Labor court allows parents to claim emergency budget for disabled daughter due to sudden health decline.

ARBEIDSRECHTBANK ANTWERPEN

AFDELING ANTWERPEN

18/649/A

6 augustus 2018

10de kamer

In de zaak :

1. V.L. E., geboren te Wilrijk op [geboortedatum] 1957, wonende te [adres];

2. C. A., geboren te Mechelen op [geboortedatum] 1963, wonende te [adres];

Handelend in hun hoedanigheid van wettelijke vertegenwoordigers als in eigen naam over de persoon en de goederen van hun dochter juffrouw V.L. V., geboren te Brasschaat op [geboortedatum] 1988, wonende te [adres] doch thans verblijvende te 2520 Ranst, Boerenkrijglaan 25, Dienstenverleningscentrum "Zevenbergen";

Eisende partijen

vertegenwoordigd door MEYVIS EVELIEN,

met kantoor te 2990 LOENHOUT, Wuustwezelseweg 78.

tegen

VLAAMS AGENTSCHAP PERSONEN MET EEN HANDICAP ,

met kantoren te 1030 BRUSSEL, Koning Albert II-laan 37;

Verwerende partij

vertegenwoordigd door meester KEYMIS LIESELOTTE loco meester LECOUTRE RUDI, met kantoor te 2018 ANTWERPEN, De Damhouderestraat 13.

1. Procedure

De rechtbank past de wet van 15 juni 1935 op het gebruik der talen in gerechtszaken toe en meer in het bijzonder de artikelen 2, 34, 35, 36 en 37.

De stukken van het geding werden gevoegd bij het dossier van rechtspleging en vermeld op de inventaris ervan.

De partijen werden gehoord ter openbare terechtzitting van 20/06/2018.

Substituut arbeidsauditeur, W. MIGNOLET, gaf namens het openbaar ministerie een mondeling advies op 20/06/2018.

2. DE VORDERING

Bij verzoekschrift, neergelegd ter griffie van de arbeidsrechtbank Antwerpen op 9 maart 2018 tekenen de heer V.L. en mevrouw C. beroep aan, in eigen naam en als wettelijke vertegenwoordigers over de personen en goederen van hun dochter V. V.L., tegen de beslissing van het VAPH (niet gedateerd) :

"De heroverwegingscommissie bracht op de zitting van 11 december 2017 een negatief advies uit over uw aanvraag noodsituatie van 24 oktober 2017.

De heroverwegingscommissie erkent uw moeilijke en schrijnende situatie, maar stelt vast dat uw aanvraag niet beantwoordt aan de criteria van de definitie noodsituatie, zoals beschreven in artikel 30 van het B.V.R. van 27.11.2015. Deze beslissing werd genomen omwille van de volgende reden(en):

Uw vraag werd voorgelegd aan de heroverwegingscommissie (HOC) die volgende uitspraak deed:

"rekening houdend met de bijkomende stukken bij het verzoek tot heroverweging en het gesprek ter zitting, is de commissie van oordeel dat deze aanvraag beantwoordt aan de criteria van de definitie noodsituatie, zoals omschreven in artikel 30 van het B.V.R. van 27.11.2015. De commissie adviseert om een budget noodsituatie ter beschikking te stellen."

Aangezien er niet aan alle criteria van noodsituatie voldaan is, beslist het agentschap af te wijken van het advies van de HOC en de noodsituatie definitief weigeren. Uw aanvraag beantwoordt volgens het agentschap immers niet aan de definitie van noodsituatie zoals beschreven in artikel 30 van het B.V.R. van 27.11.2015, omwille van het feit dat "uw situatie geen plotse en onverwachte situatie is " en "het netwerk niet weggevallen is."

Dit is een definitieve beslissing."

De heer V.L. en mevrouw C. vorderen:

* te zeggen voor recht dat het VAPH de noodsituatie moet erkennen en een persoonsvolgend budget ter beschikking dient te stellen, zodat De heer V.L. en mevrouw C. in aanmerking komen voor een dringende en noodzakelijke opvangplaats (nursing 7/7) voor hun dochter V., dit voor zover mogelijk in "Zevenbergen" te Ranst.

