Appeal court allows employee's disability pension claim against insurer, rejecting social security agency's appeal.
Synthèse Legislator
Généré par l'IAThe appeal court overturned the first-instance judgment to partially allow the employee's claim for an additional disability pension against the insurance company. While the court found the appeal admissible, it rejected the social security agency's argument that a prior error automatically constituted damage. The decision rests on the insurer's failure to prove the absence of damage despite the alleged procedural error.
Regeste Legislator
Généré par l'IAWet van 15 juni 1935 op het gebruik der talen in gerechtszaken, artikel 24; In labor law proceedings, a procedural error does not automatically establish damage unless the party bearing the burden of proof can demonstrate the resulting loss.
Mots-clés
Généré par l'IADispositions légales citées
Généré par l'IADécisions connexes
Généré par l'IATexte complet
Uitgifte
Repertoriumnummer Uitgereikt aan
2022/
Datum van uitspraak
op
4 januari 2022 €
JGR
Rolnummer
2020/AB/312
2020/AB/320
Beslissing waartegen beroep
18/462/A
Arbeidshof te Brussel
derde kamer
Arrest
Arbeidshof te Brussel – 2020/AB/312 2020/AB/320 – p. 2
ARBEIDSRECHT - arbeidsovereenkomst bediende
tegensprekelijk arrest
definitief
A.R 2020/AB/312
1. X1, RRN, c/o, wonende te,
appellante,
vertegenwoordigd door, gevolmachtigde, met kantoor te
tegen
1. Y1 NV, ON, met maatschappelijke zetel te,
Eerste geïntimeerde,
vertegenwoordigd door mr., advocaat te
2. VERZEKERING NV, ON, met maatschappelijke zetel te,
Tweede geïntimeerde,
vertegenwoordigd door mr., advocaten te
3. IGVM, ON 0873.091.753, met maatschappelijke zetel te 1070 BRUSSEL, Ernest Blérotstraat
1,
Derde geïntimeerde,
vertegenwoordigd door mr., advocaat te
A.R 2020/AB/320
1. IGVM, ON 0873.091.753, met maatschappelijke zetel te 1070 BRUSSEL, Ernest Blérotstraat
1,
appellante,
vertegenwoordigd door, advocaat te
tegen
1. Y1 NV, ON, met maatschappelijke zetel te,
Eerste geïntimeerde,
vertegenwoordigd door mr., advocaat te
Arbeidshof te Brussel – 2020/AB/312 2020/AB/320 – p. 3
2. VERZEKERING NV, ON, met maatschappelijke zetel te,
Tweede geïntimeerde,
vertegenwoordigd door mr., advocaten te
mede inzake
X1, RRN, c/o, wonende te,
Vrijwillig tussenkomende partij,
vertegenwoordigd door mevrouw, gevolmachtigde, met kantoor te
Na beraad, spreekt het arbeidshof te Brussel het volgend arrest uit:
Gelet op de stukken van de rechtspleging, in het bijzonder op:
- het voor eensluidend verklaard afschrift van het bestreden vonnis, uitgesproken door
de Nederlandstalige arbeidsrechtbank Brussel op 05 maart 2020, 2e kamer (A.R.
18/462/A)
- het verzoekschriften tot hoger beroep, neergelegd ter griffie op 5 mei 2020 en 6 mei
2020,
- de conclusies voor de appellanten,
- de conclusies voor de geïntimeerden,
- de conclusies voor de vrijwillig tussenkomende partij,
- het schriftelijk advies van het Openbaar Ministerie,
- de replieken op het schriftelijk advies,
- de voorgelegde stukken.
De partijen hebben hun middelen en conclusies uiteengezet op de openbare zitting van 12
oktober 2021, waarna de debatten werden gesloten, schriftelijk advies werd neergelegd
door het Openbaar Ministerie, na replieken van partijen de zaak in beraad werd genomen en
voor uitspraak werd gesteld op 4 januari 2022.
Arbeidshof te Brussel – 2020/AB/312 2020/AB/320 – p. 4
I. FEITEN
1.-
Mevrouw X1 trad op 1 juli 1971 in dienst van een rechtsvoorganger van Y1 nv als bediende.
