Uchwała nr 166/2025 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 23 kwietnia 2025 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych za granicą i na polskich statkach morskich w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r.

§ 1. Ustala się wytyczne dla obwodowych komisji wyborczych dotyczące zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych za granicą i na polskich statkach morskich w wyborach Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r., stanowiące załącznik do uchwały.

§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega ogłoszeniu.

Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej: S. Marciniak

poz. …)

Monitor

Polski

–2–

WYTYCZNE

DLA OBWODOWYCH KOMISJI

WYBORCZYCH DOTYCZĄCE Poz. 385

Załącznik do wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych

Załącznik

wytycznych

dotyczących

zadań ido

trybu

przygotowaniadla

orazobwodowych

przeprowadzenia

głosowania

w obwodach

głosowania

utworzonych za zadań

granicą

komisji

wyborczych

dotyczących

i na i polskich

statkach morskichoraz

w wyborach

Prezydenta

trybu przygotowania

przeprowadzenia

Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r.

głosowania w obwodach głosowania

utworzonych za granicą i na polskich statkach

morskich

w

wyborach

Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych

na dzień 18 maja 2025 r.

WZÓR

WZÓR

………………………., dnia ……………………

(miejscowość)

(data)

Zaświadczenie potwierdzające wzięcie udziału w głosowaniu

Obwodowa Komisja Wyborcza nr ……………… w …………………………………………………………………………..

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

zaświadcza, że Pan/Pani* ................................................................................................ wziął/wzięła* udział w głosowaniu

(imię i nazwisko wyborcy)

w dniu 18 maja 2025 r./ponownym głosowaniu w dniu 1 czerwca 2025 r.* w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej

Polskiej

………...........................................................................

(imię i nazwisko Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego)

Obwodowej Komisji Wyborczej

Nr ... w ............................................................

(pieczęć Komisji)

................................................................................

(podpis Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego Komisji)

______________________________

* Niepotrzebne skreślić lub pominąć.

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 5 maja 2025 r.

Poz. 385

U C HW A Ł A N R 166/2025

PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

z dnia 23 kwietnia 2025 r.

w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania

oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych za granicą i na polskich statkach morskich

w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r.

Na podstawie art. 161 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 365) Państwowa

Komisja Wyborcza uchwala, co następuje

Załącznik do uchwały GŁOSOWANIA

nr 166/2025 Państwowej Komisji

ZADAŃ I TRYBU PRZYGOTOWANIA ORAZ PRZEPROWADZENIA

Wyborczej z dnia 23 kwietnia 2025 r. (M.P. poz. 385)

W OBWODACH GŁOSOWANIA UTWORZONYCH ZA GRANICĄ I NA POLSKICH

WYTYCZNE

DLA OBWODOWYCH

WYBORCZYCH

DOTYCZĄCE ZADAŃ

I TRYBU PRZYGOTOWANIA

STATKACH

MORSKICHKOMISJI

W WYBORACH

PREZYDENTA

RZECZYPOSPOLITEJ

ORAZ PRZEPROWADZENIA GŁOSOWANIA W OBWODACH GŁOSOWANIA UTWORZONYCH ZA GRANICĄ

POLSKIEJ

NA DZIEŃ

18 MAJA

2025 R.

I NA POLSKICH

STATKACHZARZĄDZONYCH

MORSKICH W WYBORACH

PREZYDENTA

RZECZYPOSPOLITEJ

POLSKIEJ

ZARZĄDZONYCH NA DZIEŃ 18 MAJA 2025 R.

Ilekroć w wytycznych mowa jest o

1) Kodeksie wyborczym – należy przez to rozumieć ustawę z dnia 5 stycznia 2011 r. –

Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 365);

2) komisji – należy przez to rozumieć obwodową komisję wyborczą;

3) konsulu – należy przez to rozumieć odpowiednio konsula lub kapitana statku;

4) protokole głosowania – należy przez to rozumieć protokół głosowania w obwodzie,

o którym mowa w § 1 pkt 1 uchwały nr 53/2025 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia

3 lutego 2025 r. w sprawie wzorów protokołów głosowania i protokołu o wynikach

głosowania stosowanych w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej;

5) systemie teleinformatycznym – należy przez to rozumieć zaakceptowany i zapewniony

przez

Państwową

Komisję

Wyborczą

teleinformatyczny

Wsparcie

Organów

i

Krajowe

Wyborczych

Biuro

Wyborcze

(WOW),

system

pomocniczo

wykorzystywany przez organy wyborcze, o czym mowa w art. 162 § 3 Kodeksu

wyborczego;

6) loginie i haśle – należy przez to rozumieć sposób uwierzytelnienia użytkownika

w systemie teleinformatycznym;

7) operatorze informatycznej obsługi komisji – należy przez to rozumieć osobę powołaną

przez konsula, odpowiedzialną za obsługę informatyczną komisji i zapewniającą

wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego.

Zgodnie z art. 161 § 1 Kodeksu wyborczego wytyczne Państwowej Komisji Wyborczej

są wiążące dla komisji niższego stopnia. Dlatego też członkowie komisji zobowiązani

są zapoznać się z całością wytycznych i bezwzględnie je stosować.

W celu ułatwienia korzystania z wytycznych zostały one podzielone na rozdziały

przedstawiające sposób wykonywania poszczególnych zadań komisji

Rozdział

I.

Poz. 385

Punkty

Informacje ogólne

1–24

Członkowie komisji

1–3

Mężowie zaufania

4–11

Obserwatorzy społeczni

12–15

Obserwatorzy międzynarodowi

16

Dziennikarze

17

Lokal wyborczy

18–24

II.

Zadania komisji przed dniem głosowania

25–29

III.

Zadania komisji w dniu głosowania przed otwarciem lokalu

wyborczego

30–34

IV.

Zadania komisji w trakcie głosowania

35–66

Otwarcie lokalu wyborczego

35–36

V.

Postępowanie w przypadku skreślenia kandydata z listy

37

Czynności przed wydaniem wyborcy karty do głosowania

38–39

Dopisywanie wyborców do spisu wyborców

40

Wydawanie wyborcom kart do głosowania

41–46

Przebieg głosowania

47–60

Przerwa w głosowaniu

61–66

Zakończenie głosowania

67–74

VI.

Poz. 385

Ustalenie wyników głosowania i sporządzenie protokołu głosowania

75–120

Informacje wstępne

75–80

Rozliczenie kart do głosowania

81

Ustalenie wyników głosowania

82–103

Uwagi do protokołu głosowania wnoszone przez mężów zaufania

104–105

Uwagi do protokołu głosowania wnoszone przez członków komisji

106–108

Sporządzenie protokołu głosowania i podanie go do publicznej

wiadomości

109–120

VII.

Przekazywanie protokołów głosowania

Wyborczej nr 21 w Warszawie

VIII.

Postępowanie z dokumentami z wyborów

122–127

IX.

Ponowne głosowanie

128–135

4

Okręgowej

Komisji

Rozdział I

Informacje ogólne

Członkowie komisji

1.

Zgodnie z art. 154 § 5a Kodeksu wyborczego członkowie komisji korzystają z ochrony

prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych i ponoszą odpowiedzialność

jak funkcjonariusze publiczni. Nie oznacza to jednak, że osoby te są funkcjonariuszami

publicznymi.

2.

W dniu wyborów członkowie komisji są obowiązani nosić w widoczny sposób

identyfikatory z imieniem i nazwiskiem oraz funkcją pełnioną w komisji. Członkowie

komisji nie mogą udzielać wyborcom pomocy w głosowaniu, z wyjątkiem udzielania

informacji, o których mowa w pkt 37 oraz 45 i 46.

3.

Przewodniczący komisji kieruje jej pracami, zwołuje jej posiedzenia i przewodniczy im.

W

razie

nieobecności

przewodniczącego

jego

obowiązki

pełni

zastępca

przewodniczącego komisji. Podczas głosowania przewodniczący komisji odpowiada

za utrzymanie porządku i spokoju, czuwa nad przestrzeganiem tajności głosowania,

przestrzeganiem zakazu prowadzenia w jakiejkolwiek formie agitacji wyborczej

w lokalu wyborczym i na terenie budynku, w którym lokal ten się znajduje (art. 107 § 2

Kodeksu wyborczego), oraz przestrzeganiem właściwego toku czynności podczas

głosowania. Ma prawo zażądać opuszczenia lokalu przez osoby naruszające

porządek i spokój (art. 49 § 2 Kodeksu wyborczego), a w razie potrzeby zwrócić się

do odpowiednich służb o zapewnienie koniecznej pomocy (art. 49 § 3 Kodeksu

wyborczego). Przypadki zakłócenia głosowania odnotowuje się w punkcie 24

protokołu głosowania.

Mężowie zaufania

4.

Mężowie zaufania wyznaczeni przez pełnomocników wyborczych komitetów

wyborczych, które zarejestrowały kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

(lub wyznaczeni przez osoby upoważnione przez tych pełnomocników), mogą być

obecni podczas wszystkich czynności wykonywanych przez komisję. Do każdej komisji

pełnomocnik wyborczy komitetu wyborczego spełniającego powyższy warunek

lub osoba przez niego upoważniona może wyznaczyć po jednym mężu zaufania

(art. 103a § 1 Kodeksu wyborczego). Oznacza to, że w tym samym czasie w lokalu

komisji może przebywać tylko jeden mąż zaufania wyznaczony przez dany

uprawniony komitet wyborczy. Mężowie zaufania danego komitetu wyborczego

mogą zmieniać się w ciągu pracy komisji. Jednakże po zamknięciu lokalu wyborczego

po zakończeniu głosowania mężowie zaufania nie mogą się zmieniać w trakcie

czynności komisji związanych z ustalaniem wyników głosowania w obwodzie.

5.

Mężowie zaufania przed przystąpieniem do swoich czynności przedstawiają

przewodniczącemu komisji

1) dokument tożsamości;

2) zaświadczenie podpisane przez pełnomocnika wyborczego lub upoważnioną

przez niego osobę, sporządzone według wzoru ustalonego uchwałą nr 65/2023

Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 17 sierpnia 2023 r. w sprawie wzoru

zaświadczenia dla męża zaufania (M.P. poz. 929). Na podstawie przedłożonego

komisji zaświadczenia, w którym wskazana będzie m.in. nazwa komitetu

wyborczego, członek komisji weryfikuje uprawnienie do wyznaczenia męża

zaufania przez dany komitet. Sprawdzenia, czy dany komitet wyborczy jest do tego

uprawniony, należy dokonać poprzez weryfikację, czy komitet ten zarejestrował

kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Sprawdzenia można dokonać

na podstawie obwieszczenia o kandydatach na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

w wyborach zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r., o którym mowa w pkt 20 ppkt 1,

albo na podstawie informacji zamieszczonej na stronie internetowej Państwowej

Komisji Wyborczej https://wybory.gov.pl.

Jeżeli zaświadczenie wystawiła osoba upoważniona przez pełnomocnika wyborczego,

mąż zaufania okazuje również oryginał lub kserokopię tego upoważnienia.

Przewodniczący komisji nie zatrzymuje zaświadczenia okazywanego przez męża

zaufania, gdyż jest ono przedkładane wyłącznie do wglądu.

Zaświadczenia mogą różnić się między sobą wyglądem i układem graficznym,

ale ich treść musi odpowiadać wzorowi ustalonemu przez Państwową Komisję

Wyborczą. Mężowi zaufania wyznaczonemu do obwodowej komisji wyborczej

w obwodzie głosowania utworzonym za granicą zaświadczenie może być także

przekazane, najpóźniej w dniu wyborów, telefaksem lub w formie elektronicznej

za pośrednictwem konsula.

6.

Przebywając w lokalu komisji, mężowie zaufania zobowiązani są do noszenia

w widoczny sposób identyfikatora z imieniem, nazwiskiem, funkcją oraz nazwą

komitetu wyborczego, który reprezentują. Identyfikatory nie mogą zawierać

elementów agitacji wyborczej (np. znaków graficznych komitetów wyborczych

lub ich barw).

7.

Przewodniczący komisji informuje mężów zaufania o przysługujących im prawach

i wskazuje miejsce w lokalu komisji, z którego będą mogli obserwować przebieg

czynności wykonywanych przez komisję.

8.

Mężowie zaufania mają prawo w szczególności

1) być obecni podczas wszystkich czynności komisji, do której zostali wyznaczeni;

2) być obecni w lokalu wyborczym w czasie przygotowania głosowania, w trakcie

głosowania i podczas ustalania wyników głosowania oraz sporządzania protokołu

głosowania;

3) obserwować liczenie głosów przez komisję i ustalanie przez nią wyników

głosowania;

4) zgłaszać przewodniczącemu komisji na bieżąco uwagi i zastrzeżenia;

5) być obecni przy sprawdzaniu prawidłowości ustalenia wyników głosowania;

6) wnosić uwagi do protokołu głosowania, z wymienieniem konkretnych zarzutów;

7) występować o wydanie kopii protokołu głosowania;

8) być obecni przy wprowadzaniu danych z protokołu głosowania do sieci

elektronicznego przesyłania danych przesyłanych do Okręgowej Komisji

Wyborczej nr 21 w Warszawie;

9) być obecni przy przewożeniu i przekazywaniu protokołu głosowania.

9.

