1044/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1044 / 2017 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1044/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Σοφία Ντάντου, Γεώργιο Χοϊμέ, Αλεξάνδρα Κακκαβά και Ναυσικά Φράγκου, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 4 Νοεμβρίου 2016, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Λ. Γ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τους πληρεξούσιους δικηγόρους του Δημήτριο Σμυρνή και Ιωάννη Μαρακάκη.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ι. Γ. του Β., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο και 2) ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία "... ΑΕ", που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Γεωργουλόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31-7-2009 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκε με την από 29-10-2009 αγωγή του ήδη 1ου των αναιρεσιβλήτων.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2190/2010 μη οριστική και 2216/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2113/2014 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 27-3-2015 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσείων και η 2η των αναιρεσιβλήτων όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ναυσικά Φράγκου διάβασε την από 5-2-2016 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού, τότε Αρεοπαγίτη και ήδη Αντιπροέδρου Αρείου Πάγου Γεωργίου Σακκά, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της από 27-3-2015 αιτήσεως για αναίρεση της 2113/2014 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Οι πληρεξούσιοι του αναιρεσείοντος ζήτησαν την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της 2ης αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις του άρθρου 576 ΚΠολΔ προκύπτει ότι αν κατά τη συζήτηση της αναιρέσεως δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί και δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος από τους διαδίκους, ο Άρειος Πάγος εξετάζει ποιός επισπεύδει τη συζήτηση. Αν την επισπεύδει ο διάδικος που απουσιάζει, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες οι διάδικοι.

Αν όμως την επισπεύδει ο αντίδικός του, ερευνάται αν ο διάδικος ο οποίος δεν εμφανίστηκε ή αν και εμφανίστηκε δεν έλαβε μέρος στη συζήτηση με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση. Στην περίπτωση που δεν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα η συζήτηση κηρύσσεται απαράδεκτη και η υπόθεση επαναφέρεται με νέα κλήτευση.

Στην αντίθετη περίπτωση ο Άρειος Πάγος προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί. Εξάλλου, κατά τις διατάξεις του άρθρου 226 παρ. 4 εδ. γ’ και δ’ ΚΠολΔ που εφαρμόζονται και στην αναιρετική δίκη κατά το άρθρο 575 εδ. β’ του ιδίου κώδικα, αν η συζήτηση αναβληθεί, ο γραμματέας οφείλει αμέσως μετά το τέλος της συνεδριάσεως να μεταφέρει την υπόθεση στη σειρά των υποθέσεων που θα συζητηθούν κατά τη δικάσιμο που ορίστηκε.

Κλήση του διαδίκου για εμφάνιση στη δικάσιμο αυτή δεν χρειάζεται και η αναγραφή της υποθέσεως στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων. Προϋπόθεση, όμως, της εγκυρότητας της κλητεύσεως αυτής, συνεπεία της αναβολής της υποθέσεως και της εγγραφής αυτής στο πινάκιο, είναι ότι ο απολιπόμενος ή μη νομίμως παριστάμενος, κατά τη μετ’ αναβολή συζήτηση διάδικος είχε επισπεύσει εγκύρως τη συζήτηση, ή, είχε νομίμως και εμπροθέσμως κλητευθεί να παραστεί στη δικάσιμο κατά την οποία αναβλήθηκε η συζήτηση της υποθέσεως.

Στην προκειμένη περίπτωση από την .../17-12-2015 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού Επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών Θ. Μ., την οποία επικαλείται και προσκομίζει ο επισπεύδων τη συζήτηση της υποθέσεως αναιρεσείων Λ. Γ., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της με αύξοντα αριθμό εκθέσεως καταθέσεως ...2015, αιτήσεως αναιρέσεως με πράξη προσδιορισμού δικασίμου και κλήση προς συζήτηση για τη δικάσιμο της 19-2-2016 επιδόθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα στον πρώτο αναιρεσίβλητο Ι. Γ., οπότε η συζήτηση αναβλήθηκε με σχετική σημείωση στο πινάκιο για την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο (4-11-2016) και έλαβε αριθμό πινακίου …, οπότε αυτός δεν εμφανίστηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο. Πρέπει συνεπώς κατ’ εφαρμογή των άνω διατάξεων, να προχωρήσει η έρευνα της υποθέσεως σαν να ήταν και αυτός παρών.

Από τις διατάξεις των άρθρων 297, 298, 330 και 914 ΑΚ σαφώς προκύπτει, ότι προϋπόθεση της ευθύνης για αποζημίωση από αδικοπραξία είναι η υπαιτιότητα του υποχρέου, η οποία υπάρχει και στην περίπτωση της αμελείας, δηλαδή όταν δεν καταβάλλεται η επιμέλεια που απαιτείται στις συναλλαγές, η παράνομη συμπεριφορά του υπόχρεου σε αποζημίωση έναντι εκείνου που ζημιώθηκε και η ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς και της ζημίας.

Η παράνομη συμπεριφορά, ως όρος της αδικοπραξίας μπορεί να συνίσταται όχι μόνο σε θετική πράξη αλλά και σε παράλειψη, εφόσον στην τελευταία αυτή περίπτωση εκείνος που υπέπεσε στην παράλειψη ήταν υποχρεωμένος σε πράξη από το νόμο ή τη δικαιοπραξία, είτε από την καλή πίστη, κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη.

