Council of State dismisses appeal against police disciplinary dismissal, upholding higher disciplinary authority's decision.
Synthèse Legislator
Généré par l'IAThe Council of State rejected the applicant's appeal challenging the mayor's decision to dismiss him from his police position due to serious disciplinary sanctions. The applicant argued that the facts did not constitute a disciplinary offense and that the disciplinary council's advice to suspend the proceedings was ignored, yet the higher authority still imposed the dismissal. The court found that the applicant failed to demonstrate a deviation from normal decision-making patterns or an unreasonable weighing of circumstances, thereby rejecting the claims of procedural and substantive error. Consequently, the appeal was dismissed, the suspension of execution was lifted, and the applicant was ordered to pay the legal costs.
Regeste Legislator
Généré par l'IAArticles 3 and 54 of the Disciplinary Code of Police Personnel; Articles 2 and 3 of the Administrative Motivation Act: The Council of State reviews whether the higher disciplinary authority's decision deviates from normal decision-making patterns or involves an unreasonable weighing of circumstances; a mere difference of opinion regarding the assessment of facts or the weighing of mitigating circumstances does not constitute a violation of the principle of reasonableness or the subsidiarity principle.
Mots-clés
Généré par l'IADispositions légales citées
Généré par l'IAJurisprudence citée
Généré par l'IADécisions connexes
Généré par l'IATexte complet
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
XIVe KAMER
nr. 253.448 van 1 april 2022
in de zaak A. 219.674/XIV-37.117
In zake : XXXX
bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Catherine Bibaer kantoor houdend te 2000 Antwerpen Britselei 47-49/5
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de STAD ANTWERPEN
bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Karel De Schoenmaeker kantoor houdend te 1930 Zaventem Luchthaven Nationaal 1J
bij wie woonplaats wordt gekozen eveneens bijgestaan door advocaat Thomas De Donder kantoor houdende te 2018 Antwerpen Lange Lozanastraat 270
I. Voorwerp van het beroep
1. Het beroep, ingesteld op 10 juli 2016, strekt tot de nietigverklaring van de beslissing van 10 juni 2016 van de burgemeester van de stad Antwerpen waarbij aan verzoeker de zware tuchtstraf van het ontslag van ambtswege wordt opgelegd.
II. Verloop van de rechtspleging
2. Bij arrest nr. 241.180 van 30 maart 2018 wordt het debat in de zaak heropend en wordt het door de auditeur-generaal aangewezen lid van het auditoraat gelast met het aanvullend onderzoek.
XIV-37.117-1/116
Adjunct-auditeur Frederick Ongena heeft een verslag opgesteld.
Verzoeker heeft een verzoek tot voortzetting van het geding en een laatste memorie ingediend. De verwerende partij heeft een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 13 oktober 2021.
Kamervoorzitter Geert Debersaques heeft verslag uitgebracht.
Verzoeker, die verschijnt in persoon, advocaat Catherine Bibaer, die verzoeker bijstaat, en advocaten Inge Derde en Karl De Schoenmaeker, die verschijnen voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Alexander Van Steenberge heeft een eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3. De feiten zijn uiteengezet in het arrest nr. 237.002 van 11
januari 2017. Er wordt naar verwezen.
XIV-37.117-2/116
IV. Onderzoek van de middelen
A. Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
4. In het eerste middel voert verzoeker de schending aan van de artikelen 3 en 54 van de wet van 13 mei 1999 ‘houdende het tuchtstatuut van de personeelsleden van de politiediensten’ (hierna: de tuchtwet), van de artikelen 2
en 3 van de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de uitdrukkelijke motivering van de bestuurshandelingen’ (hierna: de wet van 29 juli 1991) en de materiëlemotiveringsplicht.
In het eerste onderdeel stelt verzoeker dat de hem verweten feiten geen tuchtvergrijp uitmaken en bijgevolg geen aanleiding kunnen geven tot een tuchtstraf. Verzoeker verwijst daartoe naar het deskundigenverslag van het AIG en het advies van de Tuchtraad waaruit hij citeert. Verzoeker stelt dat hij niet is tekort gekomen aan zijn beroepsplichten en geen gedragingen heeft gesteld die de waardigheid van het ambt in het gedrang brengen, zodat hem niet kan worden verweten een tuchtvergrijp te hebben gepleegd. In de bestreden beslissing stelt de hogere tuchtoverheid dat het deskundigenverslag noch het advies bindend zijn voor de hogere tuchtoverheid en dat dus geenszins zou vaststaan dat de in aanmerking genomen feiten geen tuchtvergrijp uitmaken. Hierbij gaat de hogere tuchtoverheid wel voorbij aan de hoedanigheid van het AIG als deskundige inzake tucht en de specialisatie van de Tuchtraad. Eenvoudig stellen dat de adviezen niet bindend zijn, volstaat niet als motivering van de bestreden beslissing.
In het tweede onderdeel gaat verzoeker uit van het standpunt dat van de aanvankelijk zestien verweten tuchtfeiten in het voorstel tot zware straf, de verwerende partij in de intentie tot het afwijken van het advies van de Tuchtraad er nog drie behield, om er dan weer vijf in aanmerking te nemen in de
XIV-37.117-3/116
bestreden beslissing. Bij de handhaving van deze drie dan wel vijf tuchtfeiten, schendt de verwerende partij de materiëlemotiveringsplicht, omdat de door de hogere onjuist zijn, het bewijs niet leveren van het voorhanden zijn van een tuchtvergrijp en de bestreden beslissing niet kunnen schragen. Vervolgens bespreekt verzoeker omstandig de drie (en/of vijf) van de volgens hem, nog in aanmerking genomen feiten, “waarbij ten aanzien van elk van deze feiten geldt dat deze in redelijkheid niet kunnen leiden tot de vaststelling van een tuchtvergrijp in hoofde van de verzoekende partij.”
In een derde onderdeel doet verzoeker gelden dat de formelemotiveringsverplichting is geschonden in de mate deze vereist dat de vermelde motieven draagkrachtig dienen te zijn ten aanzien van de beslissing tot ontslag van ambtswege. Volgens hem is het vooreerst “duidelijk dat de motivering van de afwijking van het advies van de Tuchtraad niet afdoende is, niet in het minste gezien aanvankelijk zestien procedures en de aanhangig making in de pers als tuchtfeiten werden weerhouden in het inleidend verslag, terwijl uit de bestreden beslissing blijkt dat enkel nog 3 (dan wel 5) procedures als tuchtfeit worden weerhouden. Uit de motivering van de bestreden beslissing blijkt geenszins om welke redenen de 3 (of zelfs 5) nog resterende procedures (tuchtfeiten) dezelfde beslissing van het ontslag van ambtswege kunnen schragen, temeer gezien de Tuchtraad reeds oordeelde dat ook deze 3 of zelfs 5 feiten geen tuchtfeiten zijn. Verder is het geenszins duidelijk of ook de persartikelen nog steeds als tuchtfeit worden weerhouden”. Daarnaast komt volgens verzoeker de verwerende partij in de bestreden beslissing terug op haar standpunt ingenomen in de intentie tot het afwijken van het advies van de Tuchtraad en worden de klachten met burgerlijke partijstelling die verzoeker heeft neergelegd alsnog als tuchtrechtelijk vergrijp beschouwd terwijl volgens verzoeker uit die intentie bleek dat enkel nog drie procedures als tuchtfeiten in aanmerking werden genomen.
Alleen al uit de voortdurende wijziging in de grondslagen van de tuchtprocedure, blijkt volgens verzoeker de schending van de formelemotiveringsverplichting, “onder dit middel specifiek aangehaald in het kader van de verplichting tot gemotiveerde afwijking van het advies van de Tuchtraad. “Ten overvloede”
XIV-37.117-4/116
werpt verzoeker tot slot op dat hij ook voor de Tuchtraad heeft doen gelden dat hij niet kan worden gesanctioneerd voor zijn melding aan het Comité P. Ondanks het feit dat de hogere tuchtoverheid kennis heeft genomen van dat argument, gaat zij toch over tot ontslag van verzoeker, met expliciete verwijzing naar deze melding. Indien de hogere tuchtoverheid hiervan wenst af te wijken, behoort dit uiteraard in de bestreden beslissing te worden opgenomen opdat verzoeker de redenen kan begrijpen waarom hij toch wordt gesanctioneerd. Door dit niet te doen, wordt andermaal de formele motiveringsverplichting geschonden.
In een vierde onderdeel doet verzoeker gelden dat de tuchtoverheid niet heeft voldaan aan de in artikel 54 van de Tuchtwet vervatte bijzondere motiveringsverplichting, “gezien de verleende motivering foutief is en niet draagkrachtig ten aanzien van de opgelegde tuchtsanctie.” Hoewel volgens verzoeker de motivering manifest foutief is, “blijkt ook geenszins om welke reden de vermeende feiten tuchtrechtelijk zouden kunnen worden gekwalificeerd en dus een inbreuk zouden kunnen vormen op de deontologische en wettelijke verplichtingen, rustende op verzoeker,” en wordt op geen enkele wijze door de verwerende partij aangeduid op basis van welke concrete wettelijke of reglementaire bepalingen die meent dat de drie of vijf door haar ultiem in aanmerking genomen feiten tuchtrechtelijk sanctioneerbaar zouden zijn, in afwijking van het advies van de Tuchtraad en van het AIG. In de intentie om af te wijken van het advies van de Tuchtraad wordt niet gemotiveerd waarom de aangehouden bepalingen alsnog kunnen worden weerhouden. De verwerende partij kan er volgens verzoeker “niet mee volstaan in de bestreden beslissing te verwijzen naar een “… gebrek aan essentieel gebrek [sic.] voor de Grondwet, de wetten van het Belgische volk én van de rechterlijke orde. …” […] zonder te bepalen waar de Grondwet zou geschonden zijn en zonder te bepalen welke ‘wetten van het Belgische volk’ er in concreto overtreden zouden zijn.”
5. In de memorie van wederantwoord repliceert verzoeker, wat het tweede onderdeel betreft, vooreerst op de stelling van de verwerende partij dat hij met de tweede klacht bij de arbeidsauditeur een bij aanvang nutteloze
XIV-37.117-5/116
klacht zou hebben neergelegd, alsook op het standpunt van de verwerende partij inzake de melding in het dossier R. Voorts repliceert hij dat de verwijzing naar de criteria inzake onderscheid tussen tucht en evaluatie in de memorie van antwoord niet pertinent zijn vermits hij politieambtenaar is en er geen sprake is van disfunctioneren. Voorts stelt verzoeker vast dat de meerderheid van de door hem ingestelde procedures hem dus eigenlijk niet worden verweten en meer nog, dat blijkt dat ze hem nooit verwijtbaar zijn geweest, zodat wat dan ook juist onder de “opstapeling” van procedures dient te worden begrepen, niet eenduidig blijkt uit de lezing van het tuchtdossier en de opeenvolgende beslissingen van de verwerende partij. Tot slot wijst hij erop dat de verwerende partij het advies van de Tuchtraad en AIG verkeerd leest daar waar de verwerende partij stelt dat die de procedures afzonderlijk heeft beschouwd.
Wat het derde onderdeel betreft repliceert verzoeker op de stelling van de verwerende partij dat met verjaarde tuchtfeiten rekening mag worden gehouden om het misbruik van procedures te illustreren. Uit de bestreden beslissing blijkt niet dat de verjaarde feiten als illustratie van een welbepaald gedrag werden beschouwd. Verzoeker verwijst ter zake naar het tweede middel.
Voorts gaat verzoeker omstandig in op het antwoord van de verwerende partij dat zij weldegelijk het bewijs levert van een tuchtvergrijp en dat die duidelijk zijn en gaat hij niet akkoord dat de grondslag voor de tuchtstraf is aangegeven onder punt 6 van de bestreden beslissing. Tot slot voert verzoeker aan dat nieuwe feiten zonder meer werden toegevoegd onder dat punt 6 na het advies van de Tuchtraad en zelfs na de intentie om af te wijken van dat advies, waarbij hij ten aanzien van die feiten geen verweer heeft kunnen voeren hetgeen zijn recht van verdediging schaadt aangezien feiten die dateren van na het inleidend verslag niet kunnen worden toegevoegd. Tot slot wijst verzoeker op een aantal anomalieën inzake het in aanmerking genomen aantal tuchtfeiten en de wisselende standpunten van de verwerende partij ter zake.
XIV-37.117-6/116
Wat het vierde onderdeel betreft benadrukt verzoeker dat de verwerende partij er niet in slaagt aan te duiden om welke redenen de specifieke wettelijke en deontologische bepalingen wel zouden zijn geschonden, in afwijking van het advies van de Tuchtraad. Het hernemen van een eerder standpunt voldoet geenszins aan de toets van artikel 54 van de Tuchtwet.
6. In zijn laatste memorie herneemt verzoeker het middel en zijn repliek in de memorie van wederantwoord en repliceert hij op het standpunt van het auditoraat. Hij stelt inzonderheid wat het eerste onderdeel betreft, dat het standpunt van het auditoraat voorbijgaat aan de essentie van het tuchtdossier, het deskundigenverslag van het AIG en het advies van de Tuchtraad. Volgens hem bevestigt de Tuchtraad met zoveel woorden dat de tuchtvervolging eerder steunt op de wijze waarop verzoeker zich als personeelslid gedraagt en dat dus het functioneren in vraag wordt gesteld. Voorts blijkt volgens verzoeker uit zowel het deskundigenverslag, het advies van de Tuchtraad als uit het advies van de procureur des Konings dat de wettelijke basis om tuchtrechtelijk op te treden ontbreekt, waarbij de tuchtoverheid op geen enkele wijze motiveert waarom er toch een wettelijke basis zou zijn. Hij wijst er op dat de hogere tuchtoverheid kennis heeft genomen van het standpunt van het AIG doch dat zij aansluitend geen stukken heeft bijgebracht waaruit zou blijken dat zij instanties zou hebben bevraagd aangaande de wijze waarop verzoeker zijn rechten uitoefent. Voorts gaat verzoeker in op het feit dat in geen van de procedures een tusseneis uit hoofde van tergend en roekeloos geding is ingesteld, hetgeen hij omstandig detailleert. Ook gaat hij verder in op een aantal specifieke klachten. Tot slot doet hij gelden dat het bewijs van de tuchtfeiten nergens uit blijkt.
Wat het tweede onderdeel betreft, doet verzoeker gelden dat “het geheel van procedures en klachten” in het voorstel van tuchtsancties een opsomming blijkt te zijn van in totaal zeventien initiatieven, terwijl “het geheel”
in de bestreden beslissing wordt herleid tot drie of vijf. Volgens hem is er geen sprake meer van een geheel van feiten en kan men dit geheel dan ook niet op dezelfde wijze als basis gebruiken voor het opleggen van de thans bestreden
XIV-37.117-7/116
tuchtstraf. Hetzelfde geldt ten aanzien van de verjaring en verzoeker herneemt ter zake zijn standpunt dat de hogere tuchtoverheid er geen blijk van heeft gegeven dat zij er rekening mee hield dat een groot deel ervan was verjaard. Hij voegt er aan toe dat de hogere tuchtoverheid er niet mee kan volstaan te stellen dat verjaarde feiten als illustratie kunnen worden behouden zonder te motiveren waarom dezelfde tuchtsanctie wordt behouden.
Wat het derde onderdeel betreft, antwoordt verzoeker dat er niet wordt verduidelijkt over welke combinatie van ingestelde procedures het gaat: aanvankelijk was er sprake van zestien, later verhoogd tot drieëntwintig waarvan er, na het advies van de Tuchtraad, nog drie/vijf konden worden behouden, doch waarvan nadien werd gesteld dat de klacht inzake R. op zich niet als tuchtfeit wordt beschouwd. Voorts betwist verzoeker dat het tuchtfeit een combinatie is van het aantal ingestelde procedures en gaat hij uitvoerig in op de elementen ervan: het beperkte resultaat ervan, het oneigenlijk gebruik van het recht om de eigen rechten af te dwingen, het feit dat verzoeker ook rechten van een derde tracht af te dwingen, de wijze waarop hij strafklachten indient en de wijze waarop hij in de ingestelde procedures en klachten omgaat met de feiten.
Wat het vierde onderdeel betreft, voegt verzoeker toe dat bij gebrek aan opgave van de schending van de concrete wettelijke bepalingen die ten grondslag liggen aan de tuchtsanctie, hij de mogelijkheid niet meer heeft gehad zich tegen de afwijking van het advies van de Tuchtraad te verweren en de redenen daartoe te betwisten. Dit werd ook met zoveel woorden door hem bekritiseerd in zijn verweer.
Beoordeling
Eerste onderdeel
7. In het eerste middelonderdeel doet verzoeker in het verzoekschrift gelden dat de hem ten laste gelegde feiten geen tuchtvergrijpen
XIV-37.117-8/116
zijn in de zin van artikel 3 van de tuchtwet, waarbij hij ter adstructie van zijn standpunt, enkel verwijst naar en citeert uit het deskundigenverslag en het advies van de Tuchtraad die adviseren dat verzoeker geen tuchtvergrijpen zou hebben gepleegd.
Het middelonderdeel wordt vanuit dit oogpunt beoordeeld.
8. Artikel 3 van de tuchtwet definieert het begrip “tuchtvergrijp”
als volgt:
“Elke handeling of gedraging, zelfs buiten de uitoefening van het ambt, die een tekortkoming aan de beroepsplichten uitmaakt of die van aard is de waardigheid van het ambt in het gedrang te brengen, is een tuchtvergrijp en kan aanleiding geven tot het opleggen van een tuchtstraf.”
De tuchtoverheid heeft bij de uitoefening van haar tuchtbevoegdheid een discretionaire beoordelingsbevoegdheid, zowel op het stuk van de bewezenverklaring als op het vlak van de tuchtrechtelijke kwalificatie van de ten laste gelegde feiten.
Het komt aan de Raad van State binnen het raam van zijn wettigheidstoezicht niet toe om zelf een beoordeling te maken van het bewezen zijn van de ten laste gelegde feiten of van de kwalificatie ervan als tuchtvergrijpen in de zin van artikel 3 van de tuchtwet. De Raad van State is enkel bevoegd om desgevraagd na te gaan of de tuchtoverheid is uitgegaan van de juiste feitelijke gegevens, of zij die correct heeft beoordeeld en of zij op grond daarvan binnen de perken van de redelijkheid tot haar besluit is gekomen.
9. De bestreden beslissing omschrijft in punt 6 “Vaststaan, kwalificatie en toerekening van de feiten” het tuchtvergrijp als volgt:
“6. Vaststaan, kwalificatie en toerekening van de feiten Conform artikel 3 van de wet houdende het tuchtstatuut van de personeelsleden van de politiediensten dd 13 mei 1999 wordt een tuchtvergrijp als volgt omschreven:
[…].
XIV-37.117-9/116
De volgende feiten dienen te worden vastgesteld op het ogenblik van het opstellen van het inleidend verslag:
A. U heeft tot op heden drieëntwintig (23) procedures tegen Lokale Politie Antwerpen/Stad Antwerpen/leden van het politiekorps/ de burgemeester ingesteld:
1. Verzoekschrift d.d. 7 juli 2011 bij de Raad van State tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de ordemaatregel d.d. 7 juli 2011 door korpschef [E/B.];
2. Verzoekschrift d.d. 13 augustus 2011 bij de Raad van State tot schorsing van de tenuitvoerlegging van de ordemaatregel d.d. 7 juli 2011 door korpschef [E.B.];
3. Verzoekschrift d.d. 13 augustus 2011 bij de Raad van State tot nietigverklaring van de ordemaatregel d.d. 7 juli 2011 door korpschef [E.B.];
4. Verzoekschrift d.d. 22 maart 2013 bij de Raad van State tot nietigverklaring van de ordemaatregel d.d. 25 januari 2013 door korpschef a.i. [S.M.];
5. Verzoekschrift d.d. 5 april 2013 bij de Raad van State tot schorsing van de tenuitvoerlegging van de functioneringsnota d.d. 28 januari 2013 door commissaris van politie [P.C.];
6. Verzoekschrift d.d. 5 april 2013 bij de Raad van State tot nietigverklaring van de functioneringsnota d.d. 28 januari 2013 door commissaris van politie [P.C.];
7. Klacht d.d. 30 april 2013 bij de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg (Antwerpen) wegens schending van de artikelen 32bis e.v. van de Wet betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk ten laste van commissaris van politie [P.C.] en korpschef a.i. [S.M.];
8. Klacht d.d. 10 juli 2013 bij het Vast Comité P tegen hoofdcommissaris van politie [S.M.] en commissaris van politie [P.C.] wegens laster en eerroof, lasterlijke aantijgingen tegen een ondergeschikte, valsheid in geschrifte, het gebruik van valse stukken en schending van artikel 32bis van de Wet betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van het werk (dossier nr.
2013/30460);
9. Klacht d.d. 1 augustus 2013 bij de arbeidsauditeur tegen hoofdcommissaris van politie tegen hoofdcommissaris van politie [S.M.] en commissaris van politie [P.C.] wegens pesten op het werk;
10. Klacht met burgerlijke partijstelling d.d. 18 september 2013 in handen van onderzoeksrechter [V.H.] tegen hoofdcommissaris van politie [S.M.] en commissaris van politie [P.C.] wegens laster en eerroof, lasterlijke aantijgingen tegen een ondergeschikte, valsheid in geschrifte, het gebruik van valse stukken (dossier 173/2013);
11. Klacht met burgerlijke partijstelling d.d. 7 april 2014 (notitienummer:
AN.21.99.351/14) in handen van de onderzoeksrechter tegen voormalig korpschef [E.B.];
12. Klacht d.d. 20 november 2014 bij de arbeidsauditeur tegen hoofdcommissaris van politie [S.M.[ en commissaris van politie [P.C.] en nader te identificeren leden van het team Algemene Reserve en Bijstand van Lokale Politie Antwerpen, en dit wegens pesten op het werk;
13. Dagvaarding d.d. 21 november 2014 voor de voorzitter van de arbeidsrechtbank in kortgeding tegen de stad Antwerpen teneinde een verbod op te leggen aan de stad Antwerpen om nadelige maatregelen te treffen wegens de klacht met burgerlijke partijstelling d.d. 18 september 2013;
14. Klacht d.d. 9 januari 2015 bij het Vast Comité P tegen hoofdcommissarissen van politie [S.M.] en [G.D.] en commissaris van politie [J.D.];
15. Verzoekschrift d.d. 8 april 2015 bij de Raad van State tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de schorsingsbeslissing d.d. 2 april 2015 door burgemeester [B.D.W];
16. Verzoekschrift d.d. 27 mei 2015 bij de Raad van State tot nietigverklaring van
XIV-37.117-10/116
de schorsingsbeslissing d.d. 2 april 2015 door burgemeester [B.D.W.];
Daarnaast heb ik, sedert het opmaken van het inleidend verslag op 17 juli 2015
vastgesteld dat u op hetzelfde elan doorgaat, en nog steeds procedures tegen Lokale Politie Antwerpen / Stad Antwerpen / leden van het politiekorps / de burgemeester en zelfs tegen de procureur des Konings en de arbeidsauditeur instelt:
17. Verzoekschrift d.d. 5 augustus 2015 bij de Raad van State tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de schorsingsbeslissing d.d. 28 juli 2015 door burgemeester [B.D.W];
18. Verzoekschrift d.d. 25 september 2015 bij de Raad van State tot nietigverklaring van de schorsingsbeslissing d.d. 28 juli 2015 door burgemeester [B.D.W];
19. Verzoekschrift d.d. 23 januari 2016 bij de Raad van State tot nietigverklaring van de schorsingsbeslissing d.d. 27 november 2015 door burgemeester [B.D.W];
20. Verzoekschrift d.d. 4 april 2016 bij de Raad van State tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de schorsingsbeslissing d.d. 25 maart 2016.
21. Klacht bij de Hoge Raad voor Justitie tegen de arbeidsauditeur en de procureur des Konings.
Sinds mijn Intentie d.d. 10 mei 2016 heeft u uw houding niet gewijzigd :
22. U heeft de ochtend van de zitting van de Raadkamer bij de Correctionele Rechtbank te Antwerpen d.d. 12 mei 2016, waarop er zou beslist worden over de buitenvervolgingstelling van de hoofdcommissaris [S.M.] e.a., meer dan 100 pagina's besluiten aan de Raadkamer en aan de raadsman van de betichten overhandigd met nog maar eens de vraag tot het voeren van bijkomend onderzoek.
Dat u zolang wachtte om deze vraag aan de raadsman van de betichten over te maken, kon alleen maar ingegeven zijn door uw drang om de regeling tot rechtsprocedure (in casu de buitenvervolgingstelling van de diverse betichten)
uitgesteld te zien. U, dan wel uw raadsman, wist zeer goed dat de raadsman van de betichten geen andere keuze had dan een uitstel te vragen om de omvangrijke besluiten te onderzoeken. Hierdoor wordt de regeling tot rechtsprocedure in deze zaak pas behandeld op de zitting van 16 juni 2016.
23. U diende op 23 mei 2016 een verzoekschrift in bij de Raad van State tot vernietiging van de beslissing tot derde verlenging van de schorsing van 25 maart 2016. Het verzoekschrift werd door de raadsman van [verzoeker] op dezelfde dag aan de raadslieden van de stad Antwerpen overgemaakt. Deze procedure is nog hangende.
Tot op heden werd s1echts in een procedure ook daadwerkelijk uw vordering toegekend (arrest d.d. 4 november 2014), namelijk naar aanleiding van het verzoekschrift d.d. 22 maart 2013 bij de Raad van State tot nietigverklaring van de ordemaatregel d.d. 25 januari 2013 door korpschef a.i [S.M.].
De Raad van State is in deze procedure echter enkel maar tot vernietiging overgegaan omdat de procedure van artikel 22 van het reglement op interne mobiliteit (RIM) niet gevolgd was geweest.
In casu ging het dus enkel om het niet naleven van een vormvereiste.
B. Het is een grondrecht voor één ieder om zijn rechten in een procedure af te dwingen.
Wat evenwel in deze onaanvaardbaar is, is dat, wanneer u vaststelt dat de Raad van State niet geneigd is u gelijk te geven (u krijgt diverse negatieve arresten na elkaar), u dan maar overschakelt naar een volkomen ander soort van procedures, met name (straf)klachten bij het Vast Comité P, bij het parket en bij het arbeidsauditoraat.
Deze zijn des te onaanvaardbaarder gelet op hun oneigenlijk gebruik omdat zij
XIV-37.117-11/116
enkel ingesteld werden omdat u nergens anders gehoor kreeg terwijl u zeer goed weet dat deze strafklachten een substantieel verschil in perceptie bij derden teweegbrengen in vergelijking met een administratieve / burgerlijke procedure.
Dat over de procedures bij de Raad van State nauwelijks (of niets) in de kranten verschijnt, in tegenstelling tot de strafprocedures, bewijst net dit punt.
Een aantal van deze strafklachten werd bovendien op ‘een bijzonder tijdstip’ neergelegd met een bijzondere intentie tot schade van zowel het politiekorps als zijn leden. In dit kader is het meest typerende de klacht met burgerlijke partijstelling d.d. 18 september 2013 tegen de [S.M.] net op het moment dat deze laatste tijdens de Gemeenteraadzitting van 23 september 2013 zou worden voorgedragen als nieuwe korpschef van Lokale Politie Antwerpen.
Er was geen enkele concrete aanleiding of nieuw feit dat de datum van neerlegging van deze klacht kan verklaren dan precies de gemeenteraad d.d. 23 september 2013 en het proberen weerhouden van de benoeming van korpschef [S.M.].
Hier kan niet voldoende herhaald worden dat nog geen enkele van de klachten tot een daadwerkelijke doorverwijzing naar de correctionele rechtbank heeft geleid.
Meer nog, de dossiers zouden zelfs al zijn afgesloten mocht u niet telkens een ‘nieuwe’ klacht (op basis van dezelfde feiten) neerleggen wanneer u vaststelt dat het parket en/of de onderzoeksrechter van plan is de vorige af te sluiten wegens gebrek aan bewijs.
C. Het is daarenboven ieders EIGEN grondrecht om zijn rechten in een procedure af te dwingen. Dit is niet bij uitbreiding van toepassing op procedures om andermans rechten af te dwingen.
In een zoveelste poging om uw gelijk te halen, diende u zelfs een klacht in tegen korpschef [S.M.], hoofdcommissaris van politie [G.D.] en commissaris van politie [J.D.] voor feiten die betrekking hadden op een weigering tot verlenging van de pensioenleeftijd van een ander personeelslid en waar uzelf geenszins betrokken partij bij bent.
De teneur van uw klacht op 9 januari 2015 gericht aan het Vast Comité P t.a.v. van deze politieambtenaren in deze is bovendien verbijsterend:
‘(...) Bij gebrek aan initiatief van de heer [R.] zie ik mij opnieuw genoodzaakt om de systematiek van de korpsleiding van de lokale politie Antwerpen aan te tonen bij de behandeling van personeelsdossiers, waarbij zij zich er niet voor schroomt om zich van officiële stukken te bedienen om personeelsleden in hun rechten te schaden en er van uitgaand dat men in de mogelijkheid verkeert om het bewijs van het tegendeel te leveren. (..)’ Het getuigt van weinig respect ten aanzien van de heer [R.] om een procedure in ‘zijn belang’ op te starten zonder hem hierin te kennen of hemzelf het initiatief te laten nemen. Dit kan alleen maar betekenen dat de heer [R.] zelf geen noodzaak tot enige verdere procedure zag en dat u anderen gebruikt om uw eigen doel te bereiken, wat in casu niet gelukt is.
Deze klacht werd immers zonder gevolg geklasseerd door de procureur des Konings.
D. De inhoud van uw strafklachten verdient trouwens verdere aandacht.
Het is immers opvallend dat ondanks het feit dat er in totaal 6 strafonderzoeken werden geïnitieerd sinds 10 juli 2013, er nog geen enkele verwijzing naar de correctionele rechtbank gebeurde, wel integendeel.
Dit is ook niet zo verwonderlijk:
o Zo heeft u twee klachten wegens pesten ingediend bij de arbeidsauditeur. De eerste wordt afgewezen wegens gebrek aan bewijs op 7 januari 2014. Desondanks en zonder enige schroom dient u op 20 november 2014 een bijna identieke klacht in bij dezelfde arbeidsauditeur voor dezelfde — oude ! — feiten. Dat deze klacht met
XIV-37.117-12/116
forse spoed eveneens wordt geseponeerd, hoeft geen verwondering te wekken.
Dit betekent dat u een van bij aanvang nutteloze procedure heeft opgestart, waarbij u van een reeds overbelast parket eist dat deze de klacht (opnieuw) bekijkt zonder dat u nieuwe feiten aanbrengt. Dit is des te onaanvaardbaarder aangezien dit er ook voor zorgt dat er alweer een formele klacht tegen personeelsleden van Lokale Politie Antwerpen wordt ingeleid wat alweer een negatieve perceptie bij derden met zich meebrengt die geen kennis van zaken hebben en enkel door de pers worden geïnformeerd.
o De klacht die u heeft neergelegd met betrekking tot het dossier van de heer [R.] behoeft geen verdere uitleg aangezien dit reeds uitgebreid werd vermeld onder punt C.
o U beweert telkens dat u uw aantijgingen kan bewijzen en verwijst daarvoor naar de stukken die u aanwendt in de hangende strafprocedure.
Ik heb geen inzage in deze stukken maar ik ga er van uit dat deze dezelfde zijn die u ook aanwendt in de diverse procedures voor de Raad van State.
Daarbij zal ook het parket reeds tot de vaststelling zijn gekomen dat de omvang van uw dossier wordt gevormd door het overmaken van steeds opnieuw dezelfde stukken: de ene keer als afzonderlijk stuk, de andere keer als bijlage van een ander stuk.
Van deze stukken zijn de transcripties van de opgenomen gesprekken de belangrijkste.
En precies van deze transcripties heeft bv. de voorzitter van de arbeidsrechtbank al gesteld dat deze in geen geval uw stelling onderschrijven, wel integendeel:
‘Afgezien van deze vaststelling valt uit de door [verzoeker]
aangehaalde passages uit de gesprekken met de heer [C.] en de heer [B.] weinig af te leiden aangaande de concrete feiten die geleid hebben tot de malaise binnen het PROA-team en hieruit kan al helemaal niet worden afgeleid dat de korpsleiding blijk zou hebben gegeven van kwade trouw bij het nemen van de ordemaatregel van 25 januari 2013.’.
‘Anders dan [verzoeker] beweert valt uit het verslag van de korpspsycholoog aangaande het gesprek van 14 december 2012
evenmin de onwaarachtigheid van de feiten af te leiden en bevestigt dit verslag enkel de problematische communicatie en samenwerking tussen [verzoeker] en zijn team.’...
‘Voorgaande beweringen leiden tot het besluit dat, in tegenstelling tot wat [verzoeker] meent te kunnen voorhouden, uit de voorliggende stukken van het dossier niet onomstotelijk kan worden afgeleid dat de voorgenomen procedure op basis van artikel 22 RIM gesteund is op motieven die foutief of onbestaand zouden zijn, dan wel gebaseerd zouden zijn op lasterlijke geruchten.’ E. Tot slot verdient ook de manier waarop u selectief omgaat met feiten de nodige aandacht.
o Immers weerhoudt u zich er niet van om uw gelijk te proberen te bewijzen door slechts onderdelen van arresten te citeren in andere procedures. Als voorbeeld kunnen we hier aanhalen dat u op pagina 10
van uw verzoekschrift in uiterst dringende noodzakelijkheid d.d. 8 april 2015 dat u voor de Raad van State neerlegde, vermeldde:
XIV-37.117-13/116
Dat ernstige vragen kunnen worden gesteld bij de werkelijke toedracht van de ordemaatregel, was ook Uw Raad niet ontgaan, waar zij in het vernietigingsarrest dd. 4 november 2014 stelde (stuk 3):
‘ 13. Eén zaak is de aard van de bestreden beslissing zoals die aard zich spontaan laat bepalen aan de hand van de vermeldingen van de beslissing. Een andere zaak is dat, mogelijk de beslissing niet is wat ze lijkt te zijn maar dat ze wezenlijk een ander karakter heeft dan normaal op zicht van haar vermeldingen moet worden aangenomen..