Poz. 385

Mężowie zaufania nie mogą w szczególności

1) wykonywać żadnych czynności członka komisji;

2) pomagać wyborcom w głosowaniu ani udzielać im wyjaśnień;

3) liczyć ani przeglądać kart do głosowania przed rozpoczęciem głosowania, w trakcie

głosowania i po jego zakończeniu – nie mogą dotykać kart w żadnym momencie.

10. Wykonywanie uprawnień mężów zaufania nie może

1) utrudniać pracy komisji;

2) zakłócać przebiegu i powagi głosowania;

3) naruszać przepisów powszechnie obowiązujących, w tym m.in. dotyczących

a) tajności głosowania,

b) ochrony danych osobowych,

c) ochrony prawa do wizerunku,

d) prawa do ochrony prywatności.

Naruszenie przez męża zaufania przepisów dotyczących tajności głosowania,

ochrony danych osobowych, ochrony prawa do wizerunku i ochrony prywatności

może skutkować odpowiedzialnością prawną, w tym karną.

11. Przewodniczący komisji może wydawać polecenia o charakterze porządkowym,

w przypadku gdy działania mężów zaufania wykraczają poza ich uprawnienia,

utrudniają pracę komisji, zakłócają powagę głosowania lub naruszają jego tajność.

Fakt ten należy odnotować w punkcie 24 protokołu głosowania.

Dopuszczalne jest przemieszczanie się mężów zaufania w trakcie obserwowania

przez nich czynności, z zastrzeżeniem że nie będzie to utrudniało pracy komisji

ani zakłócało

przebiegu

głosowania.

Kwestie

organizacyjne

związane

z wykonywaniem funkcji męża zaufania należą do kompetencji przewodniczącego

danej komisji, który winien ustalić je i przekazać przybyłym mężom zaufania.

Obserwatorzy społeczni

12. Zarejestrowane w Rzeczypospolitej Polskiej, tj. wpisane do Krajowego Rejestru

Sądowego, stowarzyszenia i fundacje, do których celów statutowych należy troska

o demokrację, prawa obywatelskie i rozwój społeczeństwa obywatelskiego, mają prawo

wyznaczyć po jednym obserwatorze społecznym do każdej komisji.

13. Prawo wyznaczenia po jednym obserwatorze społecznym do komisji mają

stowarzyszenia i fundacje, które w swoim statucie mają zapisaną realizację co najmniej

jednego z wymienionych wyżej celów, tj. troskę o demokrację lub prawa obywatelskie

albo rozwój społeczeństwa obywatelskiego. Nie ma przy tym znaczenia, w jaki sposób

zostaną one zapisane (jakie sformułowania zostaną użyte) w statucie.

14. Obserwatorzy społeczni przed przystąpieniem do swoich czynności przedstawiają

przewodniczącemu komisji

1) dokument tożsamości;

2) zaświadczenie podpisane przez osobę działającą w imieniu organu uprawnionego

do reprezentowania na zewnątrz stowarzyszenia/fundacji, sporządzone według

wzoru ustalonego uchwałą nr 85/2025 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia

18 lutego 2025 r. w sprawie wzoru zaświadczenia dla obserwatora społecznego.

Dopuszczalne jest także użycie zaświadczenia sporządzonego według wzoru

ustalonego uchwałą nr 66/2023 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 17 sierpnia

2023 r. w sprawie wzoru zaświadczenia dla obserwatora społecznego

(M.P. poz. 899).

Zaświadczenia mogą różnić się między sobą wyglądem i układem graficznym,

ale ich treść musi odpowiadać wzorowi ustalonemu przez Państwową Komisję

Wyborczą. Na podstawie przedłożonego komisji zaświadczenia, wskazującego

numer, pod którym stowarzyszenie lub fundacja została wpisana do Krajowego

Rejestru Sądowego, członek komisji weryfikuje uprawnienie do wyznaczenia

obserwatorów społecznych przez dane stowarzyszenie lub fundację. Sprawdzenia

można dokonać w wyszukiwarce Ministerstwa Sprawiedliwości na stronie

internetowej

https://wyszukiwarka-krs.ms.gov.pl. W

przypadku braku takiej

możliwości technicznej lub innych wątpliwości komisja zwraca się o pomoc

w tej sprawie do konsula. Przewodniczący komisji nie zatrzymuje zaświadczenia

okazywanego przez obserwatora społecznego, gdyż jest ono przedkładane wyłącznie

do wglądu. Obserwatorowi społecznemu wyznaczonemu do obwodowej komisji

wyborczej w obwodzie głosowania utworzonym za granicą zaświadczenie może być

także przekazane, najpóźniej w dniu wyborów, telefaksem lub w formie

elektronicznej za pośrednictwem konsula.

15. Obserwatorzy społeczni mają takie same uprawnienia, jakie przysługują mężom

zaufania, nie mogą jednak wnosić uwag do protokołu głosowania ani być obecni

przy jego przewożeniu i przekazywaniu.

Obserwatorzy międzynarodowi

16. Przy wszystkich czynnościach komisji mogą być również obecni obserwatorzy

międzynarodowi zaproszeni przez Państwową Komisję Wyborczą. Obserwatorzy

międzynarodowi przedstawiają komisji zaświadczenie wydane przez Państwową

Komisję Wyborczą. Obserwatorzy międzynarodowi posiadają uprawnienia mężów

zaufania, nie mogą jednak wnosić uwag do protokołu głosowania.

Dziennikarze

17. W czasie głosowania w lokalu wyborczym mogą przebywać dziennikarze posiadający

ważną legitymację prasową lub inny dokument potwierdzający reprezentowanie

redakcji. Dziennikarze są obowiązani zgłosić swoją obecność przewodniczącemu

komisji oraz stosować się do zarządzeń mających na celu zapewnienie powagi i tajności

głosowania. Dziennikarze nie mogą przeprowadzać wywiadów w lokalu, w którym

odbywa się głosowanie. Dopuszczalne jest natomiast, po uzyskaniu zgody

przewodniczącego komisji oraz osób, których wizerunek jest utrwalany, filmowanie

i fotografowanie przebiegu głosowania.

Dziennikarze nie mogą przebywać w lokalu wyborczym przed rozpoczęciem

głosowania oraz po jego zakończeniu. Jednakże za zgodą Okręgowej Komisji

Wyborczej nr 21 w Warszawie przewodniczący komisji może zezwolić na sfilmowanie

i sfotografowanie przez dziennikarzy momentu otwierania przez komisję urny

wyborczej i wyjmowania z niej kart do głosowania. Po wykonaniu tej czynności

dziennikarze obowiązani są niezwłocznie opuścić lokal komisji.

Lokal wyborczy

18. W lokalu wyborczym powinny znajdować się

1) godło Rzeczypospolitej Polskiej (w miejscu widocznym dla wyborców);

2) urna wyborcza wykonana z przezroczystego materiału, zgodna z wzorem

wynikającym z uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 21 marca 2016 r.

w sprawie wzorów urn wyborczych (M.P. poz. 312 i 398 oraz z 2023 r. poz. 563).

Do przeprowadzenia głosowania komisja wykorzystuje jedną urnę wyborczą

z zastrzeżeniem pkt 58;

3) pomieszczenia lub osłony zapewniające tajność głosowania, tj. łatwo dostępne

miejsca umożliwiające każdemu wyborcy nieskrępowane zapoznanie się

z kartą do głosowania oraz jej wypełnienie w sposób niewidoczny dla innych

osób, w takiej liczbie, aby zapewnić sprawny jego przebieg. Kodeks wyborczy

nie przewiduje obowiązku przygotowania w lokalu wyborczym osłoniętych

kabin do głosowania, lecz ważne jest, aby miejsca przeznaczone do głosowania

spełniały swoją funkcję, tzn. zapewniały tajność głosowania. Miejsca te powinny

być wyposażone w przybory do pisania. W miejscach tych należy także umieścić

informację Państwowej Komisji Wyborczej o sposobie głosowania oraz warunkach

ważności głosu w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

19. Lokal wyborczy powinien być dobrze oświetlony, w szczególności dotyczy to miejsc

zapewniających tajność głosowania.

Ponadto lokal wyborczy powinien być – w miarę możliwości – tak urządzony,

aby wyborca po otrzymaniu karty do głosowania kierował się bezpośrednio

do miejsca za osłoną, a następnie w stronę urny wyborczej.

Wystrój lokalu wyborczego powinien odpowiadać powadze głosowania.

Po odebraniu lokalu komisja obowiązana jest sprawdzić, czy urna wyborcza jest takiej

wielkości, że pomieści wszystkie wrzucone karty do głosowania, a także czy wykonana

jest w taki sposób, aby przez cały czas, od jej zamknięcia i opieczętowania

do jej otwarcia po zakończeniu głosowania, nie było możliwe wrzucenie do niej kart

w inny sposób niż przez wlot urny do tego przeznaczony ani wyjęcie bądź wysypanie

się kart. Jeżeli wielkość urny nie zapewni pomieszczenia w niej wszystkich kart

do głosowania oddanych przez wyborców, komisja występuje do konsula o zapewnienie

dla potrzeb głosowania urny dodatkowej.

20. Na widocznym miejscu w lokalu wywiesza się urzędowe obwieszczenia i informacje o

1) kandydatach na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w wyborach zarządzonych

na dzień 18 maja 2025 r.;

2) numerach i granicach obwodów głosowania oraz siedzibach komisji;

3) sposobie głosowania oraz warunkach ważności głosu w wyborach Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej;

4) składzie komisji;

5) skreśleniu kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wraz z informacją

o warunkach decydujących o ważności głosu oddanego na karcie do głosowania,

na której pozostało nazwisko skreślonego kandydata (o ile sytuacja taka będzie

miała miejsce).

21. Obwieszczenia i informacje powinny być dodatkowo umieszczone na wysokości

umożliwiającej ich odczytanie przez wyborców o ograniczonej sprawności ruchowej

(art. 37c § 1 Kodeksu wyborczego).

22. Komisja powinna mieć w swojej siedzibie zapewniony dostęp do telefonu oraz znać

numery telefonów, pod którymi pełnione będą dyżury członków Okręgowej Komisji

Wyborczej nr 21 w Warszawie oraz dyżury w konsulacie i w Ministerstwie Spraw

Zagranicznych.

23. W lokalu wyborczym oraz na terenie budynku (wewnątrz i na zewnątrz), w którym

mieści się ten lokal, nie mogą być umieszczone hasła, napisy lub ulotki oraz inne

materiały agitacyjne (art. 107 § 2 Kodeksu wyborczego). Kontroli w tym zakresie

komisja

dokonuje

bezpośrednio

przed

dniem

głosowania

oraz

ponownie

przed rozpoczęciem głosowania, a także – w razie potrzeby – w trakcie głosowania.

W razie umieszczenia takich materiałów komisja usuwa je. W przypadku gdyby

usunięcie ich przez komisję we własnym zakresie nie było możliwe, zwraca się ona

o pomoc do konsula. Materiały agitacyjne umieszczone zgodnie z prawem w pobliżu

terenu budynku, w którym znajduje się lokal wyborczy, np.: bezpośrednio przed

wejściem na teren budynku, w którym mieści się lokal, lub w bezpośrednim sąsiedztwie,

lecz poza jego terenem, nie naruszają przepisów Kodeksu wyborczego i nie mogą być

usuwane przez członków komisji.

24. W terminie uzgodnionym z konsulem, nie później jednak niż w przeddzień głosowania,

komisja skontroluje stan wyposażenia lokalu oraz oznakowania budynku, w którym się

ono odbędzie. Podczas kontrolowania stanu wyposażenia lokalu wyborczego

komisja ma bezwzględny obowiązek

1) sprawdzenia, czy zapewniono odpowiednią liczbę miejsc zapewniających tajność

głosowania, o których mowa w pkt 18 ppkt 3;

2) niezwłocznego powiadomienia konsula o stwierdzonych nieprawidłowościach

w tym zakresie, o ile one wystąpiły;

3) ponownego sprawdzenia, czy ewentualne nieprawidłowości zostały usunięte.

Rozdział II

Zadania komisji przed dniem głosowania

25. Niezwłocznie po powołaniu komisja odbywa pierwsze posiedzenie, na którym dokonuje

wyboru przewodniczącego komisji i jego zastępcy oraz, po zapoznaniu się z niniejszymi

wytycznymi, ustala sposób wykonania swoich zadań.

Niezwłocznie po ukonstytuowaniu się komisja podaje do publicznej wiadomości,

w sposób zwyczajowo przyjęty, informację o swoim składzie z uwzględnieniem

pełnionych funkcji. W dniu głosowania informację o składzie komisji wywiesza

się w lokalu wyborczym.

26. Nie później niż w przeddzień głosowania przewodniczący zwołuje posiedzenie komisji

poświęcone organizacji jej pracy przed i w dniu głosowania. W czasie tego posiedzenia

komisja ustala w szczególności godziny rozpoczęcia pracy w dniu głosowania. Zadania

te komisja może wykonać w trakcie pierwszego posiedzenia. Informację o godzinie

rozpoczęcia pracy podaje się do publicznej wiadomości przede wszystkim

przez jej wywieszenie w budynku, w którym mieści się lokal wyborczy, i w konsulacie

(w sposób umożliwiający zapoznanie się z tą informacją także, gdy budynki te są

zamknięte). Informacja ta jest przeznaczona dla mężów zaufania, obserwatorów

społecznych i obserwatorów międzynarodowych w celu umożliwienia im obecności

przy wszystkich czynnościach komisji poprzedzających otwarcie lokalu. Komisja

współdziała w tym zakresie z konsulem.

