Uchwała nr 165/2025 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 23 kwietnia 2025 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych w kraju w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r.

§ 1. Ustala się wytyczne dla obwodowych komisji wyborczych dotyczące zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych w kraju w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r., stanowiące załącznik do uchwały.

załącznik nr 1 do wytycznych;

2) wzór ewidencji czasu przebywania mężów zaufania w lokalu wyborczym stanowi

załącznik nr 2 do wytycznych;

3) wzór zaświadczenia usprawiedliwiającego nieobecność w pracy członka

obwodowej komisji wyborczej stanowi załącznik nr 3 do wytycznych;

4) wzór

uchwały

w

sprawie

zarządzenia

zastosowania

urny

pomocniczej

przy przeprowadzeniu głosowania stanowi załącznik nr 4 do wytycznych;

5) wzór wykazu wyborców, którzy wyrazili chęć oddania głosu przy użyciu urny

pomocniczej stanowi załącznik nr 5 do wytycznych;

6) wzór uchwały w sprawie przerwy w głosowaniu w lokalu wyborczym w celu

przeprowadzenia głosowania przy użyciu urny pomocniczej stanowi załącznik nr 6

do wytycznych;

7) wzór protokołu przekazania spisu wyborców i kart do głosowania członkom komisji

przeprowadzającym głosowanie przy użyciu urny pomocniczej stanowi załącznik nr 7

do wytycznych;

8) wzór protokołu rozliczenia kart do głosowania przekazanych członkom komisji

przeprowadzającym głosowanie przy pomocy urny pomocniczej stanowi załącznik nr 8

do wytycznych;

9) wzór protokołu ze sprawdzenia pieczęci urny zasadniczej stanowi załącznik nr 9

do wytycznych.

Załącznik nr 1

Załącznik nr 1

WZÓR

WZÓR

WZÓR

………………………., dnia ……………………

……………………….,

dnia ……………………

(miejscowość)

(data)

(miejscowość)

(data)

Zaświadczenie potwierdzające wzięcie udziału w głosowaniu

Zaświadczenie potwierdzające wzięcie udziału w głosowaniu

Obwodowa Komisja Wyborcza nr ........................... w ...............................................................................................................

Obwodowa Komisja Wyborcza nr ...........................

w ...............................................................................................................

(nazwa obwodowej

komisji wyborczej – nr i miejscowość)

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

zaświadcza, że Pan/Pani* ................................................................................................ wziął/wzięła* udział w głosowaniu

zaświadcza, że Pan/Pani* ................................................................................................

wziął/wzięła* udział w głosowaniu

(imię i nazwisko wyborcy)

(imię i nazwisko wyborcy)

w dniu 18 maja 2025 r./ponownym głosowaniu w dniu 1 czerwca 2025 r.* w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej

w dniu 18 maja 2025 r./ponownym głosowaniu w dniu 1 czerwca 2025 r.* w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej

Polskiej.

Polskiej.

……..................................…...........................................................................

……..................................…...........................................................................

(imię i nazwisko Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego)

(imię i nazwisko Przewodniczącego

lub Wyborczej

Zastępcy Przewodniczącego)

Obwodowej Komisji

Obwodowej Komisji Wyborczej

Nr .... w ............................................................

Nr .... w ............................................................

……..................................…...........................................................................

……..................................…...........................................................................

(podpis Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego Komisji)

(podpis Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego Komisji)

(pieczęć Komisji)

(pieczęć Komisji)

________________________

________________________

* Niepotrzebne skreślić lub pominąć.

* Niepotrzebne skreślić lub pominąć.

** Jeżeli z wnioskiem o wydanie zaświadczenia wystąpił pełnomocnik głosujący w imieniu wyborcy ujętego w spisie, wówczas

** Jeżeli z wnioskiem o wydanie zaświadczenia wystąpił pełnomocnik głosujący w imieniu wyborcy ujętego w spisie, wówczas

w zaświadczeniu po wyrazach „wziął/wzięła*” należy dodać wyrazy „jako pełnomocnik wyborcy”.

w zaświadczeniu po wyrazach „wziął/wzięła*” należy dodać wyrazy „jako pełnomocnik wyborcy”.

§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega ogłoszeniu.

Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej: S. Marciniak

Załącznik do uchwały nr 165/2025 Państwowej Komisji

Wyborczej z dnia 23 kwietnia

2025 r. (M.P. poz. 418)

ZADAŃ I TRYBU PRZYGOTOWANIA ORAZ PRZEPROWADZENIA

GŁOSOWANIA

W OBWODACH GŁOSOWANIA UTWORZONYCH W KRAJU

WYTYCZNE DLA OBWODOWYCH KOMISJI WYBORCZYCH DOTYCZĄCE ZADAŃ I TRYBU

W WYBORACH

PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ

POLSKIEJ

PRZYGOTOWANIA

ORAZ PRZEPROWADZENIA

GŁOSOWANIA W OBWODACH

GŁOSOWANIA

UTWORZONYCH W KRAJU W WYBORACH PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

ZARZĄDZONYCH

NA DZIEŃ 18 MAJA 2025 R.

ZARZĄDZONYCH NA DZIEŃ 18 MAJA 2025 R.

Ilekroć w wytycznych mowa jest o

1) Kodeksie wyborczym – należy przez to rozumieć ustawę z dnia 5 stycznia 2011 r. –

Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 365);

2) komisji – należy przez to rozumieć obwodową komisję wyborczą;

3) wójcie – należy przez to rozumieć odpowiednio wójta, burmistrza lub prezydenta miasta;

4) urzędzie gminy – należy przez to rozumieć odpowiednio urząd gminy, urząd miasta,

urząd miejski albo urząd miasta i gminy;

5) obwodzie odrębnym – należy przez to rozumieć odrębny obwód głosowania utworzony

w zakładzie leczniczym, domu pomocy społecznej, zakładzie karnym i areszcie śledczym

oraz w oddziale zewnętrznym takiego zakładu lub aresztu, a także w domu studenckim

lub zespołach domów studenckich prowadzonych przez uczelnie lub inne podmioty

na podstawie umów zawartych z uczelniami;

6) protokole głosowania – należy przez to rozumieć protokół głosowania w obwodzie,

o którym mowa w § 1 pkt 1 uchwały nr 53/2025 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia

3 lutego 2025 r. w sprawie wzorów protokołów głosowania i protokołu o wynikach

głosowania stosowanych w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej;

7) systemie teleinformatycznym – należy przez to rozumieć zaakceptowany i zapewniony

przez

Państwową

Komisję

Wyborczą

teleinformatyczny

Wsparcie

Organów

i

Krajowe

Wyborczych

Biuro

Wyborcze

(WOW),

system

pomocniczo

wykorzystywany przez organy wyborcze, o czym mowa w art. 162 § 3 Kodeksu

wyborczego;

8) loginie i haśle – należy przez to rozumieć sposób uwierzytelnienia użytkownika

w systemie teleinformatycznym;

9) operatorze informatycznej obsługi komisji – należy przez to rozumieć osobę powołaną

przez wójta, odpowiedzialną za obsługę informatyczną komisji i zapewniającą

wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego;

10) aplikacji mObywatel – należy przez to rozumieć oprogramowanie przeznaczone

dla urządzeń mobilnych, w którym są udostępniane usługi świadczone przez podmioty

publiczne oraz podmioty niepubliczne, o której mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja

2023 r. o aplikacji mObywatel (Dz. U. z 2024 r. poz. 1275 i 1717).

Zgodnie z art. 161 § 1 Kodeksu wyborczego wytyczne Państwowej Komisji Wyborczej

są wiążące dla komisji niższego stopnia. Dlatego też członkowie komisji zobowiązani

są zapoznać się z całością wytycznych i bezwzględnie je stosować.

W celu ułatwienia korzystania z wytycznych zostały one podzielone na rozdziały

przedstawiające sposób wykonywania poszczególnych zadań komisji

Rozdział

I

Poz. 418

Punkty

Informacje ogólne

1–27

Członkowie komisji

1–3

Mężowie zaufania

4–12

Przekazywanie przez mężów zaufania zarejestrowanego materiału

13–14

Obserwatorzy społeczni

15–18

Obserwatorzy międzynarodowi

19

Dziennikarze

20

Lokal wyborczy

21–27

II

Zadania komisji przed dniem głosowania

28–34

III

Zadania komisji w dniu głosowania przed otwarciem lokalu

wyborczego

35–39

IV

Zadania komisji w trakcie głosowania

40–92

Otwarcie lokalu wyborczego

40–41

Postępowanie w przypadku skreślenia kandydata z listy

42

Czynności przed wydaniem wyborcy karty do głosowania

43–44

Dopisywanie wyborców do spisu wyborców

45

Wydawanie wyborcom kart do głosowania

46–51

Głosowanie przez pełnomocnika

52–56

Wydawanie wyborcom nakładki na kartę do głosowania

57–58

59–73

Przebieg głosowania

Przekazywanie Państwowej Komisji Wyborczej danych o frekwencji

oraz podanie ich do publicznej wiadomości

74

Zadania komisji związane z głosowaniem korespondencyjnym

75–86

Przerwa w głosowaniu

87–92

V

Zakończenie głosowania

93–100

VI

Ustalenie wyników głosowania i sporządzenie protokołu głosowania

101–153

Informacje wstępne

101–106

Rozliczenie kart do głosowania

107

Ustalenie wyników głosowania

108–130

Uwagi do protokołu głosowania wnoszone przez mężów zaufania

131–132

Uwagi do protokołu głosowania wnoszone przez członków komisji

133–135

Sporządzenie protokołu głosowania i podanie go do publicznej

wiadomości

136–148

Wydawanie zaświadczeń członkom komisji i mężom zaufania

149–153

VII

Przekazywanie protokołów głosowania okręgowej komisji wyborczej

154–164

VIII

Postępowanie z dokumentami z wyborów

165–172

IX

Szczególne zadania komisji w obwodach odrębnych

173–179

X

Ponowne głosowanie

180–189

XI

Wzory dokumentów

Rozdział I

Informacje ogólne

Członkowie komisji

1.

Zgodnie z art. 154 § 5a Kodeksu wyborczego członkowie komisji korzystają z ochrony

prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych i ponoszą odpowiedzialność

jak funkcjonariusze publiczni. Nie oznacza to jednak, że osoby te są funkcjonariuszami

publicznymi.

2.

W dniu wyborów członkowie komisji są obowiązani nosić w widoczny sposób

identyfikatory z imieniem i nazwiskiem oraz funkcją pełnioną w komisji. Członkowie

komisji nie mogą udzielać wyborcom pomocy w głosowaniu, z wyjątkiem udzielania

informacji, o których mowa w pkt 42 oraz 50 i 51.

3.

Przewodniczący komisji kieruje jej pracami, zwołuje jej posiedzenia i przewodniczy im.

W

razie

nieobecności

przewodniczącego

jego

obowiązki

pełni

zastępca

przewodniczącego komisji. Podczas głosowania przewodniczący komisji odpowiada

za utrzymanie porządku i spokoju, czuwa nad przestrzeganiem tajności głosowania,

przestrzeganiem zakazu prowadzenia w jakiejkolwiek formie agitacji wyborczej

w lokalu wyborczym i na terenie budynku, w którym lokal ten się znajduje (art. 107 § 2

Kodeksu wyborczego), oraz przestrzeganiem właściwego toku czynności podczas

głosowania. Ma prawo zażądać opuszczenia lokalu przez osoby naruszające

porządek i spokój (art. 49 § 2 Kodeksu wyborczego), a w razie potrzeby zwrócić się

do komendanta właściwego miejscowo komisariatu Policji o zapewnienie koniecznej

pomocy (art. 49 § 3 Kodeksu wyborczego). Przypadki zakłócenia głosowania

odnotowuje się w punkcie 24 protokołu głosowania.

Mężowie zaufania

4.

Mężowie zaufania wyznaczeni przez pełnomocników wyborczych komitetów

wyborczych, które zarejestrowały kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

(lub wyznaczeni przez osoby upoważnione przez tych pełnomocników), mogą być

obecni podczas wszystkich czynności wykonywanych przez komisję. Do każdej komisji

pełnomocnik wyborczy komitetu wyborczego spełniającego powyższy warunek

lub osoba przez niego upoważniona może wyznaczyć po jednym mężu zaufania

(art. 103a § 1 Kodeksu wyborczego). Oznacza to, że w tym samym czasie w lokalu

komisji może przebywać tylko jeden mąż zaufania wyznaczony przez dany

uprawniony komitet wyborczy. Mężowie zaufania danego komitetu wyborczego

mogą zmieniać się w ciągu pracy komisji. Jednakże po zamknięciu lokalu wyborczego

po zakończeniu głosowania mężowie zaufania nie mogą się zmieniać w trakcie

czynności komisji związanych z ustalaniem wyników głosowania w obwodzie.

5.

Mężowie zaufania przed przystąpieniem do swoich czynności przedstawiają

przewodniczącemu komisji

1) dokument tożsamości;

2) zaświadczenie podpisane przez pełnomocnika wyborczego lub upoważnioną

przez niego osobę, sporządzone według wzoru ustalonego uchwałą nr 65/2023

Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 17 sierpnia 2023 r. w sprawie wzoru

zaświadczenia dla męża zaufania (M.P. poz. 929). Na podstawie przedłożonego

komisji zaświadczenia, w którym wskazana będzie m.in. nazwa komitetu

wyborczego, członek komisji weryfikuje uprawnienie do wyznaczenia męża

zaufania przez dany komitet. Sprawdzenia, czy dany komitet wyborczy jest do tego

uprawniony, należy dokonać poprzez weryfikację, czy komitet ten zarejestrował

kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Sprawdzenia można dokonać

na podstawie obwieszczenia o kandydatach na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

w wyborach zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r., o którym mowa w pkt 23 ppkt 1,

albo na podstawie informacji zamieszczonej na stronie internetowej Państwowej

Komisji Wyborczej https://wybory.gov.pl. W przypadku wątpliwości komisja

zwraca się o pomoc w tej sprawie do urzędu gminy. Jest to istotne z uwagi

na konieczność zapobieżenia wystawienia osobie wyznaczonej przez nieuprawniony

komitet

wyborczy

zaświadczenia

stwierdzającego

spełnienie

warunków

niezbędnych do wypłaty diety, o którym mowa w pkt 149 ppkt 2 lit. a,

albo zaświadczenia usprawiedliwiającego nieobecność w pracy wykonywaniem

zadań męża zaufania, o którym mowa w pkt 149 ppkt 2 lit. b.

Jeżeli zaświadczenie wystawiła osoba upoważniona przez pełnomocnika wyborczego,

mąż zaufania okazuje również oryginał lub kserokopię tego upoważnienia.

Przewodniczący komisji nie zatrzymuje zaświadczenia okazywanego przez męża

zaufania, gdyż jest ono przedkładane wyłącznie do wglądu.

Zaświadczenia mogą różnić się między sobą wyglądem i układem graficznym,

ale ich treść musi odpowiadać wzorowi ustalonemu przez Państwową Komisję

Wyborczą.

6.

Przebywając w lokalu komisji, mężowie zaufania zobowiązani są do noszenia

w widoczny sposób identyfikatora z imieniem, nazwiskiem, funkcją oraz nazwą

komitetu wyborczego, który reprezentują. Identyfikatory nie mogą zawierać

elementów agitacji wyborczej (np. znaków graficznych komitetów wyborczych

lub ich barw).

7.

Przewodniczący komisji informuje mężów zaufania o przysługujących im prawach

i wskazuje miejsce w lokalu komisji, z którego będą mogli obserwować przebieg

czynności wykonywanych przez komisję. Poza tym przewodniczący komisji prowadzi

ewidencję czasu przebywania mężów zaufania w lokalu wyborczym, o czym mowa

w pkt 149 ppkt 1 oraz pkt 150 i 152. W ewidencji wpisuje się czas przebywania męża

zaufania wyłącznie w lokalu danej komisji.

8.

Mężowie zaufania mają prawo w szczególności

1) być obecni podczas wszystkich czynności komisji, do której zostali wyznaczeni;

2) być obecni w lokalu wyborczym w czasie przygotowania głosowania, w trakcie

głosowania i podczas ustalania wyników głosowania oraz sporządzania protokołu

głosowania;

3) obserwować liczenie głosów przez komisję i ustalanie przez nią wyników

głosowania;

4) zgłaszać przewodniczącemu komisji na bieżąco uwagi i zastrzeżenia;

5) być obecni przy sprawdzaniu prawidłowości ustalenia wyników głosowania;

6) wnosić uwagi do protokołu głosowania, z wymienieniem konkretnych zarzutów;

7) występować o wydanie kopii protokołu głosowania;

8) być obecni przy wprowadzaniu danych z protokołu głosowania do sieci

elektronicznego przesyłania danych;

9) być obecni przy przewożeniu i przekazywaniu protokołu głosowania.

9.

Mężowie zaufania nie mogą w szczególności

1) wykonywać żadnych czynności członka komisji;

2) pomagać wyborcom w głosowaniu ani udzielać im wyjaśnień;

3) liczyć ani przeglądać kart do głosowania przed rozpoczęciem głosowania, w trakcie

głosowania i po jego zakończeniu – nie mogą dotykać kart w żadnym momencie;

4) wykonywać żadnych czynności związanych z głosowaniem korespondencyjnym,

tj. np. wyjmować kopert na kartę do głosowania lub oświadczeń o osobistym

i tajnym oddaniu głosu z kopert zwrotnych ani też wyjmować kart do głosowania

z kopert na kartę do głosowania, tj. nie mogą mieć żadnego kontaktu fizycznego

z kopertami, kartami do głosowania i oświadczeniami – nie mogą dotykać kopert

zwrotnych, kopert na kartę do głosowania, kart do głosowania i oświadczeń.

10. Od podjęcia przez komisję pracy przed rozpoczęciem głosowania do podpisania

protokołu głosowania czynności komisji mogą być rejestrowane przez mężów

zaufania z wykorzystaniem własnych urządzeń rejestrujących (np. kamerą

lub telefonem komórkowym). Przepisy Kodeksu wyborczego przewidują tylko

rejestrację czynności komisji (bez transmisji).

11. Dozwolone jest rejestrowanie wyłącznie czynności komisji. Niedopuszczalne

jest nagrywanie np. spisu wyborców, czynności wykonywanych przez wyborców,

w tym momentu okazywania dokumentu ze zdjęciem, stawiania przez wyborcę znaku „x”

na karcie do głosowania, czy też wrzucania przez niego karty do głosowania do urny

wyborczej. Kodeks wyborczy, mimo uprawnienia do rejestrowania czynności komisji,

nie zwalnia mężów zaufania z obowiązków wynikających z innych przepisów

prawa, w tym w szczególności dotyczących ochrony danych osobowych i dóbr

osobistych.

12. Wykonywanie uprawnień mężów zaufania, w tym rejestrowanie czynności komisji,

nie może

1) utrudniać pracy komisji;

2) zakłócać przebiegu i powagi głosowania;

3) naruszać przepisów powszechnie obowiązujących, w tym m.in. dotyczących

a) tajności głosowania,

b) ochrony danych osobowych,

c) ochrony prawa do wizerunku,

d) prawa do ochrony prywatności.

Naruszenie przez męża zaufania przepisów dotyczących tajności głosowania,

ochrony danych osobowych, ochrony prawa do wizerunku i ochrony prywatności

może skutkować odpowiedzialnością prawną, w tym karną.

Przekazywanie przez mężów zaufania zarejestrowanego materiału

13. Mąż zaufania może

1) przekazać przewodniczącemu komisji zarejestrowany materiał zawierający

przebieg czynności komisji, który zostanie zakwalifikowany jako dokument

z wyborów. W takim przypadku komisja pakuje nośnik z materiałem,

opieczętowuje go i przekazuje urzędnikowi wyborczemu w depozyt w drugim

opakowaniu zbiorczym, o którym mowa w pkt 167, łącznie z innymi dokumentami.

Nośniki z zarejestrowanym materiałem będą przechowywane przez 5 lat

w archiwum państwowym;

2) przesłać zarejestrowany materiał zawierający przebieg czynności komisji

elektronicznie do Ministra Cyfryzacji za pomocą usługi udostępnionej przez tego

Ministra, który przechowuje go do stwierdzenia ważności wyborów. Po przesłaniu

materiału mąż zaufania kasuje go niezwłocznie z wszelkich nośników pamięci

zarówno fizycznych, jak i wirtualnych.

Niedopuszczalne jest przetwarzanie, w tym np. kopiowanie i udostępnianie

zarejestrowanych materiałów w innym trybie niż wskazany w ppkt 1 i 2.

14. Przewodniczący komisji może wydawać polecenia o charakterze porządkowym,

w przypadku gdy działania mężów zaufania wykraczają poza ich uprawnienia,

utrudniają pracę komisji, zakłócają powagę głosowania lub naruszają jego tajność.

Fakt ten należy odnotować w punkcie 24 protokołu głosowania.

Dopuszczalne jest przemieszczanie się mężów zaufania w trakcie obserwowania

przez nich czynności, z zastrzeżeniem że nie będzie to utrudniało pracy komisji

ani zakłócało

przebiegu

głosowania.

Kwestie

organizacyjne

związane

z wykonywaniem funkcji męża zaufania należą do kompetencji przewodniczącego

danej komisji, który winien ustalić je i przekazać przybyłym mężom zaufania.

Obserwatorzy społeczni

15. Zarejestrowane w Rzeczypospolitej Polskiej, tj. wpisane do Krajowego Rejestru

Sądowego, stowarzyszenia i fundacje, do których celów statutowych należy troska

o demokrację, prawa obywatelskie i rozwój społeczeństwa obywatelskiego, mają prawo

wyznaczyć po jednym obserwatorze społecznym do każdej komisji.

16. Prawo wyznaczenia po jednym obserwatorze społecznym do komisji mają

stowarzyszenia i fundacje, które w swoim statucie mają zapisaną realizację co najmniej

jednego z wymienionych wyżej celów, tj. troskę o demokrację lub prawa obywatelskie

albo rozwój społeczeństwa obywatelskiego. Nie ma przy tym znaczenia, w jaki sposób

zostaną one zapisane (jakie sformułowania zostaną użyte) w statucie.

17. Obserwatorzy społeczni przed przystąpieniem do swoich czynności przedstawiają

przewodniczącemu komisji

1) dokument tożsamości;

2) zaświadczenie podpisane przez osobę działającą w imieniu organu uprawnionego

do reprezentowania na zewnątrz stowarzyszenia/fundacji, sporządzone według

wzoru ustalonego uchwałą nr 85/2025 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia

18 lutego 2025 r. w sprawie wzoru zaświadczenia dla obserwatora społecznego.

Dopuszczalne jest także użycie zaświadczenia sporządzonego według wzoru

ustalonego uchwałą nr 66/2023 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 17 sierpnia

2023 r. w sprawie wzoru zaświadczenia dla obserwatora społecznego

(M.P. poz. 899).

Zaświadczenia mogą różnić się między sobą wyglądem i układem graficznym,

ale ich treść musi odpowiadać wzorowi ustalonemu przez Państwową Komisję

Wyborczą. Zaświadczenie może zostać przedstawione jako jego odwzorowanie

cyfrowe opatrzone własnoręcznym podpisem (w formie skanu). Na podstawie

przedłożonego komisji zaświadczenia, wskazującego numer, pod którym

stowarzyszenie lub fundacja została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego,

członek komisji weryfikuje uprawnienie do wyznaczenia obserwatorów

społecznych przez dane stowarzyszenie lub fundację. Sprawdzenia można dokonać

w

wyszukiwarce

Ministerstwa

Sprawiedliwości na stronie

internetowej

https://wyszukiwarka-krs.ms.gov.pl. W przypadku braku takiej możliwości

technicznej lub innych wątpliwości komisja zwraca się o pomoc w tej sprawie do

urzędu gminy. Przewodniczący komisji nie zatrzymuje zaświadczenia okazywanego

przez obserwatora społecznego, gdyż jest ono przedkładane wyłącznie do wglądu.

