Court dismisses teacher's appeal against school assignment, rejecting claims of retroactivity and abuse of power.

RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK

IXe KAMER

nr. 225.552 van 21 november 2013

in de zaken I. A. 203.801/IX-8044

II. A. 206.746/IX-8043

In zake : I + II

Leen VAN ELSACKER

bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Noël Devos en Guido Van den Eynde kantoor houdend te 2440 Geel Diestseweg 155

bij wie woonplaats wordt gekozen

tegen :

I + II

het AUTONOOM GEMEENTEBEDRIJF STEDELIJK

ONDERWIJS ANTWERPEN

bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Jim Deridder kantoor houdend te 2018 Antwerpen Mechelsesteenweg 210 A bus 10

bij wie woonplaats wordt gekozen

I. Voorwerp van de beroepen

1.1. Het beroep in de zaak A. 203.801, ingesteld op 27 februari 2012, strekt tot de nietigverklaring van de beslissing van 29 augustus 2011 van de di-

recteur coördinatie-scholengemeenschap van het Stedelijk Basisonderwijs, scho-

lengemeenschap Oost, waarbij Leen Van Elsacker met ingang van 1 september 2011 verplicht geaffecteerd wordt aan de stedelijke basisschool Klavertjevier.

1.2. Het beroep in de zaak A. 206.746, ingesteld op 22 oktober 2012, strekt tot de nietigverklaring van “de beslissing [van de directeur coördina-

tie-scholengemeenschap van het Stedelijk Basisonderwijs, scholengemeenschap Oost] van 29 augustus 2012 inhoudende de intrekking van de affectatie naar ste-

IX-8044-1/26

delijke basisschool Klavertjevier van 29 augustus 2011 en de beslissing van 29 augustus 2012 […] om bij wijze van ordemaatregel [Leen] Van Elsacker te affecteren naar een andere school binnen Scholengemeenschap Oost vanaf 1 sep-

tember 2011”.

II. Verloop van de rechtspleging

2. De verwerende partij heeft in de zaak A. 203.801 het admini-

stratief dossier neergelegd en in de zaak A. 206.746 een memorie van antwoord ingediend.

De verzoekende partij heeft in de zaak A. 203.801 een toelich-

tende memorie ingediend en in de zaak A. 206.746 een memorie van wederant-

woord.

Eerste auditeur-afdelingshoofd Rudi Van der Gucht heeft over de beide zaken een verslag opgesteld.

De verzoekende partij heeft in de beide zaken een laatste me-

morie ingediend, de verwerende partij heeft in de zaak A. 206.746 een laatste memorie ingediend.

De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 21 oktober 2013.

Kamervoorzitter Geert Van Haegendoren heeft over de beide zaken verslag uitgebracht.

Advocaat Sofie Cauwenberghs, die loco advocaten Noël Devos en Guido Van den Eynde verschijnt voor de verzoekende partij in de beide zaken en advocaat Jim Deridder, die verschijnt voor de verwerende partij in de beide zaken, zijn gehoord.

IX-8044-2/26

Eerste auditeur-afdelingshoofd Rudi Van der Gucht heeft een met dit arrest gedeeltelijk eensluidend advies gegeven.

Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, ge-

coördineerd op 12 januari 1973.

III. Feiten

3.1. Verzoekster is vast benoemd leerkracht kleuteronderwijs bij het autonoom gemeentebedrijf Stedelijk Onderwijs Antwerpen. Zij was gedurende een negental jaren geaffecteerd aan de kleuterschool Het Vliegertje te Deurne, die deel uitmaakt van de scholengemeenschap Oost.

3.2. Wegens spanningen in het schoolteam vraagt de directeur van de voormelde kleuterschool in de loop van de maand december 2010 hulp aan de HR-ondersteuning. In deze hulpvraag wordt melding gemaakt van de geringe betrokkenheid van het onderwijzend personeel en de negatieve sfeer die er heerst, klachten daaromtrent ook van het bestuur van de oudervereniging, onenigheid in het lerarenteam omtrent de betekenis en invulling van lesopdracht, schoolopdracht en totale opdracht. De directeur wijst op een weinig constructieve sfeer op perso-

neelsvergaderingen en rekent op hulp bij het ombuigen van de negatieve sfeer en bij trajectbegeleiding van “moeilijke collega’s”.

De directeur informeert ook het onderwijspersoneel ervan dat een vergadering op het getouw staat met HR-personeelsbeleid “om ons te helpen in dit proces”, namelijk “school maken in een sfeer van vertrouwen”.

In een gezamenlijke e-mail antwoorden de kleuterjuffen op 24 december 2010:

“We beseffen hier allemaal heel goed dat er dringend iets moet veranderen in onze school, we hadden er trouwens ook al over gepraat. We hadden

IX-8044-3/26

eerder gehoopt het binnen ons eigen team bespreekbaar te kunnen maken, zonder inmenging van derden.

Maar zoals reeds gezegd, we zien de nood ervan: de sfeer is hier al geruime tijd heel erg gespannen.”

3.3. Om de problemen op te lossen wordt een zogenaamde 360°-waardering uitgevoerd en op basis daarvan wordt een begeleidingstraject opgestart onder de verantwoordelijkheid van L.R., directeur coördinatie van de scholengemeenschap Oost. In juni 2011 stelt L.R. een verslag op over haar bege-

leiding. In haar verslag doet zij onder meer de volgende vaststellingen:

“Beginsituatie Directeur van de kleuterschool Het vliegertje, […], geeft op verschillende tijdstippen, schooljaren 2004-2010, signalen dat het moeilijk werken is met het schoolteam omdat er heel wat weerstand is tegenover veranderingen en tegenover opdrachten die buiten de klasopdracht vallen, maar wel binnen de schoolopdracht en/of opdracht als kleuteronderwijzer. (voorbeelden :

aanwezigheid op personeelsvergaderingen, vergaderingen van de ouder-

vereniging, schoolfeest, …). Als directeur binnen de scholengemeenschap heb ik de vorige directeur coördinatie meermaals horen zeggen dat het schoolteam in de Stedelijke kleuterschool Het Vliegertje een moeilijk team is. […]

Reflectie […]

Leen Van Elsacker geeft aan dat zij geen vertrouwen heeft in de directeur hoewel ze ook aangeeft dat de directeur wel als vertrouwenspersoon fun-

geert: ‘Je kan aan [de directeur] zeker iets persoonlijks vertellen zonder dat zij dit doorvertelt’. Zij geeft ook aan dat het lijkt alsof het nooit genoeg is.

[…]

II. Pedagogische studiedag op 3 maart 2011

[…]

Reflectie Ik heb maar 2 groepjes kunnen volgen omdat in het tweede groepje de oefening opnieuw moest uitgelegd en gemaakt worden. Aanleiding hier-

voor [was] de houding van Chris De Mesmaecker. Bij mijn binnenkomst in de klas hoorde ik Chris zeer negatief inpraten op de collega’s over huidige situaties.

Ik ervaar zeer sterk dat het team het zeer moeilijk heeft met de onder-

wijsvernieuwende ideeën van de directeur. Enkel […] en […] zijn hierover enthousiast. Ik voel dat […] dit wel zou willen maar ik heb de indruk dat zij zich laat meenemen in het negativisme van Chris De Mesmaecker, haar parallelcollega.

