Uchwała nr 262/2024 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 10 maja 2024 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w wyborach posłów do Parlamentu Europejskiego zarządzonych na dzień 9 czerwca 2024 r.

§ 1. Ustala się wytyczne dla obwodowych komisji wyborczych dotyczące zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w wyborach posłów do Parlamentu Europejskiego zarządzonych na dzień 9 czerwca 2024 r., stanowiące

załącznik nr 1 do wytycznych;

2) wzór ewidencji czasu przebywania mężów zaufania w lokalu wyborczym stanowi

załącznik nr 2 do wytycznych;

3) wzór zaświadczenia usprawiedliwiającego nieobecność w pracy członka

obwodowej komisji wyborczej stanowi załącznik nr 3 do wytycznych;

4) wzór

uchwały

w

sprawie

zarządzenia

zastosowania

urny

pomocniczej

przy przeprowadzeniu głosowania stanowi załącznik nr 4 do wytycznych;

5) wzór wykazu wyborców, którzy wyrazili chęć głosowania przy użyciu urny

pomocniczej w pomieszczeniu, w którym przebywają, stanowi załącznik nr 5

do wytycznych;

6) wzór uchwały w sprawie przerwy w głosowaniu w lokalu wyborczym w celu

przeprowadzenia głosowania przy użyciu urny pomocniczej stanowi załącznik

nr 6 do wytycznych;

7) wzór protokołu przekazania spisu wyborców i kart do głosowania członkom komisji

przeprowadzającym głosowanie przy użyciu urny pomocniczej stanowi załącznik

nr 7 do wytycznych;

8) wzór protokołu rozliczenia kart do głosowania przekazanych członkom komisji

przeprowadzającym głosowanie przy pomocy urny pomocniczej stanowi załącznik

nr 8 do wytycznych;

9) wzór protokołu ze sprawdzenia pieczęci urny zasadniczej stanowi załącznik

nr 9 do wytycznych.

Załącznik nr 1

Załącznik nr 1

WZÓR

WZÓR

………………………., dnia ……………………

(miejscowość)

(data)

Zaświadczenie potwierdzające wzięcie udziału w głosowaniu

Obwodowa Komisja Wyborcza nr ……………… w …………………………………………………………………

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

w wyborach posłów do Parlamentu Europejskiego zarządzonych na dzień 9 czerwca 2024 r. zaświadcza,

że Pan/Pani* .......................................................................................................................................................

(imię i nazwisko wyborcy)

wziął/wzięła* udział w głosowaniu w dniu 9 czerwca 2024 r.

………...........................................................................

(imię i nazwisko Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego)

Obwodowej Komisji Wyborczej

Nr ... w ............................................................

................................................................................

(podpis Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego Komisji)

(pieczęć Komisji)

______________________________

* Niepotrzebne skreślić lub pominąć.

§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega ogłoszeniu.

Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej: S. Marciniak

Państwowej Komisji Wyborczej

z dnia 10 maja 2024 r. (M.P. poz. …)

– 2 –

Poz. 442

WYTYCZNE DLA OBWODOWYCH KOMISJI WYBORCZYCH

DOTYCZĄCE

Załącznik do uchwały nr 262/2024 Państwowej Komisji

Wyborczej z dnia 10 maja 2024 r. (M.P. poz. 442)

ZADAŃ I TRYBU PRZYGOTOWANIA ORAZ PRZEPROWADZENIA GŁOSOWANIA

W WYBORACH

POSŁÓW DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

WYTYCZNE DLA OBWODOWYCH KOMISJI WYBORCZYCH

DOTYCZĄCE ZADAŃ

I TRYBU PRZYGOTOWANIA

ORAZ

PRZEPROWADZENIA

ZARZĄDZONYCH

NA DZIEŃ

9 CZERWCA

2024 R. GŁOSOWANIA

W WYBORACH POSŁÓW DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

ZARZĄDZONYCH NA DZIEŃ 9 CZERWCA 2024 R.

Ilekroć w wytycznych mowa jest o

1) Kodeksie wyborczym – należy przez to rozumieć ustawę z dnia 5 stycznia 2011 r. –

Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408 oraz z 2024 r. poz. 721);

2) komisji – należy przez to rozumieć obwodową komisję wyborczą;

3) rejonowej komisji wyborczej – należy przez to rozumieć także okręgową komisję

wyborczą wykonującą na wyznaczonym przez Państwową Komisję Wyborczą obszarze

zadania rejonowej komisji wyborczej;

4) wójcie – należy przez to rozumieć odpowiednio wójta, burmistrza lub prezydenta miasta;

5) urzędzie gminy – należy przez to rozumieć odpowiednio urząd gminy, urząd miasta,

urząd miejski albo urząd miasta i gminy;

6) obwodzie odrębnym – należy przez to rozumieć odrębny obwód głosowania utworzony

w zakładzie leczniczym, domu pomocy społecznej, zakładzie karnym i areszcie śledczym

oraz w oddziale zewnętrznym takiego zakładu lub aresztu, a także w domu studenckim

lub zespołach domów studenckich prowadzonych przez uczelnie lub inne podmioty

na podstawie umów zawartych z uczelniami;

7) liście kandydatów – należy przez to rozumieć listę kandydatów na posłów do Parlamentu

Europejskiego;

8) protokole głosowania – należy przez to rozumieć protokół głosowania w obwodzie

na listy kandydatów na posłów do Parlamentu Europejskiego, o którym mowa w § 1 pkt 1

uchwały nr 219/2024 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 21 kwietnia 2024 r.

w sprawie wzorów protokołów głosowania stosowanych w wyborach do Parlamentu

Europejskiego (M.P. poz. 380);

9) systemie teleinformatycznym – należy przez to rozumieć zaakceptowany i zapewniony

przez

Państwową

Komisję

Wyborczą

teleinformatyczny

Wsparcie

Organów

i

Krajowe

Wyborczych

Biuro

Wyborcze

(WOW),

system

pomocniczo

wykorzystywany przez organy wyborcze, o czym mowa w art. 162 § 3 Kodeksu

wyborczego;

10) loginie i haśle – należy przez to rozumieć sposób uwierzytelnienia użytkownika

w systemie teleinformatycznym;

11) operatorze informatycznej obsługi komisji – należy przez to rozumieć osobę powołaną

przez wójta, odpowiedzialną za obsługę informatyczną komisji i zapewniającą

wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego;

12) aplikacji mObywatel – należy przez to rozumieć oprogramowanie przeznaczone

dla urządzeń mobilnych, w którym są udostępniane usługi świadczone przez podmioty

publiczne oraz podmioty niepubliczne, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia

26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel (Dz. U. poz. 1234).

Zgodnie z art. 161 § 1 Kodeksu wyborczego wytyczne Państwowej Komisji Wyborczej

są wiążące dla komisji niższego stopnia. Dlatego też członkowie komisji zobowiązani

są zapoznać się z całością wytycznych i bezwzględnie je stosować.

W celu ułatwienia korzystania z wytycznych zostały one podzielone na rozdziały

przedstawiające sposób wykonywania poszczególnych zadań komisji

Rozdział

I.

Poz. 442

Punkty

Informacje ogólne

1–28

Członkowie komisji

1–2

Mężowie zaufania

3–11

Przekazywanie przez mężów zaufania zarejestrowanego materiału

12–13

Obserwatorzy społeczni

14–19

Obserwatorzy międzynarodowi

20

Dziennikarze

21

Lokal wyborczy

22–28

II.

Zadania komisji przed dniem głosowania

29–35

III.

Zadania komisji w dniu głosowania przed otwarciem lokalu

wyborczego

36–40

IV.

Zadania komisji w trakcie głosowania

41–93

Otwarcie lokalu wyborczego

41

Postępowanie w przypadku skreślenia kandydata lub unieważnienia

rejestracji listy kandydatów

42

Czynności przed wydaniem wyborcy karty do głosowania

43–44

Dopisywanie wyborców do spisu wyborców

45

Wydawanie wyborcom kart do głosowania

46–51

Głosowanie przez pełnomocnika

52–56

Wydawanie wyborcom nakładki na kartę do głosowania

57–58

Przebieg głosowania

59–73

Przekazywanie Państwowej Komisji Wyborczej danych o frekwencji

oraz podanie ich do publicznej wiadomości

74

Zadania komisji związane z głosowaniem korespondencyjnym

75–87

Przerwa w głosowaniu

88–93

V.

Zakończenie głosowania

94–101

VI.

Ustalenie wyników głosowania i sporządzenie protokołu głosowania

102–146

Informacje wstępne

102–107

Rozliczenie kart do głosowania

108

Ustalenie wyników głosowania

109–126

Uwagi do protokołu głosowania wnoszone przez mężów zaufania

127

Uwagi do protokołu głosowania wnoszone przez członków komisji

128–129

Sporządzenie protokołu głosowania i podanie go do publicznej

wiadomości

130–142

Wydawanie zaświadczeń członkom komisji i mężom zaufania

143–146

VII.

Przekazywanie

wyborczym

147–157

VIII.

Postępowanie z dokumentami z wyborów

158–164

IX.

Szczególne zadania komisji w obwodach odrębnych

165–171

X.

Wzory dokumentów

protokołów

głosowania

rejonowym

komisjom

Rozdział I

Informacje ogólne

Członkowie komisji

1.

Zgodnie z art. 154 § 5a Kodeksu wyborczego członkowie komisji korzystają z ochrony

prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych i ponoszą odpowiedzialność jak

funkcjonariusze publiczni. Nie oznacza to jednak, że osoby te są funkcjonariuszami

publicznymi.

W dniu wyborów członkowie komisji są obowiązani nosić w widoczny sposób

identyfikatory z imieniem i nazwiskiem oraz funkcją pełnioną w komisji. Członkowie

komisji nie mogą udzielać wyborcom pomocy w głosowaniu, z wyjątkiem udzielania

informacji, o których mowa w pkt 42 oraz 50 i 51.

2.

Przewodniczący komisji kieruje jej pracami, zwołuje jej posiedzenia i przewodniczy im.

W

razie

nieobecności

przewodniczącego

jego

obowiązki

pełni

zastępca

przewodniczącego komisji. Podczas głosowania przewodniczący komisji odpowiada

za utrzymanie porządku i spokoju, czuwa nad przestrzeganiem tajności głosowania,

przestrzeganiem zakazu prowadzenia w jakiejkolwiek formie agitacji wyborczej

w lokalu wyborczym i na terenie budynku, w którym lokal ten się znajduje (art. 107 § 2

Kodeksu wyborczego), oraz przestrzeganiem właściwego toku czynności podczas

głosowania. Ma prawo zażądać opuszczenia lokalu przez osoby naruszające

porządek i spokój (art. 49 § 2 Kodeksu wyborczego), a w razie potrzeby zwrócić się

do komendanta właściwego miejscowo komisariatu Policji o zapewnienie koniecznej

pomocy (art. 49 § 3 Kodeksu wyborczego). Przypadki zakłócenia głosowania

odnotowuje się w punkcie 24 protokołu głosowania.

Mężowie zaufania

3.

Mężowie zaufania wyznaczeni przez pełnomocników wyborczych komitetów

wyborczych, które zarejestrowały listę kandydatów w okręgu wyborczym, dla którego

jest właściwa komisja (lub wyznaczeni przez osoby upoważnione przez tych

pełnomocników), mogą być obecni podczas wszystkich czynności wykonywanych

przez komisję. Do każdej komisji pełnomocnik wyborczy komitetu wyborczego

spełniającego powyższy warunek lub osoba przez niego upoważniona może wyznaczyć

po jednym mężu zaufania (art. 103a § 1 Kodeksu wyborczego). Oznacza to,

że w tym samym czasie w lokalu komisji może przebywać tylko jeden mąż zaufania

wyznaczony przez dany uprawniony komitet wyborczy. Mężowie zaufania danego

komitetu wyborczego mogą zmieniać się w ciągu pracy komisji. Jednakże

po zamknięciu lokalu wyborczego po zakończeniu głosowania mężowie zaufania

nie mogą się zmieniać w trakcie czynności komisji związanych z ustalaniem wyników

głosowania w obwodzie.

4.

Mężowie zaufania przed przystąpieniem do swoich czynności przedstawiają

przewodniczącemu komisji

1) dokument tożsamości;

2) zaświadczenie podpisane przez pełnomocnika wyborczego lub upoważnioną

przez niego osobę, sporządzone według wzoru ustalonego przez Państwową

Komisję Wyborczą uchwałą nr 65/2023 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia

17 sierpnia 2023 r. w sprawie wzoru zaświadczenia dla męża zaufania

(M.P. poz. 929). Na podstawie przedłożonego komisji zaświadczenia, w którym

wskazana będzie m.in. nazwa komitetu wyborczego, członek komisji weryfikuje

uprawnienie do wyznaczenia męża zaufania przez dany komitet. Sprawdzenia,

czy dany komitet wyborczy jest do tego uprawniony, należy dokonać poprzez

weryfikację, czy komitet ten zarejestrował listę kandydatów w okręgu wyborczym,

dla którego jest właściwa komisja. Sprawdzenia można dokonać na podstawie

obwieszczenia o zarejestrowanych listach kandydatów, o którym mowa

w pkt 24 ppkt 3, albo na podstawie informacji zamieszczonej na stronie internetowej

Państwowej Komisji Wyborczej wybory.gov.pl/pe2024/. W przypadku wątpliwości

komisja zwraca się o pomoc w tej sprawie do urzędu gminy. Jest to istotne z uwagi

na konieczność zapobieżenia wystawienia osobie wyznaczonej przez nieuprawniony

komitet

wyborczy

zaświadczenia

stwierdzającego

spełnienie

warunków

niezbędnych do wypłaty diety, o którym mowa w pkt 143 ppkt 2 lit. a,

albo zaświadczenia usprawiedliwiającego nieobecność w pracy wykonywaniem

zadań męża zaufania, o którym mowa w pkt 143 ppkt 2 lit. b.

Jeżeli zaświadczenie wystawiła osoba upoważniona przez pełnomocnika wyborczego,

mąż zaufania okazuje również oryginał lub kserokopię tego upoważnienia.

Przewodniczący komisji nie zatrzymuje zaświadczenia przedstawianego przez męża

zaufania wyłącznie do wglądu.

Zaświadczenia mogą różnić się między sobą wyglądem i układem graficznym,

ale ich treść musi odpowiadać wzorowi ustalonemu przez Państwową Komisję

Wyborczą.

5.

Przebywając w lokalu komisji, mężowie zaufania zobowiązani są do noszenia

w widoczny sposób identyfikatora z imieniem, nazwiskiem, funkcją oraz nazwą

komitetu wyborczego, który reprezentują. Identyfikatory nie mogą zawierać

elementów agitacji wyborczej (np. znaków graficznych komitetów wyborczych

lub ich barw).

6.

Przewodniczący komisji informuje mężów zaufania o przysługujących im prawach

i wskazuje miejsce w lokalu komisji, z którego będą mogli obserwować przebieg

czynności wykonywanych przez komisję. Poza tym przewodniczący komisji prowadzi

ewidencję czasu przebywania mężów zaufania w lokalu wyborczym, o czym mowa

w pkt 143 ppkt 1 oraz pkt 144 i 145. W ewidencji wpisuje się czas przebywania męża

zaufania wyłącznie w lokalu danej komisji.

7.

Mężowie zaufania mają prawo w szczególności

1) być obecni podczas wszystkich czynności komisji, do której zostali wyznaczeni;

2) być obecni w lokalu wyborczym w czasie przygotowania głosowania, w trakcie

głosowania i podczas ustalania wyników głosowania oraz sporządzania protokołu

głosowania;

3) obserwować liczenie głosów przez komisję i ustalanie przez nią wyników

głosowania;

4) zgłaszać przewodniczącemu komisji na bieżąco uwagi i zastrzeżenia;

5) być obecni przy sprawdzaniu prawidłowości ustalenia wyników głosowania;

6) wnosić uwagi do protokołu głosowania, z wymienieniem konkretnych zarzutów;

7) występować o wydanie kopii protokołu głosowania;

8) być obecni przy wprowadzaniu danych do sieci elektronicznego przesyłania danych

z protokołu głosowania do właściwej rejonowej komisji wyborczej;

9) być obecni przy przewożeniu i przekazywaniu protokołu głosowania.

8.

Mężowie zaufania nie mogą w szczególności

1) wykonywać żadnych czynności członka komisji;

2) pomagać wyborcom w głosowaniu ani udzielać im wyjaśnień;

3) liczyć ani przeglądać kart do głosowania przed rozpoczęciem głosowania, w trakcie

głosowania i po jego zakończeniu – nie mogą dotykać kart w żadnym momencie;

4) wykonywać żadnych czynności związanych z głosowaniem korespondencyjnym,

tj. np. wyjmować kopert na kartę do głosowania lub oświadczeń o osobistym

i tajnym oddaniu głosu z kopert zwrotnych ani też wyjmować kart do głosowania

z kopert na kartę do głosowania, tj. nie mogą mieć żadnego kontaktu fizycznego

z kopertami, kartami do głosowania i oświadczeniami – nie mogą dotykać kopert

zwrotnych, kopert na kartę do głosowania, kart do głosowania i oświadczeń.

9.

Od podjęcia przez komisję pracy przed rozpoczęciem głosowania do podpisania

protokołu głosowania czynności komisji mogą być rejestrowane przez mężów

zaufania z wykorzystaniem własnych urządzeń rejestrujących (np. kamerą

lub telefonem komórkowym). Przepisy Kodeksu wyborczego przewidują tylko

rejestrację czynności komisji (bez transmisji).

10. Dozwolone jest rejestrowanie wyłącznie czynności komisji. Niedopuszczalne

jest nagrywanie np. spisu wyborców, czynności wykonywanych przez wyborców,

w tym momentu okazywania dokumentu ze zdjęciem, stawiania przez wyborcę znaku

„x” na karcie do głosowania, czy też wrzucania kart do głosowania do urny wyborczej.

Kodeks wyborczy, mimo uprawnienia do rejestrowania czynności komisji, nie zwalnia

mężów zaufania z obowiązków wynikających z innych przepisów prawa,

w tym w szczególności dotyczących ochrony danych osobowych i dóbr osobistych.

11. Wykonywanie uprawnień mężów zaufania, w tym rejestrowanie czynności komisji,

nie może

1) utrudniać pracy komisji;

2) zakłócać przebiegu głosowania i powagi głosowania;

3) naruszać przepisów powszechnie obowiązujących, w tym m.in. dotyczących

a) tajności głosowania,

b) ochrony danych osobowych,

c) ochrony prawa do wizerunku,

d) prawa do ochrony prywatności.

Naruszenie przez męża zaufania przepisów dotyczących tajności głosowania,

ochrony danych osobowych, ochrony prawa do wizerunku i ochrony prywatności

może skutkować odpowiedzialnością prawną, w tym karną.