18. Obserwatorzy społeczni mają takie same uprawnienia, jakie przysługują mężom

zaufania, nie mogą jednak wnosić uwag do protokołu głosowania ani być obecni

przy jego przewożeniu i przekazywaniu.

Obserwatorzy międzynarodowi

19. Przy wszystkich czynnościach komisji mogą być również obecni obserwatorzy

międzynarodowi zaproszeni przez Państwową Komisję Wyborczą. Obserwatorzy

międzynarodowi przedstawiają komisji zaświadczenie wydane przez Państwową

Komisję Wyborczą. Obserwatorzy międzynarodowi posiadają uprawnienia mężów

zaufania, nie mogą jednak wnosić uwag do protokołu głosowania.

Dziennikarze

20. W czasie głosowania w lokalu wyborczym mogą przebywać dziennikarze posiadający

ważną legitymację prasową lub inny dokument potwierdzający reprezentowanie

redakcji. Dziennikarze są obowiązani zgłosić swoją obecność przewodniczącemu

komisji oraz stosować się do zarządzeń mających na celu zapewnienie powagi i tajności

głosowania. Dziennikarze nie mogą przeprowadzać wywiadów w lokalu, w którym

odbywa się głosowanie. Dopuszczalne jest natomiast, po uzyskaniu zgody

przewodniczącego komisji oraz osób, których wizerunek jest utrwalany, filmowanie

i fotografowanie przebiegu głosowania.

Dziennikarze nie mogą przebywać w lokalu wyborczym przed rozpoczęciem

głosowania oraz po jego zakończeniu. Jednakże za zgodą okręgowej komisji wyborczej

przewodniczący

komisji może zezwolić

na sfilmowanie i

sfotografowanie

przez dziennikarzy momentu otwierania przez komisję urny wyborczej i wyjmowania

z niej kart do głosowania. Po wykonaniu tej czynności dziennikarze obowiązani

są niezwłocznie opuścić lokal komisji.

Lokal wyborczy

21. W lokalu wyborczym powinny znajdować się

1) godło Rzeczypospolitej Polskiej (w miejscu widocznym dla wyborców);

2) urna wyborcza wykonana z przezroczystego materiału, zgodna z wzorem

wynikającym z uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 21 marca 2016 r.

w sprawie wzorów urn wyborczych (M.P. poz. 312 i 398 oraz z 2023 r. poz. 563).

Do przeprowadzenia głosowania komisja wykorzystuje jedną urnę wyborczą

z zastrzeżeniem pkt 71 i 177;

3) pomieszczenia lub osłony zapewniające tajność głosowania, tj. łatwo dostępne

miejsca umożliwiające każdemu wyborcy nieskrępowane zapoznanie się

z kartą do głosowania oraz jej wypełnienie w sposób niewidoczny dla innych

osób, w takiej liczbie, aby zapewnić sprawny jego przebieg. Kodeks wyborczy

nie przewiduje obowiązku przygotowania w lokalu wyborczym osłoniętych

kabin do głosowania, lecz ważne jest, aby miejsca przeznaczone do głosowania

spełniały swoją funkcję, tzn. zapewniały tajność głosowania. Miejsca te powinny

być wyposażone w przybory do pisania. W miejscach tych należy także umieścić

informację Państwowej Komisji Wyborczej o sposobie głosowania oraz warunkach

ważności głosu w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

22. Lokal wyborczy powinien być dobrze oświetlony, w szczególności dotyczy to miejsc

zapewniających tajność głosowania.

Ponadto lokal wyborczy powinien być – w miarę możliwości – tak urządzony,

aby wyborca po otrzymaniu karty do głosowania kierował się bezpośrednio

do miejsca za osłoną, a następnie w stronę urny wyborczej.

Wystrój lokalu wyborczego powinien odpowiadać powadze głosowania.

Po odebraniu lokalu komisja obowiązana jest sprawdzić, czy urna wyborcza jest takiej

wielkości, że pomieści wszystkie wrzucone karty do głosowania, a także czy wykonana

jest w taki sposób, aby przez cały czas, od jej zamknięcia i opieczętowania

do jej otwarcia po zakończeniu głosowania, nie było możliwe wrzucenie do niej kart

w inny sposób niż przez wlot urny do tego przeznaczony ani wyjęcie bądź wysypanie

się kart. Jeżeli wielkość urny nie zapewni pomieszczenia w niej wszystkich kart

do głosowania oddanych przez wyborców, komisja występuje do wójta o zapewnienie

dla potrzeb głosowania urny dodatkowej. Informację w tym zakresie komisja przekazuje

także urzędnikowi wyborczemu.

23. Na widocznym miejscu w lokalu wywiesza się urzędowe obwieszczenia i informacje o

1) kandydatach na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w wyborach zarządzonych

na dzień 18 maja 2025 r.;

2) numerach i granicach obwodów głosowania oraz siedzibach komisji;

3) sposobie głosowania oraz warunkach ważności głosu w wyborach Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej;

4) składzie komisji;

5) skreśleniu kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wraz z informacją

o warunkach decydujących o ważności głosu oddanego na karcie do głosowania,

na której pozostało nazwisko skreślonego kandydata (o ile sytuacja taka będzie

miała miejsce).

24. Obwieszczenia i informacje powinny być dodatkowo umieszczone na wysokości

umożliwiającej ich odczytanie przez wyborców o ograniczonej sprawności ruchowej

(art. 37c § 1 Kodeksu wyborczego).

25. Komisja powinna mieć w swojej siedzibie zapewniony dostęp do telefonu oraz znać

numery telefonów, pod którymi pełnione będą dyżury członków okręgowej komisji

wyborczej, urzędnika wyborczego oraz dyżury w urzędzie gminy, a także numer

telefonu do pełnomocnika ustanowionego przez okręgową komisję wyborczą,

upoważnionego do telefonicznego przyjęcia danych o frekwencji, o których mowa

w pkt 74.

26. W lokalu wyborczym oraz na terenie budynku (wewnątrz i na zewnątrz), w którym

mieści się ten lokal, nie mogą być umieszczone hasła, napisy lub ulotki oraz inne

materiały agitacyjne (art. 107 § 2 Kodeksu wyborczego). Kontroli w tym zakresie

komisja

dokonuje

bezpośrednio

przed

dniem

głosowania

oraz

ponownie

przed rozpoczęciem głosowania, a także – w razie potrzeby – w trakcie głosowania.

W razie umieszczenia takich materiałów komisja usuwa je. W przypadku gdyby

usunięcie ich przez komisję we własnym zakresie nie było możliwe, zwraca się ona

o pomoc do wójta oraz informuje o tym urzędnika wyborczego. Materiały agitacyjne

umieszczone zgodnie z prawem w pobliżu terenu budynku, w którym znajduje się lokal

wyborczy, np.: bezpośrednio przed wejściem na teren budynku, w którym mieści się

lokal, lub w bezpośrednim sąsiedztwie, lecz poza jego terenem, nie naruszają przepisów

Kodeksu wyborczego i nie mogą być usuwane przez członków komisji.

27. W terminie uzgodnionym z wójtem, nie później jednak niż w przeddzień głosowania,

komisja skontroluje stan wyposażenia lokalu oraz oznakowania budynku, w którym się

ono odbędzie. Podczas kontrolowania stanu wyposażenia lokalu wyborczego

komisja ma bezwzględny obowiązek

1) sprawdzenia, czy zapewniono odpowiednią liczbę miejsc zapewniających tajność

głosowania, o których mowa w pkt 21 ppkt 3;

2) niezwłocznego powiadomienia wójta i urzędnika wyborczego o stwierdzonych

nieprawidłowościach w tym zakresie, o ile one wystąpiły;

3) ponownego sprawdzenia, czy ewentualne nieprawidłowości zostały usunięte.

Komisja

właściwa

dla

lokalu

dostosowanego

do

potrzeb

wyborców

niepełnosprawnych sprawdza, czy lokal oraz elementy jego wyposażenia

bezwzględnie spełniają wszystkie warunki, o których mowa w rozporządzeniu

Ministra Infrastruktury z dnia 29 lipca 2011 r. w sprawie lokali obwodowych

komisji wyborczych dostosowanych do potrzeb wyborców niepełnosprawnych

(Dz. U. z 2019 r. poz. 336).

O stwierdzonych brakach lub nieprawidłowościach komisja zawiadamia wójta

i urzędnika wyborczego, a następnie sprawdza, czy zostały one usunięte.

Rozdział II

Zadania komisji przed dniem głosowania

28. Niezwłocznie po powołaniu komisja odbywa pierwsze posiedzenie, na którym dokonuje

wyboru przewodniczącego komisji i jego zastępcy oraz, po zapoznaniu się z niniejszymi

wytycznymi, ustala sposób wykonania swoich zadań.

Niezwłocznie po ukonstytuowaniu się komisja podaje do publicznej wiadomości,

w sposób zwyczajowo przyjęty, informację o swoim składzie z uwzględnieniem

pełnionych funkcji. W dniu głosowania informację o składzie komisji wywiesza się

w lokalu wyborczym.

29. Komisja w obwodzie, w którym przeprowadzane będzie głosowanie korespondencyjne,

w terminie uzgodnionym z urzędnikiem wyborczym, zbiera się w możliwie pełnym

składzie, lecz nie mniejszym niż co najmniej 1/2 jej pełnego składu (patrz pkt 35),

w tym z udziałem przewodniczącego komisji lub jego zastępcy oraz urzędnika

wyborczego, w celu ostemplowania kart do głosowania wykorzystywanych

w głosowaniu korespondencyjnym oraz przygotowania pakietów wyborczych.

Czynności te komisja wykonuje w miejscu wskazanym przez urzędnika wyborczego.

Niedopuszczalne

jest

wynoszenie

kart

do

głosowania

poza

to

miejsce

w celu ich ostemplowania.

30. Przed rozpoczęciem stemplowania kart komisja upewnia się, czy wydano

jej właściwą pieczęć. Musi to być pieczęć właściwa dla wyborów z napisem

określającym nazwę i siedzibę komisji oraz jej numer. Należy zwrócić szczególną

uwagę, czy omyłkowo nie została wydana pieczęć np. obwodowej komisji wyborczej

ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie lub obwodowej komisji wyborczej

ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie albo obwodowej komisji

ds. referendum. Po ostemplowaniu kart sporządzany jest protokół, w którym wskazuje

się liczbę ostemplowanych przez komisję kart do głosowania.

Protokół sporządza się w dwóch egzemplarzach, z których jeden otrzymuje urzędnik

wyborczy, a drugi pozostaje w dokumentacji komisji.

31. Nie później niż w przeddzień głosowania przewodniczący zwołuje posiedzenie komisji

poświęcone organizacji jej pracy przed i w dniu głosowania. W czasie tego posiedzenia

komisja ustala w szczególności godziny rozpoczęcia pracy w dniu głosowania. Zadania

te komisja może wykonać w trakcie pierwszego posiedzenia. Informację o godzinie

rozpoczęcia pracy podaje się do publicznej wiadomości przede wszystkim

przez jej wywieszenie w budynku, w którym mieści się lokal wyborczy, i w urzędzie

gminy (w sposób umożliwiający zapoznanie się z tą informacją także, gdy budynki te

są zamknięte). Informacja ta jest przeznaczona dla mężów zaufania, obserwatorów

społecznych i obserwatorów międzynarodowych w celu umożliwienia im obecności

przy wszystkich czynnościach komisji poprzedzających otwarcie lokalu. Komisja

współdziała w tym zakresie z wójtem i urzędnikiem wyborczym.

32. Najpóźniej w przeddzień głosowania komisja odbiera i dokładnie sprawdza

1) liczbę otrzymanych kart do głosowania poprzez ich przeliczenie;

2) czy karty do głosowania

a) nie zawierają błędów i usterek drukarskich,

b) są kompletne, tj. czy zawierają dane wszystkich kandydatów na Prezydenta

Rzeczypospolitej

Polskiej

(sprawdzenia

dokonuje

się

na

podstawie

obwieszczenia Państwowej Komisji Wyborczej o kandydatach na Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej w wyborach zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r.);

3) czy przekazano właściwą liczbę (po 5 egzemplarzy) formularzy protokołu

głosowania wraz z wydrukowanymi nazwiskami wszystkich zarejestrowanych

kandydatów na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej;

4) czy przekazano właściwą pieczęć komisji, tj. właściwą dla wyborów z napisem

określającym nazwę i siedzibę komisji oraz jej numer (patrz pkt 30);

5) czy przekazano właściwy spis wyborców oraz dodatkowe formularze spisu,

na których komisja dopisuje wyborców w dniu głosowania, o czym mowa w pkt 45;

6) czy przekazano listę wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa do głosowania;

7) czy przekazano osłony na spis wyborców zapewniające ochronę danych osobowych

osób ujętych w spisie;

8) czy przekazano nakładkę na kartę do głosowania sporządzoną w alfabecie Braille’a;

9) czy przekazano formularz ewidencji czasu przebywania mężów zaufania w lokalu

wyborczym;

10) czy przekazano formularze zaświadczeń

a) dla wyborców – potwierdzających wzięcie udziału w głosowaniu,

b) dla członków komisji – usprawiedliwiających nieobecność w pracy,

c) dla mężów zaufania

− niezbędnych

do

wypłaty

diety,

potwierdzających,

że

obserwowali

oni głosowanie przez co najmniej 5 godzin i obserwowali cały przebieg

ustalania wyników głosowania do momentu podpisania protokołu głosowania,

− usprawiedliwiających nieobecność w pracy wykonywaniem zadań męża

zaufania;

11) czy przygotowane zostały potrzebne materiały biurowe, tj. m.in. poduszka

do stempli, przybory do pisania, papier, sznurek, taśma klejąca, plomby

(np. jednorazowe plomby – nalepki foliowe), worki, pudełka itp.,

12) czy przekazano kartkę z kodem QR służącym do potwierdzania tożsamości

wyborców w aplikacji mObywatel.

Do wykonania tego zadania niezbędna jest co najmniej 1/2 pełnego składu komisji

(patrz pkt 35), w tym przewodniczący komisji lub jego zastępca. Komisja ustala także,

w uzgodnieniu z wójtem i urzędnikiem wyborczym, sposób i miejsce przechowywania

do dnia głosowania odebranych materiałów. Miejsce to musi być należycie

zabezpieczone.

33. Odbiór dokumentów potwierdza się na piśmie, wymieniając ich rodzaj i ilość,

w tym liczbę otrzymanych kart do głosowania. Protokół odbioru otrzymuje organ

przekazujący, a jego kopię włącza się do dokumentacji komisji.

Spis wyborców (wraz z listą wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa

do głosowania) przekazuje się przewodniczącemu komisji w przeddzień głosowania.

Gdyby zatem przekazanie pozostałych dokumentów wymienionych wyżej nastąpiło

wcześniej, przekazanie spisu należy potwierdzić odrębnie.

34. W przypadku gdy komisji zapewniono obsługę informatyczną, operator danej

komisji powinien odebrać od koordynatora gminnego ds. informatyki login i hasło

uprawniające do dostępu do systemu teleinformatycznego. Odbiór loginu i hasła

potwierdza się na piśmie.

Operator ma obowiązek zabezpieczenia loginu i hasła przed dostępem innych osób.

W razie ich zniszczenia lub utraty należy niezwłocznie skontaktować się

z koordynatorem gminnym ds. informatyki w celu podjęcia dalszych kroków.

Przewodniczący komisji najpóźniej w przeddzień głosowania ustala z operatorem

informatycznej obsługi komisji harmonogram pracy, z uwzględnieniem konieczności

1) przekazania, w trakcie głosowania, danych o liczbie osób ujętych w spisie

wyborców oraz o liczbie wydanych kart do głosowania (frekwencji), w sposób

określony w uchwale nr 150/2025 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 31 marca

2025 r. w sprawie trybu i sposobu udostępniania oraz przekazywania danych

o liczbie osób ujętych w spisach wyborców oraz liczbie wyborców, którym wydano

karty do głosowania w stałych obwodach głosowania utworzonych w kraju

w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja

2025 r. (M.P. poz. 353);

2) wprowadzenia wszystkich danych zawartych w projekcie protokołu głosowania;

3) transmisji danych z protokołu głosowania podpisanego przez członków komisji

do systemu teleinformatycznego.

Rozdział III

Zadania komisji w dniu głosowania przed otwarciem lokalu wyborczego

35. W dniu wyborów od czasu rozpoczęcia pracy komisji aż do zakończenia głosowania

komisja

wszystkie

czynności

wykonuje

w

możliwie

pełnym

składzie,

lecz nie mniejszym niż 1/2 jej pełnego składu, w tym przewodniczący komisji lub jego

zastępca. Jeżeli wskutek obliczeń okaże się, że 1/2 liczby pełnego składu komisji jest

liczbą ułamkową, wówczas należy dokonać zaokrąglenia w górę. Oznacza to,

że wszystkie czynności do czasu zakończenia głosowania komisja powołana w liczbie

1) 5 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 3 osoby;

2) 6 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 3 osoby;

3) 7 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 4 osoby;

4) 8 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 4 osoby;

5) 9 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 5 osób;

6) 10 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 5 osób;

7) 11 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 6 osób;

8) 12 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 6 osób;

9) 13 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 7 osób.

36. Komisja zbiera się w lokalu wyborczym na tyle wcześnie, aby wykonać wszystkie

czynności związane z przygotowaniem głosowania, lecz nie później niż o godzinie 6.00.

37. Przed rozpoczęciem głosowania komisja

1) sprawdza dostarczone jej dokumenty oraz swoją pieczęć (patrz pkt 30 i 32);

2) ponownie przelicza karty do głosowania.

Ustaloną liczbę komisja wpisuje w punkcie 1 protokołu głosowania.

Tylko staranne wykonanie tej czynności umożliwi prawidłowe rozliczenie kart

do głosowania po jego zakończeniu;

3) ostemplowuje karty do głosowania swoją pieczęcią. W celu uniknięcia wydania

wyborcy karty nieważnej zaleca się ostemplowanie wszystkich kart do głosowania

przed otwarciem lokalu, tj. przed godziną 7.00. W razie niemożności wykonania

tej czynności przed rozpoczęciem głosowania, należy kontynuować stemplowanie

kart bezpośrednio po godzinie 7.00, pamiętając, że trzeba wydawać ostemplowane

karty przybyłym w tym czasie wyborcom. Po ostemplowaniu wszystkich kart

pieczęcią komisji należy je wraz z pieczęcią komisji odpowiednio zabezpieczyć.

Przed rozpoczęciem wykonywania tych czynności komisja jest zobowiązana

do ponownego sprawdzenia, czy otrzymana pieczęć jest właściwa (patrz pkt 30);

4) rozkłada spis wyborców wraz z osłoną, o której mowa w pkt 32 ppkt 7, oraz karty

do głosowania w sposób ułatwiający przeprowadzanie głosowania i zapewniający

wyborcom możliwość sprawnego oddania głosu (patrz pkt 41);

5) sprawdza, czy w lokalu wyborczym w widocznym miejscu wywieszone

są urzędowe obwieszczenia i informacje, o których mowa w pkt 23, sprawdza

również, czy dodatkowo są one umieszczone na wysokości umożliwiającej

ich odczytanie z wózka inwalidzkiego. Komisja podejmuje niezwłocznie działania

w celu usunięcia ewentualnych nieprawidłowości;

6) sprawdza, czy w lokalu wyborczym oraz wewnątrz i na zewnątrz budynku,

w którym mieści się lokal, nie znajdują się materiały agitacyjne (plakaty, ulotki,

napisy). W razie umieszczenia takich materiałów komisja usuwa je. W przypadku

gdyby komisja nie mogła tego uczynić sama, zwraca się o pomoc do wójta

oraz informuje urzędnika wyborczego. Kontrolę w tym zakresie należy

przeprowadzać również w toku głosowania. Jeżeli na terenie sąsiadującym

z terenem budynku, w którym mieści się lokal wyborczy, zostały umieszczone

materiały

agitacyjne komitetów

wyborczych,

komisja pozostawia

je

(patrz pkt 26);

7) sprawdza, czy urna jest pusta, a następnie zamyka ją i opieczętowuje. Jeżeli komisja

otrzymała jednorazowe plomby – nalepki foliowe opatrzone unikatowym numerem,

zabezpiecza za ich pomocą urnę przed niekontrolowanym otwarciem. W takim

przypadku numery plomb – nalepek, niezwłocznie po ich założeniu, powinny

być wpisane przez komisję do wewnętrznego protokołu. Nalepki foliowe opatruje

się pieczęcią komisji. Należy pamiętać, że każda próba odklejenia nalepki

spowoduje pojawienie się na niej napisu o tym informującego. Urna powinna być

ustawiona w takim miejscu, by była przez cały czas głosowania widoczna

dla członków

komisji

i

mężów

zaufania,

obserwatorów

społecznych

oraz obserwatorów międzynarodowych;

8) sprawdza, czy posiada kartkę z kodem QR służącym do potwierdzania tożsamości

wyborców w aplikacji mObywatel.

38. Przewodniczący komisji obowiązkowo wyznacza członka komisji, który,

przebywając w bezpośredniej bliskości urny wyborczej, zapewnia jej nienaruszalność

oraz przestrzeganie przez wyborców zasad dotyczących tajności głosowania, tj. czuwa,

aby wyborcy wrzucali karty do urny wyborczej w taki sposób, aby strona

zadrukowana była niewidoczna.

39. Urny wyborczej nie wolno wynosić z lokalu wyborczego. Dotyczy to również urny

zasadniczej w obwodach głosowania utworzonych w zakładach leczniczych i domach

pomocy społecznej. Urna musi pozostać zamknięta przez cały czas od zamknięcia

aż do jej otwarcia po zakończeniu głosowania. Gdyby w tym czasie doszło do otwarcia

urny, komisja odnotowuje to zdarzenie i wyjaśnia jego przyczynę w punkcie 24

protokołu głosowania.

Rozdział IV

Zadania komisji w trakcie głosowania

Otwarcie lokalu wyborczego

40. O godzinie 7.00 komisja otwiera lokal. Od chwili rozpoczęcia głosowania do czasu jego

zakończenia komisja wykonuje swoje zadania w składzie zapewniającym wyborcom

udział w głosowaniu bez zakłóceń przy wydawaniu kart do głosowania,

lecz nie mniejszym niż co najmniej 1/2 pełnego składu (patrz pkt 35), w tym z udziałem

przewodniczącego komisji bądź jego zastępcy (art. 42 § 3 Kodeksu wyborczego).

Wymóg obecności co najmniej 1/2 osób z komisji oznacza stałe przebywanie takiej

liczby członków w pomieszczeniu, w którym znajduje się urna wyborcza.

41. Komisja ma obowiązek zorganizowania stanowisk, w których wydawane są karty

do głosowania, w sposób zapewniający sprawny i płynny przebieg głosowania. Komisja

powinna wyznaczyć kilka takich stanowisk rozkładając odpowiednio spis wyborców

oraz wyraźnie wskazując wyborcom, które stanowisko jest właściwe dla ich adresu

zamieszkania. Prawidłowa organizacja pracy komisji jest konieczna w celu

zapobieżenia tworzenia się kolejki wyborców oczekujących na głosowanie.

W przypadku gdy komisja zauważy jednak, że tworzą się kolejki, wówczas

zobowiązana jest do zorganizowania pracy w taki sposób, aby jak najszybciej

przywrócić płynność głosowania. W tym celu konieczne jest m.in. wykonywanie

czynności komisji w możliwie jej pełnym składzie, w jakim została powołana,

niezależnie od wcześniej ustalonych dyżurów. W szczególności przewodniczący

komisji może wyznaczyć jej członka, który będzie kierował wyborców do właściwego

stanowiska.

Postępowanie w przypadku skreślenia kandydata z listy

42. Jeżeli w okresie po wydrukowaniu kart do głosowania, a przed dniem wyborów,

Państwowa Komisja Wyborcza skreśli z listy kandydatów nazwisko kandydata

na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, nazwisko tego kandydata pozostawia się

na wydrukowanych kartach do głosowania. W takim przypadku nie dokonuje się druku

nowych kart do głosowania.