27. Najpóźniej w przeddzień głosowania komisja odbiera i dokładnie sprawdza

1) liczbę otrzymanych kart do głosowania poprzez ich przeliczenie;

2) czy karty do głosowania

a) nie zawierają błędów i usterek drukarskich,

b) są kompletne, tj. czy zawierają dane wszystkich kandydatów na Prezydenta

Rzeczypospolitej

Polskiej

(sprawdzenia

dokonuje

się

na

podstawie

obwieszczenia Państwowej Komisji Wyborczej o kandydatach na Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej w wyborach zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r.);

3) czy przekazano właściwą liczbę (po 5 egzemplarzy) formularzy protokołu

głosowania wraz z wydrukowanymi nazwiskami wszystkich zarejestrowanych

kandydatów na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej;

4) czy przekazano właściwą pieczęć komisji. Musi to być pieczęć właściwa

dla wyborów z napisem określającym nazwę i siedzibę komisji oraz jej numer.

Należy zwrócić szczególną uwagę, czy omyłkowo nie została wydana pieczęć

np. obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

lub obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie

albo obwodowej komisji ds. referendum;

5) czy przekazano właściwy spis wyborców oraz dodatkowe formularze spisu,

na których komisja dopisuje wyborców w dniu głosowania, o czym mowa w pkt 40;

6) czy przekazano osłony na spis wyborców zapewniające ochronę danych osobowych

osób ujętych w spisie;

7) czy przekazano formularze zaświadczeń dla wyborców potwierdzających wzięcie

udziału w głosowaniu;

8) czy przygotowane zostały potrzebne materiały biurowe, tj. m.in. poduszka

do stempli, przybory do pisania, papier, sznurek, taśma klejąca, plomby

(np. jednorazowe plomby – nalepki foliowe), worki, pudełka itp.

Do wykonania tego zadania niezbędna jest co najmniej 1/2 pełnego składu komisji

(patrz pkt 30), w tym przewodniczący komisji lub jego zastępca. Komisja ustala także,

w uzgodnieniu konsulem, sposób i miejsce przechowywania do dnia głosowania

odebranych materiałów. Miejsce to musi być należycie zabezpieczone.

28. Odbiór dokumentów potwierdza się na piśmie, wymieniając ich rodzaj i ilość,

w tym liczbę otrzymanych kart do głosowania. Protokół odbioru otrzymuje organ

przekazujący, a jego kopię włącza się do dokumentacji komisji.

Spis wyborców przekazuje się przewodniczącemu komisji w przeddzień głosowania.

Gdyby zatem przekazanie pozostałych dokumentów wymienionych wyżej nastąpiło

wcześniej, przekazanie spisu należy potwierdzić odrębnie.

29. W przypadku gdy komisji zapewniono obsługę informatyczną, operator danej

komisji powinien odebrać od koordynatora ds. informatyki, za pośrednictwem konsula,

login i hasło uprawniające do dostępu do systemu teleinformatycznego.

Operator ma obowiązek zabezpieczenia loginu i hasła przed dostępem innych osób.

W razie ich zniszczenia lub utraty należy niezwłocznie skontaktować się

z koordynatorem ds. informatyki, za pośrednictwem konsula, w celu podjęcia dalszych

kroków.

Przewodniczący komisji najpóźniej w przeddzień głosowania ustala z operatorem

informatycznej obsługi komisji harmonogram pracy.

Rozdział III

Zadania komisji w dniu głosowania przed otwarciem lokalu wyborczego

30. W dniu wyborów od czasu rozpoczęcia pracy komisji aż do zakończenia głosowania

komisja

wszystkie

czynności

wykonuje

w

możliwie

pełnym

składzie,

lecz nie mniejszym niż 1/2 jej pełnego składu, w tym przewodniczący komisji lub jego

zastępca. Jeżeli wskutek obliczeń okaże się, że 1/2 liczby pełnego składu komisji jest

liczbą ułamkową, wówczas należy dokonać zaokrąglenia w górę. Oznacza to,

że wszystkie czynności do czasu zakończenia głosowania komisja powołana w liczbie

1) 5 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 3 osoby;

2) 6 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 3 osoby;

3) 7 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 4 osoby;

4) 8 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 4 osoby;

5) 9 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 5 osób;

6) 10 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 5 osób;

7) 11 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 6 osób;

8) 12 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 6 osób;

9) 13 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 7 osób.

31. Komisja zbiera się w lokalu wyborczym na tyle wcześnie, aby wykonać wszystkie

czynności związane z przygotowaniem głosowania, lecz nie później niż o godzinie 6.00.

32. Przed rozpoczęciem głosowania komisja

1) sprawdza dostarczone jej dokumenty oraz swoją pieczęć (patrz pkt 27);

2) ponownie przelicza karty do głosowania.

Ustaloną liczbę komisja wpisuje w punkcie 1 protokołu głosowania.

Tylko staranne wykonanie tej czynności umożliwi prawidłowe rozliczenie kart

do głosowania po jego zakończeniu;

3) ostemplowuje karty do głosowania swoją pieczęcią. W celu uniknięcia wydania

wyborcy karty nieważnej zaleca się ostemplowanie wszystkich kart do głosowania

przed otwarciem lokalu, tj. przed godziną 7.00. W razie niemożności wykonania

tej czynności przed rozpoczęciem głosowania, należy kontynuować stemplowanie

kart bezpośrednio po godzinie 7.00, pamiętając, że trzeba wydawać ostemplowane

karty przybyłym w tym czasie wyborcom. Po ostemplowaniu wszystkich kart

pieczęcią komisji należy je wraz z pieczęcią komisji odpowiednio zabezpieczyć.

Przed rozpoczęciem wykonywania tych czynności komisja jest zobowiązana

do ponownego sprawdzenia, czy otrzymana pieczęć jest właściwa (patrz pkt 27

ppkt 4);

4) rozkłada spis wyborców wraz z osłoną, o której mowa w pkt 27 ppkt 6, oraz karty

do głosowania w sposób ułatwiający przeprowadzanie głosowania i zapewniający

wyborcom możliwość sprawnego oddania głosu (patrz pkt 36);

5) sprawdza, czy w lokalu wyborczym w widocznym miejscu wywieszone

są urzędowe obwieszczenia i informacje, o których mowa w pkt 20, sprawdza

również, czy dodatkowo są one umieszczone na wysokości umożliwiającej

ich odczytanie z wózka inwalidzkiego. Komisja podejmuje niezwłocznie działania

w celu usunięcia ewentualnych nieprawidłowości;

6) sprawdza, czy w lokalu wyborczym oraz wewnątrz i na zewnątrz budynku,

w którym mieści się lokal, nie znajdują się materiały agitacyjne (plakaty, ulotki,

napisy). W razie umieszczenia takich materiałów komisja usuwa je. W przypadku

gdyby komisja nie mogła tego uczynić sama, zwraca się o pomoc do konsula.

Kontrolę w tym zakresie należy przeprowadzać również w toku głosowania. Jeżeli

na terenie sąsiadującym z terenem budynku, w którym mieści się lokal

wyborczy, zostały umieszczone materiały agitacyjne komitetów wyborczych,

komisja pozostawia je (patrz pkt 23);

7) sprawdza, czy urna jest pusta, a następnie zamyka ją i opieczętowuje. Jeżeli komisja

otrzymała jednorazowe plomby – nalepki foliowe opatrzone unikatowym numerem,

zabezpiecza za ich pomocą urnę przed niekontrolowanym otwarciem. W takim

przypadku numery plomb – nalepek, niezwłocznie po ich założeniu, powinny

być wpisane przez komisję do wewnętrznego protokołu. Nalepki foliowe opatruje

się pieczęcią komisji. Należy pamiętać, że każda próba odklejenia nalepki

spowoduje pojawienie się na niej napisu o tym informującego. Urna powinna

być ustawiona w takim miejscu, by była przez cały czas głosowania widoczna

dla członków

komisji

i

mężów

zaufania,

obserwatorów

społecznych

oraz obserwatorów międzynarodowych.

33. Przewodniczący komisji obowiązkowo wyznacza członka komisji, który,

przebywając w bezpośredniej bliskości urny wyborczej, zapewnia jej nienaruszalność

oraz przestrzeganie przez wyborców zasad dotyczących tajności głosowania, tj. czuwa,

aby wyborcy wrzucali karty do urny wyborczej w taki sposób, aby strona

zadrukowana była niewidoczna.

34. Urny wyborczej nie wolno wynosić z lokalu wyborczego. Urna musi pozostać

zamknięta przez cały czas od zamknięcia aż do jej otwarcia po zakończeniu głosowania.

Gdyby w tym czasie doszło do otwarcia urny, komisja odnotowuje to zdarzenie

i wyjaśnia jego przyczynę w punkcie 24 protokołu głosowania.

Rozdział IV

Zadania komisji w trakcie głosowania

Otwarcie lokalu wyborczego

35. O godzinie 7.00 komisja otwiera lokal. Od chwili rozpoczęcia głosowania do czasu jego

zakończenia komisja wykonuje swoje zadania w składzie zapewniającym wyborcom

udział w głosowaniu bez zakłóceń przy wydawaniu kart do głosowania,

lecz nie mniejszym niż co najmniej 1/2 pełnego składu (patrz pkt 30), w tym z udziałem

przewodniczącego komisji bądź jego zastępcy (art. 42 § 3 Kodeksu wyborczego).

Wymóg obecności co najmniej 1/2 osób z komisji oznacza stałe przebywanie takiej

liczby członków w pomieszczeniu, w którym znajduje się urna wyborcza.

36. Komisja ma obowiązek zorganizowania stanowisk, w których wydawane są karty

do głosowania, w sposób zapewniający sprawny i płynny przebieg głosowania. Komisja

powinna wyznaczyć kilka takich stanowisk rozkładając odpowiednio spis wyborców

oraz wyraźnie wskazując wyborcom, które stanowisko jest dla nich właściwe.

Prawidłowa organizacja pracy komisji jest konieczna w celu zapobieżenia tworzenia się

kolejki wyborców oczekujących na głosowanie. W przypadku gdy komisja zauważy

jednak, że tworzą się kolejki, wówczas zobowiązana jest do zorganizowania pracy

w taki sposób, aby jak najszybciej przywrócić płynność głosowania. W tym celu

konieczne jest m.in. wykonywanie czynności komisji w możliwie jej pełnym składzie,

w jakim została powołana, niezależnie od wcześniej ustalonych dyżurów.

W szczególności przewodniczący komisji może wyznaczyć jej członka, który będzie

kierował wyborców do właściwego stanowiska.

Postępowanie w przypadku skreślenia kandydata z listy

37. Jeżeli w okresie po wydrukowaniu kart do głosowania, a przed dniem wyborów,

Państwowa Komisja Wyborcza skreśli z listy kandydatów nazwisko kandydata

na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, nazwisko tego kandydata pozostawia się

na wydrukowanych kartach do głosowania. W takim przypadku nie dokonuje się druku

nowych kart do głosowania.

Państwowa Komisja Wyborcza sporządza informację o nowym brzmieniu karty

do głosowania przez odwzorowanie arkusza takiej karty ze skreślonym nazwiskiem

kandydata oraz o warunkach ważności głosu oddanego na takiej karcie. Otrzymaną

informację o dokonanych skreśleniach i nowym brzmieniu karty do głosowania,

w formie obwieszczenia, komisja umieszcza w lokalu wyborczym przy obwieszczeniu

o kandydatach na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w wyborach zarządzonych

na dzień 18 maja 2025 r. oraz informuje ustnie o tym wyborców.

Niedopuszczalne jest dokonywanie przez komisję jakichkolwiek skreśleń

i adnotacji na kartach do głosowania.

Czynności przed wydaniem wyborcy kart y do głosowania

38. Przed wydaniem karty do głosowania komisja

1) sprawdza tożsamość wyborcy na podstawie ważnego polskiego paszportu.

Wyłącznie na terenie państw Unii Europejskiej oraz państw, do których można

wjechać na podstawie polskiego dowodu osobistego, w tym Zjednoczonego

Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, obywatel polski może przedstawić

komisji ważny polski dowód osobisty (art. 52 § 3 Kodeksu wyborczego).

Obowiązkowe okazanie dokumentu ma na celu jedynie umożliwienie potwierdzenia

przez komisję tożsamości wyborcy, a nie weryfikacji danych znajdujących się

w okazywanym dokumencie. Komisja dysponuje spisem wyborców, który

potwierdza prawo wybierania ujętych w nim osób w wyborach Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r. Obowiązkiem

komisji podczas wydawania karty do głosowania jest wyłącznie potwierdzenie

tożsamości wyborcy.

Sprawdzenia tożsamości wyborcy należy dokonać w sposób minimalizujący

ryzyko ujawnienia danych osobowych wyborcy osobom trzecim;

2) ustala, czy wyborca jest uprawniony do głosowania w tym obwodzie,

przez sprawdzenie, czy jego nazwisko jest ujęte w spisie wyborców.

39. Przy wykonywaniu powyższych czynności komisja obowiązkowo korzysta z osłony

na spis wyborców, o której mowa w pkt 27 ppkt 6.

