Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 maja 2026 r. w sprawie upamiętnienia Tadeusza Konwickiego w 100. rocznicę urodzin

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 1 czerwca 2026 r.

Poz. 548

UCH WA Ł A

S EJ MU R Z EC Z YPO SP O L I T EJ PO L SK I EJ

z dnia 15 maja 2026 r.

w sprawie upamiętnienia Tadeusza Konwickiego w 100. rocznicę urodzin

„Wszystko, co napisał o swoich stronach, wyznaczało jego rangę literacką. Był pierwszym kierownikiem literackim

zespołu filmowego «Kadr» i odegrał wielką rolę w rozwoju polskiego kina. […] Tadeusz nicował swoje książki przez całe

lata i w pejzażu polskiego kina ma swoje poczesne miejsce” – pisał o Tadeuszu Konwickim Kazimierz Kutz w „Klapsach

i ścinkach. Moim alfabecie filmowym i nie tylko”.

Urodzony 22 czerwca 1926 roku w Nowej Wilejce na Wileńszczyźnie prozaik, scenarzysta i reżyser filmowy dorastał

w przestrzeni wielokulturowych Kresów, które na zawsze stały się dla niego mityczną Arkadią utraconą. Tadeusz Konwicki –

niepokorny, pełen ironii i melancholii – z czasem stał się jednym z najważniejszych twórców niezgody. Przez całe życie

pozostawał pisarzem osobnym, wiernym własnym doświadczeniom, pamięci i moralnemu niepokojowi. Jego twórczość stanowi jedno z najważniejszych duchowych świadectw kultury polskiej w XX wieku.

Literacki dorobek Tadeusza Konwickiego tworzą dzieła fundamentalne dla powojennej kultury polskiej, m.in.

„Z oblężonego miasta”, „Kronika wypadków miłosnych”, „Wniebowstąpienie”, „Nic albo nic”, „Kalendarz i klepsydra” czy

„Mała apokalipsa”. Choć bardzo często posługiwał się narracją pierwszoosobową, zaznaczał, że jego powieści nie są autobiograficzne. Przemysław Czapliński w książce poświęconej twórczości Tadeusza Konwickiego określił go mianem kontynuatora prozatorskiej tradycji Stanisława Ignacego Witkiewicza – ponieważ demaskował mechanizmy zniewolenia, upominając się o podmiotowość jednostki uwikłanej w przemoc ideologiczną.

Od połowy lat 50. Tadeusz Konwicki poświęcał się także twórczości filmowej, formując tzw. polską szkołę filmową.

W kinie autorskim Konwickiego, podobnie jak w jego prozie, pojawia się bohater, któremu trudno odnaleźć się w zastanej

rzeczywistości – nieustannie ucieka: od wojennej przeszłości, od wyrzutów sumienia, od własnych niespełnień. Nadał kinu

powojennemu wymiar metafizyczny i egzystencjalny, co ukazał w filmach: „Ostatni dzień lata”, „Salto”, „Jak daleko stąd,

jak blisko”, „Dolina Issy”, „Lawa”.

Tadeusz Konwicki od 1956 roku mieszkał w Warszawie przy ul. Wojciecha Górskiego 1. Niemal codziennie można

było go spotkać przy legendarnym stoliku w kawiarni Czytelnik – będącym przestrzenią wolnej, nieskrępowanej myśli –

który skupiał wokół siebie wybitne postacie życia literackiego i artystycznego, m.in. Wilhelma Macha, Leopolda Tyrmanda,

Stanisława Dygata, Irenę Szymańską, Gustawa Holoubka, Andrzeja Łapickiego i Janusza Morgensterna. W 2005 roku

otrzymał Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Zmarł 7 stycznia 2015 roku w Warszawie. Został pochowany na Powązkach Wojskowych.

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, przekonany o wyjątkowym znaczeniu dokonań Tadeusza Konwickiego dla literatury

i kultury polskiej, oddaje hołd temu wybitnemu twórcy w 100. rocznicę jego urodzin.

Marszałek Sejmu: W. Czarzasty