Court dismisses urgent suspension request against university's public tender selection decision for architects.

RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK

VOORZITTER VAN DE XIIe VAKANTIEKAMER

nr. 238.888 van 27 juli 2017

in de zaak A. 222.585/XII-8403

In zake: 1. de CVBA AVAPARTNERS - ARCHITECTS &

PLANNERS

2. de BVBA DE SMET VERMEULEN ARCHITECTEN

3. de CVBA ARCH & TECHO ARCHITECTURE AND

PLANNING

bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Jo Goethals kantoor houdend te 8800 Roeselare Kwadestraat 151B/41

bij wie woonplaats wordt gekozen

tegen:

de UNIVERSITEIT GENT

bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Luk De Schrijver kantoor houdend te 9090 Melle Brusselsesteenweg 326

bij wie woonplaats wordt gekozen

I. Voorwerp van de vordering

1. De vordering, ingesteld op 7 juli 2017, strekt tot de schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van “de beslissing (het gemotiveerd selectiebesluit) van de bevoegde diensten van de Universiteit Gent van 7 juni 2017, goedgekeurd door de Regeringscommissaris op 15 juni 2017

houdende de selectie van 5 gegadigden van de overheidsopdracht „Beperkte offerteaanvraag met Europese bekendmaking inzake de architectuuropdracht voor nieuw studentenverblijf Campus Sterre en Campus Heymans‟.”

XII-8403-1/28

II. Verloop van de rechtspleging

2. De verwerende partij heeft een nota en een administratief dossier ingediend.

De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 19 juli 2017, om 11 uur.

Staatsraad Johan Bovin heeft verslag uitgebracht.

Advocaat Jo Goethals, die verschijnt voor de verzoekende partijen, en advocaat Luk De Schrijver, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.

Eerste auditeur-afdelingshoofd Luc Vermeire heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven.

Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.

III. Feiten

3.1. De verwerende partij schrijft een “architectuuropdracht -

studieopdracht” uit met als voorwerp “Nieuwbouw studentenverblijf Campus Sterre” en “Nieuwbouw studentenverblijf met restaurant, campus Heymans”.

De gunningswijze is de beperkte offerteaanvraag met Europese bekendmaking. De opdracht wordt bekendgemaakt in het Bulletin der Aanbestedingen en in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Op de oproep tot kandidaatstelling is de “Selectieleidraad opdracht voor aanneming van diensten - Oproep tot kandidaatstelling -

architectuuropdracht - studieopdracht Nieuwbouw studentenverblijf Campus

XII-8403-2/28

Sterre Nieuwbouw studentenverblijf met restaurant, campus Heymans” (hierna:

Selectieleidraad) van toepassing.

3.2. Rubriek II.1.5) van de aankondiging bevat de volgende korte beschrijving van de opdracht:

“De Universiteit Gent plant de bouw van 2 studentenverblijven met een totale capaciteit van 567 units. Een home wordt voorzien op campus Sterre (Krijgslaan 281 te Gent); 1 home wordt voorzien op campus Heymans (UZ Gent, De Pintelaan 185 te Gent). Op campus Heymans wordt ook een nieuw studentenrestaurant voorzien. Ook dit maakt deel uit van de opdracht. Het restaurant omvat in hoofdzaak een verbruiksruimte met 320 zitplaatsen, een bedieningsruimte en freeflow, afwaskeuken, regeneratiekeuken, opslag, koel- en vriesruimte, sanitair, …

De opdracht omvat de opmeting van de bestaande toestand, de studie en opvolging van de werken en omvat de architectuur, alle technieken en prestaties in het kader van energieprestatieregelgeving, Vlarea en duurzaamheid.”

De Selectieleidraad beschrijft onder punt 3 “Voorwerp en beschrijving van de opdracht” de opdracht als volgt:

“Eén home wordt voorzien op campus Sterre; 1 home wordt voorzien op campus Heymans. Op campus Heymans wordt ook een nieuw studentenrestaurant voorzien.

Ook dit maakt deel uit van de opdracht. Het restaurant omvat in hoofdzaak een verbruiksruimte met 320 zitplaatsen, een bedieningsruimte en freeflow, afwaskeuken, regeneratiekeuken, opslag, koel- en vriesruimte, sanitair,…..

De homes kaderen in het anderswonen at ugent-project en zullen de principes hiervan volgen. Dit betekent onder meer dat studentenkamers worden geclusterd (per 5 of per 10). Elke cluster heeft een gemeenschappelijke keuken en sanitair.

Er zal rekening gehouden worden met de meest recente versie van de ontwerprichtlijnen van Universiteit Gent, alsook met de actualisaties ervan.

De opdracht omvat de opmeting van de bestaande toestand (omgeving waar de nieuwbouwen komen), de studie en opvolging van de werken en omvat de architectuur, stabiliteit, alle technieken (HVAC, sanitair, elektriciteit, liften, brandbestrijding, akoestiek...) en prestaties in het kader van energieprestatieregelgeving, Vlarea en duurzaamheid. De opdracht omvat alle taken om tot de uitvoering van de werken te kunnen komen (uitwerken bouwprogramma, schetsontwerpen, voorontwerpen, bouwaanvraagdossier, aanbestedingsdossier,...), de gebouwen in gebruik te kunnen nemen (asbuiltdossiers, postinterventiedossier, evacuatieplannen,...) en de controle op de uitvoering. Alles moet worden uitgevoerd met oog voor budget, kwaliteit en timing.

Het studieluik omvat:

Opmeting bestaande toestand in TAW-peilen en Lambertcoördinaten Eventuele opmaak sloopinventaris Opmaak van alle nodige vergunningsdossiers en eventuele subsidiedossiers Architectuurstudie m.i.v. binneninrichting, vast meubilair en buitenaanleg met fietsenstallingen Stabiliteitsstudie

XII-8403-3/28

Studie technieken HVAC-installaties Elektrische installaties m.i.v. telefonie, data, branddetectie, toegangscontrole, liften, astrid-dekking, GSM-ontvangst...

Sanitair, piping, brandbestrijding, speciale gassen,....

Recuperatie hemelwater Energetische aspecten m.i.v. alle prestaties in het kader van energieprestatieregelgeving, inclusief haalbaarheidsstudie.

Technische en bouwfysische problemen dienen op structurele en duurzame wijze te worden aangepakt. De energieprestatie van het gebouw dient minimaal E30

(BEN) te zijn. Het gebouw dient te beantwoorden aan de hedendaagse comforteisen. Er zal worden voldaan aan alle relevante wettelijke en reglementaire bepalingen. Hieronder vallen onder andere de eisen die gesteld worden door de brandweer, bijvoorbeeld met betrekking tot compartimentering en evacuatie.

Het gebouw moet voldoen aan de nieuwe Vlaamse verordening inzake toegankelijkheid van gebouwen. Het gebouw dient volledig publiek toegankelijk te zijn.

Belangrijk zijn:

De veiligheid van de gebruikers De eenvoud om het gebouw te beheren op vlak van onderhoud en rationeel energieverbruik De optimale werking van de technische uitrustingen van de gebouwen.

De beveiliging van het complex Een aangenaam complex met aandacht voor groen (zowel bij de omgevingsaanleg, maar mogelijks kunnen groene elementen worden geïntegreerd in en rond het gebouw. Hierbij wordt voldoende rekening gehouden met onderhoudsvriendelijkheid)

Voor elk gebouw afzonderlijk dient een volledig apart dossier te worden opgemaakt. De gebouwen zullen apart worden aanbesteed en apart worden opgevolgd. De studie en uitvoering van de gebouwen zullen mogelijks verschoven zijn in de tijd ten opzichte van elkaar. Beide gebouwen dienen uiterlijk in februari 2022 voorlopig te worden opgeleverd.

Het totale beschikbare bouwbudget is 27.500.000 EUR excl BTW voor de nieuwbouw homes 2.100.000 EUR excl BTW voor het nieuwbouwrestaurant Totaal: 29,6 milj EUR excl BTW

Oppervlakte studentenhome voor 567 kamers met ondersteunende lokalen:

+/-14.500 m² (voor beide gebouwen samen)

Oppervlakte restaurant met 320 zitplaatsen: +/-1.000 m² In het tweede deel van de procedure voor de aanstelling van een studiebureau zal aan de geselecteerde bureaus een offerte worden gevraagd waarin via gunningscriteria gepeild wordt naar de visie op de opdracht, plan van aanpak en ereloon, maar ook zal een verkennende studie voor de optimale inplanting van de home en studentenrestaurant op campus Heymans worden gevraagd. Het studiegebied is in bijlage gevoegd. Na de selectie van max. 5 combinaties van studiebureaus zal een info-sessie worden georganiseerd voor de geselecteerden waarop de vraag voor de verkennende studie zal worden toegelicht en waar de studiebureaus vragen kunnen stellen.

