Appeal dismissed; overtime claim rejected due to statute of limitations and employer's 2010 directive ending the practice.

Uitgifte

Repertoriumnummer Uitgereikt aan

2018/

Datum van uitspraak

10 april 2018 op

Rolnummer JGR

2016/AB/1121

Arbeidshof te Brussel

derde kamer

Arrest

Arbeidshof te Brussel – 2016/AB/1121 – p. 2

ARBEIDSRECHT - arbeidsovereenkomst bediende

tegensprekelijk arrest

definitief

K. D.,

appellant,

verschijnend in persoon en bijgestaan door mr. FALCONE Veronique loco mr. ROOSENS

Peter, advocaat te 3000 LEUVEN, Arnould Nobelstraat 38

tegen

GEMEENTE LONDERZEEL, vertegenwoordigd door haar College van Burgemeester en

Schepenen, met kantoren te 1840 LONDERZEEL, Brusselsestraat 25,

geïntimeerde,

vertegenwoordigd door mr. SCHROYENS Eline loco mr. COOREMAN Isabelle, advocaat te

1082 BRUSSEL, Keizer Karellaan 586 bus 9.

Na beraad, spreekt het arbeidshof te Brussel het volgend arrest uit:

Gelet op de stukken van de rechtspleging, in het bijzonder op:

- het voor eensluidend verklaard afschrift van het bestreden vonnis, uitgesproken op

tegenspraak op 13 oktober 2016 door de Nederlandstalige arbeidsrechtbank Brussel,

2e kamer (A.R. 15/2761/A),

- het verzoekschrift tot hoger beroep, ontvangen ter griffie van dit hof op 8 december

2016,

- de conclusies voor de appellant,

- de conclusies voor de geïntimeerde,

- de voorgelegde stukken.

Arbeidshof te Brussel – 2016/AB/1121 – p. 3

De partijen hebben hun middelen en conclusies uiteengezet tijdens de openbare

terechtzitting van 6 maart 2018, waarna de debatten werden gesloten, de zaak in beraad

werd genomen en voor uitspraak gesteld op heden.

I. FEITEN EN RECHTSPLEGING

1. De heer D. K. werd op 1 juli 2002 door de gemeente Londerzeel aangesteld als

beroepsofficier van de openbare brandweerdienst. Zijn aanstelling liep tot 31 december

2014.

2. Vanaf 1 januari 2015 werd de brandweerdienst van de gemeente Londerzeel

ondergebracht in de Hulpverleningszone West (Vlaams-Brabant). Hij werd daar aangesteld

als sectorcommandant.

3. Tijdens zijn aanstelling bij de gemeente Londerzeel waren er slechts weinig

beroepsbrandweerlieden (2 à 3) en werkte men voor een groot deel met vrijwillige

brandweerlui. De heer K. en de brandweerkapitein B. moesten daardoor veel bijkomende

administratieve uren doen om de organisatie van de dienst rond te krijgen.

4. De heer K. houdt voor dat hij de problematiek van de daardoor veroorzaakte

overuren en de vergoeding ervan herhaaldelijk mondeling ter sprake bracht bij het bestuur.

De problematiek van de onderbezetting en de daarmee samenhangende overuren kwam

aan de orde in het beleidsplan 2007-2012, een brief van kapitein B. aan de

gemeentesecretaris van 5 februari 2008, de inspectieverslagen van de FOD Binnenlandse

Arbeidshof te Brussel – 2016/AB/1121 – p. 4

zaken - Algemene directie civiele veiligheid, de gemeenteraadscommissie personeel van 15

september 2009 en een open brief van een aantal personeelsleden aan het College van

Burgemeester en Schepenen van 15 oktober 2009.

5. De gemeente vroeg hierover advies aan CC Consult die in een nota van 16 juli 2009

wees op de regeling voor overuren wegens operationele prestaties; voor administratieve

overuren is er echter geen wettelijke basis om deze verplicht uit te betalen. Het bureau

adviseerde de gemeente om voor de betrokkenen een dading uit te werken en verder

duidelijke afspraken en procedures vast te leggen en deze zaken formeel in orde te brengen.

6. Op 3 februari 2010 richtte de heer K. samen met zijn collega B. een brief aan de

gemeente Londerzeel met de vraag tot het uitwerken van een voorstel tot dading voor de

betaling van de door hem gepresteerde overuren. Ze verwezen daarbij naar het rapport van

CC Consult.

7. Met brief van 22 februari 2010 stelde de gemeente Londerzeel voor om tot slot van

alle rekening 25 % van het bereikte aantal administratieve overuren uit te betalen. In deze

brief wordt benadrukt dat ook na navraag bij de Algemene directie civiele veiligheid van de

FOD Binnenlandse Zaken er wettelijk enkel een vergoeding voor de operationele overuren

en geen vergoeding voor de administratieve overuren verschuldigd was. De gemeente

benadrukte dat het door haar geformuleerde voorstel slechts een toegeving uitmaakte als

waardering voor de inzet in het korps.

