Belgian court dismisses appeal regarding tax lien validity and bankruptcy administrator's asset handling.

HET HOF; - Gelet op het bestreden arrest, op 15 maart 1990 door het Hof van Beroep te Brussel gewezen;

Over het eerste middel : schending van de artikelen 138, tweede lid, 764, inzonderheid eerste lid, 10°, 766, 767, 780, inzonderheid eerste lid, 1° en 4°, en 1138, inzonderheid 5°, van het Gerechtelijk Wetboek,

doordat het arrest is gewezen zonder het advies van het openbaar ministerie over het aan de appelrechters voorgelegde geschil; dat het arrest vaststelt dat de zaak, bij een heropening van de debatten, opnieuw ab initio in tegenwoordigheid van het openbaar ministerie is behandeld, dat het "geen advies over de grond van de zaak heeft gegeven" en dat "andersluidend advies", dat in het dictum van het arrest wordt vermeld, betrekking had op de door de partijen aangevoerde en door het openbaar ministerie ontkende verplichting om hem de zaak mede te delen,

terwijl uit de vaststellingen van het arrest volgt dat de vordering betrekking had op beslagen onder derden en op een hypothecaire inschrijving om de inning van belastingen te verzekeren; het arrest, met een juiste toepassing van de desbetreffende wetsbepalingen, oordeelt dat het hier vorderingen in belastingzaken betreft in de zin van artikel 764, eerste lid, 10°, van het Gerechtelijk Wetboek, nu de wet geen onderscheid maakt naargelang de vordering betrekking heeft op de vaststelling van de belasting dan wel op de moeilijkheden bij de inning ervan; dergelijke vorderingen op straffe van nietigheid voor advies aan het openbaar ministerie dienden te worden medegedeeld; het advies van het openbaar ministerie, in de zin van de bepalingen van de artikelen 138, tweede lid, 764, 766, 767 en 780 van het Gerechtelijk Wetboek, een advies over de zaak zelf is en geen advies over de verplichting van de rechters om de zaak aan het openbaar ministerie, mede te delen; het arrest, door uitspraak te doen over vorderingen in belastingzaken, niettegenstaande het ontbreken van het advies van het openbaar ministerie nopens de ontvankelijkheid en de gegrondheid van die vorderingen, en door alleen een "andersluidend advies" van het openbaar ministerie inzake de mededeelbaarheid van de zaak te vermelden, aan nietigheid lijdt :

Overwegende dat het arrest vaststelt dat de bij het hof van beroep aanhangig gemaakte vordering een vordering in belastingzaken is in de zin van artikel 764, eerste lid, 10°, van het Gerechtelijk Wetboek, en dat zij bijgevolg, ingevolge die bepaling, op straffe van nietigheid aan het openbaar ministerie diende te worden medegedeeld;

Overwegende dat het arrest zegt dat de zaak op de voor de heropening van de debatten vastgestelde zitting opnieuw in haar geheel werd behandeld in tegenwoordigheid van een magistraat van het openbaar ministerie, dat de partijen hebben uiteengezet dat de zaak aan het openbaar ministerie diende te worden medegedeeld, maar dat het openbaar ministerie een andersluidend advies heeft gegeven en bijgevolg heeft nagelaten zijn advies over de grond van de zaak te geven;

Overwegende dat de zaak, zoals blijkt uit die vermeldingen, overeenkomstig voormeld artikel 764, eerste lid, 10°, aan het openbaar ministerie werd medegedeeld;

Dat het middel faalt naar recht;

Over het tweede middel : schending van de artikelen 807 en 1042 van het Gerechtelijk Wetboek,

doordat het arrest voor recht zegt dat de hypothecaire inschrijving van 30 juli 1986 na de invereffeningstelling van verweerster niet gerechtvaardigd was en eiser veroordeelt om haar het bedrag van 169.484 frank terug te geven waarvoor die inschrijving door de ontvanger van de directe belastingen te Ganshoren was genomen, op grond : " ... dat de inschrijving, op het ogenblik van de betekening van het gedinginleidend exploot op 20 juni 1986, nog niet was genomen; dat zij op 30 juli 1986 werd genomen; dat (verweerster) in haar conclusie van 14 augustus 1986 vroeg dat de opheffing van het beslag zou worden bevolen, waardoor de inschrijving niet zal kunnen worden genomen; ... dat (verweerster) zich aldus op vaststaande wijze heeft verzet tegen het nemen van een inschrijving door het bestuur van de belastingen; ... dat zij in hoger beroep zich ertoe beperkt die vordering te herhalen, ook al wijzigt zij de bewoordingen ervan, gelet op de schrapping die intussen is gebeurd",

