Court partially dismisses appeal, upholding unemployment benefit suspension for leaving vocational training without legal cause.

Nr. S.04.0147.F.-

RIJKSDIENST VOOR ARBEIDSVOORZIENING,

Mr. Lucien Simont,

tegen

P. A.

I. Bestreden beslissing

Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest, dat op 26 mei 2004 is gewezen door het Arbeidshof te Bergen.

II. Rechtspleging voor het Hof

Raadsheer Philippe Gosseries heeft verslag uitgebracht.

Eerste advocaat generaal Jean-François Leclercq heeft geconcludeerd.

III. Het cassatiemiddel

Eiser voert volgend middel aan :

Geschonden wettelijke bepalingen

- artikel 7, ,§ 11, eerste lid, van de besluitwet van 28 december 1944 betreffende de maatschappelijke zekerheid der arbeiders ;

- artikel 580, 2°, van het Gerechtelijk Wetboek ;

- artikel 51, inzonderheid ,§ 1, tweede lid, 1°, en 4, van het koninklijk besluit van 25 november 1991 houdende de werkloosheidsreglementering, zoals het oorspronkelijk van toepassing was en zoals het voorkomt in de koninklijke besluiten van 29 juni 1992 en 2 oktober 1992, welke geen weerslag hebben op de oorspronkelijke tekst van het voormelde tweede lid, 1°, en vierde lid ;

- voor zover nodig, artikel 52 van voormeld koninklijk besluit van 25 november 1991, zoals het is gewijzigd bij het koninklijk besluit van 29 juni 1992.

Aangevochten beslissingen en redenen

De directeur van het werkloosheidsbureau heeft verweerder bij een op 17 november 1994 ter kennis gebrachte beslissing vanaf 20 oktober 1994 gedurende negenendertig weken uitgesloten van het recht op werkloosheidsuitkeringen (door de eerste rechter beperkt tot zesentwintig weken), waarbij de directeur zijn beslissing grondt op het feit dat verweerder een passende beroepsopleiding zonder wettige reden heeft verlaten. Het arrest verklaart het hoger beroep van verweerder gegrond, wijzigt het beroepen vonnis en vernietigt daarbij de beslissing van 17 november 1994.

Om aldus te beslissen, steunt het arrest op de volgende redenen :

"Artikel 51, eerste paragraaf (van het koninklijk besluit van 25 november 1991 houdende de werkloosheidsreglementering), zoals het is gewijzigd bij het koninklijk besluit van 2 oktober 1992, bepaalt dat :

'De werknemer die werkloos is of wordt wegens omstandigheden afhankelijk van zijn wil wordt uitgesloten van het genot van de uitkeringen overeenkomstig de artikelen 52 tot 54.

Onder "werkloosheid wegens omstandigheden afhankelijk van de wil van de werknemer" wordt verstaan :

1° het verlaten van een passende dienstbetrekking zonder wettige reden ;

2° het ontslag dat het redelijke gevolg is van een foutieve houding van de werknemer ;

3° de weigering van een passende dienstbetrekking of het zich zonder voldoende rechtvaardiging niet aanmelden bij een werkgever (...) ;

4° het zich zonder voldoende rechtvaardiging niet aanmelden bij de bevoegde dienst voor arbeidsbemiddeling of beroepsopleiding (...) ;

5° de weigering van de werkloze deel te nemen aan een begeleidingsplan hem voorgesteld door de bevoegde dienst voor arbeidsbemiddeling of beroepsopleiding ;

6° de stopzetting of de mislukking van het in 5° bedoelde begeleidingsplan ten gevolge van een (foutieve) houding van de werkloze'.