Przekazywanie przez mężów zaufania zarejestrowanego materiału

12. Mąż zaufania może

1) przekazać przewodniczącemu komisji zarejestrowany materiał zawierający

przebieg czynności komisji, który zostanie zakwalifikowany jako dokument

z wyborów. W takim przypadku komisja pakuje nośnik z materiałem,

opieczętowuje go i przekazuje urzędnikowi wyborczemu w depozyt w drugim

opakowaniu zbiorczym, o którym mowa w pkt 160, łącznie z innymi dokumentami,

i będą one przechowywane przez 5 lat w archiwum państwowym;

2) przesłać zarejestrowany materiał zawierający przebieg czynności komisji

elektronicznie do Ministra Cyfryzacji za pomocą usługi udostępnionej przez tego

Ministra, który przechowuje go do stwierdzenia ważności wyborów. Po przesłaniu

materiału mąż zaufania kasuje go niezwłocznie z wszelkich nośników pamięci

zarówno fizycznych, jak i wirtualnych.

Niedopuszczalne jest przetwarzanie, w tym np. kopiowanie i udostępnianie

zarejestrowanych materiałów w innym trybie niż wskazany w ppkt 1 i 2.

13. Przewodniczący komisji może wydawać polecenia o charakterze porządkowym,

w przypadku gdy działania mężów zaufania wykraczają poza ich uprawnienia,

utrudniają pracę komisji, zakłócają powagę głosowania lub naruszają jego tajność.

Fakt ten należy odnotować w punkcie 24 protokołu głosowania.

Dopuszczalne jest przemieszczanie się mężów zaufania w trakcie obserwowania

przez nich czynności, z zastrzeżeniem że nie będzie to utrudniało pracy komisji

ani zakłócało

przebiegu

głosowania.

Kwestie

organizacyjne

związane

z wykonywaniem funkcji męża zaufania należą do kompetencji przewodniczącego

danej komisji, który winien ustalić je i przekazać przybyłym mężom zaufania.

Obserwatorzy społeczni

14. Zarejestrowane w Rzeczypospolitej Polskiej, tj. wpisane do Krajowego Rejestru

Sądowego, stowarzyszenia i fundacje, do których celów statutowych należy troska

o demokrację, prawa obywatelskie i rozwój społeczeństwa obywatelskiego, mają prawo

wyznaczyć po jednym obserwatorze społecznym do każdej komisji.

15. Prawo wyznaczenia po jednym obserwatorze społecznym do komisji mają

stowarzyszenia i fundacje, które w swoim statucie mają zapisaną realizację co najmniej

jednego z wymienionych wyżej celów, tj. troskę o demokrację lub prawa obywatelskie

albo rozwój społeczeństwa obywatelskiego. Nie ma przy tym znaczenia, w jaki sposób

zostaną one zapisane (jakie sformułowania zostaną użyte) w statucie.

16. Obserwatorem społecznym może być osoba mająca czynne prawo wyborcze

do Sejmu, tj.

1) będąca obywatelem polskim;

2) która najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat;

3) która nie jest pozbawiona praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu;

4) która nie jest pozbawiona praw wyborczych prawomocnym orzeczeniem Trybunału

Stanu;

5) która nie jest ubezwłasnowolniona prawomocnym orzeczeniem sądu.

17. Obserwatorem społecznym nie może być

1) kandydat w wyborach;

2) pełnomocnik wyborczy;

3) członek komisji wyborczej;

4) pełnomocnik finansowy;

5) urzędnik wyborczy;

6) komisarz wyborczy.

18. Obserwatorzy społeczni przed przystąpieniem do swoich czynności przedstawiają

przewodniczącemu komisji

1) dokument tożsamości;

2) zaświadczenie podpisane przez osobę działającą w imieniu organu uprawnionego

do reprezentowania na zewnątrz stowarzyszenia/fundacji, sporządzone według

wzoru ustalonego przez Państwową Komisję Wyborczą uchwałą nr 66/2023

Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 17 sierpnia 2023 r. w sprawie wzoru

zaświadczenia dla obserwatora społecznego (M.P. poz. 899).

Zaświadczenia mogą różnić się między sobą wyglądem i układem graficznym,

ale ich treść musi odpowiadać wzorowi ustalonemu przez Państwową Komisję

Wyborczą. Na podstawie przedłożonego komisji zaświadczenia, wskazującego

numer, pod którym stowarzyszenie lub fundacja została wpisana do Krajowego

Rejestru Sądowego, członek komisji weryfikuje uprawnienie do wyznaczenia

obserwatorów społecznych przez dane stowarzyszenie lub fundację. Sprawdzenia

można dokonać w wyszukiwarce Ministerstwa Sprawiedliwości na stronie

internetowej

https://wyszukiwarka-krs.ms.gov.pl. W

przypadku

braku

takiej

możliwości technicznej lub innych wątpliwości komisja zwraca się o pomoc w tej

sprawie do urzędu gminy. Przewodniczący komisji nie zatrzymuje zaświadczenia

przedstawianego przez obserwatora społecznego wyłącznie do wglądu.

19. Obserwatorzy społeczni mają takie same uprawnienia, jakie przysługują mężom

zaufania, nie mogą jednak wnosić uwag do protokołu głosowania ani być obecni

przy jego przewożeniu i przekazywaniu.

Obserwatorzy międzynarodowi

20. Przy wszystkich czynnościach komisji mogą być również obecni obserwatorzy

międzynarodowi zaproszeni przez Państwową Komisję Wyborczą. Obserwatorzy

międzynarodowi przedstawiają komisji zaświadczenie wydane przez Państwową

Komisję Wyborczą. Obserwatorzy międzynarodowi posiadają uprawnienia mężów

zaufania, nie mogą jednak wnosić uwag do protokołu głosowania.

Dziennikarze

21. W czasie głosowania w lokalu wyborczym mogą przebywać dziennikarze posiadający

ważną legitymację prasową lub inny dokument potwierdzający reprezentowanie

redakcji. Dziennikarze są obowiązani zgłosić swoją obecność przewodniczącemu

komisji oraz stosować się do zarządzeń mających na celu zapewnienie powagi i tajności

głosowania. Dziennikarze nie mogą przeprowadzać wywiadów w lokalu, w którym

odbywa się głosowanie. Dopuszczalne jest natomiast, po uzyskaniu zgody

przewodniczącego komisji oraz osób, których wizerunek jest utrwalany, filmowanie

i fotografowanie przebiegu głosowania.

Dziennikarze nie mogą przebywać w lokalu wyborczym przed rozpoczęciem

głosowania oraz po jego zakończeniu. Jednakże za zgodą właściwej rejonowej komisji

wyborczej przewodniczący komisji może zezwolić na sfilmowanie i sfotografowanie

przez dziennikarzy momentu otwierania przez komisję urny wyborczej i wyjmowania

z niej kart do głosowania. Po wykonaniu tej czynności dziennikarze obowiązani

są niezwłocznie opuścić lokal komisji.

Lokal wyborczy

22. W lokalu wyborczym powinny znajdować się

1) godło Rzeczypospolitej Polskiej (w miejscu widocznym dla wyborców);

2) urna wyborcza wykonana z przezroczystego materiału, zgodna z wzorem

wynikającym z uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 21 marca 2016 r.

w sprawie wzorów urn wyborczych (M.P. poz. 312 i 398 oraz z 2023 r. poz. 563).

Do przeprowadzenia głosowania komisja wykorzystuje jedną urnę wyborczą

z zastrzeżeniem pkt 71 i 168;

3) pomieszczenia lub osłony zapewniające tajność głosowania, tj. łatwo dostępne

miejsca umożliwiające każdemu wyborcy nieskrępowane zapoznanie się

z kartą do głosowania oraz jej wypełnienie w sposób niewidoczny dla innych

osób, w takiej liczbie, aby zapewnić sprawny jego przebieg. Kodeks wyborczy

nie przewiduje obowiązku przygotowania w lokalu wyborczym osłoniętych

kabin do głosowania, lecz ważne jest, aby miejsca przeznaczone do głosowania

spełniały swoją funkcję, tzn. zapewniały tajność głosowania. Miejsca te powinny

być wyposażone w przybory do pisania. W miejscach tych należy także umieścić

plakaty informacyjne Państwowej Komisji Wyborczej o sposobie głosowania.

23. Lokal wyborczy powinien być dobrze oświetlony, w szczególności dotyczy to miejsc

zapewniających tajność głosowania.

Ponadto lokal wyborczy powinien być – w miarę możliwości – tak urządzony,

aby wyborca po otrzymaniu karty do głosowania kierował się bezpośrednio

do miejsca za osłoną, a następnie w stronę urny wyborczej.

Wystrój lokalu wyborczego powinien odpowiadać powadze głosowania.

Po odebraniu lokalu komisja obowiązana jest sprawdzić, czy urna wyborcza jest takiej

wielkości, że pomieści wszystkie oddane karty do głosowania, a także czy wykonana

jest w taki sposób, aby przez cały czas, od jej zamknięcia i opieczętowania

do jej otwarcia po zakończeniu głosowania, nie było możliwe wrzucenie do niej kart

w inny sposób niż przez wlot urny do tego przeznaczony ani wyjęcie bądź wysypanie

się kart. Jeżeli wielkość urny nie zapewni pomieszczenia w niej wszystkich kart

do głosowania oddanych przez wyborców, komisja występuje do wójta o zapewnienie

dla potrzeb głosowania urny dodatkowej. Informację w tym zakresie komisja przekazuje

także urzędnikowi wyborczemu.

24. Na widocznym miejscu w lokalu wywiesza się urzędowe obwieszczenia i informacje o

1) zarządzeniu wyborów wraz z informacją o okręgach wyborczych oraz siedzibach

okręgowych komisji wyborczych;

2) numerach i granicach obwodów głosowania oraz siedzibach komisji;

3) zarejestrowanych w danym okręgu wyborczym listach kandydatów, tj. o numerach

tych list i nazwach lub skrótach nazw komitetów wyborczych wraz z danymi

o kandydatach;

4) sposobie głosowania i warunkach ważności głosu;

5) składzie komisji;

6) skreśleniu z listy kandydatów nazwiska kandydata, które pozostało na karcie

do głosowania, wraz z informacjami o warunkach ważności głosu na takiej karcie;

7) unieważnieniu

rejestracji

listy

kandydatów,

która

pozostała

na

karcie

do głosowania, wraz z informacjami o warunkach ważności głosu na takiej karcie.

25. Obwieszczenia i informacje powinny być dodatkowo umieszczone na wysokości

umożliwiającej ich odczytanie przez wyborców o ograniczonej sprawności ruchowej

(art. 37c § 1 Kodeksu wyborczego).

26. Komisja powinna mieć w swojej siedzibie zapewniony dostęp do telefonu oraz znać

numery telefonów, pod którymi pełnione będą dyżury członków rejonowej komisji

wyborczej, urzędnika wyborczego oraz dyżury w urzędzie gminy, a także numer

telefonu do pełnomocnika ustanowionego przez rejonową komisję wyborczą,

upoważnionego do telefonicznego przyjęcia danych o frekwencji, o których mowa

w pkt 74.

27. W lokalu wyborczym oraz na terenie budynku (wewnątrz i na zewnątrz), w którym

mieści się ten lokal, nie mogą być umieszczone hasła, napisy lub ulotki oraz inne

materiały agitacyjne (art. 107 § 2 Kodeksu wyborczego). Kontroli w tym zakresie

komisja

dokonuje

bezpośrednio

przed

dniem

głosowania

oraz

ponownie

przed rozpoczęciem głosowania, a także – w razie potrzeby – w trakcie głosowania.

W razie umieszczenia takich materiałów komisja usuwa je. W przypadku gdyby

usunięcie ich przez komisję we własnym zakresie nie było możliwe, zwraca się ona

o pomoc do wójta oraz informuje o tym urzędnika wyborczego. Materiały agitacyjne

umieszczone zgodnie z prawem w pobliżu terenu budynku, w którym znajduje się lokal

wyborczy, np.: bezpośrednio przed wejściem na teren budynku, w którym mieści się

lokal, lub w bezpośrednim sąsiedztwie, lecz poza jego terenem, nie naruszają przepisów

Kodeksu wyborczego i nie mogą być usuwane przez członków komisji.

28. W terminie uzgodnionym z wójtem, nie później jednak niż w przeddzień głosowania,

komisja skontroluje stan wyposażenia lokalu oraz oznakowania budynku, w którym się

ono odbędzie. Podczas kontrolowania stanu wyposażenia lokalu wyborczego

komisja ma bezwzględny obowiązek

1) sprawdzenia, czy zapewniono odpowiednią liczbę miejsc zapewniających tajność

głosowania, o których mowa w pkt 22 ppkt 3;

2) niezwłocznego powiadomienia wójta i urzędnika wyborczego o stwierdzonych

nieprawidłowościach w tym zakresie, o ile one wystąpiły;

3) ponownego sprawdzenia, czy ewentualne nieprawidłowości zostały usunięte.

Komisja

właściwa

dla

lokalu

dostosowanego

do

potrzeb

wyborców

niepełnosprawnych sprawdza, czy lokal oraz elementy jego wyposażenia

bezwzględnie spełniają wszystkie warunki, o których mowa w rozporządzeniu

Ministra Infrastruktury z dnia 29 lipca 2011 r. w sprawie lokali obwodowych

komisji wyborczych dostosowanych do potrzeb wyborców niepełnosprawnych

(Dz. U. z 2019 r. poz. 336).

O stwierdzonych brakach lub nieprawidłowościach komisja zawiadamia wójta

i urzędnika wyborczego, a następnie sprawdza, czy zostały one usunięte.

Rozdział II

Zadania komisji przed dniem głosowania

29. Niezwłocznie po powołaniu komisja odbywa pierwsze posiedzenie, na którym dokonuje

wyboru przewodniczącego komisji i jego zastępcy oraz, po zapoznaniu się z niniejszymi

wytycznymi, ustala sposób wykonania swoich zadań.

Niezwłocznie po ukonstytuowaniu się komisja podaje do publicznej wiadomości,

w sposób zwyczajowo przyjęty, informację o swoim składzie z uwzględnieniem

pełnionych funkcji. W dniu głosowania informację o składzie komisji wywiesza

się w lokalu wyborczym.

30. Komisja w obwodzie, w którym przeprowadzane będzie głosowanie korespondencyjne,

w terminie uzgodnionym z urzędnikiem wyborczym, zbiera się w możliwie pełnym

składzie, lecz nie mniejszym niż co najmniej 1/2 jej pełnego składu (patrz pkt 36),

w tym z udziałem przewodniczącego komisji lub jego zastępcy oraz urzędnika

wyborczego, w celu ostemplowania kart do głosowania wykorzystywanych

w głosowaniu korespondencyjnym oraz przygotowania pakietów wyborczych.

Czynności te komisja wykonuje w miejscu wskazanym przez urzędnika wyborczego.

Niedopuszczalne jest wynoszenie kart do głosowania poza to miejsce w celu

ich ostemplowania.

31. Przed rozpoczęciem stemplowania kart komisja upewnia się, czy wydano

jej właściwą pieczęć. Musi to być pieczęć właściwa dla wyborów z napisem

określającym nazwę i siedzibę komisji oraz jej numer. Należy zwrócić szczególną

uwagę, czy omyłkowo nie została wydana pieczęć np. obwodowej komisji wyborczej

ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie lub obwodowej komisji wyborczej

ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie albo obwodowej komisji

ds. referendum. Po ostemplowaniu kart sporządzany jest protokół, w którym wskazuje

się liczbę ostemplowanych przez komisję kart do głosowania.

Protokół sporządza się w dwóch egzemplarzach, z których jeden otrzymuje urzędnik

wyborczy, a drugi pozostaje w dokumentacji komisji.

32. Nie później niż w przeddzień głosowania przewodniczący zwołuje posiedzenie komisji

poświęcone organizacji jej pracy przed i w dniu głosowania. W czasie tego posiedzenia

komisja ustala w szczególności godziny rozpoczęcia pracy w dniu głosowania. Zadania

te komisja może wykonać w trakcie pierwszego posiedzenia. Informację o godzinie

rozpoczęcia pracy podaje się do publicznej wiadomości przede wszystkim

przez jej wywieszenie w budynku, w którym mieści się lokal wyborczy, i w urzędzie

gminy (w sposób umożliwiający zapoznanie się z tą informacją także, gdy budynki te

są zamknięte). Informacja ta jest przeznaczona dla mężów zaufania, obserwatorów

społecznych i obserwatorów międzynarodowych w celu umożliwienia im obecności

przy wszystkich czynnościach komisji poprzedzających otwarcie lokalu. Komisja

współdziała w tym zakresie z wójtem i urzędnikiem wyborczym.

33. Najpóźniej w przeddzień głosowania komisja odbiera i dokładnie sprawdza

1) liczbę otrzymanych kart do głosowania poprzez ich przeliczenie;

2) czy karty do głosowania

a) dotyczą właściwego okręgu wyborczego,

b) nie zawierają błędów i usterek drukarskich,

c) są kompletne, tj. czy zawierają wszystkie listy kandydatów zarejestrowane

w okręgu i dane wszystkich kandydatów na tych listach (sprawdzenia dokonuje

się na podstawie obwieszczenia właściwej okręgowej komisji wyborczej);

3) czy przekazano właściwą liczbę (po 5 egzemplarzy) formularzy protokołu

głosowania wraz z wydrukowanymi wszystkimi zarejestrowanymi listami

kandydatów;

4) czy przekazano właściwą pieczęć komisji, tj. właściwą dla wyborów z napisem

określającym nazwę i siedzibę komisji oraz jej numer (patrz pkt 31);

5) czy przekazano właściwy spis wyborców oraz dodatkowe formularze spisu (część

A i część B), na których komisja dopisuje wyborców w dniu głosowania,

o czym mowa w pkt 45;

6) czy przekazano listę wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa do głosowania;

7) czy przekazano osłony na spis wyborców zapewniające ochronę danych osobowych

osób ujętych w spisie;

8) czy przekazano nakładkę na kartę do głosowania sporządzoną w alfabecie Braille’a;

9) czy przekazano formularz ewidencji czasu przebywania mężów zaufania w lokalu

wyborczym;

10) czy przekazano formularze zaświadczeń

a) dla wyborców – potwierdzających wzięcie udziału w głosowaniu,

b) dla członków komisji – usprawiedliwiających nieobecność w pracy,

c) dla mężów zaufania

− niezbędnych

do

wypłaty

diety,

potwierdzających,

że

obserwowali

oni głosowanie przez co najmniej 5 godzin i obserwowali cały przebieg

ustalania wyników głosowania do momentu podpisania protokołu głosowania,

− usprawiedliwiających nieobecność w pracy wykonywaniem zadań męża

zaufania;

11) czy przygotowane zostały potrzebne materiały biurowe, tj. m.in. poduszka

do stempli, przybory do pisania, papier, sznurek, taśma klejąca, plomby

(np. jednorazowe plomby – nalepki foliowe), worki, pudełka itp.