De niet-weerhouden combinaties van studiebureaus zullen voor de opmaak van hun offerte inclusief studie voor de inplanting van home en resto op campus Heymans een vergoeding krijgen van 1.500 EUR incl BTW.”

XII-8403-4/28

3.3. De Selectieleidraad beschrijft onder punt 5 de “Gunningswijze”

als volgt:

“5. Gunningswijze De opdracht wordt gegund via een (Europese) beperkte offerteaanvraag.

De procedure bestaat uit twee afzonderlijke fasen:

a. In een eerste - huidige - fase worden maximum 5 studieteams geselecteerd -

voor zover er geschikte kandidaten zijn - op basis van - De teamsamenstelling: samenstelling en bekwaamheid - Ervaring met opmaken gelijkaardige studies (zelf opgegeven referentieprojecten)

b. In een tweede fase wordt de opdracht gegund aan de voordeligste regelmatige inschrijver, rekening houdend met de gunningcriteria (visie op de opdracht en verkennende studie inplanting campus Heymans, plan van aanpak en ereloon), die in het bestek dat aan de gegadigden wordt toegestuurd, worden verduidelijkt.”

Onder het hiervoor weergegeven punt 3 “Voorwerp en beschrijving van de opdracht” wordt eveneens verwezen naar de tweede fase “na de selectie van max. 5 combinaties van studiebureaus”.

Ook de aankondigingen in het Bulletin der Aanbestedingen en in Publicatieblad van de Europese Unie vermelden in “Afdeling IV: Procedure” dat het gaat om een niet-openbare procedure en onder Rubriek IV.1.2 “Beperkingen op het aantal ondernemingen dat verzocht wordt in te schrijven of deel te nemen (niet-openbare procedures en onderhandelingsprocedures, concurrentiegerichte dialoog)” wordt bij “Beoogd minimumaantal” het getal vijf vermeld.

De aankondigingen vermelden onder punt III.2.3) inzake “Vakbekwaamheid” bij “Inlichtingen en formaliteiten om na te gaan of aan de vereisten is voldaan”: “Teamsamenstelling” en “Ervaring met het opmaken van gelijkaardige studies (zie selectieleidraad voor nadere inlichtingen)”.

Deze vereisten worden nader verduidelijkt onder punt 7

“Selectiecriteria” van de Selectieleidraad:

“1. Algemeen De aanvragen tot deelneming van de kandidaten zullen in eerste instantie worden beoordeeld naar de volledigheid ervan.

Tegelijkertijd wordt geverifieerd of deze voldoen aan de formeel gestelde eisen, zoals: tijdig ingediend, ondertekend door bevoegd persoon, enz.

XII-8403-5/28

In geval van onvolledigheid van een aanvraag tot deelneming, heeft de aanbestedende dienst, de mogelijkheid om, hetzij (1) de aanvraag tot deelneming als onregelmatig te beschouwen, hetzij (2) de aanvraag te beoordelen op grond van de overgemaakte documenten, hetzij (3) de kandidaat uit te nodigen om bijkomende documenten over te maken.

In het geval de kandidaat, om welke reden dan ook, in de onmogelijkheid verkeert de gevraagde gegevens geheel of gedeeltelijk voor te leggen, dient dit in elk geval uitdrukkelijk en gemotiveerd te worden vermeld.

Vervolgens worden de aanvragen tot deelneming getoetst aan het toegangsrecht, de toelaatbaarheidsvoorwaarden en de criteria ter beoordeling van de technische bekwaamheid.

De ingediende verklaringen en gegevens kunnen door de aanbestedende dienst worden geverifieerd met alle mogelijke middelen. Door deelname aan de procedure en het overmaken van een aanvraag tot deelneming verklaren de kandidaten zich akkoord met de bevoegdheid van de aanbestedende dienst of een door haar aangestelde derde om de ingediende verklaringen en gegevens te controleren op hun juistheid.

De aanvragen tot deelneming kunnen enkel worden ingediend door een tijdelijke vereniging waarin volgende disciplines minstens zijn vertegenwoordigd:

„architectuur‟, „technieken‟, „stabiliteit‟, met uitzondering een kandidaat die individueel beschikt over alle disciplines. Elke aanvraag tot deelneming moet dus in hoofdorde elke discipline bevatten.

Eenzelfde entiteit kan cf. art. 54 KB Plaatsing 15 juli 2011 slechts éénmaal hetzij individueel hetzij als lid van een tijdelijke vereniging kandideren. Dit verbod geldt niet voor entiteiten die als onderaannemer optreden.

2. Toegangsrecht […]

3. Toelaatbaarheidsvoorwaarden kandidaten Ontwerper De ontwerper van de gebouwen dient in België als architect beroepsgerechtigd te zijn, conform de wet van 20 februari 1939. Ten bewijze hiervan dient de kandidaat bij zijn aanvraag tot deelneming:

• Ofwel het bewijs van inschrijving van de ontwerper bij de Orde van Architecten toevoegen;

• Ofwel een attest waaruit blijkt dat de betrokkene één van de diploma‟s, certificaten of andere titels bezit, opgenomen in de bijlage van de wet van 20 februari 1939 en dat de betrokkene de desbetreffende werkzaamheden wettig uitoefent in het land waar hij gevestigd is;

Voorstelling kandidatuur Een (beknopte!) nota met de inlichtingen en gegevens m.b.t. de deelnemers teneinde de teamsamenstelling en de algemene deskundigheid met betrekking tot deze opdracht te kunnen beoordelen.

Het formulier „aanvraag tot deelneming‟ (zie bijlage) moet door alle partijen ondertekend worden.

4. Technische bekwaamheid De selectie gebeurt op basis van:

1. Teamsamenstelling De inschrijver geeft een overzicht van de beschikbare profielen en competentieniveaus die relevant zijn voor onderhavige opdracht op het gebied van programma, omvang en complexiteit van het project.

De beschikbare profielen en competentieniveaus zullen worden getoetst aan de eisen van de opdracht (op vlak van complexiteit en programma). In subsidiaire orde zal de ervaring met publieke opdrachtgevers getoetst worden, in die zin dat zal

XII-8403-6/28

worden nagegaan welk niveau van kennis van de wetgeving op overheidsopdrachten aanwezig is.

2. De ervaring met het opmaken van gelijkaardige studies:

De inschrijver geeft drie tot vijf, door hem gekozen, referentieprojecten op.

Bij de voorstelling van deze referentieprojecten - duidt hij de relevantie m.b.t. onderhavige opdracht qua omvang, programma,....

- licht hij minstens de architecturale kwaliteit, de stedelijke / landschappelijke integratie van het project, de integratie binnen de bestaande site / campus en de benadering van de technieken toe - vermeldt hij duidelijk welke taken werden opgenomen door de inschrijver en/of door leden van het inschrijvende studieteam.

De uitgevoerde diensten dienen te worden aangetoond met certificaten die door de aanbestedende overheid of dienstverlener zijn opgesteld of geviseerd.

De Universiteit Gent zal een architecturale beoordeling van deze referentieprojecten maken.”

3.4. De aanvragen tot deelname dienden ingediend te worden tegen 18 april 2017 om 16u30.

3.5. Uit het proces-verbaal van opening blijkt dat 32 aanvragen tot deelneming werden ingediend waaronder deze van de verzoekende partijen als “Tijdelijke Vereniging”.

3.6. Op 7 juni 2007 stelt de Logistiek Beheerder van de verwerende partij de lijst met vijf gegadigden vast. Deze kandidaten worden uitgenodigd een offerte in te dienen. De verzoekende partijen worden niet geselecteerd.

Dit is de bestreden beslissing.

Dit selectiebesluit wordt op 15 juni 2017 door de Regeringscommissaris ondertekend als “Gelezen en goedgekeurd voor selectie”.