Αιτιώδης δε συνάφεια υπάρχει, όταν η πράξη ή η παράλειψη του ευθυνόμενου προσώπου ήταν, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, ικανή και μπορούσε αντικειμενικά να επιφέρει, κατά τη συνηθισμένη και κανονική πορεία των πραγμάτων, το επιζήμιο αποτέλεσμα. Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, ότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε κυριαρχικώς ως αποδειχθέντα επιτρέπουν το συμπέρασμα να θεωρηθεί, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, ορισμένο γεγονός ως πρόσφορη αιτία της ζημίας, υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, γιατί είναι κρίση νομική, αναγόμενη στην ορθή ή μη υπαγωγή από το δικαστήριο της ουσίας των διδαγμάτων της κοινής πείρας στην αόριστη νομική έννοια της αιτιώδους συνάφειας, η παράβαση των οποίων ιδρύει τον αναιρετικό λόγο του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ.

Αντίθετα, η κρίση, ότι η πράξη ή η παράλειψη υπήρξε ένας από τους αναγκαίους όρους του αποτελέσματος αφορά τα πράγματα και δεν ελέγχεται ακυρωτικώς. Περαιτέρω από τη διάταξη του άρθρου 300 ΑΚ, η οποία εφαρμόζεται σε κάθε περίπτωση ζημίας και συνεπώς και από αδικοπραξία κατά τις διατάξεις των άρθρων 914 επ.

ΑΚ, προκύπτει, ότι όταν στη γένεση ή στην επέλευση της ζημίας συνετέλεσε και πταίσμα του ζημιωθέντος, κατά την έννοια του άρθρου 300 ΑΚ, το δικαστήριο της ουσίας μπορεί, κατά την ελεύθερη κρίση του, αφού σταθμίσει τις περιστάσεις και ιδιαίτερα το βαθμό του πταίσματος του ζημιωθέντος και του ζημιώσαντος ή να μην επιδικάσει αποζημίωση ή να μειώσει το ποσόν της.

Ο αναιρετικός λόγος του αριθμού 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ για παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου ιδρύεται αν το δικαστήριο της ουσίας προέβη σε εσφαλμένη ερμηνεία των προϋποθέσεων εφαρμογής του εφαρμοσθέντος κανόνα ουσιαστικού δικαίου ή σε εσφαλμένη υπαγωγή ή μη υπαγωγή των πραγματικών διαπιστώσεών του στο εννοιολογικό περιεχόμενο του εν λόγω κανόνα δικαίου.

Εξάλλου ο λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται όταν η προσβαλλόμενη απόφαση έχει ελλείψεις ως προς την αιτιολογία ή αντιφάσεις αναφερόμενες στην ελάσσονά πρόταση και για το λόγο αυτό καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη υπαγωγής των πραγματικών περιστατικών που έγιναν δεκτά από το δικαστήριο της ουσίας στον προσήκοντα κανόνα ουσιαστικού δικαίου.

Περαιτέρω ο εκ του άρθρου 558 αρ. 17 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως, ιδρύεται όταν οι αντιφατικές διατάξεις της αποφάσεως εντοπίζονται στο διατακτικό αυτής, ούτως ώστε να εμποδίζεται η εκτελεστότητά της ή η πρόκληση της σκοπουμένης διαπλάσεως ή η διάγνωση που έγινε για τις σχέσεις των διαδίκων και όχι όταν η αντίφαση υπάρχει στις αιτιολογίες ή μεταξύ αιτιολογικού και διατακτικού (ΑΠ 1216/2008, ΑΠ 2061/2007, ΑΠ 1517/2007, ΑΠ 122/2006, ΑΠ 1615/2006).

Εάν η αντίφαση υπάρχει στο αιτιολογικό ή ανάμεσα στο αιτιολογικό και το διατακτικό της αποφάσεως και έχει τη μορφή ανεπαρκών ή αντιφατικών αιτιολογιών, μπορεί να θεμελιωθεί ο εκ του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως (ΑΠ 1615/2006). Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, το Εφετείο δέχτηκε προς το ζήτημα της υπαιτιότητας των οδηγών των συγκρουσθέντων οχημάτων τα ακόλουθα: "Στις 21-8-2008 και περί ώρα 20.45 ο Ι.

Γ. (ενάγων της δεύτερης αγωγής και πρώτος εναγόμενος της πρώτης αγωγής) οδηγώντας το υπ’ αριθμ. κυκλοφορίας ... ιδιωτικής χρήσεως κλειστό, μεσαίου τύπου, φορτηγό αυτοκίνητό του, το οποίο ήταν ασφαλισμένο κατά το χρόνο εκείνο ως προς την ευθύνη για τις προκαλούμενες κατά τη λειτουργία του υλικές ζημίες και σωματικές βλάβες προς τρίτους στην ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "...