Do wykonania tego zadania niezbędna jest co najmniej 1/2 pełnego składu komisji

(patrz pkt 36), w tym przewodniczący komisji lub jego zastępca. Komisja ustala także,

w uzgodnieniu z wójtem i urzędnikiem wyborczym, sposób i miejsce przechowywania

do dnia głosowania odebranych materiałów. Miejsce to musi być należycie

zabezpieczone.

34. Odbiór dokumentów potwierdza się na piśmie, wymieniając ich rodzaj i ilość,

w tym liczbę otrzymanych kart do głosowania. Protokół odbioru otrzymuje organ

przekazujący, a jego kopię włącza się do dokumentacji komisji.

Spis wyborców (wraz z listą wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa

do głosowania) przekazuje się przewodniczącemu komisji w przeddzień głosowania.

Gdyby zatem przekazanie pozostałych dokumentów wymienionych wyżej nastąpiło

wcześniej, przekazanie spisu należy potwierdzić odrębnie.

35. W przypadku gdy komisji zapewniono obsługę informatyczną, operator danej

komisji powinien odebrać od koordynatora gminnego ds. informatyki login i hasło

uprawniające do dostępu do systemu teleinformatycznego. Odbiór loginu i hasła

potwierdza się na piśmie.

Operator ma obowiązek zabezpieczenia loginu i hasła przed dostępem innych osób.

W razie ich zniszczenia lub utraty należy niezwłocznie skontaktować się

z koordynatorem gminnym ds. informatyki w celu podjęcia dalszych kroków.

Przewodniczący komisji najpóźniej w przeddzień głosowania ustala z operatorem

informatycznej obsługi komisji harmonogram pracy, z uwzględnieniem konieczności

1) przekazania, w trakcie głosowania, danych o liczbie osób ujętych w spisie wyborców

oraz o liczbie wydanych kart do głosowania (frekwencji) w wyborach, w sposób

określony w uchwale nr 249/2024 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia

29 kwietnia 2024 r. w sprawie trybu i sposobu udostępniania oraz przekazywania

danych o liczbie osób ujętych w spisach wyborców oraz liczbie wyborców, którym

wydano karty do głosowania w stałych obwodach głosowania utworzonych w kraju

w wyborach do Parlamentu Europejskiego zarządzonych na dzień 9 czerwca 2024 r.

(M.P. poz. 364);

2) wprowadzenia wszystkich danych zawartych w projekcie protokołu głosowania;

3) transmisji danych z protokołu głosowania podpisanego przez członków komisji

do systemu teleinformatycznego.

Rozdział III

Zadania komisji w dniu głosowania przed otwarciem lokalu wyborczego

36. W dniu wyborów od czasu rozpoczęcia pracy komisji aż do zakończenia głosowania

komisja

wszystkie

czynności

wykonuje

w

możliwie

pełnym

składzie,

lecz nie mniejszym niż 1/2 jej pełnego składu, w tym przewodniczący komisji lub jego

zastępca. Jeżeli wskutek obliczeń okaże się, że 1/2 liczby pełnego składu komisji jest

liczbą ułamkową, wówczas należy dokonać zaokrąglenia w górę. Oznacza to,

że wszystkie czynności do czasu zakończenia głosowania komisja powołana w liczbie

1) 5 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 3 osoby;

2) 6 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 3 osoby;

3) 7 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 4 osoby;

4) 8 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 4 osoby;

5) 9 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 5 osób;

6) 10 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 5 osób;

7) 11 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 6 osób;

8) 12 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 6 osób;

9) 13 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 7 osób.

37. Komisja zbiera się w lokalu wyborczym na tyle wcześnie, aby wykonać wszystkie

czynności związane z przygotowaniem głosowania, lecz nie później niż o godzinie 6.00.

38. Przed rozpoczęciem głosowania komisja

1) sprawdza dostarczone jej dokumenty oraz swoją pieczęć (patrz pkt 31);

2) ponownie przelicza karty do głosowania.

Ustaloną liczbę komisja wpisuje w punkcie 1 protokołu głosowania.

Tylko staranne wykonanie tej czynności umożliwi prawidłowe rozliczenie kart

do głosowania po jego zakończeniu;

3) ostemplowuje karty do głosowania swoją pieczęcią. W celu uniknięcia wydania

wyborcy karty nieważnej zaleca się ostemplowanie wszystkich kart do głosowania

przed otwarciem lokalu, tj. przed godziną 7.00. W razie niemożności wykonania tej

czynności przed rozpoczęciem głosowania, należy kontynuować stemplowanie kart

bezpośrednio po godzinie 7.00, pamiętając, że trzeba wydawać ostemplowane karty

przybyłym w tym czasie wyborcom. Po ostemplowaniu wszystkich kart pieczęcią

komisji należy je wraz z pieczęcią komisji odpowiednio zabezpieczyć.

Przed rozpoczęciem wykonywania tych czynności komisja jest zobowiązana

do ponownego sprawdzenia, czy otrzymana pieczęć jest właściwa (patrz pkt 31);

4) rozkłada spis wyborców wraz z osłoną, o której mowa w pkt 33 ppkt 7, oraz karty

do głosowania w sposób ułatwiający prowadzenie głosowania;

5) sprawdza, czy w lokalu wyborczym w widocznym miejscu wywieszone

są urzędowe obwieszczenia i informacje, o których mowa w pkt 24, sprawdza

również, czy dodatkowo są one umieszczone na wysokości umożliwiającej

ich odczytanie z wózka inwalidzkiego. Komisja podejmuje niezwłocznie działania

w celu usunięcia ewentualnych nieprawidłowości;

6) sprawdza, czy w lokalu wyborczym oraz wewnątrz i na zewnątrz budynku,

w którym mieści się lokal, nie znajdują się materiały agitacyjne (plakaty, ulotki,

napisy). W razie umieszczenia takich materiałów komisja usuwa je. W przypadku

gdyby komisja nie mogła tego uczynić sama, zwraca się o pomoc do wójta

oraz informuje urzędnika wyborczego. Kontrolę w tym zakresie należy

przeprowadzać również w toku głosowania. Jeżeli na terenie sąsiadującym

z terenem budynku, w którym mieści się lokal wyborczy, uprzednio,

tj. przed rozpoczęciem ciszy wyborczej, zostały umieszczone materiały

agitacyjne komitetów wyborczych, komisja pozostawia je;

7) sprawdza, czy urna jest pusta, a następnie zamyka ją i opieczętowuje. Jeżeli komisja

otrzymała jednorazowe plomby – nalepki foliowe opatrzone unikatowym numerem,

zabezpiecza za ich pomocą urnę przed niekontrolowanym otwarciem. W takim

przypadku numery plomb – nalepek, niezwłocznie po ich założeniu, powinny

być wpisane przez komisję do wewnętrznego protokołu. Nalepki foliowe opatruje

się pieczęcią komisji. Należy pamiętać, że każda próba odklejenia nalepki

spowoduje pojawienie się na niej napisu o tym informującego. Urna powinna być

ustawiona w takim miejscu, by była przez cały czas głosowania widoczna

dla członków

komisji

i

mężów

zaufania,

obserwatorów

społecznych

oraz obserwatorów międzynarodowych.

39. Przewodniczący komisji obowiązkowo wyznacza członka komisji, który,

przebywając w bezpośredniej bliskości urny wyborczej, zapewnia jej nienaruszalność

oraz przestrzeganie przez wyborców zasad dotyczących tajności głosowania, tj. czuwa,

aby wyborcy wrzucali karty do urny wyborczej w taki sposób, aby strona

zadrukowana była niewidoczna.

40. Urny wyborczej nie wolno wynosić z lokalu wyborczego. Dotyczy to również urny

zasadniczej w obwodach głosowania utworzonych w zakładach leczniczych i domach

pomocy społecznej. Urna musi pozostać zamknięta przez cały czas od zamknięcia

aż do jej otwarcia po zakończeniu głosowania. Gdyby w tym czasie doszło do otwarcia

urny, komisja odnotowuje to zdarzenie i wyjaśnia jego przyczynę w punkcie 24

protokołu głosowania.

Rozdział IV

Zadania komisji w trakcie głosowania

Otwarcie lokalu wyborczego

41. O godzinie 7.00 komisja otwiera lokal. Od chwili rozpoczęcia głosowania do czasu jego

zakończenia komisja wykonuje swoje zadania w składzie zapewniającym wyborcom

udział w głosowaniu bez zakłóceń przy wydawaniu kart do głosowania,

lecz nie mniejszym niż co najmniej 1/2 pełnego składu (patrz pkt 36), w tym z udziałem

przewodniczącego komisji bądź jego zastępcy (art. 42 § 3 Kodeksu wyborczego).

Wymóg obecności co najmniej 1/2 osób z komisji oznacza stałe przebywanie takiej

liczby członków w pomieszczeniu, w którym znajduje się urna wyborcza.

Postępowanie w przypadku skreślenia kandydata lub unieważnienia

rejestracji listy kandydatów

42. Jeżeli w okresie po wydrukowaniu kart do głosowania, a przed dniem wyborów,

okręgowa komisja wyborcza skreśli z zarejestrowanej listy kandydatów nazwisko

kandydata lub unieważni rejestrację listy kandydatów, wówczas obowiązana

jest niezwłocznie zawiadomić o tym fakcie wszystkie komisje na obszarze danego

okręgu wyborczego.

W takim przypadku nie dokonuje się druku nowych kart do głosowania. Okręgowa

komisja wyborcza sporządza więc informację o nowym brzmieniu karty do głosowania

przez odwzorowanie arkusza takiej karty ze skreślonym nazwiskiem kandydata

lub unieważnioną listą kandydatów oraz o warunkach ważności głosu oddanego

na takiej karcie. Otrzymaną informację o dokonanych skreśleniach (unieważnieniu

rejestracji listy kandydatów) i nowym brzmieniu karty do głosowania komisja

umieszcza w lokalu wyborczym przy obwieszczeniu o zarejestrowanych w danym

okręgu wyborczym listach kandydatów, tj. o numerach tych list i nazwach lub skrótach

nazw komitetów wyborczych wraz z danymi o kandydatach, oraz informuje ustnie

o tym wyborców.

Niedopuszczalne jest dokonywanie przez komisję jakichkolwiek skreśleń i adnotacji

na kartach do głosowania.

Czynności przed wydaniem wyborcy karty do głosowania

43. Przed wydaniem karty do głosowania komisja

1) sprawdza tożsamość wyborcy na podstawie dowodu osobistego lub każdego innego

dokumentu ze zdjęciem, pod warunkiem że ustalenie tożsamości wyborcy na jego

podstawie nie budzi wątpliwości (art. 52 § 1 Kodeksu wyborczego). Wyborca może

zatem okazać komisji dowolny dokument ze zdjęciem (np. paszport, prawo jazdy,

legitymacja studencka), w tym również dokument, który utracił ważność,

pod warunkiem że ustalenie tożsamości na jego podstawie nie budzi wątpliwości.

Komisja może potwierdzić tożsamość wyborcy także na podstawie aplikacji

mObywatel. Elementy, które potwierdzają, że wyświetlane na ekranie

urządzenia dane są wiarygodne, bezpieczne i aktualne

a) na górze pośrodku pod napisem „mDowód” powinna znajdować się aktualna

i stale zmieniająca się godzina oraz aktualna data,

b) z lewej strony pod zdjęciem falująca, a nie statyczna, flaga Rzeczypospolitej

Polskiej,

c) pod falującą flagą hologram w postaci zmieniającego natężenie barw godła

Rzeczypospolitej Polskiej.

W przypadku gdy okazany na smartfonie dokument nie budzi żadnych wątpliwości,

nie ma konieczności podejmowania innych kroków weryfikujących jego

autentyczność.

Natomiast w przypadku stwierdzenia wątpliwości w zakresie autentyczności

aplikacji członek komisji powinien poprosić wyborcę o wykonanie sprawdzenia

w usłudze mObywatel, w szczególności poprzez wyjście z aplikacji i ponowne

zalogowanie się.

Sprawdzenia tożsamości wyborcy należy dokonać w sposób minimalizujący

ryzyko ujawnienia danych osobowych wyborcy osobom trzecim;

2) ustala, czy wyborca jest uprawniony do głosowania w tym obwodzie,

przez sprawdzenie, czy jego nazwisko jest ujęte w spisie wyborców. Obywatele

polscy umieszczeni są w części A spisu wyborców, natomiast pozostali

obywatele Unii Europejskiej w części B spisu wyborców;

3) sprawdza, czy w rubryce spisu wyborców „Uwagi” odpowiadającej nazwisku

danego wyborcy nie jest umieszczona informacja o wysłaniu do niego pakietu

wyborczego. W przypadku umieszczenia takiej informacji komisja odmawia

wydania

karty

do

głosowania.

Jeżeli

wyborca

poinformuje

komisję,

że nie otrzymał pakietu wyborczego, wówczas przewodniczący komisji lub jego

zastępca telefonicznie potwierdza w dziale ewidencji ludności urzędu gminy,

czy urząd posiada informację o niedoręczeniu temu wyborcy pakietu. W przypadku

potwierdzenia przez urząd niedoręczenia pakietu dwóch członków komisji,

w tym przewodniczący lub jego zastępca, skreśla adnotację w spisie o wysłaniu

pakietu, w to miejsce wpisuje adnotację „pakiet niedoręczony” i opatruje ją parafami

(członka i przewodniczącego komisji lub jego zastępcy). Jeżeli w rubryce „Uwagi”

nie ma również informacji, że w imieniu tego wyborcy głosował pełnomocnik,

wówczas komisja wydaje wyborcy kartę do głosowania.

44. Przy wykonywaniu powyższych czynności komisja obowiązkowo korzysta z osłony

na spis wyborców, o której mowa w pkt 33 ppkt 7.

Dopisywanie wyborców do spisu wyborców

45. W dniu głosowania, zgodnie z art. 51 § 2 i 4 Kodeksu wyborczego, komisja dopisuje

do spisu wyborców na dodatkowym formularzu spisu (w części A spisu wyborców

– obywateli polskich, natomiast w części B spisu wyborców – pozostałych obywateli

Unii Europejskiej) i umożliwia głosowanie

1) osobie przedkładającej zaświadczenie o prawie do głosowania. Zaświadczenie

należy odebrać od wyborcy i dołączyć do spisu, a w rubryce uwagi wpisać

„wyborca zagłosował na podstawie zaświadczenia” albo „Zaświadczenie”.

Dopiero wtedy komisja wydaje kartę do głosowania. Analogicznie należy postąpić

w odniesieniu do osób, które na podstawie zaświadczenia chcą głosować w „swoim”

obwodzie (wyborca otrzymał zaświadczenie w związku z zamiarem głosowania

np. w innym obwodzie, a później odstąpił od tego zamiaru i chce głosować

w „swoim” obwodzie). Komisja zwraca szczególną uwagę, czy przedkładany

jest oryginał zaświadczenia, tj. czy na zaświadczeniu umieszczony został hologram

z nadrukiem „PE 2024”. Zaświadczenia wydawane przez konsula nie będą

opatrzone hologramem. W razie wątpliwości należy skontaktować się z urzędem

gminy;

2) osobie omyłkowo pominiętej w spisie, jeżeli dział ewidencji ludności urzędu gminy,

na żądanie komisji, potwierdzi telefonicznie, że pominięcie jest wynikiem pomyłki

powstałej przy sporządzaniu spisu. Członek komisji, który otrzymał potwierdzenie

z urzędu gminy, dopisując wyborcę na dodatkowym formularzu spisu, musi

za każdym razem w rubryce „Uwagi” umieścić swoją parafę. Poza tym członek

komisji sporządza dodatkowo, na oddzielnej kartce, notatkę w tej sprawie, z której

musi wynikać, że dopisany wyborca nie został ujęty w spisie wyborców z powodu

omyłki, a także iż zostało to potwierdzone w dziale ewidencji ludności danej gminy.

W notatce podaje się m.in. imię i nazwisko pracownika urzędu gminy

potwierdzającego omyłkę oraz godzinę tego zdarzenia. Notatkę, po podpisaniu

jej przez członka komisji wraz z jej przewodniczącym lub zastępcą, dołącza się

do spisu wyborców;

3) osobie nieujętej w spisie wyborców w związku z umieszczeniem w spisie

wyborców w obwodzie odrębnym (np. w szpitalu, sanatorium, areszcie śledczym),

która opuściła to miejsce przed dniem głosowania. Wyborca musi

udokumentować ten fakt. Przed dopisaniem takiej osoby do spisu wyborców należy

sprawdzić, czy wyborca rzeczywiście nie jest ujęty w przekazanym komisji spisie

wyborców, w tym czy nie został ujęty na dodatkowej stronie spisu.

Udokumentowanie opuszczenia np. szpitala lub innego zakładu leczniczego

przez wyborcę, np. poprzez przedłożenie wypisu z danej jednostki, ma jedynie

umożliwić stwierdzenie, że dana osoba opuściła szpital lub inną placówkę,

a nie zapoznanie się z historią choroby lub innymi danymi zawartymi

w przedkładanym dokumencie. Tego rodzaju dokumenty często zawierają dane

wrażliwe, z którymi komisja nie może się zapoznawać. Dokument ten może być

zatem okazany przez wyborcę w taki sposób, żeby dane wrażliwe nie były dostępne

dla komisji, która nie ma prawa żądania ich udostępnienia. Jeżeli nazwiska wyborcy

nie ma w spisie, wówczas komisja ma obowiązek ustalić telefonicznie z urzędem

gminy, czy jest to spowodowane ujęciem go w spisie w obwodzie odrębnym.

Po potwierdzeniu tego faktu komisja dopisuje wyborcę do spisu na dodatkowym

formularzu. Członek komisji, który otrzymał potwierdzenie z urzędu gminy,

sporządza notatkę, którą po podpisaniu wraz z przewodniczącym komisji lub jego

zastępcą, dołącza się do spisu wyborców;

4) w obwodzie odrębnym osobie, która chce głosować, a przybyła do danej

jednostki przed dniem głosowania. Dla dopisania tej osoby do spisu nie jest

wymagane posiadanie zaświadczenia o prawie do głosowania.

W celu uniknięcia trudności z bieżącym potwierdzaniem przybycia do jednostki

komisja wcześniej powinna zwrócić się do jej dyrektora (kierownika)

o udostępnienie wykazu osób, które zostały przyjęte przed dniem głosowania,

a nie były ujęte w wykazie przekazanym urzędowi gminy w celu sporządzenia spisu

wyborców.