Leen van Elsacker geeft aan dat er meer en meer gevraagd wordt na de schooluren : vergaderingen, schoolfeest, … Ze geeft aan het hier moeilijk mee te hebben. Ik denk dat Leen het moeilijk heeft om haar huishouden,

IX-8044-4/26

kinderen met het werk te combineren. Bovendien geeft zij aan dat zij van ‘ver’ (Vosselaar) moet komen en dat zij elke dag uren onderweg is, in file staat, wat het allemaal nog erger maakt. Zij zegt ook dat zij geen vertrou-

wen heeft in de directeur en de zorgcoördinator. Als ik hierop doorvraag dan zegt zij dat [de directeur] voor haar een vertrouwenspersoon is en dat zij [de directeur] nooit heeft kunnen betrappen op het doorzeggen van vertrouwelijke zaken, maar dat zij denkt dat [de directeur] als directeur meer inspanningen vraagt van haar personeel dan andere directeurs. Dat het nooit genoeg is en dat er weinig waardering komt.

[…]

III. Bijwonen van personeelsvergadering op 3 mei 2011

[…]

De directeur vraagt aan de collega’s of zij al hebben nagedacht over de praktische organisatie van het schoolfeest in het kader van de bestellingen van materiaal en drank, eten, ...

Er volgt een doodse stilte, er komt van niemand reactie. De houding van Chris De Mesmaecker is tekenend : onderuitgezakt, armen over elkaar.

[…]

De reacties van Leen zijn altijd zeer aanvallend en hevig en telkens zegt zij dat zij geen vertrouwen heeft in de directeur. […]

Ik vraag mij ook af of het vertrouwen van Leen in de directeur ooit kan hersteld worden.

Ik denk [dat] noch Chris, noch Leen ooit zullen geloven in de goede be-

doelingen van hun directeur of dat de directeur zelfs maar de kans zal krijgen om dit ooit te bewijzen.”

3.4. Vervolgens stelt L.R. een verslag op met het oog op de ver-

plichte affectatie van verzoekster en C. De Mesmaecker. Het verslag schetst de aanleiding van de 360°-waardering, de bevraging in de school, het daaruit voort-

vloeiende concrete begeleidingstraject en een “enigszins banaal voorval” dat alle inspanningen “op de helling [deed] staan” en op basis waarvan de directeur aan-

geeft “dat samenwerking – ondanks alle inspanningen – moeilijk is en dit in de toekomst zo zal blijven”:

“Op basis van mijn eigen ervaringen en vaststellingen moest ik dit stand-

punt spijtig genoeg bijtreden. Een structurele oplossing waarbij de wij-

zingen in het team […] worden doorgevoerd, dringt zich op.”

IX-8044-5/26

L.R. verduidelijkt vervolgens haar voornemen tot verplichte affectatie:

“Spijtig genoeg stoten alle pogingen van de directeur om het personeel hiervan te overtuigen, op negatieve kritiek van Chris De Mesmaecker en Leen Van Elsacker. Na het doorlopen van het proces is het voor mij dui-

delijk dat Mevrouw Chris De Mesmaecker zich systematisch negatief op-

stelt. Mevrouw Leen Van Elsacker geeft op haar beurt een aantal keer uit-

drukkelijk aan dat zij geen vertrouwen heeft in de directeur. Deze syste-

matische negatieve reacties op het beleid en de beslissingen van de direc-

teur manifesteren zich niet alleen t.a.v. de directie, maar ook t.a.v. de zorgcoördinator van de relatief kleine kleuterschool.

Alle pogingen van de directeur en coördinerend directeur om hierin ver-

andering te brengen waaronder vele persoonlijke gesprekken, teamge-

sprekken, 360° waardering, begeleiding, het ervaren van de sfeer in de school, hebben niet tot het gewenst gevolg geleid.

Om uit deze conflictsituatie te komen, om de continuïteit van de school niet in het gedrang te brengen en het feit dat de school in september 2011 voor een doorlichting staat , wordt in het belang van de school overwogen om te opteren voor een gedwongen affectatie van beide leerkrachten. Een be-

slissing nemen waardoor iemand gedwongen verplaatst wordt, is geen evidente maar in dit geval een weloverwogen oplossing. Dit betekent voor de betrokken personen immers een maatregel waardoor zij uit hun ver-

trouwde werkomgeving worden verwijderd om […] zich vervolgens te moeten aanpassen aan een nieuwe.

Daarom zal bij het bepalen van de nieuwe school, in de mate van het mo-

gelijke rekening worden gehouden met de persoonlijke belangen van Chris De Mesmaecker en Leen Van Elsacker.

[…]

Leen Van Elsacker zou geaffecteerd kunnen worden naar basisschool Klavertjevier. In deze school is een plaats vrij in de instapklas (2,5-jarigen).

Dit is de leeftijd waaraan Mevrouw Van Elsacker heel graag lesgeeft. De lokalen zijn gelegen in de Arthur Sterckxstraat waar enkel 2,5- en 3- jarigen les volgen.

De school is ook dicht gelegen bij het station zodat we ook rekening hou-

den met de mobiliteit van Mevrouw Van Elsacker.

De directie zal verder begeleid worden in het aanbrengen van verande-

ringsprocessen. Ook de bekommernissen van het personeel zoals deze uit de 360° evaluatie naar voor komen, zullen na de doorlichting en rekening houdend met de aandachtspunten uit het doorlichtingsverslag opgevolgd worden.”

IX-8044-6/26

3.5. Op 26 augustus 2011 heeft de directeur een gesprek met ver-

zoekster over het afscheid dat werd georganiseerd voor een administratieve me-

dewerker, waarop de directeur en de zorgcoördinator niet waren uitgenodigd. Het verslag van dit gesprek luidt:

“Voorgeschiedenis:

Op 1 juli 2011 organiseerden enkele collega’s een verrassingsontbijt voor een afscheidnemende administratieve medewerker zonder medeweten van directie, ZOCO en andere administratieve medewerker. Het afscheid werd reeds eind juni op school gevierd op aansturen van de directie. Directie voert hierover individuele gesprekken met aanwezige collega’s eind au-

gustus. Het team werkt in de schoolbegeleiding immers aan open commu-

nicatie en vertrouwen.

De gesprekken verlopen rustig behalve dat met Leen Van Elsacker.

Het gesprek:

Directie maakt haar ontgoocheling kenbaar in het kader van voornoemde traject. Leen gaat stemverheffend vrijwel meteen in de aanval: ‘mogen we nu ook in de vakantie als niet meer doen wat we willen?’ ‘altijd hetzelfde hier, ik heb al stress en het schooljaar moet nog beginnen’ Wanneer ik haar vraag waarom iedereen, behalve ikzelf, de andere secre-

tariaatsmedewerker en de zorgcoördinator, op de hoogte was: ‘ik vertrouw u niet en Nathalie (de andere secretariaatsmedewerker) en Ann (de ZOCO)

ook niet!’ Het gesprek kent geen verzoenend einde.”

3.6. Op 29 augustus 2011 wordt verzoekster door L.R. ervan in kennis gesteld dat zij met ingang van 1 september 2011 verplicht geaffecteerd wordt aan de stedelijke basisschool Klavertjevier, wijkafdeling Arthur Sterckx-

straat te Berchem. Dit is de bestreden beslissing in de zaak A. 203.801. Ze wordt enkel mondeling aan verzoekster meegedeeld.