Α.Ε.Γ.Α." (δεύτερη εναγομένη της πρώτης αγωγής) εκινείτο επί της Νέας Εθνικής Οδού Αθηνών - Λαμίας με κατεύθυνση από Λαμία προς Αθήνα κατέχοντας την πρώτη από τα δεξιά κατά την πορεία του λωρίδα κυκλοφορίας της ειρημένης οδού και βαίνοντας περί το μέσον αυτής. Η Νέα Εθνική Οδός στο σημείο εκείνο είναι διπλής κατευθύνσεως με τρεις κύριες λωρίδες κυκλοφορίας στο ρεύμα πορείας προς Αθήνα, οι οποίες έχουν συνολικό πλάτος οδοστρώματος 12 μέτρα και επιπλέον μία Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης (ΛΕΑ) πλάτους 2,50 μέτρων, στο συγκεκριμένο σημείο εμφανίζει καμπύλη δεξιά με μικρή κλίση και κατωφέρεια με μικρή κλίση στο ρεύμα πορείας προς Αθήνα και το όριο της μεγίστης επιτρεπόμενης ταχύτητας των επ’ αυτής κινουμένων οχημάτων καθορίζεται για μεν τις δίκυκλες μοτοσικλέτες με ρυθμιστική πινακίδα Ρ 32 σε 120 χιλιόμετρα ωριαίως, για δε τα φορτηγά οχήματά κατά τη διάταξη του άρθρoυ 20 παρ. 2 του v. 2696/1999 "Περί Κυρώσεως του ΚΟK" σε 85 χιλιόμετρα ωριαίως.

Επικρατούσε νύχτα με επαρκή τεχνητό φωτισμό, η ορατότητα των οδηγών των οχημάτων δεν περιοριζόταν από φυσικά ή τεχνητά εμπόδια, η κατάσταση του οδοστρώματος ήταν ξηρά (καλοκαιρία) και η κυκλοφορία των οχημάτων ήταν αραιή. Κατά την ίδια χρονική στιγμή και ενώ ο Ι. Γ. οδηγούσε εντός της λωρίδας κυκλοφορίας του και με μικρή κατά τις περιστάσεις ταχύτητα περί τα 40 χιλιόμετρα ωριαίως, καθώς μόλις είχε εισέλθει στην Εθνική Οδό από την είσοδο της γέφυρας της ..., πλησίαζε όπισθεν του φορτηγού του, κινούμενος ομορρόπως επί της ίδιας λωρίδας κυκλοφορίας και προς την ίδια με αυτόν κατεύθυνση, ήτοι από Λαμία προς Αθήνα, ο Λ.

Γ. (ενάγων της πρώτης αγωγής και πρώτος εναγόμενος της δεύτερης αγωγής), οδηγώντας με ταχύτητα 65 χιλιομέτρων την ώρα την υπ’ αριθμόν κυκλοφορίας ... δίκυκλη μοτοσικλέτα του, η οποία ήταν ασφαλισμένη κατά το χρόνο εκείνο ως προς την ευθύνη για τις προκαλούμενες κατά τη λειτουργία της υλικές ζημίες και σωματικές βλάβες προς τρίτους στην (αρχικώς) δεύτερη εναγομένη της δεύτερης αγωγής ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "...

ΑΕΓΑ", της οποίας η άδεια λειτουργίας ανακλήθηκε δυνάμει της υπ’ αριθμόν ....03.12011 αποφάσεως της Επιτροπής Πιστωτικών και Ασφαλιστικών Θεμάτων της Τράπεζας της Ελλάδος και στη θέση αυτής υπεισήλθε μετά την άσκηση της δεύτερης αγωγής το ήδη εφεσίβλητο και αντεκκαλούν ν.π.ι.δ. με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ", ο οποίος, φθάνοντας στην 16,100 χιλιομετρική θέση της Εθνικής Οδού, αν και αντελήφθη από ικανή απόσταση τουλάχιστον 50 μέτρων το προπορευόμενο φορτηγό να κινείται μπροστά του στην ίδια με αυτόν λωρίδα κυκλοφορίας, το οποίο προσέγγιζε λόγω της μεγαλύτερης ταχύτητας που ο ίδιος είχε αναπτύξει, δεν μετρίασε την ανεπτυγμένη πιο πάνω ταχύτητά του και έτσι προσέκρουσε με το εμπρόσθιο μέρος της μοτοσικλέτας στην οπίσθια και προς τα δεξιά πλευρά του κουβουκλίου του προπορευόμενου φορτηγού, όπου αποτυπώθηκαν "στρέβλωση οπίσθιας δεξιάς γωνίας" κατά τα αντικειμενικά ευρήματα της εκθέσεως αυτοψίας και "βαθουλώματα" σύμφωνα με όσα απεικονίζονται στις προσκομισθείσες φωτογραφίες του.

