Court allows civil compensation for debt recovery loss caused by defendant's crimes.

..

3.2.f Nopens het causaal verband tussen de misdrijven gepleegd door Y.D.G. en de schade voorgehouden door de appellante.

Vooreerst is het naar het oordeel van het hof terecht dat de geïntimeerde verwijst naar de vaststelling dat de factuurschulden van de NV S.C. reeds bestonden vooraleer hij zich schuldig maakte aan de hoger in onderhavig arrest omschreven en in zijnen hoofde bewezen misdrijven, zodat diezelfde misdrijven alleszins niet de oorzaak kunnen zijn van het ontstaan van die schulden.

Deze vaststelling op zich is evenwel, naar het oordeel van het hof, onvoldoende om ieder causaal verband tussen de misdrijven gepleegd door Y.D.G. en de de schade voorgehouden door de appellante te ontkrachten. Schade kan immers ook bestaan, zoals in casu, in het als gevolg van het plegen van misdrijven voortbestaan van een schuld (eventueel, zoals in casu, die van een ander, nl. die van de NV S.C.) die niet door die misdrijven is ontstaan.

Die schade kan ook contractueel zijn: het bestaan van een (wettelijke, reglementaire of) contractuele verplichting sluit niet uit dat schade in de zin van art. 1382 B.W. ontstaat, tenzij wanneer, blijkens de inhoud of de strekking van de overeenkomst (of de wet of het reglement) de te verrichten uitgave of prestatie definitief voor rekening moet blijven van diegene die zich ertoe heeft verbonden of die ze ingevolge de wet of het reglement moet verrichten (art. 1382 en 1383 B.W.).

De eerste rechter heeft correct de toepasselijke rechtsprincipes toegepast, stellende dat er moet onderzocht worden in hoeverre de burgerlijke partij zich in een betere financiële toestand zou hebben bevonden in de hypothese dat de verweerder voornoemd zich had onthouden van het plegen van de in zijnen hoofde bewezen misdrijven zoals hoger in onderhavig arrest omschreven.

Na nieuw en kritisch onderzoek van alle voorliggende gegevens en van de argumenten ontwikkeld door de partijen is het hof anders dan de eerste rechter van oordeel dat er - in de voormelde hypothese - weliswaar geen zekerheid is dat de burgerlijke partij daadwerkelijk haar facturen had kunnen invorderen, maar dat daartoe wel een kans bestond.

Geen zekerheid

De burgerlijke partij moet alleszins toegeven - en doet dit ook - dat de NV S.C. ten tijde van de levering van de bouwmaterialen en het plegen van de hoger vermelde bewezen misdrijven niet over voldoende contant geld beschikte om de factuurschuld van de burgerlijke partij te voldoen (cf. pagina 11 van de syntheseconclusie in hoger beroep van de burgerlijke partij).

Zelfs waar de burgerlijke partij er op wijst dat de NV S.C. in 2008 een investering deed ter waarde van meer dan 300.000,00 EUR (verwijzend naar haar stuk 7), volgt hieruit niet dat zij eveneens de facturen van de burgerlijke partij (cf. haar stukken 1) kon voldoen (zonder in faling te gaan).

De onroerende goederen naar dewelke de burgerlijke partij verwijst - en die een bewijs van vermogen zouden zijn - waren alle met schulden belast (zie eveneens stuk 7 van de burgerlijke partij).

Terecht verwijst de geïntimeerde op het 18de blad en volgende van zijn tweede beroepsconclusie, verwijzend naar zijn stukken, naar de lamentabele financiële toestand van de NV S.C..

Niet ten onrechte liep er in april 2009 ten aanzien van de NV S.C. een handelsonderzoek wegens vragen over de solvabiliteit.

In verband met de solvabiliteit van de voornoemde rechtspersoon impliceert de datum van de staking van betalingen zoals vastgesteld in het vonnis van de rechtbank van Koophandel te Gent van 15 juni 2011, nl. 6 juni 2011, niet dat diezelfde vennootschap tot die datum alle betalingen kon doen.