3.7. Na een aantal vergeefse contacten met de schooldirectie, wijzen de raadslieden van verzoekster de verwerende partij met een aangetekend schrijven op 8 december 2011 erop dat een verplichte affectatie steeds schriftelijk gemoti-

veerd dient te zijn. Zij vragen voorts de intrekking van de bestreden beslissing.

Op 3 februari 2012 geeft de verwerende partij de raadslieden van verzoekster te kennen dat verzoekster zich niet heeft verzet tegen haar nieuwe affectatie waarvan zij de reden reeds mondeling aan verzoekster kenbaar had ge-

IX-8044-7/26

maakt. Zij verduidelijkt dat tot deze affectatie werd beslist in het belang van het onderwijs en vat de redenen bondig samen.

Op 27 februari 2012 dient verzoekster het annulatieberoep A. 203.801 in tegen de beslissing van 29 augustus 2011.

3.8. De verwerende partij besluit daarop om de procedure tot affec-

tatie te hernemen en voegt in het kader daarvan nog een getuigenverklaring toe aan het dossier van een gewezen waarnemend directeur van Het Vliegertje. Over de houding van verzoekster stelt deze het volgende:

“Mevr. Leen Van Elsacker was dat schooljaar zwanger en is dan ook ge-

ruime tijd in zwangerschapsverlof geweest. Wanneer zij midden schooljaar het team terug kwam vervoegen, werd al snel duidelijk dat Mevr. Van Elsacker haar werk en privéleven moeilijk gecombineerd en geregeld kreeg. Haar lichaamstaal liet dit meermaals uitschijnen. Daarnaast deed zij regelmatig uitspraken (vooral wanneer er activiteiten/vergaderingen wer-

den ingelast of verplaatst) waaruit bleek dat zij het organisatorisch niet kon bolwerken en het emotioneel zeer moeilijk had. Dit neemt niet weg dat Mevr. Van Elsacker een sterke, creatieve leerkracht was in haar klas en een goede relatie had opgebouwd met haar kleuters en de ouders. Dit werd ui-

teraard met [de directeur] besproken en we hebben dan ook ten opzichte van Mevr. Van Elsacker de rest van het schooljaar een gedoogbeleid ge-

hanteerd.”

3.9. Op 5 maart 2012 legt verzoekster een klacht neer bij IDEWE

wegens pesterijen door L.R.

3.10. Op 30 mei 2012 deelt de divisiedirecteur aan verzoekster mee te overwegen om haar bij wege van ordemaatregel te affecteren aan een andere school binnen de scholengemeenschap Oost, namelijk de stedelijke basisschool Klavertjevier, wijkafdeling Arthur Sterckxstraat te Berchem, en zij nodigt ver-

zoekster uit voor een hoorzitting op 19 juni 2012.

Op 19 juni 2012 wordt verzoekster door de divisiedirecteur en de directeur coördinatie van de scholengroep gehoord.

IX-8044-8/26

3.11. Op 5 juli 2012 bespreekt het college van directeurs de voorge-

nomen reaffectatie van verzoekster. Dienaangaande wordt in het verslag het vol-

gende geacteerd:

“Na bespreking van het dossier, stelt het college van directeurs SG Oost vast dat:

(a) collega Van Elsacker • Moeilijk kan samenwerken met de directeur;

• Herhaaldelijk heeft aangegeven geen vertrouwen meer te hebben in de directeur;

• Het moeilijk heeft met de frequentie en duur van activiteiten na de schooluren (personeelsvergadering, schoolfeest,...);

• Zich niet kan vinden in allerlei vormen van onderwijsvernieuwing en zich t.a.v. collega’s hierover systematisch negatief uitlaat.

[…]

Het college stelt daarnaast vast dat diverse pogingen van de directeur en de directeur coördinatie om hierin verandering te brengen (persoonlijke ge-

sprekken, teamgesprekken, waardering directeur, begeleiding directeur coördinatie,...) tot niets geleid hebben. Hierdoor valt het niet te verwachten dat dit gedrag zal wijzigen.

Bovendien lijden ook andere collega’s onder de wrijvingen tussen de di-

recteur en de betrokken collega’s.

Voor het college is het duidelijk dat hierdoor de goede werking van de school op de helling komt te staan, waardoor een maatregel zich opdringt.

Om uit deze conflictsituatie te komen, adviseert het college van directeurs unaniem:

(a) tav mevrouw Van Elsacker - De beslissing van 29 augustus 2011, die de affectatie van mevrouw Van Elsacker tot voorwerp had, als ingetrokken te beschouwen;

- Mevrouw Van Elsacker, in het belang van de goede werking van de Stedelijke kleuterschool Het Vliegertje te affecteren naar een andere school binnen dezelfde scholengemeenschap Oost, met name de Stedelijke kleu-

terschool Klavertje vier.”

3.12. Met een ter post aangetekend schrijven van 29 augustus 2012

geeft L.R. aan verzoekster het volgende te kennen:

“Ik richt mij tot u als directeur coördinatie-scholengemeenschap van het Stedelijk Basisonderwijs, scholengemeenschap Oost.

De directie van de kleuterschool Het Vliegertje, […] heeft mijn aandacht gevestigd op een aantal problemen aangaande de goede werking van en verstandhouding binnen de school, verband houdend met uw attitude. In het belang van de school verzocht zij mij deze probleemsituatie te onder-

zoeken en indien nodig de gepaste maatregelen te treffen.

IX-8044-9/26

U werd door mij op 23 mei 2012 schriftelijk uitgenodigd voor een gesprek.

Dit gesprek, in het bijzijn van uw raadsvrouw, vond plaats op dinsdag 19 juni 2012.

Het dossier, inclusief uw opmerkingen, werd voor advies voorgelegd aan het College van directeurs van Scholengemeenschap Oost. Na grondige bespreking van het dossier kwam het college op 5 juni 2012 tot een eens-

luidend advies:

- De beslissing van 29 augustus 2011, die uw affectatie tot voorwerp had, als ingetrokken te beschouwen.

- In het belang van de goede werking van Stedelijke kleuterschool het Vliegertje u te affecteren.

Na zorgvuldige afweging van de feiten en de argumenten sluit ik mij aan bij dit advies.

Door de negatieve invloed die u hebt in het schoolgebeuren, stel ik vast dat de samenwerking met uw directeur moeizaam verloopt. Ten aanzien van zowel [de directeur] als mezelf heeft u uitdrukkelijk aangegeven dat u in professioneel opzicht alle vertrouwen in [de directeur] bent verloren.

In uw argumentatie ontkent u deze uitspraken. Ik kan slechts verwijzen naar het terugkoppelingsgesprek van de 360° waar u stelde dat u niets ge-

loofde van wat de directeur u tijdens een eerder gesprek, waaraan een conflict voorafging, had meegedeeld. Bovendien refereert u verschillende malen naar het afscheid van de secretariaatsmedewerker. Het afscheids-

ontbijt dat daarna plaats vond in een collegiale sfeer was zonder medewe-

ten van de directeur, de zorgcoördinator en de andere secretariaatsmede-

werker. Ik leid hieruit af dat het vertrouwen in deze drie personen zoek was en dat open communicatie niet meer mogelijk was.

Voorts worden de wijzigingen die in het raam van de onderwijsvernieu-

wing worden doorgevoerd, door u ervaren als een zware planlast en stuiten op weerstand.

