Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 lutego 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu zarządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie powołania Komisji do spraw wyjaśnienia mechanizmów represji wobec organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz działaczy społecznych w latach 2015-2023

§ 1. 1. Tworzy się Komisję do spraw wyjaśnienia mechanizmów represji wobec organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz działaczy społecznych w latach 2015–2023, zwaną dalej „Komisją”.

2. Komisja jest organem pomocniczym Prezesa Rady Ministrów.

§ 2. Zadaniem Komisji jest wyjaśnienie mechanizmów represji stosowanych w latach 2015–2023 wobec organizacji

społeczeństwa obywatelskiego oraz osób fizycznych, które aktywnie działały na rzecz zasad praworządności i praw człowieka, zwanych dalej „działaczami społecznymi”.

§ 3. 1. W skład Komisji wchodzi 11 członków, w tym

1)

trzy osoby wyznaczone przez Ministra Sprawiedliwości;

2)

trzy osoby wyznaczone przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych;

3)

jedna osoba wyznaczona przez ministra właściwego do spraw informatyzacji;

4)

jedna osoba wyznaczona przez Ministra Koordynatora Służb Specjalnych;

1)

5)

jedna osoba wyznaczona przez Przewodniczącego Komitetu do spraw Pożytku Publicznego;

6)

jedna osoba wyznaczona przez Prokuratora Krajowego;

7)

jedna osoba wyznaczona przez Komendanta Głównego Policji.

2. Przewodniczącego Komisji wskazuje Prezes Rady Ministrów, spośród członków Komisji.

3. Przewodniczący wyznacza sekretarza Komisji spośród członków Komisji, o których mowa w ust. 1 pkt 1.

4. W skład Komisji może wchodzić jedynie osoba, która charakteryzuje się znajomością problematyki związanej

z przedmiotem prac Komisji, a także posiada niezbędną wiedzę na temat metod działania Policji, prokuratury oraz organów

regulacyjnych w stosunku do organizacji społeczeństwa obywatelskiego i działaczy społecznych.

5. Poza członkami, o których mowa w ust. 1, stały udział w pracach Komisji biorą

1)

prokurator wyznaczony przez Prokuratora Krajowego;

2)

Pełnomocnik Komendanta Głównego Policji do Spraw Ochrony Praw Człowieka.

6.2) Komisja może współpracować z innymi organami ochrony prawa, w szczególności Rzecznikiem Praw Obywatelskich, Prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych, organami samorządów prawniczych, w tym Naczelną Radą Adwokacką i Krajową Radą Radców Prawnych, a także z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, działaczami społecznymi

oraz aktywistami działającymi na rzecz społeczeństwa obywatelskiego.

7. Przewodniczący może zapraszać, z własnej inicjatywy albo na wniosek członka Komisji, do udziału w pracach Komisji, z głosem doradczym, osoby, których wiedza i doświadczenie mogą być przydatne do wykonywania zadań Komisji.

§ 4. 1. Pracami Komisji kieruje przewodniczący.

2. Do zadań przewodniczącego należy w szczególności

1)

zwoływanie posiedzeń Komisji – z własnej inicjatywy albo na wniosek co najmniej połowy liczby członków Komisji;

2)

przewodniczenie posiedzeniom Komisji;

1)

2)

W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 lit. a zarządzenia nr 50 Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 listopada 2025 r. zmieniającego

zarządzenie w sprawie powołania Komisji do spraw wyjaśnienia mechanizmów represji wobec organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz działaczy społecznych w latach 2015–2023 (M.P. poz. 1204), które weszło w życie z dniem 26 listopada 2025 r.

Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 1 lit. b zarządzenia, o którym mowa w odnośniku 1.

3)

określanie porządku obrad Komisji;

4)

reprezentowanie Komisji na zewnątrz;

5)

określanie szczegółowych zadań niezbędnych do realizacji zadań Komisji oraz sposobu ich wykonania przez członków

Komisji;

6)

powierzanie poszczególnym członkom Komisji wykonania określonych zadań służących realizacji zadań Komisji,

z uwzględnieniem wniosków zgłaszanych przez członków Komisji;

7)

monitorowanie prac Komisji oraz zespołu, o którym mowa w § 8.

3. Przewodniczący może zlecać sporządzenie ekspertyz, opinii, analiz oraz raportów na potrzeby prac Komisji.

4. W przypadku nieobecności przewodniczącego pracami Komisji kieruje wyznaczony przez niego członek Komisji.

§ 5. Osoby wchodzące w skład Komisji w zakresie sprawowania swoich funkcji w Komisji są niezależne.