3.7. In de bestreden beslissing worden de verschillende kandidaturen beoordeeld.

Voorafgaand aan de toetsing van iedere aanvraag afzonderlijk wordt door de verwerende partij in het algemeen nog het volgende overwogen met betrekking tot de beoordeling van de technische bekwaamheid:

XII-8403-7/28

“Overwegende dat in wat volgt, de nadruk zal gelegd worden op de beide elementen van de technische bekwaamheid, te weten de „teamsamenstelling‟ en „ervaring met het opmaken van gelijkaardige studies‟;

Overwegende dat aan de kandidaten werd gevraagd een overzicht te geven van de beschikbare profielen en competentieniveaus die relevant zijn voor onderhavige opdracht op het gebied van programma, omvang en complexiteit van het project;

Overwegende dat de Universiteit Gent deze zal toetsen aan de eisen van de opdracht (op vlak van complexiteit en programma) en in subsidiaire orde de ervaring met publieke opdrachtgevers zal toetsen, in die zin dat zal worden nagegaan welk niveau van kennis van de wetgeving op overheidsopdrachten aanwezig is;

Overwegende dat aan de kandidaten werd gevraagd 3 tot 5 door hem gekozen referentieprojecten voor te stellen, waarbij de relevantie m.b.t. onderhavige opdracht qua omvang, programma, …. wordt geduid, waarbij minstens de architecturale kwaliteit, de stedelijke / landschappelijke integratie van het project, de integratie binnen de bestaande site / campus en de benadering van de technieken toegelicht worden en waarbij duidelijk vermeld wordt welke taken werden opgenomen door de inschrijver en/of door leden van het inschrijvende studieteam;

dat deze diensten tevens dienen aangetoond met certificaten die door de aanbestedende overheid of dienstverlener zijn opgesteld of geviseerd.

Overwegende dat de Universiteit Gent een architecturale beoordeling van deze referentieprojecten zal maken;

Overwegende dat de uiteindelijke selectie van maximum 5 kandidaten moet gebaseerd zijn op de technische bekwaamheid van het inschrijvende studieteam op basis van de ervaring met het opmaken van gelijkaardige studies;

Overwegende dat de Universiteit Gent daarom een keuze moet maken waarbij de vijf meest geschikte kandidaten overblijven, rekening houdend met de kenmerken van de betrokken opdracht;

Overwegende dat een commissie bestaande uit architecten en ingenieurs van de Universiteit Gent is overgegaan tot een beoordeling van de ingediende aanvragen tot deelneming;

Overwegende dat na inzage van alle aanvragen tot deelneming blijkt dat de meeste teams van een zeer degelijk niveau zijn en allen in meerdere en mindere mate blijk geven over de nodige ervaring en expertise ter zake te beschikken;

Overwegende dat de keuze voor de Universiteit Gent zeer moeilijk is, maar dat er toch onderlinge verschillen zijn tussen de kandidaten, waardoor voor de betrokken opdracht bepaalde kandidaten in meer of mindere mate geschikt zijn voor het uitvoeren van de opdracht;

Overwegende dat de Universiteit Gent zich, door de keuze van de procedure van beperkte offerteaanvraag, evenwel de beperking heeft opgelegd maximaal 5

kandidaten toe te laten een offerte in te dienen; dat zij daarom in alle redelijkheid moet besluiten welke van de 30 resterende kandidaten, rekening houdend met de specificiteit van de betrokken opdracht, het meest geschikt zijn de opdracht uit te voeren;

Overwegende dat zij wenst te benadrukken dat een niet-selectie van een kandidaat geen waardeoordeel vormt over de kwaliteiten van betrokkenen, maar enkel is ingegeven door de aard van een beperkte procedure inzake overheidsopdrachten;”

Hierna volgt een beoordeling van de overblijvende 30

aanvragen. Twee aanvragen tot deelneming worden geweerd.

XII-8403-8/28

De aanvraag tot deelneming van de verzoekende partij wordt als volgt beoordeeld:

“9 - Avapartners - Desmet-Vermeulen - Arch & Teco Teamsamenstelling - Avapartners Architects & Planners (Gent) […] - architectuur - Desmet - Vermeulen bvba (Gent) […] - architectuur - Arch & Teco nv (Gent) – […] - stabiliteit en technieken - Beroept zich op Maat Ontwerpers vof (Gent) (stedenbouw en omgevings-

aanleg)

Referenties - Uitbreiding van bedrijfsrestaurant Janssen Pharmaceutica (Beerse) (AVA)

- Studentenhome Mercator, Gent: renovatie van studentenkamers (AVA)

- Stationsomgeving noord, Sint - Niklaas: masterplan in het kader van conceptsubsidie stadsvernieuwingsfonds (Maat)

- Oostende, Bootsman Jonson fase 1 en 2 : 50 woningen en 2 commerciële ruimtes, 54 appartementen verdeeld over 3 urban Villas (De Smet Vermeulen)

Beoordeling Overwegende dat de tijdelijke vereniging Avapartners - Desmet- Vermeulen -

Arch & Teco een aanvraag tot deelneming heeft ingediend; dat alle vereiste disciplines in hoofdorde aanwezig zijn; dat niet duidelijk vermeld is hoe beide architectenbureaus gaan samenwerken;

Overwegende dat op vlak van opmaak van stedenbouwkundige masterplannen de samenwerking met Maat Ontwerpers een meerwaarde is;

Overwegende dat op vlak van architectuur en programma (kwaliteitsvolle referenties van gelijkaardige omvang, complexiteit en programma) de voorgestelde projecten getuigen van een hedendaagse architectuur; dat er wel referentieprojecten werden toegevoegd die relevant zijn qua programma (bedrijfsrestaurant, studentenhome), maar dat deze verder niet werden toegelicht;

Overwegende dat de deelgenoot op vlak van technieken en stabiliteit (Arch &

Teco) geen referentie voorlegt en de integratie van de technieken verder nergens toegelicht wordt;

Overwegende dat deze tijdelijke vereniging een degelijk dossier heeft ingediend dat onmiskenbaar enkele pluspunten bevat; dat in globo het dossier op vlak van technieken echter minder kan overtuigen; dat de Universiteit Gent maximaal 5

kandidaten kan selecteren; dat de keuze tussen de waardevolle kandidaten moeilijk is, maar zich niettemin opdringt; dat na onderlinge afweging van de ingediende aanvragen tot deelneming blijkt dat deze aanvraag niet tot de meest relevante behoort; dat deze tijdelijke vereniging niet wordt geselecteerd.”

3.8. Met een aangetekende brief van 27 juni 2017 deelt de verwerende partij aan de thv Avapartners - De Smet Vermeulen - Arch &Teco mee dat zij niet werd geselecteerd.

3.9. Met een e-mailbericht van 28 juni 2017 delen de verzoekende partijen mee dat zij wel degelijk de nodige referenties inzake technieken bij hun

XII-8403-9/28

kandidatuur voegden. Op 13 april 2017 werd immers referentie 5 teruggetrokken en op 14 april 2017 vervangen door een verbeterd document. Zij vragen dan ook de selectie te heroverwegen of hen toe te voegen aan de reeds geselecteerden. In dit bericht merken de verzoekende partijen voorts op dat Arch & Teco alleen al voldoende referenties heeft, dat in hun document duidelijk staat dat de twee architectenbureaus in elke fase samenwerken, en dat deze manier van werken nu ook wordt toegepast voor het DBFM-project Politie Oostende tot voldoening van beide kantoren en hun medewerkers.

Met een e-mailbericht van 3 juli 2017 antwoordt de verwerende partij:

“Mbt de samenwerking van de bureaus: er wordt inderdaad beschreven dat er in elke fase samengewerkt wordt. Hoe dit in zijn werk zal gaan is niet duidelijk.

Worden bepaalde taken verdeeld, is er één aanspreekpunt naar UGent toe, …?

In andere dossiers werd een specifieke teamsamenstelling en de keuzes daartoe toegelicht, werd een organigram opgesteld,...

Dat de referentie „Student Housing Xior Overwale 42 Ghent‟ niet vermeld wordt in het selectiebesluit is louter een administratieve vergetelheid.

