Belgian court dismisses appeal due to lack of jurisdiction over a binding administrative energy subsidy decision.

RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK

VOORZITTER VAN DE XIVe KAMER

nr. 262.717 van 24 maart 2025

in de zaak A. 241.496/XIV-39.538

In zake: XXXX

woonplaats kiezend te

tegen:

het VLAAMSE GEWEST

bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Damien Verhoeven, Bert Van Herreweghe en Vincent Verbelen kantoor houdend te 1000 Brussel Keizerslaan 3

bij wie woonplaats wordt gekozen

I. Voorwerp van het beroep

1. Het beroep, ingesteld op 20 maart 2024, strekt tot de nietigverklaring van de beslissing van 26 januari 2024 van het Vlaamse Energie-

en Klimaatagenschap inzake verzoekers premie-aanvraag voor een thuisbatterij.

II. Verloop van de rechtspleging

2. De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend. Verzoeker heeft een memorie van wederantwoord ingediend.

Eerste auditeur Alexander Van Steenberge heeft een verslag opgesteld overeenkomstig artikel 93, eerste lid, van het besluit van de Regent van 23 augustus 1948 ‘tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State’.

ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.262.717 XIV-39.538-1/7

Overeenkomstig artikel 26, § 2, van het besluit van de Regent van 23 augustus 1948 ‘tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State’, heeft de voorzitter van de XIVe kamer bij beschikking van 16 december 2024 aan de partijen voorgesteld dat de zaak niet op een openbare terechtzitting wordt behandeld, tenzij één van de partijen hierom verzoekt.

Geen van de partijen heeft om een terechtzitting gevraagd.

Overeenkomstig bovenvermelde beschikking, werd het debat gesloten en werd de zaak in beraad genomen op 22 januari 2025.

Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.

III. Feiten

3. Op 26 januari 2024 weigert het Vlaamse Energie- en Klimaatagentschap (hierna: het VEKA) de aanvraag van verzoeker voor de premie van een thuisbatterij. Luidens de motivering ervan is de aanvraag afgekeurd of geannuleerd omdat niet is voldaan aan de voorwaarde dat de premie moet worden aangevraagd uiterlijk binnen de negen maanden na de indienstname van de AREI-keuring.

Dit is de bestreden beslissing.

ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.262.717 XIV-39.538-2/7

IV. Toepassing kortedebattenprocedure

Ontvankelijkheid - exceptie inzake rechtsmacht

Uiteenzetting van de exceptie

4. De verwerende partij werpt in de memorie van antwoord een exceptie wegens gebrek aan rechtsmacht van de Raad van State op. Het beroep voldoet niet aan de voorwaarden die ter zake gelden: wat de eerste voorwaarde betreft, zet de verwerende partij uiteen dat artikel 7.14.1 van het Energiebesluit van 19 november 2010 de bevoegdheid van het VEKA volledig bindt en wat de tweede voorwaarde betreft, is de kritiek die verzoeker levert - als die volgens de verwerende partij al een middel vormt - in het beste geval te kwalificeren als een kritiek op de toepassing van de voormelde bepaling, zonder dat de wettigheid ervan in vraag wordt gesteld.

5. In de memorie van wederantwoord wijst verzoeker erop dat in het e-mailbericht van VEKA waarin zijn premieaanvraag voor de thuisbatterij werd afgewezen, is gewezen op de beroepsmogelijkheid tegen die beslissing bij de Raad van State.

Beoordeling

A. Vooraf: de principes inzake rechtsmacht

6. Uit de artikelen 144, eerste lid, en 145 van de Grondwet volgt dat de geschillen over subjectieve rechten – altijd, wat de geschillen over burgerlijke rechten betreft, en in principe, wat de geschillen over politieke rechten betreft – tot de rechtsmacht van de hoven en rechtbanken behoren. Onder voorbehoud van een toewijzing van bevoegdheid inzake politieke rechten, is de Raad van State dan ook zonder rechtsmacht om kennis te nemen van beroepen tot

ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.262.717 XIV-39.538-3/7

nietigverklaring waarvan het werkelijke en rechtstreekse voorwerp een geschil over subjectieve rechten betreft.

. Wat de beoordeling van het werkelijke en rechtstreekse voorwerp van een voor de Raad van State gebracht geschil betreft, is op grond van de voornoemde artikelen 144 en 145 van de Grondwet de Raad van State zonder rechtsmacht wanneer de vordering strekt tot de nietigverklaring van een administratieve rechtshandeling waarbij (i) een administratieve overheid weigert om een verplichting uit te voeren die overeenstemt met een subjectief recht waarover de verzoekende partij meent te beschikken en (ii) het ingeroepen annulatiemiddel steunt op een regel van materieel recht die deze verplichting in het leven roept en het geschil inhoudelijk bepaalt (Cass. (verenigde kamers)

27 november 2020, C.17.0114.N ECLI:BE:CASS:2020:ARR.20201127.REUN.2 en de conclusie van eerste advocaat-generaal R.

Mortier (ECLI:BE:CASS:2020:CONC.20201127); zie eveneens Cass. (verenigde kamers) 8 september 2016, C.11.0455.F ECLI:BE:CASS:2016:ARR.20160908.8 en de conclusie van advocaat-generaal Th.

Werquin ( ECLI:BE:CASS:2016:CONC.20160908.8 ). In zijn arresten nrs.

257.891, 257.892 en 257.893 van 14 november 2023 heeft de algemene vergadering van de afdeling Bestuursrechtspraak deze rechtspraak bevestigd.