Dopisywanie wyborców do spisu wyborców

40. W dniu głosowania, zgodnie z art. 51 § 2 pkt 1 i 2 Kodeksu wyborczego, komisja

dopisuje do spisu wyborców na dodatkowym formularzu spisu i umożliwia

głosowanie

1) osobie przedkładającej zaświadczenie o prawie do głosowania. Członek komisji

ma obowiązek zwrócić szczególną uwagę czy zaświadczenie wydane jest

na pierwsze głosowanie, przeprowadzane w dniu 18 maja 2025 r. W tym celu

członek komisji koniecznie sprawdza, czy na zaświadczeniu wskazano, że dany

wyborca „ma prawo głosować w dniu 18 maja 2025 r. w obwodzie miejsca pobytu

w wyborach: Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu pierwszego

głosowania”. Jest to o tyle istotne, że na zaświadczeniu o prawie do głosowania

na ponowne głosowanie wskazane będzie, że dany wyborca „ma prawo głosować

w dniu 18 maja 2025 r. w obwodzie miejsca pobytu w wyborach: Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej w dniu ponownego głosowania”. Komisja musi

uwzględnić, że na zaświadczeniu o prawie do głosowania na oba głosowania

wskazana będzie data głosowania 18 maja 2025 r. (na ten dzień zostały

zarządzone

wybory).

Zatem

elementem

odróżniającym

zaświadczenia

na pierwsze i ponowne głosowanie będą odpowiednio wyrazy „w dniu

pierwszego głosowania” oraz w „w dniu ponownego głosowania”.

Zaświadczenie należy odebrać od wyborcy i dołączyć do spisu, a w rubryce

uwagi wpisać „Zaświadczenie 18.05” albo „Z 18.05”. Dopiero wtedy komisja

wydaje kartę do głosowania. Komisja zwraca szczególną uwagę, czy przedkładany

jest oryginał zaświadczenia. W przypadku zaświadczeń wydanych przez urząd

gminy musi być na nich umieszczony hologram z nadrukiem „PRP 2025”.

Zaświadczenia wydawane przez konsula nie będą opatrzone hologramem.

Komisja nie wydaje karty do głosowania wyborcy przedkładającemu w dniu

pierwszego głosowania (18 maja 2025 r.) zaświadczenie o prawie do głosowania

wydane na ponowne głosowanie, tj. na którym wskazano, że dany wyborca

„ma prawo głosować w dniu 18 maja 2025 r. w obwodzie miejsca pobytu

w wyborach

Prezydenta

Rzeczypospolitej

Polskiej

w

dniu

ponownego

głosowania”;

2) osobie omyłkowo pominiętej w spisie, jeżeli konsulat, na żądanie komisji,

potwierdzi telefonicznie, że pominięcie jest wynikiem pomyłki powstałej

przy sporządzaniu spisu. Członek komisji, który otrzymał potwierdzenie z konsulatu,

dopisując wyborcę na dodatkowym formularzu spisu, musi za każdym razem

w rubryce „Uwagi” umieścić swoją parafę. Poza tym członek komisji sporządza

dodatkowo, na oddzielnej kartce, notatkę w tej sprawie, z której musi wynikać,

że dopisany wyborca nie został ujęty w spisie wyborców z powodu omyłki, a także

iż zostało to potwierdzone w konsulacie. W notatce podaje się m.in. imię i nazwisko

pracownika konsulatu potwierdzającego omyłkę oraz godzinę tego zdarzenia.

Notatkę, po podpisaniu jej przez członka komisji wraz z jej przewodniczącym

lub zastępcą, dołącza się do spisu wyborców.

Po zakończeniu głosowania dodatkowe formularze spisu wyborców powinny zostać

opatrzone pieczęcią komisji oraz podpisane przez przewodniczącego komisji

lub jego zastępcę.

Komisja nie jest uprawniona do dokonywania jakichkolwiek innych zmian w spisie

wyborców.

Informacji o dopisaniu wyborcy do spisu wyborców, a w szczególności danych

osobowych dopisanego wyborcy, nie należy zamieszczać w uwagach do protokołu

głosowania.

Wydawanie wyborcom kart do głosowania

41. Wyborcy wydaje się jedną kartę do głosowania. Przy wydawaniu kart do głosowania

komisja sprawdza, czy są one ostemplowane jej pieczęcią (patrz pkt 27 ppkt 4).

Ponadto komisja zwraca uwagę, by wyborca potwierdził własnoręcznym podpisem,

w przeznaczonej na to rubryce spisu wyborców, fakt otrzymania karty do głosowania.

Dopóki wyborca nie potwierdzi własnoręcznym podpisem odbioru karty

do głosowania, komisja jej nie wydaje.

Jedynie w przypadku gdy wyborca okaże komisji dokument potwierdzający, że jest

osobą niepełnosprawną o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności

w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej

oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44, 858, 1089, 1165,

1494 i 1961) i nie może w związku z tym potwierdzić otrzymania karty do głosowania,

członek komisji wydaje wyborcy kartę do głosowania, a w rubryce „Uwagi” stwierdza

fakt wydania karty do głosowania oraz przyczynę braku podpisu osoby otrzymującej

kartę do głosowania, parafując adnotację wspólnie z przewodniczącym komisji lub jego

zastępcą.

W przypadku wątpliwości, czy przedłożony dokument upoważnia wyborcę

do niepotwierdzenia odbioru karty do głosowania podpisem w spisie, komisja zwraca

się o pomoc do konsulatu.

42. Przy czynności potwierdzania przez wyborców otrzymania karty do głosowania trzeba

koniecznie zwrócić szczególną uwagę, by podpisy składane były w miejscach

(w linii) odpowiadających ich nazwiskom. Możliwe jest składanie podpisu

bez odwracania spisu.

W przypadku gdy komisja zauważy, że osoba podpisała się w linii przy nazwisku innego

wyborcy, wskazuje tej osobie właściwe miejsce w spisie do złożenia podpisu, a podpis

złożony w niewłaściwym miejscu skreśla. Skreślenie opatruje się adnotacją „podpis

w nieprawidłowym miejscu” i parafami członka komisji oraz przewodniczącego

komisji lub jego zastępcy.

W przypadku gdy w rubryce spisu wyborców w linii przy nazwisku wyborcy, który żąda

wydania karty do głosowania, znajduje się już podpis potwierdzający jej odbiór,

a komisja nie ma wiedzy, że powstał on w wyniku omyłki, komisja odmawia wydania

karty do głosowania.

43. Zwrócić także należy uwagę na bezwzględną konieczność zapewnienia ochrony

danych osobowych wyborców ujętych w spisie, w tym przed ujawnieniem danych

osobowych innych osób przy potwierdzaniu przez wyborcę odbioru karty do głosowania.

W tym celu komisja obowiązkowo stosuje przekazane przez konsula osłony na spis,

o których mowa w pkt 27 ppkt 6, zabezpieczające dane osobowe innych osób ujętych

w spisie. Powyższe dotyczy również dodatkowego formularza spisu wyborców,

który powinien być osłaniany (dane osobowe innych wyborców) podczas składania

na nim podpisów przez wyborców. Niewykonywanie lub niewłaściwe wykonywanie

powyższego obowiązku skutkować może odpowiedzialnością za naruszenie

przepisów dotyczących ochrony danych osobowych.

44. Komisja odmawia ponownego wydania karty do głosowania niezależnie

od przyczyn tego żądania (np. z powodu pomyłkowego wypełnienia karty,

zniszczenia jej itp.).

45. Na wniosek wyborcy komisja jest obowiązana wyjaśnić mu sposób głosowania

w wyborach, a także warunki ważności głosu, zgodnie z informacją umieszczoną

na karcie do głosowania. Wyjaśnienie to nie może zawierać elementów agitacyjnych.

46. Ponadto

komisja

jest

obowiązana,

na

prośbę

wyborcy

niepełnosprawnego

oraz wyborcy, który najpóźniej w dniu głosowania ukończył 60 lat, do przekazania

ustnie treści obwieszczeń wyborczych w zakresie informacji o zarejestrowanych

kandydatach na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Przekaz ten powinien się

ograniczać do poinformowania wyborcy o liczbie zarejestrowanych kandydatów,

ich numerach na karcie do głosowania, a także imionach i nazwiskach kandydatów.

Czynności te wykonuje przewodniczący komisji lub zastępca przewodniczącego

w obecności innego członka komisji. Członkowie komisji nie mogą udzielać

wyborcom innych informacji niż wskazane w pkt 37 oraz 45 i 46.

Przebieg głosowania

47. W czasie głosowania komisja zwraca uwagę, by wyborcy głosowali osobiście i w taki

sposób, aby nie została naruszona tajność głosowania, a także aby głosowanie

nie zostało wykorzystane przez wyborców do prowadzenia agitacji wyborczej. Kartę

do głosowania wyborcy zobowiązani są wrzucać do urny w taki sposób, aby strona

zadrukowana była niewidoczna (art. 52 § 6 Kodeksu wyborczego).

48. Niedopuszczalne jest głosowanie za członka rodziny lub za inną osobę.

49. Wyborcy niepełnosprawnemu, na jego prośbę, może pomagać w głosowaniu inna

osoba, w tym także niepełnoletnia. Pomoc ta może mieć tylko techniczny charakter.

Nie może ona polegać na sugerowaniu wyborcy sposobu głosowania lub na głosowaniu

w zastępstwie tego wyborcy. Dopuszczalne jest, aby na życzenie wyborcy

niepełnosprawnego w miejscu zapewniającym tajność głosowania przebywała osoba

udzielająca pomocy. Pomocy w głosowaniu nie może udzielać członek komisji, mąż

zaufania, obserwator społeczny ani obserwator międzynarodowy (art. 53 i 103c § 2

Kodeksu wyborczego).

50. Komisja zwraca uwagę, by wyborcy nie wynosili kart do głosowania poza lokal

wyborczy. W przypadku gdy komisja zauważy, że ktoś wyniósł kartę do głosowania

na zewnątrz, lub otrzyma informację, że w lokalu wyborczym lub poza nim ktoś taką

kartę przyjmuje lub posiada, nie będąc do tego uprawnionym, np. oferowane jest

odstąpienie karty, obowiązana jest niezwłocznie zawiadomić o tym właściwego konsula

i fakt ten opisać w punkcie 24 protokołu głosowania.

51. Komisja zwraca również uwagę, aby wyborcy nie wrzucali do urny innych

przedmiotów niż karty do głosowania. W razie stwierdzenia takich przypadków fakt

ten należy opisać w punkcie 24 protokołu głosowania.

52. Komisja, na żądanie wyborcy, obowiązana jest wydać zaświadczenie potwierdzające

wzięcie udziału w głosowaniu, którego wzór stanowi załącznik do wytycznych.

53. Na żądanie wyborcy komisja obowiązana jest również wydać zaświadczenie

potwierdzające odmowę wydania karty do głosowania z podaniem przyczyny odmowy

(np. gdy wyborca nie jest ujęty w spisie wyborców).

54. Zaświadczenia, o których mowa w pkt 52 i 53, sporządza się w jednym egzemplarzu.

Informację o wydaniu zaświadczenia umieszcza się w rubryce spisu „Uwagi”

przy nazwisku wyborcy, którego zaświadczenie dotyczyło. Zaświadczenia podpisuje

przewodniczący komisji lub zastępca przewodniczącego i opatruje pieczęcią komisji.

55. Komisja na bieżąco sprawdza w spisie liczbę podpisów potwierdzających

otrzymanie karty do głosowania przez wyborców.

W przypadku gdy liczba ta przekroczy 70 % liczby otrzymanych przez komisję kart

do głosowania, komisja obowiązana jest powiadomić właściwego konsula o możliwej

potrzebie uruchomienia dla niej rezerwy kart.

Natomiast gdy liczba ta przekroczy 80 % liczby otrzymanych przez komisję kart

do głosowania, komisja występuje do właściwego konsula o wydanie kart z rezerwy.

Prawidłowe wykonanie tych zadań ma na celu zapobieżenie sytuacji, w której

w lokalu wyborczym zabraknie kart do głosowania i konieczne będzie oczekiwanie

na doręczenie kart do głosowania przez przedstawicieli konsula. Taka sytuacja jest

bowiem niedopuszczalna.

56. W przypadku gdy komisja stwierdzi, że w lokalu wyborczym przebywa duża liczba

wyborców i zaczynają tworzyć się kolejki osób oczekujących na głosowanie,

ma ona obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu przywrócenia

sprawności głosowania. W tym celu komisja postępuje w sposób określony w pkt 36.

57. Komisja czuwa, aby nie doszło do przepełnienia urny wyborczej. Jeżeli komisja

stwierdzi, że urna niedługo się zapełni, powinna niezwłocznie zwrócić się

do właściwego konsula o dostarczenie drugiej urny, chyba że przed rozpoczęciem

głosowania została dostarczona druga urna wyborcza.

58. W przypadku gdy urna uległa zapełnieniu, komisja powinna zakleić oraz opieczętować

wlot tej urny i wykorzystać drugą urnę. Urna, która uległa zapełnieniu, pozostaje

w lokalu wyborczym. Przed rozpoczęciem stosowania drugiej urny komisja sprawdza

czy jest ona pusta, a następnie zamyka ją i opieczętowuje w sposób, o którym mowa

w pkt 32 ppkt 7. Obie urny powinny być ustawione w takim miejscu, by były przez cały

czas głosowania pod nadzorem wyznaczonego członka komisji oraz widoczne

dla członków komisji i mężów zaufania, obserwatorów społecznych oraz obserwatorów

międzynarodowych.

59. Przepisy Kodeksu wyborczego nie zabraniają robienia zdjęć w lokalu wyborczym

przez wyborców pod warunkiem, że m.in.