14. In het eerste middel dat verzoeker aanvoert, beargumenteert hij dat de bestreden beslissing zich weliswaar als een ordemaatregel presenteert, maar in feite een verkapte tuchtstraf uitmaakt en dat het enige doel dat de verwerende partij ermee beoogde erin bestond verzoeker te sanctioneren.
Aangezien dit middel in het auditoraatsverslag niet werd onderzocht, ken de Raad van State er zich niet over uitspreken…’ Wat u evenwel ‘vergat’ te citeren is het vervolg van het arrest waarin net het tegendeel wordt gezegd:
‘15. Het hier besproken eerste onderdeel van het vierde middel, zoals de Raad van State het begrijpt, gaat er integendeel van uit dat reeds de lectuur van de bestreden beslissing ervan doet blijken dat het niet zomaar om een ordemaatregel gaat. Namelijk zou de beslissing duidelijk uitwijzen dat ze niet is ingegeven door verzoekers gedragingen op zichzelf, waarbij die gedragingen louter worden beschouwd als een element dat de goede orde verstoort, maar dat ze is opgelegd vanwege de tekortkomingen die werden vastgesteld in het functioneren van verzoeker.
Om die reden moest de verwerende partij volgens verzoeker het artikel 23 van het reglement op interne mobiliteit van de lokale politie Antwerpen hebben nageleefd, in verband met de herplaatsing door de korpschef van ‘[p]ersoneelsleden van wie de tekortkomingen in het functioneren, de goede werking van de dienst verstoren’.
16. Anders echter dan verzoeker leest de Raad van State in de bestreden beslissing niet dat er hem tekortkomingen aangerekend worden Integendeel wordt er juist in overwogen dat mogelijke tekortkomingen in het functioneren van verzoeker niet het onderwerp vormen van de beslissing en dat de schuldvraag niet relevant is. Als voorwerp van de ordemaatregel wordt expliciet de onoverbrugbaar gebleken vertrouwensbreuk tussen het PROA-team en verzoeker aangewezen, waardoor de werking van het PROA-team in het gedrang komt. De schuldvraag wordt formeel buiten beschouwing gelaten: ‘hoewel alle partijen mogelijks een aandeel dragen in dit conflict, [is] op dit ogenblik enkel [verzoeker] nog tot verdere samenwerking bereid [...), doch geen van de andere medewerkers’.
Hierdoor geeft u een volledig andere lezing van het arrest dan wat er wordt vermeld.
Dit is simpelweg de waarheid geweld aandoen.
o Hetzelfde geldt voor alle persartikels: u houdt niet op telkens nieuwe initiatieven aan de pers mee te delen, hierin te benadrukken hoeveel bewijzen u wel heeft tegen de diverse individuen, terwijl u op geen enkel moment diezelfde pers heeft ingelicht over alle zaken die u voor de Raad van State en bij de voorzitter van de
XIV-37.117-14/116
arbeidsrechtbank heeft verloren noch over de (straf)klachten die inmiddels zouden zijn geseponeerd mocht u deze net kunstmatig in leven houden door telkens een zogenaamde "nieuwe" klacht neer te leggen noch over het feit dat uw omvangrijke dossier tot enkele stukken kunnen worden herleid aangezien dezelfde stukken vaak zowel als stuk als als bijlage van een stuk worden aangewend.
Met andere woorden: precies wat u anderen verwijt (bv. in de klacht d.d. 9 januari 2015 bij het Vast Comité P tegen hoofdcommissaris van politie [S.M.], hoofdcommissaris van politie [G.D.] en commissaris van politie [S.D.]: zich bedienen van adviezen [...] de inhoud niet met de werkelijkheid overeenstemt kan uzelf verweten worden.
BESLUIT
[...]
Ik meen dat de niet aflatende stroom van procedures, zowel voor administratieve rechtscolleges als bij het openbaar ministerie en het Vast Comité P, en het steeds blijven zoeken naar daarbijhorende persaandacht, de volgende tuchtvergrijpen uitmaken:
U hebt uw ambtsplichten miskend en de waardigheid van het ambt geschonden door 16 verschillende procedures op te starten tegen de stad Antwerpen, Lokale Politie Antwerpen en leden van het politiekorps. Dit is niet langer de gewone uitoefening van een grondrecht, namelijk uw recht om in rechte op te treden, maar een misbruik van dat recht dat niet kan worden getolereerd.
De diverse procedures die u instelde zijn onevenredig, onredelijk en overbodig.
Een politieambtenaar dient volstrekt integer te zijn en u hebt zich allerminst gedragen zoals het een politieambtenaar past. Een politieambtenaar dient erop toe te zien dat de wetten worden nageleefd en dient de burgers te beschermen. U hebt zich allerminst voorbeeldig gedragen en u hebt zelf de wetten en reglementen gebruikt maar vooral misbruikt en hiertoe schade toegebracht aan de stad Antwerpen, het politiekorps van Antwerpen en diverse leden van het politiekorps van Antwerpen. Eén van de belangrijkste opdrachten van een politieambtenaar is het doen respecteren van de wet. Het zelf respecteren van de wet is dan ook essentieel.
U kwam alzo tekort aan:
- Artikel 3 van de deontologische code [...]
- Artikel 132 van de wet van 7 december 1998 tot organisatie van een geïntegreerde politiedienst, gestructureerd op twee niveaus [...]
- Artikel 28 van de deontologische code [...]
- Artikel 41 van de deontologische code [...].”
Uit deze omschrijving blijkt, in synthese, dat het aan verzoeker ten laste gelegde tuchtvergrijp niet de talrijke procedures en klachten zijn die verzoeker heeft ingesteld, die op zich individueel als tuchtvergrijp zijn gekwalificeerd door de hogere tuchtoverheid. Het is, integendeel, “de niet aflatende stroom van procedures, zowel voor administratieve rechtscolleges als bij het openbaar ministerie en het Vast Comité P, en het steeds blijven zoeken naar daarbij horende persaandacht” die het tuchtvergrijp uitmaakt, zodat verzoeker de ambtsplichten en de waardigheid van het ambt” schendt door “16
XIV-37.117-15/116
verschillende procedures op te starten tegen de stad Antwerpen, Lokale Politie Antwerpen en leden van het politiekorps”, hetgeen volgens de hogere tuchtoverheid “niet langer de gewone uitoefening [is] van een grondrecht, namelijk [verzoekers] recht om in rechte op te treden, maar een misbruik van dat recht dat niet kan worden getolereerd” omwille van het “onevenredig, onredelijk en overbodig karakter” ervan. De hogere tuchtoverheid komt tot dit besluit op grond van, samengenomen, (1°) de opsomming van het aantal ingestelde procedures en het beperkt resultaat dat die verzoeker hebben opgeleverd, (2°) het oneigenlijk gebruik van het recht om de eigen rechten af te dwingen, (3°) het feit dat verzoeker ook de rechten van een derde tracht af te dwingen, (4°) de wijze waarop verzoeker strafklachten indient en (5°) de wijze waarop verzoeker in de ingestelde procedures en klachten omgaat met de feiten.
10. Wat het eerste middelonderdeel betreft, beperkt verzoeker ter adstructie van zijn standpunt dat de hem verweten feiten geen tuchtvergrijp vormen in de zin van artikel 3 van de tuchtwet, er zich in het verzoekschrift toe louter te verwijzen, zonder meer, naar en tot het (selectief) citeren uit het deskundigenverslag van het AIG en uit het advies van de Tuchtraad dat het deskundigenverslag bijtreedt.
Het middelonderdeel getuigt hierbij van een misvatting. Zoals hiervoor reeds is overwogen (supra, punt 8), komt het de Raad van State immers niet toe om zich in de plaats van de tuchtoverheid stellend, zelf aan de hand van de stukken, naar eigen inzicht uit te maken of de feiten die tegen verzoeker worden ingebracht als een tuchtfeit in de zin van artikel 3 van de tuchtwet te kwalificeren zijn.
Het komt aldus aan verzoeker toe, wanneer hij zoals te dezen, de kwalificatie door de tuchtoverheid van de hem ten laste gelegde feiten betwist – stellend dat die geen tuchtvergrijp vormen – inzichtelijk te maken waarom dat zo is. Een loutere verwijzing met bovendien een slechts gedeeltelijke citering, zoals te dezen, uit het deskundigenverslag van het AIG en uit het advies van de
XIV-37.117-16/116
Tuchtraad en het zich bij die adviezen aansluiten, zij het dat deze deskundigen en specialisten zijn inzake tuchtrecht, volstaat dan ook niet opdat de Raad van State, in het raam van zijn hiervoor nader omschreven bevoegdheid als annulatierechter, kan besluiten dat de hogere tuchtoverheid de feitelijke gegevens niet correct heeft gekwalificeerd.
11. De argumenten en kritieken aangevoerd in de laatste memorie, zijn voorts nieuw en niet ontwikkeld in het verzoekschrift. Verzoeker toont niet aan dat, in de mate dat zij al kunnen worden betrokken bij het initieel in het verzoekschrift ontwikkelde middelonderdeel, hij deze niet reeds in het verzoekschrift had kunnen ontwikkelen. Aldus geeft verzoeker op laattijdige en niet-ontvankelijke wijze een nieuwe grondslag aan zijn middel. Ze kunnen derhalve niet tot nietigverklaring leiden.
12. Het eerste onderdeel is ongegrond.
Tweede onderdeel
13. In het tweede onderdeel, waarin verzoeker de schending van de materiëlemotiveringsplicht aanvoert, gaat verzoeker in het verzoekschrift uit van het eigen standpunt dat van de aanvankelijk zestien verweten tuchtfeiten in het voorstel tot zware straf, de verwerende partij in de intentie tot het afwijken van het advies van de Tuchtgraad er nog drie aanhield, om er dan weer vijf aan te houden in de bestreden beslissing. Hij gaat er derhalve van uit dat elk van de in de bestreden beslissing in aanmerking genomen feiten – waarvan hij er “3 en/of 5
als weerhouden” ontwaart (de tweede klacht arbeidsauditeur, de procedure kort geding, de melding in het dossier R., de klacht met burgerlijkepartijstelling tegen M., C. en B. – en enkel die, individueel gezien, elk een tuchtvergrijp vormen, waarvan hij in het verzoekschrift tracht aan te tonen dat het feitelijk bestaan van de door de tuchtoverheid aangehouden feiten niet naar behoren is bewezen en dus de motivering niet deugdelijk is.
XIV-37.117-17/116
Dit standpunt mist feitelijke grondslag.
Het aan verzoeker ten laste gelegde tuchtvergrijp, alsook de feiten waarop dat steunt, is hiervoor weergegeven (supra, punt 9). Er wordt naar verwezen. Hieruit blijkt dat niet de talrijke procedures en klachten die verzoeker heeft ingesteld, in het algemeen, en de 3/5 die volgens verzoeker in aanmerking zijn genomen, op zich individueel als tuchtvergrijp zijn beoordeeld door de hogere tuchtoverheid.
Verzoeker geeft aldus verkeerdelijk een andere invulling aan het hem ten laste gelegde tuchtvergrijp en betrekt zijn kritiek in het middelonderdeel niet op het hem ten laste gelegde tuchtvergrijp. Het middelonderdeel mist derhalve feitelijke grondslag en aangezien het volledig is opgebouwd vanuit deze verkeerde feitelijke analyse, is het de Raad van State in het raam van zijn hiervoor nader omschreven bevoegdheid als annulatierechter, niet mogelijk verzoekers eigen standpunt op zijn merites te onderzoeken en te onderzoeken of de hogere tuchtoverheid de feitelijke gegevens die verzoeker thans aanvoert, niet correct heeft gekwalificeerd.
Het middelonderdeel kan niet tot nietigverklaring leiden en behoeft dan ook geen verdere beoordeling.
14. De argumenten en kritieken aangevoerd in de memorie van wederantwoord en in de laatste memorie tot slot, zijn nieuw en niet ontwikkeld in het verzoekschrift. Verzoeker toont niet aan dat, in de mate dat zij al kunnen worden betrokken bij het initieel in het verzoekschrift ontwikkelde middelonderdeel, hij deze niet reeds in het verzoekschrift had kunnen ontwikkelen. Aldus geeft verzoeker op laattijdige en niet-ontvankelijke wijze een nieuwe grondslag aan zijn middel. Ze kunnen derhalve niet tot nietigverklaring leiden.
15. Het tweede onderdeel is ongegrond.
XIV-37.117-18/116
Derde onderdeel
16. In het derde onderdeel voert verzoeker de schending aan van de formelemotiveringsplicht. Uit het middel blijkt dat hij die bedoelt bepaald in de wet van 29 juli 1991.
De artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 verplichten de administratieve overheid om in de akte de juridische en feitelijke overwegingen op te nemen die aan de beslissing ten grondslag liggen, en dat op “afdoende”
wijze.
Het afdoend karakter van de motivering betekent dat de motivering pertinent moet zijn, dit wil zeggen dat ze duidelijk met de beslissing te maken moet hebben, en dat ze draagkrachtig moet zijn, dit wil zeggen dat de aangehaalde redenen moeten volstaan om de beslissing te dragen. De belangrijkste bestaansreden van de motiveringsplicht, zoals die wordt opgelegd door de voormelde wet van 29 juli 1991, bestaat erin dat de betrokkene in de hem aanbelangende beslissing zelf de motieven moet kunnen aantreffen op grond waarvan ze werd genomen, opdat de betrokkene met kennis van zaken zou kunnen uitmaken of het aangewezen is de beslissing met een annulatieberoep te bestrijden.
17. In essentie voert verzoeker in het verzoekschrift aan dat uit de bestreden beslissing niet kan worden afgeleid welke feiten nog als tuchtfeiten worden aangehouden. Volgens hem is het, bij lezing van de bestreden beslissing, niet duidelijk welke procedures en hoeveel procedures in aanmerking worden genomen als tuchtfeit en is het evenmin duidelijk of de persartikels nog werden behouden als tuchtfeit.
De stelling van verzoeker overtuigt niet. De bestreden beslissing beschrijft onder het hiervoor aangehaalde kopje “6. Vaststaan,
XIV-37.117-19/116
kwalificatie en toerekening van de feiten” (supra, punt 9) de aan verzoeker ten laste gelegde feiten en het aan verzoeker tenlastegelegde tuchtvergrijp. Er wordt naar verwezen.
Anders dan hoe verzoeker het ziet, blijkt aldus uit de formele motivering van de bestreden beslissing uitdrukkelijk en ondubbelzinnig welke feiten (en tuchtvergrijp) aan verzoeker ten laste wordt gelegd. Dit volstaat in het licht van de door verzoeker geschonden geachte formelemotiveringsplicht.
Voorts blijkt niet uit de formele motivering dat de hogere tuchtoverheid de “grondslagen van de tuchtprocedure” en het tuchtrechtelijk vergrijp heeft gewijzigd of bijgesteld. Een schending van de formelemotiveringsplicht kan hieruit dus niet volgen. Dat, zoals verzoeker in wezen voorhoudt, deze feiten niet in alle (navolgende) rubrieken van de bestreden beslissing – met name onder de (navolgende) kopjes “intentie tot afwijking dd. 10 mei 2016” en “schriftelijk verweer dd. 18 mei 2016 en weerlegging van de argumenten in dit schriftelijk verweer” – extensief worden herhaald doet aan deze vaststelling geen afbreuk.
Eenzelfde vaststelling geldt inzake het “ten overvloede” aangevoerde argument, nu deze kritiek uitgaat van het hiervoor onjuist bevonden standpunt dat de talrijke procedures en klachten die verzoeker heeft ingesteld, op zich individueel als tuchtvergrijp zijn beoordeeld door de hogere tuchtoverheid. Aldus kan een schending van de formelemotiveringsplicht niet voorliggen door niet te motiveren waarom die klacht bij het Comité P als tuchtvergrijp in aanmerking wordt genomen nu dat standpunt uitgaat van een verkeerde lezing van het tuchtvergrijp.
De enkele omstandigheid tot slot dat verzoeker zich niet kan vinden in de gegeven formele motivering en een andere opvatting over het afdoend karakter ervan heeft, maakt die daarom niet onwettig.
18. De argumenten en kritieken aangevoerd in de memorie van wederantwoord en in de laatste memorie tot slot, zijn nieuw en niet ontwikkeld in het verzoekschrift. Verzoeker toont niet aan dat, in de mate dat zij al kunnen worden betrokken bij het initieel in het verzoekschrift ontwikkelde middelonderdeel, hij deze niet reeds in het verzoekschrift had kunnen
XIV-37.117-20/116
ontwikkelen. Aldus geeft verzoeker op laattijdige en niet-ontvankelijke wijze een nieuwe grondslag aan zijn middel. Ze kunnen derhalve niet tot nietigverklaring leiden.
19. Het derde onderdeel is ongegrond.
Vierde onderdeel
20. In het vierde onderdeel voert verzoeker een schending aan van artikel 54 van de tuchtwet. Het te dezen toepasselijke eerste lid van die bepaling luidt:
“Wanneer de hogere tuchtoverheid beoogt af te wijken van het advies, dan moet zij de redenen hiertoe aangeven en ze, samen met de voorgenomen straf, ter kennis brengen van de betrokkene. Deze kan een schriftelijk verweer indienen binnen de tien dagen na de kennisgeving, op straffe van verval.”
Op grond van deze bepaling is de hogere tuchtoverheid op geen enkele wijze gebonden door het advies van de Tuchtraad, noch wat de uiteenzetting van de feiten en de toerekening ervan aan het betrokken personeelslid betreft, noch wat de kwalificatie van die feiten als tuchtvergrijp betreft, noch wat de voorgestelde tuchtstraf betreft. Wanneer de hogere tuchtoverheid beoogt af te wijken van het advies, moet zij wel de redenen hiertoe aangeven en ze, samen met de voorgenomen straf, ter kennis brengen van het betrokken personeelslid (GwH 28 februari 2013, nr. 25/2013, punt B.7.)
Deze in hoofde van de hogere tuchtoverheid opgelegde specifieke pleegvormen om de redenen tot afwijking van het advies van de Tuchtraad aan te geven en ter kennis te brengen van het personeelslid, strekken ertoe om aan het betrokken personeelslid, ter vrijwaring van zijn recht van verdediging, de mogelijkheid te bieden zich schriftelijk tegen het voorstel tot afwijking te verweren en de redenen daartoe te betwisten
XIV-37.117-21/116
Voorts heeft het in artikel 54 van de tuchtwet vervatte voornemen om af te wijken van het advies van de Tuchtraad de draagwijdte van een niet-bindend voorstel. Het is derhalve een louter voorbereidende handeling tot de definitieve beslissing, die de rechtstoestand van verzoeker niet nadelig raakt noch een zeker en definitief schadelijk gevolg heeft.
21. In zoverre verzoeker in het middelonderdeel de deugdelijkheid of het afdoend karakter bekritiseert van de formele motivering van het voornemen (of de “intentie”) van de hogere tuchtoverheid om af te wijken van het advies van de Tuchtraad, blijkt uit het administratief dossier dat de hogere tuchtoverheid op 10 mei 2016 het voornemen formuleerde om af te wijken van het advies van de Tuchtraad. In dit voorstel – de “intentie” genoemd – zijn de redenen uiteengezet om af te wijken van het advies van de Tuchtraad. Dit voorstel is ter kennis gebracht van verzoeker die vervolgens op 18 mei 2016
tegen dit voorstel een verweerschrift heeft ingediend, dat voorts op zijn merites in concreto is beoordeeld in de bestreden beslissing. Niet blijkt, noch wordt in het middelonderdeel zoals uiteengezet in het verzoekschrift, aangevoerd of uiteengezet dat deze “intentie” verzoeker, met miskenning van zijn recht van verdediging, de mogelijkheid niet bood zich schriftelijk tegen het voorstel tot afwijking te verweren en de redenen daartoe te betwisten. Vastgesteld wordt dat verzoeker aldus afdoende de redenen kende of moest kennen waarom de hogere tuchtoverheid zich voornam af te wijken van het advies van de Tuchtraad en dat hij er zich inhoudelijk tegen heeft kunnen verweren, hetgeen hij ook (inhoudelijk)
heeft gedaan. Dit volstaat in het licht van het geschonden geachte artikel 54 van de Tuchtwet. De enkele omstandigheid dat verzoeker zich niet kan vinden in de opgegeven redenen en die ondeugdelijk bevindt, inzonderheid omdat erin de wettelijke basis voor de tuchtsanctie zou ontbreken, maken die daarom niet onwettig.
22. De argumenten en kritieken aangevoerd in de memorie van wederantwoord en in de laatste memorie tot slot, zijn nieuw en niet ontwikkeld in het verzoekschrift. Verzoeker toont niet aan dat, in de mate dat ze al kunnen
XIV-37.117-22/116
worden betrokken bij het initieel in het verzoekschrift ontwikkelde middelonderdeel, hij deze niet reeds in het verzoekschrift had kunnen ontwikkelen. Aldus geeft verzoeker op laattijdige en niet-ontvankelijke wijze een nieuwe grondslag aan zijn middel. Ze kunnen derhalve niet tot nietigverklaring leiden.
23. Het vierde onderdeel is ongegrond.
Conclusie
24. Het eerste middel is ongegrond.
XIV-37.117-23/116
B. Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
25. In het tweede middel voert verzoeker de schending aan van artikel 56 van de tuchtwet. Hij zet in het verzoekschrift uiteen dat het merendeel van de aan hem verweten tuchtfeiten verjaard zijn. Volgens verzoeker heeft de hogere tuchtoverheid hiermee geen rekening gehouden en heeft zij die als illustratie van een algemene houding aangevoerd. Met betrekking tot de stelling dat de verjaarde feiten niettemin als illustratie kunnen dienen voor een algemene sanctioneerbare houding, merkt verzoeker op dat dit niet het geval mag zijn, aangezien die feiten volgens verzoeker ingevolge het advies van het AIG en de Tuchtraad geen tuchtvergrijpen uitmaken en dus onmogelijk als illustratie kunnen gelden voor een algemene sanctioneerbare houding die zou moeten blijken uit de niet-verjaarde tuchtfeiten. Verzoeker besluit dat de regelmatigheid van de tuchtbeslissing is aangetast omdat het gros van de tuchtfeiten verjaard is. De hogere tuchtoverheid kan hieraan niet tegemoet komen door de uitbreiding van het aantal hem verweten feiten. Tot slot stelt verzoeker dat noch uit het inleidend verslag, noch uit het voorstel zware tuchtstraf blijkt dat de tuchtoverheid ervan is uitgegaan dat tal van feiten verjaard zijn.
26. In de memorie van wederantwoord beklemtoont verzoeker dat nergens in de bestreden beslissing is vermeld dat de verjaarde feiten ten overvloede als voorbeeld werden aangehaald en zonder dewelke dus de bestreden beslissing ook stand zou houden. Het feit dat de verwerende partij zich heeft gebaseerd op feiten die achteraf verjaard blijken te zijn kan niet meer worden geremedieerd door te stellen dat die illustratief zouden zijn voor een algemeen sanctioneerbare houding.
In zijn laatste memorie beklemtoont verzoeker dat het vaststaat dat de tuchtoverheid haar voorstel baseerde op zeventien feiten ten aanzien van welke niet werd aangegeven dat het overgrote deel ervan verjaard zou zijn en dat
XIV-37.117-24/116
die feiten, nadat de verjaring ervan werd vastgesteld door de Tuchtraad en dat dit niet werd betwist door de hogere tuchtoverheid, niet op gelijke wijze doorwegen bij de bepaling van de tuchtstraf.
Beoordeling
27. Het geschonden geachte artikel 56, eerste lid, van de tuchtwet verplicht de (hogere) tuchtoverheid om binnen een bepaalde termijn de tuchtprocedure op te starten, hetgeen gebeurt met de kennisgeving van het inleidend verslag aan de betrokkene. Het gaat om een vervaltermijn waarna geen tuchtvordering meer kan worden ingesteld. Deze bepaling garandeert de politieambtenaar dat hij korte tijd nadat de tuchtoverheid op de in de wet bepaalde wijze kennis heeft van de feiten, uitsluitsel krijgt over zijn onzekere situatie. Van een kennisneming of vaststelling van tuchtfeiten in de zin van artikel 56, eerste lid, van de tuchtwet is slechts sprake op het moment dat de tuchtoverheid met betrekking tot die feiten over voldoende nauwkeurige en bewijskrachtige gegevens beschikt. Op die manier wordt vermeden dat al te lichtzinnig, louter op basis van geruchten, speculaties of onzekere gegevens een tuchtprocedure wordt aangevat. Het is ook pas dan dat deze verjaringstermijn ingaat.
Bij de beoordeling van de vraag wanneer de gegevens waarover de (hogere) tuchtoverheid beschikt volstaan om de tuchtvordering op te starten en daartoe een inleidend verslag op te stellen, met andere woorden wanneer de tuchtoverheid zich een duidelijk beeld kan vormen omtrent het bestaan en de ernst van de feiten en de toerekening ervan aan de politieambtenaar, beschikt deze overheid over een ruime beoordelingsbevoegdheid. De Raad van State is bij de beoordeling hiervan enkel bevoegd om desgevraagd na te gaan of de tuchtoverheid is uitgegaan van de juiste feitelijke gegevens, of zij die correct heeft beoordeeld en of zij binnen de perken van de redelijkheid tot haar besluit is gekomen.
XIV-37.117-25/116
Het is voorts aan verzoeker, die de schending van artikel 56, eerste lid, van de tuchtwet aanvoert, om het bewijs te leveren dat de door die bepaling voorgeschreven verjaringstermijn niet werd nageleefd.
28. In de bestreden beslissing is in de rubriek “3. Datum van kennisneming van de feiten en datum van de kennisgeving van het inleidend verslag” het volgende gesteld:
“Een deel van de feiten bedoeld in punt 2 werden mij op 5 maart 2015 ter kennis gebracht met de brief van advocaat-generaal [M.T.] van 3 maart 2015.
Op basis van deze informatie was ik op dat ogenblik geenszins op de hoogte van de volledige omvang van de feiten, bezat ik als tuchtoverheid onvoldoende concrete informatie betreffende de juiste toedracht en omstandigheden, om met kennis van zaken te beslissen om al dan niet een tuchtprocedure lastens u op te starten.
Om deze reden ben ik ten gronde uw positie binnen het politiekorps gaan bekijken en heb ik de verschillende procedures waarbij onder meer de stad Antwerpen bij is betrokken geanalyseerd en de nodige stukken opgevraagd bij de procureur des Konings en de arbeidsauditeur.
Op 3 juni 2015 ontving ik een voor eensluidend verklaard afschrift van de strafdossiers met notitienummer 1/18[…]0/13 en 1/24[…]1/14 van substituut-
arbeidsauditeur [K.V.]. Op 5 juni 2015 ontving ik een voor eensluidend verklaard afschrift van het strafdossier met notitienummer AN.21.99.1[…]1/15 van procureur des Konings [B.T.].
5 juni 2015 is de datum die in aanmerking moet worden genomen voor het bepalen van de verjaringstermijn van de kennisgeving van het inleidend verslag.
Het inleidend verslag werd u betekend op datum van 17 juli 2015. Deze datum moet in aanmerking worden genomen voor het bepalen van de verjaringstermijn van dit voorstel tot zware tuchtstraf.
Met het inleidend verslag werd mijn voornemen kenbaar gemaakt u de zware tuchtstraf ‘ontslag van ambtswege’op te leggen.”
Uit de bestreden beslissing blijkt voorts dat verzoeker in zijn verweerschrift van 13 augustus 2015 na de hoorzitting van 13 augustus 2015, als argument aanvoerde dat de feiten verjaard zijn. Uit de bestreden beslissing blijkt dat dat argument als volgt werd beoordeeld en verworpen door de hogere tuchtoverheid:
“5. Analyse van het verweer neergelegd op de hoorzitting dd 13 augustus 2015
Het verweerschrift van 13 augustus 2015 bevatte volgende argumenten:
5.1 Eerste middel: verjaring van de tuchtfeiten U bent van oordeel dat de verjaring is ingetreden aangezien de feiten die aan de tuchtprocedure ten grondslag liggen dateren van meer dan 6 maanden voor de
XIV-37.117-26/116
kennisgeving van het inleidend verslag. Twee feiten zouden slechts liggen binnen de voormelde periode van 6 maanden maar geen van beide feiten zou voldoende zijn om tot tuchtsanctie over te gaan.
U stelt dat het enkele feit van de opstart van de procedures de redenen zijn voor het opstarten van de tucht. De inhoud van de procedures zou irrelevant zijn zodat de informatie die ik hieromtrent in de loop van de maanden mei en juni heb gekregen niet relevant is en er hier geen rekening mee mag gehouden worden om de verjaring te berekenen.
Beoordeling Artikel 56 van de Tuchtwet bepaalt dat ‘de betekening van het inleidend verslag aan het personeelslid moet geschieden binnen zes maanden na de kennisneming of vaststelling van de feiten door een bevoegde tuchtoverheid.’ Feiten kunnen echter slechts als vastgesteld of kennisgenomen worden beschouwd op het moment dat de tuchtoverheid over voldoende nauwkeurige en bewijskrachtige gegevens beschikt. Zo wordt vermeden dat al te lichtzinnig, louter op basis van geruchten, speculaties of onzekere gegevens een tuchtprocedure wordt aangevat.
Het inleidend verslag dateert van 15 juli 2015 en werd u op 17 juli betekend.
Uit het inleidend verslag blijkt dat het niet elke procedure op zich is die aanleiding geeft tot de tucht, maar de hoeveelheid van de procedures, het tijdstip van de procedures, de inhoud van de procedures en de afloop van al deze procedures.
Artikel 56 van de Tuchtwet Politie zegt uitdrukkelijk dat de termijn begint te lopen vanaf de kennisname van de feiten door de tuchtoverheid, niet vanaf wanneer de feiten zich hebben voorgedaan.
Daarenboven: wanneer het feit dat het ontslag zou rechtvaardigen bestaat in een voortdurende tekortkoming van de betrokkene, bepaalt de overheid het tijdstip vanaf wanneer die lopende tekortkoming elke professionele samenwerking onmiddellijk en definitief onmogelijk maakt.
Enkel door de informatie die ik kreeg in de loop van de maanden mei en juni 2015, heb ik mij een beeld kunnen vormen van een deel van deze procedures. Er is immers een substantieel verschil tussen kennis hebben van het bestaan van de procedure en kennis van de inhoud ervan.
U geeft daarenboven zelf aan dat de informatie die ik ontving in mei en juni 2015
ook nieuwe procedures vermeldde waarvan ik het bestaan nog niet kon kennen.
De draagwijdte van de procedures, en dus de noodzaak om een tuchtprocedure op te starten, is mij maar duidelijk geworden nadat ik de volgende inlichtingen had ontvangen:
- de brief van de advocaat-generaal [M.T.] dd 3 maart 2015 (ontvangen op 6 maart 2015): in deze brief met bijlage was slechts voor het eerst sprake van een aantal hangende procedures (zoals u trouwens zelf toegeeft);
- de bevraging van het Dircom+ d.d. 12 maart 2015
- de brief van procureur des Konings [B.T.] d.d. 27 april 2015 waarbij een overzicht werd gegeven van alle strafrechtelijke onderzoeken lopende na klachten ingediend door [verzoeker] bij het Vast Comite P en/of het openbaar ministerie;
- de brief van de substituut-arbeidsauditeur [K.V.] d.d. 13 mei 2015 waarbij kopie wordt overgemaakt van de twee opsporingsonderzoeken opgestart naar aanleiding van de klachten d.d. 1 augustus 2013 en 20 november 2014
van [verzoeker]
- de brief van Procureur des Konings [B.T.] d.d. 5 juni 2015 waarbij kopie wordt overgemaakt van het strafdossier dat was opgestart naar aanleiding van de klacht d.d. 9 januari 2015 van [verzoeker] doch zonder gevolg werd geklasseerd;
XIV-37.117-27/116
Dat ik al vroeger kennis had van een aantal elementen die u nu ten laste wordt gelegd, doet de verjaring niet intreden. Zij versterken slechts het dossier.
Het eerste middel is derhalve niet gegrond.”
Uit deze gegevens blijkt dat de bestreden beslissing 3 juni 2015, zijnde de datum waarop de procureur des Konings kopie bezorgt van een zonder gevolg gerangschikt strafdossier dat was opgestart naar aanleiding van een klacht van 9 januari 2015 van verzoeker, als de datum neemt die in aanmerking moet worden genomen voor het bepalen van de verjaringstermijn van de kennisgeving van het inleidend verslag. Voorts blijkt dat de hogere tuchtoverheid van oordeel is dat zij enkel door de informatie die zij kreeg in de loop van de maanden mei en juni 2015 een beeld heeft kunnen vormen van een deel van deze procedures, alsook dat de draagwijdte van de procedures, en dus de noodzaak om een tuchtprocedure op te starten, haar maar duidelijk is geworden nadat de hogere tuchtoverheid de hiervoor nader vermelde inlichtingen had ontvangen, waarvan de laatste dateert van 5 juni 2015. Verzoeker verzuimt deze beoordeling van de hogere tuchtoverheid te betrekken in zijn middel. Voorts gaat verzoeker uit van het in het eerste middel verkeerd bevonden standpunt dat elke individuele ingestelde klacht of procedure een afzonderlijk tuchtvergrijp vormt. In deze context en zelfs indien de bestreden beslissing melding zou maken van tuchtfeiten die verjaard zouden kunnen zijn, maakt verzoeker niet aannemelijk dat de hogere tuchtoverheid die feiten niet mocht gebruiken en vermelden om het misbruik van het in rechte optreden dat verzoeker wordt verweten, te illustreren en om het patroon dat de hogere tuchtoverheid in het aanhoudend gedrag en houding van verzoeker ontwaart, te duiden. Niet blijkt aldus dat de in de bestreden beslissing aangehouden datum van kennisneming van de feiten met miskenning van de in artikel 56, eerste lid, van de tuchtwet bepaalde verjaringstermijn is vastgesteld.
