Labor court transfers military disability medical reimbursement case to Court of Appeal due to jurisdictional error.

Arbeidshof Antwerpen, Afdeling Antwerpen

6de kamer - 12 januari 2017

2016/AA/168

V. G.,

wonende te, ,

eiser in hoger beroep, incidenteel verweerder, met als raadsman mr. V. S., advocaat te I.,

tegen:

DE BS. - F. L.,

met zetel gevestigd te, ,

verweerster in hoger beroep, incidenteel eiseres, met als raadsman mr. R. N., advocaat te A.,

voor wie pleit: mr. J. P., advocaat te A..

Het hoger beroep is gericht tegen het vonnis van 12 februari 2016 van de arbeidsrechtbank Antwerpen, afdeling Mechelen.

Het arbeidshof past de wet van 15 juni 1935 op het gebruik der talen in gerechtszaken toe.

Substituut-generaal J. E. gaf namens het openbaar ministerie mondeling advies op 8 december 2016.

1. Ontvankelijkheid.

Zowel het hoger beroep als het incidenteel beroep werden regelmatig ingesteld naar vorm en termijn en zijn bijgevolg ontvankelijk.

2. Feiten en voorgaanden.

G.V., geboren op 24 maart 1944, is een gewezen militair die op 1 september 1992 werd gepensioneerd wegens lichamelijke ongeschiktheid. Hij is een erkend militair invalide in vredestijd, met een invaliditeit van meer dan 10%.

Overeenkomstig artikel 62 van de wet van 8 juli 1970 (BS 15 augustus 1970) tot instelling van nieuwe voordelen ten behoeve van de slachtoffers van de militaire plicht of de daarmee gelijkgestelde plicht heeft een militair invalide in vredestijd levenslang recht op geneeskundige verzorging op staatskosten, voor zover noodzakelijk door de ziekte of kwetsuur waarop de pensioenaanspraak rust.

Artikel 62 van voormelde wet luidt als volgt:

"De militaire invaliden wier invaliditeit te wijten is aan een schadelijk feit dat zich in vredestijd heeft voorgedaan, verkrijgen hun leven lang, op Staatskosten, de genees- en artsenijkundige zorgen, de verpleging in een ziekenhuis en de prothese- en andere toestellen welke door de ziekten of kwetsuren waarop de pensioenaanspraak berust, noodzakelijk gemaakt worden.

Bestaat er een vermoeden dat het pensioen zal toegekend worden, dan wordt kosteloze verzorging eveneens verleend aan de personen voor wie een pensioenaanvraag aanhangig is."

Op 15 december 2010 diende G.V. op basis van voormeld artikel een aanvraag in bij de dienst van de F.L. belast met de uitbetaling voor medische kosten voor de terugbetaling van een bedrag van 2.578,52 EUR die hij diende te betalen voor het aanschaffen van een automatische versnellingsbak voor zijn wagen.

Bovendien diende de heer V. op 4 januari 2011 een aanvraag in voor de terugbetaling van 177,04 EUR aan geneeskundige zorgen.

Op 24 januari 2011 weigerde de bevoegde dienst van de F.L.(BFA - M) de terugbetaling van de kosten voor een automatische versnellingsbak in zijn voertuig.

Op 14 februari 2011 deelde voormelde dienst bovendien mee dat de F.L. tussenkwam voor een bedrag van 20,30 EUR aan medische kosten en een bedrag van 112,76 EUR aan apotheekkosten.

Op 19 september 2011 besloot "C. T & D m." (in beroep) om de gevraagde tussenkomsten te weigeren. In deze beslissing wordt onder punt 9 "beroepsmogelijkheid" vermeld:

"Een beroep tot nietigverklaring van de voormelde beslissing met individuele strekking kan voor de afdeling administratie van de Raad van State worden gebracht binnen de zestig dagen volgend op de dag na de datum van onderhavige notificatie. Het verzoekschrift dient bij ter post aangetekende brief binnen deze termijn aan de Raad van State (adres: Wetenschapstraat 33, 1040 Brussel), te worden toegezonden."