Państwowa Komisja Wyborcza sporządza informację o nowym brzmieniu karty

do głosowania przez odwzorowanie arkusza takiej karty ze skreślonym nazwiskiem

kandydata oraz o warunkach ważności głosu oddanego na takiej karcie. Otrzymaną

informację o dokonanych skreśleniach i nowym brzmieniu karty do głosowania,

w formie obwieszczenia, komisja umieszcza w lokalu wyborczym przy obwieszczeniu

o kandydatach na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w wyborach zarządzonych

na dzień 18 maja 2025 r. oraz informuje ustnie o tym wyborców.

Niedopuszczalne jest dokonywanie przez komisję jakichkolwiek skreśleń

i adnotacji na kartach do głosowania.

Czynności przed wydaniem wyborcy kart y do głosowania

43. Przed wydaniem karty do głosowania komisja

1) sprawdza tożsamość wyborcy na podstawie dowodu osobistego lub każdego innego

dokumentu ze zdjęciem, pod warunkiem że ustalenie tożsamości wyborcy na jego

podstawie nie budzi wątpliwości (art. 52 § 1 Kodeksu wyborczego). Wyborca może

zatem okazać komisji dowolny dokument ze zdjęciem (np. paszport, prawo jazdy,

legitymacja studencka), w tym również dokument, który utracił ważność,

pod warunkiem że ustalenie tożsamości na jego podstawie nie budzi wątpliwości.

Komisja może potwierdzić tożsamość wyborcy także na podstawie aplikacji

mObywatel. W tym celu wyborca powinien

a) zalogować się do aplikacji mObywatel na swoim telefonie (aplikacja powinna

być zaktualizowana do wersji 4.56.0 lub nowszej),

b) wybrać w prawym dolnym rogu na ekranie głównym przycisk Kod QR,

c) nacisnąć przycisk Zeskanuj kod QR,

Aplikacja poprosi o wyrażenie zgody na użycie aparatu fotograficznego w celu

zeskanowania kodu QR.

Następnie członek komisji okazuje wyborcy otrzymaną przez komisję kartkę

z kodem QR, który wyborca musi zeskanować swoim telefonem.

Po zeskanowaniu kodu na telefonie wyborcy powinien wyświetlić się ekran

z potwierdzeniem jego danych.

Na tej podstawie członek komisji potwierdza tożsamość wyborcy.

Obowiązkowe okazanie dokumentu, w tym aplikacji mObywatel, ma na celu jedynie

umożliwienie potwierdzenia przez komisję tożsamości wyborcy, a nie weryfikacji

danych znajdujących się w okazywanym dokumencie (niezależnie, czy jest to dowód

osobisty, prawo jazdy, legitymacja studencka, czy też aplikacja mObywatel).

Komisja dysponuje spisem wyborców, który potwierdza prawo wybierania ujętych

w nim osób w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych

na dzień 18 maja 2025 r. Obowiązkiem komisji podczas wydawania karty

do głosowania jest wyłącznie potwierdzenie tożsamości wyborcy.

Sprawdzenia tożsamości wyborcy należy dokonać w sposób minimalizujący

ryzyko ujawnienia danych osobowych wyborcy osobom trzecim;

2) ustala, czy wyborca jest uprawniony do głosowania w tym obwodzie,

przez sprawdzenie, czy jego nazwisko jest ujęte w spisie wyborców;

3) sprawdza, czy w rubryce spisu wyborców „Uwagi” odpowiadającej nazwisku

danego wyborcy nie jest umieszczona informacja o wysłaniu do niego pakietu

wyborczego. W przypadku umieszczenia takiej informacji komisja odmawia

wydania

karty

do

głosowania.

Jeżeli

wyborca

poinformuje

komisję,

że nie otrzymał pakietu wyborczego, wówczas przewodniczący komisji lub jego

zastępca telefonicznie potwierdza w dziale ewidencji ludności urzędu gminy,

czy urząd posiada informację o niedoręczeniu temu wyborcy pakietu. W przypadku

potwierdzenia przez urząd niedoręczenia pakietu dwóch członków komisji, w tym

przewodniczący lub jego zastępca, skreśla adnotację w spisie o wysłaniu pakietu,

w to miejsce wpisuje adnotację „pakiet niedoręczony” i opatruje ją parafami

(członka i przewodniczącego komisji lub jego zastępcy). Jeżeli w rubryce „Uwagi”

nie ma również informacji, że w imieniu tego wyborcy głosował pełnomocnik,

wówczas komisja wydaje wyborcy kartę do głosowania.

44. Przy wykonywaniu powyższych czynności komisja obowiązkowo korzysta z osłony

na spis wyborców, o której mowa w pkt 32 ppkt 7.

Dopisywanie wyborców do spisu wyborców

45. W dniu głosowania, zgodnie z art. 51 § 2 i 4 Kodeksu wyborczego, komisja dopisuje

do spisu wyborców na dodatkowym formularzu spisu i umożliwia głosowanie

1) osobie przedkładającej zaświadczenie o prawie do głosowania. Członek komisji

ma obowiązek zwrócić szczególną uwagę czy zaświadczenie wydane jest

na pierwsze głosowanie, przeprowadzane w dniu 18 maja 2025 r. W tym celu

członek komisji koniecznie sprawdza, czy na zaświadczeniu wskazano, że dany

wyborca „ma prawo głosować w dniu 18 maja 2025 r. w obwodzie miejsca pobytu

w wyborach: Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu pierwszego

głosowania”. Jest to o tyle istotne, że na zaświadczeniu o prawie do głosowania

na ponowne głosowanie wskazane będzie, że dany wyborca „ma prawo głosować

w dniu 18 maja 2025 r. w obwodzie miejsca pobytu w wyborach: Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej w dniu ponownego głosowania”. Komisja musi

uwzględnić, że na zaświadczeniu o prawie do głosowania na oba głosowania

wskazana będzie data głosowania 18 maja 2025 r. (na ten dzień zostały

zarządzone

wybory).

Zatem

elementem

odróżniającym

zaświadczenia

na pierwsze i ponowne głosowanie będą odpowiednio wyrazy „w dniu

pierwszego głosowania” oraz w „w dniu ponownego głosowania”.

Zaświadczenie należy odebrać od wyborcy i dołączyć do spisu, a w rubryce

uwagi wpisać „Zaświadczenie 18.05” albo „Z 18.05”. Dopiero wtedy komisja

wydaje kartę do głosowania. Analogicznie należy postąpić w odniesieniu do osób,

które na podstawie zaświadczenia chcą głosować w „swoim” obwodzie (wyborca

otrzymał zaświadczenie w związku z zamiarem głosowania np. w innym obwodzie,

a później odstąpił od tego zamiaru i chce głosować w „swoim” obwodzie). Komisja

zwraca szczególną uwagę, czy przedkładany jest oryginał zaświadczenia,

tj. czy na zaświadczeniu umieszczony został hologram z nadrukiem „PRP 2025”.

W razie wątpliwości należy skontaktować się z urzędem gminy. Zaświadczenia

wydawane przez konsula nie będą opatrzone hologramem.

Komisja nie wydaje karty do głosowania wyborcy przedkładającemu w dniu

pierwszego głosowania (18 maja 2025 r.) zaświadczenie o prawie do głosowania

wydane na ponowne głosowanie, tj. na którym wskazano, że dany wyborca

„ma prawo głosować w dniu 18 maja 2025 r. w obwodzie miejsca pobytu

w wyborach

Prezydenta

Rzeczypospolitej

Polskiej

w

dniu

ponownego

głosowania”;

2) osobie omyłkowo pominiętej w spisie, jeżeli dział ewidencji ludności urzędu gminy,

na żądanie komisji, potwierdzi telefonicznie, że pominięcie jest wynikiem pomyłki

powstałej przy sporządzaniu spisu. Członek komisji, który otrzymał potwierdzenie

z urzędu gminy, dopisując wyborcę na dodatkowym formularzu spisu, musi

za każdym razem w rubryce „Uwagi” umieścić swoją parafę. Poza tym członek

komisji sporządza dodatkowo, na oddzielnej kartce, notatkę w tej sprawie, z której

musi wynikać, że dopisany wyborca nie został ujęty w spisie wyborców z powodu

omyłki, a także iż zostało to potwierdzone w dziale ewidencji ludności danej gminy.

W notatce podaje się m.in. imię i nazwisko pracownika urzędu gminy

potwierdzającego omyłkę oraz godzinę tego zdarzenia. Notatkę, po podpisaniu

jej przez członka komisji wraz z jej przewodniczącym lub zastępcą, dołącza się

do spisu wyborców;

3) osobie nieujętej w spisie wyborców w związku z umieszczeniem w spisie

wyborców w obwodzie odrębnym (np. w szpitalu, sanatorium, areszcie śledczym),

która opuściła to miejsce przed dniem głosowania. Wyborca musi

udokumentować ten fakt. Przed dopisaniem takiej osoby do spisu wyborców należy

sprawdzić, czy wyborca rzeczywiście nie jest ujęty w przekazanym komisji spisie

wyborców, w tym czy nie został ujęty na dodatkowym formularzu spisu.

Udokumentowanie opuszczenia np. szpitala lub innego zakładu leczniczego

przez wyborcę, np. poprzez przedłożenie wypisu z danej jednostki, ma jedynie

umożliwić stwierdzenie, że dana osoba opuściła szpital lub inną placówkę,

a nie zapoznanie się z historią choroby lub innymi danymi zawartymi

w przedkładanym dokumencie. Tego rodzaju dokumenty często zawierają dane

wrażliwe, z którymi komisja nie może się zapoznawać. Dokument ten może

być zatem okazany przez wyborcę w taki sposób, żeby dane wrażliwe nie były

dostępne dla komisji, która nie ma prawa żądania ich udostępnienia. Jeżeli nazwiska

wyborcy nie ma w spisie, wówczas komisja ma obowiązek ustalić telefonicznie

z urzędem gminy, czy jest to spowodowane ujęciem go w spisie w obwodzie

odrębnym. Po potwierdzeniu tego faktu komisja dopisuje wyborcę do spisu

na dodatkowym formularzu. Członek komisji, który otrzymał potwierdzenie

z urzędu gminy, sporządza notatkę, którą po podpisaniu wraz z przewodniczącym

komisji lub jego zastępcą, dołącza się do spisu wyborców. Poza tym członek komisji

dopisujący wyborcę w dniu głosowania w rubryce „Uwagi” obok imienia i nazwiska

osoby dopisanej umieszcza swoją parafę;

4) w obwodzie odrębnym osobie, która chce głosować, a przybyła do danej

jednostki przed dniem głosowania. Dla dopisania tej osoby do spisu nie jest

wymagane posiadanie zaświadczenia o prawie do głosowania.

Komisja jest obowiązana wyjaśnić telefonicznie w dziale ewidencji ludności urzędu

gminy, czy wyborca posiada prawo wybierania. Jeżeli urząd gminy potwierdzi ten

fakt, dopisuje wyborcę do spisu wyborców na dodatkowym formularzu spisu.

Członek komisji, który otrzymał potwierdzenie z urzędu gminy, sporządza notatkę

w tej sprawie, którą po podpisaniu wraz z przewodniczącym komisji lub jego

zastępcą, dołącza się do spisu wyborców. Poza tym członek komisji dopisujący

wyborcę w dniu głosowania w rubryce „Uwagi” obok imienia i nazwiska osoby

dopisanej umieszcza swoją parafę. W przypadku, gdy urząd gminy nie potwierdzi

posiadania przez danego wyborcę prawa wybierania, komisja odmawia dopisania

wyborcy do spisu wyborców.

W celu uniknięcia trudności z bieżącym potwierdzaniem przybycia do jednostki

komisja wcześniej powinna zwrócić się do jej dyrektora (kierownika)

o udostępnienie wykazu osób, które zostały przyjęte przed dniem głosowania,

a nie były ujęte w wykazie przekazanym urzędowi gminy w celu sporządzenia spisu

wyborców.

Dodatkowe formularze spisu wyborców, na których komisja dopisuje wyborców w dniu

głosowania, zostaną przekazane przez urząd gminy łącznie ze spisem wyborców.

Po zakończeniu głosowania dodatkowe formularze spisu wyborców powinny zostać

opatrzone pieczęcią komisji oraz podpisane przez przewodniczącego komisji

lub jego zastępcę.

Komisja nie jest uprawniona do dokonywania jakichkolwiek innych zmian w spisie

wyborców.

Informacji o dopisaniu wyborcy do spisu wyborców, a w szczególności danych

osobowych dopisanego wyborcy, nie należy zamieszczać w uwagach do protokołu

głosowania.

Wydawanie wyborcom kart do głosowania

46. Wyborcy wydaje się jedną kartę do głosowania. Przy wydawaniu kart do głosowania

komisja sprawdza, czy są one ostemplowane jej pieczęcią (patrz pkt 30).

Ponadto komisja zwraca uwagę, by wyborca potwierdził własnoręcznym podpisem,

w przeznaczonej na to rubryce spisu wyborców, fakt otrzymania karty do głosowania.

Dopóki wyborca nie potwierdzi własnoręcznym podpisem odbioru karty

do głosowania, komisja jej nie wydaje.

Jedynie w przypadku gdy wyborca okaże komisji dokument potwierdzający, że jest

osobą niepełnosprawną o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności

w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej

oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44, 858, 1089, 1165,

1494 i 1961) i nie może w związku z tym potwierdzić otrzymania karty do głosowania,

członek komisji wydaje wyborcy kartę do głosowania, a w rubryce „Uwagi” stwierdza

fakt wydania karty do głosowania oraz przyczynę braku podpisu osoby otrzymującej

kartę do głosowania, parafując adnotację wspólnie z przewodniczącym komisji lub jego

zastępcą.

W przypadku wątpliwości, czy przedłożony dokument upoważnia wyborcę

do niepotwierdzenia odbioru karty do głosowania podpisem w spisie, komisja zwraca

się o pomoc do urzędu gminy.

47. Przy czynności potwierdzania przez wyborców otrzymania karty do głosowania trzeba

koniecznie zwrócić szczególną uwagę, by podpisy składane były w miejscach

(w linii) odpowiadających ich nazwiskom. Możliwe jest składanie podpisu

bez odwracania spisu.

W przypadku gdy komisja zauważy, że osoba podpisała się w linii przy nazwisku innego

wyborcy, wskazuje tej osobie właściwe miejsce w spisie do złożenia podpisu, a podpis

złożony w niewłaściwym miejscu skreśla. Skreślenie opatruje się adnotacją „podpis

w nieprawidłowym miejscu” i parafami członka komisji oraz przewodniczącego

komisji lub jego zastępcy.

W przypadku gdy w rubryce spisu wyborców w linii przy nazwisku wyborcy, który żąda

wydania karty do głosowania, znajduje się już podpis potwierdzający jej odbiór,

a komisja nie ma wiedzy, że powstał on w wyniku omyłki, komisja odmawia wydania

karty do głosowania.

48. Zwrócić także należy uwagę na bezwzględną konieczność zapewnienia ochrony

danych osobowych wyborców ujętych w spisie, w tym przed ujawnieniem danych

osobowych innych osób przy potwierdzaniu przez wyborcę odbioru karty do głosowania.

W tym celu komisja obowiązkowo stosuje przekazane przez urząd gminy osłony na spis,

o których mowa w pkt 32 ppkt 7, zabezpieczające dane osobowe innych osób ujętych

w spisie. Powyższe dotyczy również dodatkowego formularza spisu wyborców,

który powinien być osłaniany (dane osobowe innych wyborców) podczas składania

na nim podpisów przez wyborców. Niewykonywanie lub niewłaściwe wykonywanie

powyższego obowiązku skutkować może odpowiedzialnością za naruszenie

przepisów dotyczących ochrony danych osobowych.

49. Komisja odmawia ponownego wydania karty do głosowania niezależnie

od przyczyn tego żądania (np. z powodu pomyłkowego wypełnienia karty,

zniszczenia jej itp.).

50. Na wniosek wyborcy komisja jest obowiązana wyjaśnić mu sposób głosowania

w wyborach, a także warunki ważności głosu, zgodnie z informacją umieszczoną

na karcie do głosowania. Wyjaśnienie to nie może zawierać elementów agitacyjnych.

51. Ponadto

komisja

jest

obowiązana,

na

prośbę

wyborcy

niepełnosprawnego

oraz wyborcy, który najpóźniej w dniu głosowania ukończył 60 lat, do przekazania

ustnie treści obwieszczeń wyborczych w zakresie informacji o zarejestrowanych

kandydatach na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Przekaz ten powinien się

ograniczać do poinformowania wyborcy o liczbie zarejestrowanych kandydatów,

ich numerach na karcie do głosowania, a także imionach i nazwiskach kandydatów.

Czynności te wykonuje przewodniczący komisji lub zastępca przewodniczącego

w obecności innego członka komisji. Członkowie komisji nie mogą udzielać

wyborcom innych informacji niż wskazane w pkt 42 oraz 50 i 51.

Głosowanie przez pełnomocnika

52. Komisja dopuszcza do głosowania osoby posiadające pełnomocnictwo do głosowania

w imieniu wyborcy ujętego w spisie wyborców.

Wyborca, który udzielił pełnomocnictwa do głosowania w jego imieniu, może

w dniu głosowania doręczyć komisji oświadczenie o cofnięciu pełnomocnictwa

(podstawę do odnotowania na liście wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa,

cofnięcia pełnomocnictwa do głosowania stanowi pisemne oświadczenie o cofnięciu

tego pełnomocnictwa, w którym wola wyborcy została potwierdzona podpisem

złożonym w obecności komisji), a także głosować osobiście, jeżeli nie głosował jeszcze

w jego imieniu pełnomocnik. Głosowanie osobiste wyborcy powoduje wygaśnięcie

pełnomocnictwa do głosowania w jego imieniu w pierwszym głosowaniu. Obejmuje

ono natomiast ewentualne ponowne głosowanie.

Komisja nie dopuści natomiast do głosowania wyborcy, którego pełnomocnik wziął

udział w głosowaniu w jego imieniu wcześniej. Również złożenie oświadczenia

o cofnięciu pełnomocnictwa jest w takiej sytuacji bezskuteczne w pierwszym

głosowaniu.

Fakt cofnięcia lub wygaśnięcia pełnomocnictwa do głosowania komisja obowiązana

jest odnotować w spisie wyborców oraz na otrzymanej wraz ze spisem liście

wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa do głosowania w ich imieniu,

a otrzymane oświadczenia dołączyć do spisu wyborców.

53. Pełnomocnik przed przystąpieniem do głosowania okazuje swój dowód osobisty

lub inny dokument ze zdjęciem oraz akt pełnomocnictwa sporządzony przez wójta

lub pracownika urzędu gminy działającego z upoważnienia wójta. Komisja upewnia się,

że akt pełnomocnictwa dotyczy pierwszego głosowania (tzw. I tury) w dniu 18 maja

2025 r.

54. Przed wydaniem karty do głosowania komisja sprawdza w spisie wyborców,

czy wyborca, który udzielił pełnomocnictwa, jest ujęty w spisie wyborców, a także

czy wyborca nie głosował wcześniej osobiście oraz czy w spisie nie odnotowano,

że pełnomocnictwo wygasło z innej przyczyny lub zostało cofnięte. Jeżeli wyborca,

który udzielił pełnomocnictwa, nie jest ujęty w spisie wyborców, komisja jest

obowiązana wyjaśnić telefonicznie w dziale ewidencji ludności urzędu gminy

przyczynę nieumieszczenia wyborcy w spisie wyborców. Jeżeli urząd gminy

potwierdzi, że nieumieszczenie wyborcy w spisie wynika z omyłki, komisja dopisuje

wyborcę (nie pełnomocnika) do spisu wyborców na dodatkowym formularzu spisu.

Członek komisji, który otrzymał potwierdzenie z urzędu gminy, sporządza,

na oddzielnej

kartce,

notatkę

w

tej

sprawie,

którą

po

podpisaniu

wraz z przewodniczącym komisji lub jego zastępcą, dołącza się do spisu wyborców.

55. Komisja odmawia wydania pełnomocnikowi karty do głosowania i zatrzymuje akt

pełnomocnictwa do głosowania w przypadku

1) gdy urząd gminy stwierdzi, że nieujęcie wyborcy w tym obwodzie nie jest błędem;

2) wcześniejszego głosowania osobistego wyborcy;

3) wygaśnięcia pełnomocnictwa z innej przyczyny lub cofnięcia pełnomocnictwa.

56. Po stwierdzeniu, że wyborca nie głosował osobiście, pełnomocnictwo nie wygasło

z innej przyczyny i nie zostało cofnięte, komisja wpisuje nazwisko i imię (imiona)

pełnomocnika wyborcy w spisie wyborców w rubryce „Uwagi” odpowiadającej

pozycji, pod którą umieszczono nazwisko wyborcy, wraz z oznaczeniem

„pełnomocnik”. Pełnomocnik potwierdza otrzymanie karty do głosowania własnym

czytelnym podpisem w rubryce spisu przeznaczonej na potwierdzenie otrzymania karty

do głosowania przez wyborcę udzielającego pełnomocnictwa do głosowania. Ponadto

komisja odnotowuje fakt głosowania przez pełnomocnika na otrzymanej

wraz ze spisem wyborców liście wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa

do głosowania w ich imieniu. Akt pełnomocnictwa do głosowania komisja

ma bezwzględny obowiązek odebrać od wyborcy i załączyć do spisu wyborców.

Następnie wydaje pełnomocnikowi kartę do głosowania. Należy zwrócić szczególną

uwagę, aby odebrać od wyborcy właściwy akt pełnomocnictwa, tj. sporządzony

na pierwsze głosowanie (tzw. I turę) w dniu 18 maja 2025 r., a w przypadku

przeprowadzania ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. – sporządzony

na ponowne głosowanie (tzw. II turę).

W przypadku pełnomocnika przedkładającego zaświadczenie o prawie do głosowania

w celu oddania głosu w obwodzie właściwym dla osoby udzielającej pełnomocnictwa,

komisja dopisuje pełnomocnika do spisu wyborców (patrz pkt 45 ppkt 1), a następnie

postępuje w sposób, o którym mowa wyżej.

Wydawanie wyborcom nakładk i na kartę do głosowania

57. Komisja wraz z kartą do głosowania wydaje wyborcy niepełnosprawnemu,

na jego prośbę, nakładkę na kartę do głosowania sporządzoną w alfabecie Braille’a.

58. Komisja informuje wyborcę, że po oddaniu głosu obowiązany jest on zwrócić komisji

nakładkę na kartę. Komisja powinna zapewnić wyborcom korzystającym z nakładki

na kartę do głosowania sporządzonej w alfabecie Braille’a właściwe do jej użycia

miejsce, np. odpowiedniej wielkości stolik ułatwiający oddanie głosu, stosując

nakładkę. Miejsce to musi zapewniać tajność głosowania. Komisja zwraca uwagę,

aby wyborca wraz z kartą nie wrzucił nakładki do urny. W przypadku utraty nakładki

lub jej zniszczenia komisja niezwłocznie informuje o tym urząd gminy.

Przebieg głosowania

59. W czasie głosowania komisja zwraca uwagę, by wyborcy głosowali osobiście i w taki

sposób, aby nie została naruszona tajność głosowania, a także aby głosowanie

nie zostało wykorzystane przez wyborców do prowadzenia agitacji wyborczej. Kartę

do głosowania wyborcy zobowiązani są wrzucać do urny w taki sposób, aby strona

zadrukowana była niewidoczna (art. 52 § 6 Kodeksu wyborczego).

60. Niedopuszczalne jest głosowanie za członka rodziny lub za inną osobę. Zakaz ten

nie dotyczy osób posiadających pełnomocnictwo do głosowania.

61. Wyborcy niepełnosprawnemu, na jego prośbę, może pomagać w głosowaniu inna

osoba, w tym także niepełnoletnia. Pomoc ta może mieć tylko techniczny charakter.