2.-
In 1986 sloot de werkgever een overeenkomst met de VERZEKERING (thans VERZEKERING)
voor het aanbieden van een aantal collectieve verzekeringen. Een van deze collectieve
verzekeringen kende aan de werknemers een invaliditeitsrente toe na 90 dagen ziekte, en
bepaalde dat deze invaliditeitsrente betaald zou worden tot de leeftijd van 60 jaar voor
vrouwen en 65 jaar voor mannen.
Op 12 juli 2002 sloot de werkgever met VERZEKERING (rechtsvoorganger van VERZEKERING)
met W (rechtsvoorganger van Y1) een aangepaste overeenkomst voor de toekenning van
een invaliditeitsrente, van toepassing vanaf 1 juli 2002. In deze overeenkomst werd
weliswaar bepaald dat het einde van de prestaties voor zowel mannen als vrouwen werd
bepaald op 65 jaar, maar in de bijlage nr. 1 van deze overeenkomst werd uitdrukkelijk
overeengekomen dat voor de aangeslotenen die op 1 juli 2002 invalide waren, de vorige
overeenkomst van toepassing bleef.
3.-
Op 13 november 1996 wordt mevrouw X1 ziek. Y1 betaalt haar het gewaarborgd maandloon
en na het aflopen van de conventionele carensperiode van 90 dagen werd de
invaliditeitsrente uitgekeerd door VERZEKERING, tot 14 april 2015, datum waarop mevrouw
X1 de leeftijd van 60 jaar bereikte.
4.-
Met aangetekende brief van 2 juni 2017 stelde de vakorganisatie van mevrouw X1 Y1 in
gebreke tot betaling van de premies voor de groepsverzekering voor haar aan VERZEKERING,
en behield zij zich het recht voor om de hierdoor opgelopen schade (gederfde
invaliditeitsrente vanaf 14 april 2015) op te vorderen, waarbij werd geargumenteerd dat
door de betaling van de groepsverzekeringspremies voor mevrouw X1 op 14 april 2015 stop
te zetten, Y1 de verzekeringsovereenkomst niet correct heeft toegepast en het
discriminatieverbod in de Wet van 10 mei 2007 ter bestrijding van de discriminatie tussen
vrouwen en mannen (hierna aangeduid als de Genderwet) werd geschonden.
Met aangetekende brief van 30 juni 2017 betwistte Y1 deze vorderingen. Zij stelde zich
volledig van haar verplichtingen te hebben gekweten door de betaling van het gewaarborgd
Arbeidshof te Brussel – 2020/AB/312 2020/AB/320 – p. 5
maandloon en van een pensioenpremie gedurende de eerste 90 dagen van de
arbeidsongeschiktheid (tot 12 februari 1997). Zij wees er verder op dat vanaf het einde van
de carensperiode de vennootschap volledig bevrijd was van elke verplichting onder deze
invaliditeits-verzekeringsovereenkomst. Tenslotte betwistte zij zich schuldig gemaakt te
hebben aan discriminatie op grond van het geslacht.
5.-
Met aangetekende brief van 6 juni 2017 kaartte het Instituut voor Gelijkheid van Vrouwen
en Mannen (hierna: IGVM) de mogelijke discriminatie aan bij VERZEKERING.
Met aangetekende brief van 21 juni 2017 betwistte VERZEKERING mevrouw X1
gediscrimineerd te hebben, waarbij zij zich hoofdzakelijk steunde op het argument dat de
Genderwet niet van toepassing is op schadegevallen die zich hebben voorgedaan vóór zijn
inwerkingtreding.
II. RECHTSPLEGING
De vordering van mevrouw X1
6.-
Met verzoekschrift, neergelegd op de griffie van de Nederlandstalige arbeidsrechtbank te
Brussel op 28 maart 2018, stelde mevrouw X1 een vordering in tegen zowel Y1 als
VERZEKERING.
Zij vorderde in hoofdorde de veroordeling tot betaling:
- door Y1 aan VERZEKERING van de achterstallige premies sinds 14 april 2015 voor haar
groepsverzekering;
- door VERZEKERING aan haarzelf van de achterstallige aanvullende
invaliditeitsuitkeringen sinds 14 april 2015 tot op datum van neerlegging van het
verzoekschrift begroot op 36.032,85 euro, onder voorbehoud van vermeerdering in de
loop van het geding.