G.V. diende op 15 november 2011 een verzoekschrift in bij de Raad van State. Hij vorderde:

"Diverse beslissingen van D., C. T&D genotificeerd (niet aangetekend) op 19 september 2011 MITS 11-00511157 en, per analogie, het onverkort doen toepassen van de vigerende wetgeving ter zake in het bijzonder de basiswet van 9 maart 1953, bij uitbreiding artikel 6 van de wet van 8 juli 1970, samengeordend op 5 oktober 1948 en aangepast door menigvuldige wettelijke aanpassingen zoals de Wet van 18 mei 1998, samengevat in de Samengeordende Wetten op de Vergoedingspensioenen (SWVP). Bijgevolg te doen vaststellen dat enkel het artikel 62 van de Wet van 8 juli 1970 én van de Samengeordende Wetten op de Vergoedingspensioenen, niet is geëerbiedigd door Defensie en dat herziening dossier gevat wordt door de beslissingen van de Raad van State."

De Eerste Auditeur bij de Raad van State adviseerde in zijn verslag van 24 oktober 2012 over de vordering tot nietigverklaring van G.V. dat de Raad van State niet bevoegd was en verwees naar artikel 582,1° van het Gerechtelijk Wetboek waarin bepaald wordt dat de arbeidsrechtbank kennis neemt van de geschillen over de rechten ten aanzien van tegemoetkomingen aan personen met een handicap alsmede van de betwistingen inzake medische onderzoeken uitgevoerd met het oog op de toekenning van sociale en fiscale voordelen die rechtstreeks of onrechtstreeks zijn afgeleid van een sociaal recht of van de sociale bijstand.

Met arrest van 11 maart 2013 stelde de Raad van State de afstand van geding van G.V. vast.

Op 12 september 2013 dagvaardde G.V. de F.L. voor de arbeidsrechtbank Antwerpen, afdeling Mechelen. Hij verzocht de eerste rechters zijn vordering ontvankelijk en gegrond te verklaren. Hij vorderde te zeggen voor recht dat artikel 62 van de wet van 8 juli 1970 integraal moet worden toegepast "in hoofde van verzoeker" vanaf 1 december 2010. Vervolgens de F.L. te veroordelen tot het betalen van alle intussen niet terugbetaalde medische kosten vanaf 1 december 2010 aan verzoeker, verhoogd met de wettelijke en de gerechtelijke "kosten, verliezen en intresten".

Bovendien vorderde hij de F.L. te veroordelen tot betaling van de gedingkosten, "zoals ook de R.v.S. deed, tot de kosten van het geding verhoogd met de wettelijke rechtsplegingsvergoeding".

Tenslotte vorderde G.V. het vonnis uitvoerbaar te verklaren bij voorraad, niettegenstaande elk verhaal en met uitsluiting van het vermogen tot kantonnement.

Met conclusie, ontvangen ter griffie van de arbeidsrechtbank Antwerpen, afdeling Mechelen, van 6 mei 2014, vorderde G.V. het volgende:

­ "de onontvankelijkheid van de besluiten van de F.";

­ de integrale terugbetaling van alle geneeskundige zorgen, zowel medische als farmaceutische, overeenkomstig artikel 62 van de wet van 8 juli 1970 met terugwerkende kracht tot 1 december 2010 en voor een bewezen totaal van 146,65 EUR, verhoogd met zowel wettelijke als gerechtelijke intresten;

­ de terugbetaling van de kosten voor de automaat (automatische versnellingsbak) t.b.v. 2.578,52 EUR, verhoogd met de wettelijke en gerechtelijke intresten;

­ de terugbetaling van de intussen niet-terugbetaalde medische kosten vanaf 1 december 2010, verhoogd met de wettelijke en gerechtelijke intresten;

­ een vergoeding t.b.v. 2.000 EUR wegens tergend en roekeloze gedrag van de ambtenaren van de F.L..

Met vonnis van 20 oktober 2014 weerden de eerste rechters een bijkomend stuk van G.V. uit de debatten, omdat het na de sluiting van de debatten door hem werd neergelegd. Zij verwezen de zaak naar de algemene rol omwille van het feit dat in het advies van de Eerste Auditeur bij de Raad van State werd verwezen naar de toepassing van artikel 582,1° Ger.W. voor wat betreft de bevoegdheid van de arbeidsrechtbank, wat door de F.L. betwist wordt. Volgens de eerste rechters diende ingevolge artikel 764 Ger.W. het advies van het openbaar ministerie gevraagd te worden bij vorderingen die betrekking hebben op o.m. de artikelen 582,1° Ger.W., behoudens bij kort geding, en dit op op straffe van nietigheid (art. 780, eerste lid, 4° Ger.W.). Bovendien diende volgens de eerste rechters een zaak gesteund op artikel 582, 1° Ger.W. behandeld te worden door een anders samengestelde kamer (de 5de kamer van de arbeidsrechtbank Antwerpen, afdeling Mechelen).