1) nie narusza to

a) porządku w lokalu wyborczym,

b) powagi i tajności głosowania,

c) praw osób trzecich do ochrony dóbr osobistych, w szczególności ochrony

wizerunku,

d) przepisów dotyczących ochrony danych osobowych;

2) nie zakłóca przebiegu głosowania.

Przewodniczący komisji zobowiązany jest do czuwania nad zapewnieniem tajności

głosowania oraz nad utrzymaniem porządku i spokoju w czasie głosowania. W związku

z tym uprawniony jest, jeżeli uzna to za zasadne, do wydania zakazu wykonania zdjęć

przez wyborcę w lokalu wyborczym.

Niedopuszczalne jest robienie zdjęć lub nagrywanie spisu wyborców.

60. W związku z tym, że członkowie komisji nie są funkcjonariuszami publicznymi

opublikowanie zdjęć zrobionych w lokalu wyborczym zarówno przez przedstawicieli

mediów, jak i przez wyborców może wiązać się z odpowiedzialnością cywilną związaną

z opublikowaniem wizerunków osób uczestniczących w głosowaniu, członków komisji

lub mężów zaufania albo obserwatorów społecznych bez ich zgody.

Przerwa w głosowaniu

61. Głosowania nie wolno przerywać, chyba że w wyniku nadzwyczajnych wydarzeń

zostanie ono przejściowo lub trwale uniemożliwione. Przez nadzwyczajne wydarzenie

należy rozumieć wyłącznie takie, które realnie uniemożliwia głosowanie

(np. katastrofa budowlana dotycząca budynku, w którym znajduje się lokal wyborczy).

Nie

są

nadzwyczajnymi

wydarzeniami

sytuacje

o

charakterze

techniczno-

-organizacyjnym (brak właściwej pieczęci, trudność w dostaniu się do budynku

lub lokalu

przed

rozpoczęciem

głosowania,

zapełnienie

się

urny

itp.).

Do nadzwyczajnych wydarzeń uzasadniających zarządzenie przerwy w głosowaniu

nie należy także sytuacja, w której wyborcy, którzy przybyli do lokalu wyborczego

albo – z uwagi na warunki lokalowe – ustawili się w kolejce przed lokalem wyborczym,

przed godziną zakończenia głosowania (21.00), realizują swoje czynne prawo

wyborcze na podstawie art. 39 § 4 Kodeksu wyborczego, tj. oddają swoje głosy

po godzinie 21.00.

62. O przyczynach uzasadniających – zdaniem komisji – zarządzenie przerwy

w głosowaniu, jego przedłużenie lub odroczenie komisja powiadamia niezwłocznie

właściwego konsula oraz, za jego pośrednictwem, Okręgową Komisję Wyborczą

nr 21 w Warszawie i za jej zgodą podejmuje uchwałę o zarządzeniu przerwy

w głosowaniu, jego przedłużeniu lub odroczeniu. Uchwałę w tej sprawie komisja

bezzwłocznie podaje do publicznej wiadomości oraz przesyła, za pośrednictwem

konsula, Okręgowej Komisji Wyborczej nr 21 w Warszawie, która przekazuje

ją Państwowej Komisji Wyborczej. Uchwałę tę komisja załącza do protokołu

głosowania i czyni o tym adnotację w punkcie 19 protokołu głosowania.

63. W razie przerwania lub odroczenia głosowania, o ile nie zagraża to życiu i zdrowiu

członków komisji, komisja

1) zakleja i opieczętowuje wlot urny;

2) ustala liczbę

a) niewykorzystanych kart do głosowania,

b) osób uprawnionych do głosowania, czyli liczbę osób ujętych w spisie wyborców

wraz z wyborcami dopisanymi przez komisję na dodatkowym formularzu spisu,

c) wydanych kart na podstawie podpisów osób w spisie wyborców;

3) spis wyborców, niewykorzystane karty do głosowania oraz inne dokumenty komisji

umieszcza w odrębnych pakietach, opieczętowuje je i opisuje;

4) urnę wraz z pakietami oddaje na przechowanie przewodniczącemu komisji.

Z czynności tych komisja sporządza protokół, podając w nim liczbę niewykorzystanych

kart do głosowania, liczbę osób uprawnionych do głosowania i liczbę wydanych kart

do głosowania.

64. Po sporządzeniu protokołu przewodniczący komisji zamyka lokal wyborczy

i opieczętowuje wejście do lokalu pieczęcią komisji. Pieczęć komisji oddaje się

na przechowanie zastępcy przewodniczącego lub innemu członkowi komisji.

65. Konsul zapewnia ochronę lokalu komisji w czasie przerwy w głosowaniu. Komisja

oczekuje na przybycie przedstawiciela konsula, który będzie odpowiedzialny

za ochronę lokalu. Zadania i tryb postępowania konsula w zakresie ochrony lokalu

określa rozporządzenie Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 23 lutego 2015 r.

w sprawie szczegółowych wymagań oraz obowiązków konsula w zakresie ochrony

lokalu wyborczego w czasie przerwy w głosowaniu (Dz. U. poz. 292).

66. Przed wznowieniem głosowania komisja stwierdza protokolarnie, czy pieczęcie

na wejściu do lokalu wyborczego, na urnie (ewentualnie plomby, o których mowa

w pkt 32 ppkt 7) i pakietach z kartami oraz spisem nie zostały naruszone. W razie

naruszenia pieczęci (ewentualnie plomb), braku któregokolwiek z pakietów

albo dokumentów komisja opisuje stwierdzony stan w punkcie 24 protokołu

głosowania, zawiadamia o tym niezwłocznie właściwego konsula i za jego

pośrednictwem Okręgową Komisję Wyborczą nr 21 w Warszawie, a następnie

wykonuje czynności wskazane przez tę okręgową komisję wyborczą.

Rozdział V

Zakończenie głosowania

67. O godzinie 21.00 przewodniczący komisji zarządza zakończenie głosowania. Komisja

zamyka lokal. Komisje utworzone za granicą nie mają możliwości zakończenia

głosowania wcześniej niż o godz. 21.00, nawet w przypadku wzięcia udziału

w głosowaniu przez wszystkich wyborców ujętych w spisie wyborców. Natomiast

komisje utworzone na polskich statkach morskich mogą zarządzić wcześniejsze

zakończenie głosowania, pod warunkiem, że wszyscy wyborcy wpisani do spisu

wyborców oddali swoje głosy. Zarządzenie wcześniejszego zakończenia głosowania

może nastąpić nie wcześniej niż o godzinie 18.00. O zarządzeniu zakończenia

głosowania przewodniczący komisji niezwłocznie zawiadamia kapitana statku

oraz, za jego pośrednictwem, Okręgową Komisję Wyborczą nr 21 w Warszawie.

68. Wyborcom przybyłym do lokalu, w tym wyborcom, którzy – z uwagi na warunki

lokalowe – ustawili się w kolejce przed lokalem wyborczym przed godziną 21.00,

należy umożliwić oddanie głosu (art. 39 § 4 Kodeksu wyborczego). O tego rodzaju

sytuacji należy niezwłocznie zawiadomić właściwego konsula oraz, za jego

pośrednictwem, Okręgową Komisję Wyborczą nr 21 w Warszawie.

69. W przypadku konieczności umożliwienia oddania głosu wyborcom przybyłym

do lokalu oraz wyborcom, którzy – z uwagi na warunki lokalowe – ustawili się w kolejce

przed lokalem wyborczym, komisja zobowiązana jest do zagwarantowania,

aby poza nimi nie mogły głosować inne osoby, które przybyły do lokalu wyborczego

(ustawiły się w kolejce) po godzinie 21.00.

70. Działania, o których mowa w pkt 69, mogą polegać np. na wydawaniu wyborcom

przybyłym do lokalu wyborczego przed godziną zakończenia głosowania oznaczonych

pieczęcią komisji kartek i/lub na zabezpieczeniu końca kolejki przez członka komisji.

Kolejka cały czas musi być bowiem pilnowana, aby wyborcy przybyli po 21.00

nie mogli zagłosować (np. przez członków komisji, którzy rotacyjnie będą pilnowali

kolejki na jej końcu i z boków). Działania te członkowie komisji realizują przy wsparciu

osób skierowanych przez konsula.

71. Po zamknięciu lokalu wyborczego i po zakończeniu głosowania w lokalu oprócz

członków komisji mogą przebywać mężowie zaufania, obserwatorzy społeczni

i obserwatorzy międzynarodowi. Ponadto wyłącznie w czasie otwierania urny

i wyjmowania z niej kart dopuszczalna jest obecność w lokalu dziennikarzy,

na zasadach, o których mowa w pkt 17. Mężowie zaufania, obserwatorzy społeczni

i obserwatorzy międzynarodowi nie mogą uczestniczyć w liczeniu głosów ani pomagać

członkom komisji w wykonywaniu ich zadań.

72. W przypadku gdy komisji zapewniono obsługę informatyczną, w lokalu w miejscu

wyznaczonym

przez

przewodniczącego

może

przebywać

również

operator

informatycznej obsługi komisji.

73. Niezwłocznie po zakończeniu głosowania oraz opuszczeniu lokalu przez ostatniego

wyborcę przewodniczący komisji zapieczętowuje wlot urny wyborczej, zaklejając

go paskiem papieru opatrzonym pieczęcią komisji i podpisami jej członków. Jeżeli

komisja otrzymała jednorazowe plomby – nalepki foliowe opatrzone unikatowym

numerem, o których mowa w pkt 32 ppkt 7, za ich pomocą zabezpiecza wlot urny.

W takim przypadku numer plomby, niezwłocznie po jej założeniu, powinien być

wpisany przez przewodniczącego komisji lub jego zastępcę do wewnętrznego

protokołu. Nalepkę foliową opatruje się pieczęcią komisji.

74. W przypadku gdyby komisja znalazła w lokalu wyborczym lub w budynku, w którym

znajduje się lokal wyborczy, w trakcie głosowania albo po jego zakończeniu, kartę

(lub karty) do głosowania pozostawioną przez wyborcę, komisja nie jest uprawniona

do wrzucenia jej do urny wyborczej. Karty takiej nie uwzględnia się

przy obliczeniach. W takim przypadku odnalezioną kartę należy zapakować w odrębny

pakiet, opieczętować go i opisać. Informację o odnalezieniu karty do głosowania należy

odnotować w punkcie 24 protokołu głosowania. Pakiet ten należy przekazać konsulowi

w depozyt w drugim opakowaniu zbiorczym, o którym mowa w pkt 124, łącznie

z innymi dokumentami.

Rozdział VI

Ustalenie wyników głosowania i sporządzenie protokołu głosowania

Informacje wstępne

75. Czynności

związane

z

ustaleniem

wyników

głosowania

w

obwodzie

i sporządzeniem protokołu głosowania komisja wykonuje wspólnie, w możliwie

pełnym

składzie,

lecz

nie

mniejszym

niż

2/3

jej

pełnego

składu,

w tym przewodniczący lub jego zastępca. Jeżeli wskutek obliczeń okaże się, że 2/3

liczby pełnego składu komisji jest liczbą ułamkową, wówczas należy dokonać

zaokrąglenia w górę. Oznacza to, że wszystkie czynności związane z ustaleniem

wyników głosowania w obwodzie i sporządzeniem protokołu głosowania komisja

powołana w liczbie

1) 5 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 4 osoby;

2) 6 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 4 osoby;

3) 7 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 5 osób;

4) 8 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 6 osób;

5) 9 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 6 osób;

6) 10 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 7 osób;

7) 11 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 8 osób;

8) 12 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 8 osób;

9) 13 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 9 osób.

76. Nie jest dopuszczalne tworzenie z członków komisji grup roboczych, które

wykonywałyby oddzielnie czynności po zakończeniu głosowania.

Obliczania wyników głosowania nie można również dokonywać w ten sposób, że karty

do głosowania liczą członkowie komisji w grupkach lub liczą je partiami poszczególni

członkowie komisji w oddzielnych miejscach, przy odrębnych stolikach itp., a dopiero

potem dokonuje się zsumowania wyników.

77. Przed ustaleniem przez komisję ważności karty do głosowania, ważności głosu, oddania

głosu na danego kandydata, każda karta do głosowania jest okazywana wszystkim

obecnym członkom komisji, co należy rozumieć wyłącznie jako zakaz przeglądania

kart i wykonywania czynności związanych z ustaleniem wyników głosowania

pojedynczo przez część członków komisji albo w odrębnych grupach.

78. Wykonywanie czynności komisji w zakresie ustalenia wyników głosowania

1) powinno zostać tak zorganizowane, by każdy z członków komisji widział karty

do głosowania i mógł dokonać ich oceny;

2) nie może prowadzić do utrudniania, opóźniania lub paraliżowania pracy

komisji.

79. Komisja przystępuje do ustalenia wyników głosowania i sporządzenia projektu

protokołu głosowania. Czynności opisane w pkt 80–118 dotyczą przygotowania

projektu protokołu głosowania, ale należy wykonywać je na odpowiednich

formularzach protokołu głosowania.

80. Liczby w protokole głosowania wpisuje się, zaczynając od prawej strony,

tj. w następujący sposób: liczby jednocyfrowe wpisuje się w ostatniej kratce

z prawej strony, liczby dwucyfrowe – w dwóch ostatnich kratkach z prawej strony,

liczby trzycyfrowe – w trzech ostatnich kratkach z prawej strony itd., czyli tak,

aby ostatnia cyfra wpisywanej liczby wypadła w ostatniej kratce z prawej strony.

