Court convicts for negligent omission of aid under Art. 422bis Sw due to failure to call emergency services.

...

Verdacht van:

De eerste, de tweede en de derde

Te Dendermonde op 20 september 2014

Door de misdaad of het wanbedrijf rechtstreeks te hebben uitgevoerd of aan de uitvoering te hebben meegewerkt, of door enige daad tot de uitvoering zodanige hulp te hebben verleend dat het wanbedrijf niet had kunnen worden gepleegd, of door giften, beloften, bedreigingen, misbruik van gezag of van macht, misdadige kuiperijen of arglistigheden of de misdaad of het wanbedrijf rechtstreeks te hebben uitgelokt, als dader of mededader in de zin van artikel 66 van het strafwetboek

A. verzuimd te hebben hulp te verlenen of te verschaffen aan iemand die in groot gevaar verkeerde, met name aan LR, terwijl hij zelf diens toestand heeft vastgesteld en zonder ernstig gevaar voor zichzelf of voor anderen had kunnen helpen.

(art. 422 bis lid 1 en 2 Sw)

De eerste rechter heeft in het bestreden vonnis de feitelijke gegevens die aan de basis liggen van de strafvordering zeer uitvoerig en correct uiteengezet, zodat het hof hiernaar verwijst.

Met de eerste rechter en op grond van dezelfde motieven die het hof bijtreedt, overneemt en tot de zijne maakt is ook het hof de overtuiging toegedaan dat de tenlastelegging bewezen is in hoofde van IF gelet op de beoordelingsgegevens van het strafdossier en het onderzoek ter terechtzitting.

Terecht heeft de eerste rechter daarbij benadrukt dat om te beoordelen of iemand ‘in groot gevaar' verkeerde, men zich moet plaatsen op het ogenblik zelf van het verzuim om hulp te verlenen. Waar de strafrechtelijke verplichting om hulp te bieden uiteraard ophoudt wanneer de hulpbehoevende persoon overleden is, staat hier integendeel vast dat uit de diverse verklaringen, waaronder deze van IF zelf, manifest blijkt dat het slachtoffer zeker nog in leven was op het moment dat - o.m. door de beklaagde zelf - werd vastgesteld dat hij in groot gevaar verkeerde. Wanneer de ademhaling schokte en ophield werd het slachtoffer verplaatst en werd nog overgegaan tot mond op mond ademhaling en hartmassage, wat pas na ongeveer een halfuur werd opgegeven. Een persoon wordt slechts geacht te zijn overleden wanneer de biologische dood is ingetreden, dat wil zeggen na het stoppen van de hersenactiviteit. Tegenover een persoon die klinisch dood is, d.w.z. tegenover iemand bij wie spontaan bloedsomloop, ademhaling en bewustzijn ontbreken maar waarbij de hersenactiviteit nog niet is stilgevallen, blijft de algemene humanitaire solidariteitsplicht gelden zolang er een redelijke kans op reanimatie bestaat of lijkt te bestaan. Zolang de stervende aldus nog in leven is, zelfs indien niets meer kan baten, moet men hulp bieden. Er is dus nog zeker een relatief lange tijdsperiode geweest (een kwartier tot een halfuur) tijdens dewelke IF de hulpdiensten had kunnen en ook had moeten bellen. Hij was zelf niet actief betrokken bij de ondernomen reanimatiepogingen (mond op mond ademhaling en hartmassage) en had daartoe dus het nodige kunnen en zeker moeten doen.

Waar uit de beoordelingsgegevens van het strafdossier en de diverse verklaringen, waaronder deze van IF zelf, ondubbelzinnig blijkt dat het slachtoffer manifest nog in leven was op het moment dat door o.m. de beklaagde werd vastgesteld dat hij in groot gevaar verkeerde, is er geen aanleiding om bijkomend onderzoek te laten verrichten naar het exacte tijdstip van overlijden.

De verplichting om hulp te verlenen aan de persoon in nood is persoonlijk zodat IF zich bezwaarlijk kan beroepen op het groepsgedrag waar iedereen van de ander verwacht dat die het nodige zal doen of wel zal hebben gedaan of dat iemand wel reeds het nodige zal hebben gedaan. Hij moet zich dan eerst vergewissen van het feit of de hulpdiensten effectief werden verwittigd en door wie en desnoods zelfs een tweede maal bellen om tot spoed aan te sporen of om bijkomende informatie te verstrekken betreffende de inmiddels ondernomen reddingshandelingen. De hulp die moet worden geboden moet immers effectief zijn en meer bepaald een gedraging zijn waarbij werkelijk hulp wordt verleend, waardoor in de mate van het mogelijke het gevaar wordt geweerd. Uit de eigen verklaring van IF blijkt overigens dat hij zelf ook vond dat de hulpdiensten lang op zich lieten wachten zodat hij des te meer reden had om het zekere voor het onzekere te nemen en dus meteen zelf te bellen, ook al zou iemand anders dit mogelijks reeds hebben gedaan.

Het volstaat geenszins voor IF om ter plaatse te blijven wanneer hij daarbij (en daarenboven) niet de minste hulp verleent, laat staan effectieve hulp. Gewoon "niet gaan lopen" is nog geen hulp bieden.

De door IF ingeroepen strafuitsluitingsgrond kan niet worden aangenomen vermits uit de verklaringen van de aanwezigen ondubbelzinnig blijkt dat IF op het moment waarop hij nuttige hulp had kunnen verlenen op geen enkel moment enig teken heeft vertoond van enige epileptische aanval. Overigens heeft IF - noch bij zijn eerste verhoor, noch bij zijn tweede verhoor - ook maar iets geopperd van een epileptische aanval, hoewel hij zich uitslooft (met onwaarheden en tegenstrijdigheden) om elke verdenking van schuldig verzuim van zich af te wenden... en dit terwijl het hem dan gewoon had volstaan om te vermelden dat hij een epileptische aanval had waardoor hij niet in staat is geweest om enige effectieve hulp te bieden. Dat hij dat niet vermeldde in zijn eerste verklaring en ook nog steeds niet in zijn tweede verklaring, anderhalve maand later, wijst er op dat er van een epileptische aanval op het moment van de feiten totaal geen sprake was.

Alle overige middelen en argumenten van de beklaagde worden ook door dit hof als irrelevant of niet ter zake dienend afgewezen. Zij wegen zeker niet op tegen de voormelde motieven en zijn niet van aard om tot een andere overtuiging te leiden.

...

(Zesde kamer, 2016/NT/720, 25 april 2017)