Zij vorderde in ondergeschikte orde de veroordeling van Y1 tot betaling van een
schadevergoeding gelijk aan de gederfde inkomsten sinds 14 april 2015 tot op datum van
neerlegging van het verzoekschrift begroot op 36.032,85 euro, onder voorbehoud van
vermeerdering in de loop van het geding.
Arbeidshof te Brussel – 2020/AB/312 2020/AB/320 – p. 6
Verder vorderde zij dat alle bedragen vermeerderd zouden worden met de wettelijke intrest
en de verwijls- minstens de vergoedende intrest vanaf een niet nader bepaalde datum.
Tevens vorderde zij de veroordeling van verwerende partij(en) tot de kosten van het geding;
tenslotte vorderde zij de voorlopige uitvoerbaarheid van het tussen te komen vonnis zonder
enige beperking.
7.-
In de loop van de procedure wijzigde zij haar vordering als volgt.
Zij vorderde in hoofdorde de veroordeling van VERZEKERING tot betaling van de
achterstallige aanvullende invaliditeitsuitkeringen sinds 14 april 2015 begroot op 48.386,97
euro, onder voorbehoud van vermeerdering in de loop van het geding.
Zij vorderde in ondergeschikte orde de veroordeling van Y1 tot betaling van een
schadevergoeding gelijk aan de gederfde inkomsten sinds 14 april 2015 tot op datum van
neerlegging van het verzoekschrift begroot op 48.386,97 euro, onder voorbehoud van
vermeerdering in de loop van het geding.
De vordering van VERZEKERING
8.-
In de mate dat zij veroordeeld zou worden tot betaling van een achterstallige
invaliditeitsrente of enige andere schadevergoeding aan mevrouw X1, vorderde
VERZEKERING de veroordeling van Y1 tot betaling van een equivalent bedrag als waartoe zij
zou worden veroordeeld, hetzij in de vorm van een bijkomende eenmalige premie, hetzij in
de vorm van een schadevergoeding, hetzij in welke passende vorm ook, zowel in hoofdsom,
intrest en kosten, met inbegrip van de rechtsplegingsvergoeding begroot op 3.000,00 euro
rechtsplegingsvergoeding.
De vordering van het IGVM
8bis.-
Het IGVM vordert de veroordeling van Y1 en VERZEKERING tot betaling van 1,00 euro
provisioneel schadevergoeding op grond van artikel 1382 van het B.W. wegens schending
van de Genderwet.
Arbeidshof te Brussel – 2020/AB/312 2020/AB/320 – p. 7
9.-
Met vonnis van 5 maart 2020 verklaarde de arbeidsrechtbank de vordering van mevrouw X1
ontvankelijk doch ongegrond. Zij veroordeelde haar tot de kosten van het geding, begroot
op 20,00 euro bijdrage Fonds juridische tweedelijnsbijstand, 3.000,00 euro
rechtsplegingsvergoeding voor Y1 en 3.000,00 euro rechtsplegingsvergoeding voor
VERZEKERING.
Ook de vorderingen van VERZEKERING en het IGVM werden ontvankelijk doch ongegrond
verklaard, en het IGMV werd veroordeeld tot de rechtsplegingsvergoeding, niet begroot.
10.-
Voornoemd vonnis werd volgens opgave door partijen op verzoek van VERZEKERING op 8
april 2020 betekend.
11.-
Met verzoekschrift hoger beroep, neergelegd op de griffie van het arbeidshof te Brussel op 5
mei 2020, tekende mevrouw Van Haeren hoger beroep aan tegen het vonnis dat op 5 maart
2020 werd gewezen door de Nederlandstalige arbeidsrechtbank te Brussel. Zij herhaalde
haar vordering zoals laatst gesteld voor de arbeidsrechtbank, maar begrootte de gevorderde
vergoedingen op 61.770,60 euro.