Deze was weldegelijk toegevoegd bij het dossier dat beoordeeld werd door de selectiecommissie. Het was echter niet zo duidelijk dat dit een referentie van Arch&Teco betrof, vandaar dat er in het selectiebesluit verkeerdelijk beschreven werd dat er geen referentie van Arch&Teco werd toegevoegd.

De doorslaggevende reden voor niet-selectie was echter de beperkte toelichting van de benadering van de technieken. De gemaakte keuzes mbt de toegepaste technieken worden niet vermeld, noch werd hun integratie in het geheel besproken.

De Universiteit Gent heeft zich, door de keuze van de procedure van beperkte offerteaanvraag, de beperking opgelegd maximaal 5 kandidaten toe te laten een offerte in te dienen. In alle redelijkheid moest beslist worden welke van de kandidaten het meest geschikt zijn de opdracht uit te voeren; wij wensen te benadrukken dat een niet-selectie van een kandidaat geen waardeoordeel vormt over de kwaliteiten van betrokkenen, maar enkel is ingegeven door de aard van een beperkte procedure inzake overheidsopdrachten.”

Tevens wordt de gemotiveerde selectiebeslissing bijgevoegd.

IV. Schorsingsvoorwaarden

4.1. Krachtens artikel 17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State kan tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst dringende noodzakelijkheid slechts worden besloten onder de dubbele voorwaarde dat minstens één ernstig middel wordt aangevoerd dat de nietigverklaring van de akte

XII-8403-10/28

of het reglement prima facie kan verantwoorden en dat een uiterst dringende noodzakelijkheid voorhanden is die onverenigbaar is met de behandelingstermijn van de gewone vordering tot schorsing.

4.2. Te dezen is evenwel ook de wet van 17 juni 2013 „betreffende de motivering, de informatie en de rechtsmiddelen inzake overheidsopdrachten, bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten en concessies‟ van toepassing.

Krachtens artikel 15, eerste lid, van die wet kan de uitvoering worden geschorst van de thans bestreden beslissing in aanwezigheid van een ernstig middel of een klaarblijkelijke onwettigheid.

Overeenkomstig artikel 15, tweede lid, echter wordt de vordering tot schorsing voor de Raad van State uitsluitend ingesteld volgens een procedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid.

Er dient te dezen dan ook enkel nog te worden onderzocht of minstens één ernstig middel wordt aangevoerd, dan wel een klaarblijkelijke onwettigheid aanwezig is, die de nietigverklaring van de bestreden beslissing kunnen verantwoorden.

V. Onderzoek van het enig middel

Uiteenzetting van het middel

5. De verzoekende partijen voeren de schending aan van artikel 20

van de wet van 15 juni 2006 „overheidsopdrachten en bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten‟ (hierna: de wet van 15 juni 2006) juncto artikel 58, § 1 en § 3, en artikel 72 van het koninklijk besluit van 15 juli 2011 „plaatsing overheidsopdrachten klassieke sectoren‟ (hierna : het koninklijk besluit Plaatsing), van de artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juni 1991 „betreffende de uitdrukkelijke motivering van de bestuurshandelingen‟ (hierna: de wet van 29 juli 1991) en van “[d]e algemene beginselen van behoorlijk bestuur, met name de

XII-8403-11/28

zorgvuldigheidsplicht en het „patere legem‟ principe, alsook het materieel motiveringsbeginsel en het redelijkheidsbeginsel”.

Zij steunen die schending, samengevat, op de volgende drie grieven:

1° Uit de bestreden beslissing valt niet af te leiden of de verzoekende partijen zijn geweerd wegens ongeschiktheid dan wel in se geschikt werden verklaard doch niet werden geselecteerd omdat, spijts het feit dat zij geschikt waren, zij niet tot de vijf meest geschikte kandidaten behoorden.

Het loutere feit dat uit het bestreden besluit niet valt af te leiden wat precies de reden van niet selectie was, is een schending van de formelemotiveringsplicht. Er is immers geen motivering voorhanden die dit essentieel element verduidelijkt. Evenmin overigens is er sprake van een afdoende motivering nu uit de bestreden beslissing, noch uit het dossier kan worden afgeleid of de verzoekende partijen geschikt waren, dan wel hun kandidatuur niet geselecteerd werd wegens niet behorende tot de vijf besten.

2° In de hypothese dat de verzoekende partijen geweerd zouden zijn wegens ongeschikt, schendt de bestreden beslissing artikel 58, § 1, van het koninklijk besluit Plaatsing. De verzoekende partijen worden, blijkens de bestreden beslissing, geweerd op grond van drie overwegingen: (i) het zou niet duidelijk zijn hoe de beide architectenbureaus die deel uitmaken van de tijdelijke handelsvereniging gaan samenwerken; (ii) de aangehaalde referentieprojecten zouden niet verder zijn toegelicht; en (iii) de deelgenoot op het vlak van techniek en stabiliteit Arch & Teco zou geen referentie voorleggen en de integratie van de technieken zou nergens worden toegelicht. Aldus vereist de verwerende partij dat de kandidaten expliciet toelichten hoe de samenwerking zal geschieden, hun referentieprojecten toelichten en ook expliciet op het vlak van techniek en stabiliteit een referentie voorleggen. Deze bijkomende vereisten komen echter niet overeen met de bekendgemaakte selectiecriteria. In de aankondiging wordt enkel vereist dat de samenstelling van het team wordt meegedeeld en wordt

XII-8403-12/28

gevraagd ervaring mee te delen voor het opmaken van gelijkaardige studies. Dat deze elementen aanwezig zijn wordt niet in vraag gesteld.

Ook wanneer zou worden aangenomen dat hetgeen is uiteengezet in de Selectieleidraad als aanvulling kan gelden voor de aankondiging, is de bestreden beslissing niet naar recht verantwoord. De Selectieleidraad vereist evenmin dat de kandidaten de verhouding tussen de verschillende leden van de tijdelijke handelsverenigingen toelichten of elk van de referentieprojecten. Evenmin is vereist dat elk van de deelgenoten van de tijdelijk vereniging eigen referenties moeten voorleggen, of dat van elk van de verschillende disciplines een referentieproject moest worden voorgelegd. Door dit te eisen heeft de verwerende partij bijkomende criteria gebruikt om de verzoekende partijen te weren, hetgeen minstens in strijd is met het principe „patere legem’.

In ieder geval is de motivering volgens de verzoekende partijen niet gesteund op in feite en in rechte juiste en aanvaardbare objectieve motieven. Er werd via de bijlage 4, “nota voor kandidatuur” en bijlage 5, “project team” in de voorgelegde documentatie wel uiteengezet hoe de beide architectenbureaus met elkaar zullen werken. Via die bijlage 4 is voorts wel toelichting gegeven bij de bijgevoegde referenties en toegelicht in hoeverre de referentieprojecten relevant zijn qua programma, alsook een referentie voorgelegd op het vlak van technieken en stabiliteit en de integratie van de technieken besproken.

De bestreden beslissing schendt bijgevolg de materiëlemotiveringsplicht alsook de zorgvuldigheidsplicht. Bovendien is de benadering onredelijk.

Anders dan, in deze hypothese althans, zou worden betoogd zijn de verzoekende partijen naar eigen zeggen wel degelijk geschikt, en gaat de naar voren gebrachte motivering uit van verkeerde premissen en een verkeerde lezing van de naar voren gebrachte stukken.

3° Ook in de hypothese dat de verzoekende partijen wel geschikt werden bevonden, maar niet bij de vijf besten gerangschikt, is de bestreden beslissing onwettig want strijdig met artikel 58, § 3, van het koninklijk

XII-8403-13/28

besluit Plaatsing. In de aankondiging is immers geen maximum aantal geselecteerden bepaald. De verwerende partij kon dan ook niet naar recht overwegen dat zij slechts vijf kandidaten mocht “weerhouden” en dat de verzoekende partijen niet tot de vijf meest geschikte kandidaten zouden behoren.

Ondergeschikt en voor zover al zou worden overwogen dat in de Selectieleidraad een aanvulling kan worden opgenomen bij de aankondiging, en voormeld artikel 58, § 3, aldus slechts indicatief zou zijn, heeft de verwerende partij de verzoekende partijen om de verkeerde redenen niet geselecteerd en is de bestreden beslissing gebrekkig gemotiveerd. De verzoekende partijen verwijzen daarbij naar hun eerdere kritiek dat de motivering niet is gesteund op in feite en in rechte juiste en aanvaardbare objectieve motieven.

