Belgian labor court dismisses discrimination claim against employer for age-based dismissal due to language issues.

ARBEIDSRECHTBANK ANTWERPEN, afdeling HASSELT

1ste kamer

Vonnis van 20 juni 2017

16/116/A

De heer G. G., eisende partij, vertegenwoordigd door Mr. O.ROWAERT loco Mr. Annemie PEIFFER, advocaat te 2000 ANTWERPEN, Hessenplein 21 bus 102.

tegen

D. B. N.V., verwerende partij, vertegenwoordigd door Mr. Steven RENETTE voor de advocatenassociatie Arts, Cleeren en Vennoten, met kantoor te 3600 GENK, Jaarbeurslaan 19/31.

1 Procedure

De rechtbank heeft onder meer kennisgenomen van navolgende procedurestukken:

- het inleidend verzoekschrift neergelegd ter griffie van de arbeidsrechtbank

Antwerpen, afdeling Antwerpen, op 15 oktober 2015;

- het vonnis van de arbeidsrechtbank Antwerpen, afdeling Antwerpen, dd. 11

januari 2016 waarbij de zaak naar de arbeidsrechtbank Antwerpen, afdeling

Hasselt, wordt verwezen;

- de oproeping in toepassing van artikel 662 Ger.W. voor de terechtzitting van 22

februari 2016;

- de beschikking in toepassing van artikel 747 Ger.W. dd. 22 februari 2016;

- de synthesebesluiten voor eisende partij neergelegd ter griffie op 3 maart

2017;

- de synthesebesluiten voor verwerende partij neergelegd ter griffie op 27 april 2017;

- het advies van mevrouw C. VANREYTEN, Afdelingsauditeur, waarop verwerende partij repliceerde;

- de stukkenbundels.

De partijen werden behoorlijk opgeroepen om aanwezig te zijn op de openbare terechtzitting van 13 februari 2017, alwaar de zaak op hun verzoek werd uitgesteld naar de zitting van 13 maart 2017 en vervolgens naar de zitting van 16 mei 2017, waar zij in hun middelen en besluiten werden gehoord.

Ter zitting verklaren partijen dat zij akkoord gaan dat alle neergelegde besluiten in het debat worden gehouden, ook deze die conform de beschikking in toepassing van artikel 747 Ger.W. buiten termijn zouden zijn neergelegd.

De ontvankelijkheid van de eis wordt niet betwist en door de rechtbank worden geen middelen van niet-ontvankelijkheid, die ambtshalve dienen te worden opgeworpen, vastgesteld, zodat de eis ontvankelijk is.

2 De vordering

Eisende partij vordert in hoofdorde:

Verweerster te veroordelen tot betaling aan eiser van een schadevergoeding, gelijk aan het loon en voordelen overeenstemmend met 6 maanden, hetzij 6/12 x

47.512, 72 euro, hetzij 23.576,36 euro.

In ondergeschikte orde, verweerster te veroordelen tot betaling aan eiser van een

schadevergoeding gelijk aan het loon en voordelen overeenstemmend met 3 maanden, hetzij 3/12 x 47.512, 72 euro, hetzij 11.878,18 euro.

In uiterst ondergeschikte orde, de heer V. G. te horen als getuige.

Bedragen te vermeerderen met de wettelijke en de vergoedende intresten vanaf de respectieve data van eisbaarheid en met de gerechtelijke intresten vanaf 15.10.2015.

Tegenpartij te veroordelen tot de gerechtskosten, in hoofde van eisende partij begroot op 2.400,00 euro rechtsplegingsvergoeding.

3 Relevante voorgaanden

Aanlegger trad op 03.11.2008 als bediende - orderbegeleider/planner in dienst van verwerende partij met een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde duur. (zie: arbeidsovereenkomst d.d. 29.10.2008, stuk 1 bundel verwerende partij)

Bij aangetekend schrijven van 01.07.2014 maakte verwerende partij een einde aan de arbeidsovereenkomst van aanlegger, met inachtname van een opzeggingstermijn van 6 maanden en 6 weken, met ingang op 07.07.2014. Dit schrijven maakt er ook melding van dat aanlegger na afloop van de opzeggingstermijn als werkloze met bedrijfstoeslag een aanvullende vergoeding zal ontvangen. (zie: stuk 2 bundel eisende partij)

Bij emailbericht van 14.07.2014 deelde aanlegger aan de heer B., zaakvoerder van verwerende partij mee dat hij niet akkoord gaat met de opzegging. Hij zou graag het contract hebben uitgediend tot zijn pensioengerechtigde leeftijd van 65 jaar en 7 maanden. (zie: stuk 11 bundel eisende partij)

Verwerende partij reageerde hierop niet.