29. Het tweede middel is ongegrond.
XIV-37.117-28/116
C. Derde middel
Vooraf
30. Het eerste onderdeel van dit middel is ongegrond bevonden bij arrest nr. 241.180 van 30 maart 2018.
Het navolgende onderzoek is derhalve beperkt tot het tweede onderdeel van het middel.
Uiteenzetting van het tweede onderdeel van het middel
31. In het tweede onderdeel van het derde middel voert verzoeker de schending aan van het onpartijdigheidsbeginsel. Hij zet uiteen dat de stad Antwerpen in meerdere procedures werd betrokken, wat volgens hem maakt dat de statutaire werkgever, waarvan de burgemeester als wettelijke vertegenwoordiger hem thans heeft ontslagen, niet objectief en onpartijdig is. De stad Antwerpen is betrokken partij en de burgemeester kan dit dossier dan ook niet met de vereiste onpartijdigheid beoordelen. Daarenboven veruitwendigt de burgemeester in zijn brief van 7 april 2015 gericht aan de procureur des Konings het voornemen tot “het zo snel mogelijk nemen van passende tuchtmaatregelen.”
Volgens verzoeker staat aldus het voornemen om over te gaan tot het nemen van tuchtmaatregelen vast op 7 april 2015. Voor verzoeker is het opvallend dat op die dag reeds een schrijven wordt gericht aan het parket, terwijl geen enkel initiatief volgt om het verslag van het Dircom+ aan een nader onderzoek te onderwerpen, terwijl de burgemeester nochtans de schorsing en later zijn ontslag op dat verslag baseert. Dergelijke manier van handelen is volgens verzoeker het bewijs dat de burgemeester handelt als betrokken partij. De omstandigheid dat de burgemeester betrokken partij is, doet des te meer vragen rijzen, terwijl het volgens verzoeker nochtans eenvoudiger ware geweest door beroep te doen op de tussenkomst van
XIV-37.117-29/116
de algemene inspectie, hetgeen hij nader detailleert in het verzoekschrift. Tot slot negeert de burgemeester verzoekers verweer in het kader van de schorsing en de verlenging van de schorsing systematisch, meer bepaald wat de noodzaak betreft tot objectivering van het verslag van het Dircom+, hetgeen hij verder in het verzoekschrift toelicht.
32. In de memorie van wederantwoord benadrukt verzoeker dat de acties van de verwerende partij niet in het verlengde liggen van een eerder initiatief, maar dat het tuchtrechtelijk initiatief wordt genomen omwille van de procedures die tegen de stad Antwerpen zijn ingesteld. Voorts gaat hij dieper in op de omstandigheid dat de verwerende partij het verslag van het Dircom+ niet aan een nader onderzoek heeft onderworpen als kenmerk van gebrek aan goede trouw en stelt hij dat het probleem van partijdigheid niet absoluut was omdat de verwerende partij een beroep kon doen op een externe instantie.
In de laatste memorie zet verzoeker nog uiteen dat een evident objectief gegeven dat aantoont dat de burgemeester niet onpartijdig is, het feit is dat de tuchtprocedure werd geïnitieerd om te verhinderen dat verzoeker nieuwe initiatieven zou nemen tegen de belangen van de verwerende partij. Samen met de omstandigheid dat de tuchtprocedure voor het overige steunt op het verslag van het Dircom+ waarvan de objectiviteit volledig ontbreekt, bestond er wel degelijk de noodzaak om het onderzoek aan een extern orgaan toe te vertrouwen.
Voorts gaat verzoeker omstandig in op de rol en de problematiek van de bevraging van het Dircom+, ter adstructie van zijn standpunt.
Beoordeling
33. Het onpartijdigheidsbeginsel, voor zover van toepassing op organen van het actief bestuur, waarborgt zowel de persoonlijke onpartijdigheid van de personeelsleden en de leden van bestuurlijke organen die mede een beslissing nemen, als de structurele onpartijdigheid van die personeelsleden en
XIV-37.117-30/116
bestuurlijke organen op het vlak van de organisatie van deze organen, het verloop van de procedure en het tot stand komen van hun beslissingen.
34. In zoverre in het middel wordt aangevoerd dat het feit dat de stad Antwerpen in meerdere procedures is betrokken, wat volgens verzoeker maakt dat de statutaire werkgever, waarvan de burgemeester als wettelijke vertegenwoordiger de bestreden beslissing heeft genomen, niet objectief en onpartijdig is, gaat het in de eerste plaats om de functionele of structurele onpartijdigheid van de burgemeester als orgaan van de stad Antwerpen. De onpartijdigheid van de burgemeester dient alzo vanuit een objectief oogpunt te worden beoordeeld.
Het enkele feit dat de bevoegde tuchtoverheid te dezen ook de hoedanigheid heeft van orgaan van de publieke rechtspersoon tegen wie verzoeker (onder meer, doch niet uitsluitend) procedures heeft ingesteld, volstaat op zich niet om aan te nemen dat de hogere tuchtoverheid, niet meer in staat zou zijn om op een onafhankelijke en onpartijdige wijze uitspraak te doen in de zaak van de verzoeker. Het komt aan verzoeker toe om met bijkomende en specifieke objectieve gegevens aannemelijk te maken dat de burgemeester van de stad Antwerpen, op grond van het enkele feit dat de stad Antwerpen de statutaire werkgever is, niet meer vermocht zijn bevoegdheden die hem krachtens de tuchtwet toevielen, onpartijdig uit te oefenen. Verzoeker reikt die niet aan.
35. In zoverre verzoeker ter adstructie van de partijdigheid van de burgemeester “daarenboven” aanvoert dat het voornemen van de burgemeester om over te gaan tot het nemen van tuchtmaatregelen reeds vaststond op 7 april 2015, voert hij in wezen de subjectieve partijdigheid cq. vooringenomenheid aan van de burgemeester. Voor zover van toepassing op organen van het actief bestuur, houdt dat te dezen in dat de hogere tuchtoverheid zich moet onthouden van deelname aan het besluitvormingsproces in de voorliggende tuchtzaak indien zij een persoonlijk en rechtstreeks belang heeft bij die zaak. Dit kan ook een moreel belang zijn, onder meer wanneer de hogere tuchtoverheid reeds een
XIV-37.117-31/116
duidelijk standpunt heeft ingenomen en niet zonder gezichtsverlies op dat standpunt zou kunnen terugkomen.
Subjectieve partijdigheid wordt niet vermoed en mag slechts worden aangenomen indien precieze feiten of concrete aanwijzingen worden bijgebracht die deze partijdigheid aantonen. Een loutere subjectieve indruk van partijdigheid volstaat niet om de aangevoerde schending van het onpartijdigheidsbeginsel aannemelijk te maken.
Het komt aan verzoeker toe de daadwerkelijke vooringenomenheid van de hogere tuchtoverheid in de voorliggende tuchtzaak aan te tonen. Verzoeker levert dat bewijs niet.
Verzoeker wijst in het verzoekschrift ter adstructie van zijn argumentatie op de vooringenomen rol van de burgemeester zoals die volgens hem zou blijken uit een zinsnede uit een brief gericht aan de procureur des Konings van 7 april 2015. Volgens hem vormt die zinsnede een voldoende concreet objectief gegeven om te besluiten tot de vooringenomenheid van de burgemeester.
Dat standpunt wordt niet bijgevallen. Het past daartoe de integrale brief aan te halen waaruit verzoeker een zinsnede citeert:
“Voorlopige schorsing bij ordemaatregel — [verzoeker]
Mijnheer de procureur des Konings Met uw brief van 26 februari 2015, mij toegestuurd met de brief van 3 maart 2015
van advocaat-generaal [M.T.], stelde uw ambt mij in kennis van het bestaan van een gerechtelijk onderzoek ten laste van [verzoeker].
Op basis van de door uw ambt verstrekte gegevens, werd betrokkene voorlopig geschorst voor de duur van vier maanden met een inhouding van 25% van de bruto maandwedde. Deze schorsing nam een aanvang op 2 april 2015 en verloopt dus op 1 augustus 2015. Als bijlage bezorg ik u een kopie van mijn beslissing.
Buiten de klacht bij de arbeidsauditeur te Antwerpen op datum van 20 november 2014 wegens pesten op het werk en verschillende procedures bij de Raad van State maakt u in uw brief gewag op de hoogte te zijn van nog andere klachten uitgaande van [verzoeker].
Gelet op het feit dat [verzoeker] vanaf 2 april 2015 voorlopig bij ordemaatregel werd geschorst en met het oog op het zo snel mogelijk nemen van passende
XIV-37.117-32/116
tuchtmaatregelen, verzoek ik u om mij zo spoedig mogelijk een overzicht te bezorgen van deze andere klachten al dan niet ingesteld t.a.v. de korpschef, andere personeelsleden van het politiekorps dan wel de stad Antwerpen? Kan u mij m.b.t.
deze klachten, alsook voor de klacht lastens voormalig korpschef [E.B.], mij meer concrete gegevens bezorgen waaronder de datum waarop deze klachten werden ingediend, de concrete inhoud van deze klachten en de huidige stand van zaken per dossier?
Kan uw ambt mij zo snel als mogelijk informeren en mij alle informatie verschaffen die nodig is om met kennis van zaken te oordelen of de voorlopige schorsing al dan niet moet gehandhaafd blijven?”
Uit de integrale brief blijkt dat die kadert in het onderzoek naar een handhaving, c.q. hernieuwing van de voorlopige schorsing bij ordemaatregel van verzoeker en dus niet in het kader van het voorliggende tuchtonderzoek, dat maar een aanvang heeft genomen bij de betekening van het inleidend verslag.
Voorts is deze brief niet opgesomd onder de stukken die deel uitmaken van het tuchtdossier waarop de bestreden beslissing is gesteund. Los van de vraag naar de concrete draagwijdte van de kwestieuze zinsnede in het licht van een navolgend tuchtonderzoek (over ruimere feiten), blijkt aldus in concreto uit niets in het tuchtdossier – en verzoeker slaagt er ook niet in dat aannemelijk te maken – dat die in de voornoemde context geuite zinsnede bewijst dat de burgemeester (ogenschijnlijk) partijdig zou zijn en zich reeds ruim voor het inleiden van de tuchtvordering, een mening over de tuchtzaak zou hebben gevormd derwijze dat hij er niet meer kon op terugkomen zonder gezichtsverlies te lijden. De indruk van subjectiviteit, door verzoeker gesteund op de aangevoerde niet-context-
gerelateerde lezing van een zinsnede uit een brief die niet tot het tuchtdossier behoort, moet immers objectief kunnen worden gerechtvaardigd, rekening houdend met de concrete elementen van de tuchtzaak. De argumenten en beschouwingen die verzoeker ter zake geeft inzake het verslag van het Dircom+
zijn te dezen niet dienend, nu bij arrest nr. 241.180 van 30 maart 2018 , punt 9, is geoordeeld dat verzoeker niet aannemelijk maakt “dat het verslag van het Dircom+ aan de basis ligt – laat staan (quasi-) volledig – van de bestreden beslissing tot ontslag van ambtswege, ook niet wat de vermeende vertrouwensbreuk betreft”, noch “dat de eventuele onregelmatigheid inzake het onpartijdigheidsbeginsel die zou kleven aan dit verslag doorwerkt naar de bestreden beslissing en de wettigheid ervan kan aantasten.”
XIV-37.117-33/116
Uit wat voorafgaat, blijkt dat de subjectieve onpartijdigheid die verzoeker in wezen aanvoert in de vorm van een individuele overtuiging, te dezen niet volstaat om aan te nemen dat de hogere tuchtoverheid niet met de vereiste afstandelijkheid en onpartijdigheid heeft besloten.
36. Aangezien geen schending van het onpartijdigheidsbeginsel aannemelijk is gemaakt, doet bijgevolg niet ter zake, de verwijzing door verzoeker, als alternatief om de schending van het onpartijdigheidsbeginsel te vermijden, naar de volgens hem bestaande mogelijkheid om het onderzoek toe te vertrouwen aan een externe neutrale instantie.
37. De argumenten en kritieken aangevoerd in de laatste memorie tot slot, zijn nieuw en niet ontwikkeld in het verzoekschrift. Verzoeker toont niet aan dat, in de mate dat zij al kunnen worden betrokken bij het initieel in het verzoekschrift ontwikkelde middelonderdeel, hij deze niet reeds in het verzoekschrift had kunnen ontwikkelen. Aldus geeft verzoeker op laattijdige en niet-ontvankelijke wijze een nieuwe grondslag aan zijn middel. Ze kunnen derhalve niet tot nietigverklaring leiden.
38. Het derde middel is ongegrond.
D. Vierde middel
Uiteenzetting van het middel
39. In het vierde middel voert verzoeker de schending aan van de artikelen 54 en 55 van de tuchtwet, van artikel 19 van het koninklijk besluit van 26 november 2001 ‘tot uitvoering van de tuchtwet’ (hierna: het koninklijk besluit van 26 november 2001) en van het besluit van de burgemeester van de stad Antwerpen van 12 september 2014 ‘tot aanduiding van de coördinatiedienst’ (hierna: het besluit van 12 september 2014). Hij zet uiteen dat de intentie van de
XIV-37.117-34/116
hogere tuchtoverheid om van het advies van de Tuchtraad af te wijken, “vermeldt dat verzoeker een verweerschrift kon indienen bij de juridische dienst van de lokale politie Antwerpen.” Hieruit blijkt volgens verzoeker “onomstotelijk” dat de hogere tuchtoverheid de bestreden beslissing delegeert aan een andere overheid. Dat laat de tuchtwet niet toe. Volgens verzoeker kan de bevoegdheid tot het ontvangen van het verweer van het personeelslid (artikel 54 van de tuchtwet)
noch de uitspraak (artikel 55 van de tuchtwet) aan andere overheden worden gedelegeerd. “Ten overvloede” doet verzoeker gelden dat de beoordeling over het ontslag al helemaal niet kan worden gedelegeerd aan de juridische dienst die onder leiding staat van zijn hiërarchische overheid, omdat er bezwaarlijk sprake kan zijn van een objectieve beoordeling door die dienst “gezien het een algemeen gekend gegeven is dat verzoeker en [zijn korpschef] wederzijds opzichtens elkaar strafklachten hebben neergelegd.” Daarenboven was die dienst betrokken bij de redactie van de ordemaatregelen. Volgens hem rijmt het standpunt dat de juridische dienst een taak heeft van administratieve ondersteuning niet met de mededeling dat zijn verweer aan die dienst moet worden gericht daar het uitnodigen om verweer bij die dienst in te dienen, “uiteraard de administratieve ondersteuning [overstijgt].”. Voorts is het ontvangen van een verweerschrift in antwoord op de intentie tot het afwijken van het advies van de Tuchtraad, geen bevoegdheid die aan de coördinatiedienst kan worden overgelaten, zoals blijkt uit de opsomming vermeld in artikel 19 van het koninklijk besluit van 26 november 2001. Daarenboven is de afdeling Kwaliteitszorg van de lokale politie – die een andere dienst is dan de juridische dienst – als coördinatiedienst aangeduid en niet de juridische dienst, zodat ook hier een schending voorligt van het koninklijk besluit van 26 november 2001 en van het besluit van 12 september 2014. Tot slot “veroorlooft” verzoeker zich op te merken dat weinig geloof kan worden gehecht aan de motivering van de verwerende partij en uit het dossier genoegzaam blijkt dat de verwerende partij andere motieven had dan de formeel vermelde en dat er sprake is van verborgen elementen, hetgeen hij detailleert.
40. In de memorie van wederantwoord herneemt verzoeker het middel en beklemtoont dat te dezen het verzoek tot indiening van zijn verweer bij
XIV-37.117-35/116
zijn hiërarchische overheid des te meer frappant is “gezien het verwijt van partijdigheid van de korpschef van de lokale politie Antwerpen.” Ook is voorts “verweerder niet ernstig als zou het ontvangen van een verweerschrift moeten worden beschouwd als administratieve ondersteuning.”
In de laatste memorie beklemtoont verzoeker dat indien door de tuchtoverheid wordt bepaald dat het verweer moet worden ingediend door toezending aan de juridische dienst van de lokale politie van Antwerpen, het niet aan hem is om hiervan af te wijken. Het verweer werd dan ook gericht aan de burgemeester als tuchtoverheid “maar per aangetekende brief zowel aan de juridische dienst van de lokale politie Antwerpen als aan de burgemeester toegezonden, dit uiteraard om alle eventualiteiten uit te sluiten.” Zijn verweer is dus wel degelijk toegezonden aan de juridische dienst, zodat er volgens verzoeker “niet zonder meer [kan] worden gesteld dat er zich geen probleem zou voordoen omdat het verweer aan de burgemeester werd toegezonden.” De omstandigheid dat de bestreden beslissing “uiteindelijk door de burgemeester werd ondertekend, toont uiteraard niet aan dat de bestreden beslissing door de burgemeester werd genomen en niet door de juridische dienst van de lokale politie Antwerpen.”
Beoordeling
41. De grief van verzoeker is dubbel: enerzijds kan volgens hem de bevoegdheid tot het ontvangen van het verweer van verzoeker op de intentie van de hogere tuchtoverheid om van het advies van de Tuchtraad af te wijken, niet worden gedelegeerd aan andere diensten en al zeker niet aan de juridische dienst.
Anderzijds is volgens hem de beslissingsbevoegdheid gedelegeerd.
Beide grieven worden hierna op hun merites onderzocht.
42. Wat de eerste grief betreft, blijkt uit de gegevens van de zaak dat verzoeker zijn verweerschrift tegen de intentie van de hogere tuchtoverheid om van het advies van de Tuchtraad af te wijken, heeft geadresseerd aan de
XIV-37.117-36/116
burgemeester, “ten stadhuize” én dat hij dit verweerschrift op 19 mei 2016 ook rechtstreeks aangetekend heeft verstuurd naar de burgemeester, “ten stadhuize”.
Zonder dat moet worden onderzocht of de door verzoeker geschonden geachte bepalingen daadwerkelijk het verbod inhouden om een verweerschrift toe te zenden aan de juridische dienst en of dit een verboden delegatie zou zijn, blijkt aldus dat verzoeker zijn verweerschrift rechtstreeks aan de hogere tuchtoverheid heeft bezorgd. Niet blijkt uit de bestreden beslissing noch uit de overige gegevens van het dossier dat de hogere tuchtoverheid die toezending aan haar adres heeft verworpen of uit de zaak heeft geweerd, of, meer algemeen, ze niet heeft beoordeeld. Niet blijkt aldus dat de door verzoeker aangevoerde grief een invloed kon uitoefenen op de draagwijdte van de genomen beslissing, verzoeker een waarborg heeft ontnomen of als gevolg had de bevoegdheid van de steller van de handeling te beïnvloeden. Aldus heeft verzoeker geen belang bij de grief, zodat deze overeenkomstig artikel 14, § 1, tweede lid, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State, geen aanleiding kan geven tot een nietigverklaring.
De omstandigheid dat verzoeker, “uiteraard om alle eventualiteiten uit te sluiten”, zijn verweerschrift ook heeft gestuurd naar de juridische dienst, doet aan deze vaststelling geen afbreuk. Hetzelfde geldt wat het argument betreft dat de voornoemde intentie, naar verzoeker stelt, de uitdrukkelijke instructie bevat om het verweerschrift aan de juridische dienst toe te sturen en het hem niet toekomt daarvan af te wijken, nu hij om redenen die hem eigen zijn, er wel heeft van afgeweken.
Het middel is in die mate niet ontvankelijk.
43. Wat de tweede grief betreft, blijkt dat de bestreden beslissing is ondertekend door de hogere tuchtoverheid. De (ondertekende) bestreden beslissing betreft een openbaar geschrift en levert derhalve tot betichting van valsheid een bewijs op van wat de hogere tuchtoverheid heeft verricht of vastgesteld, zonder dat het voor partijen of de bestuursrechter mogelijk is om daarvan af te wijken. Uit de bestreden beslissing, die overigens is opgemaakt in de “ik-vorm” (optredend in de hoedanigheid van hogere tuchtoverheid), blijkt
XIV-37.117-37/116
duidelijk dat de burgemeester als hogere tuchtoverheid aan verzoeker “voor de feiten hiervoor uiteengezet”, de zware tuchtstraf van ontslag van ambtswege is opgelegd. Voorts blijkt niet uit die akte dat het de juridische dienst is die de bestreden beslissing heeft genomen.
Niet blijkt dat verzoeker de bestreden beslissing van valsheid heeft beticht. Aldus staat onbetwist vast dat de hogere tuchtoverheid de bestreden beslissing heeft genomen. De loutere bewering van verzoeker dat de hogere tuchtoverheid “niet te goeder trouw [is], minstens [dat] duidelijk [blijkt] dat niet zonder meer geloof kan worden gehecht aan hetgeen de overheid in deze beweert”, is derhalve niet ter zake daar het louter in vraag stellen van de akte niet volstaat om de inhoud ervan te ontkennen.
Het middel is in die mate ongegrond.
44. Het vierde middel is, in de mate dat het ontvankelijk is, ongegrond.
E. Vijfde middel
Uiteenzetting van het middel
45. In het vijfde middel voert verzoeker de schending aan van de artikelen 32tredecies en 32septies van de wet van 4 augustus 1996 ‘betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk’ (hierna: de welzijnswet). Hij voert aan dat de klacht die hij op 20 november 2014 neerlegde in handen van de arbeidsauditeur voldoet aan de voorwaarden van artikel 32tredecies, §§ 1 en 1/1 van de welzijnswet. Citerend uit de voornoemde klacht doet verzoeker “ten overvloede” gelden dat ook artikel 32tredecies, § 1/1, 3°, b)
van dezelfde wet van toepassing is, waardoor ook op basis daarvan ontslagbescherming wordt genoten. Vervolgens betwist verzoeker het standpunt in de bestreden beslissing dat hij niet de bescherming van artikel 32decies van de
XIV-37.117-38/116
welzijnswet geniet omdat de beschermingsperiode vermeld in artikel 32decies, § 2 zou zijn verstreken, hetgeen hij omstandig argumenteert. Hij besluit dat het derhalve op grond van artikel 32tredecies, § 2 van de welzijnswet aan de hogere tuchtoverheid toekomt het bewijs te leveren van redenen en rechtvaardiging van het ontslag, vreemd aan pesterijen. Voor zover zou worden geoordeeld dat de bewijslast is verschoven naar verzoeker, is verzoeker van oordeel dat het dossier en de inhoud van het voorstel tot zware tuchtstraf afdoende het bewijs leveren dat het voorgestelde ontslag wel degelijk expliciet (mede) wordt gegeven omwille van de door verzoeker op 20 november 2014 neergelegde pestklacht ten aanzien van welke de burgemeester een bijzondere motivering opneemt in zijn voorstel.
Hij voert aan dat afdoende blijkt dat hij na eerste pesterijen in 2010-2011, die volgens hem tot een eerste overplaatsing van hem hebben geleid, hij eind 2012
opnieuw het slachtoffer werd van pesterijen die hij aanklaagde. Het zijn volgens verzoeker, deze pesterijen, die tot op heden niet zijn onderzocht, die een ketting van sancties aan het adres van verzoeker en verweermiddelen, c.q. juridische acties op gang hebben gebracht. Verzoeker benadrukt dat het van belang is vast te stellen dat alle ingestelde procedures en neergelegde klachten direct of indirect kaderen in of betrekking hebben op de feiten die ten grondslag liggen aan de initiële pestklacht of hier het verlengde van zijn en ze vormen alleszins een verweer hiertegen. Verzoeker stelt dat de burgemeester uitdrukkelijk verwijst naar het indienen van de pestklacht als reden van het ontslag, “zodat hij uiteraard niet kan voldoen aan de op hem rustende verplichting tot het leveren van het bewijs van het bestaan van andere redenen voor het ontslag” en dat, gezien de klacht werd neergelegd in handen van de arbeidsauditeur op 20 november 2014, de burgemeester niet kan overgaan tot ontslag zonder schending van artikel 32tredecies van de welzijnswet, tenzij het ontslag wordt gegeven om redenen die vreemd zijn aan de klacht.
46. In de memorie van wederantwoord herhaalt verzoeker het middel en benadrukt zijn standpunt uit het verzoekschrift dat de tweede klacht (van 20 november 2014) geen artificiële verlenging is, maar een handelen betreft in de lijn van hetgeen aan verzoeker door de arbeidsinspectie werd
XIV-37.117-39/116
voorgehouden. Voorts gaat de beoordeling dat de tweede pestklacht moet worden beschouwd als een wederrechtelijk gebruik van de procedures - en dus als rechtvaardiging van het ontslag kan worden aangewend - in tegen de beoordeling door de Tuchtraad van de twee klachten bij de arbeidsauditeur. Voorts gaat verzoeker niet akkoord met het standpunt dat het ontslag niet werd gegeven omwille van een terechte strafklacht, omdat dit een wettelijke voorwaarde toevoegt: nergens wordt bepaald dat de bescherming enkel geldt in het geval van het indienen van een terechte pestklacht. Tot slot benadrukt hij dat zijn ontslag kan worden ongedaan gemaakt en dat niet blijkt dat de pestklachten ten overvloede werden aangevoerd.
In de laatste memorie gaat verzoeker omstandig in op het gegeven dat de klacht van 4 november 2014, naar hij stelt, reeds op 19 december 2014 was geseponeerd en op het volgens hem stiefmoederlijk karakter waarop zijn klachten werden behandeld, waarbij hij dit alles tracht te illustreren met stukken die hij voor het eerst voegt. Hij besluit uit die analyse dat het dan ook “nietszeggend is dat geen gevolg werd verleend aan deze pestklachten” en dat “gezien het bovenstaande, […] hieruit geen enkele gevolgtrekking [kan] worden gemaakt.” Voorts wijst hij erop dat de beschikking van de voorzitter van de arbeidsrechtbank Antwerpen van 20 januari 2015 geen uitstaan heeft met de pestklachten en dus elke relevantie mist ten aanzien van de door hem ingediende pestklachten. Ook gaat hij nog dieper in op het advies van de arbeidsauditeur aan de voorzitter van de arbeidsrechtbank van 19 november 2014 waarin die volgens hem heeft gesteld dat het opsporingsonderzoek naar aanleiding van de klacht van 20 november 2014 nog lopende is, terwijl uit de vermeldingen op de dossierkaft blijkt dat het opsporingsonderzoek op die dag werd geseponeerd. Dit vormt voor verzoeker opnieuw de bevestiging dat er nooit sprake was van een objectief en doortastend onderzoek van zijn klacht. Tot slot gaat verzoeker dieper in op het gegeven dat hij zich steeds heeft geschikt naar de richtlijnen van de overheid, zo onder meer wat de mogelijkheid betreft tot het indienen van een klacht ingeval hij zou worden teruggeplaatst in zijn oude functie indien de Raad van State de ordemaatregel zou vernietigen.
XIV-37.117-40/116
Beoordeling
47. De te dezen relevante bepalingen van de welzijnswet luiden:
“Art. 32tredecies. § 1. De werkgever mag noch de arbeidsverhouding van de werknemers bedoeld in § 1/1 beëindigen noch een nadelige maatregel treffen ten aanzien van dezelfde werknemers na de beëindiging van de arbeidsverhoudingen, behalve om redenen die vreemd zijn aan het verzoek tot formele psychosociale interventie voor feiten van geweld, pesterijen of ongewenst seksueel gedrag op het werk, de klacht, de rechtsvordering of de getuigenverklaring.
[…].
§ 1/1. Genieten de bescherming bedoeld in paragraaf 1 :
1° de werknemer die op het vlak van de onderneming of instelling die hem tewerkstelt, overeenkomstig de geldende procedures, een verzoek tot formele psychosociale interventie heeft ingediend voor feiten van geweld, pesterijen of ongewenst seksueel gedrag op het werk;
2° de werknemer die een klacht heeft ingediend bij de met het toezicht belaste ambtenaar bedoeld in artikel 80, waarbij hij de tussenkomst van deze ambtenaar verzoekt om één van de volgende redenen:
a) de werkgever heeft geen preventieadviseur gespecialiseerd in de psychosociale aspecten van het werk aangeduid;
b) de werkgever heeft niet voorzien in procedures die in overeenstemming zijn met afdeling 2 van dit hoofdstuk;
c) volgens de werknemer heeft het verzoek tot formele psychosociale interventie voor feiten van geweld, pesterijen of ongewenst seksueel gedrag op het werk er niet toe geleid dat een einde werd gesteld aan de feiten van geweld, pesterijen of ongewenst seksueel gedrag op het werk;
d) volgens de werknemer werden de procedures van afdeling 2 van dit hoofdstuk niet wetttig toegepast;
3° de werknemer die een klacht heeft ingediend bij de politiediensten, bij het openbaar ministerie of bij de onderzoeksrechter, waarbij hij hun tussenkomst verzoekt om één van de volgende redenen :
a) de werkgever heeft geen preventieadviseur gespecialiseerd in de psychosociale aspecten van het werk aangeduid;
b) de werkgever heeft niet voorzien in procedures die in overeenstemming zijn met afdeling 2 van dit hoofdstuk;
c) volgens de werknemer heeft het verzoek tot formele psychosociale interventie voor feiten van geweld, pesterijen of ongewenst seksueel gedrag op het werk er niet toe geleid dat een einde werd gesteld aan de feiten van geweld, pesterijen of ongewenst seksueel gedrag op het werk;
d) volgens de werknemer werden de procedures van afdeling 2 van dit hoofdstuk niet wettig toegepast;
e) de interne procedure is niet geschikt, gelet op de ernst van de feiten waarvan hij het voorwerp is geweest;
4° […].
§ 2. De bewijslast van de in § 1 bedoelde redenen en rechtvaardiging berust bij de werkgever, wanneer de arbeidsverhouding werd beëindigd of de maatregelen werden getroffen binnen twaalf maanden volgend op het indienen van een verzoek
XIV-37.117-41/116
tot interventie, het indienen van een klacht of het afleggen van een getuigenverklaring.
Deze bewijslast berust eveneens bij de werkgever wanneer deze beëindiging plaatsvond of deze maatregel werd getroffen nadat een rechtsvordering werd ingesteld, en dit tot drie maanden na het in kracht van gewijsde gaan van het vonnis.
[…].”
Art. 32septies.§ 1. Wanneer er feiten van geweld, pesterijen of ongewenst seksueel gedrag op het werk ter kennis worden gebracht van de werkgever, treft deze geschikte maatregelen, overeenkomstig de bepalingen van dit hoofdstuk.
Wanneer de ernst van de feiten het vereist, treft de werkgever de nodige bewarende maatregelen.
Indien de werknemer gebruik heeft gemaakt van de procedure bedoeld in artikel 32/2, § 2, derde lid, b, treft de werkgever deze bewarende maatregelen, in voorkomend geval, op basis van de voorstellen van de preventieadviseur bedoeld in artikel 32sexies, § 1, meegedeeld in uitvoering van artikel 32quinquiesdecies, tweede lid, 3°, c, vooraleer deze laatste het advies bedoeld in artikel 32/2, § 2, derde lid, b heeft verstrekt.
§ 2. De preventieadviseur psychosociale aspecten is ertoe gehouden een beroep te doen op de met het toezicht belaste ambtenaar :
1° wanneer de werkgever de nodige bewarende maatregelen bedoeld in § 1 niet treft;
2° wanneer hij, nadat hij zijn advies heeft verstrekt, vaststelt dat de werkgever geen maatregelen of geen geschikte maatregelen heeft getroffen en dat :
a) hetzij er een ernstig en onmiddellijk gevaar voor de werknemer bestaat;
b) hetzij de aangeklaagde de werkgever is of deel uitmaakt van het leidinggevend personeel zoals gedefinieerd in artikel 32sexies, § 2/3.”
Naar luid van artikel 32tredecies, § 1, eerste lid, van de welzijnswet mag de werkgever noch de arbeidsverhouding van de werknemers bedoeld in paragraaf 1/1 beëindigen, noch een nadelige maatregel treffen ten aanzien van dezelfde werknemers na de beëindiging van de arbeidsverhoudingen, behalve om redenen die vreemd zijn aan het verzoek tot formele psychosociale interventie voor feiten van geweld, pesterijen of ongewenst seksueel gedrag op het werk, de klacht, de rechtsvordering of de getuigenverklaring.
Op grond van artikel 32tredecies, § 2, van de welzijnswet berust de bewijslast van de in paragraaf 1 bedoelde redenen en rechtvaardiging bij de werkgever, wanneer de arbeidsverhouding werd beëindigd of de maatregelen werden getroffen binnen twaalf maanden volgend op – onder meer –
het indienen van een klacht.
XIV-37.117-42/116
48. De door artikel 32tredecies van de welzijnswet geboden bescherming heeft betrekking heeft op represailles van de werkgever die het gevolg zijn van het indienen van het verzoek tot formele psychosociale interventie.
