Supreme Court allows cassation against land expropriation compensation ruling due to procedural error in applying substantive law.

Απόφαση 1020 / 2017 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1020/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ελένη Διονυσοπούλου, Σοφία Ντάντου, Γεώργιο Χοϊμέ και Μαρία Τζανακάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 18 Νοεμβρίου 2016, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Β. Δ. του Α., 2) Χ. Π. του Π. και 3) Κ. Δ. του Α., συζ. Χ. Π., κατοίκων ... (ΚΠ …), οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Μιχαήλ Σοφό, που δήλωσε στο ακροατήριο ότι στην αίτηση αναιρέσεως (σελ. 17 στίχος 14), στον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, όλως εκ παραδρομής αναφέρεται "Ενώ όμως εμείς αποδείξαμε την βασιμότητα του ενδίκου ισχυρισμού μας, η αναιρεσίβλητος εδέχθη ως αληθινό χωρίς καμμιά απόδειξη...", αντί του αληθούς και ορθού "Ενώ όμως εμείς αποδείξαμε την βασιμότητα του ενδίκου ισχυρισμού μας, η αναιρεσιβαλλομένη εδέχθη ως αληθινό χωρίς καμμιά απόδειξη...".

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΕΡΓΑ ΟΣΕ ΑΕ" και το διακριτικό τίτλο "ΕΡΓΟΣΕ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Χριστοδούλου.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-11-2007 αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης της ήδη αναιρεσίβλητης (μετά την έκδοση της 54/2007 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Κορίνθου που καθόρισε προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης), που κατατέθηκε στο Εφετείο Ναυπλίου και συνεκδικάστηκε με την από 19-11-2007 αίτηση των ήδη αναιρεσειόντων και άλλων προσώπων, μη διαδίκων στην παρούσα δίκη, καθώς και με άλλες αυτοτελείς αιτήσεις, ανταιτήσεις και παρεμβάσεις προσώπων, επίσης μη διαδίκων στην παρούσα δίκη.

Εκδόθηκε η 258/2012 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Ναυπλίου, την αναίρεση της οποίας ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 29-10-2013 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Μαρία Τζανακάκη διάβασε την από 24-2-2016 έκθεση της κωλυομένης να μετάσχει στη σύνθεση του Δικαστηρίου αυτού Αρεοπαγίτου Ειρήνης Καλού, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του τέταρτου λόγου της αίτησης αναίρεσης και την απόρριψη των λοιπών, καθώς και την αναίρεση της υπ' αριθμ. 258/2012 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Ναυπλίου. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η κρινόμενη από 29-10-2013 (αρ. κατ. …/2013) αίτηση για την αναίρεση της υπ' αρ. 258/2012 οριστικής απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Ναυπλίου, που εκδόθηκε με την ειδική διαδικασία του Ν. 2882/2001 (Κώδικας Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων - ΚΑΑΑ), έχει ασκηθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 22 παρ. 1 εδ. β' ΚΑΑΑ). Επομένως η αίτηση αναίρεσης είναι παραδεκτή (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564 παρ. 1, 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το βάσιμο των κατ' ιδίαν λόγων αυτής (άρθρ. 577 παρ. 2 ΚΠολΔ).

Το άρθρο 13 του Ν. 2882/2001 ορίζει στην παρ. 4, ότι σε περίπτωση απαλλοτρίωσης τμήματος ακινήτου, εξαιτίας της οποίας το τμήμα που απομένει στον ιδιοκτήτη υφίσταται σημαντική υποτίμηση της αξίας του ή καθίσταται άχρηστο για τη χρήση που προορίζεται, με την ίδια απόφαση που καθορίζει την αποζημίωση προσδιορίζεται και παρέχεται για την υποτίμηση αυτή ιδιαίτερη αποζημίωση. Το άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της από 4-1-1950 Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών (ΕΣΔΑ), που κυρώθηκε με το ν. 2329/1953 και εκ νέου με το ν.δ. 53/1974 και έχει αυξημένη ισχύ, σύμφωνα με το άρθρο 28 του Συντάγματος, έναντι των κοινών νόμων, ορίζει ότι κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο δικαιούται σεβασμού της περιουσίας του και κανένας δεν μπορεί να στερηθεί της ιδιοκτησίας του, παρά μόνο για λόγους δημόσιας ωφέλειας και υπό τους όρους που προβλέπονται από το νόμο και τις γενικές αρχές του διεθνούς δικαίου. Με τη διάταξη αυτή προστατεύονται και τα ενοχικά περιουσιακά δικαιώματα του προσώπου, όπως και το δικαίωμα αποζημιώσεως για την προσγενόμενη ζημία στην περιουσία του. Έλλειψη δε σεβασμού της περιουσίας στην περίπτωση αυτή υπάρχει, όταν η συνεπεία του λόγου της αποζημίωσης μείωση της περιουσιακής δυναμικότητας του προσώπου δεν αποκαθίσταται πλήρως.