Dodatkowe formularze spisu wyborców (części A spisu wyborców – dotyczące

obywateli polskich i części B spisu wyborców – dotyczące pozostałych obywateli Unii

Europejskiej), na których komisja dopisuje wyborców w dniu głosowania, zostaną

przekazane przez urząd gminy łącznie ze spisem wyborców. Członek komisji

dopisujący na tych formularzach wyborcę w dniu głosowania każdorazowo w rubryce

„Uwagi” obok imienia i nazwiska osoby dopisanej umieszcza swoją parafę.

Po zakończeniu głosowania dodatkowe formularze spisu wyborców powinny zostać

opatrzone pieczęcią komisji oraz podpisane przez przewodniczącego komisji

lub jego zastępcę.

Komisja nie jest uprawniona do dokonywania jakichkolwiek innych zmian w spisie

wyborców.

Informacji o dopisaniu wyborcy do spisu wyborców, a w szczególności danych

osobowych dopisanego wyborcy, nie należy zamieszczać w uwagach do protokołu

głosowania.

Wydawanie wyborcom kart do głosowania

46. Wyborcy wydaje się jedną kartę do głosowania. Przy wydawaniu kart do głosowania

komisja sprawdza, czy wydawane karty są ostemplowane jej pieczęcią

(patrz pkt 31).

Ponadto komisja zwraca uwagę, by wyborca potwierdził własnoręcznym podpisem,

w przeznaczonej na to rubryce spisu wyborców, fakt otrzymania karty do głosowania.

Dopóki wyborca nie potwierdzi własnoręcznym podpisem odbioru karty

do głosowania, komisja jej nie wydaje.

Jedynie w przypadku gdy wyborca okaże komisji dokument potwierdzający, że jest

osobą niepełnosprawną o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności

w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej

oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44) i nie może

w związku z tym potwierdzić otrzymania karty do głosowania, członek komisji wydaje

wyborcy kartę do głosowania, a w rubryce „Uwagi” stwierdza fakt wydania karty

do głosowania oraz przyczynę braku podpisu osoby otrzymującej kartę do głosowania,

parafując adnotację wspólnie z przewodniczącym komisji lub jego zastępcą.

W przypadku wątpliwości, czy przedłożony dokument upoważnia wyborcę

do niepotwierdzenia odbioru karty do głosowania podpisem w spisie, komisja zwraca

się o pomoc do urzędu gminy.

47. Przy czynności potwierdzania przez wyborców otrzymania karty do głosowania należy

zwrócić szczególną uwagę, by podpisy składane były w miejscach (w linii)

odpowiadających ich nazwiskom. Możliwe jest składanie podpisu bez odwracania

spisu.

W przypadku gdy komisja zauważy, że osoba podpisała się w linii przy nazwisku innego

wyborcy, wskazuje tej osobie właściwe miejsce w spisie do złożenia podpisu, a podpis

złożony w niewłaściwym miejscu skreśla. Skreślenie opatruje się adnotacją „podpis

w nieprawidłowym miejscu” i parafami członka komisji oraz przewodniczącego

komisji lub jego zastępcy.

W przypadku gdy w rubryce spisu wyborców w linii przy nazwisku wyborcy, który żąda

wydania karty do głosowania, znajduje się już podpis potwierdzający jej odbiór,

a komisja nie ma wiedzy, że powstał on w wyniku omyłki, komisja odmawia wydania

karty do głosowania.

48. Zwrócić także należy uwagę na bezwzględną konieczność zapewnienia ochrony

danych osobowych wyborców ujętych w spisie, w tym przed ujawnieniem danych

osobowych innych osób przy potwierdzaniu przez wyborcę odbioru karty do głosowania.

W tym celu komisja obowiązkowo stosuje przekazane przez urząd gminy osłony na spis,

o których mowa w pkt 33 ppkt 7, zabezpieczające dane osobowe innych osób ujętych

w spisie. Powyższe dotyczy również dodatkowego formularza spisu wyborców,

który powinien być osłaniany (dane osobowe innych wyborców) podczas składania

na nim podpisów przez wyborców. Niewykonywanie lub niewłaściwe wykonywanie

powyższego obowiązku skutkować może odpowiedzialnością za naruszenie

przepisów dotyczących ochrony danych osobowych.

49. Komisja odmawia ponownego wydania karty do głosowania niezależnie

od przyczyn tego żądania (np. z powodu pomyłkowego wypełnienia karty,

zniszczenia jej itp.).

50. Na wniosek wyborcy komisja jest obowiązana wyjaśnić mu sposób głosowania

w wyborach, a także warunki ważności głosu, zgodnie z informacją umieszczoną

na karcie do głosowania. Wyjaśnienie to nie może zawierać elementów agitacyjnych.

51. Ponadto

komisja

jest

obowiązana,

na

prośbę

wyborcy

niepełnosprawnego

oraz wyborcy, który najpóźniej w dniu głosowania ukończył 60 lat, do przekazania

ustnie treści obwieszczeń wyborczych w zakresie informacji o zarejestrowanych listach

kandydatów w danym okręgu wyborczym. Przekaz ten powinien się ograniczać

do poinformowania wyborcy o liczbie zarejestrowanych list kandydatów w danym

okręgu wyborczym, o numerach tych list i nazwach lub skrótach nazw komitetów

wyborczych oraz o liczbie kandydatów, a także imionach i nazwiskach kandydatów

na konkretnej wskazanej przez wyborcę liście kandydatów.

Czynności te wykonuje przewodniczący komisji lub zastępca przewodniczącego

w obecności innego członka komisji. Członkowie komisji nie mogą udzielać

wyborcom innych informacji niż wskazane w pkt 42, 50 i 51.

Głosowanie przez pełnomocnika

52. Komisja dopuszcza do głosowania osoby posiadające pełnomocnictwo do głosowania

w imieniu wyborcy ujętego w spisie wyborców.

Wyborca, który udzielił pełnomocnictwa do głosowania w jego imieniu, może

w dniu głosowania doręczyć komisji oświadczenie o cofnięciu pełnomocnictwa

(podstawę do odnotowania w wykazie cofnięcia pełnomocnictwa stanowi pisemne

oświadczenie o cofnięciu pełnomocnictwa, w którym wola wyborcy została

potwierdzona podpisem złożonym w obecności komisji), a także głosować osobiście,

jeżeli nie głosował jeszcze w jego imieniu pełnomocnik. Głosowanie osobiste wyborcy

powoduje wygaśnięcie pełnomocnictwa do głosowania w jego imieniu.

Komisja nie dopuści natomiast do głosowania wyborcy, którego pełnomocnik wziął

udział w głosowaniu w jego imieniu wcześniej. Również złożenie oświadczenia

o cofnięciu pełnomocnictwa jest w takiej sytuacji bezskuteczne.

Fakt cofnięcia lub wygaśnięcia pełnomocnictwa do głosowania komisja obowiązana

jest odnotować w spisie wyborców oraz na otrzymanej wraz ze spisem liście

wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa do głosowania w ich imieniu,

a otrzymane oświadczenia dołączyć do spisu wyborców.

53. Pełnomocnik przed przystąpieniem do głosowania okazuje swój dowód osobisty

lub inny dokument ze zdjęciem oraz akt pełnomocnictwa sporządzony przez wójta

lub pracownika urzędu gminy działającego z upoważnienia wójta.

54. Przed wydaniem karty do głosowania komisja sprawdza w spisie wyborców,

czy wyborca, który udzielił pełnomocnictwa, jest ujęty w spisie wyborców, a także

czy wyborca nie głosował wcześniej osobiście oraz czy w spisie nie odnotowano,

że pełnomocnictwo wygasło z innej przyczyny lub zostało cofnięte. Jeżeli wyborca,

który udzielił pełnomocnictwa, nie jest ujęty w spisie wyborców, komisja jest

obowiązana wyjaśnić telefonicznie w dziale ewidencji ludności urzędu gminy

przyczynę nieumieszczenia wyborcy w spisie wyborców. Jeżeli urząd gminy

potwierdzi, że nieumieszczenie wyborcy w spisie wynika z omyłki, komisja dopisuje

wyborcę (nie pełnomocnika) do spisu wyborców na dodatkowym formularzu spisu

(w części A spisu wyborców – obywateli polskich, natomiast w części B spisu

wyborców – pozostałych obywateli Unii Europejskiej). Członek komisji, który otrzymał

potwierdzenie z urzędu gminy, sporządza, na oddzielnej kartce, notatkę w tej sprawie,

którą po podpisaniu wraz z przewodniczącym komisji lub jego zastępcą, dołącza się

do spisu wyborców.

55. Komisja odmawia wydania pełnomocnikowi karty do głosowania i zatrzymuje akt

pełnomocnictwa do głosowania w przypadku

1) gdy urząd gminy stwierdzi, że nieujęcie wyborcy w tym obwodzie nie jest błędem;

2) wcześniejszego głosowania osobistego wyborcy;

3) wygaśnięcia pełnomocnictwa z innej przyczyny lub cofnięcia pełnomocnictwa.

56. Po stwierdzeniu, że wyborca nie głosował osobiście, pełnomocnictwo nie wygasło

z innej przyczyny i nie zostało cofnięte, komisja wpisuje nazwisko i imię (imiona)

pełnomocnika wyborcy w spisie wyborców w rubryce „Uwagi” odpowiadającej

pozycji, pod którą umieszczono nazwisko wyborcy, wraz z oznaczeniem

„pełnomocnik”. Pełnomocnik potwierdza otrzymanie karty do głosowania własnym

czytelnym podpisem w rubryce spisu przeznaczonej na potwierdzenie otrzymania karty

do głosowania przez wyborcę udzielającego pełnomocnictwa do głosowania. Ponadto

komisja odnotowuje fakt głosowania przez pełnomocnika na otrzymanej

wraz ze spisem wyborców liście wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa

do głosowania w ich imieniu. Akt pełnomocnictwa do głosowania komisja

ma bezwzględny obowiązek odebrać od wyborcy i załączyć do spisu wyborców.

Następnie komisja wydaje pełnomocnikowi kartę do głosowania. W przypadku

pełnomocnika przedkładającego zaświadczenie o prawie do głosowania w celu oddania

głosu w obwodzie właściwym dla osoby udzielającej pełnomocnictwa, komisja dopisuje

pełnomocnika do spisu wyborców (patrz pkt 45 ppkt 1), a następnie postępuje w sposób,

o którym mowa wyżej.

Wydawanie wyborcom nakładki na kartę do głosowania

57. Komisja wraz z kartą do głosowania wydaje wyborcy niepełnosprawnemu,

na jego prośbę, nakładkę na kartę do głosowania sporządzoną w alfabecie Braille’a.

58. Komisja informuje wyborcę, że po oddaniu głosu obowiązany jest on zwrócić komisji

nakładkę na kartę. Komisja powinna zapewnić wyborcom korzystającym z nakładki

na kartę do głosowania sporządzonej w alfabecie Braille’a właściwe do jej użycia

miejsce, np. odpowiedniej wielkości stolik ułatwiający oddanie głosu, stosując

nakładkę. Miejsce to musi zapewniać tajność głosowania. Komisja zwraca uwagę,

aby wyborca wraz z kartą nie wrzucił nakładki do urny. W przypadku utraty nakładki

lub jej zniszczenia komisja niezwłocznie informuje o tym urząd gminy.

Przebieg głosowania

59. W czasie głosowania komisja zwraca uwagę, by wyborcy głosowali osobiście i w taki

sposób, aby nie została naruszona tajność głosowania, a także aby głosowanie

nie zostało wykorzystane przez wyborców do prowadzenia agitacji wyborczej. Kartę

do głosowania wyborcy powinni wrzucać do urny w taki sposób, aby strona

zadrukowana była niewidoczna (art. 52 § 6 Kodeksu wyborczego).

60. Niedopuszczalne jest głosowanie za członka rodziny lub za inną osobę. Zakaz ten

nie dotyczy osób posiadających pełnomocnictwo do głosowania.

61. Osobie niepełnosprawnej, na jej prośbę, może pomagać w głosowaniu inna osoba,

w tym także niepełnoletnia. Pomoc ta może mieć tylko techniczny charakter. Nie może

ona polegać na sugerowaniu wyborcy sposobu głosowania lub na głosowaniu

w zastępstwie

tego

wyborcy.

Dopuszczalne

jest,

aby

na

życzenie

osoby

niepełnosprawnej w miejscu zapewniającym tajność głosowania przebywała osoba

udzielająca pomocy. Pomocy w głosowaniu nie może udzielać członek komisji,

mąż zaufania,

obserwator

społeczny

ani

obserwator

międzynarodowy

(art. 53 i 103c § 2 Kodeksu wyborczego).

62. Przeprowadzanie głosowania poza lokalem możliwe jest wyłącznie w zakładach

leczniczych i domach pomocy społecznej przy zastosowaniu urny pomocniczej,

o czym mowa w rozdziale IX.

63. Komisja zwraca uwagę, by wyborcy nie wynosili kart do głosowania poza lokal

wyborczy. W przypadku gdy komisja zauważy, że ktoś wyniósł kartę do głosowania

na zewnątrz, lub otrzyma informację, że w lokalu wyborczym lub poza nim ktoś taką

kartę przyjmuje lub posiada, nie będąc do tego uprawnionym, np. oferowane jest

odstąpienie karty, obowiązana jest niezwłocznie zawiadomić o tym Policję i fakt ten

opisać w punkcie 24 protokołu głosowania.

64. Komisja zwraca również uwagę, aby wyborcy nie wrzucali do urny innych

przedmiotów niż karty do głosowania. W razie stwierdzenia takich przypadków fakt

ten należy opisać w punkcie 24 protokołu głosowania.

65. Komisja, na żądanie wyborcy, obowiązana jest wydać zaświadczenie potwierdzające

wzięcie udziału w głosowaniu, którego wzór stanowi załącznik nr 1 do wytycznych.

66. Na żądanie wyborcy komisja obowiązana jest również wydać zaświadczenie

potwierdzające odmowę wydania karty do głosowania z podaniem przyczyny odmowy

(np. gdy wyborca nie jest ujęty w spisie wyborców).

67. Zaświadczenia, o których mowa w pkt 65 i 66, sporządza się w jednym egzemplarzu.

Informację o wydaniu zaświadczenia umieszcza się w rubryce spisu „Uwagi”

przy nazwisku wyborcy, którego zaświadczenie dotyczyło. Zaświadczenia podpisuje

przewodniczący komisji lub zastępca przewodniczącego i opatruje pieczęcią komisji.

68. Komisja na bieżąco sprawdza w spisie liczbę podpisów potwierdzających

otrzymanie kart do głosowania przez wyborców.

W przypadku gdy liczba ta przekroczy 70 % liczby otrzymanych przez komisję kart

do głosowania, komisja obowiązana jest powiadomić rejonową komisję wyborczą,

za pośrednictwem urzędu gminy, o możliwej potrzebie uruchomienia dla niej kart

z rezerwy.

Natomiast gdy liczba ta przekroczy 80 % liczby otrzymanych przez komisję kart

do głosowania,

komisja

występuje

do

rejonowej

komisji

wyborczej,

za pośrednictwem urzędu gminy, o wydanie kart z rezerwy.

Prawidłowe wykonanie tych zadań ma na celu zapobieżenia sytuacji, w której

w lokalu wyborczym zabraknie kart do głosowania i konieczne będzie oczekiwanie

na doręczenie kart do głosowania przez przedstawicieli urzędu gminy. Tego rodzaju

sytuacja jest bowiem niedopuszczalna.

69. Komisja ma obowiązek organizacji przeprowadzania głosowania w taki sposób,

aby nie tworzyły się kolejki wyborców oczekujących na głosowanie. W przypadku

gdy komisja zauważy, że ma to miejsce, wówczas zobowiązana jest do zorganizowania

pracy w taki sposób, aby jak najszybciej przywrócić płynność głosowania. W tym celu

konieczne jest m.in. wykonywanie czynności komisji w możliwie jej pełnym składzie,

w jakim została powołana, niezależnie od wcześniej ustalonych dyżurów.

W szczególności komisja może wyznaczyć jednego jej członka, który będzie kierował

wyborców do właściwego stanowiska, w którym wydawane są karty do głosowania

dla danego adresu zamieszkania.

70. Komisja czuwa, aby nie doszło do przepełnienia urny wyborczej. Jeżeli komisja

stwierdzi, że urna niedługo się zapełni, powinna niezwłocznie zwrócić się do wójta

o dostarczenie drugiej urny, informując o tym urzędnika wyborczego, chyba że przed

rozpoczęciem głosowania została dostarczona druga urna wyborcza.

71. W przypadku gdy urna uległa zapełnieniu, komisja powinna zakleić oraz opieczętować

wlot tej urny i wykorzystać drugą urnę. Urna, która uległa zapełnieniu, pozostaje

w lokalu wyborczym. Przed rozpoczęciem stosowania drugiej urny komisja sprawdza,

czy jest ona pusta, a następnie zamyka ją i opieczętowuje w sposób, o którym mowa

w pkt 38 ppkt 7. Obie urny powinny być ustawione w takim miejscu, by były przez cały

czas głosowania pod nadzorem wyznaczonego członka komisji oraz widoczne

dla członków komisji i mężów zaufania, obserwatorów społecznych oraz obserwatorów

międzynarodowych.

72. Przepisy Kodeksu wyborczego nie zabraniają robienia zdjęć w lokalu wyborczym

przez wyborców pod warunkiem, że m.in.

1) nie narusza to

a) porządku w lokalu wyborczym,

b) powagi i tajności głosowania,

c) praw osób trzecich do ochrony dóbr osobistych, w szczególności ochrony

wizerunku,

d) przepisów dotyczących ochrony danych osobowych;

2) nie zakłóca przebiegu głosowania.

Przewodniczący komisji zobowiązany jest do czuwania nad zapewnieniem tajności

głosowania oraz nad utrzymaniem porządku i spokoju w czasie głosowania. W związku

z tym uprawniony jest, jeżeli uzna to za zasadne, do wydania zakazu wykonania zdjęć

przez wyborcę w lokalu wyborczym.

Niedopuszczalne jest robienie zdjęć lub nagrywanie spisu wyborców.

73. W związku z tym, że członkowie komisji nie są funkcjonariuszami publicznymi

opublikowanie zdjęć zrobionych w lokalu wyborczym zarówno przez przedstawicieli

mediów, jak i przez wyborców może wiązać się z odpowiedzialnością cywilną związaną

z opublikowaniem wizerunków osób uczestniczących w głosowaniu, członków komisji

lub mężów zaufania albo obserwatorów społecznych bez ich zgody.