12.-
Met verzoekschrift hoger beroep, neergelegd op de griffie van het arbeidshof op 6 mei 2020,
tekende ook het IGVM hoger beroep aan tegen het reeds bestreden vonnis. Ook het IGVM
herhaalde de in eerste aanleg gestelde vorderingen.
III. TOELAATBAARHEID VAN HET HOGER BEROEP
13.-
De hogere beroepen werden tijdig en met een naar de vorm regelmatige akte ingesteld,
zodat ze toelaatbaar zijn.
IV. BEOORDELING
1. De vordering van mevrouw X1 gericht tegen VERZEKERING nv
14.-
In beginsel geldt dat een wet of een wetswijziging onmiddellijke werking heeft.
Arbeidshof te Brussel – 2020/AB/312 2020/AB/320 – p. 8
Onmiddellijke werking van een norm betekent dat deze norm met uitsluiting van de oude
regeling, onmiddellijk van toepassing wordt op feiten die zich voordoen na de
inwerkingtreding van de nieuwe regel, en ook de latere gevolgen beheerst van de onder de
vroegere wet ontstane toestanden, voor zover de nieuwe wet geen afbreuk doet aan reeds
verworven rechten.
(vgl. Cass. 12 februari 1993, Arr. Cass. 1993, 181)
In de regel is een nieuwe wet met toepassing van artikel 2 van het oud B.W. onmiddellijk van
toepassing niet enkel op de gevolgen vanaf haar inwerkingtreding, maar ook op de
toekomstige gevolgen van onder de vroegere wet ontstane toestanden die zich voordoen of
voortduren onder vigeur van de nieuwe wet, voor zover die toepassing geen afbreuk doet
aan reeds onherroepelijk vastgestelde rechten.
(vgl. Cass. 24 april 2008, C.06.353.N ECLI:BE:CASS:2008:ARR.20080424.11 ; Cass. 12 april 2010, R.C.J.B. 2011, 453, noot N. Gallus en
J.L.M.B. 2010, 1501, noot J. Brouwers; Cass. 27 september 2018, C.16.0346.F ECLI:BE:CASS:2018:ARR.20180927.2 )
15.-
Voor lopende overeenkomsten geldt een uitzondering op het beginsel van de onmiddellijke
werking van een nieuwe wet of een wetswijziging: inzake lopende overeenkomsten blijft in
principe de oude wet van toepassing; deze regel houdt in dat voor contracten de
eerbiedigende werking van de nieuwe wet geldt. De wet die op een overeenkomst van
toepassing is op het moment van de totstandkoming ervan, blijft ook na de uitvaardiging van
de nieuwe wet van toepassing; aldus worden de rechtmatige belangen van de
contracterende partijen beschermd.
(vgl. S. Lierman en B. Weyts, Het overgangsrecht en de inwerkingtreding van wettelijke
regels, in het bijzonder met betrekking tot het verzekeringsrecht, T.P.R. 2005, 53, nr. 7, met
aldaar aangehaalde rechtsleer en rechtspraak)
16.-
Maar ook de regel van de eerbiedigende werking van de nieuwe wet inzake overeenkomsten
heeft geen absolute werking: de nieuwe wet is toch van toepassing op lopende
overeenkomsten wanneer de nieuwe wet dat uitdrukkelijk voorschrijft of wanneer de
nieuwe wet van openbare orde is.
(vgl. S. Lierman en B. Weyts, o.c., T.P.R. 2005, 54, nr. 8, met aldaar aangehaalde rechtsleer
en rechtspraak)
De oude wet blijft bijgevolg van toepassing tenzij de nieuwe wet van openbare orde of van
dwingend recht is of zijn toepassing voorschrijft op lopende overeenkomsten.
Arbeidshof te Brussel – 2020/AB/312 2020/AB/320 – p. 9
(vgl. Cass. 14 februari 2002, Arr. Cass. 2002, nr. 108)
17.-
Artikel 19 van de Genderwet verbiedt elke vorm van discriminatie op grond van de
beschermde criteria, en verstaat onder discriminatie: directe en indirecte discriminatie,
opdracht tot discrimineren, intimidatie en seksuele intimidatie.