Συνεπώς, στην περίπτωση που, λόγω απαλλοτριώσεως μέρους του ακινήτου, το απομένον τμήμα αυτού, που εξακολουθεί να αποτελεί στοιχείο της περιουσίας του ιδιοκτήτη, υφίσταται σημαντική υποτίμηση της αξίας του ή καθίσταται άχρηστο για τη χρήση που προορίζεται, το αναγνωριζόμενο από την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 13 παρ. 4 του Ν. 2882/2001 δικαίωμα αποζημιώσεως ικανοποιείται πλήρως και εντεύθεν διασφαλίζεται ο σεβασμός της περιουσίας του ιδιοκτήτη, όταν η αποζημίωση καλύπτει όχι μόνο την εκ της απομειώσεως της εκτάσεως του όλου ακινήτου ζημία, αλλά και εκείνη που επήλθε από την εκτέλεση του έργου, για το οποίο κηρύχτηκε η απαλλοτρίωση του μέρους του ακινήτου.

Διότι, άλλως, κατά την τελευταία αυτή ζημία το παραμένον στον ιδιοκτήτη μέρος του ακινήτου του και, επομένως, η περιουσία του θα παρέμενε, χωρίς αποκατάσταση (Ολ.ΑΠ 31/2005, ΑΠ 423/2016). Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Από την υπόψη διάταξη, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παράγραφος 3 του Συντάγματος προκύπτει, ότι ο προβλεπόμενος απ' αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας), ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή του (ανεπαρκής αιτιολογία), ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία) (Ολ.ΑΠ 1/1999).

Δεν υπάρχει, όμως, ανεπάρκεια αιτιολογιών, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτικές αλλά πλήρεις αιτιολογίες (ΑΠ 622/1983). Εξάλλου, το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα, και να μην καταλείπονται αμφιβολίες (ΑΠ 413/1993).

Ελλείψεις δε αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες (Ολ.ΑΠ 861/1984). Δηλαδή, μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς, και όχι γιατί αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε (ΑΠ 1547/1997).

Τα επιχειρήματα δε του δικαστηρίου, που σχετίζονται με την εκτίμηση των αποδείξεων δεν συνιστούν παραδοχές επί τη βάσει των οποίων διαμορφώνεται το αποδεικτικό πόρισμα και ως εκ τούτου δεν αποτελούν "αιτιολογία" της απόφασης, ώστε στο πλαίσιο της ερευνώμενης διάταξης του άρθρου 559 αριθ. 19 να επιδέχεται αυτή μομφή για αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια, ενώ δεν δημιουργείται ο ίδιος λόγος αναίρεσης του αριθμού 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ ούτε εξαιτίας του ότι το δικαστήριο δεν αναλύει ιδιαιτέρως και διεξοδικά τα μη συνιστώντα αυτοτελείς ισχυρισμούς επιχειρήματα των διαδίκων, οπότε ο σχετικός λόγος αναίρεσης απορρίπτεται ως απαράδεκτος (ΑΠ 174/2015, ΑΠ 198/2015).

Εξάλλου, το πόρισμα, δηλαδή το συμπέρασμα που προκύπτει από τις αποδείξεις είναι σαφές, όταν αναφέρεται στην απόφαση χωρίς ενδοιασμούς (με βεβαιότητα) ότι αποδείχθηκε συγκεκριμένο γεγονός και δεν χρησιμοποιούνται από το δικαστήριο εκφράσεις που κλονίζουν το πόρισμα, ως προϊόν πλήρους δικανικής πεποίθησης (ΑΠ 681/2014, ΑΠ 167/2015, ΑΠ 997/2015).