Przekazywanie Państwowej Komisji Wyborczej danych o frekwencji

oraz podanie ich do publicznej wiadomości

74. Komisja (poza komisjami w obwodach odrębnych) przekazuje Państwowej Komisji

Wyborczej dane o frekwencji, tj. dane o liczbie osób uprawnionych do głosowania

oraz o liczbie wyborców, którym wydano karty do głosowania w trakcie głosowania,

oraz podaje je do publicznej wiadomości. Dane te przekazuje się i podaje do publicznej

wiadomości według stanu na godzinę 12.00 oraz 17.00, w trybie i na zasadach

określonych

w

uchwale

Państwowej

w pkt 35 ppkt 1.

34

Komisji

Wyborczej,

o

której

mowa

Zadania komisji związane z głosowaniem korespondencyjnym

75. Komisje przeprowadzają głosowanie korespondencyjne, postępując w sposób określony

w uchwale nr 169/2023 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 11 września 2023 r.

w sprawie sposobu postępowania z kopertami zwrotnymi i pakietami wyborczymi

w głosowaniu korespondencyjnym (M.P. poz. 1032), tj. w sposób wskazany poniżej.

76. Od rozpoczęcia głosowania o godz. 7.00 do godziny 21.00 komisja odbiera koperty

zwrotne wyłącznie od przedstawicieli Poczty Polskiej oraz dostarczone osobiście

przez wyborców. Komisja nie jest uprawniona do przyjmowania kopert zwrotnych

dostarczonych przez inne osoby (w tym np. członków rodziny wyborcy).

77. Koperty zwrotne, dostarczone do komisji do zakończenia głosowania, komisja otwiera

niezwłocznie po dostarczeniu i sprawdza, czy w kopercie zwrotnej znajduje się

1) podpisane przez wyborcę oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu głosu;

2) zaklejona koperta na kartę do głosowania.

78. Jeżeli spełnione są warunki, o których mowa w pkt 77, komisja

1) porównuje imię i nazwisko wyborcy oraz numer PESEL zawarty w oświadczeniu

o osobistym i tajnym oddaniu głosu z danymi zawartymi w spisie wyborców. Jeżeli

dane się zgadzają, członek komisji odnotowuje w rubryce spisu „Uwagi”,

odpowiadającej pozycji, pod którą przy nazwisku wyborcy umieszczono informację

o wysłaniu pakietu wyborczego, że wyborca głosował korespondencyjnie;

2) zaklejoną kopertę na kartę do głosowania wrzuca do urny wyborczej;

3) oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu głosu dołącza do spisu wyborców;

4) puste koperty zwrotne pakuje w pakiet, opisuje i odkłada; pakiet ten pozostaje

w dokumentacji komisji, która po zakończeniu głosowania przekazywana jest

urzędnikowi wyborczemu w depozyt w drugim opakowaniu zbiorczym,

o czym mowa w pkt 160, łącznie z innymi dokumentami.

79. Jeżeli

1) w kopercie zwrotnej nie było oświadczenia o osobistym i tajnym oddaniu głosu,

2) oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu głosu nie było podpisane

przez wyborcę,

3) w kopercie zwrotnej nie było koperty na kartę do głosowania,

4) koperta na kartę do głosowania była niezaklejona

– komisja odkłada kopertę zwrotną wraz z zawartością, segregując odłożone koperty

według naruszeń powyższych warunków.

80. Komisja pakuje koperty wraz z kartami w osobne pakiety, według naruszeń warunków

określonych w pkt 79, opisuje je i odkłada. Po zakończeniu głosowania pakiety

te przekazywane są urzędnikowi wyborczemu w depozyt w drugim opakowaniu

zbiorczym, o którym mowa w pkt 160, łącznie z innymi dokumentami.

81. Jeżeli wyborca, którego koperta zwrotna została doręczona do komisji, nie jest ujęty

w spisie wyborców, komisja jest obowiązana wyjaśnić telefonicznie w dziale ewidencji

ludności urzędu gminy przyczynę nieumieszczenia wyborcy w spisie wyborców. Jeżeli

urząd gminy potwierdzi, że nieumieszczenie wyborcy w spisie wynika z omyłki,

komisja dopisuje wyborcę do spisu wyborców na dodatkowym formularzu spisu.

Członek komisji, który otrzymał potwierdzenie z urzędu gminy, sporządza notatkę

w tej sprawie, którą po podpisaniu wraz z przewodniczącym komisji lub jego zastępcą,

dołącza się do spisu wyborców. Analogicznie komisja postępuje w przypadku, gdy dane

wyborcy wpisane na oświadczeniu o osobistym i tajnym oddaniu głosu nie zgadzają się

z danymi w spisie wyborców.

82. Jeżeli nieumieszczenie wyborcy w spisie wyborców nie wynika z omyłki, komisja

postępuje w sposób określony w pkt 83.

83. Komisja odkłada w jeden odrębny pakiet

1) koperty zwrotne, w których znajdowało się oświadczenie o osobistym i tajnym

oddaniu głosu

a) wyborcy nieujętego w spisie wyborców, o ile pominięcie w spisie wyborców

nie wynikało z omyłki podczas jego sporządzenia,

b) zawierające dane wyborcy niezgadzające się z danymi w spisie wyborców,

o ile nie wynikało to z omyłki podczas jego sporządzenia lub sporządzania

oświadczenia;

2) koperty zwrotne, w których znajdowała się więcej niż jedna koperta na kartę

do głosowania;

3) koperty zwrotne zawierające oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu głosu

na karcie do głosowania wyborcy, który głosował wcześniej

a) korespondencyjnie (w rubryce spisu „Uwagi”, pod pozycją odpowiadającą

nazwisku i imieniu tego wyborcy, członek komisji odnotował już, że wyborca

ten głosował korespondencyjnie, a koperta na kartę do głosowania została

wrzucona już do urny),

b) osobiście (w rubryce spisu „Uwagi”, pod pozycją odpowiadającą nazwisku

i imieniu tego wyborcy, nie było umieszczonej informacji o wysłaniu do niego

pakietu wyborczego, a wyborca potwierdził odbiór karty do głosowania

własnoręcznym podpisem);

4) koperty zwrotne nieodebrane przez komisję, lecz pozostawione w komisji

przez inne osoby niż przedstawiciel Poczty Polskiej albo osobiście przez wyborcę.

84. Kopert, o których mowa w pkt 83, komisja nie bierze pod uwagę przy ustalaniu

wyników głosowania. Pakiet z tymi kopertami należy przekazać urzędnikowi

wyborczemu w depozyt w drugim opakowaniu zbiorczym, o którym mowa w pkt 160,

łącznie z innymi dokumentami.

85. Wykonując powyższe czynności, należy pamiętać, by na bieżąco ustalać i zapisywać

1) liczbę otrzymanych kopert zwrotnych;

2) liczbę kopert zwrotnych, w których nie było oświadczenia o osobistym i tajnym

oddaniu głosu;

3) liczbę kopert zwrotnych, w których oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu

głosu nie było podpisane przez wyborcę;

4) liczbę kopert zwrotnych, w których znajdowała się niezaklejona koperta na kartę

do głosowania;

5) liczbę kopert zwrotnych, w których nie było koperty na kartę do głosowania;

6) liczbę kopert na kartę do głosowania wrzuconych do urny.

W przypadku gdy informacje z ppkt 2–5 dotyczą jednej koperty zwrotnej, należy

je uwzględnić w każdym z tych punktów.

Otrzymanych przez komisję pustych kopert zwrotnych oraz kopert, o których

mowa w pkt 83, nie uwzględnia się przy dokonywaniu powyższych ustaleń.

Dane, o których mowa, muszą być na bieżąco zapisywane na arkuszu pomocniczym

prowadzonym przez wskazanego członka komisji pod nadzorem przewodniczącego

lub zastępcy przewodniczącego komisji. Umożliwi to prawidłowe wypełnienie punktów

protokołu głosowania dotyczących głosowania korespondencyjnego.

86. Przed wrzuceniem koperty na kartę do głosowania do urny komisja nie może

jej otwierać i zapoznawać się z treścią karty do głosowania.

87. Pakiety wyborcze niedoręczone lub nieodebrane osobiście przez wyborców

przekazywane komisji do zakończenia głosowania komisja na bieżąco pakuje w pakiet,

opisuje i odkłada. W przypadku doręczania kolejnych pakietów wyborczych są one

dołączane do zamkniętych opakowań, bez otwierania wcześniej spakowanych pakietów.

Pakiety te w zamkniętym i opieczętowanym opakowaniu pozostają w dokumentacji

komisji, która po zakończeniu głosowania przekazywana jest urzędnikowi wyborczemu

w depozyt w drugim opakowaniu zbiorczym, o którym mowa w pkt 160, łącznie

z innymi dokumentami. Analogicznie komisja postępuje z kopertami zwrotnymi

doręczonymi do komisji po zakończeniu głosowania.

Przerwa w głosowaniu

88. Głosowania nie wolno przerywać, chyba że w wyniku nadzwyczajnych wydarzeń

zostanie ono przejściowo lub trwale uniemożliwione. Przez nadzwyczajne wydarzenie

należy rozumieć wyłącznie takie, które realnie uniemożliwia głosowanie

(np. katastrofa budowlana dotycząca budynku, w którym znajduje się lokal wyborczy).

Nie

są

nadzwyczajnymi

wydarzeniami

38

sytuacje

o

charakterze

techniczno-

-organizacyjnym (brak właściwej pieczęci, trudność w dostaniu się do budynku

lub

lokalu

przed

rozpoczęciem

głosowania,

zapełnienie

się

urny

itp.).

Do nadzwyczajnych wydarzeń uzasadniających zarządzenie przerwy w głosowaniu

nie należy także sytuacja, w której wyborcy, którzy przybyli do lokalu wyborczego

albo – z uwagi na warunki lokalowe – ustawili się w kolejce przed lokalem wyborczym,

przed godziną zakończenia głosowania (21.00), realizują swoje czynne prawo

wyborcze na podstawie art. 39 § 4 Kodeksu wyborczego, tj. oddają swoje głosy

po godzinie 21.00.

89. O przyczynach uzasadniających – zdaniem komisji – zarządzenie przerwy

w głosowaniu, jego przedłużenie lub odroczenie komisja powiadamia niezwłocznie

rejonową komisję wyborczą i za jej zgodą podejmuje uchwałę o zarządzeniu przerwy

w głosowaniu, jego przedłużeniu lub odroczeniu. Uchwałę w tej sprawie komisja

bezzwłocznie podaje do publicznej wiadomości oraz przesyła rejonowej komisji

wyborczej, która przekazuje ją Państwowej Komisji Wyborczej i wójtowi. Uchwałę tę

komisja załącza do protokołu głosowania i czyni o tym adnotację w punkcie 19

protokołu głosowania.

90. W razie przerwania lub odroczenia głosowania, o ile nie zagraża to życiu i zdrowiu

członków komisji, komisja

1) zakleja i opieczętowuje wlot urny;

2) ustala liczbę

a) niewykorzystanych kart do głosowania,

b) osób uprawnionych do głosowania, czyli liczbę osób ujętych w spisie wyborców

wraz z wyborcami dopisanymi przez komisję na dodatkowym formularzu spisu,

c) wydanych kart na podstawie podpisów osób w spisie wyborców;

3) spis wyborców, niewykorzystane karty do głosowania oraz inne dokumenty komisji

umieszcza w odrębnych pakietach, opieczętowuje je i opisuje;

4) urnę wraz z pakietami oddaje na przechowanie przewodniczącemu komisji.

Z czynności tych komisja sporządza protokół, podając w nim liczbę niewykorzystanych

kart do głosowania, liczbę osób uprawnionych do głosowania i liczbę wydanych kart

do głosowania.

91. Po sporządzeniu protokołu przewodniczący komisji zamyka lokal wyborczy

i opieczętowuje wejście do lokalu pieczęcią komisji. Pieczęć komisji oddaje się

na przechowanie zastępcy przewodniczącego lub innemu członkowi komisji.

92. Wójt zapewnia ochronę lokalu komisji w czasie przerwy w głosowaniu. Komisja

oczekuje na przybycie przedstawiciela wójta, który będzie odpowiedzialny za ochronę

lokalu. Zadania i tryb postępowania wójta w zakresie ochrony lokalu określa

rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 sierpnia 2014 r. w sprawie

szczegółowych wymagań w zakresie ochrony lokali obwodowych komisji wyborczych

w czasie przerwy w głosowaniu spowodowanej nadzwyczajnymi wydarzeniami

(Dz. U. poz. 1152).

93. Przed wznowieniem głosowania komisja stwierdza protokolarnie, czy pieczęcie

na wejściu do lokalu wyborczego, na urnie (ewentualnie plomby, o których mowa

w pkt 38 ppkt 7) i pakietach z kartami oraz spisem nie zostały naruszone. W razie

naruszenia pieczęci (ewentualnie plomb), braku któregokolwiek z pakietów

albo dokumentów komisja opisuje stwierdzony stan w protokole głosowania,

zawiadamia o tym niezwłocznie rejonową komisję wyborczą oraz wójta, a następnie

wykonuje czynności wskazane przez rejonową komisję wyborczą.

Rozdział V

Zakończenie głosowania

94. O godzinie 21.00 przewodniczący komisji zarządza zakończenie głosowania. Komisja

zamyka lokal. Wyborcom przybyłym do lokalu, w tym wyborcom, którzy – z uwagi

na warunki lokalowe – ustawili się w kolejce przed lokalem wyborczym przed godziną

21.00, należy umożliwić oddanie głosu (art. 39 § 4 Kodeksu wyborczego). O tego

rodzaju sytuacji należy niezwłocznie zawiadomić wójta oraz rejonową komisję

wyborczą.

95. W przypadku konieczności umożliwienia oddania głosu wyborcom przybyłym

do lokalu oraz wyborcom, którzy – z uwagi na warunki lokalowe – ustawili się w kolejce

przed lokalem wyborczym, o czym mowa w art. 39 § 4 Kodeksu wyborczego, komisja

zobowiązana jest do zagwarantowania, aby poza nimi nie mogły głosować inne osoby,

które przybyły do lokalu wyborczego (ustawiły się w kolejce) po godzinie 21.00.

96. Członkowie komisji przy wsparciu osób skierowanych przez wójta (w szczególności

w dużych miastach) muszą zastosować – w zależności od specyfiki lokalu wyborczego

i budynku, w którym on się znajduje – skuteczne metody polegające na egzekwowaniu

tego, aby w głosowaniu wzięły udział wyłącznie osoby, które przybyły do lokalu

wyborczego (ustawiły się w kolejce) przed godziną zakończenia głosowania. Działania

te mogą polegać np. na wydawaniu wyborcom przybyłym do lokalu wyborczego przed

godziną

zakończenia

głosowania

oznaczonych

pieczęcią

komisji

kartek

i/lub na zabezpieczeniu końca kolejki przez członka komisji. Kolejka cały czas musi

być bowiem pilnowana, aby wyborcy przybyli po 21.00 nie mogli zagłosować

(np. przez członków komisji, którzy rotacyjne będą pilnowali kolejki na jej końcu

i z boków).

97. Po zamknięciu lokalu wyborczego i po zakończeniu głosowania w lokalu oprócz

członków komisji mogą przebywać mężowie zaufania, obserwatorzy społeczni

i obserwatorzy międzynarodowi. Ponadto wyłącznie w czasie otwierania urny

i wyjmowania z niej kart dopuszczalna jest obecność w lokalu dziennikarzy,

na zasadach, o których mowa w pkt 21. Mężowie zaufania, obserwatorzy społeczni

i obserwatorzy międzynarodowi nie mogą uczestniczyć w liczeniu głosów ani pomagać

członkom komisji w wykonywaniu ich zadań.

98. W przypadku gdy komisji zapewniono obsługę informatyczną, w lokalu w miejscu

wyznaczonym

przez

przewodniczącego

może

przebywać

również

osoba

odpowiedzialna za tę obsługę.

99. Niezwłocznie po zakończeniu głosowania oraz opuszczeniu lokalu przez ostatniego

wyborcę przewodniczący komisji zapieczętowuje wlot urny wyborczej, zaklejając

go paskiem papieru opatrzonym pieczęcią komisji i podpisami jej członków. Jeżeli

komisja otrzymała jednorazowe plomby – nalepki foliowe opatrzone unikatowym

numerem, o których mowa w pkt 38 ppkt 7, za ich pomocą zabezpiecza wlot urny.

W takim przypadku numer plomby, niezwłocznie po jej założeniu, powinien być

wpisany przez przewodniczącego komisji lub jego zastępcę do wewnętrznego

protokołu. Nalepkę foliową opatruje się pieczęcią komisji.

100. W przypadku gdyby komisja znalazła w lokalu wyborczym lub w budynku, w którym

znajduje się lokal wyborczy, w trakcie głosowania albo po jego zakończeniu, kartę

(lub karty) do głosowania pozostawioną przez wyborcę, komisja nie jest uprawniona

do wrzucenia jej do urny wyborczej. Karty takiej nie uwzględnia się

przy obliczeniach. W takim przypadku odnalezioną kartę należy zapakować w odrębny

pakiet, opieczętować go i opisać. Informację o odnalezieniu karty do głosowania należy

odnotować w punkcie 24 protokołu głosowania. Pakiet ten należy przekazać

urzędnikowi wyborczemu w depozyt w drugim opakowaniu zbiorczym, o którym mowa

w pkt 160, łącznie z innymi dokumentami.

101. W przypadku gdyby komisja znalazła w lokalu wyborczym lub w budynku, w którym

znajduje się lokal wyborczy, w trakcie głosowania albo po jego zakończeniu, pakiet

wyborczy lub kopertę zwrotną, komisja nie jest uprawniona do otwierania pakietu

ani wrzucenia koperty zwrotnej do urny wyborczej. W takim przypadku odnaleziony

pakiet lub kopertę zwrotną należy zapakować w odrębny pakiet, opieczętować

go i opisać. Informację o odnalezieniu pakietu wyborczego lub koperty zwrotnej należy

odnotować w punkcie 24 protokołu głosowania. Pakiet ten należy przekazać

urzędnikowi wyborczemu w depozyt w drugim opakowaniu zbiorczym, o którym mowa

w pkt 160, łącznie z innymi dokumentami.

Rozdział VI

Ustalenie wyników głosowania i sporządzenie protokołu głosowania

Informacje wstępne

102. Czynności

związane

z

ustaleniem

wyników

głosowania

w

obwodzie

i sporządzeniem protokołu głosowania komisja wykonuje wspólnie, w możliwie

pełnym

składzie,

lecz

nie

mniejszym

niż

2/3

jej

pełnego

składu,

w tym przewodniczący lub jego zastępca. Jeżeli wskutek obliczeń okaże się, że 2/3

liczby pełnego składu komisji jest liczbą ułamkową, wówczas należy dokonać

zaokrąglenia w górę. Oznacza to, że wszystkie czynności związane z ustaleniem

wyników głosowania w obwodzie i sporządzeniem protokołu głosowania komisja

powołana w liczbie

1) 5 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 4 osoby;

2) 6 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 4 osoby;

3) 7 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 5 osób;

4) 8 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 6 osób;

5) 9 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 6 osób;

6) 10 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 7 osób;

7) 11 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 8 osób;

8) 12 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 8 osób;

9) 13 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 9 osób.