terwijl uit artikel 807 van het Gerechtelijk Wetboek volgt dat de vordering die bij de rechter aanhangig is gemaakt, in de loop van het geding niet uitgebreid noch gewijzigd mag worden tenzij de nieuwe conclusie berust op een feit of akte in de dagvaarding aangevoerd; die regel ingevolge artikel 1042 van het Gerechtelijk Wetboek in hoger beroep van toepassing is; de hypothecaire inschrijving, volgens de vaststellingen van het arrest, na de gedinginleidende dagvaarding is genomen en bijgevolg daarin niet is aangevoerd; verweerster, zelfs na de inschrijving van de hypotheek, in eerste aanleg alleen de opheffing van het beslag heeft gevraagd en alleen heeft vastgesteld dat die opheffing "de inschrijving van de hypotheek (zou verhinderen)", zonder zich evenwel te verzetten tegen de reeds genomen inschrijving en aan te voeren dat zij onrechtmatig was; de voor het eerst in hoger beroep geformuleerde vordering, die ertoe strekt voor recht te doen zeggen dat die inschrijving ten onrechte is genomen, bijgevolg als een nieuwe vordering dient te worden beschouwd en de appelrechter, door die vordering aan te nemen, de bepalingen van de artikelen 807 en 1042 van het Gerechtelijk Wetboek heeft geschonden :

Overwegende dat verweerster, naar luid van haar exploot van verzet tegen het beslag onder derden dat door de ontvanger van de directe belastingen te Ganshoren was gelegd in handen van een notaris die belast was met het opmaken van de authentieke akte van een verkoop van een onroerend goed door verweerster aan een derde, en naar luid van haar conclusie voor de eerste rechter, had aangevoerd dat dit beslag onwettig was, inzonderheid op grond dat door de invereffeningstelling van de vennootschap samenloop tussen de schuldeisers was ontstaan, dat de in artikel 184 van de gecoördineerde wetten op de handelsvennootschappen vervatte regel van gelijkheid van de schuldeisers eraan in de weg staat dat een schuldeiser, zoals de fiscus, ook al had hij een algemeen voorrecht, daden van uitvoering stelt waardoor afbreuk zou worden gedaan aan de rechten van de andere schuldeisers, dat de ontvanger van de directe belastingen dus genoegen diende te nemen met de persoonlijke aansprakelijkheid van de vereffenaar, als bepaald bij artikel 186 van de genoemde wetten, waardoor hij wegens zijn algemeen voorrecht verzekerd was van betaling, en dat bijgevolg de opheffing van dat beslag diende te worden bevolen "wat de inschrijving van de hypotheek (zou) beletten"; dat de in die conclusie bedoelde inschrijving van de hypotheek, die was van de wettelijke hypotheek van de Schatkist, bedoeld in de artikelen 325 en 326, derde lid, van het Wetboek van de Inkomstenbelastingen;

Overwegende dat verweerster, naar luid van haar op 19 juli 1989 ter griffie van het hof van beroep neergelegde conclusie, heeft betoogd dat de door de ontvanger van de directe belastingen genomen hypothecaire inschrijving onrechtmatig en onwettig was, op grond dat die inschrijving alleen beoogde hem een voorbarige betaling te doen toekennen ten koste van de andere bevoorrechte en niet-bevoorrechte schuldeisers, dat de inschrijving van die hypotheek bepaalde vereffeningsverrichtingen waarvoor nog geld beschikbaar diende te blijven, kon doen mislukken, dat die verrichtingen in het algemeen belang van de schuldeisers gebeurden, in de eerste plaats van de Staat zelf, dat die inschrijving een onevenwicht inhield tussen het aan de Staat verleende voordeel en het nadeel dat door het geheel van de schuldeisers werd geleden en dat zij bijgevolg een misbruik van recht uitmaakte;

Overwegende dat uit die stukken volgt dat de in verweersters conclusie vervatte vordering inzake het onrechtmatig en onwettig karakter van de door de ontvanger van de directe belastingen genomen hypothecaire inschrijving virtueel in haar oorspronkelijke vordering strekkende tot opheffing van het door dezelfde ontvanger gelegde beslag onder derden was begrepen;