In uw verweer geeft u aan dat u vernieuwingen als een vrijblijvende vorm van werken beschouwt. Dit is onjuist. Beslissingen over onderwijsver-

nieuwingen of -veranderingen die door uw directeur, mits goedkeuring door de scholengemeenschap en door de divisie basisonderwijs, worden opgelegd in het belang van de school. Deze veranderingen passen in de visie van het Stedelijke Basisonderwijs en pedagogisch project van het Stedelijk Onderwijs Antwerpen en moeten nageleefd worden.

In het licht hiervan is ook uw opmerking betreffende het ontbreken van een beleidsvisie ongegrond. De directeur kan mij een duidelijk schoolwerk-

plan, GOKplan, zorgplan en schoolvisie voorleggen.

Tijdens de teamvergaderingen werden regelmatig de pedagogisch- didac-

tische werkvormen besproken in functie van de schoolwerking. De af-

spraken hieromtrent werden opgenomen in het schoolplan. Toch bleef u deze afspraken en manier van werken steeds in vraag stellen. U straalde deze houding ook af op andere collega’s, wat de werking van het school-

team niet ten goede komt.

Ook schoolactiviteiten die buiten de schooluren plaatsvinden, zoals het schoolfeest, personeelsvergaderingen, enz. ontlokken steeds vaker nega-

tieve commentaar.

IX-8044-10/26

In zoverre deze schoolactiviteiten de werklast zouden verhoogd hebben, stel ik vast dat de directeur verschillende acties heeft ondernomen om binnen de verplichte onderwijsopdracht (dit is ruimer dan klas- en schoolopdracht) de planlast en stressvolle situaties te verminderen. Dit bleek uit het verminderen van feesten, extra personeelsvergadering met als onderwerp ‘welbevinden van het team’, inschakelen van externen voor toezichten, andere planningsvorm voorgesteld om de planlast te verlagen, op participatieve wijze de frequentie en duur van de personeelsvergade-

ringen bepalen, bij de voorbereiding van feestelijkheden een beurtrol op-

stellen voor opbouw en afbraak en die vrij door iedereen mocht ingevuld worden,.... Ondanks al deze inspanningen bleef uw houding onveranderd.

Hieruit kan ik slechts afleiden dat u andere verwachtingen bij de invulling van uw ambt heeft dan de beleidsvisie van de directie.

Tot slot wens ik nog terug te komen op de 360° waardering, waarvan u ten onrechte in twijfel trekt dat deze niet anoniem zou zijn. Op geen enkel moment werden de individueel ingevulde waarderingen besproken. De cijfergegevens die besproken werden, waren de samenvatting van deze bevraging.

U ziet deze bevraging ten onrechte als een evaluatie van uw directeur.

Zowel mevrouw […] als ikzelf hebben toegelicht dat dit een evaluatie was van de schoolwerking en dat dit ging over gedeelde verantwoordelijkhe-

den. Deze bevraging bevestigde nogmaals de moeilijkheden in het schoolteam.

Herhaaldelijk werd de vraag gesteld of het schoolteam dan wel een indi-

vidueel personeelslid begeleiding wenste en in bevestigend geval hoe deze begeleiding het best werd ingevuld (externe begeleiding, begeleiding door de directeur coördinatie,..).

Het team gaf aan dat het volstond dat de directeur gecoacht werd; het team zelf voelde deze behoefte niet. Noch externe begeleiding noch begeleiding door mezelf werd wenselijk geacht. Uiteindelijk werd overeengekomen dat de directeur coördinatie de volgende personeelsvergadering zou bijwonen.

Hier konden slechts de gekende problemen vastgesteld worden.

In het licht van dit alles, beschouw ik de beslissing van affectatie naar Stedelijke basisschool Klavertjevier [van] 29 augustus 2011 als ingetrok-

ken.

Voorts beslis ik om u, in toepassing van artikel 45 van het rechts[positie]decreet van 27 maart 1991 en artikel 3.3.9 van de beslissing van de Raad van Bestuur van het AG Stedelijk Onderwijs Antwerpen met betrekking tot de delegatie van bevoegdheden, bij wijze van ordemaatregel te affecteren naar een andere school binnen scholengemeenschap Oost.

Onze voorkeur gaat hierbij uit naar de Stedelijke basisschool Klavertjevier in Berchem. Deze affectatiebeslissing gaat in op 1 september 2011.

Tegen deze beslissing kan een beroep tot nietigverklaring, eventueel ver-

gezeld van een verzoek tot schorsing, worden ingesteld bij de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State, Wetenschapsstraat 33, 1040

Brussel. Dit beroep dient schriftelijk en bij ter post aangetekend schrijven te worden verzonden binnen een termijn van zestig dagen na de kennisge-

ving van deze beslissing.”

IX-8044-11/26

Dit is de bestreden beslissing in de zaak A. 206.746.

3.13. Ten aanzien van Chris De Mesmaecker wordt een vergelijkbare beslissing genomen die door haar wordt aangevochten, waarover de Raad van State heden bij arrest nr. 225.553 uitspraak doet.

IV. Samenvoeging

4. Er is vanwege de verwevenheid tussen de beide beroepen, in feite en in rechte, reden om ze in het belang van een goede rechtsbedeling samen te voegen.

V. Ontvankelijkheid van de beroepen

Exceptie

5. In de zaak A. 206.746 werpt de verwerende partij op dat ver-

zoekster geen rechtsmiddelen aanvoert tegen de beslissing van 29 augustus 2012, in de mate deze de beslissing van 29 augustus 2011 intrekt. Zij stelt dat de intrek-

king dienvolgens definitief is geworden en dat hierdoor de zaak A. 203.801 zonder voorwerp wordt.

6. In de memorie van wederantwoord weerspreekt verzoekster deze vaststelling niet. In haar laatste memorie stelt verzoekster dan weer dat zij wel degelijk een middel heeft aangevoerd tegen de beslissing van 29 augustus 2012 in zoverre die de beslissing van 29 augustus 2011 intrekt, namelijk dat de verwerende partij, na de vaststelling van het manifest onrechtmatig karakter van de beslissing van 29 augustus 2011, onredelijk lang heeft gewacht om tot de intrekking ervan over te gaan en dat de verwerende partij aldus haar recht tot intrekking heeft ver-

beurd.

IX-8044-12/26

Vervolgens betoogt zij dat een vernietiging van de beslissing van 29 augustus 2012 voor gevolg heeft dat haar beroep tegen de beslissing van 29 augustus 2011 niet zonder voorwerp wordt. Zij voert met betrekking tot haar belang aan dat “bij gebreke aan intrekking, de tweede affectatiebeslissing niet genomen had kunnen worden en enkel de eerste bestreden affectatiebeslissing gold dewelke manifest onrechtmatig is”.

Beoordeling

7.1. Met haar beroep in de zaak A. 203.801 beoogt verzoekster dat de beslissing van 29 augustus 2011 houdende haar affectatie aan de kleuterschool Klavertjevier met ingang van 1 september 2011, middels een nietigverklaring door de Raad van State uit het rechtsverkeer wordt verwijderd.

Welnu, de verwerende partij hééft deze bestreden beslissing reeds uit het rechtsverkeer weggenomen. Zij heeft ze immers op 29 augustus 2012

uitdrukkelijk ingetrokken.

De intrekking van een beslissing heeft tot gevolg dat die beslis-

sing ab initio uit het rechtsverkeer verdwijnt en dat ze geacht wordt nooit te zijn genomen. Dit is niet anders omdat het bestuur in de gegeven omstandigheden tot de intrekking van zijn beslissing is gekomen nadat ertegen een annulatieberoep is ingediend.

