Court dismisses appeal against partial approval of environmental permit due to procedural errors and lack of evidence.

RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK

VIIe KAMER

nr. 256.711 van 8 juni 2023

in de zaak A. é.858/VII-41.147

In zake : Tom VANDERMARLIERE

woonplaats kiezend te 9980 Sint-Laureins Middeldorpe 24

tegen :

de DEPUTATIE VAN DE PROVINCIERAAD

VAN OOST-VLAANDEREN

I. Voorwerp van het beroep

1. Het beroep, ingesteld op 10 juni 2021, strekt tot de nietigverklaring van het besluit van de deputatie van de provincieraad van Oost-Vlaanderen van 8 april 2021 waarbij het beroep tegen de beslissing van het college van burgemeester en schepenen van de gemeente Sint-Laureins van 29 juli 2016, houdende het verlenen aan Rudi Hermie van de milieuvergunning voor het verder exploiteren en veranderen van een veeteeltinrichting, gelegen Middeldorpe 12 te Sint-Laureins, gedeeltelijk wordt ingewilligd.

II. Verloop van de rechtspleging

2. De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend en verzoeker heeft een memorie van wederantwoord ingediend.

Eerste auditeur Ronny Vercruyssen heeft op 31 augustus 2022

een verslag opgesteld.

VII-41.147-1/16

De verwerende partij heeft een verzoek tot voortzetting van het geding en een laatste memorie ingediend. Verzoeker heeft een laatste memorie ingediend.

De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 12 januari 2023.

Staatsraad Peter Sourbron heeft verslag uitgebracht.

Verzoeker, die in persoon verschijnt, en jurist Christophe Wille, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.

Eerste auditeur Ronny Vercruyssen heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven.

Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.

III. Feiten

3.1. Verzoeker is eigenaar van een perceel landbouwgrond aan de Middeldorpe te Sint-Laureins. Hij wenst het perceel te gebruiken voor biologische landbouw.

3.2. Op 1 juni 2016 dient Rudi Hermie, die in dezelfde straat een rundveebedrijf exploiteert, een vergunningsaanvraag in voor het hernieuwen en veranderen van de bestaande inrichting.

3.3. Tijdens het openbaar onderzoek dient verzoeker een bezwaarschrift in. Hij werpt onder meer het volgende op:

“Als aanpalende eigenaar wil ik er nadrukkelijk op wijzen dat er een open mestvaalt ligt op enkele meters van een woonhuis waar mevr. Anna Van Deijnze verblijft.

VII-41.147-2/16

De mestvloeistoffen lopen rechtstreeks in de grond (mestvaalt) of in de naastliggende gracht voor de overloop aan de rundveestal.

Zonder de nodige aanpassingen kan de vervuiling niet gestopt worden.

Ik wens in elk geval dat de wettelijke voorschriften gevolgd worden en er geen verdere vervuiling mogelijk is”.

3.4. Bij besluit van 29 juli 2016 verleent het college van burgemeester en schepenen van de gemeente Sint-Laureins aan Rudi Hermie een milieuvergunning voor het stallen van 35 runderen, de opslag van 170 m³ dierlijke mest (bestaande uit 100 m³ stalmest en 70 m³ mengmest) en een grondwaterwinning.

In antwoord op verzoekers bezwaarschrift stelt het college:

“Overwegend dat er in de periode van het openbaar onderzoek 1 bezwaarschrift is binnengebracht met volgende opmerkingen:

[…]

Het spreekt voor zich dat de exploitant zich dient te houden aan de algemene en sectorale bepalingen van Vlarem II. Indien er overtredingen zijn, dienen deze via handhaving te worden vastgesteld. Tevens kan op het belang van deze bepalingen gewezen worden, door deze op te nemen in de bijzondere voorwaarden. Dit bezwaar is geen reden om de vergunning te weigeren”.

3.5. Tegen deze vergunningsbeslissing dient verzoeker bestuurlijk beroep in bij de deputatie van de provincieraad van Oost-Vlaanderen. In zijn beroepschrift betoogt hij onder meer:

“Als aanpalende eigenaar wil ik er nadrukkelijk op wijzen dat er een open mestvaalt ligt op enkele meters van het woonhuis waar mevr. Anna Van Deynze verblijft.

Mijn bezwaar in verband met de milieuverontreiniging werd niet beantwoord.

De vaste dierlijke mest wordt niet gestort op een mestdichte vloerplaat met drie mestdichte aansluitende wanden.

De mestvloeistoffen lopen rechtstreeks in de grond (open mestvaalt) of in de naastliggende gracht voor de overloop aan de rundveestal.

Er zijn geen mestkelders in beton of andere mestdichte opslagcapaciteit voor mengmest. De overtollige mengmest loopt in het oppervlaktewater en op het naastliggende perceel waarvan ik eigenaar ben.

Gezien de wetgeving reeds jarenlang bestaat is het duidelijk dat er geen enkele intentie is om de mistoestand op het terrein te verbeteren.

Zonder de nodige aanpassingen kan de vervuiling niet gestopt worden.

VII-41.147-3/16

Ik wens in elk geval dat de wettelijke voorschriften gevolgd worden en dat de vervuiling gestopt wordt”.

3.6. Vervolgens deelt de vergunningsaanvrager mee dat hij de mestvaalt voor 100 m³ stalmest niet zal exploiteren, maar dat hij deze mest zal opslaan op zijn bedrijf verder langs de straat.

3.7. Op 12 januari 2017 willigt de deputatie van de provincieraad van Oost-Vlaanderen het ingestelde beroep slechts gedeeltelijk in.

