Legislator Jurisprudence & Législation
ECLI:BE:HBGNT:2017:ARR.20170328.10 ECLI:BE:HBGNT:2017:ARR.20170328.10 Généré par l'IA

Court allows appeal against reclassification of carrying knives as prohibited weapons under Wapenwet.

Numéro de cause ECLI:BE:HBGNT:2017:ARR.20170328.10
Autorité / Tribunal
Juridiction Belgique (BE)
Date de la décision
Issue du litige Partiellement admis (Partially Allowed)

Synthèse Legislator

Généré par l'IA

The appellate court upheld the first instance judge's reclassification of the defendant's carrying of two kitchen knives as a violation of the Wapenwet. While the prosecution argued that knives are merely tools unless used for attack, the court rejected this subjective intent-based approach. The court ruled that all knives fall under the category of freely obtainable weapons requiring a legal reason for carriage, thereby validating the original conviction.

Regeste Legislator

Généré par l'IA

Art. 2, 13° Wapenwet; Art. 3, §2 Wapenwet: All knives are classified as freely obtainable weapons requiring a legal reason for carriage, regardless of their specific design or the carrier's subjective intent to use them for violence.

Mots-clés

Généré par l'IA
Wapenwet blank wapen slagersmes wettige reden vrij verkrijgbare wapens subjectieve intentie Gentse Feesten

Dispositions légales citées

Généré par l'IA
Art. 2, 13° Wapenwet
Art. 3, §2 Wapenwet
Art. 3, §1, 17° Wapenwet
Art. 9 Wapenwet

Vous souhaitez savoir comment cet arrêt s'applique à votre dossier ?

Analysez cette décision avec la législation fédérale, le droit cantonal, la doctrine et la jurisprudence subséquente dans Legislator AI.

Ouvrir dans Legislator →

Texte complet

...

2. Ten gronde

2.1.

De aan de enige tenlastelegging ten grondslag liggende feiten hebben betrekking op het tijdens een controle op de Gentse Feesten aantreffen van twee slagersmessen in de rugzak van de beklaagde. Deze verklaarde deze slagersmessen te hebben meegenomen met de intentie deze te vertonen mocht hij eventueel betrokken raken in een schermutseling, daarbij verduidelijkend dat hij en zijn vrienden al eerder problemen hadden gehad met andere jongeren tijdens de Gentse Feesten.

2.2.

De eerste rechter heromschreef de feiten bedoeld onder de enige tenlastelegging als een inbreuk op de artikelen 2, 3§2, 1°, 9, 23, 24 en 26 van de Wapenwet, meer bepaald door "vrij verkrijgbare wapens, met name twee slagersmessen, zonder wettige reden te hebben gedragen".

Aldus heromschreven verklaarde de eerste rechter de enige tenlastelegging bewezen.

2.3.

Het hoger beroep van het openbaar ministerie heeft in essentie betrekking op deze heromschrijving, die naar zijn oordeel onterecht gebeurde.

In zijn ter griffie neergelegde besluiten legt het openbaar ministerie uit dat het "blank wapen" bedoeld in artikel 2, 13° van de Wapenwet in zijn dagdagelijkse betekenis moet worden begrepen, zodat niet enkel het voorzien zijn van één of meerdere klingen die één of meerdere sneden hebben determinerend is voor deze omschrijving, maar in de eerste plaats de bestemming als wapen op zich. Slechts een snijdend voorwerp dat als wapen is ontworpen - het openbaar ministerie geeft hier de voorbeelden van dolken, zwaarden en sabels - kan als blank wapen in de zin van artikel 2, 13° van de Wapenwet worden aanzien.