Artikel 12 § 1 van de Genderwet bepaalt dat in de artikel 6 § 1, 4° bedoelde materies en
onverminderd § 2 van dit artikel en de artikelen 16, 17 en 18, een direct onderscheid op
grond van geslacht een directe discriminatie vormt.
Artikel 6 § 1, 4° van de Genderwet bepaalt dat de wet van toepassing is met betrekking tot
de aanvullende regelingen van sociale zekerheid.
Uit deze bepalingen volgt dat een ongelijke behandeling op grond van geslacht in
aanvullende regelingen van sociale zekerheid een verboden directe discriminatie is.
18.-
De Genderwet is in werking getreden op 9 juni 2007 en bevat geen overgangsbepalingen.
Aan de orde is dan de vraag of de Genderwet vanaf zijn inwerkingtreding van toepassing is
op bestaande verzekeringsovereenkomsten, waarbij de hiervoor beschreven principes van
het overgangsrecht moeten worden toegepast. In beginsel geldt voor lopende
overeenkomsten de regel van de eerbiedigende werking, zodat de wet die gold op het
ogenblik van de totstandkoming van de overeenkomst, op de overeenkomst van toepassing
blijft na de uitvaardiging van de nieuwe wet. Wanneer echter de nieuwe wet de openbare
orde raakt of van dwingend recht is, wordt van het principe van de eerbiedigende werking
afgeweken en geldt het principe van de onmiddellijke werking.
(vgl. in verband met de analoge problemen bij de invoering van de Antidiscriminatiewet: S.
Lierman en B. Weyts, o.c., T.P.R. 2005, 94, nr. 69, met aldaar aangehaalde rechtsleer en
rechtspraak)
19.-
In een arrest van 16 september 2013 bevestigde het Hof van Cassatie:
- dat een nieuwe wet in de regel niet enkel wordt toegepast op situaties die ontstaan
vanaf zijn inwerkingtreding, maar ook op de toekomstige gevolgen van situaties die
onder de werking van de vroegere wet ontstaan zijn die zich onder de nieuwe wet
Arbeidshof te Brussel – 2020/AB/312 2020/AB/320 – p. 10
voordoen of voortduren, voor zover er geen afbreuk wordt gedaan aan reeds definitief
vastgestelde rechten;
- dat bij overeenkomsten de oude wet toepasselijk blijft, behalve als de nieuwe wet van
openbare orde of van dwingend recht is, of als hij uitdrukkelijk bepaalt van toepassing te
zijn op lopende overeenkomsten;
- dat de Genderwet in de regel het onderscheid op grond van geslacht verbiedt met
betrekking tot de voorwaarden inzake duur en behoud van het recht op prestaties in de
aanvullende regelingen voor sociale zekerheid;
- dat de bepalingen van de Genderwet van openbare orde zijn;
- dat het recht op (aanvullende) uitkeringen wegens arbeidsongeschiktheid dat volgt uit
een groepsverzekeringsovereenkomst, een gevolg kan zijn van deze overeenkomst dat
voortduurt onder de gelding van de Genderwet.
(Cass. 16 september 2013, Arr. Cass. 2013, nr. 449)
20.-
In voorliggende betwisting sluit het arbeidshof zich aan bij het oordeel van het Hof van
Cassatie in voornoemd arrest en stelt het vast dat het recht van mevrouw X1 op aanvullende
uitkeringen wegens arbeidsongeschiktheid op basis van de groepsverzekeringsovereenkomst
die in 1986 werd gesloten tussen een rechtsvoorganger van VERZEKERING nv en een
rechtsvoorganger van Y1 nv, een gevolg is van deze groepsverzekeringsovereenkomst dat
voortduurt onder de gelding van de Genderwet.
Het is dan ook ten onrechte dat VERZEKERING argumenteert dat de toepassing van de
Genderwet afbreuk doet aan reeds onherroepelijk vastgestelde rechten.
21.-
Vermits de bepalingen van deze wet van openbare orde zijn, is de Genderwet onmiddellijk
van toepassing op de lopende overeenkomsten, zodat het discriminatieverbod dat in deze
wet wordt voorzien en het onderscheid op grond van geslacht verbiedt met betrekking tot
de voorwaarden inzake duur en behoud van het recht op prestaties in de aanvullende
regelingen voor sociale zekerheid, onmiddellijk van toepassing is op de lopende
overeenkomst.
Arbeidshof te Brussel – 2020/AB/312 2020/AB/320 – p. 11
22.-
Het staat niet ter discussie dat de toepasselijke groepsverzekering een discriminatie op
grond van geslacht met betrekking tot de voorwaarden inzake duur en behoud van het recht
op prestaties in de aanvullende regelingen voor sociale zekerheid vormt, vermits de
aanvullende arbeidsongeschiktheidsuitkeringen enkel op grond van het geslacht van
mevrouw X1 stopgezet worden op 60-jarige leeftijd, terwijl de
arbeidsongeschiktheidsuitkeringen van mannelijke deelnemers aan de groepsverzekering
slechts stopgezet worden op 65-jarige leeftijd.
Dergelijke discriminatie is met toepassing van de onder randnummer 17 aangeduide
bepalingen van de Genderwet verboden.
23.-
Artikel 20 van de Genderwet bepaalt dat de bepalingen die strijdig zijn met deze wet en de
bedingen die bepalen dat één of meer contracterende partijen bij voorbaat afzien van de
rechten die door deze wet gewaarborgd worden, nietig zijn.
In de mate dat de bepalingen van de litigieuze groepsverzekeringsovereenkomst aan
mevrouw X1 slechts een recht op aanvullende arbeidsongeschiktheidsuitkeringen toekent
tot de leeftijd van 60 jaar, terwijl de mannelijke deelnemers aan dezelfde groepsverzekering
een recht op aanvullende arbeidsongeschiktheidsuitkeringen toekennen tot de leeftijd van
65 jaar, zijn deze bepalingen nietig.
De vordering van mevrouw X1 tot betaling van 61.770,60 euro aanvullende uitkering wegens
arbeidsongeschiktheid, bedrag dat cijfermatig niet ter discussie staat, dient als gegrond te
worden toegewezen.
24.-
Ten onrechte beroept VERZEKERING zich op het vertrouwensbeginsel. Het arbeidshof ziet
niet in hoe het optreden van de overheid door de invoering van de Genderwet enige
rechtmatige verwachting van VERZEKERING heeft gefnuikt, des te meer nu vastgesteld wordt
dat de invoering van de Genderwet, die van openbare orde is, en als doel heeft de gelijkheid
van vrouwen en mannen te bevorderen, minstens discriminatie te vermijden, een hoger doel
beoogt dan de loutere vaststelling van contractuele bepalingen.
Op de vraag om een prejudiciële vraag te stellen aan het Grondwettelijk Hof dient niet te
worden ingegaan.
Arbeidshof te Brussel – 2020/AB/312 2020/AB/320 – p. 12
25.-
Alle andere door VERZEKERING opgeworpen middelen worden door het arbeidshof als niet
relevant voor de beoordeling van de betwisting tussen partijen opgeworpen.
2. De in ondergeschikte orde door mevrouw X1 tegen Y1 nv gestelde vordering
26.-
Mevrouw X1 vordert in ondergeschikte orde de veroordeling van Y1 tot betaling van een
schadevergoeding gelijk aan de gederfde inkomsten sinds 14 april 2015.
Vermits het arbeidshof de vordering die mevrouw X1 in hoofdorde heeft gesteld tegen
VERZEKERING gegrond heeft verklaard, wordt haar in ondergeschikte orde gestelde
vordering tegen Y1 zonder voorwerp.
3. De vordering van VERZEKERING nv tegen Y1 nv
27.-
In de mate dat zij veroordeeld zou worden tot betaling van een achterstallige
invaliditeitsrente of enige andere schadevergoeding aan mevrouw X1, vorderde
VERZEKERING de veroordeling van Y1 tot betaling van een equivalent bedrag als waartoe zij
zou worden veroordeeld, hetzij in de vorm van een bijkomende eenmalige premie, hetzij in
de vorm van een schadevergoeding, hetzij in welke passende vorm ook, zowel in hoofdsom,
intrest en kosten, met inbegrip van de rechtsplegingsvergoeding begroot op 3.000,00 euro
rechtsplegingsvergoeding.
Deze vordering is dus klaarblijkelijk gesteund op hetzij de contractuele, hetzij de
buitencontractuele aansprakelijkheid van Y1.
28.-
Wat de contractuele aansprakelijkheid van Y1 betreft, dient verwezen te worden naar de
bepalingen van de verzekeringsovereenkomst zelf. Terecht merkt Y1 op dat in geval van
arbeidsongeschiktheid van een werknemer, zij na de carensperiode van 90 dagen vrijgesteld
is van het verder betalen van de premies.
In het bijzonder wat de invaliditeitsrente betreft, bepaalt artikel 4 van de
verzekeringsovereenkomst uitdrukkelijk dat ‘lopende de betaling van de invaliditeitsrente de
Arbeidshof te Brussel – 2020/AB/312 2020/AB/320 – p. 13
vennootschap en de verzekerde vrijgesteld zijn van de premie van de verzekering
invaliditeitsrente, pro rata de economische invaliditeitsgraad’.
VERZEKERING beroept zich niet op enige clausule in de verzekeringsovereenkomst die haar
het contractuele recht zou geven de premievrijstelling in te trekken in bepaalde
omstandigheden, zoals een ingrijpen van de wetgever. In die omstandigheden dient haar
vordering tot bekomen van een contractuele schadevergoeding als ongegrond te worden
afgewezen.
29.-
Wat de buitencontractuele aansprakelijkheid betreft, geldt dat degene die schade heeft
geleden door de fout van een derde, het bewijs moet leveren van deze fout, van het bestaan
en de omvang van de door hem geleden schade, en het oorzakelijk verband tussen fout en
schade.
Naar het oordeel van het arbeidshof levert VERZEKERING, op wie ter zake de bewijslast rust,
niet het bewijs van enige fout in hoofde van Y1. Ook haar vordering tot bekomen van een
buitencontractuele schadevergoeding dient bijgevolg als ongegrond te worden afgewezen.
30.-
Tenslotte beroept VERZEKERING zich ten onrechte op de figuur van de verrijking zonder
oorzaak. Voor de toepassing van voornoemde rechtsfiguur dient aan een aantal
voorwaarden te worden voldaan, waarvan de eerste voorwaarde is dat er een verrijking is
van het ene vermogen.
(vgl. W. van Gerven m.m.v. S. Covemaeker, Verbintenissenrecht, Acco, Leuven Voorburg
2006, 289)
VERZEKERING toont echter niet, en alleszins niet op afdoende wijze, aan hoe het vermogen
van Y1 zou zijn verrijkt. Indien zij zou argumenteren dat de verrijking erin zou bestaan dat Y1
geen verzekeringspremie heeft betaald in verhouding tot de uiteindelijke prestaties (betaling
van de invaliditeitsrente tot 65 jaar), kan enkel gewezen worden op de contractuele
premievrijstelling na de voorziene carensperiode van 90 dagen.
Zelfs indien VERZEKERING wel enige verrijking in hoofde van Y1 zou kunnen aantonen, zal zij
stuiten op een tweede geldigheidsvoorwaarde voor de toepassing van de verrijking zonder
oorzaak, met name het vereiste dat voor de beweerde verrijking geen geldige juridische
oorzaak, zoals een overeenkomst kan worden aangewezen. De verrijking heeft dan wel een
Arbeidshof te Brussel – 2020/AB/312 2020/AB/320 – p. 14
geldige juridische oorzaak, vermits de premievrijstelling na de carensperiode contractueel
werd voorzien.
4. De vordering van het IGVM tegen VERZEKERING en Y1
31.-
Het IGVM vordert de veroordeling van Y1 en VERZEKERING tot betaling van 1,00 euro
provisioneel schadevergoeding op grond van artikel 1382 van het B.W. wegens schending
van de Genderwet.
Wat de buitencontractuele aansprakelijkheid betreft, geldt dat degene die schade heeft
geleden door de fout van een derde, het bewijs moet leveren van deze fout, van het bestaan
en de omvang van de door hem geleden schade, en het oorzakelijk verband tussen fout en
schade.