Hieruit volgt derhalve dat de Raad van State zonder rechtsmacht is wanneer aan twee (connexe) voorwaarden is voldaan waarbij niet alleen acht moet worden geslagen op het voorwerp van de vordering (het petitum) maar ook op het aangevoerde middel (de causa petendi). De eerste voorwaarde houdt verband met het voorwerp van het beroep, met datgene wat wordt gevorderd, namelijk de erkenning of de vaststelling van het bestaan van een subjectief recht in hoofde van de rechtzoekende, aangezien hij voldoet aan alle voorwaarden waarvan het objectief recht deze aanspraak afhankelijk maakt. De eerste voorwaarde is alleen maar vervuld wanneer de bevoegdheid van de administratie volledig gebonden is (zie de conclusie van advocaat-generaal Th. Werquin voor Cass. (verenigde kamers) 11 juni 2010, AR C.09.0336.F ECLI:BE:CASS:2010:ARR.20100611.6 , AC 2010, nr. 418

( ECLI:BE:CASS:2010:CONC.20100611.6 ); conclusie van eerste advocaat-generaal R. Mortier voor Cass. (verenigde kamers) 27 november 2020,

ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.262.717 XIV-39.538-4/7

C.17.0114.N ECLI:BE:CASS:2020:ARR.20201127.REUN.2 ). De tweede voorwaarde heeft betrekking op de middelen die tot staving van het annulatieverzoek worden aangevoerd. De Raad van State heeft geen rechtsmacht wanneer het aangevoerde annulatiemiddel wordt afgeleid uit de schending van de rechtsregel welke die verplichting vestigt (zie de conclusie van eerste advocaat-generaal R. Mortier voor Cass. (verenigde kamers) 27 november 2020, C.17.0114.N ECLI:BE:CASS:2020:ARR.20201127.REUN.2 ).

7. Er wordt bij de navolgende beoordeling van het werkelijk en rechtstreeks voorwerp van de vordering dan ook acht geslagen op zowel het voorwerp van de vordering (het petitum), dit is de eerste connexe voorwaarde, als op de aangevoerde middelen (de causa petendi), dit is de tweede connexe voorwaarde.

B. De eerste connexe voorwaarde (het petitum)

8. In het auditoraatsverslag wordt vastgesteld dat uit artikel 7.14.1, § 4, eerste lid, eerste zin, van het Energiebesluit van 19 november 2000 blijkt dat de volledige aanvraag van de premie uiterlijk negen maanden na de datum van de indienstname wordt ingediend bij het VEKA aan de hand van een elektronisch aanvraagformulier dat ter beschikking wordt gesteld op de website van de Vlaamse Overheid en dat de verwerende partij voor dit aspect louter over een gebonden bevoegdheid beschikt.

De Raad van State ziet wat deze voorwaarde betreft, geen reden om het anders te zien dan het auditoraat en besluit, na eigen onderzoek, aldus het auditoraatsverslag bijvallend, dat de verwerende partij bij het nemen van de bestreden beslissing over een volledig gebonden bevoegdheid beschikt en in dat opzicht slechts heeft moeten vaststellen of de door de regelgever vastgestelde voorwaarde vervat in de voornoemde bepaling, zoals zij die als overheid interpreteert, vervuld was.

ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.262.717 XIV-39.538-5/7

C. De tweede connexe voorwaarde (de causa petendi)

9. Het auditoraat stelt in zijn verslag vast dat in de voorliggende zaak het verzoekschrift geen middelen bevat en er dus geen sprake is van een middel (de causa petendi) waarover de Raad van State zich zou kunnen uitspreken.

De Raad van State ziet wat deze voorwaarde betreft, geen reden om het anders te zien dan het auditoraat en valt, na eigen onderzoek, dat standpunt bij.

Conclusie

10. Uit wat voorafgaat volgt dat de Raad van State op grond van de artikelen 144 en 145 van de Grondwet zonder rechtsmacht is.

De omstandigheid dat de verwerende partij bij de kennisgeving van haar beslissing aan verzoeker heeft vermeld dat een annulatieberoep bij de Raad van State kon worden ingesteld, doet aan het voorgaande niet af. Die omstandigheid heeft immers geen invloed op het onderzoek naar en de beoordeling van de rechtsmacht van de Raad van State. De regels die de respectieve bevoegdheden van de hoven en rechtbanken van de rechterlijke orde en van de Raad van State vaststellen, vloeien voort uit de Grondwet en partijen kunnen daarvan niet afwijken.

11. De exceptie is in de aangegeven mate gegrond.

Het beroep is niet ontvankelijk.

12. Het auditoraat heeft terecht gemeend dat de zaak met korte debatten een oplossing kan krijgen.

ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.262.717 XIV-39.538-6/7

V. Kosten

13. In de gegeven omstandigheden past het om de kosten ten laste van de verwerende partij te leggen aangezien die in de bestreden beslissing ten onrechte heeft gesteld dat het beroep diende te worden ingeleid bij de Raad van State.

BESLISSING

1. De Raad van State verwerpt het beroep.

2. De verwerende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep tot nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 200 euro en een bijdrage van 24 euro.

3. Bij de publicatie van dit arrest door de Raad van State wordt de identiteit van verzoeker niet bekendgemaakt.

Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op vierentwintig maart tweeduizend vijfentwintig, door de Raad van State, XIVe kamer, samengesteld uit:

Geert Debersaques, kamervoorzitter, bijgestaan door Johan Pas, griffier.

De griffier De voorzitter

Johan Pas Geert Debersaques

ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.262.717 XIV-39.538-7/7

PDF document ECLI:BE:RVSCE:2025:ARR.262.717