Αποτέλεσμα της προσκρούσεως, και ενώ το αυτοκίνητο αμέσως μετά τη σύγκρουση ακινητοποιήθηκε κατά λίγα μέτρα πιο μπροστά στη λωρίδα κυκλοφορίας του, ήταν να εκτραπεί η μοτοσικλέτα, λόγω και της γωνίας πρόσκρουσης, προς τα εμπρός και δεξιότερα κατά την πορεία της και συρόμενη μαζί με τον αναβάτη της επί της Λωρίδας Έκτακτης Ανάγκης να προσκρούσει επί του ρείθρου ροής ομβρίων υδάτων και επί των προστατευτικών κιγκλιδωμάτων στο άκρο δεξιό μέρος της οδού και στη συνέχεια, λόγω και της ορμής που δέχθηκε από την πρόσκρουση στο ρείθρο και τα σταθερά κιγκλιδώματα, να διαγράψει ημικυκλική πορεία προς τα εμπρός και αριστερά αφήνοντας επί του οδοστρώματος χαραγές συνολικού μήκους 29,70 μέτρων και να καταλάβει την τελική της θέση περί το μέσον της πρώτης από τα δεξιά λωρίδας κυκλοφορίας του ρεύματος πορείας προς Αθήνα σε απόσταση λίγων μέτρων μπροστά από το ακινητοποιημένο φορτηγό με τον οδηγό της και να τραυματισθεί σοβαρά ο τελευταίος.

Το σημείο της συγκρούσεως εκτιμάται, πέραν κάθε αμφιβολίας, στην πρώτη από τα δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας του ρεύματος πορείας προς Αθήνα, ενώ η πρόσπτωση της μοτοσικλέτας επί του προπορευόμενου φορτηγού επιβεβαιώνεται από τα σημεία συγκρούσεως των δύο οχημάτων, τα οποία, όπως επιβεβαιώνεται στην έκθεση αυτοψίας και εμφαίνεται στις προσκομισθείσες φωτογραφίες τους, φέρουν η μεν μοτοσικλέτα ζημίες στο εμπρόσθιο μέρος από την αρχική της πρόσκρουση επί του φορτηγού καθώς υπέστη βλάβες στο εμπρόσθιο φτερό, στον εμπρόσθιο τροχό και το εμπρόσθιο πλαστικό, αλλά και εκδορές πλαστικών και μεταλλικών εξαρτημάτων και ζημίες στην δεξιά πλευρά από την ανατροπή και το σύρσιμό της στο οδόστρωμα, το δε φορτηγό φέρει μικρές ζημίες στην οπίσθια και προς τα δεξιά πλευρά του και δη στο ύψος της δεξιάς οπίσθιας πόρτας και της δεξιάς γωνίας του οπίσθιου προφυλακτήρα και της οπίσθιας δεξιάς γωνίας, ακριβώς στο σημείο επαφής της οπίσθιας δεξιάς θύρας του κουβουκλίου.

Στη συνταχθείσα εξ άλλου, με επιμέλεια του ενάγοντος Λ. Γ. πραγματογνωμοσύνη του Δ. Κ. αναφέρονται ομοίως υλικές ζημίες του φορτηγού στη δεξιά οπίσθια γωνία (βαθουλώματα) και υλικές ζημίες της μοτοσικλέτας στην αριστερή προς τα εμπρός πλευρά μανέτα τιμονιού, στο εμπρόσθιο πλαστικό αλεξήνεμο, αριστερή μπουκάλα και δοχείο καυσίμων από την αρχική σύγκρουση και στη δεξιά πλευρά της από την πτώση της και το σύρσιμο στο ρείθρο και τα μεταλλικά στηθαία.

Κατά την άφιξη των αστυνομικών οργάνων του Β’ Τμήματος Τροχαίας Αυτοκινητοδρόμων Αττικής, τα οποία επελήφθησαν του ατυχήματος σε μόλις δέκα (10) λεπτά της ώρας από την επέλευσή του, διαπιστώθηκαν επίσης χαραγές επί του οδοστρώματος μήκους 29,70 μέτρων προερχόμενες από τη μοτοσικλέτα επί της Λωρίδας Έκτακτης Ανάγκης που ξεκινούν από την πρώτη από τα δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας και φθάνουν μέχρι το ρείθρο της ροής ομβρίων υδάτων και συνεχίζοντας ημικυκλικά προς τα αριστερά φθάνουν μέχρι το μέσον της ίδιας λωρίδας κυκλοφορίας (ήτοι, της πρώτης από τα δεξιά), το σημείο πρόσκρουσης του οδηγού της μοτοσικλέτας με το προστατευτικό κράνος που φορούσε στο ρείθρο ροής ομβρίων υδάτων, οι πιθανές πορείες των δύο οχημάτων και η τελική τους θέση στο οδόστρωμα, καθώς και τα λοιπά ευρήματα, ήτοι, το σώμα του οδηγού της μοτοσικλέτας λίγα μέτρα πιο μπροστά από το ακινητοποιημένο φορτηγό περί το μέσον της πρώτης από τα δεξιά λωρίδας κυκλοφορίας και πριν τη μοτοσικλέτα του, το προστατευτικό κράνος που φορούσε περί το μέσον του οδοστρώματος της Λωρίδας Έκτακτης Ανάγκης και το σημείο όπου ανευρέθηκε η χειρολαβή τροχοπέδησης του εμπρόσθιου τροχού της μοτοσικλέτας, ο οδηγός της οποίας διακομίσθηκε με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ στο νοσοκομείο "ΕΡΥΘΡΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ", ενώ λήφθηκαν και από τους δύο οδηγούς ποσότητες αίματος και ούρων προς εξέταση και διατάχθηκε, κατόπιν εντολής του πιο πάνω Τμήματος της Τροχαίας, ο έλεγχος τοξικών ουσιών.