Beoordeling

6. Voor zover de verzoekende partijen de schendig inroepen van artikel 20 van de wet van 15 juni 2006 juncto artikel 58, § 1 en § 3, van het koninklijk besluit Plaatsing verduidelijken zij geenszins hoe de ingeroepen grieven verband houden met voormeld artikel 20, laat staan de schending ervan zouden aantonen. Op dit punt is het middel dan ook niet ontvankelijk, minstens niet ernstig. Dit geldt eveneens voor zover de verzoekende partijen de schending inroepen van artikel 72 van het koninklijk besluit Plaatsing.

7. Op grond van artikel 58, § 1, eerste lid, 2°, van het koninklijk besluit Plaatsing gaat de aanbestedende overheid over tot de selectie van de kandidaten of inschrijvers in de mate dat de noodzakelijke inlichtingen en documenten aantonen dat zij voldoen aan de kwalitatieve selectiecriteria van financiële, economische of technische aard of inzake beroepsbekwaamheid die de aanbestedende overheid heeft vastgesteld op grond van de artikelen 67 tot 79 van hetzelfde besluit. De aanbestedende overheid preciseert de criteria en het vereiste niveau ervan op zodanige wijze dat ze verband houden met en in verhouding staan tot het voorwerp van de opdracht. Bij open procedure en vereenvoudigde

XII-8403-14/28

onderhandelingsprocedure met bekendmaking is het opleggen van een minimaal niveau verplicht. Te dezen gaat het echter om een beperkte offerteaanvraag.

Overeenkomstig artikel 58, § 1, tweede lid, van het koninklijk besluit Plaatsing geeft de aanbestedende overheid in de aankondiging van de opdracht of, bij gebrek aan een dergelijke aankondiging, in de uitnodiging tot het indienen van een offerte, aan welke de vastgestelde kwalitatieve selectiecriteria zijn en welke de te verstrekken noodzakelijke inlichtingen en documenten zijn.

Voorts bepaalt artikel 58, § 3, van het koninklijk besluit Plaatsing:

“Het minimum aantal geselecteerden mag niet kleiner zijn dan vijf bij beperkte procedure en niet kleiner dan drie bij onderhandelingsprocedure met bekendmaking of concurrentiedialoog. Het aantal geselecteerden moet in elk geval voldoende zijn om een daadwerkelijke mededinging te waarborgen, voor zover er voldoende geschikte kandidaten zijn. Indien het een opdracht betreft waarvoor een voorafgaande Europese bekendmaking verplicht is, geeft de aanbestedende overheid in de aankondiging van opdracht het minimum en eventueel het maximum aantal geselecteerden aan dat zij vooropstelt.”

Het Verslag aan de Koning merkt hierbij op :

“Het minimumaantal moet enkel worden gerespecteerd voor zover er zich een voldoend aantal geschikte kandidaten aandienen. Volgens de rechtspraak van het Hof van Justitie mag dit minimumaantal in de aankondiging van opdracht anderzijds niet als een maximumaantal worden aangeduid (HvJ arrest van 26 september 2000, C-225/98, Commissie van de Europese Gemeenschappen tegen Franse Republiek).

Daarentegen is de aanbestedende overheid gebonden door het maximumaantal kandidaten dat zij eventueel heeft aangegeven. Uitzonderlijk kan de aanbestedende overheid evenwel een groter aantal kandidaten selecteren, voor zover zij niet in staat is tussen een aantal onder hen een keuze te maken.

In elk geval moet het aantal kandidaten dat uiteindelijk wordt geselecteerd, voldoende groot zijn om een werkelijke mededinging te garanderen. Uiteraard geldt deze eis enkel voor zover er zich voldoende geschikte kandidaten hebben aangediend naar aanleiding van de bekendgemaakte aankondiging van opdracht.

Dit wordt bevestigd door het Hof van Justitie (HvJ, arrest van 15 oktober 2009, C-138/08, Hochtief en Linde).” (BS 9 augustus 2011, 44893).”

8. Het komt voorts toe aan de aanbestedende overheid datgene te bepalen waarvan blijk moet worden gegeven om de technische bekwaamheid van

XII-8403-15/28

de kandidaten of inschrijvers aan te tonen en dit op de wijze zoals die door artikel 72 van het koninklijk besluit Plaatsing is vastgelegd. De geschiktheidseisen moeten wel met voldoende duidelijkheid omschreven zijn opdat een inschrijver met kennis van zaken zijn offerte kan indienen.

Ook komt het in de eerste plaats aan de aanbestedende overheid toe de kandidaten te beoordelen vanuit het oogpunt van de technische bekwaamheid aan de hand van de vereisten daaromtrent gesteld in de aankondiging, en om de in dat verband voorgelegde documenten en inlichtingen te beoordelen. Zij beschikt daarbij over een zekere beoordelingsvrijheid. Wel dient de aanbestedende overheid bij de beoordeling van de kandidaturen de regels die ze zelf heeft vastgelegd in de opdrachtdocumenten te respecteren, alsook de beginselen van behoorlijk bestuur, zoals de zorgvuldigheidsplicht en het beginsel van de gelijke behandeling.

9. De grief van de verzoekende partijen dat uit de bestreden beslissing niet valt af te leiden of zij zijn geweerd wegens ongeschiktheid dan wel in se geschikt werden verklaard doch niet werden geselecteerd omdat, spijts het feit dat zij geschikt waren, zij niet tot de vijf meest geschikte kandidaten behoorden, wordt niet bijgevallen. Prima facie blijkt uit de bestreden beslissing afdoende dat werd geoordeeld dat de verzoekende partijen voldoen aan de selectiecriteria maar niet voldoende gunstig zijn gerangschikt. De grief gesteund op de formelemotiveringsplicht is dan ook niet ernstig.

Bijgevolg lijkt dan ook de grief dat er ten onrechte werd geoordeeld dat de verzoekende partijen niet voldoen aan de vereiste beroepsbekwaamheid zonder voorwerp.

Derhalve dienen nog enkel de grieven opgeworpen in de tweede hypothese van het enig middel - de verzoekende partijen worden geschikt bevonden maar niet bij de vijf besten gerangschikt - te worden onderzocht.

10. In de eerste plaats betogen de verzoekende partijen in dat verband dat in de aankondiging enkel een minimaal aantal geselecteerden is

XII-8403-16/28

bepaald - namelijk 5, maar geen maximum en dat de verwerende partij bijgevolg artikel 58, § 3, van het koninklijk besluit Plaatsing heeft geschonden door te oordelen dat zij slechts 5 kandidaten kon selecteren.

De aankondiging in het Bulletin der Aanbestedingen en in het Publicatieblad van de Europese Unie vermelden inderdaad enkel een beoogd minimumaantal ondernemingen - vijf - en geen maximumaantal. Tegelijk wordt vastgesteld dat de Selectieleidraad, waarnaar de aankondiging verwijst bij de selectiecriteria, uitdrukkelijk vermeld dat maximum vijf studieteams worden geselecteerd, leidraad die vrij consulteerbaar was via publicprocurement zoals sub IV.3.3) in de aankondiging is vermeld.

In die omstandigheden lijken de verzoekende partijen geen belang te hebben bij deze grief nu niet blijkt dat zij dit maximum niet kenden of konden kennen.

Het arrest nv Besix e.a., nr. 206.395 van 2 juli 2010 waarnaar zij verwijzen, toont prima facie niet het tegendeel aan, alleen al maar omdat het in de zaak die aanleiding gaf tot dat arrest ging om een verschil tussen de selectie-eisen in de aankondiging en die in het bestek - geen referenties gevraagd in de aankondiging doch enkel erkenning en in het bestek wel referenties gevraagd - en niet blijkt dat in de aankondiging inzake selectie werd verwezen naar het bestek.

11. Ondergeschikt betogen de verzoekende partijen ten slotte dat de verwerende partij hen om de verkeerde redenen niet heeft geselecteerd waarbij zij verwijzen naar hun geformuleerde eerdere kritiek, in de eerste hypothese, dat de motivering om hen niet te selecteren niet draagkrachtig is. Volgens hen werd via de bijlage 4, “nota voor kandidatuur” en bijlage 5, “project team” in de voorgelegde documentatie wel uiteengezet hoe de beide architectenbureaus met elkaar zullen samenwerken. Via die bijlage 4 is voorts wel toelichting gegeven bij de bijgevoegde referenties en werd toegelicht in hoeverre de referentieprojecten relevant zijn qua programma, alsook werd een referentie voorgelegd op het vlak van technieken en stabiliteit en werd de integratie van de technieken besproken.