103. Nie jest dopuszczalne tworzenie z członków komisji grup roboczych, które

wykonywałyby oddzielnie czynności po zakończeniu głosowania.

Obliczania wyników głosowania nie można również dokonywać w ten sposób, że karty

do głosowania liczą członkowie komisji w grupkach lub liczą je partiami poszczególni

członkowie komisji w oddzielnych miejscach, przy odrębnych stolikach itp., a dopiero

potem dokonuje się zsumowania wyników.

104. Przed ustaleniem przez komisję ważności karty do głosowania, ważności głosu, oddania

głosu na daną listę lub na danego kandydata każda karta do głosowania jest okazywana

wszystkim obecnym członkom komisji, co należy rozumieć wyłącznie jako zakaz

przeglądania kart i wykonywania czynności związanych z ustaleniem wyników

głosowania pojedynczo przez część członków komisji albo w odrębnych grupach.

105. Wykonywanie czynności komisji w zakresie ustalenia wyników głosowania

1) powinno zostać tak zorganizowane, by każdy z członków komisji widział karty

do głosowania i mógł dokonać ich oceny;

2) nie może prowadzić do utrudniania, opóźniania lub paraliżowania pracy

komisji.

106. Komisja przystępuje do ustalenia wyników głosowania i sporządzenia projektu

protokołu głosowania. Czynności opisane w pkt 107–140 dotyczą przygotowania

projektu protokołu głosowania, ale należy wykonywać je na odpowiednich

formularzach protokołu głosowania.

107. Liczby w protokole głosowania wpisuje się, zaczynając od prawej strony,

tj. w następujący sposób: liczby jednocyfrowe wpisuje się w ostatniej kratce

z prawej strony, liczby dwucyfrowe – w dwóch ostatnich kratkach z prawej strony,

liczby trzycyfrowe – w trzech ostatnich kratkach z prawej strony itd., czyli tak,

aby ostatnia cyfra wpisywanej liczby wypadła w ostatniej kratce z prawej strony.

Jeżeli ustalona przez komisję liczba wynosi zero, w ostatniej kratce z prawej strony

należy wpisać cyfrę „0”.

Rozliczenie kart do głosowania

108. Protokół głosowania wypełnia się, przestrzegając poniższych zasad

1) wypełnianie punktu 1 protokołu głosowania

Komisja wpisuje w punkcie 1 ustaloną po ich przeliczeniu przed rozpoczęciem

głosowania liczbę otrzymanych kart do głosowania (patrz pkt 38 ppkt 2), dodając

ewentualne karty otrzymane z rezerwy.

2) wypełnianie punktu 2 protokołu głosowania

Kolejną czynnością komisji jest ustalenie liczby wszystkich wyborców

uprawnionych do głosowania.

Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby osób umieszczonych w spisie

(łącznie z osobami dopisanymi przez komisję w trakcie głosowania na dodatkowych

formularzach spisu) w chwili zakończenia głosowania.

W tym celu w pierwszej kolejności komisja ustala liczbę wyborców – obywateli

polskich, tj. umieszczonych w części A spisu wyborców, łącznie z osobami

dopisanymi przez komisję w trakcie głosowania na dodatkowych formularzach

części A spisu.

Liczbę tę wpisuje się w punkcie 2a protokołu głosowania.

Następnie komisja ustala liczbę wyborców – obywateli Unii Europejskiej

niebędących obywatelami polskimi, tj. umieszczonych w części B spisu wyborców,

łącznie z osobami dopisanymi przez komisję w trakcie głosowania na dodatkowych

formularzach części B spisu.

Liczbę tę wpisuje się w punkcie 2b protokołu głosowania.

Liczba wyborców uprawnionych do głosowania (umieszczonych w spisie,

z uwzględnieniem dodatkowych formularzy) w chwili zakończenia głosowania –

punkt 2 protokołu głosowania – stanowi sumę liczby wyborców umieszczonych

w części A spisu (obywatele polscy) – punkt 2a protokołu głosowania i liczby

wyborców umieszczonych w części B spisu (obywatele Unii Europejskiej

niebędący obywatelami polskimi) – punkt 2b protokołu głosowania.

Liczbę tę wpisuje się w punkcie 2 protokołu głosowania.

Suma liczb z punktu 2a i 2b musi być równa liczbie z punktu 2.

3) wypełnianie punku 3 protokołu głosowania

Komisja przelicza niewykorzystane karty do głosowania. Ustaloną przez komisję

liczbę niewykorzystanych kart do głosowania wpisuje się w punkcie 3

protokołu głosowania.

Karty niewykorzystane należy zapakować w pakiet, opieczętować go i opisać.

4) wypełnianie punktu 4 protokołu głosowania

Kolejną czynnością komisji jest ustalenie liczby wyborców, którym wydano karty

do głosowania w lokalu wyborczym.

Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby podpisów potwierdzających

otrzymanie karty do głosowania (łącznie z adnotacjami dotyczącymi braku

możliwości złożenia podpisu przez wyborców niepełnosprawnych posiadających

orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności).

Należy także zwrócić uwagę, że przy ustalaniu liczby wydanych kart do głosowania

nie uwzględnia się liczby adnotacji o wysłaniu pakietu wyborczego.

Liczba ta nie może być większa od liczby wyborców uprawnionych do głosowania

(punkt 2 protokołu głosowania).

W pierwszej kolejności komisja ustala liczbę wyborców – obywateli polskich,

tj. umieszczonych w części A spisu wyborców, łącznie z osobami dopisanymi

przez komisję w trakcie głosowania na dodatkowych formularzach części A spisu,

którym wydano karty do głosowania w lokalu wyborczym.

Liczbę tę wpisuje się w punkcie 4a protokołu głosowania.

Następnie komisja ustala liczbę wyborców – obywateli Unii Europejskiej

niebędących obywatelami polskimi, tj. umieszczonych w części B spisu wyborców,

łącznie z osobami dopisanymi przez komisję w trakcie głosowania na dodatkowych

formularzach części B spisu, którym wydano karty do głosowania w lokalu

wyborczym.

Liczbę tę wpisuje się w punkcie 4b protokołu głosowania.

Liczba wyborców, którym wydano karty do głosowania w lokalu wyborczym,

stanowi sumę osób ujętych w części A (obywatele polscy) i części B (obywatele

Unii Europejskiej niebędący obywatelami polskimi) spisu wyborców, którym

wydano karty do głosowania.

Liczbę tę wpisuje się w punkcie 4 protokołu głosowania.

Suma liczb z punktu 4a i 4b musi być równa liczbie z punktu 4.

5) wypełnianie punktu 16 protokołu głosowania

Na podstawie danych ustalonych we wskazany wyżej sposób komisja ustala,

czy liczba niewykorzystanych kart do głosowania (punkt 3 protokołu głosowania)

i liczba wyborców, którym wydano karty do głosowania (punkt 4 protokołu

głosowania), stanowią w sumie liczbę kart, które otrzymała komisja (punkt 1

protokołu głosowania).

W razie stwierdzenia niezgodności należy ponownie przeliczyć podpisy w spisie

wyborców. Jeżeli po przeliczeniu podpisów niezgodność nadal występuje, należy

po raz kolejny przeliczyć niewykorzystane karty do głosowania. W przypadku

stwierdzenia innej niż poprzednio liczby niewykorzystanych kart do głosowania

trzeba obowiązkowo zmienić tę liczbę w punkcie 3 protokołu głosowania. Jeśli

natomiast po ponownym przeliczeniu podpisów w spisie i niewykorzystanych kart

do głosowania wynik rozliczenia kart będzie ten sam – przypuszczalna przyczyna

niezgodności musi być opisana w punkcie 16 protokołu głosowania.

W punkcie tym należy wskazać przypuszczalną przyczynę niezgodności,

a nie wyłącznie informację, że niezgodność występuje.

W razie braku miejsca w protokole głosowania na opisanie przyczyn rozbieżności

należy dokonać tego na oddzielnej kartce papieru, która stanowić będzie załącznik

do protokołu głosowania. W protokole głosowania zaś należy zamieścić informację

o sporządzeniu załącznika. Jeżeli niezgodność nie występuje, w punkcie 16

przeznaczonym na „Uwagi” należy wpisać wyrazy „brak uwag”.

6) wypełnianie punktu 5 protokołu głosowania

Komisja ustala liczbę wyborców, którym wysłano pakiety wyborcze. Ustaleń tych

dokonują komisje, które w spisie wyborców miały zamieszczone adnotacje

zawierające informacje o wysłaniu pakietu wyborczego do wyborcy. Pozostałe

komisje w punkcie 5 protokołu głosowania wpisują cyfrę „0”.

Liczbę wyborców, którym wysłano pakiety wyborcze, ustala się na podstawie liczby

adnotacji w rubryce „Uwagi” spisu wyborców: „Głosowanie korespondencyjne.

Pakiet wysłany”.

Liczbę tę wpisuje się w punkcie 5 protokołu głosowania.

7) wypełnianie punktu 6 protokołu głosowania

Komisja ustala łączną liczbę wyborców, którym wydano karty do głosowania

w lokalu wyborczym oraz w głosowaniu korespondencyjnym.

Ustalenia tego komisja dokonuje poprzez dodanie ustalonych wcześniej liczb

wyborców, którym wydano karty do głosowania w lokalu wyborczym (punkt 4

protokołu głosowania), oraz liczby wyborców, którym wysłano pakiety wyborcze

(punkt 5 protokołu głosowania).

Suma liczb z punktu 4 i 5 musi być równa liczbie z punktu 6.

Ustaloną przez komisję łączną liczbę wyborców, którym wydano karty

do głosowania w lokalu wyborczym oraz w głosowaniu korespondencyjnym,

wpisuje się w punkcie 6 protokołu głosowania.

8) wypełnianie punktu 7 protokołu głosowania

Komisja ustala liczbę wyborców głosujących przez pełnomocnika.

Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby podpisów pełnomocników

głosujących w imieniu wyborców ujętych w spisie, znajdujących się obok adnotacji

„Udzielono pełnomocnictwa do głosowania – art. 56 Kw” w rubryce „Uwagi” spisu

wyborców.

Uzyskaną liczbę komisja porównuje z liczbą otrzymanych aktów pełnomocnictwa,

z pominięciem aktów pełnomocnictwa, które komisja otrzymała od osób, których

pełnomocnictwo wygasło lub zostało cofnięte. Liczby te powinny być równe. Jeżeli

zachodzi rozbieżność pomiędzy tymi liczbami, komisja dokonuje ponownego

przeliczenia.

Ustaloną przez komisję liczbę wyborców głosujących przez pełnomocnika

wpisuje się w punkcie 7 protokołu głosowania.

Komisje w obwodach odrębnych w tym punkcie protokołu głosowania wpisują

cyfrę „0”.

9) wypełnianie punktu 8 protokołu głosowania

Komisja ustala liczbę wyborców głosujących na podstawie zaświadczenia o prawie

do głosowania.

Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby adnotacji w rubryce „Uwagi” spisu,

że wyborca zagłosował na podstawie zaświadczenia.

Uzyskaną liczbę komisja obowiązkowo porównuje z liczbą otrzymanych

zaświadczeń. Liczby te powinny być równe. Jeżeli zachodzi rozbieżność

pomiędzy tymi liczbami, komisja dokonuje ponownego przeliczenia.

Ustaloną

przez

komisję

liczbę

wyborców

głosujących

na

podstawie

zaświadczenia o prawie do głosowania wpisuje się w punkcie 8 protokołu

głosowania.

Suma liczb z punktu 7 i 8 musi być mniejsza lub równa liczbie z punktu 4.

10) wypełnianie punktu 9 protokołu głosowania

Następnie komisja w obwodzie, w którym przeprowadza się głosowanie

korespondencyjne, wypełnia protokół głosowania w zakresie pozostałych liczb

dotyczących głosowania korespondencyjnego (pozostałe komisje w punktach 9–9e

protokołu głosowania wpisują cyfrę „0”).

Komisja wpisuje ustalone wcześniej, zgodnie z pkt 85, liczby

a) w punkcie 9 protokołu głosowania – otrzymanych kopert zwrotnych,

b) w punkcie 9a protokołu głosowania – kopert zwrotnych, w których nie było

oświadczenia o osobistym i tajnym oddaniu głosu,

c) w punkcie 9b protokołu głosowania – kopert zwrotnych, w których

oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu głosu nie było podpisane

przez wyborcę,

d) w punkcie 9c protokołu głosowania – kopert zwrotnych, w których nie było

koperty na kartę do głosowania,

e) w punkcie 9d protokołu głosowania – kopert zwrotnych, w których znajdowała

się niezaklejona koperta na kartę do głosowania,

f) w punkcie 9e protokołu głosowania – kopert na kartę do głosowania wrzuconych

do urny.

Liczby te wpisuje się w punktach 9–9e protokołu głosowania.

Liczba otrzymanych kopert zwrotnych (punkt 9 protokołu głosowania) nie może

być większa od liczby wyborców, którym wysłano pakiety wyborcze (punkt 5

protokołu głosowania). Suma liczb z punktów 9a–9e nie może być mniejsza

od liczby otrzymanych kopert zwrotnych (punkt 9 protokołu głosowania).

Następnie komisja odkłada projekt protokołu głosowania i podejmuje czynności

związane z ustaleniem wyników głosowania.

Ustalenie wyników głosowania

109. Komisja sprawdza, czy pieczęcie na urnie wyborczej oraz na wlocie do urny wyborczej

lub jednorazowe plomby – nalepki foliowe, o których mowa w pkt 38 ppkt 7, pozostały

nienaruszone, po czym otwiera urnę wyborczą i wyjmuje z niej karty do głosowania.

110. Zaleca się zachowanie staranności przy wyjmowaniu kart z urny wyborczej, aby karty

do głosowania nie zostały uszkodzone. Poza tym należy wyjmować karty do głosowania

z urny wyborczej w taki sposób, aby jej nie uszkodzić. Niedopuszczalne

jest przewracanie wypełnionej urny wyborczej. W przypadku gdy urna wyborcza jest

znacznie zapełniona, należy w pierwszej kolejności wyjąć część kart do głosowania,

a dopiero

później

ewentualnie

przechylić

urnę

wyborczą,

zachowując

przy tym szczególną ostrożność.

111. W przypadku stwierdzenia, że w urnie znajdują się inne przedmioty niż karty

do głosowania (w tym np. czyste kartki papieru, nakładki na karty sporządzone

w alfabecie Braille’a itp.), komisja oddziela je od kart do głosowania, a informacje

o ich odnalezieniu odnotowuje w punkcie 24 protokołu głosowania.

112. W pierwszej kolejności komisja po otwarciu urny i wyjęciu z niej kart wyjmuje karty

do głosowania ze znajdujących się w urnie kopert na kartę do głosowania w głosowaniu

korespondencyjnym i ustala ich liczbę, którą wpisuje w punkcie 10a protokołu

głosowania. Liczba ta powinna odpowiadać liczbie kopert na kartę do głosowania

wrzuconych do urny. Różnica jest możliwa tylko, gdy

1) koperta na kartę do głosowania była pusta;

2) w kopercie znajdowała się więcej niż jedna karta do głosowania,

Sytuację tę komisja opisuje w punkcie 24 protokołu głosowania, wpisując np. „koperta

na kartę do głosowania była pusta” lub „w jednej kopercie znajdowały się dwie karty

do głosowania” (są to jedynie przykładowe warianty, natomiast właściwa adnotacja

musi odzwierciedlać ewentualnie zaistniałą sytuację).

Koperty na kartę do głosowania komisja pakuje w pakiet, opisuje go i odkłada.

113. Komisja przegląda wszystkie karty do głosowania i wydziela z nich karty całkowicie

przedarte na dwie lub więcej części, których nie bierze się pod uwagę

przy obliczeniach.

Karty takie należy zapakować w pakiet, opieczętować go i opisać.

Wypełnianie punktu 10 i 17 protokołu głosowania

114. Komisja liczy karty całe wyjęte z urny wyborczej. Ustaloną liczbę kart do głosowania

wyjętych z urny wyborczej komisja wpisuje w punkcie 10 protokołu głosowania.

W punkcie 10a protokołu głosowania komisja podaje liczbę kart do głosowania

wyjętych z kopert na kartę do głosowania w głosowaniu korespondencyjnym.

Liczba ta musi być uwzględniona (dodana) przy ustalaniu liczby kart wyjętych

z urny, wpisanych w punkcie 10 protokołu głosowania.

Komisje, w których nie było kopert na kartę do głosowania w głosowaniu

korespondencyjnym, wpisują cyfrę „0” w punkcie 10a protokołu głosowania.

Jeżeli liczba kart wyjętych z urny (punkt 10 protokołu głosowania) pomniejszona

o liczbę kart wyjętych z kopert na kartę do głosowania (punkt 10a protokołu

głosowania) nie jest równa liczbie wyborców, którym wydano karty do głosowania

w lokalu wyborczym (punkt 4 protokołu głosowania), wówczas przypuszczalną

przyczynę tego stanu rzeczy należy omówić w punkcie 17 protokołu głosowania.

Przyczynę tę należy ustalić po przeliczeniu kart ważnych i nieważnych. Jeżeli różnica

nie występuje, w punkcie tym należy wpisać wyrazy „brak uwag”.

Analogicznie należy postąpić, jeżeli liczba kart wyjętych z kopert na kartę do głosowania

(punkt 10a protokołu głosowania) jest większa od liczby kopert na kartę do głosowania

wrzuconych do urny (punkt 9e protokołu głosowania).

W razie braku miejsca w protokole głosowania na opisanie przyczyn rozbieżności

należy dokonać tego na oddzielnej kartce, którą załącza się do protokołu.

W takim przypadku

informację

o

sporządzeniu

Poz. 442

załącznika

należy

zamieścić

w punkcie 17 protokołu głosowania.

Wypełnianie punktu 11 i punktu 18 protokołu głosowania

115. Komisja wydziela i liczy karty nieważne (tj. inne niż ustalone urzędowo

lub nieopatrzone pieczęcią komisji).

Ustaloną liczbę kart nieważnych wpisuje się w punkcie 11 protokołu głosowania.

Należy uważać, aby omyłkowo w tym punkcie protokołu głosowania nie wpisać liczby

głosów nieważnych, o których będzie mowa w dalszej części wytycznych.

Jeżeli liczba kart nieważnych jest większa niż 0, przypuszczalną przyczynę wystąpienia

kart nieważnych należy opisać w punkcie 18 protokołu głosowania.

