Obwieszczenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 6 października 2025 r. w sprawie włączenia kwalifikacji wolnorynkowej "Edukowanie o zmianie klimatu" do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 23 października 2025 r.

Poz. 1117

OBWIESZCZENIE

MINISTRA KLIMATU I ŚRODOWISKA 1)

z dnia 6 października 2025 r.

w sprawie włączenia kwalifikacji wolnorynkowej „Edukowanie o zmianie klimatu”

do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji

Na podstawie art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U.

z 2024 r. poz. 1606) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia informacje o włączeniu kwalifikacji wolnorynkowej „Edukowanie o zmianie klimatu” do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji.

Minister Klimatu i Środowiska: P. Hennig-Kloska

1)

Minister Klimatu i Środowiska kieruje działem administracji rządowej – klimat, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa

Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu i Środowiska (Dz. U. poz. 995).

Załącznik do obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska

z dnia 6 października 2025 r. (M.P. poz. 1117)

INFORMACJE O WŁĄCZENIU KWALIFIKACJI WOLNORYNKOWEJ „EDUKOWANIE O ZMIANIE KLIMATU”

DO ZINTEGROWANEGO SYSTEMU KWALIFIKACJI

1.

Nazwa kwalifikacji wolnorynkowej

Edukowanie o zmianie klimatu

2.

Poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji przypisany do kwalifikacji wolnorynkowej

5 poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji

3.

Efekty ucz enia się wymagane dla kwalifikacji wolnorynkowej

Syntetyczna charakterystyka efektów uczenia się

Osoba posiadająca kwalifikację wolnorynkową „Edukowanie o zmianie klimatu” jest przygotowana do pełnienia roli edukatora klimatycznego. Ma interdyscyplinarną wiedzę dotyczącą mechanizmów, przyczyn i skutków współczesnej zmiany

klimatu, a także zna wybrane metody przystosowania się do niej oraz ograniczania jej. Potrafi korzystać ze źródeł informacji

i krytycznie je oceniać. Posługuje się podstawową wiedzą o procesach i zjawiskach społeczno-psychologicznych, istotnych

przy komunikowaniu wiedzy na temat zmiany klimatu. Potrafi zidentyfikować często występujące błędy w rozumowaniu

oraz błędy logiczne i jest w stanie podjąć dyskusję na ich temat. Potrafi samodzielnie zaplanować i przeprowadzić zajęcia na

temat współczesnej zmiany klimatu w formie wykładu oraz ćwiczeń praktycznych. Przekazuje wiedzę w sposób angażujący

uczestników. Dopasowuje treści i formę zajęć do grupy uczestników. Potrafi ewaluować i ulepszać swoją pracę. Wyznacza

cele własnego rozwoju jako edukatora klimatycznego, wskazując swoje mocne i słabe strony.

Zestaw 1. Posługiwanie się wiedzą o klimacie

Poszczególne efekty

uczenia się

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

Charakteryzuje

mechanizmy rządzące

klimatem

1. Rozróżnia pojęcia pogody i klimatu.

2. Wyjaśnia, czym są gazy cieplarniane.

3. Wyjaśnia zjawisko efektu cieplarnianego.

4. Omawia bilans energetyczny Ziemi (uwzględniając zagadnienia: albedo, ilość energii słonecznej docierającej do Ziemi, skład atmosfery).

5. Rozróżnia metody transferu energii w systemie klimatycznym Ziemi.

6. Wymienia elementy systemu klimatycznego Ziemi.

7. Opisuje na przykładach mechanizmy wymuszeń oraz ujemnych i dodatnich sprzężeń klimatycznych.

8. Opisuje obieg węgla w przyrodzie z uwzględnieniem jego rezerwuarów i procesów wymiany

węgla oraz proporcje między poszczególnymi rezerwuarami i procesami wymiany węgla.

9. Wymienia co najmniej 3 gazy cieplarniane długożyciowe o największym udziale w efekcie cieplarnianym.

10. Opisuje, czym jest naturalna wewnętrzna zmienność klimatu, podając przykład.

Charakteryzuje

przyczyny zmiany

klimatu

1. Rozróżnia pojęcia efektu cieplarnianego i zmiany klimatu oraz omawia różnice między

współczesną zmianą klimatu a tymi, które zachodziły wcześniej, pod względem tempa zmian

i ich przyczyn.