Een inwilliging van het annulatieberoep levert verzoekster niet méér voordeel op dan zij reeds ingevolge de intrekking heeft verkregen. Die in-

trekking van de beslissing ontneemt immers per definitie aan het eerste annula-

tieberoep zijn voorwerp.

Bij een herleven van dat voorwerp, door een nietigverklaring van de intrekkingsbeslissing, heeft verzoekster dan weer geen belang – wat desnoods ambtshalve door de Raad wordt vastgesteld.

IX-8044-13/26

7.2. Toegepast op de huidige zaken, betekent dit dat verzoekster in de tweede zaak zonder belang is bij haar beroep, in zoverre het de intrekking tot voorwerp zou hebben en dat de intrekking van de beslissing bestreden in de eerste zaak, het tot nietigverklaring strekkende beroep van die beslissing zonder voor-

werp maakt.

8. In de gegeven omstandigheden past het evenwel de verwerende partij in de kosten van het beroep A. 203.801 te verwijzen.

9. Dienvolgens wordt hierna nog enkel het beroep onderzocht in de zaak A. 206.746, in zoverre het gericht is tegen de beslissing om verzoekster “bij wijze van ordemaatregel […] te affecteren naar een andere school binnen Scho-

lengemeenschap Oost vanaf 1 september 2011”.

VI. Onderzoek van de middelen

A. Eerste middel

Uiteenzetting van het middel

10.1. Het eerste middel is ontleend aan de schending – eerste mid-

delonderdeel – van artikel 3 van de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de uitdrukke-

lijke motivering van de bestuurshandelingen’, van de materiële-motiveringsplicht, van artikel 45 van het decreet van 27 maart 1991 ‘betreffende de rechtspositie van sommige personeelsleden van het gesubsidieerd onderwijs en de gesubsidieerde centra voor leerlingenbegeleiding’ (hierna: het rechtspositiedecreet) en – tweede middelonderdeel – van de rechten van verdediging, van de redelijke termijn en van het verbod op retroactiviteit.

10.2. In haar laatste memorie verklaart verzoekster dat zij haar ar-

gumentatie omtrent het eerste middel “integraal [herneemt] met uitzondering van deze inzake de formele motivering”. Deze verklaring kan niet anders worden op-

IX-8044-14/26

gevat dan als een verzaken aan het eerste middelonderdeel in de mate waarin het betrekking heeft op de schending van de formele-motiveringsplicht.

Wat voorts artikel 45 van het rechtspositiedecreet betreft, laat verzoekster na ook maar enige toelichting te geven van de wijze waarop deze bepaling volgens haar geschonden zou zijn.

Er wordt hierna dan ook geen aandacht meer aan gegeven.

10.3. In het eerste middelonderdeel voert verzoekster voorts nog aan dat de motieven voor de bestreden affectatie “feitelijk onbestaande” zijn. Haar betoog dienaangaande luidt:

“Vooreerst was van een veranderingsproces in basisschool Het Vliegertje geen sprake, van enige planlast evenmin. Verzoekster bood nooit enige weerstand bij buitenschoolse activiteiten, integendeel: bij projecten, feestjes,... bleef verzoekster bijna altijd tot laatste om mee op te ruimen, enz... Bij het afsluitingsfeest van juni 2011, een feest met het schoolteam en het oudercomité, bleef verzoekster mee tot de laatste, terwijl de directrice al naar huis was.

Van enig verloren vertrouwen in de secretariaatsmedewerker en zorg-

coördinator was geen sprake, integendeel. Verzoekster contacteerde betrokkenen, die eveneens verrast waren gelet op de goede verstandhouding tussen verzoekster en betrokkenen.

Van enig negativisme die verzoekster overgebracht zou hebben op haar collega’s is evenmin sprake, integendeel is verzoekster eerder een optimist.

Verzoekster benadrukt nooit verklaard te hebben geen vertrouwen te heb-

ben in de directie doch slechts op uitdrukkelijk verzoek de problemen en misverstanden uitgeklaard te hebben.

Tevens argumenteert zij dat haar werk nooit leed onder de combinatie werk-gezin. Van een conflictsituatie tussen zichzelf en [de directeur] had verzoekster geen weet.

Wat het gesprek van het ontbijt betreft, was er geen sprake […] van stemverheffing, er werd geenszins door haar ooit verklaard geen vertrou-

wen te hebben in de secretariaatsmedewerkster en de zorgcoördinator, dat er nooit enige weerstand geboden werd door haar bij wijzigingen doch er wel open en eerlijk gecommuniceerd werd op vergaderingen zoals ge-

vraagd door [de directeur] die aan verzoekster tijdens een evaluatie in 2004

nog meldde wijzer te worden van het uitwisselen van ideeën en visie.

De gedetailleerde argumentatie werd bijgevoegd zoals weergegeven in de e-mail van verzoekster van 15.06.2012. Na ontvangst van de e-mail van […] 13.06.2012, werd de inhoudelijke argumentatie verder uitgewerkt.

IX-8044-15/26

Nooit werd mevrouw Van Elsacker gewezen op haar attitude die thans volgens [de directeur] voor problemen zou zorgen in het team waardoor ze nooit de kans kreeg hieraan te werken terwijl ze wel steeds open stond voor opmerkingen of kritiek om zichzelf als persoon en/of juf te verbeteren.

Nooit werd negatieve commentaar gegeven op schoolactviteiten. Het ware nuttig het rapport van de preventieadviseur psychosociale aspecten groep IDEWE toe te voegen aan het dossier opdat ook verzoekster kennis kan krijgen van dit rapport en opdat bij de te nemen beslissing rekening ge-

houden wordt met alle relevante elementen.

Dat verzoekster beter zou functioneren in een kleinere vestiging, in casu stedelijke basisschool Klavertjevier kan onmogelijk deel uitmaken van de motivering aangezien op het moment van de affectatiebeslissing nog niet geweten was naar welke school verzoekster geaffecteerd zou worden.

Na kennisname van de thans bestreden beslissing argumenteert verzoekster bijkomend als volgt:

‘[L.R.] wijst me erop dat ik in mijn verweer aangeef dat vernieuwingen als een vrijblijvende vorm van werken wordt beschouwd en dat dit onjuist is.

Opnieuw wil ik er dan op wijzen dat er hierover alweer geen duidelijke communicatie was van [de directeur] naar haar team toe, want op geen enkel ogenblik is er aan ons duidelijk gemaakt dat de nieuwe werkvormen die voorgesteld werden, móesten uitgevoerd worden. Naar mijn gevoel waren deze er om uit te proberen, als verrijking. Ik heb zelfs een keer aan de zorgcoördinator,[…], de vraag gesteld of dat we de werkvorm ‘pretea-

ching’ al moesten hanteren, wanneer daar de noodzaak nog niet van voordeed in mijn klaswerking. Haar antwoord was duidelijk: als je het als klasleerkracht nog niet nodig achtte, hoefde het uiteraard niet... Ik wil ook refereren dat er nooit getwijfeld werd als mijn capaciteiten als leerkracht.

Onderwijsvernieuwingen zoals bijv. werken in kleine groep, was een vorm die ik reeds lange tijd spontaan hanteerde. Opnieuw is er geen communi-

catie naar mij toe geweest, dat ik hierin zou tegengewerkt hebben, zodat ik er dus ook niets aan kon doen.