Nie może ona polegać na sugerowaniu wyborcy sposobu głosowania lub na głosowaniu

w zastępstwie tego wyborcy. Dopuszczalne jest, aby na życzenie wyborcy

niepełnosprawnego w miejscu zapewniającym tajność głosowania przebywała osoba

udzielająca pomocy. Pomocy w głosowaniu nie może udzielać członek komisji,

mąż zaufania,

obserwator

społeczny

ani

obserwator

międzynarodowy

(art. 53 i 103c § 2 Kodeksu wyborczego).

62. Przeprowadzanie głosowania poza lokalem możliwe jest wyłącznie w zakładach

leczniczych i domach pomocy społecznej przy zastosowaniu urny pomocniczej,

o czym mowa w rozdziale IX.

63. Komisja zwraca uwagę, by wyborcy nie wynosili kart do głosowania poza lokal

wyborczy. W przypadku gdy komisja zauważy, że ktoś wyniósł kartę do głosowania

na zewnątrz, lub otrzyma informację, że w lokalu wyborczym lub poza nim ktoś taką

kartę przyjmuje lub posiada, nie będąc do tego uprawnionym, np. oferowane jest

odstąpienie karty, obowiązana jest niezwłocznie zawiadomić o tym Policję i fakt ten

opisać w punkcie 24 protokołu głosowania.

64. Komisja zwraca również uwagę, aby wyborcy nie wrzucali do urny innych

przedmiotów niż karty do głosowania. W razie stwierdzenia takich przypadków fakt

ten należy opisać w punkcie 24 protokołu głosowania.

65. Komisja, na żądanie wyborcy, obowiązana jest wydać zaświadczenie potwierdzające

wzięcie udziału w głosowaniu, którego wzór stanowi załącznik nr 1 do wytycznych.

66. Na żądanie wyborcy komisja obowiązana jest również wydać zaświadczenie

potwierdzające odmowę wydania karty do głosowania z podaniem przyczyny odmowy

(np. gdy wyborca nie jest ujęty w spisie wyborców).

67. Zaświadczenia, o których mowa w pkt 65 i 66, sporządza się w jednym egzemplarzu.

Informację o wydaniu zaświadczenia umieszcza się w rubryce spisu „Uwagi”

przy nazwisku wyborcy, którego zaświadczenie dotyczyło. Zaświadczenia podpisuje

przewodniczący komisji lub zastępca przewodniczącego i opatruje pieczęcią komisji.

68. Komisja na bieżąco sprawdza w spisie liczbę podpisów potwierdzających

otrzymanie karty do głosowania przez wyborców.

W przypadku gdy liczba ta przekroczy 70 % liczby otrzymanych przez komisję kart

do głosowania, komisja obowiązana jest powiadomić okręgową komisję wyborczą,

za pośrednictwem urzędu gminy, o możliwej potrzebie uruchomienia dla niej rezerwy

kart.

Natomiast gdy liczba ta przekroczy 80 % liczby otrzymanych przez komisję kart

do głosowania,

komisja

występuje

do

okręgowej

komisji

wyborczej,

za pośrednictwem urzędu gminy, o wydanie kart z rezerwy.

Prawidłowe wykonanie tych zadań ma na celu zapobieżenie sytuacji, w której

w lokalu wyborczym zabraknie kart do głosowania i konieczne będzie oczekiwanie

na doręczenie kart do głosowania przez przedstawicieli urzędu gminy. Taka

sytuacja jest bowiem niedopuszczalna.

69. W przypadku gdy komisja stwierdzi, że w lokalu wyborczym przebywa duża liczba

wyborców i zaczynają tworzyć się kolejki osób oczekujących na głosowanie, ma ona

obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu przywrócenia sprawności

głosowania. W tym celu komisja postępuje w sposób określony w pkt 41.

70. Komisja czuwa, aby nie doszło do przepełnienia urny wyborczej. Jeżeli komisja

stwierdzi, że urna niedługo się zapełni, powinna niezwłocznie zwrócić się do wójta

o dostarczenie drugiej urny, informując o tym urzędnika wyborczego, chyba że przed

rozpoczęciem głosowania została dostarczona druga urna wyborcza.

71. W przypadku gdy urna uległa zapełnieniu, komisja powinna zakleić oraz opieczętować

wlot tej urny i wykorzystać drugą urnę. Urna, która uległa zapełnieniu, pozostaje w lokalu

wyborczym. Przed rozpoczęciem stosowania drugiej urny komisja sprawdza, czy jest ona

pusta, a następnie zamyka ją i opieczętowuje w sposób, o którym mowa w pkt 37 ppkt 7.

Obie urny powinny być ustawione w takim miejscu, by były przez cały czas głosowania

pod nadzorem wyznaczonego członka komisji oraz widoczne dla członków komisji

i mężów zaufania, obserwatorów społecznych oraz obserwatorów międzynarodowych.

72. Przepisy Kodeksu wyborczego nie zabraniają robienia zdjęć w lokalu wyborczym

przez wyborców pod warunkiem, że m.in.

1) nie narusza to

a) porządku w lokalu wyborczym,

b) powagi i tajności głosowania,

c) praw osób trzecich do ochrony dóbr osobistych, w szczególności ochrony

wizerunku,

d) przepisów dotyczących ochrony danych osobowych;

2) nie zakłóca przebiegu głosowania.

Przewodniczący komisji zobowiązany jest do czuwania nad zapewnieniem tajności

głosowania oraz nad utrzymaniem porządku i spokoju w czasie głosowania. W związku

z tym uprawniony jest, jeżeli uzna to za zasadne, do wydania zakazu wykonania zdjęć

przez wyborcę w lokalu wyborczym.

Niedopuszczalne jest robienie zdjęć lub nagrywanie spisu wyborców.

73. W związku z tym, że członkowie komisji nie są funkcjonariuszami publicznymi

opublikowanie zdjęć zrobionych w lokalu wyborczym zarówno przez przedstawicieli

mediów, jak i przez wyborców może wiązać się z odpowiedzialnością cywilną związaną

z opublikowaniem wizerunków osób uczestniczących w głosowaniu, członków komisji

lub mężów zaufania albo obserwatorów społecznych bez ich zgody.

Przekazywanie Państwowej Komisji Wyborczej danych o frekwencji

oraz podanie ich do publicznej wiadomości

74. Komisja (poza komisjami w obwodach odrębnych) przekazuje Państwowej Komisji

Wyborczej dane o frekwencji, tj. dane o liczbie osób uprawnionych do głosowania oraz

o liczbie wyborców, którym wydano karty do głosowania w trakcie głosowania i podaje

je do publicznej wiadomości. Dane te przekazuje się i podaje do publicznej wiadomości

według stanu na godzinę 12.00 oraz 17.00, w trybie i na zasadach określonych

w uchwale Państwowej Komisji Wyborczej, o której mowa w pkt 34 ppkt 1.

Zadania komisji związane z głosowaniem korespondencyjnym

75. Komisje przeprowadzają głosowanie korespondencyjne, postępując w sposób określony

w uchwale nr 169/2023 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 11 września 2023 r.

w sprawie sposobu postępowania z kopertami zwrotnymi i pakietami wyborczymi

w głosowaniu korespondencyjnym (M.P. poz. 1032), tj. w sposób wskazany poniżej.

76. Od rozpoczęcia głosowania o godz. 7.00 do godziny 21.00 komisja odbiera koperty

zwrotne wyłącznie od przedstawicieli Poczty Polskiej oraz dostarczone osobiście

przez wyborców. Komisja nie może przyjmować kopert zwrotnych dostarczonych

przez inne osoby (w tym np. członków rodziny wyborcy).

77. Koperty zwrotne, dostarczone do komisji do zakończenia głosowania, komisja otwiera

niezwłocznie po dostarczeniu i sprawdza, czy w kopercie zwrotnej znajduje się

1) podpisane przez wyborcę oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu głosu;

2) zaklejona koperta na kartę do głosowania.

78. Jeżeli spełnione są warunki, o których mowa w pkt 77, komisja

1) porównuje imię i nazwisko wyborcy oraz numer PESEL zawarty w oświadczeniu

o osobistym i tajnym oddaniu głosu z danymi zawartymi w spisie wyborców. Jeżeli

dane się zgadzają, członek komisji odnotowuje w rubryce spisu „Uwagi”,

odpowiadającej pozycji, pod którą przy nazwisku wyborcy umieszczono informację

o wysłaniu pakietu wyborczego, że wyborca głosował korespondencyjnie;

2) zaklejoną kopertę na kartę do głosowania wrzuca do urny wyborczej;

3) oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu głosu dołącza do spisu wyborców;

4) puste koperty zwrotne pakuje w pakiet, opisuje i odkłada. Pakiet ten pozostaje

w dokumentacji komisji, która po zakończeniu głosowania przekazywana jest

urzędnikowi wyborczemu w depozyt w drugim opakowaniu zbiorczym,

o czym mowa w pkt 167, łącznie z innymi dokumentami.

79. Jeżeli

1) w kopercie zwrotnej nie było oświadczenia o osobistym i tajnym oddaniu głosu,

2) oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu głosu nie było podpisane

przez wyborcę,

3) w kopercie zwrotnej nie było koperty na kartę do głosowania,

4) koperta na kartę do głosowania była niezaklejona

– komisja odkłada kopertę zwrotną wraz z zawartością, segregując odłożone koperty

według naruszeń powyższych warunków.

80. Komisja pakuje koperty wraz z kartami w osobne pakiety, według naruszeń warunków

określonych w pkt 79, opisuje je i odkłada. Po zakończeniu głosowania pakiety

te przekazywane są urzędnikowi wyborczemu w depozyt w drugim opakowaniu

zbiorczym, o którym mowa w pkt 167, łącznie z innymi dokumentami.

81. Jeżeli wyborca, którego koperta zwrotna została doręczona do komisji, nie jest ujęty

w spisie wyborców, komisja jest obowiązana wyjaśnić telefonicznie w dziale ewidencji

ludności urzędu gminy przyczynę nieumieszczenia wyborcy w spisie wyborców. Jeżeli

urząd gminy potwierdzi, że nieumieszczenie wyborcy w spisie wynika z omyłki,

komisja dopisuje wyborcę do spisu wyborców na dodatkowym formularzu spisu.

Członek komisji, który otrzymał potwierdzenie z urzędu gminy, sporządza notatkę

w tej sprawie, którą po podpisaniu wraz z przewodniczącym komisji lub jego zastępcą,

dołącza się do spisu wyborców. Poza tym członek komisji dopisujący wyborcę w dniu

głosowania w rubryce „Uwagi” obok imienia i nazwiska osoby dopisanej umieszcza

swoją parafę. Analogicznie komisja postępuje w przypadku, gdy dane wyborcy wpisane

na oświadczeniu o osobistym i tajnym oddaniu głosu nie zgadzają się z danymi w spisie

wyborców.

82. Jeżeli nieumieszczenie wyborcy w spisie wyborców nie wynika z omyłki, komisja

odkłada w jeden odrębny pakiet

1) koperty zwrotne, w których znajdowało się oświadczenie o osobistym i tajnym

oddaniu głosu

a) wyborcy nieujętego w spisie wyborców, o ile pominięcie w spisie wyborców

nie wynikało z omyłki podczas jego sporządzenia,

b) zawierające dane wyborcy niezgadzające się z danymi w spisie wyborców,

o ile nie wynikało to z omyłki podczas jego sporządzenia lub sporządzania

oświadczenia;

2) koperty zwrotne, w których znajdowała się więcej niż jedna koperta na kartę

do głosowania;

3) koperty zwrotne zawierające oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu głosu

na karcie do głosowania wyborcy, który głosował wcześniej

a) korespondencyjnie (w rubryce spisu „Uwagi”, pod pozycją odpowiadającą

nazwisku i imieniu tego wyborcy, członek komisji odnotował już, że wyborca

ten głosował korespondencyjnie, a koperta na kartę do głosowania została

wrzucona już do urny),

b) osobiście (w rubryce spisu „Uwagi”, pod pozycją odpowiadającą nazwisku

i imieniu tego wyborcy, nie było umieszczonej informacji o wysłaniu do niego

pakietu wyborczego, a wyborca potwierdził odbiór karty do głosowania

własnoręcznym podpisem);

4) koperty zwrotne nieodebrane przez komisję, lecz pozostawione w komisji

przez inne osoby niż przedstawiciel Poczty Polskiej albo osobiście przez wyborcę.

83. Kopert, o których mowa w pkt 82, komisja nie bierze pod uwagę przy ustalaniu

wyników głosowania. Pakiet z tymi kopertami należy przekazać urzędnikowi

wyborczemu w depozyt w drugim opakowaniu zbiorczym, o którym mowa w pkt 167,

łącznie z innymi dokumentami.

84. Wykonując powyższe czynności, należy pamiętać, by na bieżąco ustalać i zapisywać

1) liczbę otrzymanych kopert zwrotnych;

2) liczbę kopert zwrotnych, w których nie było oświadczenia o osobistym i tajnym

oddaniu głosu;

3) liczbę kopert zwrotnych, w których oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu

głosu nie było podpisane przez wyborcę;

4) liczbę kopert zwrotnych, w których znajdowała się niezaklejona koperta na kartę

do głosowania;

5) liczbę kopert zwrotnych, w których nie było koperty na kartę do głosowania;

6) liczbę kopert na kartę do głosowania wrzuconych do urny.

W przypadku gdy informacje z ppkt 2–5 dotyczą jednej koperty zwrotnej, należy

je uwzględnić w każdym z tych punktów.

Otrzymanych przez komisję pustych kopert zwrotnych oraz kopert, o których

mowa w pkt 82, nie uwzględnia się przy dokonywaniu powyższych ustaleń.

Dane, o których mowa, muszą być na bieżąco zapisywane na arkuszu pomocniczym

prowadzonym przez wskazanego członka komisji pod nadzorem przewodniczącego

lub zastępcy przewodniczącego komisji. Umożliwi to prawidłowe wypełnienie punktów

protokołu głosowania dotyczących głosowania korespondencyjnego.

85. Przed wrzuceniem koperty na kartę do głosowania do urny komisja nie może

jej otwierać i zapoznawać się z treścią karty do głosowania.

86. Pakiety wyborcze niedoręczone lub nieodebrane osobiście przez wyborców

przekazywane komisji do zakończenia głosowania komisja na bieżąco pakuje w pakiet,

opisuje i odkłada. W przypadku doręczania kolejnych pakietów wyborczych

są one dołączane do zamkniętych opakowań, bez otwierania wcześniej spakowanych

pakietów. Pakiety te w zamkniętym i opieczętowanym opakowaniu pozostają

w dokumentacji

komisji,

która

po

zakończeniu

głosowania

przekazywana

jest urzędnikowi wyborczemu w depozyt w drugim opakowaniu zbiorczym, o którym

mowa w pkt 167, łącznie z innymi dokumentami. Analogicznie komisja postępuje

z kopertami zwrotnymi doręczonymi do komisji po zakończeniu głosowania.

Przerwa w głosowaniu

87. Głosowania nie wolno przerywać, chyba że w wyniku nadzwyczajnych wydarzeń

zostanie ono przejściowo lub trwale uniemożliwione. Przez nadzwyczajne wydarzenie

należy rozumieć wyłącznie takie, które realnie uniemożliwia głosowanie

(np. katastrofa budowlana dotycząca budynku, w którym znajduje się lokal wyborczy).

Nie

są

nadzwyczajnymi

wydarzeniami

sytuacje

o

charakterze

techniczno-

-organizacyjnym (brak właściwej pieczęci, trudność w dostaniu się do budynku

lub lokalu

przed

rozpoczęciem

głosowania,

zapełnienie

się

urny

itp.).

Do nadzwyczajnych wydarzeń uzasadniających zarządzenie przerwy w głosowaniu

nie należy także sytuacja, w której wyborcy, którzy przybyli do lokalu wyborczego

albo – z uwagi na warunki lokalowe – ustawili się w kolejce przed lokalem wyborczym,

przed godziną zakończenia głosowania (21.00), realizują swoje czynne prawo

wyborcze na podstawie art. 39 § 4 Kodeksu wyborczego, tj. oddają swoje głosy

po godzinie 21.00.

88. O przyczynach uzasadniających – zdaniem komisji – zarządzenie przerwy

w głosowaniu, jego przedłużenie lub odroczenie komisja powiadamia niezwłocznie

okręgową komisję wyborczą i za jej zgodą podejmuje uchwałę o zarządzeniu

przerwy w głosowaniu, jego przedłużeniu lub odroczeniu. Uchwałę w tej sprawie

komisja bezzwłocznie podaje do publicznej wiadomości oraz przesyła okręgowej

komisji wyborczej, która przekazuje ją Państwowej Komisji Wyborczej, i wójtowi.

Uchwałę tę komisja załącza do protokołu głosowania i czyni o tym adnotację

w punkcie 19 protokołu głosowania.

89. W razie przerwania lub odroczenia głosowania, o ile nie zagraża to życiu i zdrowiu

członków komisji, komisja

1) zakleja i opieczętowuje wlot urny;

2) ustala liczbę

a) niewykorzystanych kart do głosowania,

b) osób uprawnionych do głosowania, czyli liczbę osób ujętych w spisie wyborców

wraz z wyborcami dopisanymi przez komisję na dodatkowym formularzu spisu,

c) wydanych kart na podstawie podpisów osób w spisie wyborców;

3) spis wyborców, niewykorzystane karty do głosowania oraz inne dokumenty komisji

umieszcza w odrębnych pakietach, opieczętowuje je i opisuje;

4) urnę wraz z pakietami oddaje na przechowanie przewodniczącemu komisji.

Z czynności tych komisja sporządza protokół, podając w nim liczbę niewykorzystanych

kart do głosowania, liczbę osób uprawnionych do głosowania i liczbę wydanych kart

do głosowania.

90. Po sporządzeniu protokołu przewodniczący komisji zamyka lokal wyborczy

i opieczętowuje wejście do lokalu pieczęcią komisji. Pieczęć komisji oddaje się

na przechowanie zastępcy przewodniczącego lub innemu członkowi komisji.

91. Wójt zapewnia ochronę lokalu komisji w czasie przerwy w głosowaniu. Komisja

oczekuje na przybycie przedstawiciela wójta, który będzie odpowiedzialny za ochronę

lokalu. Zadania i tryb postępowania wójta w zakresie ochrony lokalu określa

rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 sierpnia 2014 r. w sprawie

szczegółowych wymagań w zakresie ochrony lokali obwodowych komisji wyborczych

w czasie przerwy w głosowaniu spowodowanej nadzwyczajnymi wydarzeniami

(Dz. U. poz. 1152).

92. Przed wznowieniem głosowania komisja stwierdza protokolarnie, czy pieczęcie

na wejściu do lokalu wyborczego, na urnie (ewentualnie plomby, o których mowa

w pkt 37 ppkt 7) i pakietach z kartami oraz spisem nie zostały naruszone. W razie

naruszenia pieczęci (ewentualnie plomb), braku któregokolwiek z pakietów

albo dokumentów komisja opisuje stwierdzony stan w punkcie 24 protokołu

głosowania, zawiadamia o tym niezwłocznie okręgową komisję wyborczą oraz wójta,

a następnie wykonuje czynności wskazane przez okręgową komisję wyborczą.

Rozdział V

Zakończenie głosowania

93. O godzinie 21.00 przewodniczący komisji zarządza zakończenie głosowania. Komisja

zamyka lokal. Wyborcom przybyłym do lokalu, w tym wyborcom, którzy – z uwagi

na warunki lokalowe – ustawili się w kolejce przed lokalem wyborczym przed godziną

21.00, należy umożliwić oddanie głosu (art. 39 § 4 Kodeksu wyborczego).

O tego rodzaju sytuacji należy niezwłocznie zawiadomić wójta oraz okręgową komisję

wyborczą.

94. W przypadku konieczności umożliwienia oddania głosu wyborcom przybyłym

do lokalu oraz wyborcom, którzy – z uwagi na warunki lokalowe – ustawili się w kolejce

przed lokalem wyborczym, komisja zobowiązana jest do zagwarantowania, aby poza

nimi nie mogły głosować inne osoby, które przybyły do lokalu wyborczego (ustawiły

się w kolejce) po godzinie 21.00.

95. Działania, o których mowa w pkt 94, mogą polegać np. na wydawaniu wyborcom

przybyłym do lokalu wyborczego przed godziną zakończenia głosowania oznaczonych

pieczęcią komisji kartek i/lub na zabezpieczeniu końca kolejki przez członka komisji.

Kolejka cały czas musi być bowiem pilnowana, aby wyborcy przybyli po 21.00

nie mogli zagłosować (np. przez członków komisji, którzy rotacyjnie będą pilnowali

kolejki na jej końcu i z boków). Działania te członkowie komisji realizują przy wsparciu

osób skierowanych przez wójta.

96. Po zamknięciu lokalu wyborczego i po zakończeniu głosowania w lokalu oprócz

członków komisji mogą przebywać mężowie zaufania, obserwatorzy społeczni

i obserwatorzy międzynarodowi. Ponadto wyłącznie w czasie otwierania urny

i wyjmowania z niej kart dopuszczalna jest obecność w lokalu dziennikarzy,

na zasadach, o których mowa w pkt 20. Mężowie zaufania, obserwatorzy społeczni

i obserwatorzy międzynarodowi nie mogą uczestniczyć w liczeniu głosów ani pomagać

członkom komisji w wykonywaniu ich zadań.

97. W przypadku gdy komisji zapewniono obsługę informatyczną, w lokalu w miejscu

wyznaczonym

przez

przewodniczącego

może

przebywać

również

operator

informatycznej obsługi komisji.

98. Niezwłocznie po zakończeniu głosowania oraz opuszczeniu lokalu przez ostatniego

wyborcę przewodniczący komisji zapieczętowuje wlot urny wyborczej, zaklejając

go paskiem papieru opatrzonym pieczęcią komisji i podpisami jej członków. Jeżeli

komisja otrzymała jednorazowe plomby – nalepki foliowe opatrzone unikatowym

numerem, o których mowa w pkt 37 ppkt 7, za ich pomocą zabezpiecza wlot urny.

W takim przypadku numer plomby, niezwłocznie po jej założeniu, powinien być

wpisany przez przewodniczącego komisji lub jego zastępcę do wewnętrznego

protokołu. Nalepkę foliową opatruje się pieczęcią komisji.

99. W przypadku gdyby komisja znalazła w lokalu wyborczym lub w budynku, w którym

znajduje się lokal wyborczy, w trakcie głosowania albo po jego zakończeniu, kartę

(lub karty) do głosowania pozostawioną przez wyborcę, komisja nie jest uprawniona

do wrzucenia jej do urny wyborczej. Karty takiej nie uwzględnia się

przy obliczeniach. W takim przypadku odnalezioną kartę należy zapakować w odrębny

pakiet, opieczętować go i opisać. Informację o odnalezieniu karty do głosowania należy

odnotować w punkcie 24 protokołu głosowania. Pakiet ten należy przekazać

urzędnikowi wyborczemu w depozyt w drugim opakowaniu zbiorczym, o którym mowa

w pkt 167, łącznie z innymi dokumentami.

100. W przypadku gdyby komisja znalazła w lokalu wyborczym lub w budynku, w którym

znajduje się lokal wyborczy, w trakcie głosowania albo po jego zakończeniu, pakiet

wyborczy lub kopertę zwrotną, komisja nie jest uprawniona do otwierania pakietu

ani wrzucenia koperty zwrotnej do urny wyborczej. W takim przypadku odnaleziony

pakiet lub kopertę zwrotną należy zapakować w odrębny pakiet, opieczętować

go i opisać. Informację o odnalezieniu pakietu wyborczego lub koperty zwrotnej należy

odnotować w punkcie 24 protokołu głosowania. Pakiet ten należy przekazać

urzędnikowi wyborczemu w depozyt w drugim opakowaniu zbiorczym, o którym mowa

w pkt 167, łącznie z innymi dokumentami.