Με βάση την υπ’ αριθμόν πρωτοκόλλου .../2008 έκθεση του Εργαστηρίου Ιατροδικαστικών Επιστημών - Μονάδας Τοξικολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, στα ούρα του οδηγού της μοτοσικλέτας ανιχνεύθηκε η παρουσία κανναβινόλης και Δ-9 τετραϋδροκανναβινόλης σε συγκέντρωση 178 ng/ml, που αποτελεί βασικό μεταβολίτη της Δ-τετραϋδροκανναβινόλης, η οποία είναι δραστικό συστατικό της καννάβεως (βλ.

την από 07.01.2012 γνωμοδότηση του ιατροδικαστή Χ. Ε.). Ο ίδιος ο οδηγός της μοτοσικλέτας αρνείται τη χρήση κάνναβης και δεν δίδει εξήγηση για την ανίχνευση του παραπάνω μεταβολίτη την οποία, θεωρεί ως συμπτωματική, γεγονός ασύμβατο μεν με τη διενεργηθείσα εξέταση, συμβατό όμως με τη χρήση καννάβεως σε προγενέστερο αλλά σε αδιευκρίνιστο και μη προσδιορισθέντα χρόνο, αφού δεν βρέθηκαν συστατικά της κάνναβης στον οργανισμό του, δοθέντος ότι κατά τα πορίσματα της ιατρικής επιστήμης, οι μεταβολίτες της παραπάνω ουσίας εμφανίζονται στον οργανισμό μετά τη χρήση και απεκκρίνονται από τα ούρα, παραμένοντας στον οργανισμό μετά τη χρήση ανάλογα με τη συχνότητα και χρονιότητα της χρήσης, το είδος αυτής και την ποσότητα της λήψης, από 1 έως 3 ημέρες στους περιστασιακούς χρήστες της και για χρονικό διάστημα 5 έως 13 ημέρες για τους τακτικούς χρήστες.

Υπό την έννοια αυτή η ανεύρεση του μεταβολίτη της και όχι της ίδιας της παραπάνω ουσίας στον οργανισμό του οδηγού της μοτοσικλέτας δεν υποδηλώνει, χωρίς άλλο, πρόσφατη χρήση της, ώστε να μπορεί να διατυπωθεί συμπερασματικά η κρίση ότι ο τελευταίος βρισκόταν υπό την επήρειά της κατά την οδήγηση αυτής (βλ.

την από 24.02.2011 ιατροδικαστική πραγματογνωμοσύνη του διορισθέντος πραγματογνώμονος Δ. Β. και την πιο πάνω από 07.01.2012 γνωμοδότηση του ιατροδικαστή Χ. Ε.). Υπό τα πιο πάνω πραγματικά περιστατικά, αποκλειστικώς υπαίτιος της ένδικης συγκρούσεως και του επελθόντος αποτελέσματος αυτής είναι ο οδηγός της μοτοσικλέτας Λ.

Γ., ο οποίος δεν προείδε το ατύχημα διότι δεν κατέβαλε την απαιτούμενη επιμέλεια και προσοχή την οποία, κατ’ αντικειμενική κρίση, μπορούσε, αναλόγως των αντικειμενικών περιστάσεων και ικανοτήτων του, και όφειλε, κατά τους νομικούς κανόνες, τις επικρατούσες οδικές και κυκλοφοριακές συνθήκες και την κοινή πείρα να καταβάλει, όπως θα έπραττε υπό τις ίδιες συνθήκες και περιστάσεις κάθε μέσος λογικός και ευσυνείδητος οδηγός και την οποία αν επεδείκνυε θα μπορούσε να προβλέψει και να αποφύγει το ατύχημα (άρθρο 330 του A.K.).