Dat daaruit volgt dat het hof van beroep, door te beslissen dat die vordering strekkende tot vaststelling van de onwettigheid van die hypothecaire inschrijving ontvankelijk is, de artikelen 807 en 1042 van het Gerechtelijk Wetboek niet schendt;

Dat het middel niet kan worden aangenomen;

Over het derde middel : schending van de artikelen 184, 186 van de gecoördineerde wetten op de handelsvennootschappen, dat is titel IX van boek I van het Wetboek van Koophandel, 447 van het Wetboek van Koophandel, 314, 315, 316, 317, 318, 319, 324, 325, 326, 327, 328 van het Wetboek van de Inkomstenbelastingen, 1445, 1539 van het Gerechtelijk Wetboek en 97 van de Grondwet,

doordat het arrest voor recht zegt dat eisers beslagen onder derden op 10 en 13 juni 1986 en de hypothecaire inschrijving van 30 juli 1986, na verweersters invereffeningstelling niet verantwoord waren, en eiser veroordeelt tot teruggave van de bedragen van 169.484 frank en 130.516 frank aan verweerster, op grond : "... (eisers), algemeen voorrecht geconfronteerd wordt met de toestand van samenloop tussen de schuldeisers ten gevolge van (verweersters) in vereffeningstelling; dat die samenloop ook geldt voor de schuldeisers die, zoals (eiser), een algemeen voorrecht hebben ...; dat het beginsel van gelijkheid, vastgelegd in artikel 184 van de gecoördineerde wetten op de handelsvennootschappen in de weg staat aan daden van uitvoering door een schuldenaar, zelfs als hij een algemeen voorrecht bezit, waardoor afbreuk zou worden gedaan aan de rechten van de andere schuldeisers ...; dat de schuldeiser zich tot de vereffenaar moet wenden om betaling te krijgen ... onverminderd de toepassing van artikel 186 van de gecoördineerde wetten op de handelsvennootschappen; ... dat het aan de beslagrechter staat na te gaan of de invorderingen afbreuk kunnen doen aan de rechten van de andere schuldeisers of het normale verloop van de vereffening kunnen belemmeren", en na, in de uiteenzetting van de feiten, te hebben vastgesteld : "uit de door partijen overgelegde dossiers kan niet duidelijk worden opgemaakt wat de huidige stand van de vereffening is; vast staat evenwel dat de vereffenaar niet naar rato van de geleverde prestaties werd vergoed en dat voor die vereffening aanzienlijke kosten zijn gemaakt", op grond : "... dat het voorrecht van de gerechtskosten dat de vereffenaar geniet voor (eisers) voorrecht gaat; dat de vereffenaar op 25 maart 1988 over een bedrag van 101.834 frank beschikte ...; dat dit bedrag duidelijk niet volstaat om de vere

ffening vlot te laten verlopen en de vele desbetreffende uitgaven te dekken; ... dat de ontvangers van de directe belastingen, ook al zijn zij krachtens de wet van 15 mei 1846 op de Rijkscomptabiliteit persoonlijk aansprakelijk voor de inning van de verschuldigde belasting en dienen zij de in de belastingwet vastgelegde inningsmiddelen aan te wenden, de regels inzake samenloop bij vereffening evenwel niet mogen miskennen; ... dat de litigieuze beslagen niet verantwoord waren, aangezien zij afbreuk deden aan het normaal verloop van de vereffening; ... (dat), om dezelfde redenen, ... de inschrijvingen genomen door de ontvanger te Ganshoren na de invereffeningstelling van de vennootschap (verweerster), de toepassing van de wet inzake de samenloop tussen bevoorrechte schuldeisers niet in de weg kan staan; ... dat de wet van 20 juli 1978 inderdaad, voor het bestuur van de belastingen, het in artikel 447 van het Wetboek van Koophandel bepaalde verbod om zijn hypotheek in te schrijven na het vonnis van faillietverklaring, heeft opgeheven; dat die uitzondering op de algemene regel van samenloop na faillissement op beperkende wijze moet worden uitgelegd en niet tot het gerechtelijk akkoord kan worden uitgebreid ...; dat zij evenmin kan worden uitgebreid tot de algemene regel van de samenloop die ontstaat bij vrijwillige invereffeningstelling van een vennootschap",