Artikel 32tredecies van de welzijnswet wil de werknemer beschermen tegen represailles die geïnspireerd zijn door het feit zelf van het indienen van de klacht. De door artikel 32tredecies van de welzijnswet geboden bescherming sluit evenwel niet uit dat de nadelige maatregel - te dezen de zware tuchtstraf tot ontslag van ambtswege - wordt gerechtvaardigd door redenen die afgeleid zijn uit feiten die in het verzoek tot interventie als pesterijen worden aangemerkt. Dat er een verband bestaat met die feiten, verhindert het nemen van de maatregel niet. Alleen mag de maatregel niet het (rechtstreekse) gevolg zijn van het indienen van de klacht.
49. De vraag of op grond van artikel 32tredecies, § 2, van de welzijnswet de bewijslast van de redenen en rechtvaardiging voor de getroffen maatregel te dezen berust bij de hogere tuchtoverheid - standpunt verzoeker - dan wel bij verzoeker - standpunt van de verwerende partij - , mag onbeantwoord blijven, omdat uit wat hierna volgt dat, zelfs indien die bewijslast op de hogere tuchtoverheid berust, verzoeker niet aantoont dat de verwerende partij niet in haar bewijslast is geslaagd.
Uit de beoordeling van het eerste middel (supra, punt 9) blijkt immers dat de verwerende partij aannemelijk maakt dat het aan verzoeker ten laste gelegde tuchtvergrijp niet de talrijke procedures en klachten die verzoeker heeft ingesteld, op zich individueel als tuchtvergrijp zijn beoordeeld door haar.
Het is, integendeel, in synthese, “de niet aflatende stroom van procedures, zowel voor administratieve rechtscolleges als bij het openbaar ministerie en het Vast Comité P, en het steeds blijven zoeken naar daarbij horende persaandacht” die het tuchtvergrijp uitmaakt, zodat verzoeker de ambtsplichten en de waardigheid van het ambt” schendt door “16 verschillende procedures op te starten tegen de stad
XIV-37.117-43/116
Antwerpen, Lokale Politie Antwerpen en leden van het politiekorps”, hetgeen volgens de hogere tuchtoverheid “niet langer de gewone uitoefening [is] van een grondrecht, namelijk uw recht om in rechte op te treden, maar een misbruik van dat recht dat niet kan worden getolereerd.” Er wordt naar verwezen (supra, punt 9) Bovendien blijkt uit de bestreden beslissing dat de op 20 november 2014 door verzoeker neergelegde pestklacht reeds ruim voor het inleiden van de tuchtvordering was geseponeerd wegens onvoldoende bewijzen of bezwaren.
Omtrent de datum van dit sepot bestaat weliswaar enige betwisting tussen partijen: volgens verzoekers standpunt in de laatste memorie gebeurde het sepot van de tweede klacht op 19 december 2014 en volgens de bestreden beslissing op 28 januari 2015. Hoe dan ook, in elk geval blijkt uit het administratief dossier en meer bepaald uit een brief van het arbeidsauditoraat van 13 mei 2015 dat de hogere tuchtoverheid in kennis werd gesteld dat deze tweede klacht op 28 januari 2015 door het arbeidsauditoraat werd geseponeerd “wegens onvoldoende bewijzen/bezwaren”. Overigens blijkt uit diezelfde brief dat ook de eerste klacht van 1 augustus 2013 door het arbeidsauditoraat op 19 december 2013 werd geseponeerd “wegens onvoldoende bewijzen/bezwaren.”. Aldus blijkt uit de voormelde datum van het sepot van de klacht van 20 november 2014 wegens onvoldoende bewijzen/bezwaren, dat deze klacht in elk geval (ruim) vóór 5 juni 2015 - zijnde de datum die in aanmerking moet worden genomen voor het bepalen van de verjaringstermijn (zie supra, punt 28) - en (ook) vóór 17 juli 2015
- zijnde de dag waarop de tuchtvordering is ingesteld ingevolge de betekening van het inleidend verslag -, haar beslag heeft gehad.
Verzoeker betrekt in het verzoekschrift noch het voornoemde feit dat de hogere tuchtoverheid niet de talrijke procedures en klachten die verzoeker heeft ingesteld, op zich niet individueel als tuchtvergrijp beoordeeld, noch het vernoemde feit dat de ingediende klacht wegens pesten reeds ruim voor het instellen van tuchtvordering was afgewezen als ongegrond. In het licht van deze gegevens die een essentiële weerslag kunnen hebben op de beoordeling van het middel, toont verzoeker met zijn enkele beweringen in het verzoekschrift “dat het dossier en de inhoud van het voorstel zware tuchtstraf afdoende het bewijs
XIV-37.117-44/116
levert dat het voorgestelde ontslag wel degelijk expliciet (mede) gegeven wordt omwille van de door verzoeker op 20 november 2014 neergelegde pestklacht”, dat het de pesterijen zijn “die een ketting van sancties aan het adres van verzoeker en verweermiddelen c.q. juridische acties hebben op gang gebracht” en dat het “van belang [is] vast te stellen dat alle ingestelde procedures en neergelegde klachten direct of indirect kaderen in of betrekking hebben op de feiten die ten grondslag liggen aan de initiële pestklacht of hier het verlengde van zijn en [...]
hier alleszins een verweer tegen [vormen,]”, niet aan dat de verwerende partij niet in haar bewijslast dat de bestreden beslissing is ingegeven door redenen die vreemd zijn aan het indienen van een klacht wegens pesten, is geslaagd.
Uit wat voorafgaat volgt dat verzoekers standpunt dat het indienen van de klacht wegens pesten reden is van zijn ontslag, niet wordt bijgevallen.
50. Wat de aangevoerde schending van artikel 32septies van de welzijnswet betreft, wordt door verzoeker geen specifieke argumentatie opgebouwd, zodat deze grief geacht moet worden ofwel samen te vallen met wat hiervoor al is besproken, ofwel niet ontvankelijk te zijn.
51. De argumenten en kritieken aangevoerd in de laatste memorie tot slot, zijn nieuw en niet ontwikkeld in het verzoekschrift. Verzoeker toont niet aan dat, in de mate dat zij al kunnen worden betrokken bij het initieel in het verzoekschrift ontwikkelde middelonderdeel, hij deze niet reeds in het verzoekschrift had kunnen ontwikkelen. Aldus geeft verzoeker op laattijdige en niet-ontvankelijke wijze een nieuwe grondslag aan zijn middel. Ze kunnen derhalve niet tot nietigverklaring leiden.
52. Het vijfde middel is ongegrond.
F. Zesde middel
XIV-37.117-45/116
Uiteenzetting van het middel
53. In het zesde middel voert verzoeker de schending aan van het zorgvuldigheidsbeginsel. In een voorafgaande opmerking poneert verzoeker dat “gezien de hoeveelheid aan feiten die de burgemeester opsomt onder onderdeel 2
van de bestreden beslissing geldt het hiernavolgende als een niet-exhaustief overzicht van de door burgemeester onjuist weerhouden feiten”, alsook dat “het geheel van de door de verweerder als tuchtfeiten weerhouden feiten […] ten stelligste [worden] betwist.” Vervolgens gaat verzoeker over tot een “toepassing”
en “overzicht foutieve en/of onzorgvuldig vastgestelde feiten”.
Een eerste kritiek betreft de weergave van de mededeling door de procureur des Konings die volgens verzoeker verkeerd is weergegeven in het inleidend verslag. In de bestreden beslissing is weliswaar gesteld dat dit een tikfout betreft, maar verzoeker betwist zulks. Voorts is volgens hem duidelijk dat “deze tekstuele rechtzetting niet wegneemt dat uit het inleidend verslag blijkt dat de burgemeester de premisse hanteert dat de heer procureur des Konings heeft vastgesteld dat het dienstbelang is bedreigd, quod certe non” en dat uit het dossier blijkt dat de hogere tuchtoverheid is uitgegaan van de veronderstelling dat er een bedreiging is van het dienstbelang en dat hij zijn onderzoek niet heeft toegespitst op de vaststelling of dit ook daadwerkelijk zo is. Voorts geeft de verwerende partij een heel eigen interpretatie van dat schrijven. Ook de AIG is volgens verzoeker van oordeel dat de procureur des Konings vindt dat er sprake is van een functioneringsprobleem en niet van een probleem van deontologie of tucht.
Rekening houdend hiermee, kan de hogere tuchtoverheid haar standpunt dan ook niet zonder meer handhaven. Het getuigt niet van de vereiste zorgvuldigheid om de melding door de procureur des Konings dat de mogelijke invloed op het dienstbelang moet worden onderzocht, zonder meer te extrapoleren naar een destabilisering van het volledige politiekorps, zonder dat enig objectief onderzoek ter zake werd verricht. Het enige stuk op basis waarvan de verwerende partij tot deze vaststelling kan komen, is het partijdige verslag van het Dircom+.
XIV-37.117-46/116
In een tweede kritiek gaat verzoeker op zeer omstandige wijze in op het gebrek aan objectieve feitenvinding door het steunen op het verslag Dircom+.
In een derde kritiek gaat verzoeker in op de ingeroepen problemen met zijn leiderschap die volgens hem niet stroken met de werkelijkheid. Hij stelt vast dat de hogere tuchtoverheid in de rubriek 2 van de bestreden beslissing stelt dat IDEWE op 5 juli 2011 een rapport heeft afgeleverd waaruit zou blijken dat er zeer negatieve opmerkingen werden geformuleerd over zijn wijze van leidinggeven en dat, wanneer hij bij ordemaatregel van 7 juli 2011
werd overgeplaatst, de samenwerking met het team opnieuw spaak liep ten gevolge van zijn leiderschapsstijl. Voorts stelt hij vast dat de burgmeester eveneens in rubriek 2 van de bestreden beslissing stelt dat een functioneringsnota op 28 januari 2013 werd opgesteld met betrekking tot zijn functioneren. Wat deze vaststellingen betreft, doet verzoeker vooreerst gelden dat de “beide ordemaatregelen en de functioneringsnota” waarop de hogere tuchtoverheid zich beroept, het voorwerp uitmaken van een lopend gerechtelijk onderzoek, waarbij die onder meer van valsheid worden beticht. De feiten die in die maatregelen en nota in aanmerking werden genomen, kunnen dan ook niet zonder meer als basis worden aangewend in het raam van het voornemen van de beslissing tot ontslag.
Voorts ontkent verzoeker met klem de verwijten die hem worden aangerekend en herhaalt hij dat die het voorwerp uitmaken van lopende gerechtelijke onderzoeken. Volgens verzoeker houdt een zorgvuldig handelende overheid enkel rekening met vaststaande feiten en niet met feiten die ter discussie staan, hetgeen te dezen des te meer geldt. Hij besluit dat met de inhoud van de ordemaatregelen en de functioneringsnota uiteraard geen rekening mag worden gehouden, alleszins moet uitdrukkelijk worden gemotiveerd waarom gemeend wordt dat er wel rekening mee mag worden gehouden ondanks de lopende onderzoeken.
Met de tweede ordemaatregel kan volgens verzoeker ook geen rekening mee worden gehouden want die is vernietigd door de Raad van State en
XIV-37.117-47/116
dit, anders dan hoe de hogere tuchtoverheid het ziet, geenszins op louter formele gronden. Niet blijkt voorts dat de hogere tuchtoverheid kennis heeft gegeven aan het AIG van het gewezen arrest, “hoewel dit meest relevant is gezien de Raad van State een aanwijzing voor machtsafwending weerhoudt, in het verlengde van de vaststelling verricht door het AIG.” De uitsluiting van garanties geldt ten andere ook ten aanzien van het handelen van commissaris van politie C. ten aanzien van verzoeker, inzonderheid met betrekking tot de toepassing van de functioneringsnota. Verzoeker citeert ter zake het advies van de AIG die van oordeel is dat die nota niet voldoet aan de gestelde criteria en sluit er zich bij aan.
In afwachting van het afronden van het strafonderzoek kan de hogere tuchtoverheid dus niet zonder meer tot de vaststelling komen dat er geen laakbare feiten werden gepleegd door C. en M.. Verzoeker doet gelden dat mits zorgvuldig onderzoek, de verwerende partij tot de vaststelling diende te komen dat verzoeker met ernstige redenen klacht met burgerlijkepartijstelling heeft neergelegd en dat zijn handelen geen rechtsmisbruik uitmaakt, hetgeen hij verder detailleert in het verzoekschrift. Tot slot wordt in het inleidend verslag verwezen naar een rapport van IDEWE van 5 juli 2011. Dit is niet als stuk toegevoegd en het is volgens verzoeker een volstrekt eenzijdig document ten aanzien waarvan verzoeker geen tegenspraak heeft kunnen voeren.
Een vierde grief betreft het foutief verwijt van het aanwenden van de strafklacht als alternatief voor de administratieve procedure. Verzoeker stelt, in essentie, dat er geen link is tussen het afgewezen worden door de Raad van State en het starten van een strafprocedure. Hij wijst erop dat de klacht bij het Comité P dateert van voor het instellen van de procedure bij de Raad van State.
Verzoeker citeert het advies van de Tuchtraad ter zake en concludeert dat het zorgvuldigheidsbeginsel is geschonden doordat de beslissing niet is gesteund op werkelijk bestaande feiten.
Een vijfde grief betreft de oorzaak van de klacht met burgerlijkepartijstelling tegen M. en C.. Verzoeker stelt, in essentie, dat er een duidelijke reden was waarom hij op 18 september 2013 een klacht met
XIV-37.117-48/116
burgerlijkepartijstelling tegen M. heeft neergelegd. Die reden zou niet liggen in het feit dat M. op dat moment zou worden benoemd tot korpschef. En ook de Tuchtraad, die verzoeker citeert, is van oordeel dat de door hem gegeven uitleg plausibel is.
Een zesde grief betreft het verschijnen van artikelen in de geschreven pers. Verzoeker stelt vast dat hem wordt verweten selectief contact te hebben gezocht met de pers. Verzoeker stelt vast dat hem niet wordt verweten een standpunt tegen de werkelijkheid te hebben ingenomen en dat hij “zich op nog geen enkel van de door hem aangevatte initiatieven definitief afgewezen voelt,” zodat hij zich ook niet genoodzaakt voelt om de pers hieromtrent in te lichten. Voorts hebben de artikelen geen betrekking op de lokale politie Antwerpen, noch op de stad Antwerpen.
Een zevende grief betreft het feit dat verkeerd is gesteld dat hij een klacht heeft ingediend bij het Comité P op 2 februari 2015. In essentie doet verzoeker gelden dat hij bij het Comité P geen klacht zou hebben neergelegd in het kader van het dossier R. Hij zou enkel een melding hebben gedaan. Voorts gaat hij dieper in op de ratio van zijn optreden en doet hij gelden dat hij niet de rechten van een collega wenste af te dwingen, maar melding maakte van het feit dat hij kennis nam van gelijkaardige feiten als die in zijn dossier en die dus een bevestiging vormden van de realiteit van de feiten waarvan hijzelf het slachtoffer werd.
Onder een aparte rubriek “repliek ten aanzien van de hogere tuchtoverheid”, doet verzoeker tot slot “ten overvloede” nog - op uitgesponnen wijze - gelden dat de verwerende partij, zelfs in haar ultieme repliek in de bestreden beslissing, in antwoord op verzoekers verweer op de intentie om af te wijken van het advies van de Tuchtraad, getuigt van onzorgvuldige feitenvinding.
Hij illustreert dat aan de hand van de feiten die volgens hem ultiem in aanmerking werden genomen.
XIV-37.117-49/116
54. In de memorie van wederantwoord betwist verzoeker wat de eerste grief betreft, dat het een schrijffout betreft die in latere stukken werd rechtgezet en benadrukt hij dat in de memorie van antwoord de stelling niet wordt beantwoord dat bij de tuchtprocedure van een volstrekt verkeerde premisse is uitgegaan. Voorts beantwoordt hij het standpunt van de verwerende partij in de memorie van antwoord wat de tweede kritiek betreft. Inzake de derde grief benadrukt verzoeker dat hij niet werd gehoord inzake het IDEWE-rapport aangewend in de functionerings- en evaluatieprocedures. Wat de vierde grief betreft, doet hij gelden dat het aan hem niet toekomt het bewijs te leveren wanneer hij de klacht bij het Comité P heeft ingediend en dat de twee eerste arresten voorafgaand aan 11 maart 2013 niet ter zake zijn. Inzake de vijfde grief wijst verzoeker erop dat de korpschef werd benoemd bij koninklijk besluit van 15 november 2013, zodat de vermeende timing die hem ten laste wordt gelegd, onderuit wordt gehaald. Wat de zesde grief betreft, benadrukt verzoeker dat zijn laatste contact met de pers dateert van november 2014 en dat hij hierna geen initiatieven meer heeft genomen. Wat de zevende grief betreft, bemerkt verzoeker dat er geen wettelijke bepaling bestaat die verbiedt dat meer dan een melding wordt gemaakt. En het kan hem niet ten kwade worden geduid dat het Comité P
op zijn website enkel een klachtenformulier ter beschikking stelt en geen meldingsformulier.
In de laatste memorie herneemt verzoeker het middel en gaat hij inzonderheid in op de beoordeling van het verslag van het Dircom+, waarbij hij zich verwondert over het feit dat het auditoraat in zijn verslag teruggekomen is op een eerder ingenomen standpunt.
Beoordeling
55. Het zorgvuldigheidsbeginsel houdt in dat het bestuur zijn beslissing op zorgvuldige wijze moet voorbereiden. Dit impliceert dat de beslissing dient te steunen op werkelijk bestaande en concrete feiten die met de vereiste zorgvuldigheid werden vastgesteld. De overheid is onder meer verplicht
XIV-37.117-50/116
om zorgvuldig te werk te gaan bij de voorbereiding van de beslissing en de feitelijke en juridische aspecten van het dossier deugdelijk te onderzoeken, zodat zij met kennis van zaken kan beslissen.
Het komt aan verzoeker toe om met concrete gegevens aannemelijk te maken dat de handelwijze van de hogere tuchtoverheid niet doet blijken van het vereiste zorgvuldig handelen. Het formuleren door verzoeker van eigen aannames, veronderstellingen en kritieken zonder enig begin van bewijs, volstaan niet om aannemelijk te maken dat de bestreden beslissing op een onzorgvuldige wijze tot stand is gekomen.
56. Verzoeker voert in essentie aan dat de door hem opgesomde feiten niet met de vereiste zorgvuldigheid werden vastgesteld. Zijn kritieken ter zake worden hierna op hun merites getoetst.
Voorts blijkt uit de systematiek van het middel dat het in essentie kritiek uit op de expliciete beantwoording door de hogere tuchtoverheid in de bestreden beslissing van verzoekers verweer op het inleidend verslag neergelegd ter hoorzitting van 13 augustus 2015. Het past daarom om dit onderdeel uit de bestreden beslissing hierna voluit te citeren:
“[…]
5. Analyse van het verweer neergelegd op de hoorzitting dd 13 augustus 2015.
Het verweerschrift van 13 augustus 2015 bevatte volgende argumenten:
[…].
5.4 Vierde middel: onzorgvuldige feitenvinding De feiten die worden aangehaald als basis van de tuchtprocedure zouden foutief zijn en/of niet draagkrachtig.
Beoordeling Elk punt vermeld onder IV.2 zal afzonderlijk worden beantwoord:
IV.2.1 onjuiste weergave mededeling procureur des konings:
U stelt vast dat op pagina 4 van het inleidend verslag vermeld staat dat de procureur tot de vaststelling is gekomen dat de door u gestelde handelingen de goede werking van het politiekorps bedreigen, terwijl de brief zelf stelt dat het de goede werking zou ‘kunnen’ bedreigen.
Deze opmerking is inderdaad correct.
Echter, dat dit slechts een typefout is, is duidelijk vermits de integrale brief van de afdelingsprocureur werd geciteerd op pagina 3 en daar zonder meer de inhoud van de brief kon worden geconsulteerd en beoordeeld.
XIV-37.117-51/116
Dit werd inmiddels op pagina 4 van dit document rechtgezet. Vastgesteld dient te worden dat de Raad van State hierover geen opmerkingen heeft geformuleerd, noch in het arrest van 17 april 2015 noch in het arrest van 13 augustus 2015;
IV.2.2 gebrek aan objectieve feitenvinding door het steunen op het verslag DIRCOM+
Er zou volgens u geen gebruik mogen gemaakt worden van het verslag van het DIRCOM+ aangezien (a) dit verslag intern is en per definitie niet objectief, (b) de vergadering wordt voorgezeten door de korpschef […] (c) in aanwezigheid van de [X[, en (d) de verklaringen van de heren [XX] en [XXX] ter discussie worden gesteld.
Het verslag van het DIRCOM+ is slechts een van de documenten uit mijn onderzoek. Daarenboven had de bevraging van het DIRCOM+ vooral betrekking op de mogelijkheid om u een andere functie toe te kennen, niet om als enige en integrale basis te dienen van de tuchtprocedure.
Dat er mensen deel uitmaken van het DIRCOM+ waarmee u in twist leeft, maakt niet automatisch een verslag van dat DIRCOM+ niet objectief.
U geeft trouwens maar op een beperkt aantal punten aan waar het verslag niet objectief zou zijn:
[…]
IV.2.3 de ingeroepen problemen met de leiderschapsstijl van verzoeker stroken niet met de werkelijkheid.
De ingeroepen problemen met de leiderschapsstijl zouden zijn opgenomen in documenten die het voorwerp uitmaken van een lopend gerechtelijk onderzoek, waarbij ‘beide’ ordemaatregelen van valsheid worden beticht.
Wat u hierbij vergeet te vermelden is dat de ordemaatregel van 7 juli 2011 het voorwerp heeft uitgemaakt van drie procedures voor de Raad van State (tweemaal schorsing, eenmaal vernietiging). De drie procedures die u heeft ingesteld zijn alle drie verworpen.
Met andere woorden: het hoogste administratief rechtscollege, de Raad van State, heeft de geldigheid van deze beslissing bevestigd.
Dat deze ordemaatregel nu nog het voorwerp uitmaakt van een gerechtelijk onderzoek weerlegt dit niet; in tegendeel: na drie jaar heeft het parket blijkbaar nog steeds geen enkel element gevonden waaruit zou moeten blijken dat dit stuk vals is.
Daarenboven is het niet omdat de nota van valsheid wordt beticht dat alle feiten hierin opgenomen onbestaande zouden zijn.
IV.2.4 Foutief verwijt strafklacht als alternatief voor de administratieve procedure.
U stelt dat er geen link is tussen het afgewezen worden door de Raad van State en het starten van een strafprocedure; U stelt daarbij dat u reeds op 11 maart 2013 een klacht in handen van het Comité P heeft neergelegd terwijl de vordering tot schorsing en nietigverklaring van de functioneringsnota pas ingeleid werd bij aangetekende brief dd 5 april 2013 (dus nà de klacht).
U vergeet daarbij gemakkelijkheidshalve dat er per 26 juni 2013 wel degelijk drie arresten van de Raad van State waren:
1. Verzoekschrift d.d. 7 juli 2011 bij de Raad van State tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de ordemaatregel d.d. 7 juli 2011 door korpschef [E.B.]; arrest Raad van State dd 11 juli 2011;
2. Verzoekschrift d.d. 13 augustus 2011 bij de Raad van State tot schorsing van de tenuitvoerlegging van de ordemaatregel d.d. 7 juli 2011 door korpschef [E.B.];
arrest Raad van State dd 5 januari 2012 ;
3. Verzoekschrift d.d. 22 maart 2013 bij de Raad van State tot nietigverklaring van
XIV-37.117-52/116
de ordemaatregel d.d. 25 januari 2013 door korpschef a.i. [S.M.]; arrest Raad van State dd 26 juni 2013
Daarenboven vermeldt de brief van de procureur dd 3 maart 2015 wel degelijk 10
juli 2013 als datum van de opening van het dossier.
Zelfs als de klacht bij het Comité P dateert van 11 maart 2013 en niet van 10 juli 2013, dan waren op het ogenblik van het indienen van de klacht bij het Comité P
wel degelijk al twee - voor u - negatieve arresten; deze arresten negeert u volledig.
IV.2.5 de oorzaak van de klacht met burgerlijke partijstelling tegen de [M. en C.]
U stelt dat er een duidelijke reden was waarom u in september 2013 een klacht met burgerlijke partijstelling heeft neergelegd tegen [S.M.]; deze reden was niet het feit dat hij op dat moment zou benoemd worden tot korpschef.
U zou immers ‘medio september’ hebben vernomen dat de procureur de klacht in handen van Comité P, doorgezonden aan het parket, reeds op 10 juli 2013 zou hebben geseponeerd.
Ik stel evenwel vast dat u niet aantoont dat u hiervan pas medio september op de hoogte zou zijn gebracht. Daarenboven is het weinig geloofwaardig dat u dit pas na 2 maanden zou hebben vernomen aangezien het parket reeds op 10 juli 2013
zijn beslissing hiertoe had genomen.
Had u niet de bijzondere intentie gehad de benoeming van [S.M.] in de weg te staan, had u enkele dagen gewacht met het indienen van een nieuwe klacht, wat u niet heeft gedaan.
Niet alleen toont u niet geloofwaardig aan dat er een ‘andere’ reden zou zijn voor uw timing, daarenboven had u alle kansen om minder schadelijk op te treden, welke kans u niet genomen heeft ondanks het feit dat uw eerste klacht bij het Comité P niet werd weerhouden, uw klacht bijde FOD niet werd weerhouden, en de Raad van State in september 2013 reeds drie negatieve arresten had uitgesproken. (het enige positieve arrest van de Raad van State was toen nog niet uitgesproken!)
Al deze afwijzingen hadden u minstens moeten doen voorzichtig handelen en behoedzaam zijn bij het nemen van nieuwe stappen (in het bijzonder bij strafprocedures!), wat u niet heeft gedaan. U heeft de meest schadelijke weg genomen wat onaanvaardbaar is.
1V.2.6 het verschijnen van artikelen in de geschreven pers U stelt dat u ‘zich op nog geen enkel van de door u aangevatte initiatieven definitief afgewezen voelt’ zodat u zich ook niet genoodzaakt voelt om de pers hieromtrent in te lichten.
U bewijst met dergelijke uitspraak eens te meer dat voor u blijkbaar vonnissen en arresten van rechtbanken en administratieve rechtscolleges geen enkele waarde hebben wanneer zij negatief zijn voor U.
U negeert compleet:
o de talrijke arresten van de Raad van State waarbij u telkenmale en keer op keer, behoudens een keer om puur formele redenen, werd afgewezen.
o dat uw klacht bij Comité P inzake het dossier [R.]werd afgewezen;
o dat de voorzitter van de Arbeidsrechtbank te Antwerpen, zetelend in kortgeding, uw vordering onontvankelijk heeft verklaard en zelfs in haar argumentatie ten gronde uw vordering heeft afgewezen;
o dat uw klacht bij de FOD en uw twee pestklachten bij de auditeur zonder meer werden afgewezen.
Dit zijn één voor één ‘door u aangevatte initiatieven waarin u definitief werd afgewezen’, of u dit nu al dan niet zelf anders wenst te interpreteren.
Hierbij kan de vraag gesteld worden wat nu het ergste is : dat u deze voor u negatieve arresten heeft proberen te verbergen voor de pers (dit is nog enigszins
XIV-37.117-53/116
begrijpelijk) of dat u vindt dat dergelijke uitspraken en beslissingen van rechtbanken en administratieve rechtscolleges blijkbaar voor u geen waarde hebben.
1V.2.7 de bewijswaarde van de beoordeling door de kortgedingrechter U vindt dat de voorzitter van de Arbeidsrechtbank te Antwerpen een verkeerde beoordeling heeft gemaakt door o.m. de ordemaatregel dd 25 januari 2013 in haar beoordeling te betrekking ondanks het feit dat deze door de Raad van State was vernietigd.
Opnieuw erkent u de grondwettelijke waarde van een gerechtelijke uitspraak niet.
U voegt hierbij verder argumenten aan inzake de toepassing van artikel 22 van het RIM.
Het kan niet voldoende worden gezegd: in tuchtzaken is artikel 22 van het RIM
niet van toepassing dus is alles wat u hieromtrent opwerpt, niet relevant.
IV.2.8 het besluit korpschef kon niet zijn ingegeven door een formeel vernietigingsmotief van de Raad van State.
De ordemaatregel d.d. 25 januari 2013 zou volgens u om andere redenen vernietigd zijn dan omwille van een vormvoorwaarde.
Ik kan enkel vaststellen dat de Raad van State de ordemaatregel d.d. 25 januari 2013 enkel heeft vernietigd omdat een onderdeel van de procedure niet was gevolgd, namelijk het horen van een adviseur HRM en een advies van het HR-
comité.
De Raad van State heeft de beslissing niet vernietigd omdat zij gebaseerd was op foute elementen of niet draagkrachtige motivatie.
De inhoud van de ordemaatregel dd 25 januari 2013 blijft met andere woorden wet degelijk relevant bij de beoordeling van de tucht.
IV.2.9 de onjuiste toepassing van artikel 22 RIM
Aangezien artikel 22 RIM volstrekt irrelevant is in het kader van de huidige tuchtprocedure, hoeft hier niet verder op ingegaan te worden : er kan gewoon geen ‘onjuiste’ toepassing zijn van artikel 22 aangezien artikel 22 niet moet worden toegepast.
1V.2.10 er werd geen klacht ingediend bij Comité P op 2 februari 2015
U zou bij het Comité P geen klacht hebben neergelegd hebben in het kader van het dossier [R.], enkel een melding hebben gedaan.
Of u nu een ‘melding’ heeft gedaan dan wel een ‘klacht’ heeft neergelegd, dit is volstrekt irrelevant. Het feit dat u het nodige vond om alweer te ‘klagen’ over de korpschef bij het Comité P is op zich al voldoende ernstig, onder welke vorm u het ook heeft gedaan.
Daarenboven bent u in deze ook incorrect.
U heeft inderdaad bij e-mail dd 9 januari 2015 het Comité P aangeschreven in het dossier [R.] met vermelding ‘Melding feiten LPA’.
Echter onderaan uw e-mail voegt u een PS toe: ‘een klachtenformulier werd eveneens zonet per e-mail aan uw diensten overgemaakt’. (eigen benadrukking)
In de hoofding van dit klachtenformulier staat vermeld: ‘[VERZOEKER] –
STRAFKLACHT’.
In dit klachtenformulier wordt verwezen naar uw initiële klacht die met deze ffeitenmelding zou worden bevestigd en vraagt u ‘volgende onderzoekshandelingen’ te stellen.
De brief dd 9 januari 2015 heeft dan ook minstens de bedoeling een strafklacht uit te maken, minstens een bestaande strafklacht aan te vullen.
Er is dus wel degelijk sprake van klacht!
IV.2.11 foutieve interpretatie schrijven van de procureur des konings Dit is geen nieuw argument en werd reeds weerleg onder IV.2.1.
Het vierde middel is dan ook volledig ongegrond.
XIV-37.117-54/116
U bent trouwens slecht geplaatst om opmerkingen te geven over ‘onzorgvuldige feitenvinding’ daar waar u ook meermaals zelf op fouten kan betrapt worden (bv.
pagina 13: u vermeldt als datum van het laatste persartikel24 november 2015
i.p.v. 014; bv. pagina 27 verwijst u naar ‘beide ordemaatregelen en de functioneringsnota’ terwijl er maar sprake is van een ordemaatregel; bv. pagina 30: u vergeet twee arresten van de Raad van State; bv. pagina 31: u vergeet inzake ‘definitief afgewezen initiatieven’ de talrijke arresten van de Raad van State waarbij u telkenmale en keer op keer, behoudens een keer om puur formele redenen, werd afgewezen, uw klacht bij Comité P inzake [R.] die werd afgewezen, de beschikking van de voorzitter van de Arbeidsrechtbank te Antwerpen, zetelend in kortgeding, die uw vordering onontvankelijk heeft verklaard en zelfs in haar argumentatie ten gronde uw vordering heeft afgewezen; uw klacht bij de FOD en uw twee pestklachten bij de auditeur zonder meer werden afgewezen).”
57. Inzake de eerste grief – “onjuiste weergave mededeling procureur des Konings” – is verzoekers eerste kritiek gericht tegen een tikfout.
Uit het hiervoor aangehaalde citaat blijkt dat die materiële misslag werd erkend, rechtgezet en niet voorkomt in de bestreden beslissing die de (enige)
griefhoudende akte is. Overigens is de brief van de procureur des Konings in zijn geheel geciteerd in de opeenvolgende voorbereidende stukken, zodat verzoeker die zelf kon beoordelen en niet kon gegriefd zijn door deze materiële misslag. In die mate heeft verzoeker geen belang bij zijn kritiek.
In een tweede kritiek doet verzoeker gelden dat de burgemeester een eigengereide interpretatie geeft aan dat schrijven van de procureur des Konings, waarin volgens verzoeker nergens expliciet is gesteld als zou verzoeker de goede werking van het politiekorps kunnen destabiliseren.
Volgens hem getuigt het niet van de vereiste zorgvuldigheid om de melding van de procureur des Konings dat de mogelijke invloed op het dienstbelang moet worden onderzocht, zonder meer te extrapoleren naar een destabilisering van het volledige politiekorps, zonder dat ter zake enig objectief onderzoek werd verricht.