Συγκεκριμένα διότι αυτός, αν και ήταν νύχτα και η Εθνική Οδός στο συγκεκριμένο σημείο χαρακτηριζόταν από καμπύλη και κατωφέρεια με μικρή κλίση, είχε δε αντιληφθεί εγκαίρως την κίνηση του φορτηγού μπροστά του στην ίδια λωρίδα κυκλοφορίας και ήταν υποχρεωμένος να τηρεί αρκετή απόσταση ασφαλείας από αυτό, έχοντας διαρκώς τεταμένη την προσοχή του και ασκώντας τον πλήρη έλεγχο επί της μοτοσικλέτας του, ώστε να μπορεί ανά πάσα στιγμή να εκτελεί τους απαιτούμενους χειρισμούς, δεν συμμορφώθηκε με τις υποχρεώσεις του αυτές, αλλά κινούμενος εντελώς αμελώς, απρόσεκτα και απερίσκεπτα επί της πιο πάνω οδού, όντας όπισθεν άλλου οχήματος, οδηγούσε με την ανεπτυγμένη ταχύτητα των 65 χιλιομέτρων την ώρα, χωρίς να υπολογίζεται σε αυτήν και η ταχύτητα που απορροφήθηκε από τη σύγκρουση των δύο οχημάτων, η οποία ναι μεν δεν υπερέβαινε το επιτρεπόμενο στο σημείο ανώτατο όριο ήταν όμως ανώτερη από εκείνη που επέβαλαν οι προαναφερθείσες περιστάσεις {νύχτα, καμπύλη με μικρή κλίση, κατωφέρεια με μικρή κλίση στο ρεύμα πορείας του και προσέγγιση σε προπορευόμενο αυτοκίνητο στην ίδια λωρίδα κυκλοφορίας) και συνάγεται από την πορεία της μοτοσικλέτας και την εκτροπή της μετά τη σύγκρουση, το σύρσιμό της επί 29,70 μέτρα επί του οδοστρώματος και την έκταση των ζημιών της, την οποία όχι μόνο δεν ρύθμισε εγκαίρως, ώστε να ασκεί επ’ αυτής τον επιβαλλόμενο έλεγχο και να είναι σε θέση να διακόψει την πορεία του πριν από κάθε εμπόδιο που μπορούσε να προβλεφθεί και βρισκόταν στο ορατό γι’ αυτόν μπροστινό σημείο της οδού και δη πριν την επαφή της μοτοσικλέτας με το προπορευόμενο φορτηγό, αλλά ούτε μείωσε αυτήν, λαμβάνοντας υπόψη την μικρότερη ταχύτητα του φορτηγού, και δεν τηρούσε, όπως όφειλε και μπορούσε, την επιβαλλόμενη απόσταση ασφαλείας από αυτό, η οποία θα του εξασφάλιζε τη δυνατότητα έγκαιρης στάσης προς αποφυγή της συγκρούσεως άμεση και συνεχή τροχοπέδηση ή επιτυχή αποφευκτικό ελιγμό, με αποτέλεσμα να προσκρούσει επί του φορτηγού κατά τα προαναφερθέντα, συμπεριφορά η οποία όντας ικανή να προκαλέσει τροχαίο ατύχημα το προκάλεσε στη συγκεκριμένη περίπτωση και έτσι συνδέεται αιτιωδώς προς την αμέλεια αυτή του οδηγού της μοτοσικλέτας (άρθρα 12 παρ. 1 και 19 παρ. 1 και 2 του ν. 2696/1999 "Περί Κυρώσεως του Κ.Ο.Κ.").

Αντιθέτως, εξ όσων αναφέρθηκαν, ουδεμία αμελή ενέργεια ή παράλειψη βαρύνει τον οδηγό του φορτηγού, αφού αυτός, όπως προκύπτει από τα στοιχεία καταγραφής του ταχογράφου του φορτηγού και το σχεδιάγραμμα Τροχαίας, όπου εμφαίνεται η θέση του επί του οδοστρώματος, και επιβεβαιώνεται από τα σημεία συγκρούσεως των δύο οχημάτων, τόσο πριν από τη σύγκρουση όσο και κατ’ αυτήν εκινείτο εξ αρχής με τη μικρή για τις περιστάσεις ταχύτητα των σαράντα (40) χιλιομέτρων την ώρα και εντός της λωρίδας κυκλοφορίας του, ήτοι της πρώτης από τα δεξιά λωρίδας κυκλοφορίας, όπως θα έπραττε κάθε μέσης συνέσεως οδηγός, και δεν ήταν δυνατό, υπό τις συνθήκες αυτές, να προβλέψει και να αναμείνει ούτε την ανεπτυγμένη ταχύτητα της μοτοσικλέτας ούτε το γεγονός ότι ο οδηγός της δεν θα ανέκοπτε αυτήν και δε θα τηρούσε την αναγκαία απόσταση ασφαλείας από το όχημά του, ή έστω ότι δεν θα επιχειρούσε, όπως ευχερώς μπορούσε, κανένα ελιγμό προς αποφυγή της συγκρούσεως ενόψει του ότι η κυκλοφορία των οχημάτων ήταν αραιή και ελεύθερο το οδόστρωμα από τα αριστερά του, όπως και η Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης, κατά τα αντικειμενικά ευρήματα της εκθέσεως αυτοψίας.

Οι αντίθετοι προς την προαναφερθείσα κρίση του Δικαστηρίου τούτου ισχυρισμοί του οδηγού της μοτοσικλέτας και της (αρχικώς) εναγομένης ασφαλιστικής εταιρείας της δεύτερης αγωγής, κατά τους οποίους ο οδηγός του φορτηγού εκινείτο επί της μεσαίας λωρίδας κυκλοφορίας εμφανίζοντας ασταθή οδήγηση με ελιγμούς πότε εντός και πότε εκτός των ορίων της μεσαίας λωρίδας κυκλοφορίας και ενίοτε με είσοδο και στη δεξιά λωρίδα και επιπλέον ότι επεχείρησε αιφνιδίως να εισέλθει από τη μεσαία λωρίδα όπου εκινείτο στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας αποφράσσοντας έτσι το ρεύμα πορείας της μοτοσικλέτας, δεν αποδείχθηκαν βάσιμοι κατ’ ουσίαν, δοθέντος ότι ούτε ο οδηγός της μοτοσικλέτας αλλά ούτε και η πιο πάνω εναγομένη προσκόμισαν οποιοδήποτε περί των εν λόγω ισχυρισμών τους αποδεικτικό στοιχείο, ενώ και το απολογητικό υπόμνημα του οδηγού της μοτοσικλέτας ενώπιον της Τροχαίας, στο οποίο επαναλαμβάνονται οι ίδιοι ακριβώς ισχυρισμοί, αυτό και μόνο, χωρίς να ενισχύεται από άλλα πρόσφορα αντικειμενικά στοιχεία, δεν αρκεί για να αναιρέσει την προαναφερθείσα κρίση του Δικαστηρίου.

