Appeal partially allowed; bonus payment reduced from €133k to €36k due to employer's right to terminate employment.

Uitgifte

Repertoriumnummer Uitgereikt aan

2017/

Datum van uitspraak

2 mei 2017 op

Rolnummer JGR

2016/AB/153

Arbeidshof te Brussel

derde kamer

Arrest

Arbeidshof te Brussel – 2016/AB/153 – p. 2

ARBEIDSRECHT - arbeidsovereenkomst bediende

tegensprekelijk arrest

definitief

P. W.,

appellant op hoofdberoep,

geïntimeerde op incidenteel beroep,

vertegenwoordigd door mr. CROONEN Kris loco mr. NOLMANS Johan, advocaat te

1500 HALLE, Bergensesteenweg 54

tegen

ELI LILLY BENELUX NV, met maatschappelijke zetel te 1000 BRUSSEL, Markiesstraat 1,

geïntimeerde op hoofdberoep,

appellante op incidenteel beroep,

vertegenwoordigd door mr. VANDERSTRAETEN Sara loco mr. GABRIEL François, advocaat te

1050 BRUSSEL, Louisalaan 149, 11e verdieping.

Na beraad, spreekt het arbeidshof te Brussel het volgend arrest uit:

Gelet op de stukken van de rechtspleging, in het bijzonder op:

- het voor eensluidend verklaard afschrift van het bestreden vonnis, uitgesproken op

tegenspraak op 21 oktober 2015 door de Nederlandstalige arbeidsrechtbank Brussel,

1e kamer (A.R. 13/6991/A),

- het verzoekschrift tot hoger beroep, ontvangen ter griffie van dit hof op 16 februari

2016,

- de conclusies voor de appellant,

- de conclusies voor de geïntimeerde,

- de voorgelegde stukken.

Arbeidshof te Brussel – 2016/AB/153 – p. 3

De partijen hebben hun middelen en conclusies uiteengezet tijdens de openbare

terechtzitting van 4 april 2017, waarna de debatten werden gesloten, de zaak in beraad

werd genomen en voor uitspraak gesteld op heden.

I. FEITEN EN RECHTSPLEGING

1. De heer W. P. was op basis van een voltijdse arbeidsovereenkomst van onbepaalde

tijd sinds 1 februari 2004 in dienst van de bvba Janssens Animal Health in de hoedanigheid

van Country Manager Benelux.

Op 1 juli 2007 ging hij, met behoud van zijn functie, afdeling, anciënniteit, loons- en

arbeidsvoorwaarden, over naar de nv Janssens Pharmaceutica, een zusterfirma van zijn

eerdere werkgever.

Op 28 februari 2011 werd een addendum aan zijn arbeidsovereenkomst toegevoegd, waarbij

hem een éénmalige retentiebonus van € 25.000 in het vooruitzicht werd gesteld, mits hij de

geplande overdracht van zijn afdeling naar een nieuwe werkgever tot een goed einde zou

kunnen brengen.

2. De heer P. kreeg bij Janssens Pharmaceutica tussen 2005 en 2011 aandelenopties en

RSU’s. Hij maakt melding van een betwisting en zelfs een gerechtelijke procedure over de

vraag wanneer deze verstreken (2004 tot 2006) en in hoeverre deze konden worden

geannuleerd bij een overname (2007-2008).

3. Op 1 juli 2011 ging de heer P. over naar de nv Eli Lilly Benelux (hierna verkort

aangeduid als ELB) omwille van de overgang van de afdeling Animal Hearth van Janssens

Pharmaceutica. Zijn arbeidsvoorwaarden werden omschreven in een brief van 15 juni 2011.

4. Op 12 juli 2011 sloten de heer P. en ELB een overeenkomst af waarin ELB zich

verbond om onder de overeengekomen voorwaarden een aantal “cash betalingen” te doen,

gelijk aan de door Janssens Pharmaceutica toegekende aandelenopties en RSU’s, en dit

volgens een bepaald schema met vastgelegde betalingsdata.

Arbeidshof te Brussel – 2016/AB/153 – p. 4

5. Met aangetekende brief van 1 juni 2012 beëindigde ELB de arbeidsovereenkomst van

de heer P. met uitbetaling van een opzeggingsvergoeding van 6 maanden of

€ 111.374,48 bruto.