Wat de beleidsvisie van [de directeur] betreft: we hebben als team aan de beleidsvisie gewerkt. [De directeur] heeft me er nooit over aangesproken dat de invulling van mijn ambt niet strookt met de bestaande beleidsvisie.

Integendeel, ze gaf me steeds te kennen mijn job zeer goed te doen. We zouden wel een nieuwe schoolvisie opstellen in de nabije toekomst, omdat de huidige schoolvisie verouderd was en opgesteld door de vorige directie en enkele reeds gepensioneerde collega’s...

Ná mijn verwijdering van de school hoor ik plots dat ik een negatieve in-

vloed had en tegenwerkte?! Waarom heeft [de directeur] haar job niet ge-

daan en mij daar persoonlijk en vertrouwelijk over aangesproken? Waarom heeft ze daar nooit een verslag of andere van gemaakt?

Ik heb nooit negatieve commentaar geuit over het schoolfeest of perso-

neelsvergaderingen. Ik heb wel mijn standpunt betreffende het herfstfeest en kleuteropvoering op éénzelfde schooljaar geuit (wat dan vooral ook bij de kleuters zelf stress en last veroorzaakt: onderwijs met oog op het welzijn van de kinderen), Maar daar zijn toch vergaderingen voor: om dingen be-

spreekbaar te maken. En mits net deze twee dingen aangepast zijn sinds

IX-8044-16/26

schooljaar 2010-2011, ga ik er van uit dat [de directeur] hier als directie achterstond, anders had zij, als directie, bij haar standpunt moeten blijven en dit aan haar team moeten duidelijk maken, Wat de middag-toezichten betreft: het was inderdaad een hele hulp dat er externen werden ingeschakeld, maar plots meldt [de directeur] op een vergadering dat zij van deze externen vanaf wil, omdat deze steeds bij haar komen klagen over hun privé-zaken?! Kan [de directeur] dan niet com-

municeren met deze mensen dat ze privé en werk gescheiden moeten houden en dat ze anders hun conclusies moeten trekken? Zolang zij hun werk pedagogisch verantwoord uitvoeren, moeten ze toch niet weg?

Met de andere na-schoolse activiteiten heb ikzelf nooit echt moeilijkheden gehad, waardoor ik hierover zeker geen negatieve houding heb aangeno-

men.

Ik heb de indruk dat [de directeur] een opsomming heeft gemaakt van de ‘klachten’ van alle teamleden samen, en deze nu allemaal in mijn schoenen probeert te schuiven. Zoals hierboven vermeld, geef ik eerlijk de zaken aan waarmee ik het moeilijk had (en dan vooral met het oog op het welzijn van de kinderen!) En zoals u kan lezen zijn dan net deze zaken dan ook aan-

gepakt, waardoor [de directeur] te kennen geeft, hier als directie achter te staan.

Ik wil er op wijzen dat ikzelf met voorstellen kwam in het belang van het onderwijs, de beleidsvisie, planlastverminderingen... Zo worden er nu in elke klas postbriefjes opgesteld voor alle ouders, waarop informatie staat waarover de kinderen aan het leren zijn. Het is een extra jobje om te doen, maar omdat het zo een goed initiatief was (in het belang van goed onder-

wijs) vonden zowel ik als de andere juffen van de 1st kleuterklas dit geen probleem. Daar was het enthousiasme om hun ambt uit te oefenen volgens de beleidsvisie inderdaad ver te zoeken. Zowel mijn parallel collega als ikzelf, waren zeer gemotiveerde en gedreven werkkrachten die ons enorm inzetten om goed onderwijs te bieden. Als ik een negatieve houding zou hebben, zou ik toch nooit zo’n goede voorstellen doen met oog op beter onderwijs?

Mijn laatste schooljaar in het Vliegertje heb ikzelf ook een voorstel gedaan i.v.m. het beter benutten van de speeltijden. Oorspronkelijk bleef het me-

rendeel na de speeltijd om bepaalde redenen nog langer buiten zitten. Maar omdat ik voor mezelf vond dat de lestijden op een andere manier optimaler benut konden worden heb ik hierover een voorstel gedaan. Waarin [de di-

recteur] opnieuw is meegegaan. Ze vond het een zeer goed initiatief. Op-

nieuw wil ik aantonen dat ik alleen maar het beste voorhad met mijn ambt invulling, beleidsvisie...

Tot slot wens ik er op te wijzen dat na mijn verplichte affectatie, die ge-

beurde 3 dagen voor het nieuwe schooljaar startte, totaal onverwachts, uit het niets, ik in een depressie ben beland, waardoor ik niet enkel de 360°

waardering in twijfel heb getrokken. Maar ook mijn kwaliteiten als kleu-

terjuf (misschien ben ik geen goede juf?), mijn opvoeding van mijn twee zoontjes (heeft het nut om waarden en normen aan mijn kinderen bij te brengen, als deze zomaar, van de ene op de andere dag, door een persoon die je niet kent, met de vloer gelijk gemaakt worden), de reden van mijn

IX-8044-17/26

bestaan (plots wordt mijn toekomst afgepakt, welke zin heeft het leven nog). Vele andere dingen ben ik in twijfel gaan trekken. Ik ben ook maar een mens! Neem me dat niet kwalijk.

Ik zag de bevraging niet als een evaluatie van de directeur, maar wel als hulpmiddel om iets aan de sfeer binnen het team te verbeteren. Daarom ook heb ik open en eerlijk mijn gevoelens en bevindingen in de groep bekend gemaakt. Helaas betaal ik dat nu met een hoge tol. En het spijtige is, dat de sfeer er in Het Vliegertje nu, een schooljaar later, nog steeds niet op ver-

beterd is, in tegendeel. Nog steeds hebben de leerkrachten daar gesprekken met preventie-adviseur, […], van Idewe. En wensen de leerkrachten daar ook een goed gesprek met mijnheer […]. Zij hebben de verplichte affecta-

tie, het breken van het team, nog steeds niet verwerkt’.”

10.4. In een tweede middelonderdeel klaagt verzoekster de schending aan van haar rechten van verdediging doordat de hoorzitting over de voorgenomen affectatie pas negen maanden na de affectatiebeslissing en meer dan een jaar na de beweerde feiten plaatsvond, hetgeen een minder accuraat verweer tot gevolg heeft gehad.

Zij is ook van oordeel dat de tijdspanne van meer dan een jaar tussen de beweerde feiten en het verhoor en de beslissing de vereiste van de rede-

lijke termijn schendt.

Ten slotte stelt zij dat het verbod op retroactiviteit is miskend doordat de bestreden beslissing met terugwerkende kracht ingaat.

11. In haar memorie van wederantwoord dupliceert verzoekster haast woordelijk het middel zoals zij het in het inleidend verzoekschrift heeft uiteengezet.

12.1. Met betrekking tot de aangevoerde schending van de materiële-

motiveringsplicht zet verzoekster in haar laatste memorie uiteen dat L.R. een cruciale rol heeft gespeeld bij de bestreden beslissing en bij de 360°-waardering die aan de basis ervan ligt. Het verslag dat door IDEWE is opgesteld naar aanleiding van haar klacht tegen L.R. kan aantonen dat de bestreden beslissing onredelijk is en gebaseerd op beweringen die feitelijk onbestaande zijn. Volgens

IX-8044-18/26

verzoekster kon het bestuur bij het nemen van de bestreden beslissing reeds over het bewuste verslag beschikken en zou dit de foutieve gedragingen van L.R.

bevestigen, maar ondanks herhaaldelijk aandringen is het verslag haar nooit meegedeeld. Zij merkt ook nog op dat het bestuur, gelet op haar gedetailleerde weerlegging van de feiten, niet zonder verder onderzoek in redelijkheid kon besluiten dat de beweerde feiten bewezen zijn.