* Het VAPH te veroordelen tot de kosten van het geding, rechtsplegingsvergoeding ten bedrage van 131,18 EUR.

* Het vonnis uitvoerbaar te verklaren ondanks elk rechtsmiddel en zonder borgstelling en met uitsluiting van de mogelijkheid tot kantonnement.

Het VAPH verzoekt:

* De vordering van eisende partij ontvankelijk doch ongegrond te verklaren

* De bestreden definitieve beslissing d.d. 20/12/1017 tot weigering van een persoonsvolgend budget via de procedure noodsituatie na heroverweging voor V. V.L. te bevestigen.

3. DE FEITEN

Mevrouw V. V.L. is 30 jaar en heeft een ernstige mentale retardatie sinds haar geboorte. Haar IQ bedraagt minder dan 30. Zij heeft ernstige spraak en taalstoornissen en lijdt aan een chronische nieraandoening. Zij heeft op alle domeinen van het dagelijks leven ondersteuning nodig. Ze is afhankelijk van derden op vlak van persoonlijke hygiëne en verplaatsingen. Zij kan geen inbreng leveren in het huishouden.

Bij vonnis van 12 oktober 1999 werd zij in staat van verlengde minderjarigheid geplaatst.

De Federale Overheidsdienst Sociale zekerheid, Directie-generaal Personen met een handicap erkende de handicap en evalueerde het gebrek aan zelfredzaamheid op 16 punten vanaf 1 augustus 2008.

Zij verbleef thuis bij haar ouders en ging overdag naar dagcentrum De Oever. Zij functioneerde daar op de ondergrens. Tweemaal per week kwam er een familiale hulp om V. opvang te bieden na het dagcentrum tot haar ouders gedaan hebben met werken. Op andere dagen bood de zus opvang.

Het dagcentrum was van mening dat V. nood had aan een andere opvang, nl. tehuis niet werkenden, type nursing.

Op 14 februari 2014 besliste het VAPH eiser toelating te geven voor het gebruik van de zorgvorm: "tehuis niet werkenden- ernstig / diep mentaal".

De ouders hebben toen de opname in een tehuis geweigerd. Ze wilden zo lang als mogelijk zelf zorgen voor hun dochter en hebben hun huis aangepast en hun leven zo georganiseerd dat hun dochter in het gezin kon blijven wonen.

Op 14 juli 2016 wijst het VAPH een persoonsvolgend budget toe, budgetcategorie VII, prioriteitengroep 3.

Op 2 januari 2017 wordt een PVB van 19.602,23 EUR of 23,98 personeelspunten ter beschikking gesteld.

Na herberekening ontvangt mevrouw vanaf 1 januari 2018 een persoonsvolgend budget van 9.820,66 EUR of 12,02 personeelspunten per jaar.

Op 20 oktober 2017 deden haar ouders een aanvraag voor een tijdelijk persoonsvolgend budget via noodsituatie.

Haar toestand ging reeds enige tijd achteruit maar sinds september 2017 ging de motorische achteruitgang snel. Op korte tijd kon zij zich niet meer zelfstandig aankleden, een bad of douche nemen, naar toilet gaan. Ze kan niet meer zelf de trap op, zelf in bed kruipen, in de auto gaan zitten, zelfstandig eten. Zij kampt met ademhalingsmoeilijkheden en evenwichtsverlies. Zij wil 's nachts niet slapen en zit rechtop in bed. Als ze dan toch in slaap valt, komt het voor dat ze 's nachts stopt met ademen, waardoor haar ouders haar moeten wakker maken. De ouders slapen niet meer.

In juni 2018 stelde de artsen vast dat V. lijdt aan BPAN, beta-propeller Eiwit-geassocieerde neurodegeneratie. Het betreft een erfelijke ziekte met een negatief toekomstbeeld. Er bestaat geen behandeling voor.