Rozdział VI

Ustalenie wyników głosowania i sporządzenie protokołu głosowania

Informacje wstępne

101. Czynności

związane

z

ustaleniem

wyników

głosowania

w

obwodzie

i sporządzeniem protokołu głosowania komisja wykonuje wspólnie, w możliwie

pełnym

składzie,

lecz

nie

mniejszym

niż

2/3

jej

pełnego

składu,

w tym przewodniczący lub jego zastępca. Jeżeli wskutek obliczeń okaże się, że

2/3 liczby pełnego składu komisji jest liczbą ułamkową, wówczas należy dokonać

zaokrąglenia w górę. Oznacza to, że wszystkie czynności związane z ustaleniem

wyników głosowania w obwodzie i sporządzeniem protokołu głosowania komisja

powołana w liczbie

1) 5 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 4 osoby;

2) 6 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 4 osoby;

3) 7 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 5 osób;

4) 8 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 6 osób;

5) 9 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 6 osób;

6) 10 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 7 osób;

7) 11 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 8 osób;

8) 12 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 8 osób;

9) 13 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 9 osób.

102. Nie jest dopuszczalne tworzenie z członków komisji grup roboczych, które

wykonywałyby oddzielnie czynności po zakończeniu głosowania.

Obliczania wyników głosowania nie można również dokonywać w ten sposób, że karty

do głosowania liczą członkowie komisji w grupkach lub liczą je partiami poszczególni

członkowie komisji w oddzielnych miejscach, przy odrębnych stolikach itp., a dopiero

potem dokonuje się zsumowania wyników.

103. Przed ustaleniem przez komisję ważności karty do głosowania, ważności głosu, oddania

głosu na danego kandydata, każda karta do głosowania jest okazywana wszystkim

obecnym członkom komisji, co należy rozumieć wyłącznie jako zakaz przeglądania

kart i wykonywania czynności związanych z ustaleniem wyników głosowania

pojedynczo przez część członków komisji albo w odrębnych grupach.

104. Wykonywanie czynności komisji w zakresie ustalenia wyników głosowania

1) powinno zostać tak zorganizowane, by każdy z członków komisji widział karty

do głosowania i mógł dokonać ich oceny;

2) nie może prowadzić do utrudniania, opóźniania lub paraliżowania pracy

komisji.

105. Komisja przystępuje do ustalenia wyników głosowania i sporządzenia projektu

protokołu głosowania. Czynności opisane w pkt 106–146 dotyczą przygotowania

projektu protokołu głosowania, ale należy wykonywać je na odpowiednich

formularzach protokołu głosowania.

106. Liczby w protokole głosowania wpisuje się, zaczynając od prawej strony,

tj. w następujący sposób: liczby jednocyfrowe wpisuje się w ostatniej kratce

z prawej strony, liczby dwucyfrowe – w dwóch ostatnich kratkach z prawej strony,

liczby trzycyfrowe – w trzech ostatnich kratkach z prawej strony itd., czyli tak,

aby ostatnia cyfra wpisywanej liczby wypadła w ostatniej kratce z prawej strony.

Jeżeli ustalona przez komisję liczba wynosi zero, w ostatniej kratce z prawej strony

należy wpisać cyfrę „0”.

Rozliczenie kart do głosowania

107. Protokół głosowania wypełnia się, przestrzegając poniższych zasad

1) wypełnianie punktu 1 protokołu głosowania

Komisja wpisuje w punkcie 1 ustaloną po ich przeliczeniu przed rozpoczęciem

głosowania liczbę otrzymanych kart do głosowania (patrz pkt 37 ppkt 2), dodając

ewentualne karty otrzymane z rezerwy.

2) wypełnianie punktu 2 protokołu głosowania

Kolejną czynnością komisji jest ustalenie liczby wyborców uprawnionych

do głosowania w chwili zakończenia głosowania.

Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby osób umieszczonych w spisie

(łącznie z osobami dopisanymi przez komisję w trakcie głosowania na dodatkowych

formularzach spisu) w chwili zakończenia głosowania.

Liczbę wyborców uprawnionych do głosowania wpisuje się w punkcie 2

protokołu głosowania.

3) wypełnianie punktu 3 protokołu głosowania

Komisja przelicza niewykorzystane karty do głosowania. Ustaloną przez komisję

liczbę niewykorzystanych kart do głosowania wpisuje się w punkcie 3

protokołu głosowania.

Karty niewykorzystane należy zapakować w pakiet, opieczętować go i opisać.

4) wypełnianie punktu 4 protokołu głosowania

Kolejną czynnością komisji jest ustalenie liczby wyborców, którym wydano karty

do głosowania w lokalu wyborczym.

Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby podpisów potwierdzających

otrzymanie karty do głosowania (łącznie z adnotacjami dotyczącymi braku

możliwości złożenia podpisu przez wyborców niepełnosprawnych posiadających

orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności).

Należy także zwrócić uwagę, że przy ustalaniu liczby wydanych kart do głosowania

nie uwzględnia się liczby adnotacji o wysłaniu pakietu wyborczego.

Liczba ta nie może być większa od liczby wyborców uprawnionych do głosowania

(punkt 2 protokołu głosowania).

Liczbę wyborców, którym wydano karty do głosowania w lokalu wyborczym,

wpisuje się w punkcie 4 protokołu głosowania.

5) wypełnianie punktu 16 protokołu głosowania

Na podstawie danych ustalonych we wskazany wyżej sposób komisja ustala, czy

liczba niewykorzystanych kart do głosowania (punkt 3 protokołu głosowania) i liczba

wyborców, którym wydano karty do głosowania (punkt 4 protokołu głosowania),

stanowią w sumie liczbę kart, które otrzymała komisja (punkt 1 protokołu głosowania).

W razie stwierdzenia niezgodności należy ponownie przeliczyć podpisy w spisie

wyborców. Jeżeli po przeliczeniu podpisów niezgodność nadal występuje, należy

po raz kolejny przeliczyć niewykorzystane karty do głosowania. W przypadku

stwierdzenia innej niż poprzednio liczby niewykorzystanych kart do głosowania

trzeba obowiązkowo zmienić tę liczbę w punkcie 3 protokołu głosowania.

Jeśli natomiast po ponownym przeliczeniu podpisów w spisie i niewykorzystanych

kart do głosowania wynik rozliczenia kart będzie ten sam – przypuszczalna

przyczyna niezgodności musi być opisana w punkcie 16 protokołu głosowania.

W punkcie tym należy wskazać przypuszczalną przyczynę niezgodności,

a nie wyłącznie informację, że niezgodność występuje.

W razie braku miejsca w protokole głosowania na opisanie przyczyn rozbieżności

należy dokonać tego na oddzielnej kartce papieru, która stanowić będzie załącznik

do protokołu głosowania. W protokole głosowania zaś należy zamieścić informację

o sporządzeniu załącznika. Jeżeli niezgodność nie występuje, w punkcie 16

protokołu głosowania należy wpisać wyrazy „brak uwag”.

6) wypełnianie punktu 5 protokołu głosowania

Komisja ustala liczbę wyborców, którym wysłano pakiety wyborcze. Ustaleń tych

dokonują komisje, które w spisie wyborców miały zamieszczone adnotacje

zawierające informacje o wysłaniu pakietu wyborczego do wyborcy. Pozostałe

komisje w punkcie 5 protokołu głosowania wpisują cyfrę „0”.

Liczbę wyborców, którym wysłano pakiety wyborcze, ustala się na podstawie liczby

adnotacji w rubryce „Uwagi” spisu wyborców: „Głosowanie korespondencyjne.

Pakiet wysłany”.

Liczbę wyborców, którym wysłano pakiety wyborcze wpisuje się w punkcie 5

protokołu głosowania.

7) wypełnianie punktu 6 protokołu głosowania

Komisja ustala łączną liczbę wyborców, którym wydano karty do głosowania

w lokalu wyborczym oraz w głosowaniu korespondencyjnym.

Ustalenia tego komisja dokonuje poprzez dodanie ustalonych wcześniej liczb

wyborców, którym wydano karty do głosowania w lokalu wyborczym (punkt 4

protokołu głosowania), oraz liczby wyborców, którym wysłano pakiety wyborcze

(punkt 5 protokołu głosowania).

Ustaloną przez komisję łączną liczbę wyborców, którym wydano karty

do głosowania w lokalu wyborczym oraz w głosowaniu korespondencyjnym,

wpisuje się w punkcie 6 protokołu głosowania.

Suma liczb z punktu 4 i 5 musi być równa liczbie z punktu 6.

8) wypełnianie punktu 7 protokołu głosowania

Komisja ustala liczbę wyborców głosujących przez pełnomocnika.

Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby podpisów pełnomocników

głosujących w imieniu wyborców ujętych w spisie, znajdujących się obok adnotacji

„Udzielono pełnomocnictwa do głosowania – art. 56 Kw” w rubryce „Uwagi” spisu

wyborców.

Uzyskaną liczbę komisja porównuje z liczbą otrzymanych aktów pełnomocnictwa,

z pominięciem aktów pełnomocnictwa, które komisja otrzymała od osób, których

pełnomocnictwo wygasło lub zostało cofnięte. Liczby te powinny być równe. Jeżeli

zachodzi rozbieżność pomiędzy tymi liczbami, komisja dokonuje ponownego

przeliczenia.

Ustaloną przez komisję liczbę wyborców głosujących przez pełnomocnika

wpisuje się w punkcie 7 protokołu głosowania.

Komisje w obwodach odrębnych w tym punkcie protokołu głosowania wpisują

cyfrę „0”.

9) wypełnianie punktu 8 protokołu głosowania

Komisja ustala liczbę wyborców głosujących na podstawie zaświadczenia o prawie

do głosowania.

Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby adnotacji w rubryce „Uwagi” spisu,

że wyborca zagłosował na podstawie zaświadczenia.

Uzyskaną liczbę komisja obowiązkowo porównuje z liczbą otrzymanych

zaświadczeń. Liczby te powinny być równe. Jeżeli zachodzi rozbieżność

pomiędzy tymi liczbami, komisja dokonuje ponownego przeliczenia.

Ustaloną przez komisję liczbę wyborców głosujących na podstawie zaświadczenia

o prawie do głosowania wpisuje się w punkcie 8 protokołu głosowania.

Suma liczb z punktu 7 i 8 musi być mniejsza lub równa liczbie z punktu 4.

10) wypełnianie punktów 9–9e protokołu głosowania

Następnie komisja w obwodzie, w którym przeprowadza się głosowanie

korespondencyjne, wypełnia protokół głosowania w zakresie pozostałych liczb

dotyczących głosowania korespondencyjnego (pozostałe komisje w punktach 9–9e

protokołu głosowania wpisują cyfrę „0”).

Komisja wpisuje ustalone wcześniej, zgodnie z pkt 84, liczby

a) w punkcie 9 protokołu głosowania – otrzymanych kopert zwrotnych,

b) w punkcie 9a protokołu głosowania – kopert zwrotnych, w których nie było

oświadczenia o osobistym i tajnym oddaniu głosu,

c) w punkcie 9b protokołu głosowania – kopert zwrotnych, w których oświadczenie

o osobistym i tajnym oddaniu głosu nie było podpisane przez wyborcę,

d) w punkcie 9c protokołu głosowania – kopert zwrotnych, w których nie było

koperty na kartę do głosowania,

e) w punkcie 9d protokołu głosowania – kopert zwrotnych, w których znajdowała

się niezaklejona koperta na kartę do głosowania,

f) w punkcie 9e protokołu głosowania – kopert na kartę do głosowania wrzuconych

do urny.

Liczby te wpisuje się w punktach 9–9e protokołu głosowania.

Liczba otrzymanych kopert zwrotnych (punkt 9 protokołu głosowania) nie może

być większa od liczby wyborców, którym wysłano pakiety wyborcze (punkt

5 protokołu głosowania). Suma liczb z punktów 9a–9e nie może być mniejsza

od liczby otrzymanych kopert zwrotnych (punkt 9 protokołu głosowania).

Następnie komisja odkłada projekt protokołu głosowania i podejmuje czynności

związane z ustaleniem wyników głosowania.

Ustalenie wyników głosowania

108. Komisja sprawdza, czy pieczęcie na urnie wyborczej oraz na wlocie do urny wyborczej

lub jednorazowe plomby – nalepki foliowe, o których mowa w pkt 37 ppkt 7, pozostały

nienaruszone, po czym otwiera urnę wyborczą i wyjmuje z niej karty do głosowania.

109. Zaleca się zachowanie staranności przy wyjmowaniu kart z urny wyborczej, aby karty

do głosowania nie zostały uszkodzone. Poza tym należy wyjmować karty do głosowania

z urny wyborczej w taki sposób, aby jej nie uszkodzić. Niedopuszczalne

jest przewracanie wypełnionej urny wyborczej. W przypadku gdy urna wyborcza jest

znacznie zapełniona, należy w pierwszej kolejności wyjąć część kart do głosowania,

a dopiero

później

ewentualnie

przechylić

urnę

wyborczą,

zachowując

przy tym szczególną ostrożność.

110. W przypadku stwierdzenia, że w urnie znajdują się inne przedmioty niż karty

do głosowania (w tym np. czyste kartki papieru, nakładka na kartę do głosowania

sporządzona w alfabecie Braille’a itp.), komisja oddziela je od kart do głosowania,

a informacje o ich odnalezieniu odnotowuje w punkcie 24 protokołu głosowania.

111. W pierwszej kolejności komisja po otwarciu urny i wyjęciu z niej kart wyjmuje karty

do głosowania ze znajdujących się w urnie kopert na kartę do głosowania w głosowaniu

korespondencyjnym i ustala ich liczbę, którą wpisuje w punkcie 10a protokołu

głosowania. Liczba ta powinna odpowiadać liczbie kopert na kartę do głosowania

wrzuconych do urny (punkt 9e protokołu głosowania). Różnica jest możliwa tylko, gdy

1) koperta na kartę do głosowania była pusta;

2) w kopercie znajdowała się więcej niż jedna karta do głosowania.

W przypadku wyjęcia z koperty na kartę do głosowania więcej niż jednej karty

do głosowania, komisja nie bierze pod uwagę żadnej z tych kart przy ustalaniu wyników

głosowania (nie uwzględnia ich w punkcie 10a protokołu głosowania ani w następnych).

Te karty do głosowania wraz z kopertą na kartę do głosowania komisja wyborcza

odkłada w jeden odrębny pakiet i opisuje to w punkcie 17 protokołu głosowania,

wpisując np. „w jednej kopercie znajdowały się dwie karty do głosowania, które nie

zostały uwzględnione przy ustalaniu wyników głosowania”.

Koperty na kartę do głosowania komisja pakuje w pakiet, opisuje go i odkłada.

112. Komisja przegląda wszystkie karty do głosowania i wydziela z nich karty całkowicie

przedarte na dwie lub więcej części, których nie bierze się pod uwagę

przy obliczeniach.

Karty takie należy zapakować w pakiet, opieczętować go i opisać.

Wypełnianie punktu 10 i 17 protokołu głosowania

113. Komisja liczy karty całe wyjęte z urny wyborczej. Ustaloną liczbę kart do głosowania

wyjętych z urny wyborczej komisja wpisuje w punkcie 10 protokołu głosowania.

W punkcie 10a protokołu głosowania komisja podaje (wpisaną wcześniej) liczbę kart

do głosowania wyjętych z kopert na kartę do głosowania w głosowaniu

korespondencyjnym.

Liczba ta musi być uwzględniona (dodana) przy ustalaniu liczby kart wyjętych

z urny, wpisanych w punkcie 10 protokołu głosowania.

Komisje, w których nie było kopert na kartę do głosowania w głosowaniu

korespondencyjnym, wpisują cyfrę „0” w punkcie 10a protokołu głosowania.

Jeżeli liczba kart wyjętych z urny (punkt 10 protokołu głosowania) pomniejszona

o liczbę kart wyjętych z kopert na kartę do głosowania (punkt 10a protokołu

głosowania) nie jest równa liczbie wyborców, którym wydano karty do głosowania

w lokalu wyborczym (punkt 4 protokołu głosowania), wówczas przypuszczalną

przyczynę tego stanu rzeczy należy omówić w punkcie 17 protokołu głosowania.

Przyczynę tę należy ustalić po przeliczeniu kart ważnych i nieważnych. Jeżeli różnica

nie występuje, w punkcie tym należy wpisać wyrazy „brak uwag”.

W razie braku miejsca w protokole głosowania na opisanie przyczyn rozbieżności

należy dokonać tego na oddzielnej kartce, którą załącza się do protokołu.

W takim przypadku

informację

o

sporządzeniu

załącznika

należy

zamieścić

w punkcie 17 protokołu głosowania.

Wypełnianie punktu 11 i punktu 18 protokołu głosowania

114. Komisja wydziela i liczy karty nieważne (tj. bez pieczęci komisji lub inne

niż urzędowo ustalone).

Ustaloną liczbę kart nieważnych wpisuje się w punkcie 11 protokołu głosowania.

Należy uważać, aby omyłkowo w tym punkcie protokołu głosowania nie wpisać liczby

głosów nieważnych, o których będzie mowa w dalszej części wytycznych.

Jeżeli liczba kart nieważnych jest większa niż 0, przypuszczalną przyczynę wystąpienia

kart nieważnych należy opisać w punkcie 18 protokołu głosowania.

Jeżeli liczba kart nieważnych wynosi 0, w punkcie 11 protokołu głosowania należy

wpisać „0”, a w punkcie 18 protokołu głosowania wyrazy „brak kart nieważnych”.

Karty nieważne należy zapakować w pakiet, opieczętować go i opisać.

Wypełnianie punktu 12 protokołu głosowania

Pozostałe karty są kartami ważnymi i na ich podstawie ustala się wyniki głosowania.

Liczbę kart ważnych wpisuje się w punkcie 12 protokołu głosowania.

Suma kart nieważnych (punkt 11 protokołu głosowania) i kart ważnych

(punkt 12 protokołu głosowania) musi być równa liczbie kart wyjętych z urny

(punkt 10 protokołu głosowania).

Następnie komisja ustala wyniki głosowania w obwodzie.

Wypełnianie punktu 13 protokołu głosowania

115. Na podstawie kart ważnych komisja ustala liczbę głosów nieważnych oraz głosów

ważnych.

Komisja jest obowiązana przejrzeć całą kartę do głosowania, a nie poprzestać

na miejscu, w którym postawiono znak „x”, gdyż może się okazać, że znak taki

wyborca postawił przy nazwiskach więcej niż jednego kandydata, co powoduje

nieważność głosu.

116. W trakcie przeglądania kart do głosowania komisja odkłada osobno karty z głosami

nieważnymi i osobno karty z głosami ważnymi.

117. Ustalając, czy głos na karcie jest ważny, czy nieważny, komisja stosuje poniższe reguły

1) w przypadkach wątpliwych należy przyjmować, że znakiem „x” postawionym

w kratce są co najmniej dwie linie, które przecinają się w obrębie kratki.

Ustalenie, czy postawiony znak jest znakiem „x” w rozumieniu Kodeksu

wyborczego oraz czy postawiony jest on w kratce, czy poza nią, należy do komisji;

2) wszelkie znaki, wykreślenia, przekreślenia, w tym również i znak „x”

postawiony przez wyborcę poza przeznaczoną na to kratką, traktuje się jako

dopiski, które nie wpływają na ważność głosu;

3) wszelkie inne znaki niż znak „x”, tj. niebędące co najmniej dwiema liniami, które

przecinają się w obrębie kratki, naniesione w obrębie kratki, również

nie wpływają na ważność głosu.

118. Wyborca może głosować na jednego kandydata, stawiając na karcie do głosowania znak

„x” z lewej strony obok jego nazwiska (art. 311 Kodeksu wyborczego).

119. Za nieważny uznaje się głos, gdy wyborca w kratce na karcie do głosowania

1) postawił znak „x” przy nazwisku więcej niż jednego kandydata;

2) nie postawił znaku „x” przy nazwisku żadnego kandydata.

120. Jeżeli na karcie do głosowania znajdzie się nazwisko kandydata skreślonego przez

Państwową Komisję Wyborczą z listy kandydatów, komisja, ustalając wyniki

głosowania i sporządzając protokół głosowania, postępuje tak, jakby skreślonego

nazwiska nie było na karcie do głosowania. Oznacza to, że

1) jeżeli na karcie do głosowania znak „x” został postawiony wyłącznie w kratce obok

nazwiska skreślonego kandydata, to głos taki uznaje się za nieważny;

2) jeżeli na karcie do głosowania znak „x” został postawiony w kratce obok nazwiska

skreślonego kandydata i obok nazwiska innego kandydata, to taki głos jest ważny

i oddany został na tego innego kandydata; w takim przypadku znak „x” obok

nazwiska skreślonego kandydata traktuje się jako dopisek w rozumieniu

art. 41 Kodeksu wyborczego.

121. Wyodrębnione karty z głosami nieważnymi według przyczyn nieważności głosu liczy

się i odkłada, a ich liczbę, ustaloną zgodnie z pkt 115, 117, 119 i 120 ppkt 1 wpisuje

się w punkcie 13 protokołu głosowania.

W punkcie 13a protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych z powodu

postawienia znaku „x” obok nazwiska dwóch lub większej liczby kandydatów.

W punkcie 13b protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych z powodu

niepostawienia znaku „x” obok nazwiska żadnego kandydata.

W punkcie 13c protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych z powodu

postawienia znaku „x” wyłącznie obok skreślonego nazwiska kandydata.

Suma liczb z punktów od 13a do 13c musi być równa liczbie z punktu 13.

122. Karty ważne z głosami nieważnymi należy zapakować w odrębne pakiety – według

przyczyn nieważności głosu – opieczętować je i opisać: „Głosy nieważne z kart

ważnych w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w głosowaniu w dniu

……………… 2025 r. z powodu ……………….. – ............”.

(data głosowania)

(przyczyna nieważności)

(liczba)

123. Następnie opisane w powyższy sposób pakiety z głosami nieważnymi według

przyczyny nieważności głosu należy zapakować w jeden pakiet i opisać: „Głosy

nieważne z kart ważnych w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

w głosowaniu w dniu ……………………2025 r. – ....................”.

(data głosowania)

(liczba)

Wypełnianie punktu 14 protokołu głosowania

124. Komisja liczy głosy ważne oddane łącznie na wszystkich kandydatów i ich liczbę

wpisuje w punkcie 14 protokołu głosowania.

Następnie komisja sumuje liczby głosów nieważnych (punkt 13 protokołu głosowania)

i głosów ważnych (punkt 14 protokołu głosowania) i porównuje wynik z wcześniej

wpisaną liczbą kart ważnych (punkt 12 protokołu głosowania). Liczby te muszą być

równe.

Jeżeli

występuje

rozbieżność,

należy

poszukać

przyczyny

i po sprostowaniu obliczeń właściwe liczby wpisać do protokołu głosowania.

błędu

Wypełnianie punktu 15 protokołu głosowania

125. Komisja ustala – na podstawie kart z głosami ważnymi – liczbę głosów ważnych

oddanych na poszczególnych kandydatów na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

126. Ustalenia tego komisja dokonuje na

przygotowanych wcześniej arkuszach

pomocniczych z nazwiskami i imionami wszystkich kandydatów na Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustaloną liczbę głosów ważnych oddanych na poszczególnych kandydatów komisja

wpisuje w punkcie 15 protokołu głosowania odpowiednio przy nazwiskach

poszczególnych kandydatów.

Sumę liczb głosów ważnych oddanych na poszczególnych kandydatów wpisuje się

w rubryce „Razem” punktu 15 protokołu głosowania.

Liczba głosów ważnych oddanych na wszystkich kandydatów (rubryka „Razem”

punktu 15 protokołu głosowania) musi być równa liczbie głosów ważnych oddanych

łącznie na wszystkich kandydatów (punkt 14 protokołu głosowania). Jeżeli występuje

rozbieżność, należy poszukać przyczyny błędu i po sprostowaniu obliczeń właściwe

liczby wpisać do protokołu.

