Belgian court allows civil claim against non-resident for non-payment of alimony despite crimes occurring abroad.

1. Relevante gegevens/procedurele voorgaanden.

1.1 In 2015 werd de verweerder SVDP op dagvaarding van het Openbaar Ministerie (zaak referte I) én op rechtstreekse dagvaarding van de burgerlijke partij SU (zaak referte II) vervolgd wegens

"te Zele, tussen 7 oktober 2004 en minstens 29 augustus hetzij 12 juni 2012, inbreuk te hebben gepleegd op artikel 391bis van het Strafwetboek, meer bepaald hij die na door een rechterlijke beslissing waartegen geen verzet of hoger beroep meer openstaat, te zijn veroordeeld om een uitkering tot onderhoud te betalen aan zijn echtgenoot, aan zijn bloedverwanten in nederdalende of in opgaande lijn, meer dan 2 maanden vrijwillig in gebreke te zijn gebleven, de termijnen ervan te kwijten."

1.2 Bij vonnis van 7 oktober 2015 met nummer 28/2015 gewezen door de rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen, afdeling Dendermonde, D 17de kamer, recht sprekend in correctionele zaken, verklaarde voormeld rechtbank zich (na eensluidend advies van het Openbaar Ministerie, zie strafdossier stuk 44) territoriaal onbevoegd om kennis te nemen van de vordering van de rechtstreeks dagende partij tevens burgerlijke partij SU en van het openbaar ministerie ten aanzien van de verweerder SVDP.

1.3 Tegen voormeld vonnis tekende de rechtstreeks dagende burgerlijke partij SU op 20 oktober 2015 hoger beroep aan, "tegen al de beschikkingen van het vonnis op burgerlijk gebied".

3.2 Ten gronde.

Na nieuw en kritisch onderzoek van alle voor het hof voorliggende gegevens, dringen zich naar het oordeel van het hof met betrekking tot de rechtsvordering van de voornoemde burgerlijke partij de hiernavolgende besluiten op.

De ontvankelijkheid en gegrondheid van de burgerlijke vordering van de appellante hangen samen met de ontvankelijkheid en gegrondheid van de strafvordering lastens de verweerder SVDP.

Het hof is derhalve gehouden de ontvankelijkheid en gegrondheid van die strafvordering lastens de voornoemde verweerder te onderzoeken, ook al kan het hof - bij afwezigheid van hoger beroep op strafgebied - geen straf opleggen.

Anders dan de eerste rechter stelt het hof vast dat de loutere vaststelling dat de misdrijven voorwerp van de (enige) tenlastelegging in hoofde van de verweerder/geïntimeerde SVDP zich alle situeren in Frankrijk, geen beletsel vormt voor strafvervolging in België.

Art. 7§1 Voorafg. Titel W. Sv. voorziet immers dat "iedere Belg... die zich buiten het grondgebied van het Rijk schuldig maakt aan een feit dat door de Belgische wet misdaad of wanbedrijf wordt genoemd, in België kan vervolgd worden indien op het feit straf gesteld is door de wet van het land waar het is gepleegd."

In casu stelt het hof vast dat feiten die een inbreuk vormen op art. 391bis van het Belgische Strafwetboek ook in Frankrijk strafbaar waren en zijn, meer bepaald door art. 227-3 van de Franse Strafwet, luidend als volgt:

"Section 2 : De l'abandon de famille

Article 227-3

Le fait, pour une personne, de ne pas exécuter une décision judiciaire, une convention judiciairement homologuée ou une convention prévue à l'article 229-1 du code civil lui imposant de verser au profit d'un enfant mineur, d'un descendant, d'un ascendant ou du conjoint une pension, une contribution, des subsides ou des prestations de toute nature dues en raison de l'une des obligations familiales prévues par le code civil, en demeurant plus de deux mois sans s'acquitter intégralement de cette obligation, est puni de deux ans d'emprisonnement et de 15 000 euros d'amende."