§ 6. 1. Do zadań sekretarza należy obsługa kancelaryjno-biurowa Komisji, w szczególności

1)

przygotowywanie posiedzeń Komisji;

2)

sporządzanie protokołów posiedzeń Komisji;

3)

prowadzenie dokumentacji dotyczącej prac realizowanych przez Komisję;

4)

wykonywanie innych zadań wyznaczonych przez przewodniczącego.

2. Protokoły posiedzeń Komisji podpisuje osoba przewodnicząca posiedzeniu Komisji oraz sekretarz. Osoby wchodzące w skład Komisji mają wgląd w protokoły posiedzeń Komisji.

3. W przypadku nieobecności sekretarza jego zadania wykonuje pracownik urzędu obsługującego Ministra Sprawiedliwości wyznaczony przez przewodniczącego.

§ 7. 1. Organy administracji rządowej oraz jednostki im podległe lub przez nie nadzorowane w ramach swoich kompetencji, na wniosek przewodniczącego, udzielają Komisji pomocy przy wykonywaniu zadań, w szczególności przedstawiają niezbędne informacje, analizy i dokumenty, z zachowaniem niezbędnych zasad bezpieczeństwa informacji, w tym

ochrony informacji niejawnych.

2.3) Komisja w celu wykonywania swoich zadań może korzystać w szczególności z informacji

1)

przekazanych Ministrowi Sprawiedliwości przez

a)

Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu zgodnie z art. 18 ust. 3 ustawy z dnia

24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2025 r. poz. 902

i 1366 oraz z 2026 r. poz. 26),

b) Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Szefa Służby Wywiadu Wojskowego zgodnie z art. 19 ust. 3

ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego

(Dz. U. z 2026 r. poz. 157);

2)

przekazanych osobom wchodzącym w skład Komisji przez Prokuratora Generalnego, Prokuratora Krajowego lub innych upoważnionych przez nich prokuratorów zgodnie z art. 12 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2024 r. poz. 390, z 2025 r. poz. 304 i 1178 oraz z 2026 r. poz. 26).

§ 8. 1. W ramach Komisji powołuje się zespół, którego zadaniem jest analiza niejawnych metod działania ze strony

organów państwa.

2. W skład zespołu może wchodzić jedynie osoba, która spełnia wymagania określone w ustawie z dnia 5 sierpnia

2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1209) w zakresie dostępu do informacji niejawnych o klauzuli tajności „ściśle tajne”.

3. Jeżeli osoba wchodząca w skład Komisji w chwili jej wyznaczenia w skład zespołu nie spełnia wymagań, o których

mowa w ust. 2, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego albo Służba Kontrwywiadu Wojskowego przeprowadza poszerzone postępowanie sprawdzające w terminie nie dłuższym niż miesiąc od dnia otrzymania informacji o wyznaczeniu tej

osoby w skład zespołu.

4. Jeżeli poszerzone postępowanie sprawdzające, o którym mowa w ust. 3, zakończy się odmową wydania poświadczenia bezpieczeństwa, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego albo Służba Kontrwywiadu Wojskowego informuje o tym

niezwłocznie organ, który wyznaczył daną osobę w skład Komisji. Organ, który wyznaczył w skład Komisji osobę, której

dotyczy odmowa wydania poświadczenia bezpieczeństwa, niezwłocznie odwołuje tę osobę ze składu Komisji oraz wyznacza

na jej miejsce inną osobę.

3)

W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 zarządzenia, o którym mowa w odnośniku 1.

5. Przewodniczący, w porozumieniu z członkami Komisji, określa skład i szczegółowy zakres zadań zespołu.

6. Przewodniczący wyznacza przewodniczącego zespołu spośród członków tego zespołu.

7. Posiedzenia zespołu odbywają się, w zależności od potrzeb, w terminie poprzedzającym planowane posiedzenie Komisji.

8. Zespół przedkłada wyniki swoich prac Komisji.

9. Do posiedzeń zespołu przepisy o posiedzeniach Komisji stosuje się odpowiednio.

§ 9. Przewodniczący może zarządzić odbycie posiedzenia Komisji przy użyciu środków komunikacji elektronicznej.

§ 10. Komisja podejmuje ustalenia w drodze uzgodnienia stanowisk. W przypadku gdy uzgodnienie nie jest możliwe,

osoba przewodnicząca posiedzeniu Komisji może zarządzić przeprowadzenie głosowania. W przypadku równej liczby głosów

rozstrzyga głos osoby przewodniczącej posiedzeniu Komisji.

§ 11. 1. Przewodniczący przedstawia Prezesowi Rady Ministrów

1)

4)

2)

pierwszy raport cząstkowy – do dnia 15 lipca 2025 r.;

drugi raport cząstkowy – do dnia 31 grudnia 2025 r.;

3)4) trzeci raport cząstkowy – do dnia 31 marca 2026 r.;

4)4) raport końcowy – do dnia 30 czerwca 2026 r.