Jeżeli ustalona przez komisję liczba wynosi zero, w ostatniej kratce z prawej strony

należy wpisać cyfrę „0”.

Rozliczenie kart do głosowania

81. Protokół głosowania wypełnia się, przestrzegając poniższych zasad

1) wypełnianie punktu 1 protokołu głosowania

Komisja wpisuje w punkcie 1 ustaloną po ich przeliczeniu przed rozpoczęciem

głosowania liczbę otrzymanych kart do głosowania (patrz pkt 32 ppkt 2), dodając

ewentualne karty otrzymane z rezerwy.

2) wypełnianie punktu 2 protokołu głosowania

Kolejną czynnością komisji jest ustalenie liczby wyborców uprawnionych

do głosowania w chwili zakończenia głosowania.

Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby osób umieszczonych w spisie

(łącznie z osobami dopisanymi przez komisję w trakcie głosowania na dodatkowych

formularzach spisu) w chwili zakończenia głosowania.

Liczbę wyborców uprawnionych do głosowania wpisuje się w punkcie 2

protokołu głosowania.

3) wypełnianie punktu 3 protokołu głosowania

Komisja przelicza niewykorzystane karty do głosowania. Ustaloną przez komisję

liczbę niewykorzystanych kart do głosowania wpisuje się w punkcie 3

protokołu głosowania.

Karty niewykorzystane należy zapakować w pakiet, opieczętować go i opisać.

4) wypełnianie punktu 4 protokołu głosowania

Kolejną czynnością komisji jest ustalenie liczby wyborców, którym wydano karty

do głosowania w lokalu wyborczym.

Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby podpisów potwierdzających

otrzymanie karty do głosowania (łącznie z adnotacjami dotyczącymi braku

możliwości złożenia podpisu przez wyborców niepełnosprawnych posiadających

orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności).

Liczba ta nie może być większa od liczby wyborców uprawnionych do głosowania

(punkt 2 protokołu głosowania).

Liczbę wyborców, którym wydano karty do głosowania w lokalu wyborczym,

wpisuje się w punkcie 4 protokołu głosowania.

5) wypełnianie punktu 16 protokołu głosowania

Na podstawie danych ustalonych we wskazany wyżej sposób komisja ustala,

czy liczba niewykorzystanych kart do głosowania (punkt 3 protokołu głosowania)

i liczba wyborców, którym wydano karty do głosowania w lokalu wyborczym

(punkt 4 protokołu głosowania), stanowią w sumie liczbę kart, które otrzymała

komisja (punkt 1 protokołu głosowania).

W razie stwierdzenia niezgodności należy ponownie przeliczyć podpisy w spisie

wyborców. Jeżeli po przeliczeniu podpisów niezgodność nadal występuje, należy

po raz kolejny przeliczyć niewykorzystane karty do głosowania. W przypadku

stwierdzenia innej niż poprzednio liczby niewykorzystanych kart do głosowania

trzeba obowiązkowo zmienić tę liczbę w punkcie 3 protokołu głosowania.

Jeśli natomiast po ponownym przeliczeniu podpisów w spisie i niewykorzystanych

kart do głosowania wynik rozliczenia kart będzie ten sam – przypuszczalna

przyczyna niezgodności musi być opisana w punkcie 16 protokołu głosowania.

W punkcie tym należy wskazać przypuszczalną przyczynę niezgodności,

a nie wyłącznie informację, że niezgodność występuje.

W razie braku miejsca w protokole głosowania na opisanie przyczyn rozbieżności

należy dokonać tego na oddzielnej kartce papieru, która stanowić będzie załącznik

do protokołu głosowania. W protokole głosowania zaś należy zamieścić informację

o sporządzeniu załącznika. Jeżeli niezgodność nie występuje, w punkcie 16

protokołu głosowania należy wpisać wyrazy „brak uwag”.

6) wypełnianie punktu 5 protokołu głosowania

W punkcie 5 protokołu głosowania wpisuje się cyfrę „0”.

7) wypełnianie punktu 6 protokołu głosowania

W punkcie 6 protokołu głosowania wpisuje się ustaloną wcześniej liczbę z punktu 4

protokołu głosowania, tj. liczbę wyborców, którym wydano karty do głosowania

w lokalu wyborczym.

8) wypełnianie punktu 7 protokołu głosowania

W punkcie 7 protokołu głosowania wpisuje się cyfrę „0”.

9) wypełnianie punktu 8 protokołu głosowania

Komisja ustala liczbę wyborców głosujących na podstawie zaświadczenia o prawie

do głosowania.

Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby adnotacji w rubryce „Uwagi” spisu,

że wyborca zagłosował na podstawie zaświadczenia.

Uzyskaną liczbę komisja obowiązkowo porównuje z liczbą otrzymanych

zaświadczeń. Liczby te powinny być równe. Jeżeli zachodzi rozbieżność

pomiędzy tymi liczbami, komisja dokonuje ponownego przeliczenia.

Ustaloną

przez

komisję

liczbę

wyborców

głosujących

na

podstawie

zaświadczenia o prawie do głosowania wpisuje się w punkcie 8 protokołu

głosowania.

Liczba z punktu 8 musi być mniejsza lub równa liczbie z punktu 4.

10) wypełnianie punktów 9–9e protokołu głosowania

W punktach 9–9e protokołu głosowania wpisuje się cyfrę „0”.

Następnie komisja odkłada projekt protokołu głosowania i podejmuje czynności

związane z ustaleniem wyników głosowania.

Ustalenie wyników głosowania

82. Komisja sprawdza, czy pieczęcie na urnie wyborczej oraz na wlocie do urny wyborczej

lub jednorazowe plomby – nalepki foliowe, o których mowa w pkt 32 ppkt 7, pozostały

nienaruszone, po czym otwiera urnę wyborczą i wyjmuje z niej karty do głosowania.

83. Zaleca się zachowanie staranności przy wyjmowaniu kart z urny wyborczej, aby karty

do głosowania nie zostały uszkodzone. Poza tym należy wyjmować karty do głosowania

z urny wyborczej w taki sposób, aby jej nie uszkodzić. Niedopuszczalne

jest przewracanie wypełnionej urny wyborczej. W przypadku gdy urna wyborcza jest

znacznie zapełniona, należy w pierwszej kolejności wyjąć część kart do głosowania,

a dopiero

później

ewentualnie

przechylić

urnę

wyborczą,

zachowując

przy tym szczególną ostrożność.

84. W przypadku stwierdzenia, że w urnie znajdują się inne przedmioty niż karty

do głosowania (w tym np. czyste kartki papieru, itp.), komisja oddziela je od kart

do głosowania, a informacje o ich odnalezieniu odnotowuje w punkcie 24 protokołu

głosowania.

85. Komisja przegląda wszystkie karty do głosowania i wydziela z nich karty całkowicie

przedarte na dwie lub więcej części, których nie bierze się pod uwagę

przy obliczeniach.

Karty takie należy zapakować w pakiet, opieczętować go i opisać.

Wypełnianie punktu 10 i 17 protokołu głosowania

86. Komisja liczy karty całe wyjęte z urny wyborczej. Ustaloną liczbę kart do głosowania

wyjętych z urny wyborczej komisja wpisuje w punkcie 10 protokołu głosowania.

W punkcie 10a protokołu głosowania wpisuje się cyfrę „0”.

Jeżeli liczba kart wyjętych z urny (punkt 10 protokołu głosowania) nie jest równa liczbie

wyborców, którym wydano karty do głosowania w lokalu wyborczym (punkt 4

protokołu głosowania), wówczas przypuszczalną przyczynę tego stanu rzeczy należy

omówić w punkcie 17 protokołu głosowania.

Przyczynę tę należy ustalić po przeliczeniu kart ważnych i nieważnych. Jeżeli różnica

nie występuje, w punkcie tym należy wpisać wyrazy „brak uwag”.

W razie braku miejsca w protokole głosowania na opisanie przyczyn rozbieżności

należy dokonać tego na oddzielnej kartce, którą załącza się do protokołu.

W takim przypadku

informację

o

sporządzeniu

w punkcie 17 protokołu głosowania.

35

załącznika

należy

zamieścić

Wypełnianie punktu 11 i punktu 18 protokołu głosowania

87. Komisja wydziela i liczy karty nieważne (tj. bez pieczęci komisji lub inne

niż urzędowo ustalone).

Ustaloną liczbę kart nieważnych wpisuje się w punkcie 11 protokołu głosowania.

Należy uważać, aby omyłkowo w tym punkcie protokołu głosowania nie wpisać liczby

głosów nieważnych, o których będzie mowa w dalszej części wytycznych.

Jeżeli liczba kart nieważnych jest większa niż 0, przypuszczalną przyczynę wystąpienia

kart nieważnych należy opisać w punkcie 18 protokołu głosowania.

Jeżeli liczba kart nieważnych wynosi 0, w punkcie 11 protokołu głosowania należy

wpisać „0”, a w punkcie 18 protokołu głosowania wyrazy „brak kart nieważnych”.

Karty nieważne należy zapakować w pakiet, opieczętować go i opisać.

Wypełnianie punktu 12 protokołu głosowania

Pozostałe karty są kartami ważnymi i na ich podstawie ustala się wyniki głosowania.

Liczbę kart ważnych wpisuje się w punkcie 12 protokołu głosowania.

Suma kart nieważnych (punkt 11 protokołu głosowania) i kart ważnych

(punkt 12 protokołu głosowania) musi być równa liczbie kart wyjętych z urny

(punkt 10 protokołu głosowania).

Następnie komisja ustala wyniki głosowania w obwodzie.

Wypełnianie punktu 13 protokołu głosowania

88. Na podstawie kart ważnych komisja ustala liczbę głosów nieważnych oraz głosów

ważnych.

Komisja jest obowiązana przejrzeć całą kartę do głosowania, a nie poprzestać

na miejscu, w którym postawiono znak „x”, gdyż może się okazać, że znak taki

wyborca postawił przy nazwiskach więcej niż jednego kandydata, co powoduje

nieważność głosu.

89. W trakcie przeglądania kart do głosowania komisja odkłada osobno karty z głosami

nieważnymi i osobno karty z głosami ważnymi.

90. Ustalając, czy głos na karcie jest ważny, czy nieważny, komisja stosuje poniższe

reguły

1) w przypadkach wątpliwych należy przyjmować, że znakiem „x” postawionym

w kratce są co najmniej dwie linie, które przecinają się w obrębie kratki.

Ustalenie, czy postawiony znak jest znakiem „x” w rozumieniu Kodeksu

wyborczego oraz czy postawiony jest on w kratce, czy poza nią, należy

do komisji;

2) wszelkie znaki, wykreślenia, przekreślenia, w tym również i znak „x”

postawiony przez wyborcę poza przeznaczoną na to kratką, traktuje się jako

dopiski, które nie wpływają na ważność głosu;

3) wszelkie inne znaki niż znak „x”, tj. niebędące co najmniej dwiema liniami,

które przecinają się w obrębie kratki, naniesione w obrębie kratki, również

nie wpływają na ważność głosu.

91. Wyborca może głosować na jednego kandydata, stawiając na karcie do głosowania znak

„x” z lewej strony obok jego nazwiska (art. 311 Kodeksu wyborczego).

92. Za nieważny uznaje się głos, gdy wyborca w kratce na karcie do głosowania

1) postawił znak „x” przy nazwisku więcej niż jednego kandydata;

2) nie postawił znaku „x” przy nazwisku żadnego kandydata.

93. Jeżeli na karcie do głosowania znajdzie się nazwisko kandydata skreślonego

przez Państwową Komisję Wyborczą z listy kandydatów, komisja, ustalając wyniki

głosowania i sporządzając protokół głosowania, postępuje tak, jakby skreślonego

nazwiska nie było na karcie do głosowania. Oznacza to, że

1) jeżeli na karcie do głosowania znak „x” został postawiony wyłącznie w kratce obok

nazwiska skreślonego kandydata, to głos taki uznaje się za nieważny;

2) jeżeli na karcie do głosowania znak „x” został postawiony w kratce obok nazwiska

skreślonego kandydata i obok nazwiska innego kandydata, to taki głos jest ważny

i oddany został na tego innego kandydata; w takim przypadku znak „x” obok

nazwiska skreślonego kandydata traktuje się jako dopisek w rozumieniu art. 41

Kodeksu wyborczego.

94. Wyodrębnione karty z głosami nieważnymi według przyczyn nieważności głosu liczy

się i odkłada, a ich liczbę, ustaloną zgodnie z pkt 88, 90, 92 i 93 ppkt 1 wpisuje się

w punkcie 13 protokołu głosowania.

W punkcie 13a protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych z powodu

postawienia znaku „x” obok nazwiska dwóch lub większej liczby kandydatów.

W punkcie 13b protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych z powodu

niepostawienia znaku „x” obok nazwiska żadnego kandydata.

W punkcie 13c protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych z powodu

postawienia znaku „x” wyłącznie obok skreślonego nazwiska kandydata.

Suma liczb z punktów od 13a do 13c musi być równa liczbie z punktu 13.

95. Karty ważne z głosami nieważnymi należy zapakować w odrębne pakiety – według

przyczyn nieważności głosu – opieczętować je i opisać: „Głosy nieważne z kart

ważnych w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w głosowaniu w dniu

……………… 2025 r. z powodu ……………….. – ............”.