XII-8403-17/28

11.1. Volgens de verzoekende partijen blijkt aldus uit de volgende passages in de voormelde bijlage 4, “nota voor kandidatuur”, lees “nota voorstelling kandidatuur”, respectievelijk in de bijlage 5, “projectteam”, dat niet ernstig kan worden beweerd dat in de voorgelegde documentatie niet is uiteengezet hoe de beide architectenbureaus met elkaar zullen samenwerken:

“Ons team vormt dus een opmerkelijke collaboratie waarbij elke deelnemer zowel op vele jaren ervaring als samenwerking kan terugblikken. Het bouwteam heeft affiniteit met de gestelde problematiek van de opdracht. Bovendien vullen de individuele kwaliteiten van elk bureau elkaar verder aan. Iedereen wil zich dan ook ten volle inzetten en bijzonder graag werken aan deze opdracht zodat de studentenverblijven een duidelijke plek krijgen in Gent. Dit alles met respect voor de omgevingen zijn bewoners, duurzaamheid en uiteraard de flexibiliteit die een dergelijke opdracht vraagt. De krachten worden gebundeld tot het realiseren van een geschikt ontwerp dat kadert binnen de vraag en voor een toevoeging op de plek zorgt.”

“Avapartners Architects & Planners - De Smet Vermeulen Architecten zullen als architect optreden. Met hun expertise en ervaring zullen zij instaan voor het architecturaal ontwerp en de interieurvormgeving, alle binnen een duurzaam kwaliteitskader.

Avapartners Architects & Planners heeft in zijn ontwerpteam een brede waaier aan competenties en knowhow. Hun motto luidt: Architectuur als sculpturaal maatpak, waarmee ze het kernachtig uitdrukken dat ze duurzame projecten willen realiseren van elke site en programma in een passende unieke vormgeving.

Voor De Smet Vermeulen Architecten is architectuur niet specialistisch, maar generalistisch. Daarom streven zij naar een grote verscheidenheid aan werkvelden, van interieur tot stadsontwerp en beleidsondersteunend advies. Hun aandacht gaat naar het grotere geheel - architectuur is stedenbouw van onderop - en naar de langetermijn - bouwen moet duurzaam zijn.

Avapartners en De Smet Vermeulen werken samen van bij de aanvang van het project tot aan het einde van de opdracht. Beide kantoren zijn betrokken bij alle relevante fases: van het conceptuele opzet, over de architecturale vertaling, naar de technische uitwerking tot de controle op de uitvoering.”

11.2. Voorts blijkt hun inziens uit de volgende passages in de bijlage 4

“nota voor kandidatuur”, lees “nota voorstelling kandidatuur”, dat wel degelijk toelichting werd gegeven bij de bijgevoegde referenties:

“Ava Partners Architects & Planners heeft reeds verschillende ervaringen met schoolprojecten en internaten. Dit gaat van de renovatie en nieuwbouw voor de lagere en middelbare scholen tot het ontwerp van internaten en studentenhuisvesting. Telkens wordt rekening gehouden met de comforteisen en een zo optimaal mogelijk ruimtegebruik. Voorbeeld hiervan is de studentenhome Mercator in Gent (referentieproject in bijlage). In deze renovatie wordt ingezet op het verbeteren van het comfort aan de hand van enkele toevoegingen waarbij duurzaamheid centraal staat. Een ander interessant project is het bedrijfsrestaurant

XII-8403-18/28

te Beerse (referentieproject in bijlage). Omwille van een capaciteitsprobleem wordt het volledige restaurant aangepakt en zelfs uitgebreid met de nieuwbouw. Er wordt extra aandacht gespendeerd aan een gevarieerde inrichting, een aangename lunch-

plek draagt namelijk bij tot een betere werksfeer.”

11.3. Uit de volgende passages van hun kandidatuur leiden zij ten slotte af dat de deelgenoot op het vlak van technieken en stabiliteit wel een referentie voorlegde en dat de integratie van de technieken wel werd toegelicht:

In bijlage 4 “nota voor kandidatuur”, lees “nota voorstelling kandidatuur”:

“Bij Arch & Teco wordt dan weer ingezet op architectuur enerzijds en stabiliteit en technieken anderzijds. Voor het studentenhuisvestingsproject XIOR worden beide aspecten uitgewerkt door het bureau (referentieproject in bijlage). Een groot aantal kamers wordt gerealiseerd, het comfort staat steeds centraal in de uitwerking hiervan. Deze kamers worden telkens gekoppeld aan de nodige voorzieningen voor studenten. Ook fietsenberging worden niet vergeten in het ontwerp. De uiteindelijke realisatie zet sterk in op de duurzaamheid en energetisch aspect.”

en

“We hanteren een integrale ontwerpmethodiek die alle aspecten van de opdracht koppelt aan ruimtelijk ontwerp, toegankelijkheid, constructie, materialisatie, brandveiligheid, installaties, energie- en bouwfysische voorzieningen. Integraal ontwerpen staat namelijk garant voor functionaliteit en optimale duurzaamheid.

Voor de studenten dient architectuur ruimtelijk en technisch vernieuwend, soepel en maximaal bruikbaar te zijn. In het ontwerp zal bijzondere aandacht gaan naar de verankering in de omgeving. Zichtbaarheid en doorwaadbaarheid zijn belangrijk in duidelijk leesbaar maken van de site. Alle partners binnen de vereniging zijn tevens in Gent gevestigd en hebben reeds een zekere voeling met de stad en bij de projectsites.”

12. In de eerste plaats wordt opnieuw opgemerkt dat niet werd geoordeeld dat de verzoekende partijen niet voldeden aan de selectievoorwaarden, maar enkel dat vijf andere kandidaten beter geschikt bleken. De verzoekende partijen dienen bijgevolg aan te tonen dat de verwerende partij niet redelijkerwijze tot dit laatste oordeel mocht komen. Daarbij valt op dat de verzoekende partijen in dit onderdeel van het enig middel nergens een vergelijking maken met de beoordeling van de kandidatuur van de vijf geselecteerde kandidaten, wat al voldoende lijkt om het onderdeel niet ernstig te achten.

XII-8403-19/28

12.1. Wat de grief inzake de samenwerking betreft, wordt in de huidige stand van het geding prima facie vastgesteld dat de bestreden beslissing niet overweegt dat de samenwerking niet wordt toegelicht maar enkel dat deze “niet duidelijk” wordt vermeld.

Bij de eerste drie geselecteerde kandidaten wijst de verwerende partij in haar beoordeling van die kandidaten echter, samengevat, op de toelichting van de teamsamenstelling in een “duidelijk organigram” respectievelijk de “duidelijke teamsamenstelling” en een “duidelijke organisatie van de samenwerking (en de keuzes daartoe)”. Dit verschil in beoordeling met de kandidatuur van de verzoekende partijen lijkt niet prima facie te worden tegengesproken door het dossier.

Voorts wordt vastgesteld dat de verwerende partij bij de tweede, derde, vierde en vijfde van de vijf geselecteerde kandidaten vermeldt dat de groep al eerder samenwerkte, hetgeen niet bij de verzoekende partijen wordt vermeld. Bij de eerste van de vijf geselecteerde kandidaten wordt dit niet vermeld, maar bijvoorbeeld wel dat het gaat om “een team op maat van het project”, hetgeen niet bij de verzoekende partijen wordt vermeld. De verzoekende partijen gaan niet concreet op deze verschillen in beoordeling in.