12.2. Wat de aangevoerde schending van haar rechten van verdedi-

ging betreft, herhaalt verzoekster in de laatste memorie dat het tijdsverloop dat aan de bestreden beslissing is voorafgegaan, impliceert dat zij een minder accuraat verweer heeft kunnen leveren doordat herinneringen bij haar en bij getuigen door de tijd zijn uitgewist. Zij betoogt ook dat het bestuur, een jaar nadat tot affectatie was overgegaan, bijzonder weinig geneigd was om te beslissen dat geen affectatie moest worden opgelegd.

Beoordeling

13. Zoals hiervóór reeds is vastgesteld, heeft verzoekster gedeelte-

lijk afstand gedaan van het eerste middelonderdeel en is het niet ontvankelijk in de mate het naar artikel 45 van het rechtspositiedecreet verwijst.

14.1. Verzoekster is in essentie van oordeel dat de motieven die de bestreden beslissing schragen “feitelijk onbestaande” zijn. In haar betoog ontkent zij elk feit dat ter ondersteuning van de bestreden beslissing wordt aangehaald.

14.2. De Raad van State herinnert eraan, in het kader van de wettig-

heidscontrole op grond van artikel 14, § 1, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State, niet bevoegd te zijn om zijn oordeel omtrent de feiten in de plaats te stellen van het oordeel van het bestuur. Hij vermag enkel na te gaan of de overheid rechtmatig tot haar voorstelling van de feiten is kunnen komen. Daar-

enboven kan een verzoekende partij, om het ontbreken van draagkracht van de motieven van een beslissing aan te tonen, niet volstaan met het louter ontkennen of

IX-8044-19/26

in vraag stellen van de feitelijke elementen waarop de beoordeling door het bestuur berust; het is immers zaak van de verzoekende partij om aanwijzingen te ver-

schaffen die aannemelijk maken dat de door het bestuur in aanmerking genomen gegevens de beslissing niet vermogen te onderbouwen.

Voorts is voor de beoordeling van het middelonderdeel ook van belang eraan te herinneren dat de bestreden beslissing geen tuchtmaatregel is die het personeelslid beoogt te bestraffen voor deontologisch laakbaar gedrag. Het betreft een ordemaatregel. Ze kan worden toegepast nadat is vastgesteld dat de minimale verstandhouding die voor de goede werking van de dienst of van het onderwijs nodig is, blijvend gestoord is. De schuldvraag wordt daarbij niet gesteld.

14.3. De vaststelling dat de goede orde is verstoord, moet vanzelf-

sprekend worden onderbouwd en de motivering moet overeenstemmen met de werkelijkheid. De Raad van State erkent dat, op zich beschouwd, sommige van de aan het adres van verzoekster geconcretiseerde verwijten als overdreven kunnen overkomen: zo kan moeilijk worden ingezien waarom een personeelslid dat een etentje organiseert zonder haar chef uit te nodigen een ordemaatregel boven het hoofd hangt. Dit feestje is ook een ‘feit’ dat, anders dan verzoekster betoogt, niet ‘onbestaande’ is, maar waar het veeleer om gaat is, wat eruit afleidbaar is. Zo bijvoorbeeld, dat verzoekster haar sangfroid verloor toen zij erop aangesproken werd en uitdrukkelijk haar wantrouwen in de directeur liet blijken. Hetzelfde geldt voor vele van de interventies – verbaal en non-verbaal – die vanwege verzoekster opgetekend zijn. De negatieve werksfeer en het heersend gebrek aan vertrouwen in de directie worden in de voorliggende zaak echter niet uit één enkel feitelijk voorval afgeleid, maar uit het complex van gebeurtenissen en gedragingen, waarbij niet zozeer het ‘bestaan’ van elk voorval of de optelsom van die voorvallen, maar wel de context en impact van die gebeurtenissen op de werking van de dienst en van het onderwijs van doorslaggevend belang zijn geweest voor de verwerende partij om in te grijpen.

IX-8044-20/26

Welnu, de stukken van het dossier zoals het aan de Raad van State is voorgelegd – verwezen zij inzonderheid naar de hulpvraag van de directeur eind 2010, de e-mail van de kleuteronderwijzeressen op 24 december 2010, het verslag van M.D., HR-beleidspartner, van 9 maart 2012, het samenvattend verslag van de directeur coördinatie L.R., het verslag van de directeur naar aanleiding van het gesprek met verzoekster op 26 augustus 2011 en de getuigenverklaring van een vroegere directeur over verzoeksters houding – geven er blijk van dat de verwe-

rende partij met gepaste ernst en zorgvuldigheid tot haar voorstelling van de feiten is gekomen.

De verwerende partij mocht op goede grond uit het geheel van deze stukken afleiden, eensdeels, dat in de kleuterschool Het Vliegertje het or-

dentelijk verloop van de dienst duurzaam verstoord was ingevolge aanhoudende wrijvingen tussen de directie en bepaalde personeelsleden en, anderdeels, dat verzoekster een gangmaakster was om een goede samenwerking tussen de colle-

ga’s te bemoeilijken.

Verzoeksters betoog is niet van aard deze uit het dossier blij-

kende vaststellingen te ontkrachten en het aan elk overheidsonderzoek klevend vermoeden van objectiviteit te keren. Niet wordt ingezien hoe het verslag van IDEWE naar aanleiding van verzoeksters klacht over L.R. tot het besluit kan leiden dat de bedoelde vaststellingen, waarvan de materialiteit uit diverse bronnen blijkt, onbestaande zijn.

14.4. Het eerste middelonderdeel wordt verworpen.

15.1. Verzoekster is omtrent de voorgenomen ordemaatregel gehoord op 19 juni 2012, terwijl de bestreden beslissing op 29 augustus 2012 is genomen.

De grief, dat verzoeksters rechten geschonden zijn omdat zij pas na de affectatiebeslissing is gehoord, mist feitelijke grondslag.

IX-8044-21/26

15.2. Voorts maakt verzoekster niet aannemelijk dat zij door de tijdspanne die verstreken is tussen de feiten en de hoorzitting haar verweer minder accuraat kon voeren. De feiten waarop de beoordeling over het functioneren van verzoekster steunt werden bovendien in diverse documenten vastgelegd die date-

ren van of kort na de relevante periode, zodat de vraag of herinneringen zijn uit-

gewist niet relevant is.

De grief, dat verzoeksters rechten van verdediging – versta: de hoorplicht – ingevolge het tijdsverloop zijn geschonden, is ongegrond.

15.3. Wanneer geen bepaling zulks uitdrukkelijk voorschrijft, dient de overheid krachtens een beginsel van behoorlijk bestuur binnen een redelijke ter-

mijn uitspraak te doen over aangelegenheden waardoor de betrokkene ernstig in zijn belangen kan worden geschaad. Het redelijk karakter van de termijn moet telkens worden beoordeeld aan de hand van de specifieke omstandigheden van de zaak, zoals de complexiteit van het dossier, het gedrag van de partijen en het be-

lang van een tijdige beslissing voor de betrokkene.