Arbeidshof te Brussel – 2016/AB/1121 – p. 5

8. In deze brief stelt de gemeente uitdrukkelijk dat het presteren van administratieve

overuren niet langer getolereerd kan worden en dat een efficiënte organisatie van de dienst

dit mogelijk zou moet maken.

9. Op 22 maart 2010 werd door eiser en door de heer B. een tegenvoorstel

geformuleerd, waaraan zij toevoegden dat zij zich zouden neerleggen bij de eis van de

gemeente om in de toekomst geen administratieve overuren meer te presteren, ook al zou

dit de goede werking van de dienst in het gedrang brengen.

10. Er volgde nog een herneming van het dadingvoorstel van de 2 beroepsofficieren in

een gezamenlijke brief van 2 februari 2011.

11. In 2015, nadat de brandweerdienst van de gemeente was overgegaan in, de

Hulpverleningszone, hebben de raadslieden van partijen hun standpunten m.b.t. de

problematiek uiteengezet. Met officiële brief van de raadsman van de heer K. van 15 juli

2015 werd een dagvaarding aangekondigd indien niet alle overuren aan 125% werden

uitbetaald.

12. Partijen kwamen niet tot overeenstemming. De heer K. bracht op 24 augustus 2015

dagvaarding uit voor de Nederlandstalige arbeidsrechtbank te Brussel en vorderde vanwege

de gemeente Londerzeel betaling van achterstallig loon aan 125% voor de periode van 1

januari 2004 tot 31 december 2014 ten bedrage van € 92.888,95, te vermeerderen met

intresten en kosten. Hij vroeg afgifte van de aangepaste sociale en fiscale documenten onder

verbeurte van een dwangsom. In besluiten vroeg hij in ondergeschikte orde betaling aan

100% of 74.311,16.

Arbeidshof te Brussel – 2016/AB/1121 – p. 6

13. De gemeente Londerzeel dagvaardde op 18 september 2015 de Hulpverleningszone

West (Vlaams Brabant) in tussenkomst en vrijwaring.

14. Met vonnis van 13 oktober 2016 van de Nederlandstalige arbeidsrechtbank te

Brussel werden alle vorderingen afgewezen als ontvankelijk doch ongegrond.

15. Met verzoekschrift tot hoger beroep, ontvangen ter griffie van het arbeidshof te

Brussel op 8 december 2016, tekende de heer K. hoger beroep aan tegen dit vonnis en

hernam hij zijn vordering. De Hulpverleningszone werd niet meer in de beroepsprocedure

betrokken.

II. BEOORDELING

16. Het hoger beroep werd tijdig en met een naar de vorm regelmatige akte ingesteld,

wat niet wordt betwist.

De verjaring

17. De heer K. steunt zijn vordering op de wet van 12 april 1965 betreffende de

bescherming van het loon der werknemers (BS 30 april 1965 – aangeduid als

loonbeschermingswet) die ook geldt voor de openbare sector (Cass. 15 maart 2004, RW

2004-05, 534; R.v.St. 6 december 1972, RW 1973-74, 1435).

18. De heer K. steunt zich op de strafbaarstelling van bepalingen uit deze wet,

aanvankelijk bij art. 42, 1° van deze wet, sinds de wet van 6 juni 2010 tot invoering van het

Sociaal Strafwetboek (BS 1 juli 2010) bij art. 162 van dit wetboek. Vervolgens beroept hij zich

op de verjaringstermijn van art. 26 V.T. W. Sv. juncto art. 2262bis BW en de daaruit af te

leiden verjaringstermijn van 5 jaar vanaf de dag volgend op die waarop de benadeelde

Arbeidshof te Brussel – 2016/AB/1121 – p. 7

kennis heeft gekregen van de schade, met die omstandigheid dat het misdrijf een voortgezet

misdrijf is. Bij een dergelijk misdrijf wordt een geheel van strafbare gedragingen van

dezelfde aard onderling verbonden door een eenheid van opzet, zodat de verjaringstermijn

slechts begint te lopen vanaf het laatste strafbare feit dat met hetzelfde opzet werd

gepleegd.

19. Het Hof van Cassatie oordeelde in het arrest van 4 december 1989 dat het aan de

feitenrechter staat te oordelen of verscheidene misdrijven wegens eenheid van opzet één

enkel strafbaar feit opleveren. M.b.t. het verzuim loon voor overwerk te betalen wordt het

misdrijf voltrokken op het ogenblik waarop moet worden betaald, zodanig dat dit misdrijf

aflopend is (Cass. 4 december 1989, JTT 1989, 5).

Met verwijzing naar Cass. 26 oktober 1970, Pas., 1971, I, 174 wordt in de Memorie van

Toelichting bij het Sociaal Strafwetboek het niet betalen van vakantiegeld als ogenblikkelijk

misdrijf aangeduid (Parl. St. Kamer, 51 3059/001, 59). Dit arbeidshof heeft de niet tijdige

betaling van loon aan vrijwillige brandweerlieden beschouwd als een aflopend misdrijf.