Αν εξ άλλου ο οδηγός του φορτηγού εκινείτο επιδεικνύοντας την πιο πάνω επικίνδυνη οδηγητική συμπεριφορά, τότε, ο οδηγός της μοτοσικλέτας, όντας κινούμενος όπισθεν του φορτηγού και έχοντας ήδη αντιληφθεί εγκαίρως, όπως ο ίδιος επικαλείται, την ασταθή αυτή συμπεριφορά, όφειλε είτε να μειώσει τη δική του ταχύτητα και να συνεχίσει την πορεία του τηρώντας και την απαιτούμενη απόσταση ασφαλείας από το φορτηγό, όπως θα έπραττε κάθε μέσος συνετός οδηγός ευρισκόμενος υπό τις ίδιες με αυτόν συνθήκες, είτε, αν επιθυμούσε να κινείται στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας με την ίδια όμως ταχύτητα, όφειλε να αλλάξει λωρίδα κυκλοφορίας και να προσπεράσει νόμιμα εξ αριστερών το φορτηγό εισερχόμενος έτσι στη μεσαία λωρίδα κυκλοφορίας και κατόπιν να επανέλθει στη δεξιά λωρίδα και να συνεχίσει δίχως κίνδυνο την πορεία του.

Οι ισχυρισμοί εξ άλλου περί της ενέργειας αιφνίδιου και απροειδοποίητου ελιγμού του οδηγού του φορτηγού για να εισέλθει από τη μεσαία στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας, δεν μπορούν να ευσταθήσουν, αφού η μοτοσικλέτα, όπως προκύπτει από τις προσκομισθείσες φωτογραφίες της, επέπεσε με ολόκληρο το εμπρόσθιο μέρος της (εμπρόσθιο φτερό, τροχό και εμπρόσθιο πλαστικό) επί του φορτηγού, το οποίο φέρει ζημίες στην οπίσθια και προς τα δεξιά πλευρά του κατά τα προεκτεθέντα, γεγονός που, κατά την κρίση του Δικαστηρίου τούτου, αποδεικνύει ότι κατά τη στιγμή της σύγκρουσης το φορτηγό βρισκόταν σε ευθεία θέση επί του οδοστρώματος σε σχέση με την πορεία των δύο οχημάτων και για τούτο οι ζημίες του σημειώνονται όλες στην οπίσθια πλευρά του.

Επιπλέον, κατά τα διδάγματα της κοινής ανθρώπινης πείρας, αν το φορτηγό είχε εισέλθει, κατά τα επικαλούμενα, από τη μεσαία στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας, τότε η μοτοσικλέτα θα είχε προσκρούσει επί του φορτηγού με το εμπρόσθιο αριστερό μέρος του τιμονιού της και της αριστερής χειρολαβής, που όμως δεν αποδείχθηκε ότι υπέστησαν βλάβες, στη δεξιά πλευρά του φορτηγού και όχι στην οπίσθια.

Ούτε, τέλος, αποδείχθηκε ότι η προσοχή του οδηγού του φορτηγού είχε αποσπασθεί εξ αιτίας έτερου τροχαίου στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας της Εθνικής Οδού, όπως όψιμα και αβάσιμα ισχυρίσθηκε ο οδηγός της μοτοσικλέτας με τις προτάσεις του ενώπιον του Πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου. Το μόνο δε, γεγονός, το οποίο συνετέλεσε αιτιωδώς στην επέλευση της ζημίας (ήτοι, τον τραυματισμό του οδηγού της μοτοσικλέτας και τις υλικές ζημίες των δύο οχημάτων), ήταν, κατά τα άνω αποδειχθέντα, η ανεπτυγμένη για τις πιο πάνω περιστάσεις ταχύτητα με την οποία εκινείτο ο οδηγός της μοτοσικλέτας, η μη ρύθμιση αυτής ανάλογα με εκείνη που είχε ο οδηγός του φορτηγού και η παράνομη μη τήρηση από τον οδηγό της μοτοσικλέτας της απαιτούμενης αποστάσεως ασφαλείας από το φορτηγό, το οποίο εκινείτο προπορευόμενο επί της ίδιας λωρίδας κυκλοφορίας.

Με βάση τα προαναφερθέντα, η σχετική, εκ της διατάξεως του άρθρου 300 του Α.Κ., νόμιμη ένσταση περί συνυπαιτιότητας του οδηγού του φορτηγού Ι. Γ. και δη κατά ποσοστό 95% στην επέλευση της συγκρούσεως, την οποία παραδεκτώς προέβαλε η (αρχικώς) εναγομένη της δεύτερης αγωγής ασφαλιστική εταιρεία με προφορική δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρου της στο ακροατήριο του Πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου και καταχώρησή της στα πρακτικά του Δικαστηρίου εκείνου και επαναφέρει νόμιμα, ως υπεισελθόν στη θέση της, το δεύτερο εναγόμενο ν.π.ι.δ.