Het openbaar ministerie herinnert eraan in zijn advies dat het koninklijk besluit van 2 oktober 1992 onwettig is wegens miskenning van het wettelijk begrip 'hoogdringendheid' als bedoeld in artikel 3, ,§ 1, van de gecoördineerde wetten van 12 januari 1973 op de Raad van State. Het suggereert het (arbeids)hof derhalve om te verklaren dat het koninklijk besluit van 2 oktober 1992 niet van toepassing is op de oplossing van dit geschil en om bijgevolg het koninklijk besluit van 25 november 1991 toe te passen, vóór de wijziging ervan bij het koninklijk besluit van 2 oktober 1992. Het (arbeids)hof van zijn kant wijst erop dat de gevolgen van de vaststelling van onwettigheid voor zijn kennisneming van de zaak (...) door de hoven en de rechtbanken op verschillende wijzen worden geïnterpreteerd. Het Hof van Cassatie lijkt de oplossing aan te nemen die in deze zaak door het openbaar ministerie wordt voorgesteld (Cass., 25 november 2002, C.D.S., 2002, 113 en 114).

Het (arbeids)hof vraagt zich echter af hoe men kon oordelen dat de oorspronkelijke tekst van een bepaling toepasselijk is, terwijl het bestuur in zijn beslissing toepassing maakt van en verwijst naar de gewijzigde bepaling, die uitgerekend onwettig is wegens miskenning van het wettelijk begrip 'hoogdringendheid' bedoeld in artikel 3, ,§ 1, van de gecoördineerde wetten van 12 januari 1973 op de Raad van State. Het arrest van het Hof van Cassatie is wat dat betreft niet met redenen omkleed",

en op de volgende redenen :

"Die vraag heeft evenwel geen belang aangezien, zoals het openbaar ministerie in zijn omstandig en goed gemotiveerd advies preciseert, de feitelijke situatie waarop (eiser) zijn beslissing van 17 november 1994 steunt, met name het verlaten van een beroepsopleiding zonder wettige reden, niet vermeld wordt in artikel 51 van het koninklijk besluit van 25 november 1991 vóór zijn wijziging bij het koninklijk besluit van 2 oktober 1992, noch in artikel 51 van het koninklijk besluit van 25 november 1991, na zijn wijziging bij het koninklijk besluit van 2 oktober 1992. Er moet bijgevolg worden vastgesteld dat de administratieve beslissing van 17 november 1994 niet wettelijk gegrond is. Die beslissing moet derhalve worden tenietgedaan.

Het hoger beroep is dus gegrond".

Grieven

1. Eerste onderdeel

Wanneer de directeur van het werkloosheidsbureau een werkloze uitsluit van het recht op werkloosheidsuitkeringen en de werkloze het beroep instelt dat bedoeld wordt in artikel 7, ,§ 11, eerste lid, van de besluitwet van 28 december 1944 betreffende de maatschappelijke zekerheid der arbeiders, ontstaat er tussen eiser en de werkloze een geschil over het recht op werkloosheidsuitkeringen voor de periode tijdens welke laatstgenoemde van het genot van die uitkeringen is uitgesloten, een geschil waarover het arbeidsgerecht uitspraak moet doen krachtens artikel 580, 2°, van het Gerechtelijk Wetboek.

In zoverre het arbeidshof beslist heeft dat het koninklijk besluit van 2 oktober 1992 tot wijziging van het koninklijk besluit van 25 november 1991 houdende de werkloosheidsreglementering onwettig is omdat het niet is voorgelegd aan het voorafgaand advies van de afdeling wetgeving van de Raad van State, zonder dat de in de aanhef van het koninklijk besluit aangevoerde hoogdringendheid verantwoord was, en uit die onwettigheid de nietigheid van de administratieve beslissing heeft afgeleid, had het arbeidshof bijgevolg het geschil moeten beoordelen op grond van artikel 51, zoals het van toepassing was vóór de wijziging bij het onwettig geachte koninklijk besluit van 2 oktober 1992.

Volgens het arrest heeft het arbeidshof zich afgevraagd hoe de oorspronkelijke versie van een bepaling van toepassing kon zijn, wanneer de administratieve beslissing die bepaling heeft toegepast zoals zij was gewijzigd door een onwettig geacht koninklijk besluit. Zo beslist het arrest op zijn minst impliciet dat het arbeidshof in dergelijk geval het geschil niet hoeft te beoordelen op grond van de bepaling zoals zij was opgesteld vóór de wijziging ervan bij het koninklijk besluit van 2 oktober 1992. Het arrest miskent bijgevolg de mate waarin de zaak bij het arbeidsgerecht aanhangig is gemaakt (schending van de artikelen 7, ,§ 11, eerste lid, van de besluitwet van 28 december 1944 betreffende de maatschappelijke zekerheid der arbeiders en 580, 2°, van het Gerechtelijk Wetboek) en schendt daarenboven, aangezien het artikel 51, inzonderheid ,§ 1, tweede lid, 1° en vierde lid, van het koninklijk besluit van 25 november 1991 houdende de werkloosheidsreglementering, weigert toe te passen, de laatstgenoemde bepaling, zowel in zijn oorspronkelijke vorm als in die welke voorkomt in de koninklijke besluiten van 29 juni 1992 en 2 oktober 1992.