Τέλος, από τη διάταξη του άρθρου 561 § 1 του ΚΠολΔ προκύπτει, ότι η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας των πραγματικών περιστατικών, εφόσον δεν παραβιάστηκαν με αυτά κανόνες ουσιαστικού δικαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί, ή εφόσον η εκτίμησή τους δεν ιδρύει λόγους αναίρεσης από τους αριθμούς 19 και 20 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, είναι από τον Άρειο Πάγο ανέλεγκτη, ο δε αντίστοιχος λόγος αναίρεσης, εκ του περιεχομένου του οποίου προκύπτει ότι δεν συντρέχει καμία από τις προαναφερθείσες εξαιρετικές περιπτώσεις απορρίπτεται ως απαράδεκτος, εφόσον πλέον πλήττεται η ουσία της υπόθεσης που δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο (ΑΠ 198/2015, ΑΠ 1987/2007).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον 4ο λόγο της αίτησης αναίρεσης οι αναιρεσείοντες αποδίδουν στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλεια εκ του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, με την αιτίαση ότι δεν έχει νόμιμη βάση, διότι παραβίασε εκ πλαγίου την ουσιαστικού κανόνα δικαίου διάταξη του άρθρου 13 παρ. 4 του ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ) με ελλιπείς, άλλως ανεπαρκείς και ενδοιαστικές αιτιολογίες σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και απέρριψε εσφαλμένα το αίτημά τους για ιδιαίτερη αποζημίωση για το εναπομένον εκτός απαλλοτρίωσης τμήμα της ΚΠ ...

ιδιοκτησίας τους (οικόπεδο με τριώροφη επ' αυτού οικοδομή). Όπως προκύπτει από την από 19-11-2007 (αρ. κατ. …/2007) αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης λόγω αναγκαστικής απαλλοτριώσεως των ήδη αναιρεσειόντων (και άλλων αιτούντων, μη διαδίκων στην παρούσα δίκη), η οποία επιτρεπτά επισκοπείται κατ' άρθρ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ για τις ανάγκες του παραπάνω 4ου αναιρετικού λόγου, οι αναιρεσείοντες -υπό στοιχείο 132 α, β, γ αιτούντες- ζήτησαν να καθοριστεί από το Εφετείο οριστική τιμή μονάδος αποζημίωσης λόγω αναγκαστικής απαλλοτρίωσης για το απαλλοτριωθέν τμήμα, έκτασης 154,50 τ.μ.

της ως άνω ιδιοκτησίας τους, συνολικής έκτασης 614,00 τετρ. μέτρων καθώς και τον καθορισμό ιδιαίτερης αποζημίωσης για το εναπομένον τμήμα του ακινήτου τους, έκτασης 459,50 τ.μ. στο οποίο υφίσταται νεόδμητη τριώροφη οικοδομή, συνολικής επιφάνειας των ορόφων 675,00 τ.μ. λόγω μείωσης της αξίας του, επειδή, συνεπεία της απότμησης του τμήματος των 154,50 τετρ.

μέτρων αλλά και συνεπεία της εκτελέσεως του έργου για το οποίο κηρύχθηκε η απαλλοτρίωση, που προβλέπει καταβύθιση της δημοτικής οδού από την οποία περιβάλλεται από δύο πλευρές του (δυτικά και νότια) το εναπομένον τμήμα της ιδιοκτησίας τους εντός του οποίου έχει ανεγερθεί η προαναφερόμενη οικοδομή καταβυθίστηκε κατά έξι (6) ολόκληρα μέτρα από το σημερινό της επίπεδο και μάλιστα και από τις δύο πλευρές της ιδιοκτησίας ... (δυτική και νότια) με αποτέλεσμα το εναπομένον τμήμα της ...

ιδιοκτησίας να ευρίσκεται έξι (6) μέτρα ψηλότερα από το επίπεδο της οδού της υπόγειας διάβασης και έτσι αφ' ενός μεν να περιορίζεται πολύ ο περιβάλλων χώρος, που ήταν λίαν απαραίτητος για τη λειτουργία μιας τόσο μεγάλης τριώροφης οικοδομής, αφ' ετέρου δε η τριώροφη ως άνω οικοδομή στο εναπομένον τμήμα της ιδιοκτησίας τους με αριθμό κτημ.

Πίνακα ... να στερείται πλέον κάθε δυνατότητα πρόσβασης σε κοινόχρηστο χώρο και δη σε κοινόχρηστη οδό για να επικοινωνεί με τον έξω κόσμο και μάλιστα τόσο πεζή όσον και με τροχοφόρα (αυτοκίνητα κ.λπ.) και συγχρόνως είναι τεχνητά αδύνατη η κατασκευή κλιμακοστασίου για την πεζή πρόσβαση.

