Court dismisses appeal against Flemish government's digital meter rollout regulations citing EU energy directive compliance.

RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK

VIIe KAMER

nr. 256.712 van 8 juni 2023

in de zaak A. 232.049/VII-40.939

In zake : 1. Inti DE BOCK

2. Vera DE MOOR

3. Ilias SFIKAS

4. Jean Albert SOLON

5. Marleen VERBRUGGEN

bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Michiel Deweirdt kantoor houdend te 9000 Gent Molenaarsstraat 111, bus 1A

bij wie woonplaats wordt gekozen

tegen :

het VLAAMSE GEWEST

bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Thomas Chellingsworth kantoor houdend te 1040 Brussel Tervurenlaan 2

bij wie woonplaats wordt gekozen

I. Voorwerp van het beroep

1. Het beroep, ingesteld op 17 oktober 2020, strekt tot de nietigverklaring van de artikelen 3, 4, 5 en 7 van het besluit van de Vlaamse regering van 17 juli 2020 ‘tot wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010, wat betreft de maximale uitrol van digitale meters’.

II. Verloop van de rechtspleging

2. De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend en de verzoekende partijen hebben een memorie van wederantwoord ingediend.

VII-40.939-1/19

Eerste auditeur Alexander Van Steenberge heeft op 21 september 2021 een verslag opgesteld.

De verzoekende partijen hebben een verzoek tot voortzetting van het geding en een laatste memorie ingediend. De verwerende partij heeft een laatste memorie ingediend.

De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 26 januari 2023.

Staatsraad Peter Sourbron heeft verslag uitgebracht.

Advocaat Michiel Deweirdt, die verschijnt voor de verzoekende partijen en advocaat Thomas Chellingsworth, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.

Eerste auditeur Alexander Van Steenberge heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven.

Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.

III. Wettelijk kader en feiten

3.1. Het decreet van 8 mei 2009 ‘houdende algemene bepalingen betreffende het energiebeleid’ (hierna: Energiedecreet) kent drie metertypes voor de registratie van het energieverbruik: analoge, digitale en elektronische.

Die meters worden in artikel 1.1.3 van het Energiedecreet als volgt omschreven:

- analoge meter: meter die op een elektromechanische manier energiestromen meet en registreert;

- digitale meter: een elektronische meter die energiestromen en aanverwante fysische grootheden meet en registreert en die uitgerust is met een VII-40.939-2/19

tweerichtingscommunicatiemiddel, dat ervoor zorgt dat de gegevens niet alleen lokaal, maar ook op afstand uitgelezen kunnen worden zodat de meter in staat is om op basis van de gegevens die hij lokaal of van op afstand ontvangt bepaalde acties uit te voeren;

- elektronische meter: een meter die op een digitale manier energiestromen meet en registreert en die al dan niet uitgerust is met een communicatiemiddel dat ervoor zorgt dat de gegevens niet alleen lokaal, maar ook op afstand uitgelezen kunnen worden.

3.2. De geleidelijke invoering van de digitale meter kadert in de transitie naar een decentraal energiesysteem, zoals blijkt uit de parlementaire voorbereiding van het decreet van 26 april 2019 ‘tot wijziging van het Energiedecreet van 8 mei 2009, wat betreft de uitrol van digitale meters en tot wijziging van artikel 7.1.1, 7.1.2 en 7.1.5 van hetzelfde decreet’ (hierna: decreet van 26 april 2019):

“De digitale meter is een cruciale bouwsteen voor deze transitie. Een efficiënt beheer van dit energiesysteem vraagt dan ook een veelomvattende set data. Om er voor te zorgen dat investeringen in het net op een zo efficiënt mogelijke manier gebeuren moeten we kunnen ‘meten’ waar de problemen zich dreigen voor te doen. Dit geeft ook de mogelijkheid om snel te kunnen ingrijpen voordat de problemen zich daadwerkelijk voordoen, onafhankelijk van investeringen of in afwachting van investeringen. Verder zal actieve vraagsturing nodig zijn om optimaal gebruik te maken van het wisselende aanbod van groene stroom. Hierdoor kunnen stromen die op verschillende plaatsen en in verschillende grootte ontstaan, geregeld worden. Door de technologische vooruitgang op het vlak van metering bieden er zich nieuwe kansen aan om de marktwerking en de dienstverlening aan de klanten te verbeteren, zoals bijvoorbeeld een beter inzicht in eigen verbruik”.

3.3. Het is Richtlijn 2009/72/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 ‘betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot intrekking van Richtlijn 2003/54/EG’ (de zogenaamde derde elektriciteitsrichtlijn) die de lidstaten ertoe verplicht heeft om de slimme meter in te voeren. Zij mochten de invoering aan een kostenbatenanalyse onderwerpen. Uit die analyse bleek dat in het Vlaamse Gewest de grootste baten te verwachten zijn bij een gefaseerde volledige uitrol van de digitale meter (Parl.St. Vl.Parl 2017-2018, nr. 1654/1, p. 43).

VII-40.939-3/19

3.4. Het decreet van 26 april 2019 organiseert de uitrol van de slimme meter. De belangrijkste beleidskeuzes, waaronder het beginsel van een universele uitrol en een reeks voorschriften ter bescherming van gegevens, zijn in het decreet zelf opgenomen. Bepaalde uitvoeringsmaatregelen worden aan de Vlaamse regering opgedragen.

3.5. Artikel 4.1.22/2 van het Energiedecreet, zoals gewijzigd door het decreet van 26 april 2019, luidde als volgt:

“De netbeheerder plaatst een digitale meter bij netgebruikers met een laagspanningsaansluiting PDF document ECLI:BE:RVSCE:2023:ARR.256.712