2. Tweede onderdeel

De eerste paragraaf, tweede lid, 1°, van het oorspronkelijke artikel 51 van het koninklijk besluit van 25 november 1991 houdende de werkloosheidsreglementering, bepaalde dat het verlaten van een passende dienstbetrekking zonder wettige reden één van de gevallen was waarin de werkloosheid beschouwd moest worden als afhankelijk van de wil van de werknemer. Datzelfde artikel 51 bepaalde in de eerste paragraaf, vierde lid, dat voor de toepassing van dat artikel, " een beroepsopleiding en de stage bedoeld in het koninklijk besluit nr.

230 van 21 december 1983 betreffende de stage en de inschakeling van jongeren in het arbeidsproces, gelijkgesteld worden met een dienstbetrekking".

Het verlaten van een beroepsopleiding zonder wettige reden had aldus dezelfde gevolgen als het verlaten van een passende dienstbetrekking zonder wettige reden. De bepalingen bedoeld in het tweede lid, 1°, en vierde lid van artikel 51, ,§ 1, zijn niet gewijzigd door de koninklijke besluiten van 29 juni 1992 en 2 oktober 1992.

Het arrest, dat zegt dat het verlaten van een beroepsopleiding zonder wettige reden niet is vermeld in artikel 51 van het koninklijk besluit van 25 november 1991, noch vóór noch na het koninklijk besluit van 2 oktober 1992, en op grond daarvan beslist dat de administratieve beslissing van 17 november 1994 niet wettig gegrond is en bijgevolg vernietigd moet worden, schendt aldus, door de toepassing ervan te weigeren, de bepalingen van artikel 51, ,§ 1, tweede en vierde lid, van het koninklijk besluit van 25 november 1991 houdende de werkloosheidsreglementering, zowel in hun oorspronkelijke als in hun latere versie, die door de koninklijke besluiten van 29 juni 1992 en 2 oktober 1992 niet is gewijzigd, en schendt daarenboven artikel 52 van voormeld koninklijk besluit van 25 november 1991 betreffende de duur van de uitsluiting van de werkloosheidsuitkeringen, zoals gewijzigd bij het koninklijk besluit van 29 juni 1992.

IV. Beslissing van het Hof

Eerste onderdeel

Overwegende dat, luidens artikel 7, ,§ 11, eerste lid, van de besluitwet van 28 december 1944 betreffende de maatschappelijke zekerheid der arbeiders, geschillen over rechten, ontstaan uit de werkloosheidsregeling, tot de bevoegdheid van de arbeidsrechtbank behoren ;

Dat, krachtens artikel 580, 2°, van het Gerechtelijk Wetboek, de arbeidsrechtbank kennisneemt van geschillen betreffende de rechten en verplichtingen van werknemers die voortvloeien uit de wetten en verordeningen inzake werkloosheid ;

Overwegende dat de rechter over die geschillen uitspraak doet door op de hem regelmatig voorgelegde feiten de rechtsregels toe te passen op grond waarvan hij de vordering zal aannemen dan wel verwerpen, mits hij het recht van verdediging eerbiedigt en noch het voorwerp noch de grond van de vordering wijzigt ;

Dat de rechter die kennisneemt van een geschil betreffende het recht op werkloosheidsuitkeringen, de werkloze alleen in het recht op werkloosheidsuitkeringen kan herstellen als hij de verordenende bepalingen inzake werkloosheid naleeft ;