De bestreden beslissing kent een specifieke opbouw in functie van de chronologie en verloop van de tuchtprocedure, hetgeen tot uiting komt in de opeenvolging van de rubrieken in de bestreden beslissing 1. Wetgevend kader en stukken van het tuchtdossier;
XIV-37.117-55/116
2. Uiteenzetting van de feiten, omstandigheden en gevolgen zoals opgenomen in het inleidend verslag 3. Datum van kennisneming van de feiten en datum van de kennisgeving van het inleidend verslag 4. Procedureverloop 5. Analyse van het verweer neergelegd op de hoorzitting d.d. 13 augustus 2015
6. Vaststaan, kwalificatie en toerekening van de feiten 7. Verzoek tot heroverweging bij de Tuchtraad – advies van de Tuchtraad 8. Intentie tot afwijking d.d. 10 mei 2016
9. Schriftelijk verweer d.d. 18 mei 2016 en weerlegging van de argumenten in dit schriftelijk verweer 10. Beslissing.
Vastgesteld moet worden dat verzoekers kritiek zich richt tegen bepaalde zinnen en beoordelingen opgenomen in de bestreden beslissing onder de voornoemde rubriek “2. Uiteenzetting van de feiten, omstandigheden en gevolgen zoals opgenomen in het inleidend verslag,” Niet blijkt noch wordt aannemelijk gemaakt dat de volgens verzoeker “eigengereide interpretatie” door de hogere tuchtoverheid van de brief van de procureur des Konings een afdoende concrete aanwijzing is dat de hogere tuchtoverheid die mede heeft betrokken bij zijn beoordeling van het bestaan van de feiten en de kwalificatie als tuchtvergrijp.
Alvast blijkt zulks niet uit de overige rubrieken van de betreden beslissing, te weten inzonderheid de rubriek betreffende het “vaststaan, kwalificatie en toerekening van de feiten” waar dit niet voorkomt uit de aldaar opgesomde feiten noch deel uitmaakt van het aan verzoeker ten laste gelegde tuchtvergrijp, noch uit de rubriek “beslissing”. Verzoeker betrekt deze vaststelling niet bij zijn kritiek en komt aldus tekort aan zijn stelplicht. Aldus maakt hij minstens niet aannemelijk dat het gebrek aan zorgvuldigheid dat hij aanvoert, heeft doorgewerkt in de bestreden beslissing en, zo ja, of daardoor de bestreden beslissing onwettig is.
Verzoeker maakt bijgevolg niet aannemelijk dat hem wordt verweten het volledige politiekorps te destabiliseren, zodat verzoekers kritiek dat de hogere
XIV-37.117-56/116
tuchtoverheid onzorgvuldig handelde door de melding van de procureur des Konings om de mogelijke invloed op het dienstbelang te onderzoeken, zonder meer te “extrapoleren” - dus te verbreden - naar een destabilisering van het volledige politiekorps zonder dat enig objectief onderzoek werd verricht, niet tot nietigverklaring leiden. De overige kritiek in deze grief, die in essentie voortbouwt op verzoekers standpunt dat geen onderzoek is gebeurd naar het verwijt dat hij het volledige politiekorps destabiliseerde door zijn gedrag, leidt aldus om dezelfde reden evenmin tot vernietiging.
Het middel kan in die mate niet tot nietigverklaring leiden.
58. In een tweede grief voert verzoeker het gebrek aan objectieve feitenvinding aan omwille van het steunen op het verslag van het Dircom+ dat volgens hem de nodige objectiviteit en bewijswaarde ontbreekt.
Bij arrest nr. 241.180 van 30 maart 2018 is met gezag van gewijsde geoordeeld dat in de bestreden beslissing het verslag van het Dircom+
niet is opgesomd als één van de stukken die deel uitmaken van het tuchtdossier waarop de bestreden beslissing is gesteund (punt 7), alsook dat verzoeker (punt 9)
niet aannemelijk maakt “dat het verslag van het Dircom+ aan de basis ligt – laat staan (quasi-) volledig – van de bestreden beslissing tot ontslag van ambtswege, ook niet wat de vermeende vertrouwensbreuk betreft.” Verzoeker vermag thans dit niet tegen te spreken.
Voorts is in datzelfde tussenarrest geoordeeld dat verzoeker “evenmin aannemelijk [maakt] dat de eventuele onregelmatigheid inzake het onpartijdigheidsbeginsel die zou kleven aan dit verslag doorwerkt naar de bestreden beslissing en de wettigheid ervan kan aantasten”. Ook wat de voorliggende grief betreft, voert verzoeker in het verzoekschrift niet aan, noch maakt hij aannemelijk dat, in het licht van deze met gezag van gewijsde gedane vaststellingen, de eventuele onregelmatigheden inzake de objectieve feitenvinding die volgens hem zouden kleven aan het verslag van de Dircom+,
XIV-37.117-57/116
doorwerkt naar de bestreden beslissing derwijze dat het de wettigheid ervan kan aantasten. Verzoeker betrekt deze vaststelling niet bij zijn kritiek en komt aldus tekort aan zijn stelplicht. Aldus maakt hij minstens niet aannemelijk dat het gebrek aan zorgvuldigheid dat hij opwerpt, heeft doorgewerkt in de bestreden beslissing en, zo ja, of daardoor de bestreden beslissing onwettig is. Verzoeker maakt bijgevolg niet aannemelijk dat het vermeend steunen op het verslag van het Dircom+ tot nietigverklaring moet leiden.
Het middel kan in die mate niet tot nietigverklaring leiden.
59. In een derde grief voert verzoeker aan dat de ingeroepen problemen met zijn leiderschapsstijl niet stroken met de werkelijkheid en dat een zorgvuldig handelende overheid enkel rekening houdt met vaststaande feiten en niet met feiten die ter discussie staan.
Net als bij de beoordeling van de eerste grief, heeft verzoekers kritiek betrekking op onderdelen opgenomen in de bestreden beslissing onder de voornoemde rubriek “2. Uiteenzetting van de feiten, omstandigheden en gevolgen zoals opgenomen in het inleidend verslag,”. Niet blijkt noch wordt aannemelijk gemaakt dat de hogere tuchtoverheid de problemen met verzoekers leiderschapsstijl mede heeft betrokken bij haar beoordeling van het bestaan van de feiten en de kwalificatie als tuchtvergrijp zoals dit hiervoor bij de beoordeling van het eerste middel nader is vastgesteld.
In de mate dat verzoeker doet gelden dat ten aanzien van de tweede ordemaatregel geenszins vermeende problemen met zijn leiderschapsstijl in aanmerking kunnen worden genomen omdat die is vernietigd door de Raad van State, gaat hij uit van een verkeerde lezing van de betrokken passage uit de bestreden beslissing. Daarin is immers uitdrukkelijk gesteld en erkend dat die ordemaatregel is vernietigd door de Raad van State en uit niets blijkt dat de bestreden beslissing met die (vernietigde) ordemaatregel rekening heeft gehouden bij het vaststaan en de kwalificatie van de feiten als tuchtvergrijp zoals dit
XIV-37.117-58/116
hiervoor bij de beoordeling van het eerste middel nader is vastgesteld. Of die vernietiging nu op louter formele gronden is gesteund (standpunt van de verwerende partij), dan wel dat er ook inhoudelijke beoordelingen uit blijkt (standpunt van verzoeker), is daarom irrelevant in de beoordeling van het thans geschonden geachte zorgvuldigheidsbeginsel.
In de mate dat verzoeker voorts doet gelden dat “beide ordemaatregelen en de functioneringsnota het voorwerp uitmaken van een lopend gerechtelijk onderzoek” – waaruit hij afleidt dat de erin gerelateerde feiten inzake zijn leiderschapsstijl niet vaststaan en een overheid onzorgvuldig handelt door rekening te houden met feiten die ter discussie staan – kan die kritiek dus enkel slaan op de overeind gebleven ordemaatregel en functioneringsnota. Wat deze kritiek betreft, gaat verzoeker er evenwel aan voorbij dat aan handelingen van de overheid zoals te dezen een ordemaatregel en een functioneringsnota, het vermoeden van wettigheid kleeft, dat geldt zolang de onwettigheid ervan niet door de rechter is vastgesteld. Tot zolang kan de tuchtoverheid er, zonder hierbij het zorgvuldigheidsbeginsel te miskennen, rechtmatig aanspraken uit putten en is haar optreden en beslissing gesteund op de maatregel en nota wettig. De enkele omstandigheid dat, naar verzoeker stelt, deze het voorwerp uitmaken van een gerechtelijk onderzoek, houdt geen dergelijke vaststelling van onwettigheid in.
A fortiori houdt het gegeven dat verzoeker en het AIG dat anders zien en deze onwettig beschouwen, geen vaststelling van onwettigheid in. Aldus is op het ogenblik van het nemen van de bestreden beslissing, de onwettigheid ervan niet door de rechter vastgesteld zodat de hogere tuchtoverheid er rechtmatig mocht op steunen. Verzoeker betrekt dit gegeven niet bij zijn kritiek en komt aldus tekort aan zijn stelplicht. Het enkel met klem betwisten van de inhoud van deze bestuurshandelingen, ook al zijn ze het voorwerp van een strafonderzoek, volstaat derhalve niet om te besluiten dat de hogere tuchtoverheid onzorgvuldig heeft gehandeld door de erin verhaalde feiten en vaststellingen wel mee te nemen in haar tuchtonderzoek. Voorts houdt het zorgvuldigheidsbeginsel geen formelemotiveringsplicht in, zodat het evenmin onzorgvuldig is niet formeel te
XIV-37.117-59/116
motiveren waarom met de gegevens uit die nota, ondanks het lopende strafonderzoek, toch rekening kan worden gehouden.
De overige kritiek in deze grief, die in essentie voortbouwt op verzoekers standpunt dat geen toepassing mocht worden gemaakt van de functioneringsnota en dat de hogere tuchtoverheid geen uitspraak kan doen over de draagwijdte van de strafrechtelijke klacht, leidt aldus om dezelfde reden evenmin tot vernietiging.
Wat tot slot verzoekers kritiek betreft op het voor hem negatief rapport van de externe dienst voor preventie IDEWE van 5 juli 2011, valt niet in te zien in welke mate het aanhalen van aspecten eruit moet doen besluiten dat de hogere tuchtoverheid hierdoor onzorgvuldig handelt. Het rapport zegt wat het zegt. Dat verzoeker dat rapport ziet als “volstrekt eenzijdig” en de feiten erin betwist, maakt op zich de besluitvorming inzake het vaststaan van de feiten en de kwalificatie ervan als tuchtvergrijp, niet onzorgvuldig door in de bestreden beslissing in het chronologisch overzicht in het inleidend verslag, dat rapport te vermelden en de bevindingen eruit aan te halen. Aldus maakt verzoeker niet aannemelijk dat dat stuk de besluitvorming heeft beïnvloed te meer dat, zoals hij zelf stelt, het geen stuk uit het tuchtbundel betreft. Voorts wordt verwezen naar hetgeen hierna inzake dat rapport wordt overwogen (infra, punt 79). Aldus maakt verzoeker minstens niet aannemelijk dat de tuchtoverheid onzorgvuldig heeft opgetreden, noch dat het vermeende gebrek aan zorgvuldigheid dat hij aanvoert, heeft doorgewerkt in de bestreden beslissing en, zo ja, of daardoor de bestreden beslissing onwettig is.
Het middel kan in die mate niet tot nietigverklaring leiden.
60. In een vierde grief heeft verzoeker kritiek op het standpunt van de hogere tuchtoverheid dat hij de strafklacht als alternatief aanziet voor de administratieve procedure. In essentie gaat zijn kritiek in het middelonderdeel uit van het standpunt dat hij eerst klacht indiende bij het Comité P op 11 maart 2013
XIV-37.117-60/116
en pas nadien de vordering tot schorsing en het beroep tot nietigverklaring bij de Raad van State (5 april 2013) heeft ingediend. Deze kritiek wordt vanuit dat oogpunt onderzocht.
De verwerende partij stelt in (voetnoot) van haar memorie van antwoord dat zij de precieze datum van deze klacht niet kent en dat zij “enkel [weet] dat deze klacht bij het parket het notitienummer AN.25.EP.38[XX]2/13
kreeg, en gedateerd werd op 10 juli 2013.”
In de bestreden beslissing is gesteld dat verzoeker op 10 juli 2013 klacht heeft ingediend bij het Comité P. Dit strookt met de verklaring van de procureur des Konings in diens brief van 27 april 2015 waarin hij het volgende meedeelt aan de hogere tuchtoverheid:
“In antwoord op uw brief van 7 april 2015 kan ik u volgende gegevens meedelen, dienstig op tuchtgebied. Volgende dossiers/klachten zijn bij mijn ambt gekend:
AN 25.EP.38[…]3/13 dd. 10/7/2013. De dienst enquêtes van het Comité P ontving een klacht vanwege [verzoeker] ten KV. [M.] en CO [C.] en stelde aanvankelijk proces-verbaal op. Mijn ambt voerde een opsporingsonderzoek en rangschikte het dossier zonder gevolg. Dit dossier werd gevoegd bij het hierna vermelde gerechtelijk onderzoek gelet het identieke voorwerp van de klacht.
[…].”
Hieruit blijkt dat de procureur des Konings 10 juli 2013
vermeldt als datum (van de opening) van het dossier, zijnde de datum die is vermeld in de bestreden beslissing. De verwerende partij steunt zich derhalve, wat het bewijs van de datum van de klacht betreft, op de haar meegedeelde verklaring van de procureur des Konings.
Dit stuk maakt deel uit van het tuchtbundel. Verzoeker was of moest ervan op de hoogte zijn en kon er derhalve verweer tegen voeren.
Verzoeker verzuimt dit stuk evenwel te betrekken in zijn kritiek en beperkt zich tot de blote bewering dat hij op 11 maart 2013 de klacht indiende
XIV-37.117-61/116
(verzoekschrift) en tot het standpunt dat het niet aan hem toekomt het bewijs te leveren wanneer hij zijn klacht heeft neergelegd bij het Comité P (memorie van wederantwoord).
Verzoeker heeft als tuchtrechtelijk vervolgde persoon het recht om vrij zijn verdediging te organiseren zoals hij dat verkiest, zodat hij niet kan worden verplicht het bewijs te leveren van een eenzijdige handeling die hijzelf heeft gesteld en waarvan hij dus het best is geplaatst om het bewijs te leveren dat het standpunt van de hogere tuchtoverheid faalt. Dat belet evenwel niet dat de tuchtoverheid, wanneer die zich zoals te dezen op een gezagvol stuk baseert als (begin van) bewijs en vaststelt dat verzoeker in zijn verweer geen andere of andersluidende bewijskrachtige elementen voorlegt die haar standpunt tegenspreken, redelijkerwijze ervan kan en mag uitgaan dat het bewijs van de datum van de klacht blijkt uit de mededeling ervan door de procureur des Konings als (onrechtstreekse) ontvanger van die klacht.
Uit wat voorafgaat volgt dat verzoeker niet aannemelijk maakt dat de hogere tuchtoverheid, door aldus de verklaring van de procureur des Konings voor waar aan te nemen wat de datum van de klacht bij het Comité P
betreft, op een onzorgvuldige wijze tot haar feitenvinding is gekomen. Aangezien aldus verzoekers uitgangspunt faalt, gaan zijn overige beschouwingen en argumenten die hij ter adstructie van zijn standpunt in het verzoekschrift doet gelden, uit van een verkeerde voorstelling van de feiten.
Het middel is in die mate ongegrond.
61. In een vijfde grief betwist verzoeker de door de hogere tuchtoverheid in aanmerking genomen oorzaak van de klacht met burgerlijkepartijstelling tegen M. en C.
Verzoekers kritiek richt zich tegen de volgende overwegingen uit de bestreden beslissing:
XIV-37.117-62/116
“2.3.8. In de periode dat korpschef a.i. [S.M.] zou worden voorgedragen als korpschef, heeft u (op 18 september 2013) - zonder specifiek aanwijsbare oorzaak - tegen hem en tegen commissaris van politie [P.C.] een klacht met burgerlijke partijstelling (notitienummer AN.52.99.[XX]9/13) ingediend wegens laster en eerroof, lasterlijke aantijgingen tegen een ondergeschikte, valsheid in geschrifte en het gebruik van valse stukken.
Daarop werd het dossier, vermeld onder randnummer 2.3.6., dat eerst was afgesloten, aan dit dossier toegevoegd vermits het over zo goed als dezelfde aantijgingen ging.
De onderzoeksrechter vorderde uiteindelijk de buitenvervolgingstelling voor de raadkamer op 20 november 2014 doch u vroeg voor de raadkamer bijkomende onderzoeksmaatregelen.”
(punt 2.3.8. uit de rubriek “Uiteenzetting van de feiten, omstandigheden en gevolgen zoals opgenomen in het inleidend verslag”)
en :
“B. Het is een grondrecht voor een ieder om zijn rechten in een procedure af te dwingen.
Wat evenwel in deze onaanvaardbaar is, is dat, wanneer u vaststelt dat de Raad van State niet geneigd is u gelijk te geven (u krijgt diverse negatieve arresten na elkaar), u dan maar overschakelt naar een volkomen ander soort van procedures, met name (straf)klachten bij het Vast Comité P, bij het parket en bij het arbeidsauditoraat.
Deze zijn des te onaanvaardbaarder gelet op hun oneigenlijk gebruik omdat zij enkel ingesteld werden omdat u nergens anders gehoor kreeg terwijl u zeer goed weet dat deze strafklachten een substantieel verschil in perceptie bij derden teweegbrengen in vergelijking met een administratieve/burgerlijke procedure.
Dat over de procedures bij de Raad van State nauwelijks (of niets) in de kranten verschijnt, in tegenstelling tot de strafprocedures, bewijst net dit punt.
Een aantal van deze strafklachten werd bovendien op "een bijzonder tijdstip"
neergelegd met een bijzondere intentie tot schade van zowel het politiekorps als zijn leden. In dit kader is het meest typerende de klacht met burgerlijke partijstelling d.d. 18 september 2013 tegen de [S.M.] net op het moment dat deze laatste tijdens de Gemeenteraadzitting van 23 september 2013 zou worden voorgedragen als nieuwe korpschef van Lokale Politiee Antwerpen.
Er was geen enkele concrete aanleiding of nieuw feit dat de datum van neerlegging van deze klacht kan verklaren dan precies de gemeenteraad d.d. 23 september 2013 en het proberen weerhouden van de benoeming van korpschef [S.].
Hier kan niet voldoende herhaald worden dat nog geen enkele van de klachten tot een daadwerkelijke doorverwijzing naar de correctionele rechtbank heeft geleid.
Meer nog, de dossiers zouden zelfs al zijn afgesloten mocht u niet telkens een ‘nieuwe’ klacht (op basis van dezelfde feiten) neerleggen wanneer u vaststelt dat het parket en/of de onderzoeksrechter van plan is de vorige af te sluiten wegens gebrek aan bewijs.”
XIV-37.117-63/116
(punt B uit de rubriek “6. Vaststaan, kwalificatie en toerekening van de feiten”)
Ook moet worden gewezen op het antwoord van de hogere tuchtoverheid op dezelfde grief die verzoeker aanvoerde in zijn verweerschrift op de hoorzitting na het inleidend verslag van 13 augustus 2015 (zie supra, punt 56).
Uit de bestreden beslissing blijkt aldus dat wat het aanwenden van de kwestieuze burgerlijkepartijstelling betreft, in essentie aan verzoeker wordt verweten de voor het korps en zijn leden meest schadelijke weg te hebben genomen door die klacht neer te leggen op “een bijzonder tijdstip.” Anders dan hoe verzoeker het ziet in het verzoekschrift, wordt hem niet verweten “een klacht met burgerlijke partijstelling te hebben ingediend, nadat [verzoeker] vernam dat de initiële klacht [bij het Comité P] werd geseponeerd, dit ter vrijwaring van zijn rechten.” In de mate dat verzoeker van een andere feitelijk standpunt uitgaat, heeft dat geen feitelijke grondslag.
Verzoeker doet voorts in het middel in wezen niet méér dan het opnieuw herhalen van zijn tijdens zijn eerdere verdediging gegeven voorstelling van de feiten en inzonderheid van de eigen redenen waarom hij op 18 september 2013 de klacht met burgerlijkepartijstelling indiende. Met het standpunt van de hogere tuchtoverheid is hij het niet eens, maar hiermee ontkracht hij nog niet dat de hogere tuchtoverheid - door verzoekers eigen visie op de motieven waarom hij op dat “bijzonder tijdstip” ageerde niet bij te vallen en te oordelen dat het gekozen tijdstip volgens haar doet blijken van een “bijzonder intentie tot schade,”
daar “er geen enkele concrete aanleiding of nieuw feit [was] dat de datum van neerlegging van deze klacht kan verklaren dan precies de gemeenteraad dd 23
september 2013 en het proberen weerhouden van de benoeming van de korpschef [S.M.]” en door te antwoorden op verzoekers kritiek dat verzoeker “alle kansen [had] om minder schadelijk op te treden, welke kans [verzoeker] niet genomen heeft” en dat “al deze afwijzingen [door de Raad van State] hadden [verzoeker]
minstens moeten doen voorzichtig handelen en behoedzaam zijn bij het nemen van nieuwe stappen” - op onzorgvuldige wijze verzoekers handelen op dat tijdstip
XIV-37.117-64/116
heeft gekwalificeerd. Dat voorts de Tuchtraad het anders ziet en de hogere tuchtoverheid ondanks die vaststelling niettemin haar standpunt handhaaft, maakt op zich evenmin het optreden van de hogere tuchtoverheid onzorgvuldig.
Het middel is in die mate ongegrond.
62. In een zesde grief betwist verzoeker zijn selectiviteit bij het laten verschijnen van artikelen in de geschreven pers.
Verzoekers kritiek richt zich tegen de volgende overwegingen uit de bestreden beslissing:
“2.3.9. In de media verschenen bij elke (pseudo)-nieuwe stappen die u ondernam, tegelijkertijd ook diverse artikelen, onder meer in Het Laatste Nieuws op 21 september 2013 en 25 september 2013, Gazet van Antwerpen op 20
september 2013, 21 september 2013 en 24 september 2013, De Morgen op 21
september 2013, Het Belang van Limburg op 20 september 2013, Belga op 20
september 2013, ...
U nam daarentegen geen contact op met de pers toen de Raad van State, de arbeidsauditeur en de FOD Arbeid elk op zich uw verhaal niet wensten te bevestigen en uw vorderingen afwezen.”
(punt 2.3.9. uit de rubriek “Uiteenzetting van de feiten, omstandigheden en gevolgen zoals opgenomen in het inleidend verslag”)
en :
“E. Tot slot verdient ook de manier waarop u selectief omgaat met feiten de nodige aandacht.
o […]
o Hetzelfde geldt voor alle persartikels: u houdt niet op telkens nieuwe initiatieven aan de pers mee te delen, hierin te benadrukken hoeveel bewijzen u wel heeft tegen de diverse individuen, terwijl u op geen enkel moment diezelfde pers heeft ingelicht over alle zaken die u voor de Raad van State en bij de voorzitter van de arbeidsrechtbank heeft verloren noch over de (strafklachten die inmiddels zouden zijn geseponeerd mocht u deze niet kunstmatig in !even houden door telkens een zogenaamde ‘nieuwe’ klacht neer te leggen noch over het feit dat uw omvangrijke dossier tot enkele stukken kunnen worden herleid aangezien dezelfde stukken vaak zowel als stuk als als bijlage van een stuk worden aangewend.
[…]”
XIV-37.117-65/116
( uittreksel uit punt E uit de rubriek “Vaststaan, kwalificatie en toerekening van de feiten”).
Ook moet worden gewezen op het antwoord van de hogere tuchtoverheid op dezelfde grief die verzoeker aanvoerde in zijn verweerschrift op de hoorzitting na het inleidend verslag van 13 augustus 2015 (zie supra, punt 56).
Uit de bestreden beslissing blijkt dat aan verzoeker in essentie wordt verweten dat hij selectief met de geschreven pers omgaat. Verzoekers argumentatie in het verzoekschrift, dat hem niet verweten wordt “een standpunt tegen de werkelijkheid te hebben ingenomen” is aldus feitelijk niet ter zake.
De verwerende partij stelt voorts in haar memorie van antwoord met betrekking tot deze grief dat “de lijst waarbij zijn vorderingen wel definitief werden afgewezen, […] nochtans langer [is] dan deze die wel werden toegekend (nog abstractie gemaakt van de procedures voor de Raad van State).”
Zij illustreert dat standpunt aan de hand van een samenvattende tabel bevattende de klachten genummerd van 1 tot 9 van verzoeker, die volgens de verwerende partij werden afgewezen. Dit feit, die opsomming en de analyse ervan door de verwerende partij, worden niet tegengesproken door verzoeker in de memorie van wederantwoord en vinden steun in de stukken van het dossier. Aldus maakt verzoeker niet aannemelijk dat zijn eigen standpunt dat hij zich nog “op geen enkel van de door hem aangevatte initiatieven definitief [weet] afgewezen”, meer is dan een blote bewering.
Verzoeker is het voorts in deze grief niet eens met het standpunt van de hogere tuchtoverheid, maar hiermee maakt hij het nog niet aannemelijk dat in het licht van wat voorafgaat, de hogere tuchtoverheid op onzorgvuldige wijze verzoekers handelen ten aanzien van de geschreven pers heeft gekwalificeerd.
Het middel is in die mate ongegrond.
XIV-37.117-66/116
63. In een zevende grief betwist verzoeker dat er op 2 februari 2015 klacht werd ingediend bij het Comité P inzake een ander personeelslid.
Verzoekers kritiek richt zich tegen de volgende overwegingen uit de bestreden beslissing:
“2.3.12. Op 2 februari 2015 diende u dan maar opnieuw een klacht in bij het Vast Comité P (notitienummer AN.21.99.[XX]1/15) waarbij feiten van valsheid in geschrifte en gebruik van valse stukken ten laste werden gelegd aan korpschef [S.M.], hoofdcommissaris van politie [G.D] en commissaris van politie [J.D.].
Deze feiten hebben geen enkele betrekking op uzelf maar wel op de weigering van het verzoek van hoofdinspecteur van politie [R.] tot verlenging van zijn pensioenleeftijd.
Hoofdinspecteur van politie [R.] vond het nochtans zelf niet nodig om hiervoor klacht neer te leggen bij het Vast Comité P maar dat weerhield u niet om zelf toch initiatief te nemen.
Deze klacht werd door het Vast Comité P aan het parket van de procureur des Konings bezorgd, die deze klacht op 20 februari 2015 zonder gevolg rangschikte wegens onvoldoende bewijs.”
(punt 2.3.12. uit de rubriek “Uiteenzetting van de feiten, omstandigheden en gevolgen zoals opgenomen in het inleidend verslag”)
en :
“C. Het is daarenboven ieders EIGEN grondrecht om zijn rechten in een procedure af te dwingen. Dit is niet bij uitbreiding van toepassing op procedures om andermans rechten af te dwingen.
In een zoveelste poging om uw gelijk te halen, diende u zelfs een klacht in tegen korpschef [S.M.], hoofdcommissaris van politie [G.D.] en commissaris van politie [J.D.] voor feiten die betrekking hadden op een weigering tot verlenging van de pensioenleeftijd van een ander personeelslid en waar uzelf geenszins betrokken partij bij bent.
De teneur van uw klacht op 9 januari 2015 gericht aan het Vast Comité P t.a.v. van deze politieambtenaren in deze is bovendien verbijsterend:
‘(..) Bij gebrek aan initiatief van [R.] zie ik mij opnieuw genoodzaakt om de systematiek van de korpsleiding van de lokale politie Antwerpen aan te tonen bij de behandeling van personeelsdossiers, waarbij zij zich er niet voor schroomt om zich van officiële stukken te bedienen om personeelsleden in hun rechten te schaden en er van uitgaand dat men in de mogelijkheid verkeert om het bewijs van het tegendeel te leveren. (..)’ Het getuigt van weinig respect ten aanzien van [R.] om een procedure in ‘belang’ op te starten zonder hem hierin te kennen of hemzelf het initiatief te laten nemen. Dit kan alleen maar betekenen dat [R.] zelf geen noodzaak tot enige verdere procedure zag en dat u anderen gebruikt om uw eigen doel te bereiken,
XIV-37.117-67/116
wat in casu niet gelukt is.
Deze klacht werd immers zonder gevolg geklasseerd door de procureur des Konings..
[…]”
( uittreksel uit punt C uit de rubriek “Vaststaan, kwalificatie en toerekening van de feiten”).
Ook moet worden gewezen op het antwoord van de hogere tuchtoverheid op dezelfde grief die verzoeker aanvoerde in zijn verweerschrift op de hoorzitting na het inleidend verslag van 13 augustus 2015 (zie supra, punt 56).
Uit de bestreden beslissing blijkt dat aan verzoeker in essentie wordt verweten dat hij misbruik maakt van zijn grondrecht om zijn rechten in een procedure af te dwingen, doordat (punt B van de hem ten laste gelegde feiten; zie supra, punt 9) verzoeker, wanneer hij “vaststelt dat de Raad van State niet geneigd is [verzoeker] gelijk te geven […], [hij] dan maar overschakelt naar een volkomen ander soort van procedures, met name (straf)klachten bij het Vast Comité P, bij het parket en bij het arbeidsauditoraat”, terwijl verzoeker “zeer goed weet dat deze strafklachten een substantieel verschil in perceptie bij derden teweegbrengen in vergelijking met een administratieve/burgerlijke procedure” en “en aantal van deze strafklachten […] bovendien op ‘een bijzonder tijdstip’ [werden] neergelegd met een bijzondere intentie tot schade van zowel het politiekorps als zijn leden.”
De kritiek van verzoeker heeft betrekking op het aansluitende punt C van de hem ten laste gelegde feiten waarin hem wordt verweten dat hij daarenboven andermans grondrecht uitoefent om zijn rechten in een procedure af te dwingen.
Verzoeker is het vooreerst niet eens met het standpunt van de hogere tuchtoverheid dat hij een klacht heeft ingediend. Volgens hem diende hij een melding in. In de bestreden beslissing en meer bepaald in het hiervoor reeds aangehaalde antwoord van de hogere tuchtoverheid op dezelfde grief die
XIV-37.117-68/116
verzoeker aanvoerde in zijn verweerschrift op de hoorzitting na het inleidend verslag van 13 augustus 2015 (supra, punt 56), bevindt de hogere tuchtoverheid die kwalificatie volstrekt irrelevant en bovendien onjuist. Verzoeker betrekt in het verzoekschrift deze vaststellingen en dat standpunt inzake dezelfde kritiek die hij eerder formuleerde, niet bij zijn grief en komt aldus tekort aan zijn stelplicht.
Aldus maakt hij minstens niet aannemelijk dat in het licht van wat voorafgaat, de hogere tuchtoverheid op onzorgvuldige wijze het handelen met betrekking tot andermans rechten en waarin verzoeker geen betrokken partij is, heeft gekwalificeerd als een klacht ingediend bij het Comité P in de plaats van een derde.
Verzoeker doet voorts in de thans onderzochte grief in wezen niet méér dan opnieuw herhalen van zijn tijdens zijn eerdere verdediging gegeven voorstelling van de feiten en inzonderheid van de eigen redenen waarom hij “klacht” indiende, c.q. “melding” maakte bij het Comité P. Met het standpunt van de hogere tuchtoverheid is hij het niet eens, maar hiermee maakt hij nog niet aannemelijk dat de hogere tuchtoverheid op onzorgvuldige wijze verzoekers handelen op dat tijdstip heeft gekwalificeerd. Dat voorts de Tuchtraad en de AIG
het volgens verzoeker anders zien en de hogere tuchtoverheid ondanks die vaststelling niettemin haar standpunt handhaaft, maakt op zich evenmin het optreden van de hogere tuchtoverheid onzorgvuldig.
Het middel is in die mate ongegrond.
64. Verzoeker geeft tot slot in het verzoekschrift een “repliek ten aanzien van de hogere tuchtoverheid”, waarin hij nog “ten overvloede wenst te doen gelden dat verweerder, zelfs in zijn ultieme repliek in de bestreden beslissing, in antwoord op het verweer van verzoeker op de intentie, getuigt van onzorgvuldige feitenvinding”.
Zoals hiervoor reeds is uiteengezet, rust op verzoeker een stelplicht (zie supra, punt 55). Die houdt inzonderheid in dat verzoeker het niet
XIV-37.117-69/116
aan de Raad van State mag overlaten te onderzoeken of de door verzoeker zelf als “ten overvloede” aangevoerde argumenten en kritieken, gegrond zouden kunnen zijn en zo ja, of dat tot de nietigverklaring van de bestreden beslissing kan leiden.
In die mate kan de kritiek die is verwoord onder het punt in het verzoekschrift “repliek ten aanzien van de hogere tuchtoverheid,” dan ook niet leiden tot nietigverklaring van de bestreden beslissing.
65. De argumenten en kritieken aangevoerd in de memorie van wederantwoord en in de laatste memorie tot slot, zijn nieuw en niet ontwikkeld in het verzoekschrift. Verzoeker toont niet aan dat, in de mate dat zij al kunnen worden betrokken bij het initieel in het verzoekschrift ontwikkelde middelonderdeel, hij deze niet reeds in het verzoekschrift had kunnen ontwikkelen. Aldus geeft verzoeker op laattijdige en niet-ontvankelijke wijze een nieuwe grondslag aan zijn middel. Ze kunnen derhalve niet tot nietigverklaring leiden.
Conclusie
66. Het zesde middel is ongegrond.
G. Zevende middel
Uiteenzetting van het middel
67. In het zevende middel voert verzoeker de schending aan van materiëlemotiveringsplicht. Verzoeker plaatst zich op het standpunt dat op meerdere essentiële punten de motivering van de bestreden beslissing manifest foutief en zelfs tegenstrijdig is.