Jeżeli w okresie po wydrukowaniu kart do głosowania Państwowa Komisja Wyborcza

skreśliła nazwisko kandydata, skreślone nazwisko kandydata umieszcza się

(pozostawia) w odpowiedniej części protokołu głosowania, a w miejscu

przeznaczonym na wpisanie liczby głosów wpisuje się „XXXXX”.

127. Po ustaleniu liczby głosów oddanych na poszczególnych kandydatów komisja pakuje

w odrębne pakiety karty z głosami oddanymi na każdego kandydata i na każdym

pakiecie umieszcza nazwisko kandydata i liczbę oddanych na niego głosów. Pakiety te

komisja pakuje w jeden zbiorczy pakiet, opieczętowuje go i opisuje: „Głosy ważne

z kart ważnych w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w głosowaniu w dniu

………………..…. 2025 r. – ................”.

(data głosowania)

(liczba)

Staranne wykonanie tych czynności pozwoli na szybkie wyjaśnienie ewentualnych

błędów w obliczeniach, a także zarzutów wynikających z uwag mężów zaufania

lub członków komisji, albo protestów wyborców.

128. Następnie komisja wypełnia w pozostałych punktach protokół głosowania.

Wypełnianie punktu 20 protokołu głosowania

129. Jeżeli przy pracach komisji obecni byli mężowie zaufania, w punkcie 20 protokołu

głosowania należy wpisać ich liczbę. Jeżeli w komisji nie było mężów zaufania,

w punkcie tym należy wpisać „0”.

Wypełnianie punktu 21 protokołu głosowania

130. Komisja wpisuje w punkcie 21 protokołu głosowania liczbę mężów zaufania, którym,

na podstawie prowadzonej przez przewodniczącego komisji lub jego zastępcę ewidencji

czasu przebywania mężów zaufania w lokalu wyborczym, wydane zostanie

zaświadczenie stwierdzające spełnienie warunków niezbędnych do wypłaty diety. Jeżeli

w komisji nie było takich mężów zaufania, tj. spełniających te warunki, należy wpisać „0”.

Uwagi do protokołu głosowania wnoszone przez mężów zaufania

Wypełnianie punktu 22 protokołu głosowania

131. Do protokołu głosowania mogą wnieść uwagi mężowie zaufania obecni przy pracach

komisji.

Uwagi mężów zaufania komisja wpisuje bezpośrednio do protokołu w punkcie 22

protokołu głosowania.

132. Mąż zaufania, który wniósł uwagę, podpisuje ją w protokole głosowania. Jeżeli

mężowie zaufania nie zgłosili uwag lub nie byli obecni przy sporządzaniu protokołu

głosowania, należy wpisać wyrazy „brak zarzutów”.

Jeżeli treść uwag mężów zaufania nie mieści się na formularzu, należy napisać

je na odrębnych kartkach i dołączyć do protokołu głosowania, zaznaczając

to w punkcie 22 protokołu głosowania.

Uwagi do protokołu głosowania wnoszone przez członków komisji

Wypełnianie punktu 23 protokołu głosowania

133. Do protokołu głosowania uwagi mogą wnieść także członkowie komisji uczestniczący

w jej pracach.

Uwagi członków komisji wpisuje się bezpośrednio do protokołu w punkcie 23

protokołu głosowania.

Członek komisji, który wniósł uwagę z wymienieniem konkretnych zarzutów, podpisuje

ją w protokole głosowania. Jeżeli członkowie komisji nie zgłosili uwag, w punkcie

tym należy wpisać wyrazy „brak zarzutów”.

Jeżeli treść uwag członków komisji nie mieści się na formularzu, należy napisać

je na odrębnych kartkach i dołączyć do protokołu głosowania, zaznaczając

to w punkcie 23 protokołu głosowania.

134. Zamieszczając uwagi mężów zaufania lub członków komisji w protokole głosowania,

należy bezwzględnie pamiętać o przestrzeganiu przepisów z zakresu ochrony

danych osobowych. Jeżeli w treści uwag zostaną zamieszczone dane osobowe, należy

je zanonimizować na kopii protokołu głosowania wywieszanej w miejscu łatwo

dostępnym dla zainteresowanych i widocznym po zamknięciu lokalu, o czym mowa

w pkt 144.

135. Komisja ma obowiązek ustosunkować się do zarzutów wniesionych przez mężów

zaufania lub członków komisji, załączając do protokołu głosowania wyjaśnienia.

Sporządzenie protokołu głosowania i podanie go do publicznej wiadomości

136. Po ręcznym sporządzeniu projektu protokołu głosowania w celu przygotowania

ostatecznej treści protokołu głosowania, w szczególności w celu sprawdzenia

poprawności dokonanych obliczeń, komisja wprowadza dane z protokołu głosowania

do aplikacji „Protokoły obwodowe”, zwanej dalej „aplikacją”, dostarczonej komisji

wraz z systemem teleinformatycznym.

Sprawdzanie poprawności sporządzenia projektu protokołu głosowania

137. Sprawdzanie danych z ręcznie sporządzonego projektu protokołu głosowania odbywa

się w następujący sposób

1) przewodniczący lub zastępca przewodniczącego komisji przekazuje operatorowi

informatycznej obsługi komisji sporządzony przez komisję projekt protokołu

głosowania. Osoba ta wprowadza wszystkie dane z projektu protokołu głosowania

do aplikacji. W trakcie wprowadzania danych aplikacja może sygnalizować

na ekranie monitora błędy (w kolorze czerwonym) i ostrzeżenia (w kolorze żółtym).

Mimo tej sygnalizacji przygotowane dane liczbowe należy wprowadzić do końca,

a następnie postępować jak w ppkt 2 i 3;

2) w przypadku gdy po wprowadzeniu wszystkich danych liczbowych aplikacja

sygnalizuje błędy lub błędy i ostrzeżenia, należy wydrukować zestawienie błędów.

Następnie obowiązkiem komisji jest ustalenie przyczyny błędu i jego usunięcie

przez wprowadzenie w odpowiednich rubrykach prawidłowych danych liczbowych,

bowiem bez usunięcia błędów protokół głosowania nie może zostać wydrukowany.

W tym celu komisja powinna przeanalizować treść zestawienia błędów, sprawdzić

odpowiednie dane liczbowe na arkuszach pomocniczych, sprawdzić prawidłowość

działań arytmetycznych, a jeśli to jest konieczne – powtórzyć czynności związane

z ustaleniem wyników głosowania. Wydrukowane zestawienie błędów podpisują

wszystkie osoby wchodzące w skład komisji uczestniczące w ustalaniu wyników

głosowania oraz opatruje się je pieczęcią komisji. Dokument ten nie jest dostarczany

okręgowej komisji wyborczej, lecz pozostaje w dokumentacji komisji i jest

przekazywany urzędnikowi wyborczemu w depozyt w drugim opakowaniu

zbiorczym, o którym mowa w pkt 167, łącznie z innymi dokumentami;

3) w przypadku gdy aplikacja nie sygnalizuje błędów (zostały usunięte lub ich nie było),

a jedynie sygnalizuje ostrzeżenia, obowiązkiem komisji jest przeanalizowanie treści

ostrzeżeń i – w razie stwierdzenia ich zasadności – dokonanie korekty danych

liczbowych. Jeżeli natomiast komisja, po analizie ostrzeżeń, dojdzie do wniosku, że

dane liczbowe są prawidłowe, powinna wpisać w aplikacji uzasadnienie zajętego

stanowiska. Uzasadnienie to znajdzie się na wydruku raportu ostrzeżeń, który

powinien zostać podpisany przez wszystkie osoby wchodzące w skład komisji,

uczestniczące w ustalaniu wyników głosowania oraz opatrzony pieczęcią komisji

i przekazany wraz z protokołem głosowania do okręgowej komisji wyborczej;

4) jeśli aplikacja nie sygnalizowała błędów lub zostały one usunięte, należy

wydrukować projekt protokołu głosowania. Przed wydrukiem należy zaznaczyć

w aplikacji imiona i nazwiska członków komisji uczestniczących w ustalaniu

wyników głosowania, którzy podpiszą protokół głosowania.

Awaria drukarki lub inne przeszkody w wydrukowaniu projektu protokołu

głosowania nie zwalniają komisji posiadającej obsługę informatyczną z obowiązku

wprowadzenia do aplikacji danych ze sporządzonego ręcznie projektu protokołu

głosowania;

5) komisja zobowiązana jest sprawdzić zgodność danych z wydrukowanego projektu

protokołu głosowania z ustalonymi wynikami głosowania. Sprawdzenia dokonuje

się poprzez odczytanie na głos danych z wydrukowanego projektu protokołu

głosowania i porównanie ich z danymi z ręcznie sporządzonego projektu

protokołu głosowania przekazanego operatorowi informatycznej obsługi

komisji.

138. W każdym etapie prac w aplikacji, oprócz operatora informatycznej obsługi komisji,

powinni brać udział wszyscy członkowie komisji obecni w lokalu wyborczym,

w tym przewodniczący komisji lub jego zastępca. Dotyczy to w szczególności sytuacji,

gdy pomieszczenie, w którym swoje obowiązki wykonuje operator informatycznej

obsługi komisji, znajduje się w innym pomieszczeniu przynależnym do lokalu

wyborczego. Przy tych czynnościach mogą być też obecni mężowie zaufania

i obserwatorzy społeczni oraz obserwatorzy międzynarodowi.

139. Po wydrukowaniu z aplikacji projektu protokołu głosowania jakakolwiek zmiana

w tym projekcie powoduje konieczność ponownego jego wydruku.

140. Wydrukowany protokół głosowania w dwóch egzemplarzach (oryginały) podpisują

wszyscy członkowie komisji obecni przy jego sporządzeniu, także ci, którzy wnieśli

do niego uwagi. Oba egzemplarze protokołu głosowania opatruje się pieczęcią komisji.

Powyższe obowiązki dotyczą zarówno komisji, w których protokół głosowania został

sporządzony za pomocą wydruku, jak i komisji, w których protokół głosowania został

sporządzony ręcznie.

Komisje, w których egzemplarze protokołu głosowania drukowane są z aplikacji,

zwracają dodatkowo uwagę, by wydrukowane zostały wszystkie strony oraz strona

zawierająca kod QR (nie jest to kartka z kodem QR przekazanym komisji w celu

potwierdzania tożsamości wyborców w aplikacji mObywatel).

Wszyscy członkowie komisji obecni przy sporządzeniu protokołu głosowania parafują

wszystkie strony obu egzemplarzy protokołu głosowania, z wyjątkiem strony

z podpisami członków komisji i stron pustych (dotyczy to przypadku drukowania

dwustronnego). Podpisy nie powinny nachodzić na kod kreskowy znajdujący się

na protokole głosowania.

141. Każda komisja posiadająca obsługę informatyczną ma obowiązek, po podpisaniu

protokołu głosowania, wprowadzenia do sieci elektronicznego przekazywania danych

w nim zawartych. W imieniu komisji dokonuje tego operator informatycznej obsługi

komisji.

142. W przypadku braku możliwości wprowadzenia danych do sieci elektronicznego

przekazywania danych operator informatycznej obsługi komisji dokonuje zapisu

danych z protokołu głosowania w postaci pliku na informatycznym nośniku danych.

Nośnik ten przekazuje koordynatorowi gminnemu ds. informatyki, za pośrednictwem

pełnomocnika okręgowej komisji wyborczej.

143. Poza oryginałami protokołu głosowania (dwa egzemplarze), o których mowa

w pkt 140, komisja sporządza dwie kopie protokołu głosowania (bez strony

z kodem QR).

Kopie

protokołu

głosowania

w

miarę

możliwości

technicznych

powinny

być kserokopiami protokołu głosowania sporządzonego przez komisję. Jako kopie

można wykorzystać także wydruki dodatkowych egzemplarzy projektu protokołu

głosowania (w komisjach korzystających ze wspomagania informatycznego). Kopie

protokołu głosowania w komisjach, które nie miały obsługi informatycznej i nie miały

możliwości zrobienia ich kserokopii, sporządza się z wykorzystaniem dodatkowych

formularzy protokołu głosowania. W tytułach formularzy należy wykreślić wyraz

„protokół” i wpisać wyrazy „kopia protokołu”. Kopie poświadczają za zgodność

z oryginałem członkowie komisji obecni przy ich sporządzeniu, podpisując je, parafując

każdą stronę i opatrując je pieczęcią komisji na ostatniej stronie. Obowiązki te dotyczą

zarówno komisji, w których kopie protokołu głosowania są kserokopiami protokołu

głosowania, zostały sporządzone ręcznie lub w których zostały one sporządzone

w systemie teleinformatycznym. Kopie protokołu głosowania nie mogą zawierać

strony z kodem QR.

144. Jeden egzemplarz kopii protokołu głosowania, po zabezpieczeniu przed wpływem

warunków atmosferycznych (deszcz itp.), komisja wywiesza w miejscu łatwo

dostępnym dla zainteresowanych i widocznym po zamknięciu lokalu wyborczego.

Kopia protokołu głosowania powinna być wywieszona w taki sposób, żeby możliwe

było jej odczytanie także z wózka inwalidzkiego. Jeżeli w treści uwag zostaną

zamieszczone dane osobowe, należy je zanonimizować na kopii protokołu głosowania

podawanej do publicznej wiadomości. Do publicznej wiadomości poprzez

wywieszenie nie podaje się strony z kodem QR.

Wywieszenie

kopii

protokołu

głosowania

powinno

nastąpić

niezwłocznie

po jego sporządzeniu.

145. Poza przypadkami nadzwyczajnych wydarzeń (np. katastrofa budowlana dotycząca

budynku, w którym znajduje się lokal wyborczy) komisja nie może opuścić lokalu

wyborczego przed wywieszeniem kopii protokołu głosowania.

146. W przypadku sprostowań dokonywanych w protokole głosowania komisja obowiązana

jest podać niezwłocznie treść sprostowanego protokołu głosowania do publicznej

wiadomości poprzez wywieszenie go obok wcześniej wywieszonego tam protokołu

głosowania (patrz pkt 144), postępując w sposób określony w pkt 161.

147. Drugi egzemplarz kopii protokołu głosowania, o którym mowa w pkt 143,

przewodniczący komisji lub jego zastępca przekazuje wójtowi, za pośrednictwem

pełnomocnika okręgowej komisji wyborczej.

148. W miarę możliwości technicznych zainteresowani mężowie zaufania mogą otrzymać

kopie protokołu głosowania. Kopie protokołu głosowania otrzymać mogą także

zainteresowani członkowie komisji.

Komisje mają obowiązek wydania kopii protokołu w przypadku zgłoszenia takiego

żądania przez męża zaufania lub członka komisji, jeżeli tylko pozwalają

na to możliwości techniczne. Nie jest to zatem decyzja uznaniowa komisji,

lecz jej obowiązek. Dotyczy to również przypadku, gdy konieczne było sporządzenie

nowego protokołu głosowania lub naniesienie poprawek na już sporządzonym

protokole. Niewydanie kopii protokołu głosowania możliwe jest wyłącznie w sytuacji

braku sprawnego urządzenia (kserokopiarki) umożliwiającego sporządzenie kopii

lub brak możliwości wydruku kopii protokołu głosowania. Uwierzytelnienia wydruku

kopii protokołu głosowania dokonuje przewodniczący komisji lub jego zastępca. Kopie

przeznaczone dla mężów zaufania lub członków komisji nie muszą być podpisywane

przez jej członków.

Wydawanie zaświadczeń członkom komisji i mężom zaufania

149. Przewodniczący komisji lub jego zastępca, wobec mężów zaufania oraz członków

komisji, zobowiązany jest do

1) prowadzenia ewidencji czasu przebywania mężów zaufania w lokalu wyborczym,

sporządzonej według wzoru określonego w załączniku nr 2 do wytycznych;

2) wydania mężowi zaufania zaświadczenia

a) niezbędnego do wypłaty diety, jeżeli w danej komisji obserwował głosowanie

przez co najmniej 5 godzin i cały przebieg ustalania wyników głosowania

do momentu podpisania protokołu głosowania (art. 103aa § 2 Kodeksu

wyborczego), sporządzonego według wzoru określonego w załączniku

do uchwały nr 26/2023 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 29 maja 2023 r.

w sprawie wzoru zaświadczenia dla męża zaufania, który spełnił warunki

niezbędne do wypłaty diety (M.P. poz. 562). Należy zwrócić szczególną uwagę,

aby omyłkowo nie wydać zaświadczenia mężowi zaufania, który nie jest

uprawniony do obserwacji czynności komisji. Dlatego też przewodniczący

komisji lub jego zastępca zobowiązany jest do sprawdzenia uprawnienia męża

zaufania przed rozpoczęciem przez niego obserwacji czynności komisji,

w sposób, o którym mowa w pkt 4 i 5,

b) usprawiedliwiającego nieobecność w pracy wykonywaniem zadań męża zaufania

(art. 103ba § 1 i 2 Kodeksu wyborczego), sporządzonego według wzoru

określonego w załączniku do uchwały nr 67/2023 Państwowej Komisji

Wyborczej z dnia 17 sierpnia 2023 r. w sprawie wzoru zaświadczenia

usprawiedliwiającego nieobecność w pracy wykonywaniem zadań męża zaufania

(M.P. poz. 900);

3) wydania członkom komisji zaświadczenia (lub zaświadczeń) usprawiedliwiającego

nieobecność w pracy

a) na dzień głosowania oraz liczenia głosów, a także na dzień następujący po dniu,

w którym zakończono liczenie głosów, z zachowaniem prawa do świadczeń

z ubezpieczenia społecznego oraz uprawnień ze stosunku pracy, o którym mowa

w art. 154 § 4 pkt 1 Kodeksu wyborczego,

b) w związku z wykonywaniem innych niż wskazanych w lit. a zadań członka

komisji do 5 dni z zachowaniem prawa do świadczeń z ubezpieczenia

społecznego oraz uprawnień ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa

do wynagrodzenia

– sporządzonego według wzoru określonego w załączniku nr 3 do wytycznych.

150. Ewidencja czasu przebywania mężów zaufania w lokalu wyborczym oraz zaświadczenia,

o których mowa w pkt 149 ppkt 2 i 3 lit. a

1) mogą różnić się między sobą wyglądem i układem graficznym, ale ich treść musi

odpowiadać wzorom ustalonym przez Państwową Komisję Wyborczą;

2) mogą

zostać

wydane

dopiero

po

podpisaniu

protokołu

głosowania

oraz wprowadzeniu do sieci elektronicznego przekazywania danych z tego

protokołu, o czym mowa w pkt 141, a także po wywieszeniu kopii protokołu

głosowania w miejscu łatwo dostępnym dla zainteresowanych i widocznym

po zamknięciu lokalu, o czym mowa w pkt 144;

3) muszą zostać podpisane przez przewodniczącego komisji lub jego zastępcę

oraz zostać opatrzone pieczęcią komisji.

151. Zaświadczenia, o których mowa w pkt 149 ppkt 3 lit. b, mogą być wydane także przed

dniem głosowania, np. w związku z udziałem członka komisji w szkoleniach. Pkt 150

ppkt 1 i 3 stosuje się.

152. Ewidencja czasu przebywania mężów zaufania w lokalu wyborczym, o której mowa

w pkt 149 ppkt 1, sporządzana jest w dwóch egzemplarzach, z których jeden

przekazywany jest wójtowi, za pośrednictwem urzędnika wyborczego (w celu

weryfikacji uprawnienia do wypłaty diety dla mężów zaufania), a drugi stanowi

dokument z wyborów i jest przekazywany urzędnikowi wyborczemu w depozyt

w drugim opakowaniu zbiorczym, o którym mowa w pkt 167, łącznie z innymi

dokumentami. Należy zwrócić uwagę, aby egzemplarza ewidencji przeznaczonego

dla wójta omyłkowo nie wydać mężowi zaufania albo nie spakować z innymi

dokumentami z wyborów.

153. Zaświadczenia, o których mowa w pkt 149 ppkt 2 i 3, sporządzane są w dwóch

egzemplarzach, z których jeden otrzymuje zainteresowany (tj. mąż zaufania

albo członek komisji), a drugi stanowi dokument z wyborów i jest przekazywany

urzędnikowi wyborczemu w depozyt w drugim opakowaniu zbiorczym, o którym mowa

w pkt 167, łącznie z innymi dokumentami. Powyższe dotyczy również zaświadczeń,

o których mowa w pkt 149 ppkt 3 lit. b, wydanych przed dniem głosowania.

Rozdział VII

Przekazywanie protokołów głosowania okręgowej komisji wyborczej

154. Przed przekazaniem protokołu głosowania pełnomocnikowi okręgowej komisji

wyborczej przewodniczący komisji ustala z członkami komisji sposób komunikowania

się w razie potrzeby zwołania posiedzenia w przypadku nieprzyjęcia protokołu

głosowania przez pełnomocnika okręgowej komisji wyborczej. Członkowie komisji

zobowiązani są do pozostawania w gotowości do wzięcia udziału w ewentualnym

posiedzeniu komisji w takim przypadku.

155. Przewodniczący komisji lub jego zastępca przekazuje pełnomocnikowi okręgowej

komisji wyborczej

1) w pierwszej kopercie

a) jeden egzemplarz (oryginał) protokołu głosowania wraz ze wszystkimi

załącznikami, jeżeli były sporządzone (adnotacje komisji, które nie zmieściły

się w protokole, uwagi mężów zaufania, uwagi członków komisji, stanowisko

komisji w sprawie uwag wniesionych przez mężów zaufania lub członków

komisji, stanowiące jego integralną część),

b) stronę z kodem QR wydrukowaną z protokołem głosowania z aplikacji. Należy

zwrócić szczególną uwagę, żeby przez pomyłkę nie włożyć do koperty kartki

z kodem QR przekazanym komisji w celu potwierdzania tożsamości

wyborców w aplikacji mObywatel,

c) raport ostrzeżeń, tylko wówczas, jeżeli został on sporządzony.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz opisuje

„Protokół głosowania

Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

– głosowanie w dniu ... ........... 2025 r.

Obwód głosowania nr ........ Gmina ...............................

Adres siedziby Obwodowej Komisji Wyborczej

......................................................................................

Okręgowa Komisja Wyborcza Nr ... w ...........................................”;

2) w drugiej kopercie

a) kopię protokołu głosowania wraz ze wszystkimi załącznikami, ale bez strony

z kodem QR. Jest to kopia, o której mowa w pkt 147,

b) ewentualnie informatyczny nośnik danych, o którym mowa w pkt 142,

wyłącznie, jeżeli komisja miała obsługę informatyczną, a dane z protokołu

nie zostały wcześniej przesłane za pomocą sieci elektronicznego przekazywania

danych.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz opisuje

„Kopia protokołu głosowania w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

w głosowaniu w dniu ... ............ 2025 r.” albo ewentualnie „Kopia protokołu

głosowania w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i informatyczny

nośnik danych w głosowaniu w dniu ... ............ 2025 r.”.

156. Wskazane wyżej dokumenty należy przekazać wyłącznie pełnomocnikowi okręgowej

komisji wyborczej lub osobie przez niego upoważnionej, a ich przekazanie potwierdza

się na piśmie. W czasie przewożenia i przekazywania koperty z protokołem mogą

być obecni mężowie zaufania i obserwatorzy międzynarodowi.

157. Egzemplarz kopii protokołu głosowania, o którym mowa w pkt 147, jest również

wykorzystywany przez koordynatora gminnego ds. informatyki do potwierdzenia

protokołu głosowania w systemie teleinformatycznym oraz w przypadku, gdy komisja

nie miała zapewnionej obsługi informatycznej do wprowadzenia danych liczbowych

do tego systemu.

158. W przypadku komisji, które nie miały zapewnionej obsługi informatycznej, jeżeli

po wprowadzeniu przez koordynatora gminnego ds. informatyki wszystkich danych

liczbowych do systemu teleinformatycznego system sygnalizuje błędy lub błędy

i ostrzeżenia, należy wydrukować zestawienie błędów lub raport ostrzeżeń, które

przekazuje się przewodniczącemu komisji (wraz z nienaruszoną kopertą zawierającą

protokół głosowania). Przewodniczący niezwłocznie zwołuje posiedzenie komisji

w celu usunięcia błędów. Komisja w tym celu stosuje odpowiednio pkt 137 ppkt 2.