Το Εφετείο, κατά την ανέλεγκτη περί των πραγμάτων κρίση του (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ) δέχτηκε τα ακόλουθα: "...Με την υπ' αριθμ. …/2-6-2005 απόφαση της Γενικής Γραμματέως Περιφέρειας Πελοποννήσου, η οποία δημοσιεύθηκε νόμιμα στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ …-6-2005) και ειδικότερα για την κατασκευή της νέας διπλής σιδηροδρομικής γραμμής κανονικού πλάτους και υψηλών ταχυτήτων μεταξύ Κορίνθου - Πατρών στο τμήμα από χ.θ.

… έως χ.θ… (Υποτμήμα από χ.θ. … έως χ.θ. …), έκτασης συνολικού εμβαδού 71.109,90 μ.τ. που βρίσκεται στην κτηματική περιοχή των Νομών Κορινθίας και Αχαΐας και ειδικότερα στις κτηματικές περιφέρειες των Δήμων … και …, και εικονίζεται υπό κλίμακα 1:500 με διακριτικό χρώμα "σκούρο κίτρινο" στα από Αυγούστου 2004 και με αριθμ.

σχεδίων ... κτηματολογικά διαγράμματα και στον αντίστοιχο κτηματολογικό πίνακα με αριθμό ..., τα οποία έχουν συντάξει οι "... Ε.Ε." και "... Ε.Ε." και έχει θεωρήσει ο Προϊστάμενος της Διευθύνουσας Υπηρεσίας Μελετών Κος Τ. Α. στις 24-9-2004, έχουν δε ληφθεί υπ' όψη στο ... έγγραφο του Γεν. Γραμματέα Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών ...

από το οποίο προκύπτει ότι έχουν τηρηθεί οι προϋποθέσεις του άρθρου 3 του Ν. 2882/ 2001. Με τον ανωτέρω κτηματολογικό πίνακα καθορίστηκαν οι εικαζόμενοι δικαιούχοι της αποζημίωσης. Η απαλλοτρίωση αυτή κηρύχθηκε υπέρ της ΟΣΕ ΑΕ με μέριμνα και δαπάνη της αιτούσας ΕΡΓΑ ΟΣΕ ΑΕ...Όσον αφορά το ΑΚΠ ... ακίνητο: Πρόκειται για οικόπεδο εμβαδού 614 τ.μ., που βρίσκεται εντός του σχεδίου της πόλης της …, με διώροφη οικοδομή μετά ισογείου, συνολικής επιφάνειας 675 τ.μ.

Λόγω της απαλλοτρίωσης δύο τμημάτων του οικοπέδου, συνολικού εμβαδού 141,10 τ.μ., ο προαύλειος χώρος του ισογείου, που απομένει ελεύθερος, είναι 247,90 τ.μ., που επαρκεί για τη λειτουργία του ενόψει του ότι ένα τμήμα του ισογείου προορίζεται για κατάστημα και το υπόλοιπο είναι θέσεις γκαράζ. Περαιτέρω αποδεικνύεται ότι απ' τη νότια και δυτική πλευρά του οικοπέδου κατασκευάζεται υπόγεια διάβαση για την υλοποίηση της οποίας καταβυθίζεται σε βάθος έξι μέτρων η στάθμη της από εκεί διερχόμενης δημοτικής οδού, γεγονός που δεν αμφισβητείται απ' την καθής η αίτηση.

Οι αιτούντες υποστηρίζουν ότι λόγω αυτής της καταβύθισης της οδού, δεν έχουν καμιά δυνατότητα πρόσβασης στην οικοδομή τους, πεζή, καθόσον δεν είναι δυνατή η κατασκευή κλιμακοστασίου, προς απόδειξη, δε, του ισχυρισμού τους αυτού προσκομίζουν την από 20/12/2006 τεχνική έκθεση του αρχιτέκτονα Σ. Κ., η οποία παραπέμπει στα κατασκευαστικά σχέδια της υπόγειας διάβασης.