Haar vader heeft diabetes. Omwille van een aanslepende problematiek aan de linker voet moet hij geopereerd te worden, mogelijk met een gedeeltelijke amputatie tot gevolg. De operatie werd voorzien begin januari 2018. De te verwachten opnameduur bedraagt 6 à 8 weken en daarna heeft de patiënt nog 6 à 8 weken een volledig steunverbod. Deze operatie werd uitgesteld omdat de moeder niet alleen voor V. kan zorgen.

Haar moeder heeft een depressie en kan het extra werk voor V. mentaal en fysiek niet meer aan. Zij is sinds maart 2018 in behandeling bij een psycholoog.

V. weegt 85 kg en voor de meest normale zaken is de hulp van twee mensen nodig.

De heer en mevrouw V.L. hebben nog een dochter Linda (29 j.), die ernstig en diep mentaal gehandicapt is en verblijft in het verzorgingstehuis Zevenbergen te Ranst.

Hun andere dochter heeft recent een kindje gekregen via keizersnede; na haar bevallingsverlof gaat ze voltijds terug werken. Een vierde dochter overleed in 1995.

Het VAPH was van oordeel dat niet voldaan was aan de cumulatieve voorwaarden tot het vaststellen van een noodsituatie zoals voorzien in artikel 30 van het B.V.R. van 27 november 2015.

Ingevolge een verzoek tot heroverweging adviseerde de heroverwegingscommissie op 11 december 2017 om een persoonsvolgend budget in het kader van een noodsituatie toe te kennen.

Het VAPH erkent de moeilijke en schrijnende situatie waarin V. verkeert, maar besliste op 22 december 2017 alsnog om een PVB voor de procedure noodsituatie te weigeren. Volgens het VAPH komt het criterium "plotse en onvoorzienbare situatie" niet in aanmerking, maar betreft het een verergering van een vroeger vastgestelde situatie. Ingevolge de aanwezigheid van de moeder is er volgens het VAPH, zelfs bij opname van de vader in het ziekenhuis, ook geen sprake van het wegvallen van een netwerk.

Op 1 februari 2018 gingen de heer V.L. en mevrouw C. over tot dagvaarding van het VAPH en de Vlaamse Gemeenschap in kortgeding.

Bij beschikking van de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg te Antwerpen, afdeling Antwerpen zetelend in kortgeding van 29 maart 2018 werd erkend dat mevrouw V. V.L. zich bevindt in een noodsituatie en dat het VAPH onmiddellijk een afdoende persoonsvolgend budget dient vrij te maken om residentiële opvang te kunnen organiseren. De vordering te aanzien van de Vlaamse Gemeenschap werd afgewezen.

Op 26 april 2018 keurde het VAPH de aanvraag noodsituatie goed. Mevrouw V. V.L. kreeg een persoonsvolgend budget, budgetcategorie 10 voor een periode van 22 weken.

Vanaf 24 mei 2018 verblijf mevrouw in ‘Zevenbergen' te Ranst, hetzelfde tehuis waar ook haar zus Linda verblijft.

4. STANDPUNTEN VAN PARTIJEN

De heer en mevrouw V.L. - C. stellen dat de weigeringsbeslissing van het VAPH kennelijk onredelijk is.

De situatie is dermate urgent dat zij eveneens een procedure in kort geding hebben opgestart. De voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg heeft de noodsituatie uitdrukkelijk erkend. Sinds eind mei 2018 kan V. terecht in Zevenbergen.

De aanvraag van de heer V.L. en mevrouw C. beantwoordt aan de criteria van de wettelijke definitie die aan een "noodsituatie" wordt gegeven in artikel 30 van het B.V.R. van 27 november 2015 over de indiening en afhandeling van de aanvraag van een budget voor niet rechtstreeks toegankelijke zorg en ondersteuning voor meerderjarige personen met een handicap.

De toestand van hun dochter gaat sinds anderhalf jaar achteruit en is de laatste maanden pas echt verslechterd en blijft verslechteren. De ouders zijn niet meer in staat de zorg en ondersteuning op zich te nemen. Zij heeft bij alle dagelijkse handelingen zoals eten, wassen, naar toilet gaan en zich verplaatsen hulp nodig.