(data głosowania)

(przyczyna nieważności)

(liczba)

96. Następnie opisane w powyższy sposób pakiety z głosami nieważnymi według

przyczyny nieważności głosu należy zapakować w jeden pakiet i opisać: „Głosy

nieważne z kart ważnych w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

w głosowaniu w dniu ……………………2025 r. – ....................”.

(data głosowania)

(liczba)

Wypełnianie punktu 14 protokołu głosowania

97. Komisja liczy głosy ważne oddane łącznie na wszystkich kandydatów i ich liczbę

wpisuje w punkcie 14 protokołu głosowania.

Następnie komisja sumuje liczby głosów nieważnych (punkt 13 protokołu głosowania)

i głosów ważnych (punkt 14 protokołu głosowania) i porównuje wynik z wcześniej

wpisaną liczbą kart ważnych (punkt 12 protokołu głosowania). Liczby te muszą być

równe.

Jeżeli

występuje

rozbieżność,

należy

poszukać

przyczyny

i po sprostowaniu obliczeń właściwe liczby wpisać do protokołu głosowania.

błędu

Wypełnianie punktu 15 protokołu głosowania

98. Komisja ustala – na podstawie kart z głosami ważnymi – liczbę głosów ważnych

oddanych na poszczególnych kandydatów na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

99. Ustalenia tego komisja dokonuje na

przygotowanych wcześniej arkuszach

pomocniczych z nazwiskami i imionami wszystkich kandydatów na Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustaloną liczbę głosów ważnych oddanych na poszczególnych kandydatów komisja

wpisuje w punkcie 15 protokołu głosowania odpowiednio przy nazwiskach

poszczególnych kandydatów.

Sumę liczb głosów ważnych oddanych na poszczególnych kandydatów wpisuje się

w rubryce „Razem” punktu 15 protokołu głosowania.

Liczba głosów ważnych oddanych na wszystkich kandydatów (rubryka „Razem”

punktu 15 protokołu głosowania) musi być równa liczbie głosów ważnych oddanych

łącznie na wszystkich kandydatów (punkt 14 protokołu głosowania). Jeżeli występuje

rozbieżność, należy poszukać przyczyny błędu i po sprostowaniu obliczeń właściwe

liczby wpisać do protokołu.

Jeżeli w okresie po wydrukowaniu kart do głosowania Państwowa Komisja Wyborcza

skreśliła nazwisko kandydata, skreślone nazwisko kandydata umieszcza się

(pozostawia) w odpowiedniej części protokołu głosowania, a w miejscu

przeznaczonym na wpisanie liczby głosów wpisuje się „XXXXX”.

100. Po ustaleniu liczby głosów oddanych na poszczególnych kandydatów komisja pakuje

w odrębne pakiety karty z głosami oddanymi na każdego kandydata i na każdym

pakiecie umieszcza nazwisko kandydata i liczbę oddanych na niego głosów. Pakiety

te komisja pakuje w jeden zbiorczy pakiet, opieczętowuje go i opisuje: „Głosy ważne

z kart ważnych w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w głosowaniu w dniu

………………..…. 2025 r. – ................”.

(data głosowania)

(liczba)

Staranne wykonanie tych czynności pozwoli na szybkie wyjaśnienie ewentualnych

błędów w obliczeniach, a także zarzutów wynikających z uwag mężów zaufania

lub członków komisji, albo protestów wyborców.

101. Następnie komisja wypełnia w pozostałych punktach protokół głosowania.

Wypełnianie punktu 20 protokołu głosowania

102. Jeżeli przy pracach komisji obecni byli mężowie zaufania, w punkcie 20 protokołu

głosowania należy wpisać ich liczbę. Jeżeli w komisji nie było mężów zaufania,

w punkcie tym należy wpisać „0”.

Wypełnianie punktu 21 protokołu głosowania

103. W punkcie 21 protokołu głosowania wpisuje się cyfrę „0”.

Uwagi do protokołu głosowania wnoszone przez mężów zaufania

Wypełnianie punktu 22 protokołu głosowania

104. Do protokołu głosowania mogą wnieść uwagi mężowie zaufania obecni przy pracach

komisji.

Uwagi mężów zaufania komisja wpisuje bezpośrednio do protokołu w punkcie 22

protokołu głosowania.

105. Mąż zaufania, który wniósł uwagę, podpisuje ją w protokole głosowania. Jeżeli

mężowie zaufania nie zgłosili uwag lub nie byli obecni przy sporządzaniu protokołu

głosowania, należy wpisać wyrazy „brak zarzutów”.

Jeżeli treść uwag mężów zaufania nie mieści się na formularzu, należy napisać

je na odrębnych kartkach i dołączyć do protokołu głosowania, zaznaczając

to w punkcie 22 protokołu głosowania.

Uwagi do protokołu głosowania wnoszone przez członków komisji

Wypełnianie punktu 23 protokołu głosowania

106. Do protokołu głosowania uwagi mogą wnieść także członkowie komisji uczestniczący

w jej pracach.

Uwagi członków komisji wpisuje się bezpośrednio do protokołu w punkcie 23

protokołu głosowania.

Członek komisji, który wniósł uwagę z wymienieniem konkretnych zarzutów, podpisuje

ją w protokole głosowania. Jeżeli członkowie komisji nie zgłosili uwag, w punkcie

tym należy wpisać wyrazy „brak zarzutów”.

Jeżeli treść uwag członków komisji nie mieści się na formularzu, należy napisać

je na odrębnych kartkach i dołączyć do protokołu głosowania, zaznaczając

to w punkcie 23 protokołu głosowania.

107. Zamieszczając uwagi mężów zaufania lub członków komisji w protokole głosowania,

należy bezwzględnie pamiętać o przestrzeganiu przepisów z zakresu ochrony

danych osobowych. Jeżeli w treści uwag zostaną zamieszczone dane osobowe, należy

je zanonimizować na kopii protokołu głosowania wywieszanej w miejscu łatwo

dostępnym dla zainteresowanych i widocznym po zamknięciu lokalu, o czym mowa

w pkt 116.

108. Komisja ma obowiązek ustosunkować się do zarzutów wniesionych przez mężów

zaufania lub członków komisji, załączając do protokołu głosowania wyjaśnienia.

Sporządzenie protokoł u głosowania i podanie go do publicznej wiadomości

109. Po ręcznym sporządzeniu projektu protokołu głosowania w celu przygotowania

ostatecznej treści protokołu głosowania, w szczególności w celu sprawdzenia

poprawności dokonanych obliczeń, komisja wprowadza dane z protokołu głosowania

do aplikacji „Protokoły obwodowe”, zwanej dalej „aplikacją”, dostarczonej komisji

wraz z systemem teleinformatycznym.

Sprawdzanie poprawności sporządzenia projektu protokołu głosowania

110. Sprawdzanie danych z ręcznie sporządzonego projektu protokołu głosowania odbywa

się w następujący sposób

1) przewodniczący lub zastępca przewodniczącego komisji przekazuje operatorowi

informatycznej obsługi komisji sporządzony przez komisję projekt protokołu

głosowania. Osoba ta wprowadza wszystkie dane z projektu protokołu głosowania

do aplikacji. W trakcie wprowadzania danych aplikacja może sygnalizować

na ekranie monitora błędy (w kolorze czerwonym) i ostrzeżenia (w kolorze żółtym).

Mimo tej sygnalizacji przygotowane dane liczbowe należy wprowadzić do końca,

a następnie postępować jak w ppkt 2 i 3;

2) w przypadku gdy po wprowadzeniu wszystkich danych liczbowych aplikacja

sygnalizuje błędy lub błędy i ostrzeżenia, należy wydrukować zestawienie błędów.

Następnie obowiązkiem komisji jest ustalenie przyczyny błędu i jego usunięcie

przez wprowadzenie w odpowiednich rubrykach prawidłowych danych liczbowych,

bowiem bez usunięcia błędów protokół głosowania nie może zostać wydrukowany.

W tym celu komisja powinna przeanalizować treść zestawienia błędów, sprawdzić

odpowiednie dane liczbowe na arkuszach pomocniczych, sprawdzić prawidłowość

działań arytmetycznych, a jeśli to jest konieczne – powtórzyć czynności związane

z ustaleniem wyników głosowania. Wydrukowane zestawienie błędów podpisują

wszystkie osoby wchodzące w skład komisji uczestniczące w ustalaniu wyników

głosowania oraz opatruje się je pieczęcią komisji. Dokument ten nie jest dostarczany

Okręgowej Komisji Wyborczej nr 21 w Warszawie, lecz pozostaje w dokumentacji

komisji;

3) w przypadku gdy

aplikacja nie

sygnalizuje błędów (zostały usunięte

lub ich nie było), a jedynie sygnalizuje ostrzeżenia, obowiązkiem komisji

jest przeanalizowanie treści ostrzeżeń i – w razie stwierdzenia ich zasadności –

dokonanie korekty danych liczbowych. Jeżeli natomiast komisja, po analizie

ostrzeżeń, dojdzie do wniosku, że dane liczbowe są prawidłowe, powinna wpisać

w aplikacji uzasadnienie zajętego stanowiska. Uzasadnienie to znajdzie się

na wydruku raportu ostrzeżeń, który powinien zostać podpisany przez wszystkie

osoby wchodzące w skład komisji, uczestniczące w ustalaniu wyników głosowania

oraz opatrzony pieczęcią komisji i przekazany wraz z protokołem głosowania

do Okręgowej Komisji Wyborczej nr 21 w Warszawie;

4) jeśli aplikacja nie sygnalizowała błędów lub zostały one usunięte, należy

wydrukować projekt protokołu głosowania. Przed wydrukiem należy zaznaczyć

w aplikacji imiona i nazwiska członków komisji uczestniczących w ustalaniu

wyników głosowania, którzy podpiszą protokół głosowania.

Awaria drukarki lub inne przeszkody w wydrukowaniu projektu protokołu

głosowania nie zwalniają komisji posiadającej obsługę informatyczną z obowiązku

wprowadzenia do aplikacji danych ze sporządzonego ręcznie projektu protokołu

głosowania;

5) komisja zobowiązana jest sprawdzić zgodność danych z wydrukowanego projektu

protokołu głosowania z ustalonymi wynikami głosowania. Sprawdzenia dokonuje

się poprzez odczytanie na głos danych z wydrukowanego projektu protokołu

głosowania i porównanie ich z danymi z ręcznie sporządzonego projektu

protokołu głosowania przekazanego operatorowi informatycznej obsługi

komisji.

111. W każdym etapie prac w aplikacji, oprócz operatora informatycznej obsługi komisji,

powinni brać udział wszyscy członkowie komisji obecni w lokalu wyborczym,

w tym przewodniczący komisji lub jego zastępca. Dotyczy to w szczególności sytuacji,

gdy pomieszczenie, w którym swoje obowiązki wykonuje operator informatycznej

obsługi komisji, znajduje się w innym pomieszczeniu przynależnym do lokalu

wyborczego. Przy tych czynnościach mogą być też obecni mężowie zaufania

i obserwatorzy społeczni oraz obserwatorzy międzynarodowi.

112. Po wydrukowaniu z aplikacji projektu protokołu głosowania jakakolwiek zmiana

w tym projekcie powoduje konieczność ponownego jego wydruku.

113. Wydrukowany protokół głosowania w dwóch egzemplarzach (oryginały) podpisują

wszyscy członkowie komisji obecni przy jego sporządzeniu, także ci, którzy wnieśli

do niego uwagi. Oba egzemplarze protokołu głosowania opatruje się pieczęcią komisji.

Powyższe obowiązki dotyczą zarówno komisji, w których protokół głosowania został

sporządzony za pomocą wydruku, jak i komisji, w których protokół głosowania został

sporządzony ręcznie.

Komisje, w których egzemplarze protokołu głosowania drukowane są z aplikacji,

zwracają dodatkowo uwagę, by wydrukowane zostały wszystkie strony oraz strona

zawierająca kod QR.

Wszyscy członkowie komisji obecni przy sporządzeniu protokołu głosowania parafują

wszystkie strony obu egzemplarzy protokołu głosowania, z wyjątkiem strony

z podpisami członków komisji i stron pustych (dotyczy to przypadku drukowania

dwustronnego). Podpisy nie powinny nachodzić na kod kreskowy znajdujący się

na protokole głosowania.

114. Każda komisja posiadająca obsługę informatyczną ma obowiązek, po podpisaniu

protokołu głosowania, wprowadzenia do sieci elektronicznego przekazywania danych

w nim zawartych. W imieniu komisji dokonuje tego operator informatycznej obsługi

komisji. Szczegółowy tryb postępowania w tym zakresie, a także w przypadku braku

możliwości wprowadzenia danych do sieci elektronicznego przekazywania danych

określony jest w

1) uchwale nr 158/2025 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 16 kwietnia 2025 r.

w sprawie zasad i trybu przekazywania Okręgowej Komisji Wyborczej Nr 21

w Warszawie, właściwej dla dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy, wyników

głosowania i protokołów głosowania z obwodów utworzonych za granicą

w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja

2025 r. (M.P. poz. 380);

2) uchwale nr 159/2025 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 16 kwietnia 2025 r.

w sprawie zasad i trybu przekazywania Okręgowej Komisji Wyborczej Nr 21

w Warszawie, właściwej dla dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy, wyników

głosowania i protokołów głosowania z obwodów utworzonych na polskich statkach

morskich w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień

18 maja 2025 r. (M.P. poz. 381).

115. Poza oryginałami protokołu głosowania (dwa egzemplarze), o których mowa

w pkt 113, komisja sporządza dwie kopie protokołu głosowania (bez strony

z kodem QR).