2. Wskazuje fizyczne przyczyny współczesnej zmiany klimatu.

3. Wskazuje przyczyny nasilenia efektu cieplarnianego na przestrzeni ostatnich 200 lat

z uwzględnieniem różnych rodzajów źródeł emisji gazów cieplarnianych.

4. Omawia powiązanie między wielkością gospodarki a poziomem emisji gazów cieplarnianych.

5. Omawia przykład kontrowersji przy szacowaniu wkładu sektora gospodarki do ogólnej

emisji gazów cieplarnianych, uwzględniając emisje bezpośrednie i pośrednie.

6. Omawia równanie Kaya identity (tożsamość Kaya).

7. Omawia konsekwencje wykładniczego wzrostu gospodarczego w kontekście granic wzrostu

i granic planetarnych.

Charakteryzuje skutki

zmiany klimatu

1. Określa znaczenie zmiany klimatu dla pogody, uwzględniając temperaturę, opady i częstotliwość występowania ekstremów oraz ich intensywność.

2. Określa znaczenie zmiany klimatu dla kriosfery (lód morski, lodowce, lądolody i wieloletnia

zmarzlina).

3. Określa wpływ zmiany klimatu na wzrost poziomu morza.

4. Podaje przykłady wpływu zmiany klimatu na ekosystemy morskie i lądowe.

5. Omawia przykład migracji gatunków spowodowany zmianą klimatu.

6. Wskazuje wpływ zmiany klimatu na dostępność wody słodkiej.

7. Omawia wpływ zmiany klimatu na społeczeństwo i działalność człowieka, na przykład na

zdrowie, ubóstwo, bezpieczeństwo, migracje, nierówności społeczne i rolnictwo.

8. Omawia wpływ zmiany klimatu na ryzyko wystąpienia konfliktów zbrojnych.

Charakteryzuje

powiązania kryzysu

klimatycznego z innymi

kryzysami

1. Podaje przykłady powiązań między kryzysem klimatycznym a kryzysami społecznymi,

takimi jak nierówności społeczne, ubóstwo, migracje i konflikty zbrojne, a także przykłady

wpływu kryzysu klimatycznego na bezpieczeństwo i zdrowie.

2. Podaje przykłady powiązań między kryzysem klimatycznym a kryzysami środowiskowymi, takimi jak kryzys bioróżnorodności, eutrofizacja wód i zanieczyszczenie środowiska,

odwołując się do koncepcji granic planetarnych.

3. Rozróżnia pojęcia śladu ekologicznego, śladu węglowego oraz emisji w cyklu życia produktu.

Charakteryzuje źródła

emisji gazów

cieplarnianych

1. Określa udział głównych grup źródeł energii w światowej produkcji energii.

2. Określa znaczenie wyboru źródeł energii dla poziomu emisji gazów cieplarnianych.

3. Określa znaczenie sposobów użytkowania terenu dla poziomu emisji gazów cieplarnianych (na przykład gospodarka rolno-leśna, ochrona terenów przyrodniczych).

Charakteryzuje działania

związane z adaptacją

do zmiany klimatu

i mitygacją zmiany

klimatu

1. Rozróżnia pojęcia: adaptacja do zmiany klimatu i mitygacja zmiany klimatu.

2. Podaje przykłady działań adaptacyjnych.

3. Podaje przykłady działań mitygacyjnych.

4. Wskazuje przykłady działań adaptacyjnych i mitygacyjnych w podziale na obszary: technologiczny, behawioralny i społeczno-ekonomiczny.

5. Omawia znaczenie odejścia od paliw kopalnych dla mitygacji zmiany klimatu.

6. Wymienia zalety i wady (z punktu widzenia środowiska i klimatu) wybranego działania

adaptacyjnego lub mitygacyjnego opartego na rozwiązaniach technologicznych.