Όμως, τον παραπάνω ισχυρισμό τους δεν τον επιβεβαιώνουν με κανένα νεότερο έγγραφο ενόψει, του ότι η ως άνω τεχνική έκθεση συντάχθηκε αμέσως μετά την κήρυξη της απαλλοτρίωσης και είναι ενδεχόμενο να έχει προβλεφθεί απ' την ΕΡΓΟΣΕ τρόπος πρόσβασης στο οικόπεδο ενόψει του σχετικού ισχυρισμού. Βάσει των παραπάνω και λαμβάνοντας υπόψιν ότι οι αιτούντες με τις προτάσεις τους εφιστούν την προσοχή του Δικαστηρίου μόνο στην καθορισθείσα προσωρινά ιδιαίτερη αποζημίωση για τη μείωση του προαύλιου χώρου, το Δικαστήριο κρίνει ότι δεν αποδείχτηκε η απομείωση της αξίας της οικοδομής και του οικοπέδου της με ΑΚΠ ...

ιδιοκτησίας και πρέπει, κατόπιν τούτου, να απορριφθεί το σχετικό αίτημα ως ουσία αβάσιμο...". Κρίνοντας έτσι το Εφετείο διέλαβε ασαφείς, ανεπαρκείς και ενδοιαστικές αιτιολογίες κατά τη διατύπωση του αποδεικτικού του πορίσματος, με το οποίο δέχτηκε ότι το εναπομένον τμήμα της ιδιοκτησίας, με αριθμό κτηματολογικού πίνακα ΚΠ ..., των αναιρεσειόντων μετά την απότμηση των δύο απαλλοτριουμένων τμημάτων αυτής, δεν υπέστη μείωση και δεν δικαιούται ιδιαίτερη αποζημίωση, δηλαδή για ζήτημα που ασκούσε ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και έτσι δεν είναι εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος για την ορθή ή όχι υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών, που δέχεται το Εφετείο ότι αποδείχθηκαν, στην ουσιαστική διάταξη του άρθρου 13 παρ. 4 Ν. 2882/2001-ΚΑΑΑ, η οποία σημειωτέον ρητά μνημονεύεται στο αναιρετήριο ως ο παραβιασθείς ουσιαστικός κανόνας δικαίου και συνεπώς είναι απορριπτέα, όσα αντίθετα υποστηρίζει η αναιρεσίβλητη περί αοριστίας του 4ου λόγου αναίρεσης.

Πιο συγκεκριμένα, α) η παραδοχή "και είναι ενδεχόμενο να έχει προβλεφθεί από την ΕΡΓΟΣΕ τρόπος πρόσβασης στο οικόπεδο, ενόψει του σχετικού ισχυρισμού..." καθώς και β) η παραδοχή "λαμβάνοντας υπόψη ότι οI αιτούντες με τις προτάσεις τους εφιστούν την προσοχή του Δικαστηρίου μόνο στην καθορισθείσα προσωρινά ιδιαίτερη αποζημίωση για τη μείωση του προαύλιου χώρου..." καθιστούν ασαφές και κλονίζουν το αποδεικτικό πόρισμα, διότι δείχνουν ύπαρξη όχι σαφών παραδοχών με βεβαιότητα, όπως απαιτείται για τον σχηματισμό εδραίου αποδεικτικού πορίσματος ως προϊόν πλήρους δικανικής πεποίθησης, για το ουσιώδες ζήτημα της δυνατότητας πρόσβασης στο εναπομένον εκτός απαλλοτρίωσης ακίνητο (οικόπεδο με τριώροφη οικοδομή) και συνακόλουθα, στη μείωση ή όχι της αξίας του, που δικαιολογεί την καταβολή ιδιαίτερης αποζημίωσης, δηλαδή, επίσης, σε ουσιώδες για το αποτέλεσμα της δίκης ζήτημα.

Επιπρόσθετα, η προσβαλλόμενη απόφαση έχει και ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς τη δυνατότητα πρόσβασης στο εναπομένον, διότι περιέχει παραδοχή μόνον για την πεζή πρόσβαση, χωρίς να αιτιολογεί τη δυνατότητα πρόσβασης και με τροχοφόρα μέσα, ενώ επίσης έχει ανεπαρκή αιτιολογία ως προς τη μείωση της αξίας της οικοδομής, διότι έχει παραδοχή, μόνον για τον προαύλιο χώρο του ισογείου ορόφου και όχι και για τους λοιπούς ορόφους της οικοδομής.