In de voorliggende zaak wordt de verwerende partij bijgevallen in haar betoog dat verzoekster zelf pas op 27 februari 2012 een beroep heeft in-

gesteld tegen de initiële affectatiebeslissing van 29 augustus 2011, wat de houding van verzoekster tegenover het aanslepen van een beslissing al relativeert; dat de verwerende partij vervolgens kennis heeft genomen van de grieven van verzoek-

ster en een bijkomend onderzoek heeft gevoerd, verklaringen aan het dossier heeft toegevoegd, verzoekster voor een hoorzitting heeft uitgenodigd, de voorziene adviesprocedure via het college van directeurs heeft doorlopen en uiteindelijk op 29 augustus 2012 – hetgeen binnen een termijn van zes maanden is – een nieuwe beslissing heeft genomen. Uit de bespreking hiervóór blijkt ook dat verzoekster niet overtuigt dat een éérdere uitspraak voor haar mogelijk gunstiger ware geweest of dat de opgelopen vertraging haar rechten van verdediging zou hebben geschaad.

De Raad van State bedenkt daarbij ten slotte ook, dat het dienstbelang in het on-

IX-8044-22/26

derwijs principieel ermee gebaat is dat een affectatie per schooljaar uitwerking heeft.

Al deze elementen in acht genomen, oordeelt de Raad dat ver-

zoekster niet aantoont dat in de specifieke omstandigheden van deze zaak de duur van het procedureverloop gelijkstaat met een schending van de redelijke-termijneis zodat ook dit aspect van het tweede middelonderdeel niet gegrond is.

15.4. Het is een administratieve overheid waarvan de beslissing wordt aangevochten voor de Raad van State niet a priori verboden haar beslissing in te trekken om opnieuw te beslissen en zelfs dezelfde beslissing te nemen. Het be-

ginsel van de niet-terugwerkende kracht is voorts niet absoluut, maar kan onder bepaalde voorwaarden of in bepaalde omstandigheden worden getemperd. Dit is onder meer het geval, wanneer de retroactiviteit noodzakelijk blijkt met het oog op de goede werking van de dienst of ter regularisatie van een feitelijke of rechtstoe-

stand, en dan nog op voorwaarde dat de terugwerking het vereiste van de rechts-

zekerheid eerbiedigt en, in beginsel, geen verkregen situaties worden aangetast.

Het bestuur heeft in de voorliggende zaak binnen de voormelde grenzen gehandeld.

De bestreden beslissing is vooreerst ingegeven door de goede werking van de dienst.

Ingevolge de beslissing van 29 augustus 2011 is verzoekster geaffecteerd aan een andere school, Klavertjevier. Deze beslissing heeft bepaalde rechtsgevolgen doen ontstaan. Het annulatieberoep van verzoekster heeft het be-

stuur evenwel erop geattendeerd dat zijn beslissing niet van elke wettigheidskritiek is ontbloot. Het bestuur kan dan ook niet worden verweten dat het deze situatie wil ondervangen door, met het herstel van de wettigheid als legitiem oogmerk, tegelijk met de intrekking een nieuwe beslissing tot affectatie te nemen en deze met te-

rugwerkende kracht te laten ingaan. Naar hun strekking luiden de beide orde-

IX-8044-23/26

maatregelen wezenlijk identiek, in zoverre ze beogen verzoekster te verwijderen uit de school Het Vliegertje en haar aan een andere school te affecteren. Door de terugwerkende kracht van de bestreden beslissing stemt de temporele werking overeen met die van de beslissing die vooraleer ze werd ingetrokken de situatie van verzoekster regelde. De bestreden beslissing eerbiedigt voorts de vereisten van de rechtszekerheid aangezien ze inhoudelijk enkel herneemt hetgeen waartoe reeds besloten was bij de ingetrokken beslissing en ze doet geen afbreuk aan enig in het verleden verkregen recht waarop verzoekster zich zou kunnen beroepen.

In die omstandigheden vormt de handelwijze van de verwerende partij geen schending van het non-retroactiviteitsbeginsel.

15.5. Ook het tweede middelonderdeel wordt verworpen.

16. Het eerste middel is in geen van zijn onderdelen gegrond.

B. Tweede middel

Uiteenzetting van het middel

17. Het tweede middel is geput uit machtsafwending.

Verzoekster argumenteert dat het bestuur de bestreden beslis-

sing niet heeft genomen in het kader van het algemeen belang, maar om de parti-

culiere belangen van de directeur te dienen die twee kleuteronderwijzeressen verkoos die zij goed kende en haar niet bekritiseerden, boven verzoekster en een collega. Verzoekster stelt dat zij de prijs betaalt voor het oordeel dat zij over de directeur heeft gegeven tijdens de 360°-waardering – waarvan ten onrechte werd aangegeven dat deze anoniem zou zijn – en voor haar ontbijt met een gewezen secretariaatsmedewerker op 1 juli 2011.

IX-8044-24/26

18. In haar laatste memorie voegt verzoekster daar nog aan toe dat het verslag van IDEWE naar aanleiding van de klacht die zij op 5 maart 2012 heeft ingediend wegens pesterijen door L.R. cruciaal zou kunnen zijn voor de beoorde-

ling van het middel.

Beoordeling

19. Tot het bestaan van machtsafwending kan slechts worden be-

sloten wanneer de Raad van State over voldoende met elkaar overeenstemmende gegevens beschikt die aantonen dat het bestuur de bevoegdheid die de wet hem toekent bewust gebruikt heeft voor een ander doel en alleen voor dat doel. In dit geval zou dan moeten blijken dat de verwerende partij haar bevoegdheid om ver-

zoekster voor een bepaalde dienst aan te wijzen, heeft gebruikt enkel en alleen om de persoonlijke belangen van haar directeur te dienen. Het valt aan verzoekster toe om hiervan het bewijs te leveren.

20. Verzoekster brengt in dit verband evenwel geen enkel bewijs-

krachtig element aan waaruit blijkt dat de door haar bestreden affectatie uitsluitend werd opgelegd om het belang van haar directeur te dienen. De bespreking van het eerste middel wijst uit dat tot de affectatie is besloten in het belang van de school, waarbij mag worden opgemerkt dat het college van directeurs van de scholenge-

meenschap unaniem de voorgenomen maatregel heeft geadviseerd.

Er bestaat dan ook geen aanleiding tot verwijzing van de zaak naar de algemene vergadering van de afdeling Bestuursrechtspraak op grond van machtsafwending.

21. Het tweede middel wordt verworpen.

IX-8044-25/26

BESLISSING

1. De zaken A. 203.801/IX-8044 en A. 206.746/IX-8043 worden samenge-

voegd.

2. De Raad van State verwerpt de beroepen.

3. De verwerende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep tot nie-

tigverklaring in de zaak A. 203.801/IX-8044, begroot op 175 euro.

De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep tot nie-

tigverklaring in de zaak A. 206.746/IX-8043, begroot op 175 euro.

Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van 21 november 2013, door de Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:

Geert Van Haegendoren, kamervoorzitter, Bruno Seutin, staatsraad, Bert Thys, staatsraad, bijgestaan door Tiny Temmerman, griffier.

De griffier De voorzitter

Tiny Temmerman Geert Van Haegendoren

IX-8044-26/26

PDF document ECLI:BE:RVSCE:2013:ARR.225.552