7. Wymienia zalety i wady (z punktu widzenia środowiska i klimatu) wybranego działania

adaptacyjnego lub mitygacyjnego opartego na przyrodzie.

Omawia i korzysta

ze źródeł informacji

dotyczących klimatu

i emisji gazów

cieplarnianych

1. Wskazuje pierwotne źródła pozyskiwania wiedzy o klimacie, takie jak badania satelitarne,

oceanograficzne, paleoklimatyczne i geologiczne.

2. Wymienia kryteria oceny rzetelności informacji pozyskiwanych z Internetu.

3. Wyszukuje dane dotyczące klimatu i emisji gazów cieplarnianych, posługując się minimum jednym serwisem internetowym pozwalającym na przeglądanie aktualnych i historycznych danych pochodzących z wiarygodnych źródeł.

4. Omawia różnice pomiędzy publikacją w recenzowanym piśmie naukowym a publikacją

z innego źródła.

5. Wskazuje warunki powstawania raportów przygotowywanych przez Międzyrządowy

Zespół ds. Zmian Klimatu (Intergovernmental Panel on Climate Change – IPCC).

6. Omawia projekcje zmiany klimatu zawierające minimum dwa scenariusze.

Zestaw 2. Posługiwanie się wiedzą z zakresu psychologii i komunikacji

Poszczególne efekty

uczenia się

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

Charakteryzuje procesy

i zjawiska społeczno-psychologiczne

1. Rozróżnia rodzaje negacjonizmu klimatycznego, w tym literalnego i implikacyjnego.

2. Wyjaśnia następujące zjawiska społeczno-psychologiczne w kontekście zmiany klimatu

wyparcie, opór, dystansowanie się i dysonans poznawczy.

3. Wymienia bariery utrudniające przyjęcie wiedzy o zmianie klimatu i podjęcie skutecznych działań mitygacyjnych.

Ocenia przekazy

komunikacji medialnej

1. Podaje przykłady przekazów medialnych opóźniających podjęcie działań mitygacyjnych.

2. Omawia zjawisko greenwashingu, podając przykłady.

3. Wskazuje różnice między zmianami systemowymi a indywidualnymi, rozpoznając je na

przykładach przekazów medialnych dotyczących mitygacji zmiany klimatu.

Charakteryzuje reakcje

indywidualne

1. Wymienia możliwe reakcje emocjonalne u jednostki związane ze zdobyciem lub pogłębieniem wiedzy o zmianie klimatu, podając przykłady.

2. Wymienia sposoby radzenia sobie ze stresem.

3. Omawia, jak reakcje emocjonalne zmieniają się w czasie.

4. Omawia sposoby wspierania jednostki w radzeniu sobie z trudnymi emocjami.

Identyfikuje błędne

argumenty i manipulację

1. Identyfikuje błędy w rozumowaniu oraz błędy logiczne, takie jak nadmierne uogólnienia, opieranie się na niereprezentatywnych przykładach, fałszywa dychotomia i wybiórczość myślenia.

2. Identyfikuje techniki manipulacji w argumentacji, takie jak chochoł, fałszywi eksperci

i nierealne oczekiwania.

3. Odpowiada na argumenty zawierające błędy logiczne lub manipulacje.

Zestaw 3. Planowanie i prowadzenie zajęć dotyczących współczesnej zmiany klimatu

Poszczególne efekty

uczenia się

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

Przygotowuje zajęcia

dotyczące zmiany

klimatu

1. Określa cele zajęć.

2. Dobiera zawartość merytoryczną oraz formę zajęć do celów zajęć i charakteru grupy uczestników, to jest do wieku uczestników, poziomu wykształcenia uczestników i liczebności grupy.

3. Przygotowuje konspekt zajęć zawierający elementy wykładu oraz elementy ćwiczeń praktycznych.

4. Projektuje zajęcia z wykorzystaniem metod aktywizujących.

Prowadzi zajęcia

dotyczące zmiany

klimatu z elementami

metod aktywizujących

1. Prezentuje fragment wykładu z przygotowanych przez siebie zajęć.

2. Komunikuje się z szacunkiem.

3. Wzbudza i utrzymuje uwagę uczestników.

4. Zachowuje spójność wypowiedzi z gestykulacją i zachowaniem.

Dokonuje autorefleksji

oraz projektuje własny

rozwój zawodowy

1. Dokonuje autoanalizy w kontekście usprawniania własnego warsztatu.

2. Wskazuje obszary do własnego rozwoju zawodowego.

3. Omawia zalety korzystania z superwizji lub superwizji koleżeńskiej.

4.