Kopie

protokołu

głosowania

w

miarę

możliwości

technicznych

powinny

być kserokopiami protokołu głosowania sporządzonego przez komisję. Jako kopie

można wykorzystać także wydruki dodatkowych egzemplarzy projektu protokołu

głosowania (w komisjach korzystających ze wspomagania informatycznego). Kopie

protokołu głosowania w komisjach, które nie miały obsługi informatycznej i nie miały

możliwości zrobienia ich kserokopii, sporządza się z wykorzystaniem dodatkowych

formularzy protokołu głosowania. W tytułach formularzy należy wykreślić wyraz

„protokół” i wpisać wyrazy „kopia protokołu”. Kopie poświadczają za zgodność

z oryginałem członkowie komisji obecni przy ich sporządzeniu, podpisując je, parafując

każdą stronę i opatrując je pieczęcią komisji na ostatniej stronie. Obowiązki te dotyczą

zarówno komisji, w których kopie protokołu głosowania są kserokopiami protokołu

głosowania, zostały sporządzone ręcznie lub w których zostały one sporządzone

w systemie teleinformatycznym. Kopie protokołu głosowania nie mogą zawierać

strony z kodem QR.

116. Jeden egzemplarz kopii protokołu głosowania, po zabezpieczeniu przed wpływem

warunków atmosferycznych (deszcz itp.), komisja wywiesza w miejscu łatwo

dostępnym dla zainteresowanych i widocznym po zamknięciu lokalu wyborczego.

Kopia protokołu głosowania powinna być wywieszona w taki sposób, żeby możliwe

było jej odczytanie także z wózka inwalidzkiego. Jeżeli w treści uwag zostaną

zamieszczone dane osobowe, należy je zanonimizować na kopii protokołu głosowania

podawanej do publicznej wiadomości. Do publicznej wiadomości poprzez

wywieszenie nie podaje się strony z kodem QR.

Wywieszenie

kopii

protokołu

głosowania

powinno

nastąpić

niezwłocznie

po jego sporządzeniu.

117. Poza przypadkami nadzwyczajnych wydarzeń (np. katastrofa budowlana dotycząca

budynku, w którym znajduje się lokal wyborczy) komisja nie może opuścić lokalu

wyborczego przed wywieszeniem kopii protokołu głosowania. Jednakże w obwodach

głosowania, w których ze względu na różnicę czasu, wywieszenie kopii protokołu

głosowania będzie możliwe po upływie kilku godzin (np. w obwodach na półkuli

zachodniej) członkowie komisji mogą opuścić lokal po sporządzeniu protokołu

i przekazaniu wyników głosowania, a następnie, po zakończeniu głosowania w kraju,

powrócić do lokalu, by podać do publicznej wiadomości wyniki głosowania.

118. W przypadku sprostowań dokonywanych w protokole głosowania komisja obowiązana

jest podać niezwłocznie treść sprostowanego protokołu głosowania do publicznej

wiadomości poprzez wywieszenie go obok wcześniej wywieszonego tam protokołu

głosowania (patrz pkt 116).

119. Drugi egzemplarz kopii protokołu głosowania, o którym mowa w pkt 115,

przewodniczący komisji lub jego zastępca przekazuje niezwłocznie konsulowi.

120. W miarę możliwości technicznych zainteresowani mężowie zaufania mogą otrzymać

kopie protokołu głosowania. Kopie protokołu głosowania otrzymać mogą także

zainteresowani członkowie komisji.

Komisje mają obowiązek wydania kopii protokołu w przypadku zgłoszenia takiego

żądania przez męża zaufania lub członka komisji, jeżeli tylko pozwalają

na to możliwości techniczne. Nie jest to zatem decyzja uznaniowa komisji,

lecz jej obowiązek. Dotyczy to również przypadku, gdy konieczne było sporządzenie

nowego protokołu głosowania lub naniesienie poprawek na już sporządzonym

protokole. Niewydanie kopii protokołu głosowania możliwe jest wyłącznie w sytuacji

braku sprawnego urządzenia (kserokopiarki) umożliwiającego sporządzenie kopii

lub brak możliwości wydruku kopii protokołu głosowania. Uwierzytelnienia wydruku

kopii protokołu głosowania dokonuje przewodniczący komisji lub jego zastępca. Kopie

przeznaczone dla mężów zaufania lub członków komisji nie muszą być podpisywane

przez jej członków.

Rozdział VII

Przekazywanie protokołów głosowania

Okręgowej Komisji Wyborczej nr 21 w Warszawie

121. Zasady oraz tryb przekazywania protokołów głosowania z obwodów utworzonych

1) za granicą szczegółowo regulują przepisy uchwały, o której mowa w pkt 114 ppkt 1;

2) na polskich statkach morskich szczegółowo regulują przepisy uchwały, o której

mowa w pkt 114 ppkt 2.

Rozdział VIII

Postępowanie z dokumentami z wyborów

122. Po sporządzeniu protokołu głosowania i podaniu go do publicznej wiadomości komisja

segreguje dokumenty z wyborów.

123. Do pierwszego opakowania zbiorczego (np. worka lub pudełka) komisja wkłada

osobno sporządzone wcześniej, opisane pakiety zawierające posegregowane ważne,

nieważne i niewykorzystane karty do głosowania w wyborach.

Po dokładnym zamknięciu opakowanie zbiorcze opisuje się i pieczętuje przy użyciu

pieczęci komisji, w sposób uniemożliwiający jego otwarcie bez naruszenia odcisku

pieczęci. W przypadku użycia worków do przygotowania opakowań zbiorczych komisja

zamyka worek, oklejając go dokładnie taśmą klejącą, i nakłada plombę strunową, jeżeli

została przekazana komisji.

124. Do drugiego opakowania zbiorczego (np. worka lub pudełka) komisja wkłada

wszystkie pozostałe dokumenty z głosowania, tj.

1) drugi egzemplarz protokołu głosowania;

2) spis wyborców (w tym dodatkowe formularze spisu) wraz z dołączonymi do niego

zaświadczeniami o prawie do głosowania;

3) ewentualnie nieuwzględnione w obliczeniach karty do głosowania niewrzucone

do urny wyborczej znalezione przez komisję, o których mowa w pkt 74,

o ile komisja takie karty odnalazła w lokalu wyborczym lub budynku, w którym

znajduje się lokal;

4) zestawienie błędów sygnalizowanych przez aplikację dostarczoną komisji

wraz z systemem teleinformatycznym, o którym mowa w pkt 110 ppkt 2;

5) wszystkie arkusze pomocnicze i niewykorzystane formularze protokołu

głosowania (także błędnie wypełnione) oraz wadliwie sporządzone protokoły

głosowania, drugie egzemplarze raportu ostrzeżeń dotyczące protokołu

głosowania;

Po dokładnym zamknięciu opakowanie zbiorcze opisuje się i pieczętuje przy użyciu

pieczęci komisji, w sposób uniemożliwiający jego otwarcie bez naruszenia odcisku

pieczęci. W przypadku użycia worków do przygotowania opakowań zbiorczych komisja

zamyka worek, oklejając go dokładnie taśmą klejącą, i nakłada plombę strunową,

jeżeli została przekazana komisji.

125. Do trzeciego opakowania zbiorczego komisja wkłada pozostałą dokumentację

komisji, w tym protokoły posiedzeń i uchwały, urzędowe obwieszczenia,

komunikaty oraz inne dokumenty dotyczące obsługi komisji. Po dokładnym

zamknięciu opakowanie zbiorcze opisuje się i pieczętuje przy użyciu pieczęci komisji,

w sposób uniemożliwiający jego otwarcie bez naruszenia odcisku pieczęci.

126. Po wykonaniu tych czynności komisja zobowiązana jest do sprawdzenia,

czy wszystkie przygotowane wcześniej opakowania zbiorcze z dokumentami

z wyborów zostały właściwie opisane, opieczętowane i zabezpieczone.

127. Po otrzymaniu informacji o przyjęciu protokołu głosowania przez Okręgową Komisję

Wyborczą nr 21 w Warszawie przewodniczący komisji przy pomocy członków komisji

przekazuje w depozyt konsulowi

1) wszystkie opakowania zbiorcze, o których mowa w pkt 123–125;

2) pieczęć komisji;

3) osłony na spis wyborców zapewniające ochronę danych osobowych osób

ujętych w spisie, o których mowa w pkt 27 pkt 6;

4) niewykorzystane materiały biurowe przekazane komisji, o których mowa

w pkt 27 ppkt

8,

w

tym

jednorazowe

plomby

–

nalepki

foliowe

wraz z protokołem wewnętrznym wykorzystanych plomb.

Sposób przekazania należy uzgodnić wcześniej z osobami, którym materiały te są

przekazywane.

Rozdział X

Ponowne głosowanie

128. Ponowne głosowanie w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej odbywa się

14. dnia po pierwszym głosowaniu, jeżeli w pierwszym głosowaniu żaden z kandydatów

nie uzyskał więcej niż połowy ważnie oddanych głosów.

129. Ponowne głosowanie przeprowadza i ustala jego wyniki w obwodzie ta sama komisja,

która przeprowadziła głosowanie w dniu 18 maja 2025 r.

130. Zadania komisji w zakresie przygotowania i przeprowadzenia ponownego głosowania,

ustalenia jego wyników, sporządzenia protokołu głosowania, podania go do publicznej

wiadomości i przekazania pełnomocnikowi Okręgowej Komisji Wyborczej nr 21

w Warszawie są analogiczne jak te związane z przeprowadzeniem głosowania w dniu

18 maja 2025 r., z zastrzeżeniem pkt 131–135.

131. Podczas wszystkich czynności komisji w dniu ponownego głosowania w lokalu

wyborczym

mogą

przebywać

wyłącznie

mężowie

zaufania

wyznaczeni

przez pełnomocników wyborczych (lub osoby przez nich upoważnione) komitetów

wyborczych, które zgłosiły kandydatów uczestniczących w ponownym głosowaniu,

oraz obserwatorzy społeczni i obserwatorzy międzynarodowi. Mężowie zaufania

oraz obserwatorzy społeczni, a także obserwatorzy międzynarodowi mogą

legitymować się zaświadczeniami dotyczącymi wyborów przeprowadzanych

w dniu pierwszego głosowania. Pełnomocnicy wyborczy, jeżeli zajdzie taka potrzeba,

mogą wyznaczyć do pełnienia funkcji męża zaufania nową osobę. W ponownym

głosowaniu obowiązuje także zasada, że komitet wyborczy, który zgłosił kandydata

uczestniczącego w ponownym głosowaniu, może reprezentować tylko jeden mąż

zaufania. Mężowie zaufania danego komitetu wyborczego mogą jednakże zmieniać się

w ciągu pracy komisji (patrz pkt 4).

132. Głosowanie ponowne przeprowadza się na podstawie tych samych spisów wyborców,

podlegających

aktualizacji.

Komisja

otrzyma

zaktualizowany,

wydrukowany

przed ponownym głosowaniem, egzemplarz spisu, na którym w rubryce przeznaczonej

do potwierdzania otrzymania karty przez wyborcę wpisana będzie data ponownego

głosowania. Komisja dopisuje do spisu wyborców w dniu ponownego głosowania

wyłącznie osoby wskazane w punkcie 40, w sposób omówiony w tym punkcie.

133. W czasie ponownego głosowania wyborcy przedkładający zaświadczenie o prawie

do głosowania w dniu ponownego głosowania są dopisywani do spisu na podstawie tego

zaświadczenia. Na zaświadczeniu o prawie do głosowania na ponowne głosowanie

wskazane będzie, że dany wyborca „ma prawo głosować w dniu 18 maja 2025 r.

w obwodzie miejsca pobytu w wyborach: Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu

ponownego głosowania”. Komisja, dopisując nazwisko wyborcy w rubryce „Uwagi”,

umieszcza adnotację „Zaświadczenie 01.06” albo „Z 01.06”. Komisja szczególnie

starannie sprawdza, czy przedstawiane przez wyborców zaświadczenia o prawie

do głosowania dotyczą ponownego głosowania. Komisja odmawia wydania karty

do głosowania wyborcy przedkładającemu w dniu ponownego głosowania (1 czerwca

2025 r.) zaświadczenie o prawie do głosowania wydane na pierwsze głosowanie,

tj. na którym wskazano, że dany wyborca „ma prawo głosować w dniu 18 maja 2025 r.

w obwodzie miejsca pobytu w wyborach: Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu

pierwszego głosowania”.

134. Otrzymując kartę do głosowania w ponownym głosowaniu, każdy wyborca kwituje

jej odbiór własnoręcznym podpisem w spisie wyborców w rubryce przeznaczonej

na „Potwierdzenie otrzymania karty. Głosowanie w dniu 1 czerwca 2025 r.”

135. Tryb ustalenia wyników głosowania w obwodzie i sporządzania protokołu głosowania,

podania go do publicznej wiadomości, przekazania do Okręgowej Komisji Wyborczej

nr 21 w Warszawie, a także przekazania dokumentów w depozyt, jest analogiczny

do ustalania wyników pierwszego głosowania w dniu 18 maja 2025 r., z tym że komisja

sporządza protokół głosowania, o którym mowa w § 1 pkt 4 uchwały nr 53/2025

Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 3 lutego 2025 r. w sprawie wzorów protokołów

głosowania i protokołu o wynikach głosowania stosowanych w wyborach Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej.