Appeal partially allowed; mobility allowance awarded due to employer's failure to notify correct address.

Uitgifte

Repertoriumnummer Uitgereikt aan

2018/

Datum van uitspraak

4 juni 2018 op

€

Rolnummer JGR

2017/AB/369

Beslissing waartegen beroep

15/1221/A

Arbeidshof te Brussel

vijfde kamer

Arrest

Arbeidshof te Brussel – 2017/AB/369 – p. 2

ARBEIDSRECHT - arbeidsovereenkomst arbeider

tegensprekelijk arrest

definitief

SM, wonende te,

appellant, aanwezig in persoon en bijgestaan door mr. Arnaut DE SCHREYE, advocaat te 3061

LEEFDAAL, Neerijsesteenweg 16

tegen

ELEKTRO VERHEYDEN, met maatschappelijke zetel te 3271 ZICHEM, Sprinkhaanstraat 51 b,

geïntimeerde, vertegenwoordigd door mr. Nele GYSEMANS, advocaat te 1160 BRUSSEL,

Vorstlaan 280

Na beraad, spreekt het arbeidshof te Brussel het volgend arrest uit:

Gelet op de stukken van de rechtspleging, in het bijzonder op:

- het voor eensluidend verklaard afschrift van het bestreden vonnis, uitgesproken op

tegenspraak op 17 maart 2017 door de arbeidsrechtbank Leuven, 1e kamer (A.R.

15/1221/A),

- het verzoekschrift tot hoger beroep, ontvangen ter griffie van dit hof op 20 april 2017,

- de conclusies voor de appellant, neergelegd ter griffie op 16 oktober 2017 en 12

februari 2018,

- de conclusies voor de geïntimeerde, neergelegd ter griffie op 14 augustus 2017, 15

december 2017, 19 januari 2018 en 15 februari 2018,

- de voorgelegde stukken.

De partijen hebben hun middelen en conclusies uiteengezet tijdens de openbare zitting van

23 april 2018, waarna de debatten werden gesloten, de zaak in beraad werd genomen en voor

uitspraak gesteld op heden.

A. de feiten en de rechtspleging in eerste aanleg

Arbeidshof te Brussel – 2017/AB/369 – p. 3

1. SM trad op 27 oktober 2014 voltijds als arbeider in dienst van de bvba Elektro Verheyden

(hierna “de vennootschap”), op basis van een schriftelijke arbeidsovereenkomst voor

onbepaalde tijd.

De arbeidsovereenkomst vermeldde als adres van SM:, daar waar hij op dat ogenblik

woonde op het huisnummer.

2. Met een aangetekende brief op 26 november 2014 verzonden naar de , stelde de werkgever

een einde aan de arbeidsovereenkomst met een opzeggingstermijn van twee weken die

aanving op maandag 1 december 2014. SM verscheen niet op het werk en de werkgever

verzond hem twee schriftelijke aanmaningen op 2 en 8 december 2014, steeds naar

hetzelfde adres. De post heeft de ongeopende enveloppes van deze twee laatste brieven

terugbezorgd aan de werkgever met de vermelding dat de zending niet was afgehaald.

3. Op 22 december 2014 schreef de vakorganisatie van SM aan de werkgever: “. .. U zette ons

lid economisch werkloos vanaf 20 november 2014, hij heeft hiervoor nooit docu-menten

ontvangen. U zei tevens tegen betrokkene dat hij niet meer moest komen en dat u de

verbrekingsvergoeding zou betalen, u bevestigde dit via mail. Wij verzoeken u dan ook het

volledige loon van november en de verbrekingsvergoeding vanaf 1 december te betalen. Wij

verzoeken u tevens zijn werkloosheid document C4 en zijn loonfiches te laten geworden….”.

De werkgever bezorgde het C4 formulier met als reden voor de werkloosheid dat SM niet of

helemaal niet gewerkt heeft op de werven en zijn werk door anderen moest worden

uitgevoerd . De werkgever bezorgde ook de documenten betreffende de econo-mische

werkloosheid.

4. Op 3 september 2015 liet SM de werkgever dagvaarden. Met een vonnis van 17 maart 2017

verklaarde de arbeidsrechtbank te Leuven zijn vordering ontvankelijk maar ongegrond.

B. het hoger beroep

5. SM stelde op 20 april 2017 hoger beroep. Hij vordert :

De BVBA ELEKTRO VERHEYDEN te veroordelen tot betaling van:

- Het loon voor de periode van 21.11.2014 tot 28.11.2014, zijnde € 688,56

bruto (6 werkdagen x € 15,10 per uur x 7,6 uur)

- Het loon voor de periode van 01.12.2014 tot 12.12.2014 zijnde € 1.147,60 bruto (€ 15,10

per uur x 7,6 uur x 10 dagen)

- De verbrekingsvergoeding gelijk aan 76 uur x € 15,10 per uur = € 1.147,60 bruto

- Mobiliteitsvergoeding van 2099 km x € 0,1121 = € 235,29

Arbeidshof te Brussel – 2017/AB/369 – p. 4

- Een vergoeding wegens willekeurig ontslag overeenstemmende met 6 maanden loon (€

15,10 per uur x 38 uur = weekloon van € 573,80, omgerekend een maandloon van € 2.486,47

x 6) zijnde € 14.918,82, minstens een vergoeding voor misbruik van ontslagrecht

overeenstemmende met 2 maanden loon (€ 15,10 per uur x 38 uur = weekloon van € 573,80

omgerekend een maandloon van € 2.486,47 x 2) zijnde €4.972,94.

De BVBA ELEKTRO VERHEYDEN tevens te veroordelen tot de kosten van het geding, met

inbegrip van de wettelijk voorziene rechtsplegingsvergoeding t.b.v. € 1.320,00 (basisbedrag)”

De bvba Elektro Verheyden stelde met conclusies een tegenvordering tot betaling van 2.000

€ wegens tergende en roekeloze vordering.

6. Het vonnis werd betekend op 3 april 2017. Het hoger beroep is ontvankelijk.

C. bespreking

a. de opzeggingsvergoeding

7. Artikel 39 §1 van de wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten bepaalt dat

de partij die de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd beëindigt zonder dringende reden

of zonder inachtneming van de wettelijk bepaalde opzeggingstermijn gehouden de andere

partij een vergoeding te betalen die gelijk is aan het lopend loon dat overeenstemt hetzij met

de duur van de opzeggingstermijn, hetzij met het resterende gedeelte van die termijn.

8. SM stelt dat de opzeggingsbrief ongeldig was omdat hij werd verzonden naar een onjuist

adres.

Toen de partijen de schriftelijke arbeidsovereenkomst sloten, diende SM zijn juiste adres op

te geven. Hij diende ook er ook zorg voor te dragen latere adreswijzigingen aan zijn

werkgever te melden om te vermijden dat hij belangrijke briefwisseling niet zou ontvangen.

Nergens blijkt uit dat SM een ander adres dan het adres aan zijn werkgever heeft

meegedeeld.

Hij heeft de arbeidsovereenkomst ondertekend op de laatste pagina en geparafeerd op de

eerste pagina waarop dit adres werd gedrukt en het huisnummer zelfs tweemaal stond

vermeld. Het is totaal ongeloofwaardig dat de werkgever het adres pas nadien zou hebben

gedrukt. De vennootschap legt het origineel van de arbeidsovereenkomst neer waaruit

duidelijk blijkt dat het document integraal werd ingevuld via tekstverwerking voor de

ondertekening.

Bovendien blijkt uit het uittreksel uit het Rijksregister dat SM op verzoek van het hof

neerlegde, dat hij op 17 november 2014 verhuisd was van de te naar de te. Hij was dus niet

eens meer woonachtig op het adres op het ogenblik van de verzending van de

opzeggingsbrief , in tegenstelling tot wat hij blijft beweren in zijn conclusies (p. 5) en zijn

Arbeidshof te Brussel – 2017/AB/369 – p. 5

pleidooi voor het hof. Hij had zijn werkgever helemaal niet in kennis gesteld van deze

adreswijziging op 17 november 2014. 1

In die omstandigheden kan SM niet inroepen dat de opzeggingsbrief niet geldig zou zijn

omdat hij naar een foutief adres werd verzonden.

9. De opzegging was geldig. De opzeggingstermijn liep af op zondag 14 december 2014. Het

blijkt niet dat de werkgever zou hebben toegezegd om een opzeggingsvergoeding te betalen.

SM legt de e-mail waarnaar zijn vakorganisatie verwees in haar brief van 22 december 2014

niet neer. Hij legt wel de afdruk van een aantal (onvolledige) sms-berichten neer, sommigen

zonder datum en niet in (chrono)logische volgorde. Daaruit blijkt integendeel dat de

werkgever hem erop wees dat een aangetekende opzeggingsbrief was verzonden.

De gevorderde opzeggingsvergoeding gelijk aan twee weken loon is dus niet verschuldigd.

b. Het loon tijdens de opzeggingstermijn

10. SM is niet komen werken tijdens de opzeggingstermijn. Hij toont niet aan dat dit door

toedoen van de werkgever was of dat er een andere wettige reden was. De werkgever zond

twee schriftelijke aanmaningen op 2 en 8 december 2014. Doordat SM naliet zijn juiste adres

mee te delen, heeft hij deze aanmaningen niet ontvangen. Bijgevolg kan hij geen aanspraak

maken op loon voor deze periode.

c. De vergoeding wegens willekeurig ontslag en de vergoeding wegens misbruik van

ontslagrecht

11. SM steunt zijn vordering tot een vergoeding wegens willekeurig ontslag op de bepalingen

van artikel 63 van de arbeidsovereenkomstenwet, dat bepaalde:

“Onder willekeurige afdanking, voor de toepassing van dit artikel, wordt verstaan, het

ontslag van een werkman die is aangeworven voor een onbepaalde tijd, om redenen die geen

verband houden met de geschiktheid of het gedrag van de werkman of die niet berusten op

de noodwendigheden inzake de werking van de onderneming, de instelling of de dienst.

Bij betwisting behoort het aan de werkgever het bewijs te leveren van de voor het ontslag

ingeroepen redenen.

Onverminderd artikel 39, § 1, zal de werkgever die een voor een onbepaalde tijd

aangeworven werkman op willekeurige wijze afdankt, aan deze man een vergoeding moeten

betalen die overeenstemt met het loon van zes maanden, behalve indien een andere

vergoeding is vastgesteld door een door de Koning algemeen verbindend verklaarde

collectieve arbeidsovereenkomst.

De in het derde lid bedoelde vergoeding is verschuldigd onafgezien van het feit of de

werkman al dan niet met inachtneming van een opzeggingstermijn werd afgedankt; zij kan

Uit dit uittreksel blijkt dat inmiddels , sinds 9 oktober 2017 het adres te, het “referentieadres” is van SM.

Arbeidshof te Brussel – 2017/AB/369 – p. 6

niet samen genoten worden met de vergoedingen bedoeld in artikel 39, §§ 2 en 3, van deze

wet.”.

Hij verwijst in zijn conclusies ook naar de gelijkaardige bepalingen van artikel 11 van de CAO

nr. 109 van 12 februari 2014 2 . In ondergeschikte orde stelt hij dat er minstens misbruik van

ontslag was.

12. SM heeft deze vordering voor het eerst ingesteld in zijn verzoekschrift tot hoger beroep.

Anders dan wat de vennootschap aanvoert, is deze vordering ontvankelijk.

Zoals het Hof van Cassatie bevestigde, geldt het volgende: “ Artikel 807 Gerechtelijk Wetboek

bepaalt dat een vordering die voor de rechter aanhangig is, uitgebreid of gewijzigd kan

worden indien de nieuwe, op tegenspraak genomen conclusies berusten op een feit of akte in

de dagvaarding aangevoerd, zelfs indien hun juridische omschrijving verschillend is.

Overeenkomstig artikel 1042 van dat wetboek is artikel 807 van toepassing in hoger beroep.

Uit die wetsbepalingen volgt dat voornoemd artikel 807 ook in hoger beroep enkel vereist dat

de uitbreiding of wijziging van de vordering berust op een feit of akte in de dagvaarding

aangevoerd. Het is niet vereist dat de uitbreiding of wijziging van de vordering jegens

dezelfde partij waartegen de oorspronkelijke vordering was gesteld, reeds bij de eerste

rechter aanhangig was of dat zij reeds virtueel in de oorspronkelijke vordering begrepen

was.” (Cass. 19 februari 2016, AR C.15.0205.F ECLI:BE:CASS:2016:ARR.20160219.3 ,www.juridat.be; vgl. Cass. 29 november 2002,

AR C.00.0729.N ECLI:BE:CASS:2002:ARR.20021129.2 , AC 2002, nr. 645).

De uitbreiding van de vordering berust op het feit van het ontslag dat in de dagvaarding

werd aangevoerd.

13. De vennootschap roept terecht in dat deze vorderingen verjaard zijn overeenkomstig artikel

15 van de arbeidsovereenkomstenwet.

Dit artikel bepaalt inderdaad dat de rechtsvorderingen die uit de overeenkomst ontstaan,

verjaren één jaar na het eindigen van deze overeenkomst of vijf jaar na het feit waaruit de

vordering is ontstaan, zonder dat deze termijn één jaar na het eindigen van deze

overeenkomst mag overschrijden.

Overeenkomstig artikel 2244, eerste lid, Burgerlijk Wetboek, vormen een dagvaarding voor

het gerecht, een bevel tot betaling, of een beslag, betekend aan hem die men wil beletten

de verjaring te verkrijgen, burgerlijke stuiting.

Artikel 12 van de C.A.O. nr. 109 stelt dat de bepalingen ervan van toepassing zijn voor ontslagen gegeven of

betekend vanaf 1 april 2014. Door het van kracht worden van de C.A.O. nr. 109 wordt artikel 63 van de A.O.W.,

voor wat betreft de privé-sector, opgeheven. (artikel 38 van de wet van 26 december 2013 betreffende de

invoering van een eenheidsstatuut tussen arbeiders en bedienden inzake de opzeggingstermijnen en de

carenzdag en begeleidende maatregelen B.S. 31 december 2013). Artikel 2 § 2. Van de cao nr. 109 bepaalt dan

weer: “ Deze collectieve arbeidsovereenkomst is evenwel niet van toepassing op de werknemers die ontslagen

worden :

- tijdens de eerste 6 maanden van de tewerkstelling.”.

Arbeidshof te Brussel – 2017/AB/369 – p. 7

Een dagvaarding stuit de verjaring voor de vordering die ze instelt en voor de vordering

waarvan het voorwerp virtueel begrepen is in de dagvaarding. (vgl. Cass. 11 april 2014, 12

januari 2010 en 17 maart 2003, www.juridat.be).

Maar de stuiting strekt zich niet uit tot een eis met een andere oorzaak en de oorzaak van de

vordering is het geheel van feiten en handelingen waarop de partij die ze instelt, haar

vordering laat steunen. (vgl. Cass. 12 januari 2010, www.juridat.be).

14. Het volgt uit de voormelde bepalingen van artikel 63 van de arbeidsovereenkomstenwet dat

de vergoeding wegens willekeurig ontslag een forfaitaire schadevergoeding voor het

willekeurig karakter van het ontslag is, waarmee de wetgever bedoelde een kennelijk

onredelijk ontslag. (vgl. Cass., 22 november 2010, www.juridat.be).

Artikel 63 van de arbeidsovereenkomstenwet bepaalt ook dat de vergoeding wegens

willekeurig ontslag gecumuleerd kan worden met de opzeggingsvergoeding.

Hetzelfde geldt voor de vergoeding wegens willekeurig ontslag bepaald in artikel 11 van cao

nr. 109.

De opzeggingsvergoeding dekt op forfaitaire wijze zowel de materiële als de morele schade

die voortvloeit uit het onrechtmatige ontslag, namelijk het ontslag zonder inachtname van

de wettelijk verplichte opzeggingstermijn (vgl. Cass.,17 maart 2003,R.W., 2003-2004, 895),

terwijl de vergoeding wegens willekeurig ontslag buitengewone schade dekt die niet

veroorzaakt is door het ontslag zelf. Bijgevolg was de vordering van SM tot toekenning van

een vergoeding wegens willekeurig ontslag niet virtueel begrepen in de vordering tot

toekenning van een opzeggingsvergoeding . Hetzelfde geldt voor de vordering wegens

misbruik van het ontslagrecht en een vordering tot toekenning van een

opzeggingsvergoeding (vgl. Cass. 7 mei 2001, www.juridat.be).

Waar de vorderingen tot toekenning van een vergoeding wegens willekeurig ontslag of

wegens misbruik van ontslag werden ingesteld meer dan een jaar na het einde van de

arbeidsovereenkomst, zijn deze vorderingen verjaard.

d. Het loon tijdens de periode van economische werkloosheid (21 tot 28 november

2014)

15. SM bevestigt in zijn conclusies dat hij van 21 tot 28 november 2014 niet gewerkt heeft

wegens “economische werkloosheid” en dat hij de vergoedingen voor tijdelijke werkloosheid

heeft ontvangen.

De vennootschap toont aan dat zij de nodige formaliteiten als bepaald in artikel 51 van de

arbeidsovereenkomstenwet had verricht (de voorafgaande kennisgeving wordt bevestigd in

de brieven van de RVA van 31 oktober 2014 en 22 november 2014, stukken 5c en 5d); zij

toont ook aan dat SM beschikte over het controleformulier C3.2A tijdelijke werkloosheid

voor november 2014 waarop hij de betrokken dagen blanco heeft gelaten en de dagen

waarop hij werkte zwart heeft gekleurd. Op dit formulier, dat SM heeft ondertekend en

indiende bij de uibetalingsinstelling, staat opnieuw het foute adres, zonder dat SM dit heeft

gecorrigeerd. Het is dan ook zeer aannemelijk dat de werkgever het formulier C3.2

Arbeidshof te Brussel – 2017/AB/369 – p. 8

werkgever heeft verzonden naar dit onjuiste adres zoals zij verklaart. Zij heeft bovendien in

mei 2015 een nieuw formulier bezorgd nadat via de vakorganisatie duidelijk werd dat SM

het eerste formulier niet had ontvangen.

Door het eigen toedoen van SM kon de werkgever het formulier niet verzenden aan diens

juiste adres. In die omstandigheden is de vordering van SM tot betaling van loon

overeenkomstig artikel 51§7 arbeidsovereenkomstenwet wegens de laattijdige naleving van

de verplichtingen, niet gegrond.

e. De mobiliteitsvergoeding

16. Er bestaat als dusdanig geen betwisting over dat SM recht had op een mobiliteits-vergoeding

gelijk aan 0, 1121 € per kilometer voor de verplaatsingen met de bestelwagen van de

vennootschap , van zijn woonplaats naar de werven van de verschillende klanten (CAO van

20 oktober 2011 betreffende de vervoerskosten, gesloten in het paritair comité 149.0 ). SM

legt als stuk 10 het detail neer van de verplaatsingen die hij dagelijks maakte en die hij

wekelijks per e-mail doorzond aan de werkgever. De werkgever toont niet aan dat de

vermelde locaties en kilometers niet correct zouden zijn. Zij vermeldt zelfs niet op welke

werven SM had gewerkt. Weliswaar blijkt dat de werkgever in oktober 2014 reeds een

bedrag van 50 € betaalde als mobiliteitsvergoeding. Er blijft dus nog verschuldigd: 235,29 € -

50 €= 185,29 €.

f. De tegenvordering wegens tergend en roekeloos geding en de

rechtsplegingsvergoeding

17. Het overgrote deel van de vordering van SM is ongegrond. Maar de mobiliteitsvergoeding is

verschuldigd.

Het past daarom om elke partij te veroordelen tot haar eigen kosten in hoger beroep, zoals

de vennootschap vraagt.

18. Het feit dat SM zijn werkgever niet geïnformeerd heeft over zijn correct adres leidde tot

ernstige misverstanden met nadelige gevolgen (hij had daardoor geen kennis van het

formulier C3.2 werkgever om meteen werkloosheidsuitkeringen te ontvangen ; hij kreeg

geen kennis van de opzeggingsbrief en de aanmaningsbrieven van de werkgever en dacht

verkeerdelijk dat de periode van tijdelijke werkloosheid verlengd werd ; hij kwam daarom

niet werken zonder de werkgever te berichten; gezien zijn afwezigheid had hij geen recht op

loon).

Hij bekwam uiteindelijk pas in 2016 de betaling van de werkloosheidsuitkeringen.

SM handelde niet zondermeer lichtzinnig door in 2015 zijn vorderingen in te stellen. Het is

pas door de conclusies en de stukken die de vennootschap meedeelde dat de situatie

duidelijker werd. Het blijkt niet dat de vennootschap voordien heeft geantwoord op de

Arbeidshof te Brussel – 2017/AB/369 – p. 9

aanmaningen van de vakorganisatie, behalve door het toezenden van de

werkloosheidsformulieren.

Waar SM in hoger beroep, naast de mobiliteitsvergoeding, opnieuw de andere vorderingen

instelde, leed de vennootschap geen bijkomende schade. Zij kon dezelfde argumenten als in

eerste aanleg laten gelden.

Het feit dat SM in hoger beroep een nieuwe vordering instelde tot vergoeding wegens

willekeurig ontslag of misbruik van ontslag was evenmin lichtzinnig. Deze vordering blijkt

weliswaar verjaard te zijn maar er kon redelijke betwisting gevoerd worden over de vraag of

de verjaring van deze vordering al dan niet gestuit werd door de dagvaarding.

In die omstandigheden is er geen vergoeding wegens tergend en roekeloos geding

verschuldigd.

OM DEZE REDENEN

HET ARBEIDSHOF

Gelet op de Wet van 15 juni 1935 op het gebruik der talen in gerechtszaken, in het bijzonder

artikel 24,

Rechtsprekend op tegenspraak en na erover beraadslaagd te hebben:

Verklaart het hoger beroep ontvankelijk en zeer gedeeltelijk gegrond.

Hervormt het bestreden vonnis enkel wat betreft de beslissing over de mobiliteits-

vergoeding.

Verklaart de vordering van SM gedeeltelijk gegrond en veroordeelt de bvba Elektro

Verheyden tot betaling van een saldo mobiliteitsvergoeding gelijk aan 185,29 €.

Verklaart de overige vorderingen van SM ongegrond.

Verklaart de vordering van de bvba Elektro Verheyden ongegrond.

Bevestigt het vonnis wat betreft de beslissing over de kosten.

Zegt dat elke partij haar eigen kosten in hoger beroep zal dragen.

Aldus gewezen en ondertekend door de vijfde kamer van het Arbeidshof te Brussel,

samengesteld uit:

Arbeidshof te Brussel – 2017/AB/369 – p. 10

C. CORBISIER, raadsheer,

E. VAN LAER, raadsheer in sociale zaken, werkgever,

A. LEURS, raadsheer in sociale zaken, werknemer-arbeider,

bijgestaan door :

D. DE RAEDT, griffier.

C. CORBISIER D. DE RAEDT

E. VAN LAER A. LEURS

en uitgesproken op de openbare terechtzitting van maandag 4 juni 2018 door:

C. CORBISIER, raadsheer,

bijgestaan door

D. DE RAEDT, griffier.

C. CORBISIER D. DE RAEDT

PDF document ECLI:BE:CTBRL:2018:ARR.20180604.8