Een eerste kritiek betreft het aantal door hem begonnen procedures. Hij doet vooreerst gelden dat de hogere tuchtoverheid in het voorstel
XIV-37.117-70/116
tot ontslag ervan melding maakt dat in totaal zeventien procedures zouden zijn aangevat; in de intentie van de hogere tuchtoverheid om af te wijken van het advies van de Tuchtraad wordt verwezen naar twintig procedures en vervolgens in de bestreden beslissing naar drieëntwintig procedures. Het getuigt voorts niet van de vereiste van goede trouw om alle procedures die volgens hem duidelijk met elkaar samenhangen - hetgeen hij detailleert in het verzoekschrift - als afzonderlijk te beschouwen. Voorts plaatst hij zich op het standpunt dat zijn procedurele initiatieven hem niet kunnen worden verweten en dat alle door de burgemeester of door de korpschef genomen beslissingen - op één na die niet vatbaar is voor een annulatieberoep - nog het voorwerp uitmaken van hangende procedures. Het is ook gratuit te stellen dat nog maar één procedure is toegekend.
Evenmin kunnen de procedures tegen de stad Antwerpen worden aangemerkt als tuchtfeiten want de stad is te onderscheiden van zijn functionele werkgever.
Evenmin kunnen de procedures ingesteld na het inleidende verslag in de beoordeling worden betrokken: de verwerende partij kan uiteraard de tuchtrechtelijke verwijten in de loop van de procedure niet blijven uitbreiden.
Ook inzake de procedure voor de Hoge Raad voor de Justitie kan niet worden ingezien hoe dit relateert aan het tuchtrechtelijk verwijt en de vermeende onmogelijkheid om hem nog in het politiekorps tewerk te stellen. Ook de procureur des Konings valt dat bij. Verzoeker gaat voorts uit van het standpunt dat de verwerende partij hem niet verwijt procedures voor de Raad van State te hebben ingeleid en dat de meerderheid van de door hem ingeleide procedures hem dus niet worden verweten en blijkbaar hem ook nooit verwijtbaar zijn geweest. Ondanks dat stelt hij vast dat de hogere tuchtoverheid in de intentie om af te wijken van het advies van de Tuchtraad, niet langer zeventien maar twintig procedures in aanmerking neemt en in de bestreden beslissing zelfs drieëntwintig.
Tot slot doet hij gelden dat de Tuchtraad en het AIG het anders zagen en gaat hij in op de procedure voor de raadkamer en het verleende uitstel.
Een tweede grief heeft betrekking op de “foutieve analyse van de inhoud van de strafklacht”, waarin hij vooreerst omstandig ingaat tegen het standpunt van de hogere tuchtoverheid dat de tweede klacht in handen van de
XIV-37.117-71/116
arbeidsauditeur het opstarten van een nutteloze procedure betrof. Volgens hem was dat initiatief het gevolg van “een suggestie die door de overheid werd gedaan, in casu de dienst toezicht op het welzijn op het werk” en geeft de hogere tuchtoverheid nergens aan waarom zij geen rekening wenst te houden met de begeleidende omstandigheden en de valabele reden waarom hij een tweede klacht heeft ingediend bij de arbeidsauditeur. De hogere tuchtoverheid kan niet stellen dat die tweede klacht enkel is ingegeven door het feit dat verzoeker zou hebben gevonden dat de eerste klacht niet goed genoeg was behandeld. Minstens moest volgens verzoeker rekening worden gehouden met de vaststaande elementen van het dossier en moest de hogere tuchtoverheid haar afwijking ter zake van het advies van de Tuchtraad daarenboven uitdrukkelijk te motiveren.
Een derde grief betreft “de vermeende selectieve omgang met de feiten”. Concreet betwist verzoeker vooreerst dat hij het vernietigingsarrest van de Raad van State van 4 november 2014 verkeerd heeft geciteerd in het verzoekschrift in uiterst dringende noodzakelijkheid van 8 april 2015, hetgeen hij omstandig detailleert. Voorts bekritiseert verzoeker de hem verweten houding tegenover de pers. Hij stelt dat er op slechts twee momenten contact was met de pers, hetgeen leidde tot een persartikel op 20 september 2013 en een op 24
november 2014 in de Gazet van Antwerpen en dat alle andere artikelen overnames zijn door andere kranten van het artikel van 20 september 2013, hetgeen hem niet kan worden verweten. Voorts staat in de artikelen niets dat niet met de waarheid strookt en worden er volgens hem in het artikel van 20
september 2013 ook voor hem nadelige zaken zonder schroom meegedeeld.
68. In de memorie van wederantwoord benadrukt verzoeker dat hij heeft aangetoond dat het onjuist is dat hij verschillende procedures heeft opgestart telkens wanneer hij door de een of de ander in het ongelijk werd gesteld en dat hij in dat standpunt is gevolgd door de Tuchtraad. Volgens hem is de toets het tergend en roekeloos karakter van de initiatieven of de lasterlijkheid van zijn aangifte en dat ligt niet voor.
XIV-37.117-72/116
In de laatste memorie benadrukt verzoeker dat hij onomstotelijk aantoont dat de hogere tuchtoverheid een verkeerde lezing geeft van de tweede klacht bij het arbeidsauditoraat. Hij wijst er ook op dat de selectieve omgang met de feiten geen motief is dat ten overvloede werd geformuleerd.
Beoordeling
69. De materiëlemotiveringsplicht houdt in dat iedere administratieve rechtshandeling moet steunen op motieven waarvan het feitelijk bestaan naar behoren is bewezen en die in rechte ter verantwoording van die handeling in aanmerking kunnen worden genomen.
De tuchtoverheid heeft bij de uitoefening van haar tuchtbevoegdheid een discretionaire beoordelingsbevoegdheid, zowel op het stuk van de bewezenverklaring als op het vlak van de tuchtrechtelijke kwalificatie van de ten laste gelegde feiten. De tuchtoverheid die zich over het opleggen van een tuchtstraf wegens een bepaald feit moet uitspreken, vermag daarbij niet alleen te steunen op bekentenissen of vaststaande bewijzen, maar ook op getuigenissen, vermoedens, enz. Indien zoals te dezen, een tuchtregeling geen bijzondere bewijswaardering voorschrijft, beoordeelt de tuchtoverheid op discretionaire wijze de bewijswaarde van de gegevens uit het tuchtdossier om tot een bepaalde overtuiging te komen.
Het komt aan de Raad van State binnen het raam van zijn wettigheidstoezicht, niet toe om zelf een beoordeling te maken van het bewezen zijn van de ten laste gelegde feiten of van de kwalificatie ervan als tuchtvergrijpen. De Raad van State is enkel bevoegd om desgevraagd na te gaan of de tuchtoverheid is uitgegaan van de juiste feitelijke gegevens, of zij die correct heeft beoordeeld en of zij op grond daarvan binnen de perken van de redelijkheid tot haar besluit is gekomen.
XIV-37.117-73/116
Aan een overheidsonderzoek kleeft het vermoeden van wettigheid. Om de onwettigheid van de motieven van de beslissing van de (hogere) tuchtoverheid aan te tonen, mag een verzoeker niet volstaan met het louter ontkennen of in vraag stellen van de feitelijke elementen waarop de beoordeling door de (hogere) tuchtoverheid berust. Het is zaak van verzoeker om aanwijzingen te verschaffen die het vermoeden wettigen of aantonen dat de door de (hogere) tuchtoverheid in aanmerking genomen gegevens niet juist zijn.
70. Het aan verzoeker verweten tuchtvergrijp is hiervoor bij de behandeling van het eerste middel weergegeven. Er wordt naar verwezen (supra, punt 9).
Voorts moet ook worden gewezen op de beantwoording in de bestreden beslissing door de hogere tuchtoverheid van het verweer ter zake van verzoeker op de hoorzitting van 13 augustus 2015 en waarin eenzelfde verweer als het voorliggende werd gevoerd. Het past daarom om ook te verwijzen naar de hiervoor aangehaald uittreksels uit de bestreden beslissing waarin dit antwoord (mede) is aangehaald (zie supra, punt 9).
71. De eerste kritiek heeft betrekking op het aantal procedures dat verzoeker heeft ingeleid.
In de mate dat verzoeker in de eerste grief aanvoert dat in de loop van de opeenvolgende tuchtstappen het aantal procedures fluctueert die hij heeft aangevat, blijkt uit de bestreden beslissing en inzonderheid uit de beoordeling van het eerste middel (supra, punt 9) dat de verwerende partij aannemelijk maakt dat het aan verzoeker ten laste gelegde tuchtvergrijp niet de talrijke door hem ingestelde procedures en klachten zijn die op zich individueel als tuchtvergrijp zijn beoordeeld door de hogere tuchtoverheid. Het is, integendeel, in synthese, “de niet aflatende stroom van procedures, zowel voor administratieve rechtscolleges als bij het openbaar ministerie en het Vast Comité P, en het steeds blijven zoeken naar daarbij horende persaandacht” die het
XIV-37.117-74/116
tuchtvergrijp uitmaakt, zodat verzoeker de ambtsplichten en de waardigheid van het ambt” schendt door “16 verschillende procedures op te starten tegen de stad Antwerpen, Lokale Politie Antwerpen en leden van het politiekorps”, hetgeen volgens de hogere tuchtoverheid “niet langer de gewone uitoefening [is] van een grondrecht, namelijk [verzoekers] recht om in rechte op te treden, maar een misbruik van dat recht dat niet kan worden getolereerd.” Er wordt naar verwezen (supra, punt 9). In de mate dat verzoeker het anders ziet, gaat hij uit van een verkeerde voorstelling van de feiten. Dat er in voorgaande stukken volgens hem andere cijfers worden gegeven, is evenmin relevant aangezien enkel het in de bestreden beslissing ten laste gelegde weerhouden tuchtfeit van belang is bij de voorliggende beoordeling.
In de mate dat verzoeker al die procedures niet ziet als verschillende procedures, maar als procedures “die duidelijk met elkaar samenhangen” om de diverse redenen die hij uiteenzet in het verzoekschrift, geeft verzoeker blijk van een persoonlijk standpunt dat niet dat van de hogere tuchtoverheid is. Aldus geeft hij weliswaar een eigen beoordeling over het al dan niet verschillend zijn van de door hem ingestelde zestien procedures, maar hij maakt met die eigen beoordeling niet aannemelijk dat de hogere tuchtoverheid in haar beoordeling dat het om verschillende en niet om “samenhangende”
procedures gaat, tot een conclusie is gekomen die de grenzen van de haar voormelde beoordelingsbevoegdheid te buiten zou gaan. Hetzelfde geldt wat zijn bemerking betreft dat alle procedures - op een na die een niet-aanvechtbare rechtshandeling zou betreffen -nog hangende zijn voor de Raad van State. Voorts stelt de bestreden beslissing enkel dat op het ogenblik van het nemen van de bestreden beslissing slechts in één procedure voor de Raad van State de vordering is toegekend - hetgeen overigens niet wordt betwist en spoort met de werkelijkheid - zodat verzoekers kritiek dat “hangende de procedures […] het dan ook nogal gratuit te stellen ]is] dat nog maar 1 vordering werd toegekend”
niet ter zake is. Dat de procedures tegen de stad Antwerpen niet in rekening mogen worden gebracht in de opsomming van de door verzoeker ingediende vorderingen en klachten, is een eigen standpunt van verzoeker, maar hiermee
XIV-37.117-75/116
maakt hij nog niet aannemelijk dat het tegenovergestelde standpunt van de verwerende partij -die er in de memorie van antwoord op wijst dat de stad Antwerpen de werkgever is van verzoeker en de lokale politie zonder meer deel uitmaakt van de stad Antwerpen - doet blijken van een appreciatie die de grenzen van haar beoordelingsbevoegdheid inzake de in aanmerking te nemen vorderingen en klachten te buiten gaat. Dat voorts de procureur des Konings inzake verzoekers klacht bij de Hoge Raad voor Justitie meent dat “deze informatie [hem] niet relevant te kunnen zijn in het kader van de lopende tuchtprocedure, ” doet zulks evenmin blijken. De verwerende partij wijst er immers ter zake terecht op dat de procureur des Konings te dezen niet de tuchtoverheid is en zich derhalve niet over de tucht zelf heeft uit te spreken, hierbij overigens bemerkend dat de procureur des Konings “met dit ‘gebrek aan relevantie’ evenzeer [kan] willen zeggen hebben dat dit de verderzetting van de tucht in elk geval niet mocht in de weg staan.” Wat voorts verzoekers kritiek betreft dat de procedures voor de Raad van State vermeld in de opsomming van procedures hem nooit verwijtbaar zijn en niet mogen worden meegerekend, antwoordt de verwerende partij in de memorie van antwoord dat, “waren het enkel de administratieve procedures geweest, dan zou dit vanzelfsprekend geen tuchtrechtelijk gedrag zijn geweest […]. Door het geheel van procedures heeft [verzoeker] evenwel oneigenlijk gebruik gemaakt van dit recht, wat het tuchtrechtelijk sanctioneerbaar gedrag uitmaakt”, om te besluiten dat “de procedures voor de Raad van State mogen hier zeker en vast - hoewel op zich uiteraard geen tuchtfeit - mee in beschouwing worden genomen.” In dat kader, waar - zoals reeds is vastgesteld bij de behandeling van het eerste middel (zie supra, punt 9) - niet de talrijke procedures en klachten die verzoeker heeft ingesteld, op zich individueel als tuchtvergrijp zijn beoordeeld door de hogere tuchtoverheid, maakt verzoekers eigen beoordeling niet aannemelijk dat de hogere tuchtoverheid in haar beoordeling dat ter adstructie van het bestaan en de omvang van het in aanmerking genomen tuchtvergrijp, ook de procedures voor de Raad van State mee worden opgenomen in het overzicht van het aantal door verzoeker ingestelde procedures tegen de lokale politie Antwerpen, de stad Antwerpen, leden van het politiekorps en de burgemeester, tot een conclusie is
XIV-37.117-76/116
gekomen die de grenzen van de haar voormelde beoordelingsbevoegdheid te buiten zou gaan. Eenzelfde vaststelling geldt wat verzoekers kritiek betreft dat in die opsomming ook nog procedures zijn opgenomen ingesteld door verzoeker na het inleiden van de tuchtvordering. In zijn kritiek ter zake gaat verzoeker immers uit van het hiervoor reeds verkeerd bevonden standpunt dat niet de talrijke procedures en klachten die verzoeker heeft ingesteld, op zich individueel als tuchtvergrijp zijn beoordeeld door de hogere tuchtoverheid. Voorts blijkt uit de bestreden beslissing dat enkel zestien procedures en klachten (zijnde die van vóór het inleiden van de tuchtprocedure) in rekening werden gebracht door de hogere tuchtoverheid ter bepaling van het misbruik van het recht om in rechte op te treden. In het licht hiervan ligt er geen schending door de hogere tuchtoverheid van haar voormelde beoordelingsbevoegdheid voor doordat zij, na te hebben vastgesteld dat verzoeker “op hetzelfde elan doorgaat” de navolgende door verzoeker ingestelde procedures en klachten opsomt en die feiten meeneemt ter illustratie van het tuchtvergrijp dat verzoeker misbruik maakt van zijn recht om in rechte te treden en niet tot andere inzichten is gekomen in de loop van de procedure. Hieruit volgt ook dat het eigen standpunt dat verzoeker in het verzoekschrift uiteenzet omtrent het tuchtrechtelijk verwijtbaar karakter van die procedures uitgaat van een onjuist bevonden standpunt dat elke procedure een tuchtvergrijp vormt. Het wordt derhalve niet op zijn merites onderzocht.
72. In een tweede grief geeft verzoeker zijn visie weer over zijn redenen voor het neerleggen van een tweede klacht in handen van de arbeidsauditeur, om te oordelen dat dit geen opstart was van een nutteloze procedure.
Ter beoordeling van deze grief moet worden gewezen op wat als volgt is gesteld in het advies van de Tuchtraad:
“Wat de klachten van 1 augustus 2013 (Not. Nr. 1[XX]0/13) en van 20
november 2014 van de verzoeker bij de arbeidsauditeur (Not. Nr. 1/24[XX]14)
betreft blijkt weliswaar uit de uiteenzetting der feiten en de briefwisseling desomtrent dat deze beide geseponeerd werden.
De reden van het neerleggen van de tweede (quasi identieke) klacht van 20
XIV-37.117-77/116
november 2014 wordt door verzoeker uiteengezet in zijn verzoekschrift van 27
mei 2015 voor de Raad van State tot nietigverklaring van het Besluit van de Burgemeester van de Stad Antwerpen van 2 april 2015 tot voorlopige schorsing bij ordemaatregel voor de duur van vier maanden met ingang van 2 april 2015, welke een inhouding van 25% van de bruto maandwedde inhield.
Meer bepaald stelde de verzoeker dat hij op 1 augustus 2013 klacht had neergelegd in handen van de arbeidsauditeur welke evenwel geseponeerd werd met verwijzing naar de omstandigheid dat verzoeker in gevolge de ordemaatregel werd verwijderd uit de dienst en dus het pestgedrag beëindigd word.
Volgens hem had de arbeidsinspectie in het kader van dat onderzoek gemeld dat, in geval van vernietiging van de ordemaatregel, hij een nieuwe klacht kon indienen zodat hij dit dan ook na het arrest van de Raad van State van 4 november 2014, waarbij de ordemaatregel van 25 januari 2013 (waarbij hij verplaatst werd van de functie peletonmanager algemene reserve en bijstand naar de afdeling "Verkeer" in de functie van Stafmedewerker Training en Interne communicatie)
vernietigd werd, gedaan heeft.
Ook dergelijk optreden is aanvaardbaar en wordt geenszins als roekeloos en tergend optreden beschouwd.”
Moet eveneens bij de beoordeling worden betrokken hetgeen is gesteld in de bestreden beslissing onder de rubriek “intentie tot afwijking dd 10
mei 2016”:
“2.1 tweede klacht bij de arbeidsauditeur en procedure in kart geding bij de arbeidsrechtbank zijn voorbarig Met betrekking tot de klachten die u hebt ingediend bij de arbeidsauditeur wegens pesten op het werk, stelt de Tuchtraad dat de eerste klacht dd. 1 augustus 2013
werd geseponeerd op 19 december 2013 omwille van het feit dat u werd overgeplaatst uit de dienst PROA. Hierbij zou de arbeidsauditeur/arbeidsinspectie gesteld hebben dat indien deze overplaatsing zou vernietigd worden, u opnieuw een klacht kon indienen - wat u inderdaad heeft gedaan op 20 november 2014. Dit is volgens de Tuchtraad aanvaardbaar.
De Tuchtraad gaat hier evenwel voorbij aan volgende feiten:
(1) de arbeidsauditeur heeft tijdens de zitting in kort geding voor de voorzitter van de arbeidsrechtbank expliciet ontkend dat zij dergelijke uitspraak had gedaan.
Meer nog, zij gaf aan "niet in te zien" wat het arrest van de Raad van State zou veranderen aan haar oorspronkelijke seponeringsbeslissing. Overigens hebt u geen enkel bewijs dat de arbeidsauditeur / arbeidsinspectie de bovenvermelde uitspraak — die door de Tuchtraad voor waar wordt aangenomen daadwerkelijk heeft gedaan;
(2) de eerste klacht werd, zoals blijkt uit de brief van substituut-arbeidsauditeur [V.K.] dd. 13 mei 2015, geseponeerd wegens onvoldoende bewijzen / bezwaren —
niet wegens de overplaatsing;
(3) minstens de tweede klacht was zonder meer voorbarig. Immers werd u van de vernietiging van de herplaatsing via het arrest van de Raad van State dd. 4
november 2014 (AR nr. 229.027) op de hoogte gebracht op 20 november 2014.
Nog voor u effectief terug in dienst trad bij de dienst PROA diende u opnieuw, nota bene op dezelfde dag en op basis van dezelfde feiten (die dateerden van meer dan een jaar daarvoor), zoals door u zelf toegegeven in uw verweer tegen het
XIV-37.117-78/116
voornemen tot ontslag dd. 13 augustus 2015, een quasi identieke klacht in wegens pesten op het werk bij de arbeidsauditeur. Deze klacht werd vervolgens eveneens geseponeerd door de arbeidsauditeur wegens onvoldoende bewijzen / bezwaren.
Het kan niet ernstig betwist worden dat minstens deze tweede klacht voorbarig was, en dat dit dus wel degelijk als een onaanvaardbaar aanwenden van procedures tegen de Stad Antwerpen kan beschouwd worden. Immers was u nog niet teruggekeerd binnen de dienst PROA, of u diende al een klacht in tegen uw collega's waarmee u diende samen te werken omwille van vermeend (door de arbeidsauditeur niet-bewezen beschouwd) pestgedrag van meer dan een jaar daarvoor. ”
Inzake de thans voorliggende grief antwoordt de verwerende partij in de memorie van antwoord het volgende:
(a) Tweede klacht bij de arbeidsauditeur De verzoekende partij verwijst naar de brief van Toezicht Welzijn op het Werk, om aan te tonen dat hem wél was gezegd dat hij opnieuw klacht kon indienen na een gebeurlijk vernietigingsarrest van de Raad van State. In deze brief staat evenwel te lezen:
‘Mocht de procedure voor de Raad van State ertoe leiden dat uw client opnieuw deel zou gaan uitmaken van het desbetreffende team dan kan er opnieuw beroep gedaan worden op de (in)formele klachtenprocedure via de preventieadviseur psychosociale aspecten.’ (eigen markering)
Hierbij merkt verwerende partij volgende zaken op:
• Ten eerste gaat het hier over het standpunt van de FOD TWW, niet over het standpunt van de arbeidsauditeur. Met andere woorden: indien verzoekende partij zich op deze brief steunt om de correctheid van zijn tweede klacht aan te tonen, dan had hij klacht bij de FOD moeten neerleggen en niet opnieuw bij de arbeidsauditeur.
Dat hij wel voor een klacht bij de auditeur heeft gekozen en niet bij de FOD, toont duidelijk aan dat de verzoekende partij meteen voor het zwaarste geschut kiest, en bevestigt eens te meer de stelling van de verwerende partij dat de verzoekende partij steeds de optie neemt van de zwaarste gevolgen voor de betrokken personen, in plaats van stap voor stap de voorhanden zijnde procedures te volgen;
• Ten tweede blijft de verwerende partij erbij dat deze tweede klacht zonder meer blijk geeft van voorbarig handelen van de verzoekende partij.
Zoals eerder aangehaald, heeft de verzoekende partij immers op 20 november 2014 een klacht ingediend wegens pesten op het werk die identiek was ais zijn vorige klacht - die geseponeerd werd wegens onvoldoende bewijzen / bezwaren, en dit nog voor hij maar één dag had gewerkt in het PROA-team waar hij reeds meer dan anderhalf jaar uit verwijderd was. Dit is per definitie voorbarig: er kon zelfs nog geen pestgedrag vertoond zijn door zijn collega's van het PROA-team.
Hij had hier immers nog geen dag opnieuw gewerkt.
Deze klacht was bovendien niet alleen gericht tegen zijn afdelingschef CP [C.] en tegen de korpschef [S.M.], maar ook tegen `nader te identificeren leden van het team Algemene Reserve en Bijstand van de Lokale Politie Antwerpen' , lees: zijn eigen collega' s waar hij leiding aan diende te geven. Door deze voorbarige klacht heeft hij zijn terugkomst bij het PROA-team en bij uitbreiding bij het korps van de Lokale Politie Antwerpen volledig gehypothekeerd: wie wil er immers
XIV-37.117-79/116
samenwerken met iemand die tegen zijn eigen ondergeschikten op volkomen voorbarige wijze klachten indient bij een externe instantie (wat nog een grotere impact heeft dan bij de interne preventieadviseur) — waarbij het bovendien zo is dat de verzoekende partij, gelet op zijn graad als Commissaris, daadwerkelijk een leidinggevende functie behoort uit te oefenen.
De verwerende partij is dus wel naar recht en redelijkheid tot zijn vaststelling van de feiten gekomen, en deze motivering, die afwijkt van het advies van de Tuchtraad, werd ook correct aangegeven in de bestreden beslissing.”
Alsook:
“De verwerende partij herhaalt voor de goede orde dat hij niet inziet wat de ‘valabele reden’ was om opnieuw een klacht wegens pesten in te dienen: de verzoekende partij had immers nog geen dag opnieuw gewerkt binnen het PROA-
team op 20 november 2014. Hoe de 'nader te identificeren leden van het team Algemene Reserve en Bijstand van de Lokale Politie Antwerpen' de verzoekende partij reeds konden pesten nog vóór hij opnieuw aan de slag ging binnen het team, is voor de verwerende partij onduidelijk. Bovendien moet de verzoekende partij zich hierbij de vraag stellen: als hij terugkomt om leiding te geven aan deze collega’ s, nadat hij ander halfjaar (sedert 25 januari 2013) uit deze groep weg was geweest, hoe moeten zij zich dan voelen als er onmiddellijk en nog voor er één woord gezegd of één minuut samengewerkt is, een pestklacht wordt ingediend tegen hen?”
Verzoeker beroept zich ter adstructie van zijn standpunt op het volgende uittreksel uit de brief van 31 mei 2013 van de Dienst Toezicht op het welzijn van het werk van de Federale overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal overleg:
“Mocht de procedure voor de Raad van State ertoe leiden dat uw cliënt opnieuw deel zou gaan uitmaken van het desbetreffende team dan kan er opnieuw beroep gedaan worden op de (in)formele klachtenprocedure via de preventieadviseur psychosociale aspecten.”
Het past om deze brief in extenso te citeren:
“Uit uw schrijven leiden we af dat de werkgever, conform de wetgeving, de nodige preventiestructuren heeft voorzien waarop personen beroep kunnen doen die zich slachtoffer achten van geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk.
Wanneer de klager toegang heeft tot de preventieadviseur psychosociale aspecten, dient die zich in eerste instantie te richten tot de preventieadviseur. Het Toezicht op het Welzijn op het Werk (TWW) zal pas optreden indien mocht blijken dat de klager geen beroep kan doen op de reglementair voorziene structuren.
XIV-37.117-80/116
Uit uw schrijven blijkt dat uw cliënt momentee1 overgeplaatst werd naar een ander team waardoor er geen samenwerkingsverband meer bestaat tussen uw cliënt en de desbetreffende teamleden.
Daaruit vloeit voort dat, indien er al sprake zou zijn geweest van pesterijen op het werk, deze momenteel opgehouden hebben te bestaan ten gevolge van de maatregel die de werkgever heeft genomen in casu de overplaatsing naar een ander team. De vraag kan worden gesteld of het zinvol is een tussenkomst van de preventieadviseur te vragen voor een problematiek die niet (meer) bestaat.
Mocht de procedure voor de Raad van State ertoe leiden dat uw cliënt opnieuw deel zou gaan uitmaken van het desbetreffende team dan kan er opnieuw beroep gedaan worden op de (in)formele klachtenprocedure via de preventieadviseur psychosociale aspecten.
Indien deze situatie zich zou voordoen en de klachtenprocedure via de preventieadviseur psychosociale aspecten zou zijn doorlopen, kan de preventieadviseur het dossier aan ons overmaken in geval wordt vastgesteld dat er sprake is van pesterijen op het werk en de werkgever nalaat maatregelen te nemen of de feiten van geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag blijven voortduren.”
In de mate dat verzoeker uit deze brief de suggestie afleidt om een tweede (quasi identieke) klacht op 20 november 2014 neer te leggen bij de arbeidsauditeur, blijkt zulks niet uit deze brief. Voorts blijkt niet waarom de gesuggereerde trapsgewijze procedure vermeld in die brief, niet werd gevolgd door verzoeker. De grief mist derhalve op dat punt feitelijke grondslag. In deze context en mede in het licht van het gegeven dat verzoeker niet antwoordt in de memorie van wederantwoord op hetgeen de verwerende partij in haar memorie van antwoord omstandig heeft uiteenzet, toont hij niet aan, noch maakt hij aannemelijk dat er een schending door de hogere tuchtoverheid van haar voormelde beoordelingsbevoegdheid voorligt door te oordelen dat het indienen van deze tweede klacht “betekent dat [verzoeker] een bij aanvang nutteloze procedure heeft opgestart” en dat dit “des te onaanvaardbaarder [is] aangezien dit er ook voor zorgt dat er alweer een formele klacht tegen personeelsleden van lokale politie Antwerpen wordt ingeleid wat alweer een negatieve perceptie bij derden met zich meebrengt die geen kennis van zaken hebben en enkel door de pers worden geïnformeerd.” Evenmin maakt verzoeker aannemelijk dat, op grond van wat hiervoor is uiteengezet, de hogere tuchtoverheid haar appreciatiebevoegdheid te buiten ging door te oordelen dat de tweede klacht bij de arbeidsauditeur “enkel [is] ingegeven door het feit dat [verzoeker] vond dat de eerste klacht niet goed genoeg was behandeld; dit bevestigt [verzoekers] gebrek
XIV-37.117-81/116
aan vertrouwen in de instellingen.” Dat de Tuchtraad en AIG het anders zagen inzake de timing van de klacht en de redenen ervoor, leidt niet tot een andere conclusie.
Wat tot slot de overige kritieken van verzoeker betreft inzake deze grief, beperkt verzoeker zich tot het louter ontkennen en in vraag stellen van de feitelijke elementen waarop de beoordeling door de hogere tuchtoverheid berust of tot het stellen dat het “een raadsel” is hoe de hogere tuchtoverheid tot haar overweging komt. Aldus komt hij tekort aan zijn hiervoor nader bepaalde stelplicht (supra, punt 55) om aanwijzingen te verschaffen die het vermoeden wettigen of aantonen dat de door de hogere tuchtoverheid in aanmerking genomen gegevens niet juist zijn. Die kritieken kunnen derhalve niet tot nietigverklaring leiden.
73. In een derde grief uit verzoeker twee kritieken op het standpunt van de hogere tuchtoverheid dat hij selectief omgaat met de feiten.
Een eerste kritiek heeft betrekking op het verwijt van de hogere tuchtoverheid dat verzoeker zijn gelijk probeert te bewijzen door slechts onderdelen van arresten te citeren in andere procedures, en dat hij hierdoor “een volledig andere lezing [geeft] van het arrest dan wat er wordt vermeld”, hetgeen “simpelweg de waarheid geweld aandoen [is].”.
In de mate dat verzoeker doet gelden dat het “natuurlijk enige nuance [vergt] om de beoordeling door de Raad van State juist te interpreteren,”
dat “nochtans […] de verdere lezing van het arrest […] glashelder [is]” en de “interpretatie die verweerder aan het arrest geeft volkomen foutief [is] en […] de juiste interpretatie die verzoeker aan het arrest geeft, hem alleszins niet [kan]
worden verweten,” stelt de Raad van State vast dat verzoeker op grond van het algemeen procedurebeginsel dat voor de gewone rechter toepassing heeft gekregen in artikel 793, eerste lid, van het Gerechtelijk Wetboek, geen verzoek tot uitlegging heeft ingediend of bekomen tot uitlegging van het arrest waarvan
XIV-37.117-82/116
hij thans aanvoert dat de door de verwerende partij eraan gegeven interpretatie foutief is. In wezen nodigt verzoeker derhalve via een grief in een onderdeel van een middel in een andere zaak dan die welke het voorwerp uitmaakte van het geviseerde (en te interpreteren) arrest, de Raad van State uit om het debat te heropenen omtrent de (al dan niet) correcte interpretatie die verzoeker (of de verwerende partij) geeft aan het rechtspunt dat reeds in het door hem geviseerde arrest definitief werd beslecht en waaromtrent de Raad van State zijn rechtsmacht heeft uitgeput, dan wel om de Raad van State uitspraak te laten doen over geschilpunten of middelen die in de zaak die tot dit arrest heeft geleid niet aan de orde waren. Zulks strijdt met een van de basisbeginselen in een rechtsstaat, met name de rechtszekerheid die, onder meer, wil dat de definitieve oplossing die een rechter aan een geschil heeft gegeven niet opnieuw in vraag kan worden gesteld (Europees Hof voor de Rechten van de Mens, 5 oktober 2006, nr. 6248/03, Popéa t. Roemenië, punt 34). De grief is in die mate niet ontvankelijk en dat los nog van de vraag of het betrokken arrest wel duister en dubbelzinnig is en dus interpretatie zou behoeven.
Voorts kan de Raad van State niet omheen de feitelijke vaststelling dat het standpunt van de hogere tuchtoverheid in de bestreden beslissing dat verzoeker slechts gedeeltelijk een arrest citeerde, feitelijk juist is.
In deze context, toont verzoeker niet aan, noch maakt hij aannemelijk dat er een schending door de hogere tuchtoverheid van haar voormelde beoordelingsbevoegdheid voorligt door te oordelen dat verzoeker “evenwel vergat” […] het vervolg van het arrest [te citeren] waarin net het tegendeel wordt gezegd” en om op grond daarvan te oordelen dat verzoeker er zich niet van weerhoudt om zijn gelijk te proberen te bewijzen door slechts onderdelen van arresten te citeren in andere procedures. De derde grief, in de mate dat hij ontvankelijk is, is ongegrond.
Een tweede kritiek heeft betrekking op het verwijt van de hogere tuchtoverheid dat hetzelfde geldt voor alle persartikels.
XIV-37.117-83/116
Uit de bestreden beslissing blijkt dat aan verzoeker in essentie wordt verweten dat hij selectief met de geschreven pers omgaat in die zin dat hij die pers niet inlicht over voor hem ongunstig verlopen(de) zaken. Verzoekers argumentatie in het verzoekschrift, dat “in deze artikelen ook niets vermeld [staat] dat niet met de waarheid strookt” is aldus niet ter zake.
Bij de behandeling van het zesde middel (zie supra, punt 62) is vastgesteld dat de verwerende partij in haar memorie van antwoord uiteenzette dat “de lijst waarbij [verzoekers] vorderingen wel definitief werden afgewezen, […] nochtans langer [is] dan deze die wel werden toegekend (nog abstractie gemaakt van de procedures voor de Raad van State).”, alsook dat zij dat standpunt illustreert aan de hand van een samenvattende tabel bevattende de klachten genummerd van 1 tot 9 van verzoeker, die volgens de verwerende partij werden afgewezen. Dit feit, die opsomming en de analyse ervan door de verwerende partij, worden niet tegengesproken door verzoeker in de memorie van wederantwoord en vinden ook steun in de stukken. In deze context, toont verzoeker niet aan, noch maakt hij aannemelijk dat er een schending door de hogere tuchtoverheid van haar voormelde beoordelingsbevoegdheid voorligt door te oordelen dat “hetzelfde geldt voor alle persartikelen” en om op grond daarvan te oordelen dat verzoeker selectief omgaat met de feiten. De (blote) bewering dat zijn raadsman een journalist die hem contacteerde commentaar heeft geweigerd, noch het eigen standpunt dat uit het artikel van 20 september 2013 zou blijken dat hij zonder schroom voor hem nadelige zaken meedeelde, doen weliswaar blijken dat verzoeker het niet eens is met het standpunt van de hogere tuchtoverheid, maar hiermee maakt hij het nog niet aannemelijk dat in het licht van wat voorafgaat, de hogere tuchtoverheid haar beoordelingsvrijheid inzake het bewijs van de feiten en de kwalificatie ervan heeft miskend. De derde grief is in die mate ongegrond.
Conclusie
XIV-37.117-84/116
74. Het zevende middel is, in de mate dat het ontvankelijk is, ongegrond.
H. Achtste middel
Uiteenzetting van het middel
75. In het achtste middel voert verzoeker de schending aan van de artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991.
In een eerste onderdeel doet verzoeker gelden dat uit de lezing van de bestreden beslissing in het geheel niet blijkt op grond van welke feiten wordt gekomen tot de bestreden sanctie. Hij meent immers een fluctuering te zien in het aantal feiten dat hem ten laste gelegd hetgeen hij detailleert.
In een tweede onderdeel doet verzoeker gelden dat de vermelde motivering intern strijdig is wat hem niet toelaat de beweegredenen van de overheid te begrijpen. Meer bepaald wordt enerzijds geponeerd in de bestreden beslissing dat er geen rekening wordt gehouden met zijn functioneren en anderzijds wordt er wel mee rekening gehouden.
In een derde onderdeel doet verzoeker, in essentie, gelden dat in de bestreden beslissing wordt gemotiveerd als volgt: “uw gebrek aan essentieel gebrek voor de Grondwet, de wetten van het Belgische volk en van de rechterlijke orde, blijkt uit… ,” terwijl in het voorstel tot ontslag er sprake was van de schending van de artikelen 3, 28 en 41 van de deontologische code en van artikel 132 van de wet van 7 december 1998 ‘tot organisatie van een geïntegreerde politiedienst, gestructureerd op twee niveaus’ (hierna: de wet van 7
december 1998). Na het advies van de Tuchtraad worden volgens verzoeker de eerder aangehaalde voornoemde schendingen niet meer aangehouden “en wordt dan maar overgeschakeld naar een algemeen gebrek aan respect voor de Grondwet en de wetten van het Belgische volk”. Niet alleen wordt niet geduid
XIV-37.117-85/116
waaruit dit gebrek aan respect zou bestaan, noch welke bepalingen de Grondwet of welke bepalingen van het Belgische volk zouden zijn geschonden. Hij besluit dat hij “uiteraard niet [kan] begrijpen welke verwijten hem nu in concreto worden gemaakt en waaruit de voorgehouden wetschendingen zouden bestaan.” Ook ten aanzien van het vermeende gebrek aan respect voor de rechterlijke orde geldt hetzelfde.
76. In de memorie van wederantwoord betwist verzoeker, wat het eerste onderdeel betreft, dat een deel van de opgesomde feiten illustratief zijn voor een hem verweten houding, met name de verjaarde feiten en de feiten die dateren van na het inleidend verslag. Zelfs al zou worden aangenomen dat een deel van de procedures illustratief zijn, dan nog blijkt steeds niet op basis van welke procedures de verwerende partij tot de verweten houding komt en welke hiervan de illustratie zouden zijn. Wat het tweede onderdeel betreft, beklemtoont verzoeker dat in de bestreden beslissing wordt vermeld dat er geen sprake is van een beoordelen van zijn functioneren, maar dat anderzijds het functioneren wel wordt betrokken in de bestreden beslissing. Wat het derde onderdeel betreft, voegt verzoeker toe dat hij geen van de in aanmerking genomen bepalingen van de deontologische code heeft miskend en gaat hij artikelsgewijs dieper in op die bepalingen, alsook op het gebrek aan respect voor de rechterlijke orde.
In de laatste memorie voert verzoeker aan dat, wat het eerste onderdeel betreft, zelfs indien het standpunt zou kunnen worden gevolgd dat de tuchtfeiten bestaan uit onder meer het aantal ingestelde procedures, dan nog stelt zulks de verwerende partij niet vrij van haar verplichting tot motivering waarom de verschillende aantallen procedures even verwijtbaar blijven en tot dezelfde zware tuchtstraf kunnen leiden, hetgeen hij in de laatste memorie nader toelicht.
Wat het derde onderdeel betreft, voert verzoeker aan, in essentie, dat uit de bestreden beslissing niet blijkt dat de aanvankelijk in aanmerking genomen schendingen van de deontologische code worden gehandhaafd en zo ja, om welke redenen de verwerende partij deze meent te kunnen handhaven.
XIV-37.117-86/116
Beoordeling
Eerste onderdeel
77. De draagwijdte van de geschonden geachte artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 is hiervoor reeds weergegeven bij het derde onderdeel van het eerste middel. Er wordt naar verwezen (supra, punt 16).
Zoals reeds is beoordeeld bij het derde onderdeel van het eerste middel blijkt uit de formele motivering van de bestreden beslissing uitdrukkelijk en ondubbelzinnig welk tuchtvergrijp verzoeker wordt verweten. Dit volstaat in het licht van de door verzoeker geschonden geachte formelemotiveringsplicht.
Voorts blijkt niet uit de formele motivering dat de hogere tuchtoverheid in de loop van de tuchtprocedure het tuchtrechtelijk vergrijp noch de (zestien)
procedures waaruit dat (onder meer) wordt afgeleid, heeft gewijzigd of bijgesteld.
Een schending van de formelemotiveringsplicht kan hieruit dus niet volgen.
Anders dan hoe verzoeker het ziet, blijkt derhalve op afdoende wijze uit de bestreden beslissing op grond van welke feiten en welk tuchtvergrijp de hogere tuchtoverheid is gekomen tot de thans bestreden tuchtsanctie. De enkele omstandigheid tot slot dat verzoeker zich niet kan vinden in de gegeven formele motivering en een andere opvatting in het afdoend karakter ervan heeft, maakt die daarom niet onwettig.
78. Het middelonderdeel is ongegrond.
Tweede onderdeel
79. Verzoeker ontwaart in het middelonderdeel een tegenstrijdigheid tussen enerzijds het standpunt in de bestreden beslissing dat er geen sprake is van een beoordeling van zijn functioneren, terwijl anderzijds in de bestreden beslissing wel zijn functioneren in het korps wordt aangehouden.
XIV-37.117-87/116
Deze kritiek op de formele motivering overtuigt niet.
Voorafgaand bemerkt de Raad van State dat hij bij zijn onderzoek naar het afdoende karakter van de formele motivering rekening moet houden met het geheel van de formele motivering en niet met een of meerdere -
door verzoeker bekritiseerde - onderdelen van de motivering op zich. De motivering in haar geheel moet immers afdoende zijn. Te dezen is hiervoor in het eerste onderdeel vastgesteld dat op afdoende wijze uit de bestreden beslissing blijkt op grond van welke feiten en welk tuchtvergrijp de hogere tuchtoverheid is gekomen tot de thans bestreden tuchtsanctie. Verzoekers (dis)functioneren is daar niet bij betrokken als tuchtrechtelijk te kwalificeren als vergrijp, wat overigens ook met zoveel woorden uitdrukkelijk is gesteld door de bestreden beslissing in de rubriek betreffende haar intentie van 10 mei 2016 tot afwijking van het advies van de Tuchtraad en waarin zij de argumenten uiteenzet waarom zij afwijkt van dat advies.
Niet blijkt dat de kwestieuze beperkte fragmenten waar verzoeker op steunt ter adstructie van zijn standpunt dat de formele motivering ter zake tegenstrijdig is, afbreuk doen aan de hiervoor gemaakte vaststelling.
Een eerste fragment betreft een uittreksel uit het (in de bestreden beslissing opgenomen) antwoord dat de hogere tuchtoverheid gaf op verzoekers (vijfde) middel in zijn verweerschrift gericht tegen de intentie van de hogere tuchtoverheid om af te wijken van het advies van de Tuchtraad. Dit vijfde middel luidt als volgt in de bestreden beslissing:
“9. Schriftelijk verweer dd 18 mei 2016 en weerlegging van de argumenten in dit schriftelijk verweer Mijn gemotiveerd voornemen om af te wijken van het advies van de Tuchtraad werd u betekend en heeft aanleiding gegeven tot een bijkomend verweerschrift dd 18 mei 2016.
U vermeldt hierin volgende middelen die ik wens te weerleggen:
[…].
9.5 Vijfde middel U merkt op dat de Intentie onjuist zou gemotiveerd zijn. Vooreerst zou in het deskundigenverslag van de AIG staan dat de problemen tussen partijen dienen
XIV-37.117-88/116
opgelost te worden via evaluatie niet via tucht. Daarenboven zou volgens de Tuchtraad niet worden aangetoond dat de klacht tegen [M.] in september 2013
ontijdig zou zijn neergelegd. Ik zou mijn afwijkend standpunt niet hebben gemotiveerd.
Beoordeling Ik heb zeer duidelijk gemotiveerd waarom ik van oordeel ben dat tegen de feiten die u ten laste worden gelegd eerder via tucht dan via evaluatie diende te worden opgetreden.
Het feit dat u steeds "positieve evaluaties" hebt gehad, ondersteunt dit trouwens en spreekt dit in geen geval tegen.
Indien er aan uw capaciteiten als politieagent diende getwijfeld te worden (evaluatie), had u het niet tot commissaris gebracht.
Het is de oprechte twijfel dat u deze capaciteiten positief aanwendt, die er toe geleid heeft dat ik mij genoodzaakt zag om de tuchtprocedure op te starten.
Immers kan ik niet voorbij aan volgende feiten :
- het tot tweemaal toe slecht leiden van een team dat u werd toegewezen (uw weigering om uw houding aan te passen ondanks het feit dat een externe instantie, IDEWE, u hier objectief had gewezen)
- het opnemen van gesprekken terwijl uw gesprekspartner hiervan niet op de hoogte is - het neerleggen van strafklachten tegen uw collega's waarbij u er voor zorgt dat deze dossiers nog steeds lopende zijn op het ogenblik dat de Tuchtraad haar advies dient te geven en ik mijn definitieve beslissing dien te nemen. Het spreekt voor zich dat het deskundigenverslag van de AIG en het advies van de Tuchtraad minstens genuanceerder zouden geweest zijn indien de strafklachten inmiddels zouden beslecht zijn geweest. Zoals evenwel reeds eerder gezegd, heeft u er zelfs tot de zitting van 12 mei 2016 er alles aan gedaan om de buitenvervolgingstelling, zoals gevorderd door de procureur, uit te laten stellen;
- blijft het een onweerlegbaar feit dat u precies in de week vooraleer [M.] tot hoofdcommissaris zou benoemd worden, een strafklacht tegen [M.] heeft neergelegd. Indien u in geen geval de intentie had om een link te leggen met deze komende benoeming, had u de klacht een week uitgesteld. Dit heeft u niet gedaan.
U kan evenmin ontkennen dat precies door uw klacht — en enkel hierdoor —
gedurende een week belangrijke commotie in de gemeenteraad en in de pers is geweest waardoor de benoeming van [M.] tot hoofdcommissaris zelfs werd betwijfeld.
Het meest onaanvaardbare hieraan is dat wat u maar enkele ogenblikken kostte (neerleggen van de klacht), nu al drie jaar aansleept en door uw toedoen blijft aanslepen zodat er bij derden nog steeds een zweem van onzekerheid over [M.]
blijft bestaan.
Daarenboven blijft u hierdoor bij derden, bv. de AIG en de Tuchtraad, nog een zweem van geloofwaardigheid behouden omdat uw strafklachten nog steeds niet formeel zijn afgewezen en zij niet keer op keer geconfronteerd werden met de niet aflatende stroom van procedures.
En precies die twijfel is voor de AIG en de Tuchtraad voldoende geweest om in een aantal van uw argumenten mee te gaan en deze niet in de juiste context te plaatsen.”
De omstandigheid dat de hogere tuchtoverheid in dat antwoord op verzoekers kritiek vaststelt dat zij (onder meer) niet voorbij kan aan het feit
XIV-37.117-89/116
van “het tot tweemaal toe slecht leiden van een team dat [verzoeker] werd toegewezen ([verzoekers] weigering om [zijn] houding aan te passen ondanks het feit dat een externe instantie, IDEWE, [verzoeker] hier objectief had gewezen)”
doet op zich alleen niet blijken van een tegenstrijdigheid met het uitdrukkelijke standpunt dat het functioneren van verzoeker niet de aanleiding vormt voor de tuchtsanctie. Het zegt wat het zegt – het feit, ook blijkend uit de chronologisch feitenanalyse opgenomen in de bestreden beslissing, dat er problemen waren met verzoekers leiderschapsstijl (zie supra, punt 9) – maar er kan uit die zinsnede, op zichzelf staand zoals verzoeker dat doet, niet worden afgeleid dat het (dis)functioneren van verzoeker toch aan verzoeker wordt toegerekend als tuchtvergrijp.
Een tweede fragment betreft een uittreksel uit het (in de bestreden beslissing opgenomen) antwoord dat de hogere tuchtoverheid gaf op verzoekers (negende) middel in zijn verweerschrift neergelegd op de hoorzitting (na het inleidend verslag) van 13 augustus 2015 en waarin verzoeker kritiek uitte op de evenredigheid van de voorgestelde straf. Dit negende middel luidt als volgt in de bestreden beslissing:
“Negende middel: wat betreft de voorgestelde tuchtstraf Schending van het evenredigheidsbeginsel Uw eerste argumentatie terzake is eigenlijk helemaal niet gelinkt met het evenredigheidsbeginsel. Immers merkt u enkel — opnieuw - op dat het verslag van het DIRCOM+ geen basis kan zijn van enige beslissing.
Wat dit uitstaans heeft met het evenredigheidsbeginsel is mij niet duidelijk.
Verder zegt u dat de ingestelde procedures en persartikels niet van die aard zijn dat zij een onherroepelijke vertrouwensbreuk met zich mee zouden kunnen brengen.
Ik kan alleen maar vast stellen dat u:
- te pas en te onpas procedures opstart, ook op basis van het strafrecht - te onpas artikels laat verschijnen in de pers, maar deze nooit informeert wanneer uw vorderingen werden afgewezen;
- gesprekken opneemt met uw collega's zonder hen te verwittigen - huiszoekingen laat uitvoeren bij uw collega's;
- er niemand meer met u wenst samen te werken;
- niet met anderen van uw vroegere team wenste samen te werken aangezien u vond dat zij allemaal dienden herplaatst te worden (vooral u niet…);
- door IDEWE gewezen werd op belangrijke pijnpunten in uw manier van leidinggeven, maar dat u niet bereid was hieraan wijzigingen aan te brengen;
Een definitieve vertrouwensbreuk is hierdoor onvermijdelijk.”
XIV-37.117-90/116
Anders dan hoe verzoeker het ziet kan uit dat antwoord – dat immers duidelijk betrekking heeft op de evenredigheid van de tuchtstraf – niet worden afgeleid dat het (dis)functioneren van verzoeker toch aan verzoeker wordt toegerekend als tuchtvergrijp. Uit het mede betrekken van het (dis)functioneren van verzoeker bij het bepalen van de strafmaat kan immers op zich niet worden afgeleid dat dit (mede) werd gekwalificeerd als een tuchtvergrijp. Er kan dan ook geen tegenstrijdigheid in de motieven uit worden afgeleid.
In de mate dat verzoeker tot slot een argument ziet in het opnemen in de bestreden beslissing van aspecten inzake zijn leiderschapsstijl, verliest hij uit het oog dat in de bestreden beslissing zijn leiderschapsstijl wordt geschetst in de rubriek “uiteenzetting van de feiten, omstandigheden en gevolgen zoals opgenomen in het inleidend verslag”. De aan verzoeker ten laste en toegerekende feiten en de kwalificatie ervan als tuchtvergrijp zijn evenwel opgenomen in de rubriek “6. Vaststaan, kwalificatie en toerekening van de feiten”. Uit de lezing van die rubriek blijkt niet dat verzoekers leiderschapsstijl aldaar is opgenomen. Er wordt naar verwezen (zie supra, punt 9). Verzoeker betrekt dit gegeven niet in zijn kritiek. Verzoeker maakt aldus niet aannemelijk dat uit het enkele feit van het vermelden van zijn leiderschapsstijl in de rubriek “uiteenzetting van de feiten, omstandigheden en gevolgen zoals opgenomen in het inleidend verslag”, zonder meer moet worden afgeleid dat dit (dis)functioneren (mede) aan verzoeker ten laste wordt gelegd en hem wordt toegerekend als een tuchtvergrijp.
Het middelonderdeel is ongegrond.
Derde onderdeel
80. Uit de hiervoor weergegeven relevante rubriek nummer 6
inzake het vaststaan, de kwalificatie en toerekening van de feiten (zie supra, punt 9) , blijkt dat duidelijk in de bestreden beslissing de bepalingen van zowel de
XIV-37.117-91/116
deontologische code als van de wet van 7 december 1998 zijn opgenomen (en geciteerd) waaraan verzoeker door het plegen van het hem tenlastegelegde tuchtvergrijp is tekortgekomen. Er wordt naar verwezen. De bestreden beslissing vermeldt derhalve de juridische overwegingen die er aan ten grondslag liggen.
Dat volstaat in het licht van de geschonden geachte formelemotiveringsplicht.
De gewraakte zinssnede waarop verzoeker steunt om het anders te zien, is geenszins de in artikel 3 van de wet van 29 juli 1991 bepaalde formele motivering in rechte, maar een (gedeeltelijk) citaat uit het antwoord van de hogere tuchtoverheid op het zesde middel van verzoeker uiteengezet in diens verweerschrift van 18 mei 2016 op de intentie van de hogere tuchtoverheid om af te wijken van het advies van de Tuchtraad. Niet blijkt, in deze concrete context geplaatst, dat deze zinsnede deel uitmaakt van de motivering in rechte van de bestreden beslissing, noch dat het in de plaats moet komen van de concrete motivering in rechte, noch dat het dat tot doel had, noch dat verzoeker door dat citaat niet met kennis van zaken kon uitmaken of het aangewezen is de beslissing met een annulatieberoep te bestrijden. De enkele omstandigheid tot slot dat verzoeker een andere opvatting heeft, maakt die daarom niet onwettig.
De voor het eerst in de memorie van wederantwoord geuite (en in de laatste memorie hernomen) artikelsgewijze kritiek op de bepalingen van de deontologische code waaraan verzoeker volgens de bestreden beslissing is tekortgekomen, is nieuw. Verzoeker toont niet aan dat hij deze kritiek al niet in het verzoekschrift had kunnen ontwikkelen. Aldus geeft verzoeker op laattijdige en niet-ontvankelijke wijze een nieuwe grondslag aan zijn middel(onderdeel). In die mate kan zijn kritiek derhalve niet tot nietigverklaring leiden.
Het middelonderdeel is ongegrond.
Conclusie
81. Het achtste middel is ongegrond.
XIV-37.117-92/116
XIV-37.117-93/116
I. Negende middel
Uiteenzetting van het middel
82. In het negende middel voert verzoeker de schending aan van het evenredigheidsbeginsel.
In een eerste onderdeel doet verzoeker gelden dat hij heeft uiteengezet dat de meerderheid van de feiten verjaard zijn en alleszins geen tuchtfeiten uitmaken. En zelfs al zou mogen worden rekening gehouden met de drie feiten die door de tuchtoverheid worden weerhouden, is er een schending van het evenredigheidsbeginsel omdat, volgens verzoeker, “enig andere overheid, geplaatst in dezelfde omstandigheden, houdt bij het herleiden van het aantal (tucht)feiten en de vaststelling (en aanvaarding) van de verjaring van het merendeel van deze feiten, rekening met de invloed daarvan op de tuchtsanctie”
en “zal [zij] geen tuchtsanctie opleggen, temeer gezien ook dit wordt geadviseerd door de Tuchtraad en het AIG.”
In een tweede onderdeel acht verzoeker het evenredigheidsbeginsel geschonden door het opleggen van de op één na zwaarste tuchtsanctie gelet op het feit dat 1) geen bewijs wordt geleverd van de vaststellingen in de bestreden beslissing dat er een vertrouwensbreuk is en dat iedere samenwerking onmogelijk is geworden en 2) dat hij enkel positieve evaluaties heeft en een vlekkeloze carrière kent.
83. In de memorie van wederantwoord herneemt verzoeker zijn standpunt wat het eerste onderdeel betreft en benadrukt en expliciteert hij zijn standpunt inzake het aanwenden van verjaarde procedures. Inzake het tweede onderdeel vindt verzoeker dat niet is gemotiveerd om welke reden een tuchtsanctie zou moeten worden opgelegd voor feiten die geen tuchtfeiten zijn en zelfs niet tot een negatieve evaluatie zouden kunnen leiden. Voorts wijst hij op de ernst en de ratio van zijn pestklacht.
XIV-37.117-94/116
In de laatste memorie gaat verzoeker dieper in op een eerder ingenomen standpunt van het auditoraat en op zijn standpunt dat op grond van het verslag van het Dircom+ de hogere tuchtoverheid in redelijkheid niet tot de vaststelling kon komen dar er sprake is van een ernstige vertrouwensbreuk. Hij concludeert dat als een overheid zou vaststellen dat er geen vertrouwensbreuk is, die zich zou onthouden van het opleggen van een tuchtsanctie, alleszins van het behouden van de op een na zwaarste sanctie.
Beoordeling
84. Verzoeker voert in het middel de schending aan van het evenredigheidsbeginsel. Het middel wordt vanuit dat oogpunt onderzocht.
85. Over de verhouding tussen de tuchtfeiten en de tuchtstraf wordt door de (hogere) tuchtoverheid discretionair geoordeeld. Het evenredigheidsbeginsel in tuchtzaken is geschonden wanneer tussen de in aanmerking genomen feiten en de opgelegde sanctie geen redelijk verband van evenredigheid zou bestaan.
Het komt aan de Raad van State binnen het raam van zijn wettigheidstoezicht niet toe om zelf een beoordeling te maken van de strafmaat.
De Raad van State is enkel bevoegd om desgevraagd na te gaan of de (hogere)
tuchtoverheid bij haar beoordeling binnen de grenzen is gebleven van wat nog als redelijk kan worden aangezien. Een schending van het evenredigheids- of proportionaliteitsbeginsel veronderstelt derhalve dat de tuchtoverheid bij het nemen van de beslissing onredelijk heeft gehandeld, met andere woorden dat zij haar beleidsvrijheid onjuist heeft gebruikt. Het evenredigheidsbeginsel kan derhalve slechts geschonden zijn indien de tuchtoverheid een beslissing neemt die dermate afwijkt van het normale beslissingspatroon, dat het niet denkbaar is dat een andere zorgvuldig handelende tuchtoverheid in dezelfde omstandigheden tot deze besluitvorming zou komen.
XIV-37.117-95/116
De Raad van State gaat voorts bij de beoordeling van de evenredigheid van de bestreden beslissing uit van de feiten zoals ze blijken uit de bestreden beslissing en waarvan verzoeker de onwettigheid niet heeft aangetoond.
Aangezien het aan de Raad van State niet toekomt ambtshalve te beoordelen of de opgelegde tuchtstraf in een redelijke verhouding van evenredigheid staat tot de tuchtfeiten, toetst de Raad van State de vraag of de bestreden beslissing te kort komt aan de eis van evenredigheid enkel aan de door verzoeker in het middel aangevoerde argumenten, die volgens hem doen blijken dat de bestreden beslissing het evenredigheidsbeginsel miskent. Op verzoeker rust aldus de bewijslast om aannemelijk te maken dat het door hem aangevoerde beginsel van behoorlijk bestuur is geschonden door de hogere tuchtoverheid.
86. Aan verzoeker is het ontslag van ambtswege opgelegd voor het hem verweten en bewezen tuchtvergrijp van het misbruik maken van het grondrecht om in rechte op te treden: er wordt ter zake verwezen naar de voorgaande beoordeling van het eerste middel wat de vaststelling van het aan verzoeker ten laste gelegde feit betreft (zie supra, punt 9). Om te oordelen of het evenredigheidsbeginsel is geschonden moet dus worden beoordeeld of er een redelijk verband van evenredigheid bestaat tussen enerzijds de feiten die ter staving van dat tuchtvergrijp in aanmerking zijn genomen en anderzijds het ontslag van ambtswege.
In het eerste onderdeel gaat verzoeker uit van een verkeerde opvatting van de hem ten laste gelegde feiten en tuchtvergrijp. Dat maakt dat deze niet dienend is om te toetsen of de bestreden beslissing te kort komt aan de eis van evenredigheid. Het middelonderdeel kan derhalve niet tot nietigverklaring leiden en behoeft daarom geen verder onderzoek.
In het tweede onderdeel betwist verzoeker, wat het eerste argument betreft, in essentie dat de in de bestreden beslissing veruitwendigde
XIV-37.117-96/116
motieven waaruit de onherroepelijke schending van het vertrouwen moet blijken niet bewezen zijn, alsook dat niet is vermeld op basis van welke stukken of onderzoek de hogere tuchtoverheid tot de vaststelling is gekomen dat er een vertrouwensbreuk is. Deze kritiek, die het bewijs van de motieven betreft waarop de tuchtsanctie steunt, heeft evenwel geen uitstaans met het door verzoeker aangevoerde evenredigheidsbeginsel. De toets van de evenredigheid heeft immers enkel betrekking op het correct aanwenden van de beoordelingsruimte van de tuchtoverheid bij het bepalen van de strafmaat en niet op het bewijs van de argumenten die binnen die discretionaire beoordelingsruimte worden gehanteerd.
Het uitnodigen door verzoeker tot het toetsen van het bewezen zijn van de beweegredenen voor het opleggen van de tuchtsanctie kan derhalve niet in het geschonden geachte beginsel van behoorlijk bestuur worden ingepast. In de mate dat verzoeker uitgaat van een andere rechtsopvatting, faalt die naar recht.
In de mate dat verzoeker zich in het tweede onderdeel ook beroept op zijn positieve evaluaties en zijn, naar zijn oordeel, vlekkeloze loopbaan, blijkt uit de formele motivering van de bestreden beslissing de volgende motivering van de strafmaat:
“10. Beslissing Gelet op de bepalingen van de wet van 13 mei 1999, inzonderheid op de artikelen 2, 3, 5, 38 tot 38sexies en 54.
Aangezien ik meen dat de feiten vaststaan, dat ze u kunnen worden toegerekend en dat ze, krachtens de motivering uiteengezet dit document, een tuchtvergrijp uitmaken en dat hierdoor geenszins de resultaten van de overige gerechtelijke onderzoeken die door u werden ingesteld (notitienummers 52.[…]99/13 en 21.[…]21/15) dienen te worden afgewacht.
Gelet uit het dossier blijkt dat het in casu om zeer ernstige feiten gaat, die getuigen van ernstige normvervaging. U hebt immers misbruik gemaakt van uw grondrecht om in rechte op te treden om de stad Antwerpen, het politiekorps van de stad Antwerpen en zijn leden in diskrediet te brengen.
Gelet op het feit dat de integriteit en de waardigheid van het ambt op zeer ernstige wijze zijn geschonden.
Gelet dat het u verder laten functioneren de geloofwaardigheid en het imago van de politiedienst ernstig zouden schaden.
De geloofwaardigheid van de politie bij de burgers wordt ernstig aangetast wanneer zij weet hebben van het feit dat een politieambtenaar geen mogelijkheid onverlet laat om een procedure tegen de overheid op te starten en om daar de nodige ruchtbaarheid aan te geven in de media.
Gelet op het feit dat een politieambtenaar een voorbeeldfunctie heeft en zich
XIV-37.117-97/116
uiteraard dient te onthouden van het plegen van dergelijk laakbare feiten. Deze voorbeeldfunctie telt nog meer voor u daar u een verantwoordelijke functie binnen het korps heeft en zelfs tot commissaris van politie werd benoemd. Deze voorbeeldfunctie houdt ook in dat u respect heeft voor beslissingen van rechtbanken en administratieve rechtscolleges.
Gelet de feiten dermate ernstig zijn dat het vertrouwen onherroepelijk geschonden is en dat iedere verdere samenwerking onmogelijk is geworden.
Gelet men bijgevolg van het andere politiepersoneel niet kan eisen dat zij met u nog samenwerken.
Gelet op het feit dat u niet meer op een behoorlijke wijze kan ingeschakeld worden in het politiekorps en dat derhalve de zorgvuldigheidsplicht mij verplicht hier in te grijpen.
De feiten zijn zeer ernstig vermits ze onverenigbaar zijn met de principes vervat in de wet van 5 augustus 1992 op het politieambt, de wet van 7 december 1998 tot organisatie van een geïntegreerde politiedienst, gestructureerd op twee niveaus en in strijd zijn met meest essentiële deontologische normen waaraan een politieambtenaar dient te voldoen.
Gelet dat een ambtshalve ontslag minder ingrijpende gevolgen heeft voor uw pensioenrechten.
Gelet op de analyse van uw verweerschrift van 13 augustus 2015.
Gelet op uw verhoor op datum van 25 augustus 2015.
In mijn hoedanigheid van hogere tuchtoverheid:
Leg ik u, voor de feiten hiervoor uiteengezet, de zware tuchtstraf van ontslag van ambtswege op.”
De bestreden beslissing oordeelt dat de feiten zeer ernstig zijn en doen blijken van een ernstige normvervaging. Voorts wordt gewezen op de weerslag ervan op de werking van de dienst, op het aanzien van de dienst bij het publiek, op verzoekers voorbeeldfunctie en de ernstige vertrouwensbreuk.
Verzoeker is een politieambtenaar, bekleed met de graad van commissaris van politie en derhalve deel uitmakend van het officierskader. Hij heeft aldus een interne en een externe voorbeeldfunctie. Dit betekent dat kan worden aangenomen dat het niet onredelijk is dat de (hogere) tuchtoverheid principieel hoge integriteitseisen mag stellen en principieel een strenge houding mag aannemen in hoofde van die leidend politieambtenaar ten aanzien van het gepleegde tuchtvergrijp. Voorts blijkt duidelijk uit de bestreden beslissing dat de hogere tuchtoverheid oordeelt dat het misbruik maken van het grondrecht om in rechte op te treden, zeer ernstig is en doet blijken van een ernstige normvervaging. Ook wordt gewezen op de ernstige weerslag van het tuchtvergrijp op de geloofwaardigheid en het imago van de politiedienst en de ernstige vertrouwensbreuk en de onverenigbaarheid van het tuchtvergrijp met de
XIV-37.117-98/116
meest essentiële deontologische normen waaraan een politieambtenaar dient te voldoen. In deze context waarin derhalve de hogere tuchtoverheid een zwaarder gewicht toekent aan de ernst van het tuchtfeit, de weerslag ervan zowel intern als extern op het lokale politiekorps en aan de bijzondere hoedanigheid van verzoeker die als officier een voorbeeld- en verantwoordelijke functie heeft, dan aan verzoekers positieve evaluaties en loopbaan, maakt verzoeker niet aannemelijk dat de opgelegde tuchtstraf niet in een redelijke verhouding van evenredigheid staat tot de tuchtfeiten en dat derhalve de hogere tuchtoverheid een beslissing heeft genomen die dermate afwijkt van het normale beslissingspatroon, dat het niet denkbaar is dat een andere zorgvuldig handelende tuchtoverheid in dezelfde omstandigheden tot deze besluitvorming zou komen.
87. Het negende middel is, in de mate dat het tot nietigverklaring kan leiden, ongegrond.
J. Tiende middel
Uiteenzetting van het middel
88. In het tiende middel voert verzoeker de schending aan van de hoorplicht en van het recht van verdediging.
In een eerste onderdeel voert verzoeker aan dat de bestreden beslissing een aantal elementen bevat ten aanzien waarvan verzoeker niet werd gehoord en hij dus geen tegenspraak heeft kunnen voeren. Te dezen wijst hij op drie elementen die in de bestreden beslissing werden aangevoerd na de intentie om af te wijken van het advies van de Tuchtraad:
- In de bestreden beslissing werden 23 feiten weerhouden terwijl volgens verzoeker in de intentie om af te wijken van het advies van de Tuchtraad er nog sprake was van 20 feiten;
XIV-37.117-99/116
- de belangrijke commotie in de gemeenteraad van de stad Antwerpen die verzoekers klacht tegen S.M. zou hebben veroorzaakt, hetgeen nooit voorheen was opgeworpen tegenover hem;
- het voor het eerst verwijten van een gebrek aan essentieel respect voor de Grondwet, de wetten van het Belgische volk en van de rechterlijke orde.