Overwegende dat de rechter, die een verordenende bepaling weigert toe te passen omdat ze onwettig is wegens niet-naleving van een substantiële vormvereiste, die bestaat in de vraag om advies van de Raad van State, zonder dat de aangevoerde hoogdringendheid was verantwoord, het geschil hoort te beoordelen alleen op grond van de verordenende bepaling zoals zij van toepassing was vóór de onwettig geachte wijziging ;

Overwegende dat het arrest, dat beslist artikel 51, ,§ 1, van het koninklijk besluit van 25 november 1991 houdende de werkloosheids-reglementering, vóór de wijziging ervan bij het koninklijk besluit van 2 oktober 1992, niet toe te passen, op grond dat "(eiser) in zijn beslissing toepassing maakt van en verwijst naar de (bij het koninklijk besluit van 2 oktober 1992) gewijzigde bepaling (van artikel 51, ,§ 1), die (...) onwettig is wegens miskenning van het wettelijk begrip 'hoogdringendheid'", de in dat onderdeel aangegeven bepalingen schendt ;

Dat het onderdeel gegrond is ;

Wat het tweede onderdeel betreft :

Overwegende dat artikel 51, ,§ 1, eerste lid, van het koninklijk besluit van 25 november 1991, zoals het oorspronkelijk was opgesteld, bepaalt dat de werknemer die werkloos is of wordt wegens omstandigheden afhankelijk van zijn wil, uitgesloten wordt van het genot van de uitkeringen overeenkomstig de artikelen 52 tot 54, en in zijn tweede lid, 1°, bepaalt dat onder werkloosheid wegens omstandigheden afhankelijk van de wil van de werknemer, het verlaten van een passende dienstbetrekking zonder wettige reden wordt verstaan ;

Dat luidens artikel 51, ,§ 1, vierde lid, van datzelfde besluit, zoals het oorspronkelijk van toepassing was, een beroepsopleiding en de stage bedoeld in het koninklijk besluit nr. 230 van 21 december 1983 betreffende de stage en de inschakeling van jongeren in het arbeidsproces, voor de toepassing van dat artikel gelijkgesteld worden met een dienstbetrekking ;

Overwegende dat uit die bepalingen volgt dat het verlaten van een beroepsopleiding zonder wettige reden hetzelfde gevolg heeft voor het recht van de werkloze op werkloosheidsuitkeringen als het verlaten van een passende dienstbetrekking zonder wettige reden ;

Overwegende dat het arrest, om "de administratieve beslissing (van eiser), (die) wettig niet gegrond is ", teniet te doen, oordeelt dat "de feitelijke situatie waarop (eiser) zijn beslissing (...) heeft (...) gegrond, met name het verlaten van een beroepsopleiding zonder wettige reden, (niet) vermeld wordt in artikel 51 van het koninklijk besluit van 25 november 1991 (...)", de oorspronkelijke versie van dat artikel 51, ,§ 1, tweede lid, 1°, en vierde lid, schendt ;

Dat dit onderdeel in zoverre gegrond is ;

OM DIE REDENEN,

HET HOF,

Vernietigt het bestreden arrest, behalve in zoverre het het hoger beroep ontvankelijk verklaart ;

Beveelt dat van dit arrest melding zal worden gemaakt op de kant van het gedeeltelijk vernietigde arrest ;

Gelet op artikel 1017, tweede lid, van het Gerechtelijk Wetboek, veroordeelt eiser in de kosten ;

Verwijst de aldus beperkte zaak naar het Arbeidshof te B.

Aldus geoordeeld door het Hof van Cassatie, derde kamer, te Brussel, door afdelingsvoorzitter Philippe Echement, de raadsheren Christian Storck, Daniel Plas, Sylviane Velu en Philippe Gosseries, en in openbare terechtzitting van veertien februari tweeduizend en vijf uitgesproken door afdelingsvoorzitter Philippe Echement, in aanwezigheid van eerste advocaat-generaal Jean-François Leclercq, met bijstand van griffier Jacqueline Pigeolet.

Vertaling opgemaakt onder toezicht van raadsheer Ghislain Dhaeyer en overgeschreven met assistentie van adjunct-griffier Johan Pafenols.

De adjunct-griffier, De raadsheer,

PDF document ECLI:BE:CASS:2005:ARR.20050214.6