Er is geen alternatieve oplossing binnen het sociale netwerk of de reguliere crisisopvang. De dagopvang van twee dagen per week in Den Oever is niet langer voldoende.

De medische toestand in 2014 is niet te vergelijken met de medische toestand nu.

Het VAPH stelt dat de situatie van mevrouw V. V.L. ernstig is, maar niet elk ernstige zaak is een noodsituatie. Mevrouw is niet de enige zorgbehoevende in Vlaanderen.

Het betreft geen onverwacht, acuut beleefde en objectief vastgestelde situatie waarbij aan de meerderjarige persoon met een handicap onmiddellijk hulp geboden moet worden doordat de sociale context van de persoon met handicap plotseling wegvalt waardoor een zeer ernstige bedreiging ontstaat voor de lichamelijke of geestelijke integriteit van de persoon met een handicap.

De zorg voor V. is voor de ouders al gedurende een heel lange termijn niet meer haalbaar, maar zij wilden de zorg voor haar blijven opnemen. Aangezien er reeds langer sprake is van een achteruitgang bij de persoon met handicap zelf, kan er niet voldaan worden aan het criterium "een plotse en onvoorzienbare situatie".

Moeder is nog aanwezig om de zorg voor V. op te nemen. Hierdoor kan ook niet voldaan worden aan het criterium ‘het netwerk is weggevallen.' De dagopvang bij Den Oever blijft behouden. Het probleem waarmee de vader kampt was lang gekend en hij behoorde te weten dat een opname vroeg of laat onvermijdelijk was.

5. BEOORDELING

De betwisting heeft betrekking op een aanvraag voor niet rechtstreeks toegankelijke hulp. Dit is handicap-specifieke hulp die wordt aangeboden door een dienst of voorziening die daarvoor speciaal erkend is door het VAPH. Hiervoor heeft de hulpzoekende de toelating nodig van het VAPH, via de aanvraagprocedure persoonsvolgend budget.

Noch de handicap noch de nood aan opvang in een tehuis niet werkende type nursing wordt betwist. Reeds op 14 februari 2014 gaf het VAPH toelating voor een opvangplaats voor niet-werkenden vanaf 1 oktober 2013.

Op 14 juli 2017 werd een persoonsvolgend budget toegekend van budgetcategorie VII met prioriteitengroep 3.

De rechtbank dient te oordelen of mevrouw V. V.L. zich in een noodsituatie bevindt, waardoor zij onmiddellijk beroep kan doen op een persoonsvolgend budget voor een tehuis-niet werkenden, type nursing.

De rechtbank moet hierbij niet alleen rekening houden met de situatie op het ogenblik van de aanvraag, maar ook met alle nieuwe ontwikkelingen.

Wettelijke bepalingen

Een noodsituatie is een onverwachte, acuut beleefde en objectief vastgestelde situatie waarbij aan de meerderjarige persoon met handicap onmiddellijk hulp geboden moet worden doordat de sociale context van de persoon met een handicap plots wegvalt waardoor een zeer ernstige bedreiging ontstaat voor de lichamelijk of geestelijke integriteit van de persoon met een handicap. (art 1, 12° van het B.V.R. van 27 november 2015 over de indiening en de afhandeling van de aanvraag van een budget voor niet rechtstreeks toegankelijke zorg en ondersteuning voor meerderjarige personen met een handicap en over de terbeschikkingstelling van dat budget.)

Als het agentschap erkent dat de persoon zich in een noodsituatie bevindt, kan het een tijdelijk budget voor niet-rechtstreeks toegankelijke zorg en ondersteuning toewijzen. (art 28 B.V.R. van 27 november 2015).

Artikel 30 van dit B.V.R. bepaalt:

"Het agentschap kan de situatie van de persoon als noodsituatie erkennen als aan de volgende voorwaarden is voldaan:

1° door het wegvallen van de sociale context zijn de zorgdragers en ondersteuners niet meer in staat om de zorg en ondersteuning voor de persoon op te nemen of is het onmogelijk geworden voor de persoon om in de huidige woonsituatie te blijven functioneren;

2° de fysieke of psychische gezondheid zal bijna onmiddellijk in verregaande mate geschaad worden als de huidige situatie aanhoudt;

3° er is geen alternatieve oplossing in het sociale netwerk of de reguliere crisisopvang mogelijk vanwege de aard van de handicap;

4° het gaat om een onvoorzienbare verandering in sociale status."