Bij schrijven van 14.11.2014 stelde de raadsman van aanlegger dat verwerende partij door het ontslag van aanlegger het discriminatieverbod zoals voorzien in de Wet van 10.05.2007 geschonden heeft en daarom een schadevergoeding verschuldigd is, gelijk aan het loon en voordelen overeenstemmend met zes maanden. (zie: stuk 13 bundel eisende partij)

Verwerende partij reageerde ook niet op dit schrijven.

Op 18.03.2015 kwam er een einde aan de arbeidsovereenkomst. (zie: formulier C4, stuk 1 bundel eisende partij)

Op 15.10.2015 werd door aanlegger een inleidend verzoekschrift neergelegd ter griffie van de arbeidsrechtbank Antwerpen, afdeling Antwerpen.

Bij vonnis van deze rechtbank van 11.01.2016 werd de zaak naar de arbeidsrechtbank Antwerpen, afdeling Hasselt verwezen.

4 Beoordeling

4.1. vooraf: verzoek verwerende partij om de stukken 8.1 en 8.2 te weren uit de debatten:

Verwerende partij verwijst naar een transcriptie van een gesprek tussen hem en een zekere "B." van verwerende partij. (zie: stukken 8.1 en 8.2 bundel eisende partij)

De rechtbank is van oordeel dat in casu geen gebruik mag worden gemaakt van de geluidsopnames en van transcriptie van een gesprek.

Het Hof van Cassatie stelde in haar arrest van 09.09.2008:

"Niettegenstaande de verdragsrechtelijke bescherming van privécommunicaties, is het louter opnemen van een dergelijk gesprek waaraan men zelf deelneemt, niet ongeoorloofd ook al geschiedt dit zonder medeweten van de andere deelnemers.

Elk gebruik van de opname, buiten het geval van het gebruik voor zichzelf en anders dan bedoeld in artikel 314bis, § 2, tweede lid, Strafwetboek, kan een inbreuk zijn op artikel 8 EVRM. Het staat aan de rechter dit te beoordelen op grond van de feitelijke gegevens van de zaak.

Bij de beoordeling of het gebruik geoorloofd is, moet de rechter ook het criterium van de redelijke privacy-verwachting in zijn oordeel betrekken. Dit criterium heeft onder meer betrekking op de inhoud en de omstandigheden waaronder het gesprek plaatsvond.

De appelrechters hebben geoordeeld dat het gebruik van de betwiste opname van de telefoongesprekken de persoonlijke levenssfeer van de eisers niet schendt en dat de bewijsgaring rechtmatig is. Zij hebben evenwel het criterium van de redelijke privacy-verwachting niet in hun oordeel betrokken."

Op grond van de feitelijke gegevens van de zaak, is de rechtbank van oordeel dat het gebruik van de opname geen inbreuk uitmaakt op artikel 8 E.V.R.M.

De rechtbank ziet geen probleem bij de beoordeling van de redelijke privacy-verwachting.

Het gesprek vond niet plaats in de privésfeer, maar wel tussen werkgever en werknemer en dit over een reeds bestaand geschilpunt, met name de wijze van beëindiging van de arbeidsovereenkomst en de financiële implicaties voor aanlegger.

Partijen zijn het erover eens dat een "heimelijke opname van een (telefoon)-gesprek" in uitzonderlijke omstandigheden als bewijs kan aanvaard worden. Zij verwijzen beide naar een arrest van het Hof van Beroep van Gent van 16.02.2010 en naar een noot van Prof. B. Allemeersch, als volgt:

"Het arrest van het hof van beroep te Gent geeft een goede samenvatting van enkele van de elementen die het meest pertinent zijn om de ernst van de fout af te wegen tegen de andere in het geding zijnde belangen. Om te besluiten dat er wel degelijk sprake was van onrechtmatige verkrijging in de zaak die aan het hof werd voorgelegd, verwijst het hof naar de volgende feiten: (i) de opname was heimelijk gebeurd, (ii) en betrof personen die op het moment van het gesprek reeds in een geschil verwikkeld waren. Het voegt eraan toe dat in dergelijke hypothese de opname enkel in uitzonderlijke omstandigheden als bewijs kan aanvaard worden, op voorwaarde dat a) de bezwarende verklaringen niet uitgelokt waren door diegene die het gesprek had opgenomen en b) het bewijs van het feit enkel op deze wijze kan geleverd worden."

De rechtbank is echter van oordeel dat de opname van het gesprek in de huidige omstandigheden niet als bewijs aanvaard kan worden.