Jeżeli liczba kart nieważnych wynosi 0, w punkcie 11 protokołu głosowania należy

wpisać „0”, a w punkcie 18 protokołu głosowania wyrazy „brak kart nieważnych”.

Karty nieważne należy zapakować w pakiet, opieczętować go i opisać.

Wypełnianie punktu 12 protokołu głosowania

Pozostałe karty są kartami ważnymi i na ich podstawie ustala się wyniki głosowania.

Liczbę kart ważnych wpisuje się w punkcie 12 protokołu głosowania.

Suma kart nieważnych (punkt 11 protokołu głosowania) i kart ważnych (punkt

12 protokołu głosowania) musi być równa liczbie kart wyjętych z urny (punkt

10 protokołu głosowania).

Następnie komisja ustala wyniki głosowania w obwodzie.

Wypełnianie punktu 13 protokołu głosowania

116. Na podstawie kart ważnych komisja ustala liczbę głosów nieważnych oraz głosów

ważnych.

Komisja jest obowiązana przejrzeć całą kartę do głosowania, a nie poprzestać

na miejscu, w którym postawiono znak „x”, gdyż może się okazać, że znak taki

wyborca postawił przy nazwisku lub nazwiskach kandydatów na więcej niż jednej

liście, co powoduje nieważność głosu.

W trakcie przeglądania kart do głosowania komisja odkłada osobno karty z głosami

nieważnymi i osobno karty z głosami ważnymi.

Ustalając, czy głos na karcie jest ważny, czy nieważny, komisja stosuje poniższe

reguły

1) w przypadkach wątpliwych należy przyjmować, że znakiem „x” postawionym

w kratce są co najmniej dwie linie, które przecinają się w obrębie kratki.

Ustalenie, czy postawiony znak jest znakiem „x” w rozumieniu Kodeksu

wyborczego oraz czy postawiony jest on w kratce, czy poza nią, należy

do komisji;

2) wszelkie znaki, wykreślenia, przekreślenia, w tym również i znak „x”

postawiony przez wyborcę poza przeznaczoną na to kratką, traktuje się jako

dopiski, które nie wpływają na ważność głosu;

3) wszelkie inne znaki niż znak „x”, tj. niebędące co najmniej dwiema liniami, które

przecinają się w obrębie kratki, naniesione w obrębie kratki, również

nie wpływają na ważność głosu.

117. Wyborca może głosować tylko na jedną listę i na jednego kandydata z tej listy, stawiając

na karcie do głosowania znak „x” w kratce z lewej strony obok nazwiska jednego

z kandydatów z tej listy, przez co wskazuje jego pierwszeństwo do otrzymania mandatu

(art. 227 § 1 w związku z art. 338 Kodeksu wyborczego). Tak oddane głosy wyborców

są głosami ważnymi.

118. Głos uznaje się za ważny także, gdy wyborca postawił znak „x”

1) na jednej liście przy nazwiskach dwóch lub większej liczby kandydatów. Głos

taki traktuje się jako oddany na tego kandydata spośród tych, przy których

postawiono znak „x”, którego nazwisko jest umieszczone wyżej na tej liście;

2) wyłącznie przy nazwisku skreślonego kandydata. Głos taki traktuje się jako

oddany na listę bez wskazania pierwszeństwa do uzyskania mandatu;

3) przy nazwisku skreślonego kandydata oraz przy nazwisku innego kandydata

z tej samej listy. Głos taki traktuje się jako oddany na nieskreślonego kandydata;

4) przy nazwisku kandydata skreślonego z jednej listy i przy nazwisku kandydata

z innej (ale tylko jednej) listy. Głos taki traktuje się jako oddany na nieskreślonego

kandydata z tej innej listy;

5) przy nazwisku kandydata z unieważnionej listy i przy nazwisku kandydata

z innej (ale tylko jednej) listy. Głos taki traktuje się jako oddany na kandydata

z listy, której rejestracja nie została unieważniona.

119. Za nieważny uznaje się głos, gdy wyborca w kratce na karcie do głosowania

1) postawił znak „x” przy nazwiskach dwóch lub większej liczby kandydatów

z różnych list;

2) nie postawił znaku „x” przy nazwisku żadnego kandydata;

3) postawił znak „x” wyłącznie przy nazwisku kandydata z listy, której

rejestrację unieważniono.

120. Wyodrębnione karty z głosami nieważnymi komisja liczy i ich łączną liczbę ustaloną

zgodnie z pkt 116 i 119, wpisuje w punkcie 13 protokołu głosowania. Następnie

komisja dokonuje oceny przyczyny nieważności głosu i rozkłada oddzielnie karty

według przyczyny nieważności głosu.

W punkcie 13a protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych z powodu

postawienia znaku „x” obok nazwisk dwóch lub większej liczby kandydatów z różnych

list.

W punkcie 13b protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych z powodu

niepostawienia znaku „x” obok nazwiska żadnego kandydata.

W punkcie 13c protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych z powodu

postawienia znaku „x” wyłącznie obok nazwiska kandydata na liście, której rejestracja

została unieważniona.

Suma liczb z punktów od 13a do 13c musi być równa liczbie z punktu 13.

Karty z głosami nieważnymi należy zapakować w odrębne pakiety – według przyczyn

nieważności głosu – opieczętować je i opisać: „Głosy nieważne z kart ważnych

w wyborach do Parlamentu Europejskiego w dniu 9 czerwca 2024 r. z powodu

………......................... – …………”.

(przyczyna nieważności)

(liczba)

Następnie opisane w powyższy sposób pakiety z głosami nieważnymi według

przyczyny nieważności głosu należy zapakować w jeden pakiet i opisać: „Głosy

nieważne z kart ważnych w wyborach do Parlamentu Europejskiego w dniu 9 czerwca

2024 r. – ....................”.

(liczba)

Wypełnianie punktu 14 protokołu głosowania

121. Komisja liczy głosy ważne oddane łącznie na wszystkie listy kandydatów i ich liczbę

wpisuje w punkcie 14 protokołu głosowania.

122. Następnie komisja sumuje liczby głosów nieważnych (punkt 13 protokołu głosowania)

i głosów ważnych (punkt 14 protokołu głosowania) i porównuje wynik z wcześniej

wpisaną liczbą kart ważnych (punkt 12 protokołu głosowania). Liczby te muszą być

równe.

Jeżeli

występuje

rozbieżność,

należy

poszukać

przyczyny

błędu

i po sprostowaniu obliczeń właściwe liczby wpisać do protokołu głosowania.

Wypełnianie punktu 15 protokołu głosowania

123. Komisja ustala – na podstawie kart z głosami ważnymi – liczbę głosów ważnych

oddanych na każdą z list kandydatów. W tym celu odrębnie grupuje karty z głosami

oddanymi na poszczególne listy. Następnie komisja oblicza liczbę kart z głosami

ważnymi oddanymi na każdą z list i wpisuje ją przy numerze listy i nazwie lub skrócie

nazwy komitetu wyborczego, w rubryce „Liczba głosów ważnych oddanych na listę”,

na przygotowanych wcześniej arkuszach pomocniczych – odrębnych dla każdej listy

z jej numerem i oznaczeniem nazwą lub skrótem nazwy oraz nazwiskami i imionami

umieszczonych na niej kandydatów.

Po dokonaniu tej czynności należy zsumować głosy ważne oddane łącznie na wszystkie

listy kandydatów. Otrzymana liczba musi być identyczna z liczbą wpisaną

w punkcie 14 protokołu głosowania.

124. Kolejną czynnością jest ustalenie liczby głosów oddanych na poszczególnych

kandydatów z każdej listy. Ustalone liczby komisja wpisuje przy nazwiskach

poszczególnych kandydatów na arkuszach pomocniczych.

Następnie komisja sprawdza prawidłowość ustalenia liczby głosów ważnych

oddanych na każdą z list.

W tym celu dodaje liczby głosów oddanych na poszczególnych kandydatów z danej

listy i uzyskany wynik wpisuje na arkuszu pomocniczym w rubryce „Razem”. Uzyskany

wynik powinien być taki jak liczba głosów ważnych oddanych na listę. Wyjątkiem

od tej zasady jest sytuacja, gdy na liście znajduje się nazwisko skreślonego kandydata,

na którego został oddany głos.

Dane dotyczące punktu 15 protokołu głosowania („Na poszczególne listy

kandydatów i umieszczonych na nich kandydatów oddano następujące liczby

głosów ważnych”) wypełnia się odrębnie, wpisując z arkuszy pomocniczych

do protokołu głosowania w odpowiedniej rubryce liczbę głosów, które oddano na tę

listę, a przy nazwiskach i imionach kandydatów – otrzymaną przez nich liczbę głosów.

Jeżeli w okresie po wydrukowaniu kart do głosowania okręgowa komisja wyborcza

skreśliła z zarejestrowanej listy nazwisko kandydata, skreślone nazwisko kandydata

umieszcza się (pozostawia) w odpowiedniej części protokołu głosowania,

a w miejscu przeznaczonym na wpisanie liczby głosów wpisuje się „XXXXX”.

Analogicznie postępuje się w przypadku unieważnionej rejestracji listy kandydatów –

„XXXXX” wpisuje się zarówno w miejscu przeznaczonym na wpisanie liczby głosów

ważnych oddanych na listę, jak i w rubryce „Razem”.

Po sprawdzeniu prawidłowości danych komisja pakuje karty ważne z głosami ważnymi

w odrębne pakiety według numerów i nazw list. Pakiety te należy opisać: „Głosy ważne

z kart ważnych w wyborach do Parlamentu Europejskiego w dniu 9 czerwca 2024 r.

Lista nr …. – ....................”.

(liczba)

Staranne wykonanie tych czynności pozwoli na szybkie wyjaśnienie ewentualnych

błędów w obliczeniach, a także zarzutów wynikających z uwag mężów zaufania

lub członków komisji albo protestów wyborców.

Następnie komisja wypełnia w pozostałych punktach protokół głosowania.

Wypełnianie punktu 20 protokołu głosowania

125. Jeżeli przy pracach komisji obecni byli mężowie zaufania, w punkcie 20 protokołu

głosowania – należy wpisać ich liczbę. Jeżeli w komisji nie było mężów zaufania,

w punkcie tym należy wpisać „0”.

Wypełnianie punktu 21 protokołu głosowania

126. Komisja wpisuje w punkcie 21 protokołu głosowania liczbę mężów zaufania, którym,

na podstawie prowadzonej przez przewodniczącego komisji lub jego zastępcę ewidencji

czasu przebywania mężów zaufania w lokalu wyborczym, wydane zostanie

zaświadczenie stwierdzające spełnienie warunków niezbędnych do wypłaty diety. Jeżeli

w komisji nie było takich mężów zaufania, tj. spełniających te warunki, należy wpisać „0”.

Uwagi do protokołu głosowania wnoszone przez mężów zaufania

Wypełnianie punktu 22 protokołu głosowania

127. Do protokołu głosowania mogą wnieść uwagi mężowie zaufania obecni przy pracach

komisji.

Uwagi mężów zaufania komisja wpisuje bezpośrednio do protokołu w punkcie 22

protokołu głosowania.

Mąż zaufania, który wniósł uwagę, podpisuje ją w protokole głosowania. Jeżeli

mężowie zaufania nie zgłosili uwag lub nie byli obecni przy sporządzaniu protokołu

głosowania, należy wpisać wyrazy „brak zarzutów”.

Jeżeli treść uwag mężów zaufania nie mieści się na formularzu, należy napisać

je na odrębnych kartkach i dołączyć do protokołu głosowania, zaznaczając

to w punkcie 22 protokołu głosowania.

Komisja ma obowiązek ustosunkować się do zarzutów wniesionych przez mężów

zaufania lub członków komisji, załączając do protokołu głosowania wyjaśnienia.

Uwagi do protokołu głosowania wnoszone przez członków komisji

Wypełnianie punktu 23 protokołu głosowania

128. Do protokołu głosowania uwagi mogą wnieść także członkowie komisji uczestniczący

w jej pracach.

Uwagi członków komisji wpisuje się bezpośrednio do protokołu w punkcie 23

protokołu głosowania.

Członek komisji, który wniósł uwagę z wymienieniem konkretnych zarzutów, podpisuje

ją w protokole głosowania. Jeżeli członkowie komisji nie zgłosili uwag, w punkcie tym

należy wpisać wyrazy „brak zarzutów”.

Jeżeli treść uwag członków komisji nie mieści się na formularzu, należy napisać

je na odrębnych kartkach i dołączyć do protokołu głosowania, zaznaczając

to w punkcie 23 protokołu głosowania.

129. Zamieszczając uwagi mężów zaufania lub członków komisji w protokole głosowania,

należy bezwzględnie pamiętać o przestrzeganiu przepisów z zakresu ochrony

danych osobowych. Jeżeli w treści uwag zostaną zamieszczone dane osobowe, należy

je zanonimizować na kopii protokołu głosowania wywieszanej w miejscu łatwo

dostępnym dla zainteresowanych i widocznym po zamknięciu lokalu, o czym mowa

w pkt 138.

Sporządzenie protokołu głosowania i podanie go do publicznej wiadomości

130. Po ręcznym sporządzeniu projektu protokołu głosowania w celu przygotowania

ostatecznej treści protokołu głosowania, w szczególności w celu sprawdzenia

poprawności dokonanych obliczeń, komisja wprowadza dane z protokołu głosowania

do aplikacji „Protokoły obwodowe”, zwanej dalej „aplikacją”, dostarczonej komisji

wraz z systemem teleinformatycznym.

Sprawdzanie poprawności sporządzenia projektu protokołu głosowania

131. Sprawdzanie danych z ręcznie sporządzonego projektu protokołu głosowania odbywa

się w następujący sposób

1) przewodniczący lub zastępca przewodniczącego komisji przekazuje operatorowi

informatycznej obsługi komisji sporządzony przez komisję projekt protokołu

głosowania. Osoba ta wprowadza wszystkie dane z projektu protokołu głosowania

do aplikacji. W trakcie wprowadzania danych aplikacja może sygnalizować

na ekranie monitora błędy (w kolorze czerwonym) i ostrzeżenia (w kolorze żółtym).

Mimo tej sygnalizacji przygotowane dane liczbowe należy wprowadzić do końca,

a następnie postępować jak w ppkt 2 i 3;

2) w przypadku gdy po wprowadzeniu wszystkich danych liczbowych aplikacja

sygnalizuje błędy lub błędy i ostrzeżenia, należy wydrukować zestawienie błędów.

Następnie obowiązkiem komisji jest ustalenie przyczyny błędu i jego usunięcie

przez wprowadzenie w odpowiednich rubrykach prawidłowych danych liczbowych,

bowiem bez usunięcia błędów protokół głosowania nie może zostać wydrukowany.

W tym celu komisja powinna przeanalizować treść zestawienia błędów, sprawdzić

odpowiednie dane liczbowe na arkuszach pomocniczych, sprawdzić prawidłowość

działań arytmetycznych, a jeśli to jest konieczne – powtórzyć czynności związane

z ustaleniem wyników głosowania. Wydrukowane zestawienie błędów podpisują

wszystkie osoby wchodzące w skład komisji uczestniczące w ustalaniu wyników

głosowania oraz opatruje się je pieczęcią komisji. Dokument ten nie jest

przekazywany do rejonowej komisji wyborczej, lecz pozostaje w dokumentacji

komisji;

3) w przypadku gdy aplikacja nie sygnalizuje błędów (zostały usunięte lub ich

nie było), a jedynie sygnalizuje ostrzeżenia, obowiązkiem komisji jest

przeanalizowanie treści ostrzeżeń i – w razie stwierdzenia ich zasadności –

dokonanie korekty danych liczbowych. Jeżeli natomiast komisja, po analizie

ostrzeżeń, dojdzie do wniosku, że dane liczbowe są prawidłowe, powinna wpisać

w aplikacji uzasadnienie zajętego stanowiska. Uzasadnienie to znajdzie się

na wydruku raportu ostrzeżeń, który powinien zostać podpisany przez wszystkie

osoby wchodzące w skład komisji, uczestniczące w ustalaniu wyników głosowania

oraz opatrzony pieczęcią komisji i przekazany wraz z protokołem głosowania

do rejonowej komisji wyborczej;

4) jeśli aplikacja nie sygnalizowała błędów lub zostały one usunięte, należy

wydrukować projekt protokołu głosowania. Przed wydrukiem należy zaznaczyć

w aplikacji imiona i nazwiska członków komisji uczestniczących w ustalaniu

wyników głosowania, którzy podpiszą protokół głosowania.

Awaria drukarki lub inne przeszkody w wydrukowaniu projektu protokołu

głosowania nie zwalniają komisji posiadającej obsługę informatyczną z obowiązku

wprowadzenia do aplikacji danych ze sporządzonego ręcznie projektu protokołu

głosowania;

5) komisja zobowiązana jest sprawdzić zgodność danych z wydrukowanego projektu

protokołu głosowania z ustalonymi wynikami głosowania. Sprawdzenia dokonuje

się poprzez odczytanie na głos danych z wydrukowanego projektu protokołu

głosowania i porównanie ich z danymi z ręcznie sporządzonego projektu

protokołu głosowania przekazanego operatorowi informatycznej obsługi

komisji.

132. W każdym etapie prac w aplikacji, oprócz operatora informatycznej obsługi komisji,

powinni brać udział wszyscy członkowie komisji obecni w lokalu wyborczym,

w tym przewodniczący komisji lub jego zastępca. Dotyczy to w szczególności sytuacji,

gdy pomieszczenie, w którym swoje obowiązki wykonuje operator informatycznej

obsługi komisji, znajduje się w innym pomieszczeniu przynależnym do lokalu

wyborczego. Przy tych czynnościach mogą być też obecni mężowie zaufania

i obserwatorzy społeczni oraz obserwatorzy międzynarodowi.

133. Po wydrukowaniu z aplikacji projektu protokołu głosowania jakakolwiek zmiana w tym

projekcie protokołu głosowania powoduje konieczność ponownego wydruku tego

projektu protokołu głosowania.

134. Wydrukowany protokół głosowania w dwóch egzemplarzach (oryginały) podpisują

wszyscy członkowie komisji obecni przy jego sporządzeniu, także ci, którzy wnieśli

do niego uwagi. Oba egzemplarze protokołu głosowania opatruje się pieczęcią komisji.

Powyższe obowiązki dotyczą zarówno komisji, w których protokół głosowania został

sporządzony za pomocą wydruku, jak i komisji, w których protokół głosowania został

sporządzony ręcznie.

Komisje, w których egzemplarze protokołu głosowania drukowane są z aplikacji,

zwracają dodatkowo uwagę, by wydrukowane zostały wszystkie strony oraz strona

zawierająca kod QR.