12.2. Wat de referenties betreft, stelt de verwerende partij in de bestreden beslissing bij de eerste geselecteerde kandidaat onder meer “dat op vlak van architectuur en programma (kwaliteitsvolle referenties van gelijkaardige omvang, complexiteit en programma) de voorgelegde referenties getuigen van kwaliteitsvolle en hedendaagse architectuur; dat B2Ai architecten het woon- en leefproject „Triamant‟ te Geluwe naar voren schuift; dat dit gebouw met zijn programma nauw aansluit bij deze van de studentenhomes, aangezien ook hier zich de mix tussen individuele en collectieve ruimtes zich opdringt; dat dit gebouw zich qua architectuur onderscheidt door het interessant dakenspel; dat dit project bovendien ook opvalt door zijn doordachte omgevingsaanleg en inplanting van gebouwen; dat B2Ai verder ook in zijn referentie van het Volksrestaurant aangeeft vertrouwd te zijn met het programma van collectieve restaurants”, “dat de deelgenoot Collectief Noord het referentieproject Kantienberg naar voor schuift (een project van onder meer „Huiswerk architecten‟, heden opgedoekt, waarna een

XII-8403-20/28

van de stichtend vennoten Collectief Noord heeft opgericht): een programma volledig parallel aan de in mededinging gestelde opdracht;” dat “de deelgenoot op vlak van technieken en stabiliteit (Stabo) kan buigen op een rijke ervaring met gelijkaardige studies (Kop van Kessel - Lo); dat op vlak van duurzaamheid de nodige ervaring blijkt uit het project studentenrestaurant Diergeneeskunde;” en, in het besluit, onder meer “dat deze tijdelijke vereniging een degelijk „op maat‟ gemaakt dossier heeft ingediend en kan overtuigen op het vlak van referenties”, alsook, concluderend, “dat deze aanvraag tot de meest relevante behoort”.

Inzake de referenties van de tweede gekozen kandidaat, oordeelt de bestreden beslissing “dat op vlak van architectuur en programma (kwaliteitsvolle referenties van gelijkaardige omvang, complexiteit en programma) de voorgelegde referenties qua programma aansluiten op de in mededinging gestelde opdracht”, “dat de projecten optimaal geïntegreerd zijn in de stedelijke context”, “dat er planologisch veel aandacht besteed wordt aan functionaliteit, en dit resulteert in een uitgepuurde architectuur”, “dat zij ervaring hebben met het principe van de geclusterde studentenkamers”, “dat de voorgelegde referentie (650 studentenkamers voor de VUB) van Conix RDBM Architects samen met Talboom nv gerealiseerd werd en de benadering van de technieken hier zeer duidelijk en overtuigend werden toegelicht”, “dat de voorgelegde referenties van deelgenoot „World in Motion‟ ook zeer relevant zijn en aantonen dat dit architectuurbureau de woontypologie van de studentenkamer al vaak heeft onderzocht” om te besluiten, onder meer, “dat deze tijdelijke vereniging een degelijk „op maat‟ gemaakt dossier heeft ingediend en kan overtuigen op het vlak van referenties”, alsook tot slot “dat deze aanvraag tot de meest relevante behoort”.

Inzake de referenties van de derde geselecteerde kandidaat oordeelt de verwerende partij in de bestreden beslissing “dat op vlak van architectuur en programma (kwaliteitsvolle referenties van gelijkaardige omvang, complexiteit en programma) het dossier een aantal relevante referenties bevat”, “dat vooral de deelgenoot Architecten BOB 361 veel ervaring heeft in studentenhuisvesting en reeds onderzoek heeft gedaan naar woontypologieën”, “dat de „Nieuw Zuid Studentenwoningen‟ in Antwerpen in het oog springen door zijn doordacht gevelspel”, “dat evr-Architecten met zijn referentieprojecten Zuiderzicht en iGent aantoont dat zij over de nodige ervaring en knowhow

XII-8403-21/28

beschikt om de integratie van de technieken mee te nemen van bij de conceptie van hun architectuur, waardoor het aspect „duurzaamheid‟ werkelijk in het project mee geïntegreerd is; dat hun oog voor detaillering duidelijk naar voren komt”, “dat de deelgenoot op vlak van technieken (Arcadis) ook betrokken was in het iGent-gebouw; dat de nodige kennis en ervaring duidelijk aangetoond is” en “dat op vlak van stabiliteit Ney & Partners Brussel blijk geeft van de nodige ervaring en technische bekwaamheid” en, in het besluit, onder meer “dat deze vereniging het vertrouwen van de Universiteit Gent wekt en aldus in staat wordt geacht bekwaam te zijn de in mededinging gestelde opdracht naar behoren uit te voeren”, “dat het dossier op maat van deze opdracht is samengesteld” alsook uiteindelijk “dat deze aanvraag tot de meest relevante behoort”.

Inzake de referenties van de vierde geselecteerde kandidaat oordeelt de verwerende partij in de bestreden beslissing “dat op vlak van architectuur en programma (kwaliteitsvolle referenties van gelijkaardige omvang, complexiteit en programma) de voorgelegde referenties getuigen van een zeer heldere en inspirerende architectuur”, “dat Haerynck Vanmeirhaeghe het project „De Muziekladder‟ naar voor schuift, dat zich perfect inschrijft in zijn stedelijke context en een eerder verrassende planindeling naar voren schuift, waardoor een interessante architectuur bekomen wordt”, “dat de deelgenoot Bovenbouw het referentie-project Kantienberg naar voor schuift (een project van onder meer „Huiswerk architecten‟, heden opgedoekt, waarna één van de stichtend vennoten Bovenbouw heeft opgericht): een programma volledig parallel aan de in mededinging gestelde opdracht”, “dat op vlak van stabiliteit (BGreisch) de nodige technische bekwaamheid blijkt uit de voorgestelde projecten „Vierde Europese School in Brussel‟ en het departement Wetenschappen van de Universiteit van Namen, zowel qua schaal als qua complexiteit”, “dat de deelgenoot op vlak van technieken (Tecon) ook stabiliteitsstudies uitvoert en daarom veel ervaring heeft met de interactie tussen structuur en technieken; dat zij de referentie „OCMW

Beveren‟ opgeeft, wat qua programma op gebied van technieken vergelijkbaar is met studentenhuisvesting” en in het besluit, onder meer, “dat deze tijdelijke vereniging een degelijk dossier heeft ingediend en kan overtuigen op vlak van referenties” alsook als eindconclusie “dat deze aanvraag tot de meest relevante behoort”.

XII-8403-22/28

Inzake de referenties van de vijfde geselecteerde inschrijver oordeelt de verwerende partij in de bestreden beslissing onder meer “dat op vlak van architectuur en programma (kwaliteitsvolle referenties van gelijkaardige omvang, complexiteit en programma) de voorgelegde referenties telkens goed gemotiveerd en gedocumenteerd werden”, “dat noAa het project „Tour & Taxis Brussel‟ naar voor schuift, een project dat zich definieert in een complexe stedelijke inpassing, waaruit de ervaring met stadsontwerpen wordt aangetoond;

dat het project in al zijn aspecten wordt toegelicht; de relevantie m.b.t. de in mededinging gestelde opdracht, de architecturale en stedenbouwkundige kwaliteiten, de aandacht en integratie van de technieken en de duurzaamheid; dat de referentie „Orleanshof Aarschot‟ van DRDH zeer nauw aansluit bij de aard van de in mededinging gestelde opdracht; dat het project Stormen in Bodo kan overtuigen op vlak van architectuur”, “dat op vlak van stabiliteit (Group D) de nodige technische bekwaamheid blijkt”, “dat de deelgenoot op vlak van technieken (TPF Engineering) de referentie „Sans Souci‟ opgeeft, relevant qua complexiteit m.b.t. de in mededinging gestelde opdracht; dat dit project uitvoerig werd toegelicht” en, in het besluit, onder meer “dat deze tijdelijke vereniging een degelijk dossier heeft ingediend en kan overtuigen op vlak van referenties”

alsook concluderend “dat na onderlinge afweging van de ingediende aanvragen tot deelneming blijkt dat deze aanvraag tot de meest relevante behoort”.

De verzoekende partijen maken, mede in het licht van de voormelde beoordelingsvrijheid van het bestuur, met de geciteerde passages uit hun “Nota voorstelling kandidatuur” niet prima facie aannemelijk dat de verwerende partij niet redelijkerwijze tot voormelde besluiten betreffende de referenties kon komen.

Zo is er bij al de geselecteerde kandidaten een positieve beoordeling van specifieke onderscheidende architecturale aspecten van referenties; bij de eerste, tweede, vierde en vijfde geselecteerde kandidaat wordt bijvoorbeeld ook specifiek gewezen op omgevingsaanleg, inplanting en integratie in de stedelijke context. Bij de eerste drie geselecteerde teams spreekt de verwerende partij van een dossier “op maat” en bij alle geselecteerde kandidaten, behalve de vierde, van referenties met programma dat aansluit op de opdracht.