2. Raporty, o których mowa w ust. 1, zawierają w szczególności

1)

informacje o metodach i mechanizmach represji stosowanych w latach 2015–2023 w stosunku do organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz działaczy społecznych;

2)

informacje o postępowaniach administracyjnych, przygotowawczych i sądowych, które toczyły się albo wciąż się toczą

wobec organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz działaczy społecznych;

3)

rekomendacje dla organów władzy publicznej dotyczące w szczególności

a)

metod działania Policji w kontekście korzystania z wolności zgromadzeń, ograniczeń tej wolności, stosowania

środków przymusu bezpośredniego,

b) działalności prokuratury w kontekście prowadzenia postępowań w stosunku do działaczy społecznych,

c)

działalności sądów w kontekście obsady sądów, przewlekłości postępowań, stosowania nadzwyczajnych środków

zaskarżenia,

d) działalności służb specjalnych w kontekście metod kontroli operacyjnej, stosowania oprogramowania Pegasus lub

podobnego oprogramowania służącego inwigilacji, a także śledzenia obywateli,

e)

stosowania mechanizmów dyscyplinarnych oraz karnych w Policji, sądach, prokuraturze, w stosunku do osób podejrzewanych o nadużycia,

f)

metod działania mediów publicznych, w kontekście ujawniania różnych informacji na temat organizacji społecznych i aktywistów, stosowania pozwów SLAPP (strategic lawsuits against public participation), a także prowadzenia kampanii dyfamacyjnych wobec środowisk i organizacji będących krytycznie nastawionych wobec działań

władz w zakresie niszczenia zasady praworządności i mechanizmów ochrony praw obywatelskich,

g) mechanizmów kompensacyjnych w stosunku do ofiar represji.

3. W oparciu o wstępne rekomendacje zawarte w raportach cząstkowych, raport końcowy zawiera także propozycje

zmian legislacyjnych opracowane i przedstawione przez ministrów właściwych w obszarze tematycznym będącym przedmiotem rekomendacji.

§ 12. 1. Osobom wchodzącym w skład Komisji przysługuje wynagrodzenie za udział w jej pracach w wysokości wynagrodzenia sekretarza stanu w administracji rządowej.

2. Osobom, o których mowa w § 3 ust. 7, przysługuje zwrot kosztów przejazdu poniesionych w związku z uczestnictwem w posiedzeniu Komisji, obliczony zgodnie z przepisami dotyczącymi ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze

kraju.

4)

W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 zarządzenia, o którym mowa w odnośniku 1.

§ 13. Wydatki związane z działalnością Komisji są pokrywane z budżetu państwa z części, której dysponentem jest

Minister Sprawiedliwości.

§ 14. Obsługę techniczno-organizacyjną działalności Komisji zapewnia urząd obsługujący Ministra Sprawiedliwości.

§ 15. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia5).

5)

Zarządzenie zostało ogłoszone w dniu 10 kwietnia 2025 r.

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 26 lutego 2026 r.

Poz. 246

O B W IE S Z CZ E N I E

PR E Z ES A R AD Y M IN I S TRÓ W

z dnia 24 lutego 2026 r.

w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu zarządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie powołania Komisji

do spraw wyjaśnienia mechanizmów represji wobec organizacji społeczeństwa obywatelskiego

oraz działaczy społecznych w latach 2015–2023

1. Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych

aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst zarządzenia nr 15 Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2025 r. w sprawie powołania Komisji do spraw wyjaśnienia mechanizmów represji wobec organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz działaczy społecznych w latach 2015–2023 (M.P.

poz. 306), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych zarządzeniem nr 50 Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 listopada

2025 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie powołania Komisji do spraw wyjaśnienia mechanizmów represji wobec organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz działaczy społecznych w latach 2015–2023 (M.P. poz. 1204).

2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity zarządzenia nie obejmuje § 2 zarządzenia nr 50

Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 listopada 2025 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie powołania Komisji do spraw wyjaśnienia mechanizmów represji wobec organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz działaczy społecznych w latach 2015–2023

(M.P. poz. 1204), który stanowi

„§ 2. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.”.

Prezes Rady Ministrów: D. Tusk

Załącznik do obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów

z dnia 24 lutego 2026 r. (M.P. poz. 246)

ZA R ZĄ D Z EN I E NR 1 5

PR E Z ES A R AD Y M IN I S TRÓ W

z dnia 10 kwietnia 2025 r.

w sprawie powołania Komisji do spraw wyjaśnienia mechanizmów represji wobec organizacji

społeczeństwa obywatelskiego oraz działaczy społecznych w latach 2015–2023

Na podstawie art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2025 r. poz. 780 oraz

z 2026 r. poz. 160) zarządza się, co następuje