6. Op 17 mei 2013 bracht de heer P. dagvaarding voor de arbeidsrechtbank te Brussel

lastens ELB en vroeg na aanpassing van zijn vordering in conclusies betaling van:

- Een bijkomende opzeggingsvergoeding op basis van 24 maanden of

€ 406.079,46

- Een vergoeding op grond van de overeenkomst van 12 juli 2011 ten bedrage van

€ 133.434, minstens € 36.038

Vermeerderd met intresten en kosten.

7. Met vonnis van 21 oktober 2015 van de Nederlandstalige arbeidsrechtbank te

Brussel werd deze aangepaste vordering ontvankelijk een gedeeltelijk gegrond verklaard,

zodat ELB werd veroordeeld tot betaling aan de heer P. van:

- Een bijkomende opzeggingsvergoeding op basis van 9 maanden of € 55.642,24

- Een vergoeding op grond van de overeenkomst van 12 juli 2011 van € 133.434,

vermeerderd met de toepasselijke intresten en de gerechtskosten.

8. Met verzoekschrift tot hoger beroep, ontvangen ter griffie van het arbeidshof te

Brussel op 16 februari 2016, tekende de heer P. hoger beroep aan en hernam hij de

vordering, beschreven in randnummer 6.

ELB tekende incidenteel beroep aan in de mate dat de vordering werd toegekend, minstens

vroeg ze de herleiding ervan.

II. BEOORDELING

9. Het hoger beroep werd tijdig en met een naar de vorm regelmatige akte ingesteld,

wat niet wordt betwist. Hetzelfde geldt voor het incidenteel beroep.

De aanvullende opzeggingsvergoeding

10. Een partij die de arbeidsovereenkomst beëindigt zonder dringende reden of zonder

inachtneming van de passende opzeggingstermijn, is op grond van art. 39 van de

arbeidsovereenkomstenwet gehouden aan de andere partij een vergoeding te betalen die

gelijk is aan het lopend loon dat overeenstemt hetzij met de duur van de opzeggingstermijn,

hetzij met het resterend gedeelte van die termijn. De opzeggingsvergoeding behelst niet

alleen het lopend loon, maar ook de voordelen verworven krachtens de overeenkomst.

Arbeidshof te Brussel – 2016/AB/153 – p. 5

11. De opzeggingstermijn bij toepassing van het voormalige artikel 82 §3 van de

arbeidsovereenkomstenwet wordt door de rechter bepaald met inachtneming van de op het

tijdstip van de kennisgeving van beëindiging van een overeenkomst bestaande kans om een

gelijkwaardige betrekking te vinden en dit rekening houdend met de anciënniteit, de leeftijd

van de werknemer, de uitgeoefende functie en het loon volgens de gegevens eigen aan de

zaak (Cass., 8 september 1980, Arr. Cass., 1980-1981, 17; Cass., 17 september 1975, TSR

1976, 14; Cass., 3 februari 1986, JTT 1987, 58; Cass., 4 februari 1991, RW 1990-1991, 1407;

Cass. 11 maart 2013, S.12.0088.N ECLI:BE:CASS:2013:ARR.20130311.8 , S.12.0099.N, JTT 2013, 272 en S.12.0101.N ECLI:BE:CASS:2013:ARR.20130311.9 , JTT 2013,

259).

12. Partijen hebben discussie over de samenstelling van het jaarloon, meer bepaald wat

betreft de onderdelen privégebruik GSM/Blackberry en ADSL-aansluiting en de voordelen uit

de overeenkomst van 12 juli 2011.

13. Terecht verwijst de eerste rechter naar de brief van 15 juni 2011 m.b.t. de

arbeidsvoorwaarden, waarin bepaald wordt dat de GSM/BlackBerry en de ADSL-lijn ook

privé mochten worden gebruikt, zodat dit voordeel in natura op zijn reële waarde

meegerekend moet worden in het lopende jaarloon. Op correcte wijze aanvaardde de eerste

rechter de door de heer P. voorgebrachte waardering, die ook in graad van beroep niet

wordt betwist.