(Arbh. Brussel 7 augustus 2013, AR 2011/AB/750; Arbh. Brussel 14 september 2015, AR

2012/AB/592).

20. De heer K. steunt zijn vordering in betaling van loon voor administratieve overuren

op de klokkaarten, waarop zijn werktijden zijn geregistreerd. Deze geven echter niet voor

aansluitende periodes wekelijkse arbeidstijden van meer dan 38 u. weer. Dit is bij wijze van

voorbeeld niet het geval op:

- P. 11 van de klokkaarten week 14 maart

Arbeidshof te Brussel – 2016/AB/1121 – p. 8

- P.21 week 22 mei

- P. 24 week 23 oktober

- P. 25 week 27 november

- P.32 week 20 augustus en 27 augustus

- P. 34 week 12 november

- P. 35 week 10 december

- P. 37 week 10 maart

- P. 38 week 27 maart

- P. 39 week 2 juni

- P.41 week 21 juli

- P. 43 week 13 oktober

- P. 45 week 5 januari

- …

Deze onderbrekingen wijzen op een niet continue situatie van verwezenlijking, zodat er geen

eenheid van opzet kan worden aangenomen waardoor de misdrijven een enkel strafbaar feit

zouden opleveren.

21. Gelet op de dagvaarding van 24 augustus 2015, is er dus alleszins verjaring voor de

periode van 1 januari 2004 tot 24 augustus 2010. Tijdens deze periode was er op grond van

wat vastgesteld werd in de randnummers 4 en 5 een organisatieprobleem binnen de

gemeente m.b.t. de administratie van de brandweer. Er konden ook vragen rijzen rond het

ontbreken van een duidelijke regelgeving m.b.t. de administratieve uren, die van de

beroepsbrandweerlieden verwacht werden, zoals werd aangestipt in het rapport van CC

Consult.

Arbeidshof te Brussel – 2016/AB/1121 – p. 9

22. Vanaf 22 februari 2010 kan de heer K. echter niet meer voorhouden dat hij omwille

van zijn aanstelling verplicht was om administratieve overuren te presteren. Immers de

gemeente schreef toen:

Zo kan het presteren van administratieve overuren, door u en Dirk K. , niet langer getolereerd

worden. Een efficiënte organisatie van de dienst moet dit mogelijk maken.

Op 22 maart 2010 bevestigde de heer K. dat hij zich hierbij zou neerleggen, ook al bleef hij

twijfels uiten over de werking van de dienst in die omstandigheden.

Deze twijfel onttrekt hem niet aan de verplichting om dit bevel na te komen en hij

bevestigde ook dat hij het bevel aanvaardde. Dit houdt in dat hij zich aan zijn 38 u.,

eventueel aangevuld met operationele overuren, diende te houden.

In die omstandigheden kan hij niet aantonen dat hem opgedragen was administratieve

overuren te presteren, zodat hij hiervan ten onrechte betaling vordert voor de periode na 25

augustus 2010.

23. De overige middelen en argumenten die partijen aandragen, kunnen aan deze

beoordeling geen afbreuk doen. Er is dus ook geen reden om een getuigenverhoor te

bevelen over de gegevens van de klokkaarten en de werkzaamheden van de heer K. . De

vordering is deels verjaard en voor het overige ongegrond. Het hoger beroep is daardoor

ongegrond.

Arbeidshof te Brussel – 2016/AB/1121 – p. 10

OM DEZE REDENEN

HET ARBEIDSHOF

Gelet op de wet van 15 juni 1935 op het gebruik der talen in gerechtszaken zoals tot op

heden gewijzigd, inzonderheid op artikel 24,

Recht sprekend op tegenspraak,

Verklaart het hoger beroep ontvankelijk, doch ongegrond.

Bevestigt het bestreden vonnis.

Veroordeelt de heer K. tot de gerechtskosten van het hoger beroep, deze aan de zijde van

de gemeente Londerzeel begroot op:

Rechtsplegingsvergoeding € 3.600.

Arbeidshof te Brussel – 2016/AB/1121 – p. 11

Aldus gewezen en ondertekend door de derde kamer van het Arbeidshof te Brussel,

samengesteld uit:

L. LENAERTS, kamervoorzitter,

P.CLERINX, raadsheer in sociale zaken, werkgever,

D.HEYVAERT, raadsheer in sociale zaken, werknemer-bediende,

bijgestaan door :

K. CUVELIER, griffier.

L. LENAERTS, K. CUVELIER,

P. CLERINX, D. HEYVAERT.

en uitgesproken op de openbare terechtzitting van dinsdag 10 april 2018 door:

L. LENAERTS, kamervoorzitter,

bijgestaan door

K. CUVELIER, griffier.

L. LENAERTS, K. CUVELIER.

PDF document ECLI:BE:CTBRL:2018:ARR.20180410.7