Supreme Court allows appeal against lower court for taking inadmissible witness testimony from a party member.

Απόφαση 1080 / 2015 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1080/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Κωνσταντίνο Τσόλα, Ευφημία Λαμπροπούλου και Εμμανουήλ Κλαδογένη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Μαρτίου 2015, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Κ. Χ. του Χ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σωκράτη Γοριδάρη, με δήλωση του αρθρ. 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Θ. Κ. ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ-ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΕΣ-ΜΕΤΑΛΛΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Γουλιέλμο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24-11-2008 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 17085/2010 του ίδιου Δικαστηρίου και 566/2014 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητάει ο αναιρεσείων με την από 8-7-2014 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Εμμανουήλ Κλαδογένης ανέγνωσε την από 24-2-2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε 1)την αναίρεση της προσβαλλομένης αποφάσεως κατά παραδοχήν των πρώτου, δευτέρου τρίτου και πέμπτου λόγων αναιρέσεως και 2)την απόρριψη του τετάρτου λόγου της αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου της στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 559 αριθ.11 περ.α' Κ.Πολ.Δ.: "Αναίρεση επιτρέπεται, αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει". Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 62, 64§2, 339, 409§§1 και 2, 410 και 415 έως 420 Κ.Πολ.Δ. και 61, 65, 67 και 70 Α.Κ. συνάγεται, ότι δεν μπορεί να είναι μάρτυρας, αφού δεν είναι τρίτος και δεν μπορεί γι' αυτό να έχει (καταρχήν τουλάχιστον) την αντικειμενικότητα του τρίτου, ο διάδικος και, για την ταυτότητα του λόγου, ο αντιπρόσωπος ανικάνου φυσικού προσώπου, ο νόμιμος εκπρόσωπος διαδίκου νομικού προσώπου ή το μέλος της διοικήσεως αυτού.

Τούτο συνάγεται κυρίως από το ως άνω άρθρο 415 Κ.Πολ.Δ. το οποίο προβλέπει ως αποδεικτικό μέσο την εξέταση των διαδίκων ή των νομίμων εκπροσώπων των εκ των διαδίκων νομικών προσώπων ή των μελών της διοικήσεώς τους, η εξέταση όμως αυτή δεν αποτελεί μαρτυρία, αλλά ίδιο (επώνυμο) αποδεικτικό μέσο, το οποίο εκτιμάται ελεύθερα (άρθρο 420 Κ.Πολ.Δ.), καθόσον υπό την αντίθετη εκδοχή θα ήταν δυνατόν να εξετάζεται το ίδιο πρόσωπο ως μάρτυρας και στην συνέχεια ως διάδικος ή ως εκπρόσωπος ή ως μέλος της διοικήσεως διαδίκου νομικού προσώπου, λύση προδήλως άτοπη.

Κατά συνέπεια, η ένορκη κατάθεση ως μάρτυρος του ίδιου του διαδίκου ή του νομίμου εκπροσώπου νομικού προσώπου ή μέλους της διοικήσεώς του είναι ανυπόστατο αποδεικτικό μέσον (ΑΠ 374/2011, 1335/2008). Επομένως, η από το δικαστήριο λήψη υπόψη αυτού θεμελιώνει τον από το άρθρο 559 αριθ.11 περ.α' Κ.Πολ.Δ. προβλεπόμενο αναιρετικό λόγο, άσχετα από το αν είχε προηγουμένως προβληθεί ή όχι σχετική εναντίωση του αντιδίκου αυτού ο οποίος τα προσκομίζει, αφού πρόκειται για ανυπόστατα αποδεικτικά μέσα (ΑΠ 715/2013).

Στην προκειμένη περίπτωση, από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει, ότι το Εφετείο, προκειμένου να σχηματίσει το αποδεικτικό του πόρισμα έλαβε υπ' όψη μεταξύ των άλλων αποδεικτικών μέσων και την κατάθεση του εξετασθέντος ως μάρτυρος στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο από την αναιρεσίβλητη, Α. Κ. του Θ., ο οποίος, σύμφωνα με τα πρακτικά της πρωτοβάθμιας δίκης, κατά την εξέτασή του δήλωσε, αλλά και από το σχετικό Φ.Ε.Κ. (τεύχος Α.Ε. και Ε.Π.Ε.) προκύπτει, ότι κατά τον χρόνο της καταθέσεώς του (2-2-2010) ήταν μέλος του διοικητικού συμβουλίου της αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρείας, ως εκ τούτου δε, δεν ήταν επιτρεπτό, σύμφωνα με τις αναφερθείσες στην αρχή διατάξεις και σκέψη, να εξετασθεί κατά νόμον ως μάρτυρας, αλλά μπορούσε να εξετασθεί υπό την ιδιότητά του ως μέλος του Δ.Σ. της αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρίας και η κατάθεσή του να εκτιμηθεί ελεύθερα, όπως ορίζεται στα άρθρα 415§3, 420 Κ.Πολ.Δ. Επομένως, το Εφετείο, εφόσον έλαβε υπόψη την κατάθεση του ανωτέρω ως μάρτυρος και μάλιστα παρά την υποβληθείσα από τον αναιρεσείοντα σχετική ένσταση υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αριθμ. 1α ΚΠολΔ πλημμέλεια και ο πρώτος, κατά το πρώτο σκέλος, λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως είναι βάσιμος.

Ακολούθως, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αναιρέσεως, λόγω της αναιρετικής εμβέλειας του ως άνω λόγου αναιρέσεως στο σύνολο της προσβαλλόμενης απόφασης, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο Εφετείο Θεσσαλονίκης, συντιθέμενο από άλλους δικαστές, εκτός εκείνων οι οποίοι εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση, να διαταχθεί, σύμφωνα με το άρθρο 495§4 Κ.Πολ.Δ., η επιστροφή του παραβόλου στον καταθέσαντα αυτό και να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 566/2014 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στον καταθέσαντα αυτό.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 31 Μαρτίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 7 Αυγούστου 2015.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