Uit de door verwerende partij aangehaalde citaten uit stuk 8.2 van aanlegger, rijzen toch vermoedens dat er mogelijk sprake was van uitlokking:

G.: "Nee, maar. Luister eens. Om iemand te zeggen: "Zo nou ben je op een leeftijd. Nu gaan we je vervangen door iemand die jonger is..."

Ger: "Ja, ik denk ook. Ja, en dat is niet alleen voor mij, maar voor jullie is dat ook zo: als we iemand aannemen, met die leeftijd op een gegeven moment dan ga je naar z'n pensioen toe en dan als die bijna daar is, om vanwege die leeftijd dan te gaan vervangen..."

Het valt toch op dat aanlegger zelf zijn "leeftijd' ter sprake brengt. Hij heeft het gesprek dus mogelijk in die richting gestuurd.

Het staat voor de rechtbank dan ook niet met vaststaande zekerheid vast dat aanlegger de eventueel bezwarende verklaringen niet heeft uitgelokt.

In die omstandigheden kunnen de geluidsopnames niet als bewijs aanvaard worden.

Daarnaast zijn de geluidsopnames, die slechts op 03.03.2017 werden neergelegd ter griffie én overgemaakt aan verwerende partij, veel uitgebreider dan de transcripties, die reeds werden neergelegd op 29.12.2016. Zo duurt de transcriptie 13 minuten en 16 seconden terwijl de eerste geluidsopname 28 minuten en 58 seconden.

De geluidsopnames en de transcripties kunnen dus in de huidige specifieke omstandigheden niet als bewijs aanvaard worden.

De rechtbank beslist om de stukken 8.1 en 8.2 niet als bewijs te aanvaarden en deze stukken te weren uit de debatten.

4.2. discriminatie op basis van leeftijd

Aanlegger stelt dat verwerende partij door het ontslag van aanlegger het discriminatieverbod zoals voorzien in de Wet van 10.05.2007 ter bestrijding van bepaalde vormen van discriminatie geschonden.

Volgens aanlegger werd hij ontslagen omwille van zijn leeftijd. Op het ogenblik van de opzegging was aanlegger 63 jaar.

De Antidiscriminatiewet van 10.05.2007 voorziet in haar artikel 4, lid 4, "leeftijd" inderdaad als een van beschermde criteria van discriminatie.

Ten onrechte stelt aanlegger op dat er in casu sprake is van een verschuiving van de bewijslast overeenkomstig artikel 28, § 1 van de Antidiscriminatiewet.

Artikel 28, § 1, van de Antidiscriminatiewet van 10.05.2007 luidt als volgt:

"Wanneer een persoon die zich slachtoffer acht van een discriminatie, het Centrum of een van de belangenverenigingen voor het bevoegde rechtscollege feiten aanvoert die het bestaan van een discriminatie op grond van een van de beschermde criteria kunnen doen vermoeden, dient de verweerder te bewijzen dat er geen discriminatie is geweest."

Aanlegger toont naar het oordeel van de rechtbank echter onvoldoende feiten aan die het bestaan van een discriminatie op grond van leeftijd kunnen doen vermoeden.

De bewijslast wordt dus niet verschoven en dus komt het aanlegger toe om de discriminatie op grond van leeftijd, waarop zijn vordering is gebaseerd te bewijzen.

Artikel 7 van de Antidiscriminatiewet van 10.05.2007 luidt als volgt:

"Elk direct onderscheid op grond van één van de beschermde criteria vormt een directe discriminatie, tenzij dit direct onderscheid objectief wordt gerecht-vaardigd door een legitiem doel en de middelen voor het bereiken van dat doel passend en noodzakelijk zijn. "

Artikel 8, §1, van de Antidiscriminatiewet van 10.05.2007 bepaalt:

"In afwijking van artikel 7, en onverminderd de overige bepalingen van deze titel, kan een direct onderscheid op grond van leeftijd, seksuele geaardheid, geloof of levensbeschouwing of een handicap in de in artikel 5, § 1, 4°, 5° en 7°, bedoelde aangelegenheden uitsluitend gerechtvaardigd worden op grond van wezenlijke en bepalende beroepsvereisten."

Aanlegger moet dus aantonen dat verwerende partij direct of indirect een onderscheid maakte ten aanzien van aanlegger op grond van zijn leeftijd.

Aanlegger brengt naast de hoger geweerde stukken 8 enkel nog een verklaring bij van de heer K. V. G. (zie: stuk 9 bundel eisende partij)

Deze voormalige collega van aanlegger maakt geen melding van enig direct of indirect onderscheid door verwerende partij van aanlegger omwille van zijn leeftijd. Dit is ook logisch omdat de heer V. G. uit dienst ging begin 2012, en dus meer dan twee jaar vóór het ontslag van aanlegger.