14. De vergoeding op grond van de overeenkomst van 12 juli 2011 vormen een cash

betaling in vervanging van eerder toegekende aandelenopties en RSU’s; dergelijke

vergoedingen maken geen deel uit van het lopende loon en ze betreffen éénmalige

betalingen die overigens refereren naar werkzaamheden die bij de overdrager zijn verricht

(Arbh. Gent 20 juni 2007 en 17 oktober 2007, Soc. Kron. 2008, 280; Cass. 3 februari 2003, JTT

2003, 262, RW 2003-04, 499 met noot G. VAN LIMBERGHEN).

15. De eerste rechter heeft dan ook op goede gronden het jaarloon vastgelegd op

€ 222.688,97.

16. Rekening houdend met dit jaarloon, de anciënniteit van 8 jaar en 4 maanden, de

leeftijd van 54 jaar en 9 maanden, de multi-inzetbare functie van Global Alliance Leader WE

en de belangen van beide partijen kan de kans van de heer P. om spoedig een

Arbeidshof te Brussel – 2016/AB/153 – p. 6

gelijkwaardige betrekking te vinden volgens de gegevens eigen aan de zaak worden geraamd

op 9 maanden.

Het arbeidshof houdt daarbij rekening met omstandigheden die bestonden op het tijdstip

van de kennisgeving van het ontslag, in zoverre deze omstandigheden de voor de bediende

bestaande kans om een gelijkwaardige betrekking te vinden, beïnvloeden. De anciënniteit,

de leeftijd van de werknemer, de uitgeoefende functie en het loon moeten daarbij in hun

onderlinge samenhang worden geëvalueerd. De wijze waarop de overeenkomst werd

uitgevoerd, is daarbij geen dienstig evaluatiecriterium (Cass. 23 februari 1987, JTT 1987, 265;

Cass. 11 maart 2013, JTT 2013, 272).

17. De aanvullende opzeggingsvergoeding werd correct begroot op:

€ 222.688,97/12 x 9 maanden = € 167.016,72

- uitbetaald € 111.374,48

Saldo € 55.642,24

Hierdoor zijn het hoger beroep en het incidenteel beroep op dit punt ongegrond.

De contractuele vergoeding op basis van de overeenkomst van 12 juli 2011

18. ELB houdt voor dat de vordering in betaling van deze vergoedingen verjaard is,

omdat ze voor een eerste maal werd geformuleerd in de conclusie voor de eerste rechter

d.d. 3 december 2013, terwijl de arbeidsovereenkomst beëindigd werd op 1 juni 2012.

19. In de dagvaarding van 17 mei 2013 werd uitbetaling van een vergoeding voor de

aandelenopties en de RSU’s gevorderd en/of iedere bonus in welke vorm ook, begroot op € 1

provisioneel.

Hierdoor is de vordering in betaling van een vergoeding (bonus in welke vorm ook) begrepen

in de oorspronkelijke dagvaarding; de heer P. mocht deze bij toepassing van art. 807 Ger. W.

uitbreiden of wijzigen, zelfs indien de juridische omschrijving verschillend was. Het feit dat

hij slechts in de conclusies van 3 december 2013 verwees naar de overeenkomst, leidt dan

ook niet tot verjaring op grond van art. 15 van de arbeidsovereenkomstenwet.

20. De overeenkomst van 12 juli 2011 voorziet in een cash betaling door ELB van

aandelenopties 2008 en 2009 en van RSU’s van 2009, 2010 en 2011, toegekend door

Janssens Pharmaceutica en dit volgens een betaalschema, waardoor er in maart 2012 €

36.038, in maart 2013 € 55.490 en in maart 2014 € 41.906 zou worden uitbetaald.

Arbeidshof te Brussel – 2016/AB/153 – p. 7

Deze betalingen werden verbonden aan volgende voorwaarde: dat dhr. W. P. een

werknemer van Lilly wordt overeenkomstig de voorwaarden zoals uiteengezet in deze

Overeenkomst, en dit in zoverre dhr. W. P. actief presteert voor Lilly en een actieve

werknemer is van Lilly op 31 december van elk jaar waarop de betaling(en) betrekking

heeft/hebben. Lilly zal de betalingen aan dhr. W. P. verrichten indien de prestaties

‘Succesvol’ zijn, op basis van de interne beoordeling van Lilly.