terwijl, eerste onderdeel, artikel 325 van het Wetboek van de Inkomstenbelastingen bepaalt dat : "Indien het belang van de Schatkist zulks vereist, door de ontvangers aan de notaris, voor het verstrijken van de twaalfde werkdag volgend op de verzending van het bericht (van de notaris die gevorderd is om een akte op te maken die de vervreemding van een onroerend goed tot voorwerp heeft) bedoeld in artikel 324 en bij een ter post aangetekende brief, kennis wordt gegeven van het bedrag van de belastingen en bijbehoren die aanleiding kunnen geven tot inschrijving van de wettelijke hypotheek van de Schatkist op de goederen welke het voorwerp van de akte zijn"; artikel 326 van hetzelfde wetboek bepaalt dat : "Wanneer de in artikel 324 bedoelde akte verleden is, de in artikel 325 bedoelde kennisgeving als beslag onder derden in handen van de notaris geldt op de bedragen en waarden die hij krachtens de akte onder zich houdt voor rekening of ten bate van de belastingschuldige. Daarenboven, enz."; de wettelijke hypotheek, geregeld bij de artikelen 316 tot 323 van het Wetboek van de Inkomstenbelastingen om de betaling van de directe belastingen en hun bijbehoren te verzekeren, door de ontvanger van de directe belastingen te Ganshoren is ingeschreven overeenkomstig de artikelen 318 en 319 van dat wetboek, die bepalen dat "die hypotheek wordt ingeschreven op verzoek met de met de invordering belaste ontvanger" en dat "(die) inschrijving plaats heeft, niettegenstaande verzet, betwisting of beroep"; zo de in artikel 325 van het Wetboek van de Inkomstenbelastingen bedoelde kennisgeving geldt als beslag onder derden in handen van de notaris, het een bewarend beslag onder derden betreft in de zin van artikel 1445 van het Gerechtelijk Wetboek en niet een uitvoerend beslag onder derden in de zin van artikel 1539 van hetzelfde wetboek; de bewarende maatregelen, die deze kennisgeving en ook de inschrijving van de wettelijke hypotheek uitmaken, aan de ontvangers van de directe belastingen worden opgelegd door de bepalingen van openbare orde van het Wetboek van de Inkomstenbelastingen; het staat aan de notaris die belast is met de verdeling van de opbrengst van de verkoop en aan de vereffenaar die belast is met de uitvoering van zijn mandaat ingevolge artikel 186 van de gecoördineerde wetten op de handelsvennootschappen, te waken over de betaling van de schulden van de vennootschap met eerbied

iging van de rangorde van de voorrechten en hypotheken, overeenkomstig artikel 184 van de genoemde wetten; de appelrechters aldus niet wettelijk hebben kunnen beslissen dat eiser, door de voormelde bewarende beslagen onder derden en de hypothecaire inschrijving, daden van tenuitvoerlegging had gesteld; zij hoe dan ook niet konden beslissen dat die beslagen onder derden en die hypothecaire inschrijving een misbruik van recht uitmaakten en afbreuk deden aan de samenloop van de schuldeisers en aan hun gelijkheid bij vrijwillige vereffening, terwijl die maatregelen aan de ontvangers van de belastingen "in het belang van de Schatkist" zijn opgelegd door bepalingen van openbare orde van het Wetboek van de Inkomstenbelastingen (schending van de artikelen 316 tot 323, inzonderheid 316, 317, 318, 319 en 323 van het Wetboek van de Inkomstenbelastingen, 324 tot 328, inzonderheid 325 en 326 van hetzelfde wetboek, 1445 en 1539 van het Gerechtelijk Wetboek, 184 en 186 van de gecoördineerde wetten op de handelsvennootschappen);

tweede onderdeel, geen van de bepalingen van de artikelen 316 tot 318 van het Wetboek van de Inkomstenbelastingen de inschrijving van de wettelijke hypotheek na de vrijwillige invereffeningstelling van een vennootschap verbiedt; het arrest uit het verbod, dat volgt uit artikel 447 van het Wetboek van Koophandel, om een hypotheek in te schrijven na een vonnis van faillietverklaring, niet wettig heeft kunnen afleiden dat dit verbod ook betrekking had op een hypothecaire inschrijving na de vrijwillige invereffeningstelling en dat het opheffen van het genoemde verbod bij de wet van 20 juli 1978 houdende wijziging van artikel 318 van het Wetboek van de Inkomstenbelastingen, in zoverre het betrekking had op de inschrijving van de wettelijke hypotheek, op beperkende wijze dient te worden uitgelegd en niet kan worden uitgebreid tot het geval van de invereffeningstelling, terwijl dat verbod geen betrekking heeft op dat geval en het stelsel van de vereffening trouwens geenszins kan worden gelijkgesteld met dat van het faillissement waarin het verbod van individuele daden van tenuitvoerlegging, dat aan de schuldeiser wordt opgelegd, samenhangt met het opnemen van het beheer aan de gefailleerde, en niet gegrond is, zoals bij de vrijwillige invereffeningstelling, op de schending van de rechten van de andere schuldeisers (schending van artikelen 316 tot 328 van het Wetboek van de Inkomstenbelastingen en 447 van het Wetboek van Koophandel);