Het is dan ook niet zinvol om de heer V. G. ken als getuige te horen.

De rechtbank kan enkel vaststellen dat aanlegger geen andere stukken bijbrengt, waaruit de voorgehouden discriminatie op basis van leeftijd zou kunnen afgeleid worden.

Verwerende partij toont naar het oordeel van de rechtbank overigens voldoende aan dat zij aanlegger ontsloeg om redenen die niets te maken hadden met zijn leeftijd.

Hierbij merkt de rechtbank op dat zij niet de opportuniteit van het beleid van de werkgever kan beoordelen. Het oordeel van de werkgever om de ene werknemer te verkiezen boven de andere, behoort tot zijn prerogatieven en het komt de rechtbank niet toe om deze te beoordelen.

Zo blijkt uit de stukken voldoende dat aanlegger moeite had met vernieuwing en met de Franse taal.

De problemen met de Franse taal worden door aanlegger trouwens niet ontkend.

De rechtbank verwijst verder naar de verklaring van de heer J. M.

De heer Michiels is als zelfstandig consultant via zijn vennootschap BVBA M. in mei 2013 weliswaar een samenwerking aangegaan met verwerende partij, zodat zijn verklaring door de rechtbank met de nodige omzichtigheid wordt benaderd.

De rechtbank stelt echter vast dat de heer M. een zeer gedetailleerde verklaring aflegt, die de rechtbank wel geloofwaardig voorkomt. De rechtbank verwijst dan ook naar zijn conclusie, als volgt:

"Als conclusie van deze getuigenis kan ik zeggen dat G. G. in mijn opinie zeer ruim de tijd — mei 2013 t.e.m. juli 2014 — en ook het begrip heeft gekregen van de Directie van de D.B. nv om actief mee te werken aan de nieuwe bedrijfsvisie B. 2.0 die hij zoals alle andere personeelsleden mondeling onderschreven had, doch dat hij halsstarrig na maanden van twijfel zaaien over het niet nuttig zijn van de nieuwe maatregelen en het niet akkoord zijn met bepaalde visies van de Directie, geweigerd heeft om zijn gewoonten aan te passen zoals iedereen anders wel deed en gewoon Is blijven voortdoen zoals hij het gewoon was."

(zie: stuk 4 bundel verwerende partij)

- De rechtbank verwijst ook naar de verklaring van een collega van aanlegger, de heer A. S., die verklaart dat:

"G. ... het erg moeilijk had met het aanvaarden van de nieuwe werkwijzen, hetgeen een onleefbare situatie creëerde voor iedereen.

Ik kan hierbij trouwens bevestigen dat G. mij reeds meer dan 1 jaar vooraf-gaand aan zijn vertrek meermaals gezegd had dat hij wel op de VUT wou gaan, met pensioen wou gaan. Nu draait hij de situatie helemaal om door te zeggen dat hij wel wil blijven werken."

(zie: stuk 9 bundel verwerende partij)

De rechtbank besluit dat verwerende partij door het ontslag van aanlegger het discriminatieverbod zoals voorzien in de Wet van 10.05.2007 ter bestrijding van bepaalde vormen van discriminatie niet heeft geschonden.

Evenmin staat het vast dat leeftijd een rol heeft gespeeld bij de ontslagbeslissing.

Ten onrechte maakt aanlegger dus aanspraak op een schadevergoeding overeen-komstig artikel 18, §2, 2° van de Antidiscriminatiewet van 10.05.2007.

De vordering, zowel in hoofdorde als in ondergeschikte orde, wordt als ongegrond afgewezen.

OM DEZE REDENEN

Gelet op de Wet van 15 juni 1935 op het gebruik van de talen in gerechtszaken, waarvan de voorschriften werden nageleefd;

Nadat de rechtbank in toepassing van artikel 734 Ger.W. heeft vastgesteld dat er geen verzoening tussen partijen kon worden bereikt.

Na beraadslaging en op tegenspraak,

Zegt voor recht dat de stukken 8.1 en 8.2 van eisende partij geweerd worden uit de debatten;

Verklaart de vordering ontvankelijk, doch ONGEGROND;

Veroordeelt eisende partij tot betaling van de kosten van het geding, in hoofde van eisende partij begroot op euro 2.400,00 rechtsplegingsvergoeding en in hoofde van verwerende partij begroot op euro 2.400,00 rechtsplegingsvergoeding en aldus vereffend;

PDF document ECLI:BE:ARANT:2017:JUG.20170620.15