Ramowe wymagania dotyczące metod przeprowadzania walidacji, osób przeprowadzających

walidację oraz warunków organizacyjnych i materialnych niezbędnych do prawidłowego

i bezpiecznego przeprowadzania walidacji

4.1. Wymagania dotyczące metod przeprowadzania walidacji

Weryfikacja efektów uczenia się (walidacja) może być przeprowadzona za pomocą następujących metod

1) testu teoretycznego;

2) analizy dowodów i deklaracji (dopuszczalne dowody: portfolio zawierające wykaz działań podjętych przez osobę

przystępującą do walidacji, w tym dokumenty, referencje i inne informacje poświadczające kompetencje związane

z edukowaniem o zmianie klimatu);

3) wywiadu swobodnego (rozmowy z komisją);

4) wywiadu ustrukturyzowanego (rozmowy z komisją);

5) obserwacji w warunkach symulowanych;

6) zadań praktycznych (studium przypadku).

4.2. Wymagania dotyczące osób przeprowadzających walidację

Etap walidacji prowadzi komisja walidacyjna złożona z minimum 3 osób, spośród których jest wybierany przewodniczący.

Wszyscy członkowie komisji walidacyjnej spełniają łącznie następujące warunki, z tym że każdy z tych członków spełnia

co najmniej jeden z warunków

1) posiada kwalifikację pełną na 8 poziomie Polskiej Ramy Kwalifikacji;

2) posiada kwalifikację pełną minimum na 7 poziomie Polskiej Ramy Kwalifikacji w dziedzinie psychologii lub pedagogiki;

3) posiada kwalifikację pełną minimum na 7 poziomie Polskiej Ramy Kwalifikacji w dziedzinie nauk ścisłych i przyrodniczych oraz spełnia co najmniej jeden z warunków

a) w ciągu ostatnich 3 lat przeprowadził minimum 5 wykładów lub spotkań dotyczących współczesnej zmiany klimatu,

b) jest autorem lub współautorem publikacji dydaktycznych lub popularnonaukowych dotyczących współczesnej

zmiany klimatu;

4) posiada kwalifikację pełną minimum na 7 poziomie Polskiej Ramy Kwalifikacji oraz w ostatnim roku przeprowadził

minimum 5 wykładów lub spotkań dotyczących współczesnej zmiany klimatu.

4.3. Warunki organizacyjne i materialne niezbędne do prawidłowego i bezpiecznego przeprowadzenia walidacji

Walidacja jest przeprowadzana stacjonarnie. Instytucja certyfikująca musi zapewnić warunki odpowiednie do przeprowadzenia walidacji, w szczególności pomieszczenie, w którym jest możliwe przeprowadzenie walidacji, wyposażone

w sprzęt i materiały umożliwiające przedstawienie prezentacji audiowizualnej, takie jak urządzenie z dostępem do Internetu (komputer stacjonarny lub laptop), oraz flipchart lub tablicę wraz z narzędziami umożliwiającymi pisanie na ich

powierzchni (odpowiednio flamastry lub kreda).

5.

Warunki, jakie musi spełniać osoba przystępująca do walidacji

Do walidacji może przystąpić osoba, która posiada kwalifikację pełną minimum na 4 poziomie Polskiej Ramy Kwalifikacji lub świadectwo dojrzałości.

6.

Inne, poza pozytywnym wynikiem walidacji, warunki uzyskania kwalifikacji wolnorynkowej

Brak

7.

Okres ważności certyfikatu potwierdzającego nadanie kwalifikacji wolnorynkowej

Bezterminowy

8.

Termin dokonywania przeglądu kwalifikacji, z uwzględnieniem terminu, o którym mowa

w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifi kacji

Nie rzadziej niż raz na 5 lat