derde onderdeel, de appelrechters het bestaan van een schending van de rechten van de andere schuldeisers niet konden afleiden uit de enkele overwegingen "dat de vereffenaar op 25 maart 1988 over een bedrag van 101.834 frank beschikte", "dat dit bedrag duidelijk niet volstaat om de vereffening vlot te laten verlopen en de vele desbetreffende uitgaven te dekken" en "dat evenwel ... vaststaat dat de vereffenaar niet naar rato van de geleverde prestaties werd vergoed en dat voor die vereffening aanzienlijke kosten zijn gemaakt", terwijl zij ook hadden vastgesteld dat "uit de door de partijen overgelegde dossiers niet precies (kon) worden opgemaakt wat de huidige toestand van de vereffening (was)"; uit die tegenstrijdige en zelfs dubbelzinnige overwegingen, in zoverre daaruit niet kan worden opgemaakt of de appelrechters hun vaststelling inzake de gelden waarover de vereffenaar beschikte, hebben gegrond op hun persoonlijke informatie dan wel op gegevens die hun regelmatig zijn overgelegd, volgt dat de beslissing omtrent het bestaan van een zogezegde schending van de rechten van de andere schuldeisers en het dientengevolge aannemen van verweersters rechtsvordering, noch regelmatig met redenen omkleed noch naar recht verantwoord is (schending van artikel 97 van de Grondwet en van artikel 184 van de gecoördineerde wetten op de handelsvennootschappen) :

Wat betreft de drie onderdelen samen :

Overwegende dat de wederkerige rechten van de schuldeisers wier schuldvordering voor de invereffeningstelling is ontstaan, vanaf de invereffeningstelling van een vennootschap op onherroepelijke wijze zijn vastgesteld; dat vanaf dat ogenblik het in artikel 184 van de gecoördineerde wetten op de handelsvennootschappen vervatte beginsel van gelijkheid van de schuldeisers in de weg staat aan individuele daden van tenuitvoerlegging door de schuldeisers wier schuldvordering niet door een bijzonder voorrecht of een zakelijke zekerheid is gewaarborgd, waardoor afbreuk zou worden gedaan aan de rechten van de andere schuldeisers;

Overwegende dat het beslag onder derden dat, op grond van de artikelen 325 en 326, eerste lid, van het Wetboek van de Inkomstenbelastingen door de ontvanger van de belastingen was gelegd, geen daad van tenuitvoerlegging was maar een bewarende maatregel tot bescherming van de rechten van de Schatkist;

Dat, zoals blijkt uit artikel 318, tweede lid, van het Wetboek van de Inkomstenbelastingen, de inschrijving van de wettelijke hypotheek, in de gevallen bepaald in de artikelen 324 tot 333 van dat wetboek, onderstelt dat de rechten van de Schatkist in gevaar verkeren, wat aangeeft dat de inschrijving van die hypotheek eveneens het kenmerk van een bewarende maatregel heeft;

Maar overwegende dat die maatregelen evenwel moeten worden geacht geen uitwerking te hebben wanneer zij, zoals de bestreden beslissing vaststelt, het normaal verloop van de vereffening verstoren en afbreuk doen aan de rechten van de samenlopende schuldeisers;

Dat het hof van beroep, bijgevolg, zonder dat zijn arrest aan de in het derde onderdeel aangeklaagde tegenstrijdigheid of dubbelzinnigheid lijdt, zijn beslissing tot veroordeling van de Belgische Staat om aan verweerster de aangewezen bedragen terug te geven, naar recht verantwoordt;

Dat het middel niet kan worden aangenomen;

Om die redenen, verwerpt de voorziening; veroordeelt eiser in de kosten.