21. Vaststaat dat de heer P. sedert de overname op 1 juli 2011 tot 1 juni 2012 actief was

als werknemer van ELB.

22. De eerste betaling was voorzien in maart 2012; vraag is of de heer P. om aanspraak

te kunnen maken op de eerste schijf succesvol in dienst moest zijn op 31 december 2011 of

31 december 2012. ELB weerhoudt deze laatste datum en stelt dat de voorwaarde in

randnummer 20 aangehaald, door het ontslag op 1 juni 2012 niet vervuld is, zodat geen

betalingen verschuldigd zijn.

De heer P. verwijst naar de datum van 31 december 2011 en argumenteert dat de

voorwaarde potestatief is en art. 1178 BW schendt.

23. De voorwaarde dat men een actieve werknemer moet zijn op 31 december van elk

jaar waarop de betaling(en) betrekking heeft/hebben leidt tot verwarring, zodat ze moet

worden uitgelegd door de gemeenschappelijke bedoeling van de contracterende partijen na

te gaan, eerder dan zich aan de letterlijke zin van de woorden te houden.

Art. 1157 BW zegt daarbij dat, wanneer een beding voor tweeërlei zin vatbaar is, men het

veeleer moet opvatten in de zin waarin het enig gevolg kan hebben dan in die waarin het

geen gevolg kan hebben.

24. Wanneer men voor een betaling in maart 2012 de voorwaarde moet nagaan of men

op 31 december 2012 succesvol in dienst zal zijn, kan deze voorwaarde geen nuttig gevolg

hebben. Deze voorwaarde heeft enkel zin indien men ze opvat in de zin dat men intern vóór

de uitbetaling de geleverde prestaties van het voorbije jaar beoordeeld heeft. Dit is ook

gebruikelijk bij het toekennen van een bonus (art. 1158 en 1159 BW).

Weliswaar argumenteert ELB dat hier geen strikte prestatiebonus overeengekomen was,

omdat men een vergoeding wou toekennen voor aandelenopties en RSU’s, maar dit neemt

niet weg dat de betalingen gekoppeld waren aan een succesvol werknemerschap, wat enkel

kan verwijzen naar succes tijdens de periode vóór de uitbetaling.

25. Terecht verwijst de heer P. naar zijn succesvol uitvoeren van zijn prestaties, omdat

hij voor 2011 een gewone bonus had ontvangen. Alhoewel een bonus in de regel een

Arbeidshof te Brussel – 2016/AB/153 – p. 8

betaling inhoudt als compensatie voor goede prestaties, argumenteert ELB op bijzonder

vage wijze dat hier een betaling zou gebeurd zijn omwille van andere parameters. Terecht

stelt de eerste rechter dat een dergelijke vage repliek niets afdoet aan het behalen van

doelstellingen en dat bij gebrek aan verder aanknopingspunt hieruit kan afgeleid worden dat

de prestaties van de heer P. voldoende succesvol waren.

26. Immers, de overeenkomst verbond de toetsing van de succesvolle prestaties aan een

interne beoordeling, waarvan noch de criteria, noch de beoordeling zelf door ELB worden

voorgebracht. Het niet vaststellen van objectieven wordt door de rechtspraak beschouwd als

een contractuele fout in hoofde van de werkgever, die op grond van art. 1178 BW

meebrengt dat de schuldenaar zelf de vervulling van een door hem geformuleerde

voorwaarde verhindert. Hierdoor wordt de voorwaarde geacht te zijn vervuld (Arbh Brussel,

8 juni 2005, JTT 2005, 365; Arbh. Brussel 21 maart 2008, AR 49673; Arbh. Brussel 15 juni

2012, AR 2011/AB/1044, www.juridat.be). Hetzelfde geldt wanneer men nalaat de interne

beoordeling te maken, die vereist is voor de toetsing van de voorwaarde.

27. Gelet op het feit dat de heer P. de uitbetaling van de vergoeding in maart 2012 niet

geweigerd heeft, zijn alle voorwaarden voor de uitbetaling voldaan, zodat de vordering

gegrond is voor het bedrag van € 36.038. Bij gebreke aan ingebrekestelling vóór de datum

van de dagvaarding zijn geen moratoire intresten verschuldigd.