De kosten werden aangehouden.

Met vonnis van 12 februari 2016 oordeelden de eerste rechters dat uit de stukken duidelijk bleek dat de vordering van G.V. gesteund is op de toepassing van artikel 62 van de wet van 8 juli 1970 tot instelling van nieuwe voordelen ten behoeve van de slachtoffers van de militaire plicht of de daarmede gelijkgestelde plicht. Deze vordering kaderde volgens de eerste rechters niet in de toepassing van artikel 582, 1° van het Gerechtelijk Wetboek, waarvoor zij wel bevoegd zijn. Zij verklaarden zich dan ook onbevoegd om kennis te nemen van de vordering van G.V..

De F.L. werd overeenkomstig artikel 1017, lid 2 van het Gerechtelijk Wetboek veroordeeld tot betaling van de gedingkosten.

G.V. ging niet akkoord met het voormelde vonnis van 12 februari 2016 van de arbeidsrechtbank Antwerpen, afdeling Mechelen, en tekende hiertegen met verzoek-schrift, neergelegd ter griffie van dit hof op 17 maart 2015, hoger beroep aan.

De F.L. tekende daarna incidenteel beroep aan tegen voormeld vonnis met conclusie, ontvangen ter griffie van dit hof op 6 oktober 2016, met betrekking tot de kosten van het geding.

3. Eisen in hoger beroep.

­ G.V. vordert zijn hoger beroep ontvankelijk en gegrond te verklaren. Vervolgens het bestreden vonnis te vernietigen. Zijn oorspronkelijke vordering in hoger beroep ontvankelijk en gegrond te verklaren en vervolgens de F.L. te veroordelen tot het betalen van alle niet terugbetaalde medische kosten vanaf 1 december 2010, voorlopig begroot op 2.711,17 EUR, te vermeerderen met de wettelijke intresten vanaf 15 december 2010 tot de datum der dagvaarding evenals met de gerechtelijke intresten vanaf de datum der dagvaarding tot de dag der algemene betaling.

Tenslotte vordert G.V. de F.L. te veroordelen tot betaling van de gerechtskosten, aan zijn zijde begroot op:

- 104,50 EUR dagvaardingskosten;

- 262,37 EUR rechtsplegingsvergoeding eerste aanleg;

- 349,80 EUR rechtsplegingsvergoeding hoger beroep.

­ De F.L. vraagt het hof in hoofdorde te stellen dat het arbeidshof niet bevoegd is om kennis te nemen van de vordering van G.V. en te stellen dat zijn vordering onontvankelijk en ongegrond is.

Wat betreft het incidenteel beroep, dit ontvankelijk en gegrond te verklaren en derhalve G.V. te veroordelen tot betaling van de gerechtskosten, zijnde 1.560 EUR bestaande uit:

- 780 EUR rechtsplegingsvergoeding eerste aanleg en

- 780 EUR rechtsplegingsvergoeding hoger beroep.

In ondergeschikte orde vraagt de F.L.de vordering van G.V. te beperken tot 779,43 EUR.

4. Beoordeling.

De regels betreffende de volstrekte bevoegdheid zijn van openbare orde, zodat de rechter ambtshalve moet nagaan of hij bevoegd is.

Het hof dient te onderzoeken of de eerste rechters zich in het bestreden vonnis terecht onbevoegd hebben verklaard, en in bevestigend geval, te bepalen welke rechter dan wel bevoegd is om kennis te nemen van onderhavig geschil.

De materiële bevoegdheid van een rechtscollege wordt beoordeeld op het tijdstip waarop de vordering is ingesteld (Cass., 22 oktober 1981, R.W., 1982-83, 2457) aan de hand van de bewoordingen waarin deze vordering door de eiser is gesteld (Cass., 13 juni 2003, A.R. C.01.0320.N ECLI:BE:CASS:2003:ARR.20030613.5 , www.cass.be; Cass., 13 oktober 1997, A.C., 1997, 401; Cass., 6 maart 1987, A.C., 1987, 894; Cass., 19 december 1985, A.C., 1985-86, 589).