De erkenning als noodsituatie is geen discretionaire bevoegdheid van het Agentschap. De rechtbank kan met volle rechtsmacht de feiten toetsen aan de voorwaarden van artikel 30.

Toepassing op het geschil

De rechtbank stelt vast dat de situatie van dit gezin bijzonder schrijnend is en beantwoordt aan de voorwaarden van artikel 30 van het B.V.R. van 27 november 2015

1. Door het wegvallen van de sociale context zijn de zorgdragers en ondersteuners niet meer in staat de ondersteuning te bieden voor V., en is het niet langer mogelijk om haar thuis de nodige verzorging te bieden.

Het VAPH heeft in februari 2014 reeds erkend dat de meest geschikte zorg voor V. bestaat in de opname in een ‘tehuis niet werkenden'. Hiermee gaf het VAPH reeds aan dat een opname belangrijk is voor een adequate zorg en dat de ouderlijke zorg, aangevuld met dagverblijven, niet zal volstaan.

De ouders zijn zwaar beproefd. Ze hebben vier kinderen, waarvan één kind overleden is en twee kinderen zwaar gehandicapt. Linda is diep mentaal gehandicapt en verblijft reeds permanent in ‘Zevenbergen'.

Ze hebben hun leven zodanig georganiseerd om, ondanks hun moeilijke familiesituatie, V. toch zolang mogelijk in familiale kring te laten opgroeien. Zij hebben hiermee geen "verkeerde beslissing" genomen maar gehandeld overeenkomstig de huidige filosofie in de gehandicaptenzorg: "Zoveel mogelijk gewoon in de samenleving en zo weinig mogelijk uitzonderlijk en afzonderlijk." (perspectiefplan 2020 www.vaph.be).

Dit dient gerespecteerd te worden en mag hen thans niet benadelen.

De sociale context is gewijzigd op twee vlakken. De zorgnood is enerzijds op korte termijn zwaar verhoogd en anderzijds is de draagkracht van de ouders verminderd. Ze zijn om fysieke en psychische redenen niet meer in staat hun dochter op een adequate manier te verzorgen.

De zorgbehoefte van V. ging al enige tijd achteruit maar er werd vooral sinds september 2017 een duidelijke snelle motorische achteruitgang vastgesteld. Zij heeft nu 24u op 24u verzorging nodig. Zij is incontinent geworden zowel voor stoelgang als urine, zowel 's nachts als overdag. Er zijn inslaapstoornissen en ze wordt 's nachts rond 4u wakker en wil niet meer verder slapen. Medicatie helpt niet. De ouders slapen niet meer. Het verslag van professor van Goethem van 23 november 2017 (stuk 18 EP) vermeldt dat zij sinds kort ook meerdere episodes van obstructieve ademhaling / apneus vertoont in haar slaap. Er zijn blijvende klachten van regressie: ze loopt voorovergebogen, moeizaam en traag, heeft een verminderd evenwicht en meer valpartijen, ze kan niet meer op de bus stappen, kan geen trappen meer lopen, ze kan niet meer met bestek eten. In februari 2018 werden bijkomend gedragsstoornissen geattesteerd zoals snel boos worden, omduwen van voorbijgangers. De begeleiders moeten continu in haar omgeving blijven, zodra men niet kijkt heeft ze ruzie gemaakt. Haar handen beven.(Verslag prof. Van Goethem van 16 februari 2018, stuk 18 EP en stuk 19)

Het wordt, zelfs indien beide ouders gezond zouden zijn, een onmogelijke opdracht. Voor de verzorging van Nicky zijn er minstens 2 personen nodig. Zij is een volwassen vrouw en weegt ongeveer 85 kg.