159. W przypadku gdy koordynator gminny ds. informatyki wprowadzał dane liczbowe

do systemu teleinformatycznego, zaś system nie sygnalizował błędów, a jedynie

ostrzeżenia, należy wydrukować raport ostrzeżeń, który pełnomocnik okręgowej

komisji wyborczej przekazuje przewodniczącemu komisji (wraz z nienaruszoną kopertą

zawierającą protokół głosowania). Przewodniczący niezwłocznie zwołuje posiedzenie

komisji w celu analizy treści raportu. Komisja w tym celu stosuje odpowiednio pkt 137

ppkt 3.

160. O sposobie sprostowania niezgodności arytmetycznych komisja zawiadamia

telefonicznie pełnomocnika okręgowej komisji wyborczej i po uzyskaniu potwierdzenia,

że zostały one usunięte, poprawia protokół. Poprawienie protokołu głosowania przez

komisję może polegać na sporządzeniu nowego protokołu głosowania – w tym

przypadku należy protokół umieścić w miejscu łatwo dostępnym dla zainteresowanych

i widocznym po zamknięciu lokalu, stosując zasady określone w pkt 144 i 146. Pkt 155

stosuje się odpowiednio.

161. Błędnie sporządzony protokół głosowania stanowi dokument z głosowania.

Na pierwszej stronie protokołu głosowania należy uczynić adnotację „WADLIWY”.

Adnotację tę opatrują podpisami wszyscy członkowie komisji obecni przy tej czynności.

Adnotację opatruje się pieczęcią komisji. Wywieszoną pierwotnie kopię protokołu

głosowania także opatruje się adnotacją „WADLIWY” i pozostawia wywieszoną

w miejscu łatwo dostępnym dla zainteresowanych i widocznym po zamknięciu lokalu,

stosując zasady określone w pkt 144.

162. Poprawiony protokół głosowania i inne dokumenty, o których mowa w pkt 155, komisja

przekazuje w sposób określony w pkt 155–156, wraz z jego kopią, pełnomocnikowi

okręgowej komisji wyborczej. Po otrzymaniu poprawionej kopii protokołu głosowania

pełnomocnik sprawdza, czy błędy usunięto, i potwierdza poprawność ustalonych

danych.

163. W przypadku komisji, które nie miały zapewnionej obsługi informatycznej, a dane

z protokołu wprowadzał koordynator gminny ds. informatyki, jeżeli system

nie sygnalizował niezgodności arytmetycznych lub zostały one usunięte, koordynator

gminny ds. informatyki przesyła dane z protokołu głosowania do okręgowej komisji

wyborczej.

164. Jeżeli w komisji posiadającej obsługę informatyczną nie było możliwości dokonania

transmisji danych z protokołu głosowania za pośrednictwem publicznej sieci

przesyłania danych, koordynator gminny ds. informatyki, w zastępstwie komisji,

dokonuje transmisji tych danych (zapisanych na informatycznym nośniku danych

dostarczonym przez przewodniczącego komisji).

Rozdział VIII

Postępowanie z dokumentami z wyborów

165. Po sporządzeniu protokołu głosowania i podaniu go do publicznej wiadomości komisja

segreguje dokumenty z wyborów.

166. Do pierwszego opakowania zbiorczego (np. worka lub pudełka) komisja wkłada

osobno sporządzone wcześniej, opisane pakiety zawierające posegregowane ważne,

nieważne i niewykorzystane karty do głosowania w wyborach.

Po dokładnym zamknięciu opakowanie zbiorcze opisuje się i pieczętuje przy użyciu

pieczęci komisji, w sposób uniemożliwiający jego otwarcie bez naruszenia odcisku

pieczęci. W przypadku użycia worków do przygotowania opakowań zbiorczych komisja

zamyka worek, oklejając go dokładnie taśmą klejącą, i nakłada plombę strunową, jeżeli

została przekazana komisji.

167. Do drugiego opakowania zbiorczego (np. worka lub pudełka) komisja wkłada

wszystkie pozostałe dokumenty z głosowania, tj.

1) drugi egzemplarz protokołu głosowania;

2) spis wyborców (w tym dodatkowe formularze spisu) wraz z dołączonymi do niego

zaświadczeniami o prawie do głosowania oraz aktami pełnomocnictwa;

3) pakiety zawierające koperty wraz z kartami, o których mowa w pkt 80 i 82

ppkt 1–3;

4) pakiety wyborcze niedoręczone lub nieodebrane osobiście przez wyborców

przekazane komisji przed zakończeniem głosowania, o których mowa w pkt 86;

5) puste koperty zwrotne oraz puste koperty na kartę do głosowania, o których

mowa w pkt 78 ppkt 4 oraz pkt 111 ppkt 1;

6) ewentualnie

a) nieuwzględnione w obliczeniach karty do głosowania

− niewrzucone do urny wyborczej znalezione przez komisję, o których

mowa w pkt 99, o ile komisja takie karty odnalazła w lokalu wyborczym

lub budynku, w którym znajduje się lokal,

− w przypadku wyjęcia z koperty na kartę do głosowania więcej

niż jednej karty do głosowania, o czym mowa w pkt 111 ppkt 2,

o ile tego rodzaju sytuacja wystąpiła,

b) pakiety wyborcze i niewrzucone do urny wyborczej koperty zwrotne,

o których mowa w pkt 100, o ile komisja takie pakiety albo karty odnalazła

w lokalu wyborczym lub budynku, w którym znajduje się lokal,

c) koperty zwrotne nieodebrane przez komisję, lecz pozostawione w lokalu

(np. przez inne osoby niż przedstawiciel Poczty Polskiej), o których mowa

w pkt 82 ppkt 4, o ile takie koperty zostały pozostawione w lokalu;

7) nośniki z zarejestrowanym przez mężów zaufania przebiegiem czynności komisji,

o których mowa w pkt 13 ppkt 1, o ile zostały dołączone jako dokument z wyborów;

8) drugi egzemplarz ewidencji czasu przebywania mężów zaufania w lokalu

wyborczym, o której mowa w pkt 149 ppkt 1. Należy przy tym pamiętać,

że pierwszy egzemplarz musi być przekazany wójtowi za pośrednictwem

urzędnika wyborczego (patrz pkt 152, 169 i 170);

9) drugie egzemplarze zaświadczeń wydanych mężom zaufania oraz członkom

komisji, o których mowa w pkt 149 ppkt 2 i 3;

10) zestawienie błędów sygnalizowanych przez aplikację dostarczoną komisji

wraz z systemem teleinformatycznym, o którym mowa w pkt 137 ppkt 2;

11) wszystkie arkusze pomocnicze i niewykorzystane formularze protokołu

głosowania (także błędnie wypełnione) oraz wadliwie sporządzone protokoły

głosowania, drugie egzemplarze raportu ostrzeżeń dotyczące protokołu

głosowania;

12) kartka z kodem QR służącym do potwierdzania tożsamości wyborców w aplikacji

mObywatel.

Po dokładnym zamknięciu opakowanie zbiorcze opisuje się i pieczętuje przy użyciu

pieczęci komisji, w sposób uniemożliwiający jego otwarcie bez naruszenia odcisku

pieczęci. W przypadku użycia worków do przygotowania opakowań zbiorczych komisja

zamyka worek, oklejając go dokładnie taśmą klejącą, i nakłada plombę strunową, jeżeli

została przekazana komisji.

168. Do trzeciego opakowania zbiorczego komisja wkłada pozostałą dokumentację

komisji, w tym protokoły posiedzeń i uchwały, urzędowe obwieszczenia,

komunikaty oraz inne dokumenty dotyczące obsługi komisji. Po dokładnym

zamknięciu opakowanie zbiorcze opisuje się i pieczętuje przy użyciu pieczęci komisji,

w sposób uniemożliwiający jego otwarcie bez naruszenia odcisku pieczęci.

169. Osobno pakuje się

1) jeden egzemplarz ewidencji czasu przebywania mężów zaufania w lokalu

wyborczym, o której mowa w pkt 149 ppkt 1;

2) listę wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa, o której mowa w pkt 32 pkt 6,

na której komisja odnotowała fakt głosowania przez pełnomocnika.

Należy zwrócić szczególną uwagę, aby podczas segregowania dokumentów z wyborów

wyodrębnić jedną ewidencję (ppkt 1) i listę (ppkt 2). Nie mogą one zostać złożone

do żadnego opakowania zbiorczego. Wykonanie tych czynności jest niezbędne

do wypłaty diety uprawnionym do tego mężom zaufania oraz do prawidłowego

zaktualizowania spisu wyborców na ewentualne ponowne głosowanie.

170. Dokumenty, o których mowa w pkt 169, muszą być przekazane wójtowi

za pośrednictwem urzędnika wyborczego.

171. Po wykonaniu tych czynności komisja zobowiązana jest do sprawdzenia,

czy wszystkie przygotowane wcześniej opakowania zbiorcze z dokumentami

z wyborów zostały właściwie opisane, opieczętowane i zabezpieczone.

172. Po otrzymaniu informacji o przyjęciu protokołu głosowania przez okręgową komisję

wyborczą przewodniczący komisji przy pomocy członków komisji przekazuje

urzędnikowi wyborczemu

1) wszystkie opakowania zbiorcze, o których mowa w pkt 166–168;

2) pieczęć komisji;

3) jeden egzemplarz ewidencji czasu przebywania mężów zaufania w lokalu

wyborczym, o którym mowa w pkt 152 i 169 ppkt 1 (w celu przekazania wójtowi);

4) listę wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa do głosowania, na której

komisja odnotowała fakt głosowania przez pełnomocnika, o której mowa w pkt 169

ppkt 2 (w celu przekazania wójtowi);

5) osłony na spis wyborców zapewniające ochronę danych osobowych osób

ujętych w spisie, o których mowa w pkt 32 pkt 7;

6) nakładkę na kartę do głosowania sporządzoną w alfabecie Braille’a,

o której mowa w pkt 32 ppkt 8;

7) niewykorzystane materiały biurowe przekazane komisji, o których mowa

w pkt 32 ppkt 11, w tym jednorazowe plomby – nalepki foliowe wraz z protokołem

wewnętrznym wykorzystanych plomb.

Sposób przekazania należy uzgodnić wcześniej z osobami, którym materiały te są

przekazywane.

Rozdział IX

Szczególne zadania komisji w obwodach odrębnych

173. W dniu wyborów od czasu rozpoczęcia pracy komisji aż do zakończenia głosowania

komisja wszystkie czynności wykonuje w składzie, o którym mowa w pkt 35.

Do wydawania kart do głosowania komisja stosuje pkt 43–49.

174. Głosowanie w obwodach odrębnych może być rozpoczęte później niż o godzinie 7.00,

o ile nie będzie to miało wpływu na możliwość sprawnego oddania głosu

przez wszystkich uprawnionych wyborców. Ustaleń w tym zakresie dokonuje komisja

w uzgodnieniu z okręgową komisją wyborczą, najpóźniej w przeddzień głosowania.

O ustaleniach tych powiadamia się wcześniej wyborców przez wywieszenie informacji

bądź w inny sposób zwyczajowo przyjęty i informuje wójta oraz dyrektora (kierownika)

jednostki, w której utworzony został obwód odrębny.

175. W obwodach odrębnych komisja może zarządzić także wcześniejsze zakończenie

głosowania, pod warunkiem że wszyscy wyborcy wpisani do spisu wyborców oddali

swoje głosy. Zarządzenie wcześniejszego zakończenia głosowania może nastąpić

nie wcześniej niż o godzinie 18.00. W przypadku wcześniejszego zakończenia

głosowania należy pamiętać, że podanie do publicznej wiadomości protokołu głosowania

przez komisję powinno nastąpić niezwłocznie po jego sporządzeniu, lecz nie wcześniej

niż o godzinie 21.00. O zarządzeniu wcześniejszego zakończenia głosowania

przewodniczący komisji niezwłocznie zawiadamia dyrektora (kierownika) jednostki,

w której utworzony został obwód odrębny, wójta oraz okręgową komisję wyborczą.

176. Jedynie w obwodach głosowania utworzonych w zakładach leczniczych i domach

pomocy społecznej dopuszczalne jest głosowanie przy zastosowaniu urny pomocniczej.

177. Komisja powołana dla takiego obwodu, po uzgodnieniu z okręgową komisją wyborczą,

może zarządzić stosowanie w głosowaniu (oprócz urny zasadniczej) urny pomocniczej

(art. 44 § 1 i 2 Kodeksu wyborczego). Urna pomocnicza musi spełniać wymogi

określone w § 1 pkt 4 uchwały Państwowej Komisji Wyborczej, o której mowa

w pkt 21 ppkt 2.

178. Urna pomocnicza służy do głosowania poza lokalem tylko przez tych wyborców, którzy

są wpisani do spisu wyborców w danym obwodzie głosowania i wyrażą wolę takiego

głosowania.

179. Głosowanie przy użyciu urny pomocniczej odbywa się w następujący sposób

1) komisja ogłasza w zakładzie leczniczym lub domu pomocy społecznej przed dniem

głosowania informację o możliwości głosowania w pomieszczeniach, w których

przebywają pacjenci obłożnie chorzy i pensjonariusze mający trudności

w poruszaniu się;

2) komisja zbiera informacje o wyborcach chcących głosować w pomieszczeniu,

w którym przebywają, a następnie sporządza wykaz nazwisk i imion tych osób,

ze wskazaniem numerów pomieszczeń, do których członkowie komisji powinni się

udać z urną pomocniczą;

3) komisja ustala orientacyjną liczbę kart do głosowania, z pewną nadwyżką

w stosunku do wcześniejszych zgłoszeń (na wypadek zgłoszeń dodatkowych

dokonanych w trakcie głosowania), i przygotowuje pokwitowanie przyjęcia tych

kart przez członków komisji, którzy przeprowadzą głosowanie poza lokalem

wyborczym;

4) komisja, w drodze uchwały, określa czas (godziny) głosowania poza lokalem

wyborczym i przerwę w głosowaniu w tym czasie w lokalu wyborczym

przy wykorzystaniu urny zasadniczej. Zaleca się, aby przerwę w głosowaniu

zarządzić w czasie, gdy większość wyborców umieszczonych w spisie oddała głosy

w lokalu wyborczym. Przerwa w głosowaniu, o której mowa, nie stanowi

podstawy do przedłużenia czasu głosowania. Uchwałę komisji o przerwie

w głosowaniu

należy

wywiesić

na

drzwiach

lokalu

wyborczego

przed rozpoczęciem głosowania przy użyciu urny pomocniczej. Uchwała

powinna być wywieszona w taki sposób, żeby możliwe było jej odczytanie także

z wózka inwalidzkiego;

5) przed przystąpieniem do głosowania poza lokalem wyborczym komisja pieczętuje

wlot urny zasadniczej, zaklejając go paskiem papieru opatrzonym pieczęcią komisji

i podpisami jej członków. Jeżeli komisja otrzymała jednorazowe plomby – nalepki

foliowe opatrzone unikatowym numerem, o których mowa w pkt 37 ppkt 7, należy

zabezpieczyć urnę przed niekontrolowanym otwarciem za ich pomocą. W takim

przypadku każdorazowo numer plomby – nalepki foliowej, niezwłocznie

po jej założeniu, powinien być wpisany przez przewodniczącego komisji lub jego

zastępcę do wewnętrznego protokołu. Członkom komisji, którzy będą prowadzili

głosowanie przy wykorzystaniu urny pomocniczej, wydaje się protokolarnie spis

wyborców, odpowiednią liczbę kart do głosowania oraz wykaz pacjentów zakładu

leczniczego lub pensjonariuszy domu pomocy społecznej, którzy wyrazili wolę

głosowania w pomieszczeniu, w którym przebywają, a także nakładkę na kartę

do głosowania sporządzoną w alfabecie Braille’a. Następnie komisja sprawdza,

czy urna pomocnicza jest pusta, i pieczętuje ją w sposób jak wyżej. Komisja jest

obowiązana dotrzeć z urną do każdego wyborcy, który wyraził wolę skorzystania

z tej formy udziału w głosowaniu, a także umożliwić głosowanie innym wyborcom;

6) głosowanie poza lokalem wyborczym może prowadzić co najmniej 1/2 członków

komisji przez nią wyznaczonych, o ile to możliwe zgłoszonych przez różne

komitety wyborcze. Członkom komisji mogą towarzyszyć mężowie zaufania

oraz obserwatorzy społeczni i obserwatorzy międzynarodowi;

7) w trakcie przeprowadzania głosowania przy użyciu urny pomocniczej żaden

z członków komisji nie może przebywać w lokalu wyborczym. W tym czasie

lokal komisji musi być zamknięty i zaplombowany paskiem papieru opatrzonym

pieczęcią komisji i podpisami jej członków. Jeżeli komisja otrzymała jednorazowe

plomby – nalepki foliowe opatrzone unikatowym numerem, o których mowa

w pkt 37 ppkt 7, należy zabezpieczyć lokal przy użyciu tej plomby. W takim

przypadku numer plomby – nalepki foliowej, niezwłocznie po jej założeniu,

powinien być wpisany przez przewodniczącego komisji lub jego zastępcę

do wewnętrznego protokołu;

8) wyborca po otrzymaniu karty do głosowania kwituje jej odbiór podpisem w spisie,

a członek komisji w rubryce spisu „Uwagi” umieszcza litery „UP” (jako skrót

od nazwy „urna pomocnicza”), w celu późniejszego rozliczenia kart do głosowania.

Podczas głosowania należy dbać o to, aby zachowana była tajność głosowania;

9) po zakończeniu głosowania poza lokalem komisji członkowie komisji rozliczają się

protokolarnie z otrzymanych wcześniej kart do głosowania (uwzględniając

ich liczbę wymienioną w pokwitowaniu oraz liczbę znaków „UP” w spisie

wyborców) i zwracają niewykorzystane karty do głosowania oraz zabezpieczają

wlot urny pomocniczej postępując w sposób określony w ppkt 5. Zapieczętowaną

urnę pomocniczą oddaje się pod dozór przewodniczącemu komisji, z tym że urnę tę

należy postawić obok urny zasadniczej. Komisja sprawdza następnie, czy pieczęcie

urny zasadniczej, na wlocie i na urnie, nie zostały naruszone, sporządza protokół

potwierdzający dokonanie sprawdzenia, a następnie otwiera wlot urny zasadniczej

i wznawia głosowanie w lokalu komisji;

10) po zakończeniu głosowania w lokalu wyborczym komisja w możliwie pełnym

składzie, lecz nie mniejszym niż 2/3 jej pełnego składu, w tym przewodniczący

komisji lub jego zastępca (patrz pkt 101), dokonuje otwarcia urny pomocniczej.

Po jej otwarciu komisja sprawdza, czy liczba kart do głosowania wyjętych z urny

pomocniczej odpowiada liczbie osób, które głosowały przy wykorzystaniu urny

pomocniczej (uwzględniając ich liczbę wymienioną w pokwitowaniu oraz liczbę

znaków „UP” w spisie wyborców). Jeżeli komisja nie stwierdzi rozbieżności, karty

wyjęte z urny pomocniczej włącza się do obliczeń wyników głosowania

dokonywanych dla całego obwodu. W przypadku stwierdzenia różnicy należy

wyjaśnić jej przypuszczalną przyczynę i omówić w punkcie 17 protokołu

głosowania lub w formie załącznika do protokołu głosowania (w takim przypadku

w wymienionym wyżej punkcie protokołu głosowania należy zamieścić informację

o sporządzeniu załącznika);

11) w aktach komisji pozostają

a) uchwała komisji w sprawie zarządzenia zastosowania urny pomocniczej

przy przeprowadzeniu głosowania,

b) wykaz wyborców, którzy wyrazili chęć głosowania przy użyciu urny

pomocniczej,

c) uchwała komisji w sprawie przerwy w głosowaniu,

d) protokół przekazania spisu wyborców i kart do głosowania,

e) protokół rozliczenia kart do głosowania,

f) protokół ze sprawdzenia pieczęci urny zasadniczej.

Rozdział X

Ponowne głosowanie

180. Ponowne głosowanie w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej odbywa się

14. dnia po pierwszym głosowaniu, tj. w dniu 1 czerwca 2025 r., jeżeli w pierwszym

głosowaniu żaden z kandydatów nie uzyskał więcej niż połowy ważnie oddanych

głosów.

181. Ponowne głosowanie przeprowadza i ustala jego wyniki w obwodzie ta sama komisja,

która przeprowadziła głosowanie w dniu 18 maja 2025 r.

182. Zadania komisji w zakresie przygotowania i przeprowadzenia ponownego głosowania,

ustalenia jego wyników, sporządzenia protokołu głosowania, podania go do publicznej

wiadomości

i

przekazania

pełnomocnikowi

okręgowej

komisji

wyborczej

są analogiczne jak te związane z przeprowadzeniem głosowania w dniu 18 maja 2025 r.,

z zastrzeżeniem pkt 183–189.

183. Podczas wszystkich czynności komisji w dniu ponownego głosowania w lokalu

wyborczym mogą przebywać wyłącznie mężowie zaufania wyznaczeni przez

pełnomocników wyborczych (lub osoby przez nich upoważnione) komitetów

wyborczych, które zgłosiły kandydatów uczestniczących w ponownym głosowaniu,

oraz obserwatorzy społeczni i obserwatorzy międzynarodowi. Mężowie zaufania oraz

obserwatorzy społeczni, a także obserwatorzy międzynarodowi mogą legitymować

się zaświadczeniami dotyczącymi wyborów przeprowadzanych w dniu pierwszego

głosowania. Pełnomocnicy wyborczy, jeżeli zajdzie taka potrzeba, mogą wyznaczyć

do pełnienia funkcji męża zaufania nową osobę. W ponownym głosowaniu

obowiązuje także zasada, że komitet wyborczy, który zgłosił kandydata uczestniczącego

w ponownym głosowaniu, może reprezentować tylko jeden mąż zaufania. Mężowie

zaufania danego komitetu wyborczego mogą jednakże zmieniać się w ciągu pracy

komisji (patrz pkt 4).

184. Głosowanie ponowne przeprowadza się na podstawie tych samych spisów wyborców,

podlegających aktualizacji, polegającej w szczególności na umieszczeniu w spisie osób,

które najpóźniej w dniu ponownego głosowania ukończą 18 lat. Komisja otrzyma

zaktualizowany, wydrukowany przed ponownym głosowaniem, egzemplarz spisu,

na którym w rubryce przeznaczonej do potwierdzania otrzymania karty przez wyborcę

wpisana będzie data ponownego głosowania. Komisja dopisuje do spisu wyborców

w dniu ponownego głosowania wyłącznie osoby wskazane w punkcie 45, w sposób

omówiony w tym punkcie.

185. W czasie ponownego głosowania wyborcy przedkładający zaświadczenie o prawie

do głosowania w dniu ponownego głosowania są dopisywani do spisu na podstawie tego

zaświadczenia. Na zaświadczeniu o prawie do głosowania na ponowne głosowanie

wskazane będzie, że dany wyborca „ma prawo głosować w dniu 18 maja 2025 r.

w obwodzie miejsca pobytu w wyborach: Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu

ponownego głosowania”. Komisja, dopisując nazwisko wyborcy w rubryce „Uwagi”,

umieszcza adnotację „Zaświadczenie 01.06” albo „Z 01.06”. Komisja szczególnie

starannie sprawdza, czy przedstawiane przez wyborców zaświadczenia o prawie

do głosowania dotyczą ponownego głosowania. Komisja odmawia wydania karty

do głosowania wyborcy przedkładającemu w dniu ponownego głosowania (1 czerwca

2025 r.) zaświadczenie o prawie do głosowania wydane na pierwsze głosowanie,

tj. na którym wskazano, że dany wyborca „ma prawo głosować w dniu 18 maja 2025 r.

w obwodzie miejsca pobytu w wyborach: Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu

pierwszego głosowania”.