In een tweede onderdeel werpt verzoeker op dat de bestreden beslissing reeds op 27 november 2015 vaststond omdat reeds in de op die datum genomen beslissing tot tweede verlenging van zijn voorlopige schorsing bij ordemaatregel, de verwerende partij vooruitliep op zijn ontslag hoewel dit nog geenszins kon vaststaan gezien de op dat ogenblik nog aanhangige procedure voor de Tuchtraad. Hiermee gaf de verwerende partij er onmiskenbaar blijk van geen rekening te zullen houden met het advies van de Tuchtraad noch met zijn verweer. Volgens verzoeker is het onmiskenbaar dat de enige definitieve oplossing die de verwerende partij vooropstelt, maar kan bestaan in het ontslag van verzoeker omdat er anders geen aanleiding was om zijn schorsing te verlengen.
89. In de memorie van wederantwoord doet verzoeker gelden dat, wat het tweede onderdeel van het middel betreft, de verwerende partij in de memorie van antwoord erkent dat de noodzakelijke grond tot ontslag voorafgaand aan het advies van de Tuchtraad voor haar reeds vaststond, met name de vertrouwensbreuk. Er kan geen sprake zijn van een vertrouwensbreuk tijdens de tweede verlenging van de schorsing indien niet reeds het ontslag bij voorbaat vaststond.
In de laatste memorie benadrukt verzoeker, wat het eerste onderdeel betreft, dat hij onmogelijk kon zijn gehoord over de drie voornoemde punten waarvan voor het eerst in de bestreden beslissing gewag werd gemaakt.
Hierdoor kon hij zijn standpunt niet doen gelden waardoor zijn recht van verdediging is geschonden. En indien deze elementen niet van belang zouden zijn geweest bij het tot stand komen van de bestreden beslissing, behoorde de
XIV-37.117-100/116
verwerende partij er zich van te onthouden om die in de bestreden beslissing op te nemen. De verwerende partij beperkte zich niet tot het beantwoorden van zijn replieken doch voert ten onrechte nieuwe elementen aan die zijn dossier verzwaren. Wat het tweede onderdeel betreft, beklemtoont verzoeker dat de verwerende partij niet kan vooruitlopen op de bestreden beslissing en de tweede verlenging van de schorsing noodzakelijk achtten omdat hij nog geen definitieve tuchtsanctie kon opleggen. Dit schendt de “hoorplicht” en het gebrek aan respect voor andere overheidsinstanties in de uitoefening van hun wettelijke opdracht.
Beoordeling
Het recht van verdediging
Eerste onderdeel
90. Verzoeker betoogt in het verzoekschrift dat door nieuwe elementen lastens hem aan te voeren en in aanmerking te nemen na de intentie om af te wijken van het advies van de Tuchtraad, zonder die elementen aan tegenspraak te onderwerpen, zijn recht van verdediging is geschonden.
In deze context houdt het recht van verdediging in dat in principe niets wat medebepalend kan zijn voor de beslissing van de bevoegde overheid aan het op tegenspraak gevoerde debat onttrokken mag blijven (GwH 28
februari 2013, nr. 25/20 13, punt B.6 en GwH 25 januari 2001, nr. 4/2001, punt B.8.4.4.).
Op verzoeker, die zich beroept op de schending van het recht van verdediging, rust een stelplicht. Het komt hem toe aan te tonen dat in concreto de door hem gelaakte handeling van de hogere tuchtoverheid zijn recht van verdediging heeft miskend.
Het middelonderdeel wordt vanuit dat oogpunt onderzocht.
XIV-37.117-101/116
91. Zoals reeds meermaals hiervoor is gesteld en inzonderheid bij de beoordeling van het eerste middel (zie supra, punt 9) en anders dan hoe verzoeker het ziet, is het aan verzoeker ten laste gelegde tuchtvergrijp niet de talrijke procedures en klachten zijn die hij heeft ingesteld, die op zich individueel als tuchtvergrijp zijn gekwalificeerd door de hogere tuchtoverheid. Het is, integendeel, “de niet aflatende stroom van procedures, zowel voor administratieve rechtscolleges als bij het openbaar ministerie en het Vast Comité P, en het steeds blijven zoeken naar daarbij horende persaandacht” die het tuchtvergrijp uitmaakt, zodat verzoeker de ambtsplichten en de waardigheid van het ambt” schendt door “16 verschillende procedures op te starten tegen de stad Antwerpen, Lokale Politie Antwerpen en leden van het politiekorps”, hetgeen volgens de hogere tuchtoverheid “niet langer de gewone uitoefening [is] van een grondrecht, namelijk [verzoekers] recht om in rechte op te treden, maar een misbruik van dat recht dat niet kan worden getolereerd.” De hogere tuchtoverheid komt tot dit besluit op grond van, samengenomen, (1°) de opsomming van het aantal ingestelde procedures en het beperkt resultaat dat die verzoeker hebben opgeleverd, (2°) het oneigenlijk gebruik van het recht om de eigen rechten af te dwingen, (3°) het feit dat verzoeker ook de rechten van een derde tracht af te dwingen, (4°) de wijze waarop verzoeker strafklachten indient en (5°) de wijze waarop verzoeker in de ingestelde procedures en klachten omgaat met de feiten.
In het licht van dit tuchtvergrijp dat immers een aangehouden deontologisch verwerpelijke houding van verzoeker sanctioneert, kan aldus de verwerende partij worden bijgevallen in haar standpunt in de memorie van antwoord dat de door verzoeker gevoerde procedures die werden toegevoegd na haar intentie tot afwijken van het advies van de Tuchtraad, louter zijn opgenomen ter illustratie van het feit dat verzoeker misbruik maakt van zijn recht om in rechte te treden.
Verzoeker neemt dit gegeven niet mee in zijn kritiek. In het licht van wat voorafgaat en gelet op zijn stelplicht, maakt verzoeker derhalve niet aannemelijk dat de aanvulling van de door verzoeker ingestelde procedures en handelingen tot op het ogenblik van het nemen van de bestreden beslissing, hem in concreto in de uitoefening van zijn recht van verdediging heeft miskend nu niet is aannemelijk
XIV-37.117-102/116
gemaakt dat iets wat medebepalend kan zijn voor de beslissing van de hogere tuchtoverheid aan het op tegenspraak gevoerde debat onttrokken is gebleven, noch dat aldus zijn recht op verdediging werd miskend. Een zelfde vaststelling geldt wat de twee overige feiten betreft die verzoeker aanhaalt. Wat het derde feit betreft, is hiervoor (zie supra, punt 80) immers reeds bij de beoordeling van het achtste middel vastgesteld dat de gewraakte zinssnede waarop verzoeker steunt om het anders te zien, een (gedeeltelijk) citaat is uit het antwoord van de hogere tuchtoverheid op het zesde middel uit verzoekers verweerschrift van 18 mei 2016
en waarvan hiervoor is geoordeeld dat niet blijkt, in de concrete context van de zaak geplaatst, dat dit gedeeltelijk citaat deel uitmaakt van de motivering in rechte van de bestreden beslissing, noch dat het in de plaats moet komen van de concrete motivering in rechte, noch dat het dat tot doel had of moest hebben. Het houdt derhalve geen toevoeging in van een (nieuwe of andere) tenlastelegging, noch maakt verzoeker aannemelijk dat de door hem bekritiseerde zinsnede medebepalend kon zijn voor de bestreden beslissing. Wat tot slot de bemerking van de hogere tuchtoverheid betreft inzake de “belangrijke commotie” in de gemeenteraad van de stad Antwerpen die de klacht tegenover S.M. zou hebben veroorzaakt, blijkt andermaal dat zulks een citaat betreft uit het antwoord van de hogere tuchtoverheid op verzoekers verweerschrift van 18 mei 2016. Evenmin blijkt noch wordt aannemelijk gemaakt dat deze repliek in werkelijkheid een nieuw feit of element zou zijn dat lastens verzoeker in aanmerking is genomen.
Uit wat voorafgaat volgt dat, in de mate dat verzoeker het anders ziet, hij uitgaat van een verkeerde feitelijke opvatting, zodat die niet op haar merites moet worden beoordeeld.
Tweede onderdeel
92. Verzoeker betoogt in het verzoekschrift dat de hogere tuchtoverheid er blijk van gaf geen rekening te zullen houden met het advies van de Tuchtraad noch met zijn verweer en dat op 27 november 2015 reeds het ontslag vaststond. Dit blijkt volgens verzoeker uit het uittreksel uit de door hem bijgebrachte beslissing van 27 november 2015 tot verlenging van de voorlopige
XIV-37.117-103/116
schorsing bij ordemaatregel van verzoeker en waaruit hij ter adstructie van zijn standpunt enkele alinea’s en zinsneden citeert. Die beslissing waarop verzoeker thans steunt, is met inbegrip van het door verzoeker aangehaalde uittreksel, geciteerd in het arrest nr. 241.630 van 29 mei 2018. Er wordt naar verwezen.
In deze context houdt het recht van verdediging eveneens in dat de (hogere) tuchtoverheid het advies van de Tuchtraad en het gevoerde verweer daadwerkelijk mede in haar besluitvorming betrekt.
Op verzoeker, die zich beroept op de schending van het recht van verdediging, rust een stelplicht. Het komt hem toe aan te tonen dat in concreto de door hem gelaakte handeling van de hogere tuchtoverheid zijn recht van verdediging heeft miskend.
Het middelonderdeel wordt vanuit dat oogpunt onderzocht.
93. De beslissing van 27 november 2015 tot verlenging van de voorlopige schorsing bij ordemaatregel waarop verzoeker zich steunt, is een beslissing genomen op grond van artikel 61 van de tuchtwet. Uit deze bepaling volgt dat om na een voorgaande beslissing tot voorlopige schorsing die schorsing opnieuw te verlengen voor de duur van ten hoogste vier maanden, telkens een nieuwe beslissing is vereist. In samenhang met artikel 59 van dezelfde wet, kan hierbij enkel tot een verlenging van de lopende voorlopige schorsing worden besloten, indien bij deze verlenging nog steeds is voldaan aan beide in artikel 59, eerste lid, van de tuchtwet bepaalde cumulatieve voorwaarden: in de eerste plaats moet er een tuchtprocedure of een opsporingsonderzoek lopen of een strafvervolging ingesteld zijn, en ten tweede moet de aanwezigheid van het betrokken personeelslid bij de lokale politie onverenigbaar zijn met het belang van de dienst. Wat de tweede voorwaarde betreft, kan tot een verlenging van de voorlopige schorsing slechts worden beslist wanneer de bevoegde overheid, rekening houdend met alle gegevens die op dat ogenblik beschikbaar zijn of die zij op grond van een eigen onderzoek kan verkrijgen, nog altijd kan stellen dat
XIV-37.117-104/116
het dienstbelang vereist dat de politieambtenaar buiten de dienst blijft. Hieruit volgt dat het argument dat de verwerende partij in de memorie van antwoord zou erkennen dat op dat ogenblik reeds een vertrouwensbreuk werd vastgesteld, niet kan worden besloten dat reeds de thans bestreden tuchtstraf vaststond nu ook in die voorlopige schorsing moet aannemelijk worden gemaakt dat het dienstbelang vereist dat verzoeker buiten de dienst blijft. In dat licht hiervan, gaat verzoeker derhalve uit van een verkeerde lezing van de beslissing van 27 november 2015.
De beslissing van 27 november 2015 tot verlenging van de voorlopige schorsing bij ordemaatregel waarop verzoeker zich steunt, is voorts een beslissing genomen op grond van artikel 61 van de tuchtwet en die in rechte losstaat van de voorliggende zaak. In de tijd situeert ze zich voorts tijdens de periode waarin de voorliggende tuchtprocedure aanhangig was voor de Tuchtraad die zijn advies verleende op 12 april 2016. Dat betekent dat op het ogenblik dat de beslissing van 27 november 2015 werd genomen:
1°) Reeds met het inleidend verslag van 15 jul 2015 verzoeker op de hoogte was gesteld dat de hogere tuchtoverheid overweegt hem de tuchtsanctie van het ontslag van ambtswege op te leggen. Overeenkomstig artikel 38bis, tweede lid, 2°, van de tuchtwet moet immers het inleidend verslag bepalen dat een zware tuchtstraf wordt overwogen en welke straf de tuchtoverheid overweegt, hetgeen ook is gebeurd;
2°) Ook reeds de beslissing door de hogere tuchtoverheid op grond van artikel 38sexies, eerste lid, van de tuchtwet was genomen om een voorstel van één van de zware tuchtstraffen uit te spreken. Te dezen gebeurde dit op 27
augustus 2015 waarbij de thans bestreden straf werd voorgesteld.
De door verzoeker bekritiseerde passages uit de beslissing van 27 november 2015 voegen geen nieuwe informatie toe inzake het op dat ogenblik geldende standpunt van de hogere tuchtoverheid omtrent haar overweging een zware tuchtstraf op te leggen, noch gaan ze verder dan wat de hogere
XIV-37.117-105/116
tuchtoverheid op dat ogenblik reeds (in het raam van de tuchtprocedure en de procedure inzake de voorlopige schorsing) had overwogen en kenbaar gemaakt.
Met het louter stellen dat uit de door hem geciteerde uittreksels uit de beslissing van 27 november 2015 blijkt dat op dat ogenblik de beslissing vaststond in de zin dat hiermee, zoals verzoeker stelt, de hogere tuchtoverheid er “onmiskenbaar blijk van [gaf] geen rekening te zullen houden met het advies van de Tuchtraad, noch met de inhoud van het door verzoeker gevoerde verweer,” maakt hij geen schending van het recht van verdediging aannemelijk. De verwijzing naar en het aanhalen van een citaat uit de aan die beslissing van 27 november 2017
voorafgaande oproeping tot hoorzitting inzake de verlenging van de voorlopige schorsing bij ordemaatregel, doet voorts niet ter zake. Verzoeker verliest hierbij immers uit het oog dat die oproeping een voorbereidend stuk betreft waartegen verzoeker verweer heeft kunnen voeren en heeft gevoerd en waarvan blijkt dat het door hem geciteerde uittreksel eruit niet meer is hernomen in de eindbeslissing. Aldus vermag dat stuk hoe dan ook niet in te gaan tegen de eindbeslissing zelf van 27 november 2017 die immers in rechte de definitieve beslissing is. Dat niettemin hieruit de “werkelijke motieven” blijken is niet meer dan een blote bewering en gaat in tegen de tekst van de eindbeslissing.
Voorts blijkt uit de bestreden beslissing dat de hogere tuchtoverheid wel degelijk het advies van de Tuchtraad en verzoekers verweer bij haar besluitvorming heeft betrokken. Verzoeker betrekt dit gegeven niet in zijn middelonderdeel. De omstandigheid dat de hogere overheid het advies en het verweer niet bijvalt, doet op zich niet blijken dat de eindbeslissing al vaststond.
In de mate dat verzoeker tot slot kritiek uit op de beweegredenen van de beslissing van 27 november 2015 in die zin dat de noodzaak tot zijn (verdere) schorsing enkel kan zijn gelegen in het reeds vaststaan van de tuchtstraf op 27 november 2015, bekritiseert verzoeker de wettigheid van deze beslissing, die evenwel met het arrest nr. 241.630 van 29 mei 2018 definitief is geworden en waarvan de wettigheid te dezen niet meer in vraag kan worden gesteld. Deze kritiek behoeft bijgevolg geen verdere beoordeling.
XIV-37.117-106/116
Het middelonderdeel is in die mate ongegrond.
De hoorplicht
94. Verzoeker voert ook de schending van de hoorplicht aan. In de mate dat die in tuchtzaken al niet is opgeslorpt door het recht van verdediging, wordt er geen specifieke argumentatie opgebouwd, zodat deze grief geacht moet worden ofwel samen te vallen met wat hiervóór al is besproken, ofwel niet ontvankelijk te zijn.
Conclusie
95. Het tiende middel is ongegrond in de mate dat het ontvankelijk is.
K. Elfde middel
Uiteenzetting van het middel
96. In het elfde middel voert verzoeker de schending aan van het grondrecht tot toegang tot de rechter (artikel 13 van de Grondwet). Hij bekritiseert het standpunt van de hogere tuchtoverheid dat zij niet de toegang tot de rechter maar het oneigenlijk gebruik door verzoeker van dit recht sanctioneert.
In de eerste plaats wijst verzoeker erop dat zowel uit het deskundigenverslag als uit het advies van de Tuchtraad blijkt dat hij geen oneigenlijk gebruik maakt van dat recht en dat de hem verweten feiten geen tuchtfeiten uitmaken. Evenmin is er sprake van een bijzonder tijdstip van de klacht tegen S.M. en C – verzoeker verwijst ter zake naar het zesde middel – noch kan worden begrepen hoe die klacht het korps en de leden ervan zou kunnen schaden. Voorts betwist hij telkens nieuwe klachten op grond van dezelfde feiten neer te leggen. In een tweede argument doet verzoeker gelden dat hij wel werd gesanctioneerd omwille van het instellen van procedures. Hij wijst er voorts op dat geen enkele sanctie mag
XIV-37.117-107/116
worden getroffen tegen een personeelslid dat in rechte trad tegen het openbaar gezag en dat er geen sprake is van een tergend en roekeloos optreden, wat ook blijkt uit het advies van de Tuchtraad. Aangezien de verwerende partij zelf oordeelt dat de procedures voor de Raad van State hem niet verwijtbaar zijn, is er voor alleszins de helft van de verweten procedures geen oneigenlijk gebruik van het recht op toegang tot de rechter. Verzoeker concludeert dat het niet het misbruik van recht is dat is gesanctioneerd, maar het eenvoudig uitoefenen van deze rechten.
97. In de memorie van wederantwoord voegt verzoeker toe dat het eenvoudig naast zich neerleggen van het advies van de Tuchtraad niet volstaat om te stellen dat de Tuchtraad de diverse procedures verkeerd inschat zonder hierbij aan te duiden waarom dit dan wel zo zou zijn. Hij benadrukt dat het AIG noch de Tuchtraad enige opmerking formuleerden over het feit dat hij zijn procedurele rechten ten aanzien van het voorgenomen ontslag uitput.
In de laatste memorie doet verzoeker gelden dat het niet aan de partijen maar aan de rechter toekomt te oordelen of er een oneigenlijk gebruik is gemaakt van het recht op toegang tot de rechter en dat er nooit een vordering tegen hem werd ingesteld uit hoofde van tergend en roekeloos geding. Voorts poneert hij dat de hogere tuchtoverheid het louter gebruik van de door de Grondwet gewaarborgde rechten sanctioneert en de verdere uitoefening van deze rechten betracht te verhinderen. Hij concludeert dat het niet voor betwisting vatbaar is dat de hogere tuchtoverheid zich van verschillende procedures bedient om zijn rechten uit te hollen en daarenboven zijn rechtsherstel ingevolge het arrest van de Raad van State van 4 november 2014 heeft verhinderd.
Beoordeling
98. Zoals reeds hiervoor meermaals is vastgesteld, ligt niet voor het gebruik door verzoeker van het recht om gerechtelijke procedures in te stellen, maar is het aan verzoeker ten laste gelegde tuchtfeit het, samengevat, misbruik
XIV-37.117-108/116
maken van het grondrecht om in rechte op te treden. Er wordt ter zake verwezen naar de beoordeling van het eerste middel (supra, punt 9). In de mate dat het middel uitgaat van een andere vaststelling, mist het feitelijke grondslag.
99. Het instellen van rechtsvorderingen tegen het (eigen) bestuur kan in beginsel niet worden gekwalificeerd als een tuchtvergrijp in de zin van artikel 3 van de tuchtwet, tenzij er bij de uitoefening ervan sprake is van misbruik van dat recht. De uitoefening van het recht om in rechte op te treden is immers niet onbeperkt maar vindt haar grenzen in het algemeen rechtsbeginsel van het verbod van rechtsmisbruik.
Het komt aan de (hogere) tuchtoverheid toe te oordelen of er sprake is van misbruik van het recht om in rechte op te treden en zo ja, of dit een tuchtvergrijp is in de zin van artikel 3 van de tuchtwet. Zij beschikt ter zake over een discretionaire bevoegdheid. Het komt aan de Raad van State in het raam van zijn wettigheidstoezicht niet toe om zelf deze beoordeling te maken. De Raad van State is enkel bevoegd om desgevraagd na te gaan of de tuchtoverheid is uitgegaan van de juiste feitelijke gegevens, of zij die correct heeft beoordeeld en of zij op grond daarvan binnen de perken van de redelijkheid tot haar besluit is gekomen.
Aan een overheidsonderzoek kleeft voorts het vermoeden van wettigheid. Om de onwettigheid van de motieven van de beslissing van de (hogere) tuchtoverheid aan te tonen, mag een verzoeker niet volstaan met het louter ontkennen of in vraag stellen van de feitelijke elementen waarop de beoordeling door de (hogere) tuchtoverheid berust. Het is zaak van verzoeker om aanwijzingen te verschaffen die het vermoeden wettigen of aantonen dat de door de (hogere) tuchtoverheid in aanmerking genomen gegevens niet juist zijn.
100. Het aan verzoeker verweten tuchtvergrijp is hiervoor reeds aangehaald bij de beoordeling van het eerste middel. Er wordt naar verwezen (supra, punt 9). Hieruit blijkt dat, zoals in de bestreden beslissing expliciet is
XIV-37.117-109/116
gesteld, niet het bestaan op zich van de procedures heeft geleid tot de tuchtprocedure, maar wel het aantal, de wijze waarop en de omstandigheden waarin deze zijn opgestart. De bestreden beslissing steunt hiertoe op de hiervoor onder punt 9 weergegeven motieven. Het argument van verzoeker dat AIG en de Tuchtraad het anders zagen, alsook het eigen standpunt – gesteund op het standpunt van de Tuchtraad – inzake de rechtmatigheid van bepaalde vorderingen en klachten, geven weliswaar blijk van een andere feitelijke beoordeling, maar verzoeker maakt niet aannemelijk dat de hogere tuchtoverheid door het verrichten van de beoordeling als gedaan in de bestreden beslissing en door aldus te oordelen dat op grond van de aangegeven motieven verzoeker misbruik maakte van zijn recht tot het in rechte treden, de grenzen van een redelijke uitoefening van haar beoordelingsvrijheid te buiten zou zijn gegaan. Het enkele feit dat nooit een vordering tegen verzoeker werd ingesteld uit hoofde van een tergend en roekeloos geding doet tot slot niet af aan de mogelijkheid voor de hogere tuchtoverheid om dit misbruik van het recht om in rechte op te treden vast te stellen, te kwalificeren als een tuchtvergrijp en te bestraffen.
Uit wat voorafgaat volgt dat verzoeker niet aannemelijk maakt dat er een onrechtmatige schending voorligt van het recht op toegang tot de rechter, zoals inzonderheid gewaarborgd door artikel 13 van de Grondwet.
101. In de mate dat verzoeker voor het eerst in de memorie van antwoord (en in de laatste memorie hernomen) nieuwe argumenten en kritieken aanvoert, toont hij niet aan dat hij deze niet reeds in zijn verzoekschrift had kunnen ontwikkelen. Aldus geeft verzoeker op laattijdige en niet-ontvankelijke wijze een nieuwe grondslag aan zijn middel. Deze kritieken kunnen derhalve niet tot nietigverklaring leiden.
102. Het elfde middel is ongegrond.
L. Twaalfde middel
XIV-37.117-110/116
Uiteenzetting van het middel
103. In het twaalfde middel voert verzoeker in ondergeschikte orde de schending aan van het “subsidiariteitsbeginsel”. Hij leidt uit de lezing van de bestreden beslissing af dat slechts drie tuchtfeiten worden aanvaard en stelt dat op basis daarvan geen tuchtstraf van het ontslag van ambtswege kan worden opgelegd. Ook meent hij dat, verwijzend naar het negende middel, er geen sprake is van een vertrouwensbreuk binnen het gehele korps. Hij oordeelt dat de hogere tuchtoverheid aldus over minder ingrijpende sancties beschikt indien zij meent een tuchtvergrijp te kunnen onderkennen. Verzoeker wijst hierbij op het feit dat hij volgens hem een vlekkeloze loopbaan heeft opgebouwd tijdens dewelke hij enkel positief werd geëvalueerd en waarbij hij met zijn handelwijze enkel de benaarstiging van zijn rechten heeft nagestreefd. Hij doet gelden dat de tuchtoverheid geen rekening hield met deze elementen. Volgens verzoeker is de tuchtoverheid nochtans ertoe gehouden na te gaan of een minder ingrijpende sanctie niet meer geschikt is. Die overwegingen heeft de hogere tuchtoverheid niet gemaakt, ook niet na het advies van de Tuchtraad.
104. In de memorie van wederantwoord gaat verzoeker in op de pestklacht die hij indiende en hij benadrukt dat, indien de in aanmerking genomen feiten als tuchtfeiten zouden kunnen worden beschouwd, er alleszins geen vertrouwensbreuk kan worden vastgesteld en het ontslag van ambtswege alleszins niet in verhouding staat tot de tuchtfeiten.
In de laatste memorie vindt verzoeker dat het auditoraat niet verantwoordt waarom het afwijkt van een eerder ingenomen standpunt, waarbij het ingaat op dat eerder ingenomen standpunt. Hij concludeert dat er “met verwijzing naar het aanvankelijke auditoraatsverslag”, geen enkel objectief bewijs voorligt van de ingeroepen vertrouwensbreuk. Wat de ernst van de feiten betreft, doet hij tot slot onder meer “ten overvloede”, gelden dat aanvankelijk werd uitgegaan van voor het overgrote deel verjaarde feiten om de tuchtsanctie te schragen.
XIV-37.117-111/116
Beoordeling
105. Verzoeker voert de schending aan van het “subsidiariteitsbeginsel” doch zet niet uiteen wat hij daarmee bedoelt. Uit de uiteenzetting van het middel kan worden afgeleid dat verzoeker aanvoert dat aan de wil om te sanctioneren voor de hem verweten feiten, “kon worden voldaan door een minder ingrijpende tuchtsanctie en is een ontslag van ambtswege niet in verhouding tot de verweten tuchtfeiten, gezien het manifeste nadeel van deze sanctie voor [verzoeker].” In die zin begrepen voert verzoeker de schending aan van het redelijkheidsbeginsel.
Het middel wordt vanuit dat oogpunt onderzocht.
106. Het komt aan de tuchtoverheid toe te oordelen met welke tuchtsanctie een bepaald tuchtvergrijp moet worden gesanctioneerd. Het komt aan de Raad van State binnen het raam van zijn wettigheidstoezicht niet toe om zelf een beoordeling te maken van de strafmaat. De Raad van State is enkel bevoegd om desgevraagd na te gaan of de tuchtoverheid bij de keuze van de strafmaat, al dan niet het redelijkheidsbeginsel schendt.
Een schending van dit algemeen beginsel van behoorlijk bestuur veronderstelt dat de tuchtoverheid bij het nemen van de beslissing onredelijk heeft gehandeld, met andere woorden dat zij haar beleidsvrijheid onjuist heeft gebruikt. Het redelijkheidsbeginsel kan derhalve slechts geschonden zijn indien de tuchtoverheid een beslissing neemt die dermate afwijkt van het normale beslissingspatroon, dat het niet denkbaar is dat een andere zorgvuldig handelende tuchtoverheid in dezelfde omstandigheden tot deze besluitvorming zou komen.
De Raad van State gaat bij de beoordeling van de redelijkheid van de bestreden beslissing uit van de feiten zoals ze blijken uit de bestreden
XIV-37.117-112/116
beslissing en waarvan verzoeker de onwettigheid niet heeft aangetoond, getoetst aan de door verzoeker in het middel aangevoerde argumenten die volgens verzoeker doen blijken dat de bestreden beslissing het redelijkheidsbeginsel miskent.
107. Uit de bestreden beslissing blijkt dat de hogere tuchtoverheid het ontslag van ambtswege heeft opgelegd voor het erin vermelde tuchtvergrijp.
De strafmaat is voorts uitdrukkelijk gemotiveerd in de bestreden beslissing en is hiervoor bij de beoordeling van het negende middel aangehaald (supra, punt 86).
Er wordt naar verwezen.
Uit de bestreden beslissing blijkt dat de hogere tuchtoverheid oordeelt dat de feiten zeer ernstig zijn en doen blijken van een ernstige normvervaging. Voorts wordt gewezen op de weerslag op de werking van de dienst, op het aanzien van de dienst bij het publiek, verzoekers voorbeeldfunctie en de ernstige vertrouwensbreuk.
Verzoeker is een politieambtenaar, bekleed met de graad van commissaris van politie en derhalve deel uitmakend van het officierskader. Hij heeft aldus een interne en een externe voorbeeldfunctie. Dit betekent dat kan worden aangenomen dat het niet onredelijk is dat de (hogere) tuchtoverheid principieel hoge integriteitseisen mag stellen en principieel een strenge houding mag aannemen in hoofde van die leidend politieambtenaar ten aanzien van het gepleegde tuchtvergrijp. Voorts blijkt duidelijk uit de bestreden beslissing dat de hogere tuchtoverheid oordeelt dat het misbruik maken van het grondrecht om in rechte op te treden, zeer ernstig is en doet blijken van een ernstige normvervaging. Ook wordt gewezen op de ernstige weerslag van het tuchtvergrijp op de geloofwaardigheid en het imago van de politiedienst en de ernstige vertrouwensbreuk en de onverenigbaarheid van het tuchtvergrijp met de meest essentiële deontologische normen waaraan een politieambtenaar dient te voldoen. In deze context waarin derhalve de hogere tuchtoverheid een zwaarder gewicht toekent aan de ernst van het tuchtfeit, de weerslag ervan zowel intern als
XIV-37.117-113/116
extern het lokale politiekorps en aan de bijzondere hoedanigheid van verzoeker die als officier een voorbeeld- en verantwoordelijke functie heeft, dan aan verzoekers positieve evaluaties en loopbaan, maakt verzoeker niet aannemelijk dat de hogere tuchtoverheid bij het bepalen van de strafmaat, de grenzen van een redelijke uitoefening van haar appreciatiebevoegdheid is te buiten gegaan.
In zoverre dat verzoeker voorts voorhoudt dat de hogere tuchtoverheid geen rekening heeft gehouden met zijn loopbaan tijdens dewelke hij enkel positief werd geëvalueerd, alsook dat de Tuchtraad het anders zag daar die adviseerde af te zien van de verderzetting van de tuchtprocedure, blijkt uit de bestreden beslissing dat de hogere tuchtoverheid deze (volgens verzoeker)
positieve gegevens en omstandigheden mee heeft betrokken bij haar beoordeling, maar dat zij bij het bepalen van de strafmaat een groter belang en gewicht heeft verleend aan de hiervoor voornoemde elementen. De omstandigheid dat verzoeker ter zake een andere mening is toegedaan omtrent de afweging en het gewicht van de door hem aangevoerde omstandigheden, maakt evenwel op zich niet aannemelijk dat de hogere tuchtoverheid in verband met de beoordeling van de strafmaat tot een onredelijke conclusie is gekomen waaruit de schending van het redelijkheidsprincipe moet blijken. Eenzelfde redenering en conclusie geldt wat verzoekers eigen standpunt betreft dat er volgens hem geen vertrouwensbreuk is. Ook dat doet blijken dat verzoeker ter zake een andere mening is toegedaan dan de hogere tuchtoverheid maar die eigen feitelijke appreciatie maakt, in het licht van de hiervoor geschetste motieven betreffende de strafmaat, op zich niet aannemelijk dat de hogere tuchtoverheid in verband met de beoordeling van de strafmaat tot een onredelijke conclusie is gekomen waaruit de schending van het redelijkheidsprincipe moet blijken.
108. Uit wat voorafgaat volgt dat verzoeker niet aannemelijk maakt dat de bestreden beslissing inhoudelijk dermate afwijkt van het normale beslissingspatroon of, nog, er een zodanige wanverhouding bestaat tussen die motieven en de inhoud van de beslissing, dat het niet denkbaar is dat een andere zorgvuldig handelende tuchtoverheid in dezelfde omstandigheden tot die
XIV-37.117-114/116
besluitvorming zou komen of die beslissing zou nemen. Een schending van het “subsidiairiteitsbeginsel” ligt derhalve niet voor.
109. Het twaalfde middel is ongegrond.
V. Opheffing van de bevolen schorsing van de tenuitvoerlegging
110. Uit wat voorafgaat volgt dat de Raad van State niet komt tot de vernietiging van de bestreden beslissing. Overeenkomstig artikel 17, § 10, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State wordt derhalve de bij arrest nr. 237.002 van 11 januari 2017 bevolen schorsing van de tenuitvoerlegging ervan opgeheven.
BESLISSING
1. De Raad van State verwerpt het beroep tot nietigverklaring.
2. De bij arrest nr. 237.002 van 11 januari 2017 bevolen schorsing van de tenuitvoerlegging wordt opgeheven.
3. Verzoeker wordt verwezen in de kosten van het beroep tot nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 200 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 700 euro, die verschuldigd is aan de verwerende partij.
4. Bij de publicatie van dit arrest door de Raad van State wordt de identiteit van verzoeker weggelaten.
XIV-37.117-115/116
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van een april tweeduizend tweeëntwintig, door de Raad van State, XIVe kamer, samengesteld uit:
Geert Debersaques, kamervoorzitter, Carlo Adams, kamervoorzitter, Kaat Leus, staatsraad, bijgestaan door Johan Pas, griffier.
De griffier De voorzitter
Johan Pas Geert Debersaques
XIV-37.117-116/116
PDF document ECLI:BE:RVSCE:2022:ARR.253.448