Επικουρικό Κεφάλαιο και αντεκκαλούν με τις έγγραφες προτάσεις του ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου τόσο προς αντίκρουση της πρώτης πιο πάνω εφέσεως όσο και με την αντέφεσή του, όπως και η πρώτη, από 31.07.2009, αγωγή του Λ. Γ., πρέπει να απορριφθούν ως κατ’ ουσίαν αβάσιμες. Το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, το οποίο με την ήδη εκκαλουμένη απόφασή του έκρινε ότι η ένδικη σύγκρουση οφειλόταν και σε συνυπαιτιότητα του οδηγού του φορτηγού Ι.

Γ. κατά ποσοστό 70% για το λόγο ότι "επιχείρησε να κινηθεί από το μέσο της δεξιάς λωρίδας, όπου ευρίσκετο, στο δεξιό άκρο της ίδιας λωρίδας", έσφαλε περί την ερμηνεία και την εφαρμογή του νόμου και κακώς εκτίμησε τις αποδείξεις". Με αυτά που δέχτηκε το Εφετείο διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του σαφείς, επαρκείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες σε σχέση με το ζήτημα της υπαιτιότητας στο ανωτέρω ατύχημα, που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο περί της ορθής εφαρμογής των παραπάνω διατάξεων.

Ειδικότερα την αποκλειστική υπαιτιότητα του αναιρεσείοντος οδηγού της ζημιογόνου μοτοσικλέτας αποδίδει στο γεγονός, που συντέλεσε αιτιωδώς στην επέλευση της ζημίας (τραυματισμό του και υλικές ζημιές των δύο οχημάτων), της ανεπτυγμένης για τις πιο πάνω περιστάσεις ταχύτητας, με την οποία εκινείτο, της μη ρύθμισης αυτής ανάλογα με εκείνη που είχε ο οδηγός του

φορτηγού και της παράνομης μη τήρησης από αυτόν της απαιτούμενης αποστάσεως ασφαλείας από το φορτηγό. Επομένως το Εφετείο δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ και άρα είναι αβάσιμος ο πρώτος λόγος αναιρέσεως. Περαιτέρω, οι αντιφάσεις κατά τον αναιρεσείοντα στις αιτιολογίες της προσβαλλόμενης απόφασης (είσοδος του φορτηγού στην Ε.Ο. και απόστασή 50 μέτρων της

μοτοσικλέτας από το φορτηγό που εκινείτο με χαμηλή ταχύτητα 65 Χ/Ω) αφορούν κατά τον αναιρεσείονυα την ελάσσονα πρόταση και όχι το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης και άρα δεν ιδρύεται ο από το άρθρο 559 αρ. 17 ΚΠολΔ τρίτος λόγος αναιρέσεως, ο οποίος για την παραδοχή του προϋποθέτει αντιφατικές διατάξεις στο διατακτικό, κατά τα εκτεθέντα στην οικεία νομική σκέψη και ο οποίος πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος.

Ανεξάρτητα από τα παραπάνω, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν έχει παραδοχές ότι το φορτηγό εισήλθε στη δεξιά λωρίδα της Ε.Ο. χωρίς να ελέγξει και ανέκοψε την πορεία του δικύκλου και συνεπώς ο σχετικός λόγος ερείδεται επί εσφαλμένης προϋπόθεσης. Τέλος το Εφετείο δεν παραβίασε τη διάταξη του άρθρου 29 παρ. 5 του ν. 2696/1999 (ΚΟΚ), κατά την οποία "οι οδηγοί που εισέρχονται σε αυτοκινητόδρομο ή οδό ταχείας κυκλοφορίας υποχρεούνται αν η οδός εισόδου δεν συνεχίζεται με λωρίδα επιτάχυνσης, να παραχωρούν προτεραιότητα στα κινούμενα οχήματα επί του αυτοκινητόδρομου ή της οδού ταχείας κυκλοφορίας", διότι δεν δέχεται παραδοχές αντίθετες προς το πραγματικό της διατάξεως αυτής, αφού εκθέτει επαρκώς και με σαφήνεια ότι όταν το φορτηγό εισήλθε στην Ε.Ο.

από την είσοδο της ..., ο αναιρεσείων ακολουθούσε από ικανή απόσταση τουλάχιστον 50 μέτρων και χωρίς να μετριάσει την ταχύτητά του προσέκρουσε στην πίσω δεξιά πλευρά του κουβουκλίου του προπορευόμενου φορτηγού, το οποίο εκινείτο με ταχύτητα 40 Χ/Ω. Επομένως, ο από το άρθρο 559 αριθ. 1α ΚΠολΔ δεύτερος λόγος αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στη δικαστική δαπάνη της δεύτερης αναιρεσίβλητης (άρθρ. 176 και 183 ΚΠολΔ), που παραστάθηκε και κατέθεσε προτάσεις, καθώς και να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (άρθρ. 495 παρ. 4 εδ. ε’ ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την, από 27-3-2015 και με αύξοντα αριθμό εκθέσεως καταθέσεως ...2015, αίτηση του Λ. Γ. του Α. για αναίρεση της 2113/2014 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της δεύτερης αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ. Και Διατάσσει να εισαχθεί το παράβολο στο δημόσιο ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 25 Μαΐου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 19 Ιουνίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