Snijdende voorwerpen die als zodanig niet als wapen zijn ontworpen, zoals slagersmessen, zijn geen wapens maar gebruiksvoorwerpen. Zij vallen volgens het openbaar ministerie slechts onder toepassing van de Wapenwet naargelang het gebruik dat ervan wordt gemaakt, meer bepaald wanneer zij worden bestemd om andere personen aan te vallen, zodat in dergelijke gevallen de strafbaarheid wordt bepaald door artikel 3, §, 17° van de Wapenwet, zijnde de oorspronkelijke kwalificatie, dat als de dracht van een verboden wapen strafbaar stelt het dragen van voorwerpen en stoffen die niet als wapen zijn ontworpen, maar waarvan, gegeven de concrete omstandigheden, duidelijk is dat degene die ze voorhanden heeft, draagt of vervoert, ze wenst te gebruiken voor het toebrengen van lichamelijk letsel aan of het bedreigen van personen.

Het openbaar ministerie verwijst in dit verband naar de memorie van toelichting bij de Wapenwet, waarin wordt gesteld dat "eenvoudige huis-, tuin, - en keukenmessen evenals eenvoudige "Zwitserse" zakmessen en andere "onschuldige" gebruiksvoorwerpen in principe niet als wapens in de zin van de wet worden beschouwd, behoudens in geval van misbruik. Voor hun dracht is geen wettige reden vereist en de handel erin is volkomen vrij."

2.4.

De wetgever beoogde bij de invoering van de Wapenwet de classificatie van messen onder de diverse bepalingen daarvan aan objectieve criteria te onderwerpen. Dit blijkt uit de memorie van toelichting bij deze wet.

"Een andere grote verduidelijking is aangebracht op het vlak van de blanke wapens, en meer bepaald het onderscheid tussen de toegelaten en de verboden types van messen. Er resten nog enkel objectieve criteria ter omschrijving van de verboden messen. Alle andere types blijven vrij in de handel, het volstaat dat hun dracht is gereglementeerd (onderworpen aan een wettige reden)."

Het is duidelijk dat de wetgever hiermee alle messen zonder onderscheid als blank wapen in de zin van artikel 2, 13° van de Wapenwet beschouwt, en daarin twee categorieën onderscheidt, met name de verboden messen en "alle andere types", waarvan de dracht onderworpen is aan een wettige reden.

Het is juist, zoals het openbaar ministerie aanhaalt, dat de memorie van toelichting een aantal paragrafen verder van dit principe lijkt af te wijken door gewag te maken van een "eenvoudige huis-, tuin, - en keukenmessen evenals eenvoudige "Zwitserse" zakmessen en andere "onschuldige" gebruiksvoorwerpen", die "in principe niet als wapens in de zin van de wet worden beschouwd, behoudens in geval van misbruik.".

Hoogstens kan hieruit worden afgeleid dat de memorie van toelichting een tegenstrijdigheid lijkt te bevatten.

2.5.

Bij de interpretatie van de desbetreffende bepalingen laat het hof zich leiden door de van wetgeverszijde beoogde betrachting om de classificatie van messen onder de Wapenwet door objectieve criteria te doen bepalen, eerder dan een onbenoemde, door subjectieve criteria ingevulde categorie messen in het leven te roepen waarvan in de bepalingen van de Wapenwet nergens sprake is.

2.6.

In dit verband dient vooreerst vastgesteld dat dat het door het openbaar ministerie ingenomen standpunt moeilijk te verzoenen is met de Gecoördineerde Omzendbrief over de toepassing van de wapenwetgeving d.d. 25 oktober 2011 van de Ministerie van Justitie, waarin als blanke wapens in de zin van artikel 2, 13° van de Wapenwet worden aanzien: "alle niet-verboden messen: keukenmessen, slagersmessen, hobbymessen, dolk(mess)en, zakmessen, vouwmessen, opinelmessen, enz... De grootte en vorm van al die messen speelt dus geen enkele rol. Bij uitbreiding gaat het hier ook om zwaarden, degens, sabels, bajonetten, lansen, enz...".

Dat naar het oordeel van de Minister van Justitie deze wet geen ruimte laat voor een onbenoemde, door subjectieve criteria bepaalde categorie messen, blijkt uit de vaststelling dat uitdrukkelijk wordt gesteld dat de grootte en vorm van de messen geen enkele rol speelt bij hun catalogisering als blank wapen in de zin van artikel 2, 13° van de Wapenwet. Het lijkt dan ook uitgesloten dat er, zoals het openbaar ministerie lijkt te suggereren, enkel sprake zou zijn van een ongelukkige formulering.