32.-
Wat de fout betreft lijkt niet, en alleszins niet ernstig ter discussie te staan dat deze bestaat
in de loutere schending van de Genderwet. Dergelijke schending ligt onbetwist voor.
Doch wat het bewijs van het bestaan en de omvang van de geleden schade betreft, faalt het
IGVM in de haar opgelegde bewijslast. In tegenstelling tot wat het openbaar ministerie in
het advies lijkt te suggereren, volgt uit het bewijs van een fout niet dat schade werd geleden.
De vordering van het IGVM dient dan ook als ongegrond te worden afgewezen.
OM DEZE REDENEN
HET ARBEIDSHOF
Gelet op de Wet van 15 juni 1935 op het gebruik der talen in gerechtszaken, zoals tot op
heden gewijzigd, inzonderheid op artikel 24;
Rechtsprekend op tegenspraak en na erover beraadslaagd te hebben:
Arbeidshof te Brussel – 2020/AB/312 2020/AB/320 – p. 15
Voegt de zaken gekend onder AR 2020/AB/312 en 2020/AB/320 samen onder het AR
2020/AB/312;
Gezien het schriftelijk advies van mevrouw , substituut-generaal, neergelegd
op de griffie van het arbeidshof op 18 oktober 2021, en de replieken van partijen;
Verklaart het hoger beroep van mevrouw X1 toelaatbaar en als volgt gegrond:
Doet het bestreden vonnis teniet in de mate dat de vordering van mevrouw X1 ongegrond
verklaarde en haar veroordeelde tot de kosten van het geding, en opnieuw recht doende,
verklaart haar vordering als volgt gegrond: veroordeelt VERZEKERING nv tot betaling aan
mevrouw X1 van 61.770,60 euro aanvullende uitkering wegens arbeidsongeschiktheid
(invaliditeitsrente), te vermeerderen met de verwijlintrest vanaf 2 juni 2017 en met de
gerechtelijke intrest vanaf 28 maart 2018, deze intrest te berekenen aan de wettelijke
intrestvoet;
Verklaart de vordering van mevrouw X1 tegen Y1 zonder voorwerp;
Verklaart het hoger beroep van het IGVM toelaatbaar doch ongegrond;
Bevestigt het bestreden vonnis in de overige beschikkingen;
Verwijst VERZEKERING nv in de kosten van het geding van mevrouw X1, begroot op twee
maal 20,00 euro bijdrage Fonds juridische tweedelijnsbijstand;
Verwijst VERZEKERING nv in de kosten van het geding ten voordele van Y1, in hoofde van
laatstgenoemde vereffend op 3.000,00 euro rechtsplegingsvergoeding eerste aanleg en
3.900,00 euro rechtsplegingsvergoeding hoger beroep;
Verwijst het IGVM in de kosten van het geding ten voordele van Y1 nv en VERZEKERING nv,
aan de zijde van beide laatstgenoemden vereffend op 3.000,00 euro
rechtsplegingsvergoeding eerste aanleg en 3.900,00 euro rechtsplegingsvergoeding hoger
beroep;
Legt de bijdrage van 22,00 euro voor het Fonds juridische tweedelijnsbijstand ten laste van
VERZEKERING nv.
Arbeidshof te Brussel – 2020/AB/312 2020/AB/320 – p. 16
Aldus gewezen en ondertekend door de derde kamer van het Arbeidshof te Brussel,
samengesteld uit:
, kamervoorzitter,
plv raadsheer in sociale zaken, werkgever,
raadsheer in sociale zaken, werknemer-bediende,
bijgestaan door :
, griffier.
De heer, plv raadsheer in sociale zaken, als werkgever, en de heer, raadsheer in sociale
zaken als werknemer-bediende die bij de debatten aanwezig waren en aan de beraadslaging
hebben deelgenomen, verkeren in de onmogelijkheid om het arrest te ondertekenen.
Overeenkomstig artikel 785 Gerechtelijk Wetboek wordt het arrest ondertekend door,
kamervoorzitter,
en uitgesproken op de openbare terechtzitting van 4 januari 2022 door:
, Kamervoorzitter,
bijgestaan door
, griffier.
PDF document ECLI:BE:CTBRL:2022:ARR.20220104.1