Vader heeft suikerziekte en moet een zware voetoperatie ondergaan waardoor hij maanden buiten strijd zal zijn.

Haar moeder kon de plotse achteruitgang van haar dochter en de (te) zware zorgnood niet verwerken en is in een depressie geraakt. Zij is sinds maart 2018 in psychologische behandeling.

2. de fysieke of psychische gezondheid zal bijna onmiddellijk in verregaande mate geschaad worden.

Nu de ouders de zorg niet meer aankunnen terwijl V. 24u op 24u zorg nodig heeft, is er geen twijfel dat bij gebrek aan opname in de instelling zowel de gezondheid van V. als van de ouders ernstig zou geschaad worden.

3. Er is geen alternatieve oplossing in het sociale netwerk of de reguliere crisisopvang mogelijk voor de handicap.

De ouders hebben geen netwerk. Zij kunnen geen beroep doen op hun ouders en hebben nog één gezonde dochter die net bevallen is, zij werkt en heeft de zorg over een baby. De opvang in het dagcentrum is onvoldoende. De problematiek van V. is te complex om over te laten aan vrijwilligers en vraagt professionele hulp.

4. Het gaat om een onvoorzienbare verandering in sociale status.

Uit de voorgelegde stukken blijkt dat V. sinds anderhalf jaar achteruitging, maar dat deze regressie sinds september 2017 opeens zeer snel is gegaan (verslag dokter Meuwissen 14 juni 2018, stuk 24 EP). Tot september kon zij nog sporten en zelf omgaan met de computer. De verzorging bleef haalbaar voor de ouders.

De plotse ernstige achteruitgang in september 2017 was niet te voorzien; evenmin als de medische problemen van de vader en de psychische reactie hierop van de moeder.

Hoewel V. reeds op jonge leeftijd een ernstige handicap vertoonde, werd de diagnose "BPAN" pas gesteld mei/ juni 2018. Met deze diagnose kwam ook de zekerheid dat haar toestand onomkeerbaar is, en dat een verdere aftakeling waarschijnlijk is. Het betreft een zeer zeldzame aandoening.

De combinatie van deze elementen maken een onvoorzienbare noodsituatie uit.

In elk geval konden de ouders in 2014 niet weten dat de toestand van hun dochter zo snel zo zou evolueren.

De rechtbank merkt op dat ook de heroverwegingscommissie oordeelde:

"Rekening houdend met de bijkomende stukken bij het verzoek tot heroverweging en het gesprek ter zitting, is de commissie van oordeel dat deze aanvraag beantwoordt aan de criteria van de definitie noodsituatie, zoals omschreven in artikel 30 van het B.V.R. van 27.11.2015. De commissie adviseert om een budget noodsituatie ter beschikking te stellen."

De rechtbank erkent de noodsituatie.

De vordering is gegrond.

5. BESLISSING

OM DEZE REDENEN,

doet de rechtbank uitspraak als volgt:

Zij verklaart de vordering ontvankelijk.

Ze verklaart de vordering in volgende mate gegrond:

Vernietigt de beslissing van het VAPH van 22 december 2017.

Zegt voor recht dat de aanvraag beantwoordt aan de criteria van de definitie noodsituatie zoals omschreven in artikel 30 van het B.V.R. van 27 november 2015.

Zegt voor recht dat het VAPH de noodsituatie moet erkennen en een persoonsvolgend budget ter beschikking dient te stellen, zodat de heer V.L. en mevrouw C. in aanmerking komen voor een dringende en noodzakelijke opvangplaats (tehuis niet werkenden type nursing 7/7) voor hun dochter V. V.L..

Veroordeelt verwerende partij tot de kosten van het geding, deze werden door eisende partij begroot op 131,18 EUR rechtsplegingsvergoeding.

...

en uitgesproken op zes augustus tweeduizend achttien in buitengewone openbare terechtzitting van de 10 kamer van de ARBEIDSRECHTBANK ANTWERPEN - AFDELING ANTWERPEN door F. STRAETMANS, rechter, voorzitter van de 10 kamer

PDF document ECLI:BE:ARANT:2018:JUG.20180806.1