3.8. Bij arrest nr. 248.518 van 8 oktober 2020 vernietigt de Raad van State de vergunningsbeslissing van 12 januari 2017 op grond van de volgende motieven:

“[…] Verzoeker heeft tijdens het openbaar onderzoek onder meer aangevoerd dat ‘[d]e mestvloeistoffen […] rechtstreeks in de grond (mestvaalt) [lopen] of in de naastliggende gracht voor de overloop aan de rundveestal’. In zijn beroepschrift tegen de in eerste aanleg genomen vergunningsbeslissing betoogde hij in dit verband:

‘De mestvloeistoffen lopen rechtstreeks in de grond (open mestvaalt) of in de naastliggende gracht voor de overloop aan de rundveestal.

Er zijn geen mestkelders in beton of andere mestdichte opslagcapaciteit voor mengmest. De overtollige mengmest loopt in het oppervlaktewater en op het naastliggende perceel waarvan ik eigenaar ben’.

[…] De overweging in het bestreden besluit dat er op het bedrijf wel degelijk ‘een mestkelder’ aanwezig is, geldt niet als afdoende weerlegging van het bezwaar van verzoeker dat op de inrichting ‘geen mestkelders in beton of andere mestdichte opslagcapaciteit’ aanwezig zijn, te meer omdat de verwerende partij zelf erkent dat er door de aanwezigheid van mestkelders ‘een potentieel risico op het verspreiden van mest naar de omgeving’ bestaat. In de bestreden beslissing wordt ook niet ondubbelzinnig aangegeven dat de vergunde inrichting voldoet aan het voorschrift van artikel 5.9.2.3, § 2, eerste lid, van het besluit van de Vlaamse regering van 1 juni 1995 houdende algemene en sectorale bepalingen inzake milieuhygiëne (hierna: Vlarem II) dat bepaalt dat voor opslagplaatsen voor mengmest ‘[d]e bodem, de wanden en de kanaalverbindingen met stallen of andere opslagruimten dienen gebouwd uit duurzame en degelijke materialen volgens de regels van goed vakmanschap zoals vermeld in bijlage 5.9., hoofdstuk 1 of 2 bij dit besluit, […] derwijze dat de hinder voor het leefmilieu wordt voorkomen of beperkt tot de normale burenlast’. Zulks is evenmin het geval voor het vereiste van artikel 5.9.2.3, § 3, van Vlarem II dat ‘[h]et […] verboden [is]

opslagplaatsen voor mengmest te voorzien van overstorten of

VII-41.147-4/16

afleidingskanalen naar een oppervlaktewater, een openbare riolering, een kunstmatige afvoerweg voor regenwater of naar een verliesput’”.

3.9. Ingevolge het voornoemde vernietigingsarrest wordt de beroepsprocedure tegen de in eerste aanleg genomen beslissing van het college van burgemeester en schepenen van de gemeente Sint-Laureins van 29 juli 2016

hernomen en in dit kader worden opnieuw een aantal adviezen uitgebracht:

a) de afdeling Operationeel Waterbeheer van de Vlaamse Milieumaatschappij verleent op 17 februari 2021 een ongunstig advies over de aangevraagde grondwaterwinning;

b) op 11 maart 2021 adviseert de Provinciale Milieudeskundige ongunstig over een grondwaterwinning met een debiet van maximaal 1 m³/dag en 307,2 m³/jaar uit een put van 50 meter diep die water onttrekt uit de watervoerende laag van het Ledo-Paniseliaan en over de opslag van 70 m³ mengmest;

c) het advies van de Provinciale Milieuvergunningscommissie van 16 maart 2021

is gunstig, behoudens wat betreft de exploitatie van een grondwaterwinning en de opslag van 70 m³ mengmest.

3.10. Met het thans bestreden besluit van 8 april 2021 willigt de verwerende partij het ingestelde beroep gedeeltelijk in en bevestigt zij voor het overige de beroepen vergunningsbeslissing.

Dit is de thans bestreden beslissing die onder meer als volgt is gemotiveerd:

“Planologische aspecten De inrichting is volgens het gewestplan ‘Eeklo-Aalter’ gelegen in ‘agrarisch gebied’. De inrichting is aldus in overeenstemming met de geldende stedenbouwkundige voorschriften.

Het bedrijf paalt aan 2 straten (Middeldorpe en Roodwegelken) en onbebouwde percelen. De onmiddellijke omgeving is schaars bewoond.

Milieuhygiënische aspecten […]

Naar aanleiding van het beroepsschrift in eerste aanleg deelt de exploitant op 14 november 2016 via een schrijven mee dat de aangevraagde mestvaalt buiten gebruik wordt gesteld. De vaste mest zal worden afgevoerd naar het rundveebedrijf op het adres Middeldorpe 27. Op dit adres is Rudi Hermie vergund voor o.m. de opslag van 640 m³ vaste mest (besluit van de deputatie van 20 januari 2011 met referentie M03/43014/118/1/A/1).

VII-41.147-5/16

Bij het leegmaken van de ingestrooide stallen wordt de vaste mest rechtstreeks afgevoerd naar de andere inrichting van de exploitant, Middeldorpe 27.

Gelet op de ouderdom van het landbouwbedrijf zijn er geen garanties meer m.b.t. de lekdichtheid van de mestkelder; de mestkelder van 70 m³ dient buiten gebruik te worden gesteld.

De exploitant zal een nieuwe citerne van 10 m³ plaatsen voor de opvang van de eventuele uitloging van de ingestrooide stallen.

[…]

Mestopslagcapaciteit De runderen worden gestald in ingestrooide loopstallen.

De minimale behoefde mestopslagcapaciteit voor vaste mest gedurende de voorgeschreven periode van 3 maanden bedraagt: 16 runderen PDF document ECLI:BE:RVSCE:2023:ARR.256.711