28. Hetzelfde kan niet gezegd worden voor de betalingen die voor maart 2013 en maart

2014 in het vooruitzicht waren gesteld en die niet verschuldigd zijn, omdat de heer P. dan

niet meer (succesvol) in dienst was.

29. Ten onrechte beroept hij zich hiervoor op een of de schending van de art. 1174 BW

(potestatieve voorwaarde) en 1178 BW (zelf de voorwaarde verhinderen).

30. Enkel een zuiver potestatieve voorwaarde maakt een verbintenis nietig en dit is bij

het ontslag niet het geval omdat dit doorgaans geconditioneerd wordt door externe

factoren, zoals bedrijfseconomische omstandigheden. De heer P. toont niet aan dat hij

ontslagen werd om een reden die zuiver van EBP afhing (O. RIJCKAERT en J. HEBBELINCK, “

Variabel loon en aandachtspunten bij de toekenning van bonussen binnen de onderneming”

TSR 2010/2, 294 en de rechtspraak en rechtsleer aangehaald in voetnoot 90; Arbh. Brussel

30 mei 2012, JTT 2012, 395).

Arbeidshof te Brussel – 2016/AB/153 – p. 9

31. Voor de toepassing van art. 1178 BW is een fout vereist (Cass. 8 september 1989, RW

1989-90, 1220; Cass. 18 mei 1998, Pas 1998, I, 259; Cass. 18 november 2011, TBBR 2013,

516); het louter uitoefenen van het ontslagrecht door een werkgever is geen fout, maar

maakt deel uit van de gewone bedrijfsuitoefening (O. RIJCKAERT en J. HEBBELINCK, a.w., 294 en

de rechtspraak geciteerd in voetnoot 92 en 94); de heer P. maakt niet aannemelijk dat zijn

ontslag gegeven werd om aan de nakoming van de overeenkomst van 12 juli 2011 te

ontsnappen.

Hij roept overigens ook geen misbruik van ontslagrecht in.

32. Hieruit vloeit voort dat het incidenteel beroep gedeeltelijk gegrond is en dat de door

de eerste rechter toegekende contractuele vergoeding moet worden herleid tot

€ 36.038.

33. Beide partijen worden zodoende deels in het gelijk en deels in het ongelijk gesteld.

ELB vordert dat in dat geval de gerechtskosten bij toepassing van art. 1017 vierde lid Ger. W.

worden omgeslagen in de zin dat elke partij zijn eigen kosten draagt. Hieraan kan worden

tegemoetgekomen.

OM DEZE REDENEN,

HET ARBEIDSHOF,

Gelet op de wet van 15 juni 1935 op het gebruik der talen in gerechtszaken, zoals tot op

heden gewijzigd, inzonderheid op artikel 24,

Recht doende op tegenspraak;

Verklaart het hogere beroep ontvankelijk doch ongegrond.

Verklaart het incidenteel beroep ontvankelijk en deels gegrond.

Bevestigt het bestreden vonnis, behalve wat betreft de veroordeling tot de contractuele

vergoeding en de gerechtskosten;

Op deze punten opnieuw recht doende,

Veroordeelt Eli Lilly Benelux nv tot betaling aan de heer P. van een contractuele vergoeding

van € 36.038 (i.p.v. € 133.434) te vermeerderen met de gerechtelijke intresten.

Slaagt de gerechtskosten van beide aanleggen om in de zin dat iedere partij zijn eigen kosten

draagt.

Arbeidshof te Brussel – 2016/AB/153 – p. 10

Aldus gewezen en ondertekend door de derde kamer van het Arbeidshof te Brussel,

samengesteld uit:

L. LENAERTS, kamervoorzitter,

H. VERMEULEN, raadsheer in sociale zaken, werkgever,

J. DIRIX, raadsheer in sociale zaken, werknemer-bediende,

bijgestaan door :

K. CUVELIER, griffier.

L. LENAERTS, K. CUVELIER,

H. VERMEULEN, J. DIRIX.

en uitgesproken op de openbare terechtzitting van dinsdag 2 mei 2017 door:

Lieven LENAERTS, kamervoorzitter,

bijgestaan door

Kelly CUVELIER, griffier.

L. LENAERTS, K. CUVELIER.

PDF document ECLI:BE:CTBRL:2017:ARR.20170502.9