Het hof stelt vast dat de vordering van G.V. in de gedinginleidende dagvaarding van 12 september 2013 gesteund wordt op artikel 62 van de wet van 8 juli 1970 tot instelling van nieuwe voordelen ten behoeve van de slachtoffers van de militaire plicht of de daarmee gelijkgestelde plicht, alsmede op het K.B. van 31 juli 2003 betreffende de kosteloosheid van de gezondheidszorgen voor het personeel tewerkgesteld in het M. van L. (rechtsplegingsdossier, stuk 1)

Uit deze bepalingen blijkt dat de militairen, wier invaliditeit te wijten is aan een schadelijk feit dat zich in vredestijd heeft voorgedaan en die daarvoor een vergoedingspensioen gekregen hebben, levenslang recht hebben op gratis medische verzorging, verpleging en de toestellen welke door de ziekten of kwetsuren waarop de pensioenaanspraak rust, noodzakelijk gemaakt worden.

Eens vastgesteld dat de voorwaarden bepaald in voornoemde wettelijke bepaling en in het K.B. van 31 juli 2003 vervuld zijn, heeft het bestuur de plicht om de gratis geneeskundige zorgen en de noodzakelijke toestellen te verstrekken zodat er in dat geval sprake is van een subjectief recht in hoofde van de betrokken militair.

Deze bepalingen verlenen aan het bestuur aldus geen discretionaire bevoegdheid.

(vgl. R.v.St., nr. 167.211, 29 januari 2007, A.71.232/IX-1515, inzake F. D. L.)

Partijen verklaarden zich op de zitting van 8 december 2016 akkoord dat de bestreden beslissing van 19 september 2011 die aan de basis ligt van dit geschil, betrekking heeft op de erkenning van een subjectief recht. (cf. P.V. zittingsblad)

Nu deze beslissing betrekking heeft op de erkenning van een subjectief recht, dient G.V. dit recht op geneeskundige zorgen en een noodzakelijk toestel (automatische versnellingsbak voor zijn wagen) bij de gewone rechter af te dwingen, die dan zal nagaan of de wettelijke voorwaarden voor de toekenning van het recht vervuld zijn, desgevallend door de tekst van de wet te interpreteren.

(cf. arrest Raad van State, afdeling administratie, nr. 167.211 van 29 januari 2007 in de zaak A.71.232/IX - 1515)

In zijn verslag dd. 24 oktober 2012 kwam de Eerste Auditeur bij de Raad van State dan ook terecht tot het besluit dat de Raad van State onbevoegd is om van dit geschil over subjectieve rechten kennis te nemen.

Anders dan de Eerste Auditeur stelde in zijn verslag, oordeelt het arbeidshof dat de eerste rechters zich terecht onbevoegd hebben verklaard nu artikel 582, 1° van het Gerechtelijk Wetboek in casu niet toepasselijk is: het betreft immers geen geschil over de rechten ten aanzien van tegemoetkomingen aan personen met een handicap of inzake medische onderzoeken uitgevoerd met het oog op de toekenning van sociale of fiscale voordelen die rechtstreeks of onrechtstreeks zijn afgeleid van een sociaal recht of van de sociale bijstand.

De door G.V. op grond van artikel 62 van de wet van 8 juli 1970 en het K.B. van 31 juli 2003 ingestelde vordering, behoort ratione materiae tot de bevoegdheid van de rechtbank van eerste aanleg.

Overeenkomstig artikel 643 van het Gerechtelijk Wetboek dient het hof de zaak te verwijzen naar de bevoegde rechter, namelijk in graad van beroep het Hof van Beroep te Antwerpen.

De eerste rechters hebben ten onrechte nagelaten uitspraak te doen over de bevoegde rechter overeenkomstig artikel 639, derde lid, van het Gerechtelijk Wetboek.

BESLISSING

Het arbeidshof,

Verklaart het hoger beroep en het incidenteel beroep ontvankelijk.

Stelt vast dat de arbeidsrechtbank Antwerpen, afdeling Mechelen, zich terecht onbevoegd heeft verklaard.

Verwijst de zaak, overeenkomstig artikel 643 van het Gerechtelijk Wetboek, naar de bevoegde rechter, het Hof van Beroep te Antwerpen.

Houdt de beslissing over de kosten aan.

PDF document ECLI:BE:AHANT:2017:ARR.20170112.7