De staking van betaling betreft het materiële feit waarbij de handelaar zijn zekere, liquide en opeisbare schulden op duurzame wijze niet langer kan voldoen en zijn kasverrichtingen heeft stopgezet.

De vaststelling dat de NV S.C. pas bij vonnis van 15 juni 2011 failliet werd verklaard, en niet vroeger, bewijst evenmin dat de voornoemde vennootschap in 2008/2009 in staat zou geweest zijn de factuurschuld ten belope van 100.665,82 EUR te voldoen zonder op dat ogenblik in faling te gaan.

Kans op betaling

Naar het oordeel van het hof blijkt uit het voorliggende strafdossier dat de misdrijven gepleegd door de geïntimeerde er louter op gericht waren aan de betaling van de factuurschulden te ontsnappen.

Gezien de vaststelling dat de appellante op actieve wijze de invordering van haar factuurschulden nastreefde, reeds vanaf 9 januari 2009 (datum dagvaarding voor de rechtbank van Koophandel) hetzij méér dan 2 jaar vòòr de faling van de NV S.C. bestond er naar het oordeel van het hof met zekerheid een kans dat de burgerlijke partij voornoemd minstens een deel van haar factuurschulden had kunnen invorderen, in de hypothese dat de verweerder voornoemd zich had onthouden van het plegen van de in zijnen hoofde bewezen misdrijven zoals hoger in onderhavig arrest omschreven.

Die kans was naar het oordeel van het hof reëel, niet zeer aanzienlijk, maar dus ook niet onbestaande.

Het is niet omdat de betreffende zaak, aanhangig voor de rechtbank van Koophandel, met akkoord van de burgerlijke partij voornoemd naar de rol werd verzonden, dat hiermee iedere kans op daadwerkelijke invordering van de factuurschulden verkeken was: de NV S.C. dreef immers nog handel tot 15 juni 2011.

Naar het oordeel van het hof is het verlies van de kans voor de burgerlijke partij voornoemd te aanzien als definitief, gezien de sluiting van het faillissement van de NV S.C..

3.2.g De omvang van de schade van de appellante.

Nu het mathematisch, met zekerheid, kunnen vaststellen van het juiste percentage van de (verloren) kans van de appellante onmogelijk is, en gezien ook de onmogelijkheid om het nadeel van de appellante op een andere wijze te bepalen gaat het hof over tot een raming ex aequo et bono van de schade van de burgerlijke partij, hierbij rekening houdend met de concrete graad van waarschijnlijkheid van de gunstige uitkomst van de verloren kans - zoals hoger in onderhavig omschreven - en gelet anderzijds op de omvang van de som die diezelfde burgerlijke partij naar het oordeel van het hof had kunnen innen (wegens hoofdsom, nalatigheidsintresten, kosten van bewarend beslag en rechtspleging) in de hypothese dat de verweerder voornoemd zich had onthouden van het plegen van de in zijnen hoofde bewezen misdrijven zoals eveneens hoger in onderhavig arrest omschreven.

In toepassing van de voormelde overwegingen raamt het hof de schade van de burgerlijke partij, veroorzaakt door de bewezen misdrijven in hoofde van de geïntimeerde, billijkheidshalve op 60.000,00 EUR in hoofdsom.

Of de burgerlijke partij zelfs rekening houdend met intresten en (procedure)kosten een hogere vergoeding had kunnen bekomen in de hypothese van afwezigheid van de voormelde misdrijven, is twijfelachtig.

Het is anderzijds zeker, gelet op voormelde overwegingen, dat de door de appellante geïnde som in de hypothese van afwezigheid van de voormelde misdrijven niet lager zou geweest zijn: de draagkracht van de NV S.C. was naar het oordeel van het hof nog voldoende groot om dergelijke betaling aan te kunnen.

Vergoedende intresten vanaf 15 januari 2015, zoals gevorderd door de appellante, kunnen worden toegestaan (aan de wettelijke intrestvoet).

(Achttiende kamer, 2016/BB/99, 12 juni 2017)

...