Συνακόλουθα, με τις ανωτέρω ενδοιαστικές και ανεπαρκείς αιτιολογίες με τις οποίες επιχειρείται η προσπάθεια αιτιολόγησης του αποδεικτικού πορίσματος προκαλείται σύγχιση (ΑΠ 26/2015), ως προς τις προϋποθέσεις εφαρμογής του ουσιαστικού κανόνα δικαίου του άρθρου 13 παρ. 4 του ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ) και καθίσταται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος περί του αν ορθά υπήχθησαν τα πραγματικά περιστατικά που δέχτηκε το Εφετείο ότι αποδείχθηκαν στον ουσιαστικό κανόνα δικαίου, που εφάρμοσε.

Επομένως, ο 4ος λόγος της αίτησης αναίρεσης πρέπει να γίνει δεκτός ως ουσιαστικά βάσιμος. Περαιτέρω με δεδομένο ότι η αναιρετική εμβέλεια του κατά τα ανωτέρω δεκτού γεννώμενου αναιρετικού λόγου οδηγεί στην παραδοχή της αίτησης αναίρεσης κατά της αναιρεσίβλητης, καθίσταται πλέον αλυσιτελής, άλλως παρέλκει η εξέταση των λοιπών αναιρετικών λόγων, που επίσης αποβλέπουν στην αποδοχή της αναίρεσης έναντι της αναιρεσίβλητης και πλήττουν το ίδιο κεφάλαιο της ιδιαίτερης αποζημίωσης (ΑΠ 965/2014, ΑΠ 1294/2014).

Ειδικότερα, παρέλκει η έρευνα του 1ου λόγου της αίτησης αναίρεσης εκ του άρθρου 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, του 2ου λόγου εκ του άρθρου 559 αρ. 10 ΚΠολΔ, του 3ου λόγου εκ του άρθρου 559 αρ. 20 ΚΠολΔ, που αφορούν επίσης την απομείωση της αξίας του εναπομένοντος εκτός απαλλοτρίωσης ακινήτου (οικοπέδου με τριώροφη οικοδομή), ανεξάρτητα από το γεγονός ότι ο 3ος αναιρετικός λόγος είναι πρωτίστως απαράδεκτος, διότι η από 20-12-2006 έκθεση του τεχνικού συμβούλου των αναιρεσειόντων, αρχιτέκτονα - μηχανικού, Σ.

Κ., το περιεχόμενο της οποίας παραμορφώθηκε κατά τις αιτιάσεις των αναιρεσειόντων, δεν συνιστά αποδεικτικό έγγραφο, υπό την έννοια του άρθρου 559 αρ. 20 ΚΠολΔ (ΑΠ 86/2015). Συμπερασματικά, κατόπιν όλων αυτών, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το παραπάνω ως άνω μέρος αυτής, που αφορά την καταβολή ιδιαίτερης αποζημίωσης για το εναπομένον εκτός απαλλοτρίωσης τμήμα της με αρ.

ΚΠ ... ιδιοκτησίας των αναιρεσειόντων (οικόπεδο με τριώροφη οικοδομή) και να παραπεμφθεί η υπόθεση (κατά το αναιρούμενο μέρος αυτής) στο Δικαστήριο, που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση και του οποίου είναι δυνατή η συγκρότηση από άλλους Δικαστές (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ). Επίσης, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου, που έχουν καταθέσει οι αναιρεσείοντες για την άσκηση της αίτησης αναίρεσης (άρθρ. 495 παρ. 3 εδ.

ε' ΚΠολΔ) και να καταδικαστεί η αναιρεσίβλητη, που ηττήθηκε, στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσειόντων, οι οποίοι παραστάθηκαν και κατέθεσαν προτάσεις ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, κατά το νόμιμο αίτημα αυτών (άρθρ. 22 παρ. 3 του ν. 2882/2001 (ΚΑΑΑ) σε συνδ. 176 και 183 ΚΠολΔ), όπως ειδικότερα ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αρ. 258/2012 οριστική απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Ναυπλίου κατά το παραπάνω κεφάλαιο αυτής, που αναφέρεται στο σκεπτικό της παρούσας απόφασης (ιδιαίτερη αποζημίωση της ΚΠ ... ιδιοκτησίας των αναιρεσειόντων).

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, κατά το αναιρούμενο ως άνω μέρος, στο ίδιο ως άνω Δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλους Δικαστές.

Διατάσσει να επιστραφεί το παράβολο στους αναιρεσείοντες, το οποίο κατέθεσαν για την άσκηση της αίτησης αναίρεσης. Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, που ορίζει σε δύο χιλιάδες τριακόσια (2.300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 5 Μαΐου 2017.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 15 Ιουνίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