XII-8403-23/28

De verzoekende partijen betwisten geen van deze, of andere, elementen in de beoordeling van de vijf geselecteerde kandidatenteams concreet.

Evenmin concretiseren zij via de voormelde citaten uit hun kandidatuur voldoende dat voorbij zou zijn gegaan aan gelijkaardige elementen in hun referenties.

Naast de voorgaande vaststellingen, valt in het administratief dossier alleen al op dat de eerste geselecteerde kandidaat plannen van al de referentieprojecten voorlegde. Bij de tweede gekozen kandidaat valt onder meer op dat al de referenties van deze kandidaat studentenhuisvesting betreffen; de verwerende partij wijst ook op de ervaring met het principe van de geclusterde studentenkamers, cluster waarvan ook sprake is in het “Voorwerp en beschrijving van de opdracht” in de Selectieleidraad. Bij de derde geselecteerde kandidaat lijken de referenties minstens omstandiger toegelicht dan de referenties voorgesteld door de verzoekende partijen en is er de vaststelling van de verwerende partij inzake de grote ervaring van één van de architecten met studentenhuisvesting. Ook voor de vierde geselecteerde kandidaat lijken de referenties minstens omstandiger toegelicht dan de referenties voorgesteld door de verzoekende partijen en is er de vaststelling van de verwerende partij inzake het referentieproject Kantienberg. Bij de vijfde geselecteerde kandidaat valt alleen al op dat telkens de relevantie van de referenties wordt gemotiveerd.

12.3. Specifiek wat de technieken en stabiliteit betreft, wordt met de verzoekende partijen vastgesteld dat zij wel een referentie Student Housing Xior voorlegden, maar dat de verwerende partij tegelijk oordeelde dat “de integratie van de technieken verder nergens wordt toegelicht”. Er is weliswaar de voormelde passage in de “Nota voorstelling kandidatuur” maar dit belet niet, zo lijkt, dat in de toelichting van de referentie Xior in die nota zelf, de integratie van technieken weinig of niet aan bod lijkt te komen. Minstens tonen de verzoekende partijen met voormeld citaat prima facie niet het tegendeel aan noch waarom dit op zich tot gevolg zou hebben dat de verwerende partij redelijkerwijze niet meer mocht beslissen zoals zij deed.

13. In het kader van de voormelde eerste hypothese - de verzoekende partijen worden geacht niet aan de selectievoorwaarden te voldoen -

betogen de verzoekende partijen nog dat de verwerende partij door te vereisen dat

XII-8403-24/28

de kandidaten expliciet toelichten hoe de samenwerking zal geschieden, hun referentieprojecten toelichten en ook expliciet op het vlak van techniek en stabiliteit een referentie voorleggen, bijkomende selectiecriteria, die niet overeenkomen met de bekendgemaakte selectiecriteria, heeft toegepast om de verzoekende partijen te weren, hetgeen minstens in strijd is met het principe ‘patere legem’. Evenmin was volgens hen vereist dat elk van de deelgenoten van de tijdelijk vereniging eigen referenties moesten voorleggen of dat voor elk van de verschillende disciplines een referentieproject moest worden voorgelegd.

Opgemerkt wordt dat deze grieven niet voorkomen in randnummer 6 van het verzoekschrift waarnaar in het kader van de tweede, hier aan de orde zijnde hypothese, wordt verwezen.

In ieder geval blijkt niet prima facie waarom voor de selectiecriteria inzake vakbekwaamheid zoals omschreven in voormelde rubriek III.2.3) van de aankondiging niet ook rekening mag worden gehouden met de nadere omschrijving ervan in de Selectieleidraad, waarnaar de aankondiging trouwens zelf verwijst.

In dat licht blijkt prima facie niet dat de verwerende partij de kandidaturen getoetst heeft aan nieuwe selectiecriteria.

Zo lijkt het voorzienbaar dat via de “teamsamenstelling” ook wordt beoordeeld hoe de teamleden samenwerken, zeker wanneer tegelijk in de Selectieleidraad is bepaald: “De aanvragen tot deelneming kunnen enkel worden ingediend door een tijdelijke vereniging waarin volgende disciplines minstens zijn vertegenwoordigd: „architectuur‟, „technieken‟, „stabiliteit‟, met uitzondering een kandidaat die individueel beschikt over alle disciplines. Elke aanvraag tot deelneming moet dus in hoofdorde elke discipline bevatten”. In de Selectieleidraad wordt trouwens ook, weliswaar bij de referenties, vermeld dat de kandidaat bij de voorstelling van de referentieprojecten “duidelijk [vermeldt] welke taken werden opgenomen door de inschrijver en/of de leden van het inschrijvende studieteam”, hetgeen ook een aanwijzing lijkt dat rekening mocht worden gehouden met de taakverdeling in het team.

XII-8403-25/28

Voorts is, anders dan de verzoekende partijen betogen, uitdrukkelijk in de Selectieleidraad bepaald dat de relevantie van de gekozen referentieprojecten moest worden toegelicht.

Alhoewel dit niet uitdrukkelijk is bepaald, lijkt het eveneens logisch en voorzienbaar dat een referentie voor elk van de drie voormelde disciplines “architectuur”, “technieken” en “stabiliteit” positiever zou worden beoordeeld.

Wat de grief betreft dat niet is vereist dat elk van de deelgenoten van de tijdelijke vereniging eigen referenties moest voorleggen, wordt herhaald dat de verzoekende partijen wel een referentie van de deelgenoot op vlak van technieken en stabiliteit bijvoegden, maar dat terecht lijkt geoordeeld dat in de toelichting van de referentie Xior in de nota “Voorstelling Kandidatuur”, de integratie van technieken weinig of niet aan bod lijkt te komen. Deze vaststelling lijkt een voldoende motief voor die globale beoordeling zodat de verzoekende partijen in ieder geval geen belang lijken te hebben bij deze grief.

14. Uit al hetgeen voorafgaat lijkt aldus prima facie niet te volgen dat de verwerende partij niet redelijkerwijze mocht besluiten dat de aanvragen tot deelneming van de vijf geselecteerde kandidatenteams “tot de meest relevante”

behoren.

Aldus is ook niet prima facie aangetoond dat de verwerende partij artikel 58, § 1 of § 3, van het koninklijk besluit Plaatsing heeft geschonden of de verzoekende partijen niet heeft geselecteerd “om de verkeerde redenen” of op grond van een motivering “die zonder meer niet draagkrachtig [is] in de zin dat ze niet gebaseerd is op in feite en in rechte juiste en aanvaardbare motieven” en dus in strijd met de materiëlemotiveringsplicht of in strijd met de aankondiging of de Selectieleidraad en dus het „patere legem’ beginsel. Nu dit enkel uit dezelfde grieven lijkt afgeleid, is aldus evenmin prima facie aangetoond dat de bestreden beslissing onzorgvuldig of onredelijk is.

XII-8403-26/28

VI. Besluit en kosten

15. Het enig middel is niet ernstig gebleken. De vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid dient dan ook te worden verworpen.

16. Er is grond om met toepassing van artikel 30/1 van de gecoördineerde wetten op de Raad van State juncto artikel 67 van het besluit van de Regent van 23 augustus 1948 „tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State‟, de verwerende partij de door haar gevraagde rechtsplegingsvergoeding van 700 euro toe te kennen, nu zij door de verwerping van de vordering tot schorsing als in het gelijk gestelde partij dient te worden beschouwd.

BESLISSING

1. De Raad van State verwerpt de vordering.

2. De verzoekende partijen worden verwezen in de kosten van de vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid, begroot op een rolrecht van 600 euro, elk voor een derde en een rechtsplegingsvergoeding van 700 euro, die verschuldigd is aan de verwerende partij.

XII-8403-27/28

Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van zevenentwintig juli tweeduizend zeventien, door de Raad van State, XIIe vakantiekamer, samengesteld uit:

Johan Bovin, wnd. kamervoorzitter, staatsraad, bijgestaan door Joris Casneuf, griffier.

De griffier De voorzitter

Joris Casneuf Johan Bovin

XII-8403-28/28

PDF document ECLI:BE:RVSCE:2017:ARR.238.888