(vrije vertaling: Sectie 2 - Familieverlating - artikel 227-3: Het feit, voor een persoon, in gebreke te blijven om een gerechtelijke beslissing, een gerechtelijk gehomologeerde overeenkomst of een overeenkomst voorzien in art. 229-1 van het burgerlijk wetboek die hem de verplichting oplegt in het voordeel van een minderjarig kind, een bloedverwant in de nederdalende of de opgaande lijn of een echtgeno(o)t(e) een onderhoud, een bijdrage, een subsidie of prestaties van welke aard ook volgend uit een der familiale verplichtingen zoals voorzien door het burgerlijk wetboek, na te leven, en meer dan twee maanden in gebreke te blijven om die volledige verplichting te voldoen, is strafbaar met twee jaar opsluiting en 15.000,00 EUR geldboete."

Aldus, gelet op de voormelde overwegingen en nu uit de stukken vervat in de kaft ‘Identiteit en Gerechtelijk verleden' blijkt dat SVDP de Belgische nationaliteit heeft en aangezien uit de stukken van het strafdossier ook blijkt dat de slachtoffers de Belgische nationaliteit hebben (waardoor art. 7§1 Voorafg. Titel W. Sv. toepassing vindt), is het hof van oordeel dat de eerste rechter wel degelijk bevoegd was om te oordelen over de aan de voornoemde geïntimeerde ten laste gelegde feiten (en om hem een bestraffing op te leggen).

Ten gronde, en nu naar het oordeel van het hof alle constitutieve bestanddelen van art. 391bis Sw. bewezen zijn, is het hof van oordeel dat de verweerder voornoemd zich schuldig maakte aan:

"te 67100 Strasbourg (Frankrijk) en te 67500 Hagenau (Frankrijk) en/of elders te Frankrijk , tussen 7 oktober 2004 en minstens 12 juni 2012, inbreuk te hebben gepleegd op artikel 391bis van het Belgische Strafwetboek - feiten eveneens strafbaar gesteld door artikel 227-3 van het Franse Strafwetboek-, meer bepaald hij die na door een rechterlijke beslissing waartegen geen verzet of hoger beroep meer openstaat, te zijn veroordeeld om een uitkering tot onderhoud te betalen aan zijn echtgenoot, aan zijn bloedverwanten in nederdalende of in opgaande lijn, meer dan 2 maanden vrijwillig in gebreke te zijn gebleven, de termijnen ervan te kwijten."

Op de terechtzitting van het hof van 8 mei 2017 vroeg de appellante in ondergeschikte orde de aan de geïntimeerde ten laste gelegde feiten te kwalificeren als zijnde een inbreuk op het artikel 424 Sw., meer bepaald door "als vader zijn kinderen KU en UU in een behoeftige toestand te hebben achtergelaten".

Naar het oordeel van het hof betreft deze tenlastelegging evenwel andere feiten dan die, die voor de rechtbank aanhangig werden gemaakt zowel bij de rechtstreekse dagvaarding door de appellante als door het Openbaar Ministerie.

Vergelijk Antwerpen, 6 mei 2003, T. Strafr. 2005, afl. 6, 472: "Als een beklaagde is verwezen door de raadkamer wegens familieverlating (art. 391 Sw.) vermag de vonnisrechter niet om hem vrij te spreken voor familieverlating, maar de beklaagde dan te veroordelen voor het achterlaten van kinderen in een behoeftige toestand (voorheen art. 360bis Sw., nu art. 424 Sw.). Dat maakt een ontdubbeling van kwalificatie uit, wat enkel kan via een bijkomende aanhangigmaking."

Gelet op hetgene hoger in onderhavig arrest wordt overwogen en nu ook de beweegreden in verband met de strafvordering op burgerrechtelijk gebied hun geldingskracht behouden is het hof van oordeel dat de burgerlijke rechtsvordering van de appellante SU gegrond is (wat de veroordeling betreft van SVDP tot betaling, wegens morele schade, van 1,00 EUR meer intresten - zie nota burgerlijke partijstelling stuk 42 strafdossier).

Die burgerlijke rechtsvordering werd tijdig ingesteld en is heden nog niet verjaard.

(Achttiende kamer, 2015/BB/145, 4 september 2017)