόθεση ότι ο αναιρεσείων διάδικος είχε λάβει γνώση του θανάτου του αντιδίκου του με οποιονδήποτε τρόπο, ώστε να διαπιστώσει τους κληρονόμους του και να απευθύνει κατ` αυτών την αναίρεση.

Επομένως, η αναίρεση που απευθύνεται κατά αποβιώσαντος, ενώ ο αναιρεσείων διάδικος είχε λάβει γνώση του θανάτου του αντιδίκου του με οποιονδήποτε τρόπο, είναι απαράδεκτη και απορριπτέα (Ολ.ΑΠ 31/2009, ΑΠ 280/2023, ΑΠ 1290/2022, ΑΠ 1506/2022, ΑΠ 1404/2021, ΑΠ 598/2020). Στην ερευνώμενη υπόθεση, η υπό κρίση, από 25-2-2022 (αριθ. έκθ. κατάθ. 1653/155/2022), αίτηση αναίρεσης του Ελληνικού Δημοσίου, ασκήθηκε κατά της με αριθ. 4598/2021 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών.

Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε κατά του αναιρεσίβλητου Ν. Η. του Σ.. Όπως όμως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, ο τελευταίος απεβίωσε στις 19-7-2021, δηλ. πριν την άσκηση της υπό κρίση αναίρεσης και συγκεκριμένα κατά τη διαδικασία ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών στις 14-9-2021, δηλώθηκε από τη πληρεξούσια δικηγόρο Αλεξάνδρα Πισσάνη, ο θάνατός του και υπεισήλθαν στη δίκη οι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του:

α) Μ. χήρα Ν. Η., β) Σ. Η. του Ν. και γ) Κ. Η. του Ν., οι οποίες παραστάθηκαν ενώπιον του Εφετείου και συνέχισαν τη δίκη ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του αποβιώσαντος αρχικού εφεσίβλητου. Επομένως, το αναιρεσείον έλαβε γνώση του θανάτου του πιο πάνω διαδίκου κατά τη συζήτηση της προσβαλλόμενης απόφασης και διαπίστωσε τους κληρονόμους του πριν από την άσκηση της υπό κρίση αίτησης αναίρεσης και, ως εκ τούτου, έπρεπε να απευθύνει το εν λόγω ένδικο μέσο κατά των ανωτέρω κληρονόμων του αποβιώσαντος αντιδίκου του.

Κατά συνέπεια, σύμφωνα με τη μείζονα σκέψη, η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης, απευθυνόμενη κατά του αποβιώσαντος Ν. Η. του Σ., είναι, κατ` αυτεπάγγελτη έρευνα του δικαστηρίου, απαράδεκτη, αφού στρέφεται κατά ανύπαρκτου προσώπου κατά το χρόνο άσκησής της, εν γνώσει του αναιρεσείοντος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει ως απαράδεκτη την από 25-2-2022 (αριθ. έκθ. κατάθ. 1653/155/2022) αίτηση αναίρεσης του Ελληνικού Δημοσίου, κατά της με αριθ. 4598/2021 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 10 Ιανουαρίου 2024.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 22 Ιανουαρίου 2024.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