Weliswaar is de voormelde Gecoördineerde Omzendbrief voor de rechter niet bindend; zij biedt wel een leidraad voor de interpretatie van de Wapenwet, temeer nu zij uitgaat van de initiatiefnemer van deze wet, met name de Minister van Justitie.

2.7.

Daarenboven dreigt het door het openbaar ministerie gehuldigde standpunt teveel ruimte over te laten voor casuïstische onduidelijkheid, hetgeen de wetgever duidelijk beoogde te vermijden door zich voor zover mogelijk te verlaten op objectieve criteria.

Zo valt bijvoorbeeld niet in te zien waarom, volgens het openbaar ministerie, een dolk wel een blank wapen zou zijn, maar een slagersmes dan weer een gebruiksvoorwerp is, terwijl de uiterlijke verschijningsvorm en de intrinsieke gevaarlijkheid van deze beide voorwerpen nagenoeg identiek is en ook dolken daarenboven in iedere kampeerwinkel worden verkocht als gebruiksvoorwerp (en niet als wapen).

Voorts kan in de redenering van het openbaar ministerie eenieder wettig eender welke publieke ruimte betreden - een discotheek, een massa-evenement - voorzien van een slagersmes, tenzij kan worden vastgesteld dat de betrokkene de intentie heeft deze te gebruiken voor het toebrengen van lichamelijk letsel aan of het bedreigen van personen.

Het komt het hof weinig waarschijnlijk voor dat deze zienswijze door de wetgever werd beoogd.

Niet alleen dwingt deze interpretatie de verbalisant - en bij uitbreiding het openbaar ministerie - ertoe het bewijs aan te voeren dat de drager het mes wenst te gebruiken voor het toebrengen van lichamelijk letsel aan of het bedreigen van personen, waardoor afbreuk wordt gedaan aan de preventieve werking van de Wapenwet, daarenboven wordt de invulling van de Wapenwet wat betreft messen aldus onderworpen aan een criterium dat zonder meer subjectief is, met name het bewijs van de intentie van de drager van het mes, hetgeen moeilijk te verzoenen valt met de wens van wetgeverszijde om ter zake de classificatie van messen de duidelijkheid te brengen die de oude wetgeving op dit punt inderdaad ontbeerde.

2.8.

Alle messen, ongeacht hun uiterlijke verschijningsvorm, zijn te aanzien als blanke wapens in de zin van artikel 2, 13° Wapenwet en vallen uit hun aard hetzij onder de verboden categorieën vervat in de artikelen 3,§1, 5°, 6° of 12° van de Wapenwet, hetzij onder de vrij verkrijgbare wapens zoals bedoeld in artikel 3§2 van deze wet, en niet onder de verboden wapens "door bestemming" in de zin van artikel 3§1, 17° van de Wapenwet.

Het dragen van een mes dat niet behoort tot de verboden categorieën vervat in de artikelen 3,§1, 5°, 6° of 12° van de Wapenwet is onderworpen aan een wettige reden. Het is aan de drager van het mes om deze wettige reden aan te tonen.

De andersluidende zienswijze van het openbaar ministerie kan niet worden weerhouden.

De heromschrijving van de enige tenlastelegging in het bestreden vonnis gebeurde terecht.

2.9.

Aldus heromschreven, is de enige tenlastelegging bewezen.

De beklaagde werd op de Gentse Feesten aangetroffen in het bezit van twee slagersmessen, die hij minstens beoogde te gebruiken om derden te bedreigen, zoals uit zijn verklaring blijkt. Aldus wordt door de beklaagde geen wettige reden opgegeven zoals bedoeld in artikel 9 van de Wapenwet.

...

(Vierde kamer, 2016/NT/955, 28 maart 2017)