186. Komisja

dopuści

do

głosowania

pełnomocników,

którzy

przedstawią

akty

pełnomocnictwa sporządzone dla ponownego głosowania. Komisja szczególnie

starannie sprawdza, czy przedstawiane przez wyborców akty pełnomocnictwa dotyczą

ponownego głosowania (tzw. II tury). Komisja odmawia wydania karty

do głosowania w przypadku przedłożenia aktu pełnomocnictwa do głosowania

dotyczącego pierwszego głosowania (tzw. I tury).

187. Przed dopuszczeniem pełnomocnika do głosowania komisja – uwzględniając powyższe

zalecenia – wykonuje czynności wskazane w pkt 46–51.

188. Wraz ze spisem wyborców komisja otrzyma aktualną listę wyborców, którzy udzielili

pełnomocnictwa do głosowania. Na podstawie tej listy komisja weryfikuje, czy wyborca

nie cofnął wcześniej udzielonego pełnomocnictwa.

189. Tryb ustalenia wyników głosowania w obwodzie i sporządzania protokołu głosowania,

podania go do publicznej wiadomości, przekazania do właściwej okręgowej komisji

wyborczej, a także przekazania dokumentów w depozyt, jest analogiczny do ustalania

wyników pierwszego głosowania w dniu 18 maja 2025 r., z tym że komisja sporządza

protokół głosowania, o którym mowa w § 1 pkt 4 uchwały nr 53/2025 Państwowej

Komisji Wyborczej z dnia 3 lutego 2025 r. w sprawie wzorów protokołów głosowania

i protokołu o wynikach głosowania stosowanych w wyborach Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej.

Rozdział XI

Wzory dokumentów

190. Wzory dokumentów sporządzanych w związku z przeprowadzaniem głosowania

stanowią załączniki do wytycznych, a w szczególności

1) wzór zaświadczenia potwierdzającego wzięcie udziału w głosowaniu stanowi

Załącznik nr 2

Załącznik nr 2

WZÓR

WZÓR

Ewidencja czasu przebywania mężów zaufania w lokalu wyborczym

W Obwodowej Komisji Wyborczej nr ……………… w ………………………………………………………………………

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w głosowaniu w dniu 18 maja 2025 r./ponownym głosowaniu w dniu

1 czerwca 2025 r.* w lokalu komisji przebywali następujący mężowie zaufania

Lp.

Imię i nazwisko

Nazwa komitetu

wyborczego

Czas przebywania

w lokalu wyborczym

w czasie głosowania

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

1

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

2

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

3

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

4

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

5

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

6

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

80

Łączny czas

przebywania

w lokalu wyborczym

do czasu zakończenia

głosowania

Obserwacja całego

przebiegu ustalania

wyników głosowania

(TAK/NIE)**

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

…

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

……….........................................................................................................

(imię i nazwisko Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego)

Obwodowej Komisji Wyborczej

Nr .... w ............................................................

……….........................................................................................................

(podpis Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego Komisji)

…………………………………., dnia ……………………

(miejscowość)

(data)

Ewidencję sporządzono w 2 egzemplarzach, z których jeden przekazuje się wójtowi za pośrednictwem urzędnika

wyborczego, a drugi pozostaje w dokumentacji komisji jako dokument z wyborów.

(pieczęć Komisji)

________________________

* Niepotrzebne skreślić.

** W przypadku gdy mąż zaufania obserwował cały przebieg ustalania wyników głosowania do momentu podpisania protokołu

głosowania, należy wpisać „TAK”, a jeżeli nie spełnił tego wymogu, należy wpisać „NIE”.

Załączniki do wytycznych dla obwodowych komisji

wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania

oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach

głosowania utworzonych w kraju w wyborach

Prezydenta

Rzeczypospolitej

Polskiej

zarządzonych

Załączniki do Wytycznych

dla obwodowych

komisji

wyborczych

Załączniki

do Wytycznych

dla obwodowych

wyborczych

dzień

18 maja 2025

r. komisji

dotyczące zadań

i trybunaprzygotowania

oraz

przeprowadzenia

dotyczące

i trybu przygotowania

oraz przeprowadzenia

głosowaniazadań

w obwodach

głosowania utworzonych

w kraju w

Załącznik nr 5

Załącznik nr 5

Załącznik nr 5

WZÓR

WZÓR

………………………., dnia ……………………

(miejscowość)

(data)

……………………….,

dnia ……………………

(miejscowość)

(data)

Wykaz wyborców, którzy wyrazili chęć oddania głosu przy użyciu urny pomocniczej

Wykaz wyborców, którzy wyrazili chęć oddania głosu przy użyciu urny pomocniczej

Wyborcy, którzy wyrazili chęć oddania głosu w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w głosowaniu w dniu

Wyborcy, którzy wyrazili chęć oddania głosu w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w głosowaniu w dniu

18 maja 2025 r./w ponownym głosowaniu w dniu 1 czerwca 2025 r.* przy użyciu urny pomocniczej w pomieszczeniu,

18 maja 2025 r./w ponownym głosowaniu w dniu 1 czerwca 2025 r.* przy użyciu urny pomocniczej w pomieszczeniu,

w którym przebywają

w którym przebywają

Obwodowa Komisja Wyborcza Nr .... w .......................................................................

obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

Obwodowa Komisja Wyborcza Nr ....(nazwa

w .......................................................................

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

Lp.

Lp.

Nazwisko i imię

Nazwisko i imię

Sala nr

Sala nr

Wykaz sporządził(a): ..................................................

Wykaz sporządził(a): ..................................................

________________________

________________________

*

*

Niepotrzebne skreślić.

Niepotrzebne skreślić.

84

Oddział

Oddział

Załącznik

głosowania

w

obwodach

głosowania

utworzonych

w kraju w nr 1

wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych

wyborach

Prezydenta

Rzeczypospolitej

Polskiej

zarządzonych

na dzień 18 maja 2025 r.

na dzień 18 maja 2025 r.

Załącznik nr 6

Załącznik nr 6

WZÓR

WZÓR

Uchwała

nr ....

WZÓR

Załącznik nr 6

Obwodowej Komisji Wyborczej Nr .... w .....................................

Uchwała nr ....

z dnia ................................................

Obwodowej Komisji

Wyborczej Nr .... w .....................................

w sprawiez przerwy

w głosowaniu w lokalu wyborczym

dnia ................................................

w celu przeprowadzenia głosowania przy użyciu urny pomocniczej

w sprawie przerwy w głosowaniu w lokalu wyborczym

przy użyciu

urny

Na podstawie art. 44 ustawywz celu

dniaprzeprowadzenia

5 stycznia 2011 r.głosowania

– Kodeks wyborczy

(Dz.

U.pomocniczej

z 2025 r. poz. 365) w związku § 4 ust 3

regulaminu obwodowych komisji wyborczych powołanych do przeprowadzenia wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej

Na podstawie art. 44 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 365) w związku § 4 ust. 3

Polskiej, stanowiącego załącznik nr 2 do uchwały nr 149/2025 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 31 marca 2025 r.

regulaminu obwodowych komisji wyborczych powołanych do przeprowadzenia wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej

w sprawie regulaminów okręgowych i obwodowych komisji wyborczych powołanych do przeprowadzenia wyborów

Polskiej, stanowiącego załącznik nr 2 do uchwały nr 149/2025 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 31 marca 2025 r.

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. 359), uchwala się, co następuje

w sprawie regulaminów okręgowych i obwodowych komisji wyborczych powołanych do przeprowadzenia wyborów

§1

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. poz. 359), uchwala

się, co następuje

Obwodowa Komisja Wyborcza Nr .... w .................................................................. zarządza przerwę w głosowaniu w lokalu

§ 1 – nr i miejscowość)

(nazwa obwodowej komisji wyborczej

wyborczym

celu przeprowadzenia

głosowania

w dniu 18 maja 2025 r./ponownymzarządza

głosowaniu

w dniu

1 czerwca w

2025

r.*

Obwodowa Komisja

Wyborcza Nr ....

w ..................................................................

przerwę

w głosowaniu

lokalu

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy użyciu urny pomocniczej.

wyborczym celu przeprowadzenia głosowania w dniu 18 maja 2025 r./ponownym głosowaniu w dniu 1 czerwca 2025 r.*

§ 2 urny pomocniczej.

w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy użyciu

Przerwa w głosowaniu w lokalu wyborczym trwać będzie od godziny ............................ do godziny ............................ .

§2

Na czas przeprowadzenia głosowania przy użyciu urny pomocniczej lokal wyborczy będzie zamknięty.

Przerwa w głosowaniu w lokalu wyborczym trwać będzie od godziny ............................ do godziny ............................ .

§3

Na czas przeprowadzenia głosowania przy użyciu urny pomocniczej

lokal wyborczy będzie zamknięty.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega podaniu do wiadomości wyborców przez wywieszenie na drzwiach

§3

lokalu wyborczego.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega podaniu do wiadomości wyborców przez wywieszenie na drzwiach

lokalu wyborczego.

......................................................................................................................

(imię i nazwisko Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego)

Obwodowej Komisji Wyborczej

......................................................................................................................

(imię i nazwisko

lub Zastępcy Przewodniczącego)

Nr ....Przewodniczącego

w ............................................................

Obwodowej Komisji Wyborczej

Nr .... w ............................................................

......................................................................................................................

(podpis Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego Komisji)

......................................................................................................................

(podpis Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego Komisji)

(pieczęć Komisji)

(pieczęć Komisji)

________________________

*

Niepotrzebne skreślić.

*

Niepotrzebne skreślić.

________________________

Załącznik

Załączniknrnr3 3

WZÓR

WZÓR

………………………., dnia ……………………

(miejscowość)

(data)

Załącznik nr 7

Załącznik nr 7

WZÓR

WZÓR

PROTOKÓŁ

przekazania spisu wyborców i kart do głosowania członkom komisji

przeprowadzającym głosowanie przy użyciu urny pomocniczej

Obwodowa Komisja Wyborcza Nr .... w .........................................................

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

przeprowadzająca głosowanie w dniu 18 maja 2025 r./ponowne głosowanie w dniu 1 czerwca 2025 r.*

w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy użyciu urny pomocniczej

1.

2.

Do przeprowadzenia głosowania przy użyciu urny pomocniczej wyznaczono następujących członków Komisji

1)

..................................................................

7)

..................................................................

2)

..................................................................

8)

..................................................................

3)

..................................................................

9)

..................................................................

4)

..................................................................

10) ..................................................................

5)

..................................................................

11) ..................................................................

6)

.................................................................

(imię i nazwisko, funkcja w Komisji)

Wyznaczonym członkom Komisji wydano

1)

spis wyborców;

2)

karty do głosowania w liczbie ........ sztuk;

3)

wykaz wyborców, którzy wyrazili chęć udziału w głosowaniu w dniu 18 maja 2025 r./ponownym głosowaniu

w dniu 1 czerwca 2025 r.* w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy użyciu urny pomocniczej

w pomieszczeniu, w którym przebywają;

4)

3.

nakładkę na kartę do głosowania sporządzoną w alfabecie Braille’a.

Po przeliczeniu Komisja stwierdziła, że liczba podpisów wyborców, którym wydano karty do momentu wydania spisu

w celu głosowania poza lokalem Komisji, wynosiła ............... .

Podpisy członków Komisji

Podpisy członków Komisji

przekazujących dokumenty

przyjmujących dokumenty

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

(pieczęć Komisji)

________________________

*

Niepotrzebne skreślić.

Załącznik

nr 3

WZÓR

dnia ……………………

Zaświadczenie usprawiedliwiające nieobecność ……………………….,

w pracy

członka obwodowej komisji wyborczej

(miejscowość)

(data)

Zaświadczenie

usprawiedliwiające

nieobecność w pracy

Niniejsze zaświadczenie usprawiedliwia

nieobecność

w pracy

członka obwodowej komisji wyborczej

Pana/Pani ....................................................................................................................................................................................

(imię i nazwisko)

Niniejsze zaświadczenie usprawiedliwia nieobecność w pracy

członka Obwodowej Komisji Wyborczej nr ........................... w ...............................................................................................,

Pana/Pani ....................................................................................................................................................................................

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

(imię i nazwisko)

który w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w głosowaniu w dniu 18 maja 2025 r./ponownym głosowaniu

członka Obwodowej Komisji Wyborczej nr ........................... w ...............................................................................................,

w dniu 1 czerwca 2025 r.* wykonywał zadania członka

obwodowej komisji wyborczej w dniach

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

.....................................................................................................................................................................................................

który w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w głosowaniu w dniu 18 maja 2025 r./ponownym głosowaniu

w dniu 1 czerwca 2025 r.* wykonywał zadania członka obwodowej komisji wyborczej w dniach

.....................................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................................................................

Niniejsze zaświadczenie uprawnia do uzyskania przysługującego członkowi obwodowej komisji wyborczej na podstawie

art. 154 § 4 i 4a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 365)

.....................................................................................................................................................................................................

1) zwolnienia od pracy na dzień głosowania oraz liczenia głosów, a także na dzień następujący po dniu, w którym

Niniejszezakończono

zaświadczenie

uprawnia

do uzyskania

przysługującego

członkowi zobwodowej

komisji

wyborczej

na uprawnień

podstawie

liczenie

głosów,

z zachowaniem

prawa do świadczeń

ubezpieczenia

społecznego

oraz

art. 154 §ze4 stosunku

i 4a ustawy

z

dnia

5

stycznia

2011

r.

–

Kodeks

wyborczy

(Dz.

U.

z

2025

r.

poz.

365)

pracy/i/*

1)

zwolnienia

od

pracy od

na pracy

dzień zgłosowania

orazprawa

liczenia

a także

na dzień następujący

po dniu,

w którym

2) do 5 dni zwolnienia

zachowaniem

do głosów,

świadczeń

z ubezpieczenia

społecznego

oraz uprawnień

zakończono

liczenie

głosów,

z

zachowaniem

prawa

do

świadczeń

z

ubezpieczenia

społecznego

oraz

uprawnień

ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia.*

ze stosunku pracy/i/*

2) do 5 dni zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz uprawnień

w 2 egzemplarzach,

z których jeden otrzymuje członek komisji, a drugi pozostaje

Zaświadczenie

sporządzono

ze stosunku

pracy, z wyjątkiem

prawa do wynagrodzenia.*

w dokumentacji komisji jako dokument z wyborów.

Zaświadczenie sporządzono w 2 egzemplarzach, z których jeden otrzymuje członek komisji, a drugi pozostaje

w dokumentacji komisji jako dokument z wyborów.

......................................................................................................................

(imię i nazwisko Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego)

Obwodowej Komisji Wyborczej

Nr .... w ............................................................

......................................................................................................................

(imię i nazwisko Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego)

Obwodowej Komisji Wyborczej

......................................................................................................................

Nr .... w ............................................................

(podpis Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego Komisji)

......................................................................................................................

(podpis Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego Komisji)

(pieczęć Komisji)

(pieczęć Komisji)

________________________

*

Niepotrzebne skreślić.

________________________

*

Niepotrzebne skreślić.

Załączniknrnr4 4

Załącznik nr 8

Załącznik nr 8

WZÓR

WZÓR

WZÓR

PROTOKÓŁ

Załącznik nr 8

PROTOKÓŁ

rozliczenia kart do głosowania

przekazanych członkom komisji

rozliczenia kart do głosowania

komisji

przeprowadzającym

głosowanieprzekazanych

przy pomocy członkom

urny pomocniczej

przeprowadzającym głosowanie przy pomocy urny pomocniczej

1. W głosowaniu w dniu 18 maja 2025 r./ponownym głosowaniu w dniu 1 czerwca 2025 r.* w wyborach Prezydenta

1. W

głosowaniu wPolskiej

dniu 18wyznaczeni

maja 2025członkowie

r./ponownym

głosowaniu

w dniu

1 czerwca

r.* w wyborach Prezydenta

Rzeczypospolitej

Obwodowej

Komisji

Wyborczej

Nr ....2025

w ......................................................

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

Rzeczypospolitej Polskiej wyznaczeni członkowie Obwodowej Komisji Wyborczej Nr .... w ......................................................

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

w godz. od ... do ... przeprowadzili głosowanie przy pomocy urny pomocniczej.

w godz. od ... do ... przeprowadzili głosowanie przy pomocy urny pomocniczej.

2. Liczba kart do głosowania przekazanych wyznaczonym członkom Komisji dla przeprowadzenia głosowania przy użyciu

2. Liczba

kart do głosowania

wyznaczonym członkom Komisji dla przeprowadzenia głosowania przy użyciu

urny pomocniczej

wynosiłaprzekazanych

………. sztuk.

urny pomocniczej wynosiła ………. sztuk.

3. Liczba niewykorzystanych kart do głosowania zwróconych Komisji wynosi ........ sztuk.

3. Liczba niewykorzystanych kart do głosowania zwróconych Komisji wynosi ........ sztuk.

4. Liczba kart wydanych podczas głosowania przy użyciu urny pomocniczej (liczba podpisów w spisie wyborców, gdzie

4. Liczba

kart„Uwagi”

wydanych

podczas

głosowania

przy użyciu

w rubryce

wpisano

„UP”)

wynosi ........

sztuk. urny pomocniczej (liczba podpisów w spisie wyborców, gdzie

w rubryce „Uwagi” wpisano „UP”) wynosi ........ sztuk.

5. Zaklejono i opieczętowano wlot urny pomocniczej.

5. Zaklejono i opieczętowano wlot urny pomocniczej.

6. O godz. .................. wznowiono głosowanie w lokalu Komisji.

6. O godz.

..................

wznowiono

Podpisy

członków

Komisji głosowanie w lokalu Komisji.

przekazujących

dokumenty

Podpisy członków

Komisji

przekazujących dokumenty

.......................................................

.......................................................

.......................................................

Podpisy członków Komisji

przyjmujących

dokumenty

Podpisy

członków

Komisji

przyjmujących dokumenty

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

………………………., dnia ……………………

(miejscowość)

(data)

(miejscowość)

(data)

………………………., dnia ……………………

(pieczęć Komisji)

(pieczęć Komisji)

Uwaga!

Suma liczb kart z pkt 3 i z pkt 4 powinna się równać liczbie z pkt 2. W razie stwierdzenia niezgodności należy ponownie przeliczyć podpisy w spisie

Uwaga!

wyborców. Jeśli natomiast po ponownym przeliczeniu podpisów w spisie i niewykorzystanych kart do głosowania wynik rozliczenia kart będzie ten sam –

Suma liczb kart z pkt 3 i z pkt 4 powinna się równać liczbie z pkt 2. W razie stwierdzenia niezgodności należy ponownie przeliczyć podpisy w spisie

przypuszczalna przyczyna niezgodności musi być opisana w punkcie 16 protokołu głosowania.

wyborców. Jeśli natomiast po ponownym przeliczeniu podpisów w spisie i niewykorzystanych kart do głosowania wynik rozliczenia kart będzie ten sam –

przypuszczalna przyczyna niezgodności musi być opisana w punkcie 16 protokołu głosowania.

________________________

________________________

* Niepotrzebne skreślić.

*

Niepotrzebne skreślić.

Załącznik

Załącznik nr 4

WZÓR

WZÓR

WZÓR

Uchwała nr ....

Uchwała nr ....

Obwodowej Komisji Wyborczej Nr .... w .....................................

Obwodowej Komisji Wyborczej Nr .... w .....................................

z dnia .....................................

z dnia .....................................

w sprawie zarządzenia zastosowania urny pomocniczej

przeprowadzeniu

głosowania

w sprawie przy

zarządzenia

zastosowania

urny pomocniczej

przy przeprowadzeniu głosowania

Na podstawie art. 44 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 365), po uzgodnieniu

Na podstawie art. 44 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 365), po uzgodnieniu

z Okręgową Komisją Wyborczą nr .... w ...................................., uchwala się, co następuje

(nazwa miasta)

z Okręgową Komisją Wyborczą nr .... w ....................................,

uchwala się, co następuje

(nazwa miasta)

§1

§1

Obwodowa Komisja Wyborcza Nr .... w ................................................................... zarządza zastosowanie urny pomocniczej

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

Obwodowa Komisja Wyborcza Nr .... w ...................................................................

zarządza zastosowanie urny pomocniczej

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w głosowaniu w dniu 18 maja 2025 r./ponownym głosowaniu w dniu

w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w głosowaniu w dniu 18 maja 2025 r./ponownym głosowaniu w dniu

1 czerwca 2025 r.*

1 czerwca 2025 r.*

§2

§2

Za pomocą urny pomocniczej mogą wziąć udział osoby obłożnie chore oraz osoby mające trudności w poruszaniu się, które

Za pomocą urny pomocniczej mogą wziąć udział osoby obłożnie chore oraz osoby mające trudności w poruszaniu się, które

wyrażą wolę głosowania w ten sposób.

wyrażą wolę głosowania w ten sposób.

§3

§3

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega podaniu do wiadomości wyborców przez wywieszenie na drzwiach

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega podaniu do wiadomości wyborców przez wywieszenie na drzwiach

lokalu wyborczego.

lokalu wyborczego.

......................................................................................................................

(imię i nazwisko Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego)

......................................................................................................................

Obwodowej Komisji

(imię i nazwisko Przewodniczącego

lub Wyborczej

Zastępcy Przewodniczącego)

Obwodowej Komisji Wyborczej

Nr .... w ............................................................

Nr .... w ............................................................

......................................................................................................................

(podpis Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego Komisji)

......................................................................................................................

(podpis Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego Komisji)

(pieczęć Komisji)

(pieczęć Komisji)

________________________

________________________

* Niepotrzebne skreślić.

*

Niepotrzebne skreślić.

Załącznik nrnr9 9

Załącznik

WZÓR

Załącznik nr 9

WZÓR

PROTOKÓŁ

WZÓR

ze sprawdzenia

pieczęci urny zasadniczej

PROTOKÓŁ

Członkowie Obwodowej Komisji

Wyborczej Nr

.... w ........................................................................

potwierdzają,

ze sprawdzenia

pieczęci

urny zasadniczej

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

Członkowie Obwodowej Komisji Wyborczej Nr .... w ........................................................................ potwierdzają,

(nazwa obwodowej

wyborczej

– nr i r./ponownym

miejscowość)

że w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w głosowaniu

w dniukomisji

18 maja

2025

głosowaniu w dniu

1żeczerwca

2025 r.*

do godz.Rzeczypospolitej

........., tj. do czasu

wznowienia

głosowania

przy18użyciu

urny r./ponownym

zasadniczej, pieczęcie

w wyborach

Prezydenta

Polskiej

w głosowaniu

w dniu

maja 2025

głosowaniunawurnie

dniu

zasadniczej

orazr.*

nado

jej godz.

wlocie.........,

zapieczętowanym

na czas przerwy

w głosowaniu

nie zostały

1 czerwca 2025

tj. do czasu wznowienia

głosowania

przy użyciu

urny naruszone.

zasadniczej, pieczęcie na urnie

zasadniczej oraz na jej wlocie zapieczętowanym na czas przerwy w głosowaniu nie zostały naruszone.

Podpisy członków Komisji

Podpisy członków Komisji

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

………………………., dnia ……………………

miejscowość)

(data)

………………………., dnia ……………………

(miejscowość)

(data)

(pieczęć Komisji)

(pieczęć Komisji)

________________________

*

Niepotrzebne skreślić.

*

Niepotrzebne skreślić.

________________________

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 7 maja 2025 r.

Poz. 418

U C HW A Ł A N R 165/2025

PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

z dnia 23 kwietnia 2025 r.

w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania

oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych w kraju w wyborach

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r.

Na podstawie art. 161 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 365) Państwowa

Komisja Wyborcza uchwala, co następuje

Załącznik do uchwały nr 165/2025 Państwowej Komisji

Wyborczej z dnia 23 kwietnia 2025 r. (M.P. poz. …)

–2–

Poz. 418

WYTYCZNE DLA OBWODOWYCH KOMISJI WYBORCZYCH DOTYCZĄCE