Wszyscy członkowie komisji obecni przy sporządzeniu protokołu głosowania parafują

wszystkie strony obu egzemplarzy protokołu głosowania, z wyjątkiem strony

z podpisami członków komisji i stron pustych (dotyczy to przypadku drukowania

dwustronnego). Podpisy nie powinny nachodzić na kod kreskowy znajdujący się

na protokole głosowania.

135. Każda komisja posiadająca obsługę informatyczną ma obowiązek, po podpisaniu

protokołu głosowania, wprowadzenia do sieci elektronicznego przekazywania danych

w nim zawartych. W imieniu komisji dokonuje tego operator informatycznej obsługi

komisji.

136. W przypadku braku możliwości wprowadzenia danych do sieci elektronicznego

przekazywania danych operator informatycznej obsługi komisji dokonuje zapisu

danych z protokołu głosowania w postaci pliku na informatycznym nośniku danych.

Nośnik ten przekazuje koordynatorowi gminnemu ds. informatyki.

137. Poza oryginałami protokołu głosowania (dwa egzemplarze), o których mowa

w pkt 134, komisja sporządza dwie kopie protokołu głosowania.

Kopie

protokołu

głosowania

w

miarę

możliwości

technicznych

powinny

być kserokopiami protokołu głosowania sporządzonego przez komisję. Jako kopie

można wykorzystać także wydruki dodatkowych egzemplarzy projektu protokołu

głosowania (w komisjach korzystających ze wspomagania informatycznego). Kopie

protokołu głosowania w komisjach, które nie miały obsługi informatycznej i nie miały

możliwości zrobienia ich kserokopii, sporządza się z wykorzystaniem dodatkowych

formularzy protokołu głosowania. W tytułach formularzy należy wykreślić wyraz

„protokół” i wpisać wyrazy „kopia protokołu”. Kopie poświadczają za zgodność

z oryginałem członkowie komisji obecni przy ich sporządzeniu, podpisując je, parafując

każdą stronę i opatrując je pieczęcią komisji na ostatniej stronie. Obowiązki te dotyczą

zarówno komisji, w których kopie protokołu głosowania są kserokopiami protokołu

głosowania, zostały sporządzone ręcznie lub w których zostały one sporządzone

w systemie teleinformatycznym. Kopie protokołu głosowania nie mogą zawierać

strony z kodem QR.

138. Jeden egzemplarz kopii protokołu głosowania, po zabezpieczeniu przed wpływem

warunków atmosferycznych (deszcz itp.), komisja wywiesza w miejscu łatwo

dostępnym dla zainteresowanych i widocznym po zamknięciu lokalu wyborczego.

Kopia protokołu głosowania powinna być wywieszona w taki sposób, żeby możliwe

było jej odczytanie także z wózka inwalidzkiego. Jeżeli w treści uwag zostaną

zamieszczone dane osobowe, należy je zanonimizować na kopii protokołu głosowania

podawanej do publicznej wiadomości. Do publicznej wiadomości poprzez

wywieszenie nie podaje się strony z kodem QR.

Wywieszenie

kopii

protokołu

głosowania

powinno

nastąpić

niezwłocznie

po sporządzeniu protokołu, jednak nie wcześniej niż po zakończeniu głosowania

w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej. Godzinę, od której komisja

może wywiesić protokół głosowania, poda Państwowa Komisja Wyborcza.

139. Poza przypadkami nadzwyczajnych wydarzeń (np. katastrofa budowlana dotycząca

budynku, w którym znajduje się lokal wyborczy) komisja nie może opuścić lokalu

wyborczego przed wywieszeniem kopii protokołu głosowania.

140. W przypadku sprostowań dokonywanych w protokole głosowania komisja obowiązana

jest podać niezwłocznie treść sprostowanego protokołu głosowania do publicznej

wiadomości poprzez wywieszenie go obok wcześniej wywieszonego tam protokołu

głosowania (patrz pkt 138), postępując w sposób określony w pkt 154.

141. Drugi egzemplarz kopii protokołu głosowania, o którym mowa w pkt 137,

przewodniczący komisji lub jego zastępca przekazuje niezwłocznie wójtowi,

za pośrednictwem pełnomocnika rejonowej komisji wyborczej.

142. W miarę możliwości technicznych zainteresowani mężowie zaufania mogą otrzymać

kopie protokołu głosowania. Kopie protokołu głosowania otrzymać mogą także

zainteresowani członkowie komisji.

Komisje mają obowiązek wydania kopii protokołu w przypadku zgłoszenia takiego

żądania przez męża zaufania lub członka komisji, jeżeli tylko pozwalają

na to możliwości techniczne. Nie jest to zatem decyzja uznaniowa komisji,

lecz jej obowiązek. Dotyczy to również przypadku, gdy konieczne było sporządzenie

nowego protokołu głosowania lub naniesienie poprawek na już sporządzonym

protokole. Niewydanie kopii protokołu głosowania możliwe jest wyłącznie w sytuacji

braku sprawnego urządzenia (kserokopiarki) umożliwiającego sporządzenie kopii

lub brak możliwości wydruku kopii protokołu głosowania. Uwierzytelnienia wydruku

kopii protokołu głosowania dokonuje przewodniczący komisji lub jego zastępca. Kopie

nie muszą być podpisywane przez członków komisji.

Wydawanie zaświadczeń członkom komisji i mężom zaufania

143. Przewodniczący komisji lub jego zastępca, wobec mężów zaufania oraz członków

komisji, zobowiązany jest do

1) prowadzenia ewidencji czasu przebywania mężów zaufania w lokalu wyborczym,

sporządzonej według wzoru określonego w załączniku nr 2 do wytycznych.

2) wydania mężowi zaufania zaświadczenia

a) niezbędnego

do

wypłaty

diety,

jeżeli

obserwował

głosowanie

przez co najmniej 5 godzin i obserwował cały przebieg ustalania wyników

głosowania do momentu podpisania protokołu głosowania (art. 103aa § 2

Kodeksu wyborczego), sporządzonego według wzoru określonego w załączniku

do uchwały nr 26/2023 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 29 maja 2023 r.

w sprawie wzoru zaświadczenia dla męża zaufania, który spełnił warunki

niezbędne do wypłaty diety (M.P. poz. 562). Należy zwrócić szczególną uwagę,

aby omyłkowo nie wydać zaświadczenia mężowi zaufania, który nie jest

uprawniony do obserwacji czynności komisji. Dlatego też przewodniczący

komisji lub jego zastępca zobowiązany jest do sprawdzenia uprawnienia męża

zaufania przed rozpoczęciem przez niego obserwacji czynności komisji,

w sposób, o którym mowa w pkt 3 i 4,

b) usprawiedliwiającego nieobecność w pracy wykonywaniem zadań męża zaufania

(art. 103ba § 1 i 2 Kodeksu wyborczego), sporządzonego według wzoru

określonego w załączniku do uchwały nr 67/2023 Państwowej Komisji

Wyborczej z dnia 17 sierpnia 2023 r. w sprawie wzoru zaświadczenia

usprawiedliwiającego nieobecność w pracy wykonywaniem zadań męża zaufania

(M.P. poz. 900);

3) wydania członkom komisji zaświadczenia (lub zaświadczeń) usprawiedliwiającego

nieobecność w pracy

a) na dzień głosowania oraz liczenia głosów, a także na dzień następujący po dniu,

w którym zakończono liczenie głosów, z zachowaniem prawa do świadczeń

z ubezpieczenia społecznego oraz uprawnień ze stosunku pracy, o którym mowa

w art. 154 § 4 pkt 1 Kodeksu wyborczego,

b) w związku z wykonywaniem innych niż wskazanych w lit. a zadań członka

komisji do 5 dni z zachowaniem prawa do świadczeń z ubezpieczenia

społecznego oraz uprawnień ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa

do wynagrodzenia

–

sporządzonego według wzoru określonego w załączniku nr 3 do wytycznych.

144. Ewidencja

czasu

przebywania

mężów

zaufania

w

lokalu

wyborczym

oraz zaświadczenia, o których mowa w pkt 143 ppkt 2 i 3 lit. a, mogą

1) różnić się między sobą wyglądem i układem graficznym, ale ich treść musi

odpowiadać wzorom ustalonym przez Państwową Komisję Wyborczą;

2) zostać

wydane

dopiero

po

podpisaniu

protokołu

głosowania

oraz wprowadzeniu do sieci elektronicznego przekazywania danych z tego

protokołu, o czym mowa w pkt 135, a także po wywieszeniu kopii protokołu

głosowania w miejscu łatwo dostępnym dla zainteresowanych i widocznym

po zamknięciu lokalu, o czym mowa w pkt 138;

3) muszą zostać podpisane przez przewodniczącego komisji lub jego zastępcę

oraz zostać opatrzone pieczęcią komisji.

Zaświadczenia, o których mowa w pkt 143 ppkt 3 lit. b, mogą być wydane także przed

dniem głosowania, np. w związku z udziałem członka komisji w szkoleniach. Ppkt 1 i 3

stosuje się.

145. Ewidencja czasu przebywania mężów zaufania w lokalu wyborczym, o której mowa

w pkt 143 ppkt 1, sporządzana jest w dwóch egzemplarzach, z których jeden

przekazywany jest wójtowi, za pośrednictwem urzędnika wyborczego (w celu

weryfikacji uprawnienia do wypłaty diety dla mężów zaufania), a drugi stanowi

dokument z wyborów i jest przekazywany urzędnikowi wyborczemu w depozyt

w drugim opakowaniu zbiorczym, o którym mowa w pkt 160, łącznie z innymi

dokumentami. Należy zwrócić uwagę, aby egzemplarza ewidencji przeznaczonego

dla wójta omyłkowo nie wydać mężowi zaufania albo nie spakować z innymi

dokumentami z wyborów.

146. Zaświadczenia, o których mowa w pkt 143 ppkt 2 i 3, sporządzane są w dwóch

egzemplarzach, z których jeden otrzymuje zainteresowany (tj. mąż zaufania

albo członek komisji), a drugi stanowi dokument z wyborów i jest przekazywany

urzędnikowi wyborczemu w depozyt w drugim opakowaniu zbiorczym, o którym mowa

w pkt 160, łącznie z innymi dokumentami. Powyższe dotyczy również zaświadczeń,

o których mowa w pkt 143 ppkt 3 lit. b, wydanych przed dniem głosowania.

Rozdział VII

Przekazywanie protokołów głosowania rejonowym komisjom wyborczym

147. Przed przekazaniem protokołu głosowania pełnomocnikowi rejonowej komisji

wyborczej przewodniczący komisji ustala z członkami komisji sposób komunikowania

się w razie potrzeby zwołania posiedzenia w przypadku nieprzyjęcia protokołu

głosowania przez pełnomocnika rejonowej komisji wyborczej. Członkowie komisji

zobowiązani są do pozostawania w gotowości do wzięcia udziału w ewentualnym

posiedzeniu komisji w takim przypadku.

148. Przewodniczący komisji lub jego zastępca przekazuje pełnomocnikowi rejonowej

komisji wyborczej

1) w pierwszej kopercie – jeden egzemplarz (oryginał) protokołu głosowania na

listy kandydatów wraz ze wszystkim załącznikami, jeżeli były sporządzone

(adnotacje komisji, które nie zmieściły się w protokole, uwagi mężów zaufania,

uwagi członków komisji, stanowisko komisji w sprawie uwag wniesionych

przez mężów zaufania lub członków komisji, stanowiące ich integralną część),

oraz kartkę z kodem QR.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz opisuje

„Wybory do Parlamentu Europejskiego

Okręg wyborczy nr ........

Rejonowa Komisja Wyborcza w ...............................

Obwód głosowania nr ........ Gmina ...............................

Adres siedziby Obwodowej Komisji Wyborczej

...................................................................................... .”;

2) w drugiej kopercie – kopię protokołu głosowania wraz ze wszystkimi

załącznikami, ale bez strony z kodem QR. Jest to kopia, o której mowa w pkt 141.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz opisuje

„Kopia protokołu głosowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego.”;

3) w

trzeciej

kopercie

raport

ostrzeżeń,

jeżeli

został

sporządzony,

oraz informatyczny nośnik danych, o którym mowa w pkt 136, jeżeli komisja miała

obsługę informatyczną, a dane z protokołu nie zostały wcześniej przesłane

za pomocą sieci elektronicznego przekazywania danych.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz opisuje

„Raport ostrzeżeń w wyborach do Parlamentu Europejskiego.”.

Jeżeli raport ostrzeżeń nie był sporządzony oraz nie ma konieczności przekazania

nośnika danych, o którym mowa w pkt 136, wówczas komisja nie przygotowuje

koperty, o której mowa w tym podpunkcie.

149. Wskazane wyżej dokumenty należy przekazać wyłącznie pełnomocnikowi rejonowej

komisji wyborczej lub osobie przez niego upoważnionej, a ich przekazanie potwierdza

się na piśmie. W czasie przewożenia i przekazywania koperty z protokołem mogą

być obecni mężowie zaufania i obserwatorzy międzynarodowi.

150. Egzemplarz kopii protokołu głosowania, o którym mowa w pkt 141, jest również

wykorzystywany przez koordynatora gminnego ds. informatyki do potwierdzenia

protokołu głosowania w systemie teleinformatycznym oraz w przypadku, gdy komisja

nie miała zapewnionej obsługi informatycznej do wprowadzenia danych liczbowych

do tego systemu.

151. W przypadku komisji, które nie miały zapewnionej obsługi informatycznej, jeżeli

po wprowadzeniu przez koordynatora gminnego ds. informatyki wszystkich danych

liczbowych do systemu teleinformatycznego system sygnalizuje błędy lub błędy

i ostrzeżenia, należy wydrukować zestawienie błędów lub raport ostrzeżeń, które

przekazuje się przewodniczącemu komisji (wraz z nienaruszoną kopertą zawierającą

protokół głosowania). Przewodniczący niezwłocznie zwołuje posiedzenie komisji

w celu usunięcia błędów. Komisja w tym celu stosuje odpowiednio pkt 131 ppkt 2.

152. W przypadku gdy koordynator gminny ds. informatyki wprowadzał dane liczbowe

do systemu teleinformatycznego, zaś system nie sygnalizował błędów, a jedynie

ostrzeżenia, należy wydrukować raport ostrzeżeń, który pełnomocnik przekazuje

przewodniczącemu komisji (wraz z nienaruszoną kopertą zawierającą protokół

głosowania). Przewodniczący niezwłocznie zwołuje posiedzenie komisji w celu analizy

treści raportu. Komisja w tym celu stosuje odpowiednio pkt 131 ppkt 3.

153. O sposobie sprostowania niezgodności arytmetycznych komisja zawiadamia

telefonicznie pełnomocnika rejonowej komisji wyborczej i po uzyskaniu potwierdzenia,

że zostały one usunięte, poprawia protokół. Poprawienie protokołu głosowania

przez komisję może polegać na sporządzeniu nowego protokołu głosowania

– w tym przypadku należy protokół umieścić w miejscu łatwo dostępnym

dla zainteresowanych i widocznym po zamknięciu lokalu, stosując zasady określone

w pkt 138 i 140. W przypadku sporządzenia poprawionego protokołu głosowania

w aplikacji, w kopercie, o której mowa w pkt 148 ppkt 1, należy umieścić poprawiony

protokół oraz stronę z nowym kodem QR.

154. Błędnie sporządzony protokół głosowania stanowi dokument z głosowania.

Na pierwszej stronie protokołu głosowania należy uczynić adnotację „WADLIWY”.

Adnotację tę opatrują podpisami wszyscy członkowie komisji obecni przy tej czynności.

Adnotację opatruje się pieczęcią komisji. Wywieszoną pierwotnie kopię protokołu

głosowania także opatruje się adnotacją „WADLIWY” i pozostawia wywieszoną

w miejscu łatwo dostępnym dla zainteresowanych i widocznym po zamknięciu lokalu,

stosując zasady określone w pkt 138.

155. Poprawiony

protokół

głosowania

komisja

przekazuje

w

sposób

określony

w pkt 147–149, wraz z jego kopią, pełnomocnikowi rejonowej komisji wyborczej.

Po otrzymaniu poprawionej kopii protokołu głosowania pełnomocnik sprawdza,

czy błędy usunięto, i potwierdza poprawność ustalonych danych.

156. W przypadku komisji, które nie miały zapewnionej obsługi informatycznej, a dane

z protokołu wprowadzał koordynator gminny ds. informatyki, jeżeli system

nie sygnalizował niezgodności arytmetycznych lub zostały one usunięte, koordynator

gminny ds. informatyki przesyła dane z protokołu głosowania do rejonowej komisji

wyborczej.

157. Jeżeli w komisji posiadającej obsługę informatyczną nie było możliwości dokonania

transmisji danych z protokołu głosowania za pośrednictwem publicznej sieci

przesyłania danych, koordynator gminny ds. informatyki, w zastępstwie komisji,

dokonuje transmisji tych danych (zapisanych na informatycznym nośniku danych

dostarczonym przez przewodniczącego komisji).

Rozdział VIII

Postępowanie z dokumentami z wyborów

158. Po sporządzeniu protokołu głosowania i podaniu go do publicznej wiadomości komisja

segreguje dokumenty z wyborów.

159. Do pierwszego opakowania zbiorczego (np. worka lub pudełka) komisja wkłada

osobno sporządzone wcześniej, opisane pakiety zawierające posegregowane ważne,

nieważne i niewykorzystane karty do głosowania w wyborach.

Po dokładnym zamknięciu opakowanie zbiorcze opisuje się i pieczętuje przy użyciu

pieczęci komisji, w sposób uniemożliwiający jego otwarcie bez naruszenia odcisku

pieczęci. W przypadku użycia worków do przygotowania opakowań zbiorczych komisja

zamyka worek, oklejając go dokładnie taśmą klejącą, i nakłada plombę strunową, jeżeli

została przekazana komisji.

160. Do drugiego opakowania zbiorczego (np. worka lub pudełka) komisja wkłada

wszystkie pozostałe dokumenty z głosowania, tj.

1) drugi egzemplarz protokołu głosowania;

2) spis wyborców (w tym dodatkowe formularze spisu) wraz z dołączonymi do niego

zaświadczeniami o prawie do głosowania oraz aktami pełnomocnictwa;

3) listę wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa do głosowania, na której

komisja odnotowywała fakt głosowania przez pełnomocnika;

4) pakiety zawierające koperty wraz z kartami, o których mowa w pkt 80 i 83

ppkt 1–3;

5) pakiety wyborcze niedoręczone lub nieodebrane osobiście przez wyborców

przekazane komisji przed zakończeniem głosowania, o których mowa w pkt 87;

6) puste koperty zwrotne oraz puste koperty na kartę do głosowania, o których mowa

w pkt 78 ppkt 4 oraz pkt 112 ppkt 1;

7) ewentualnie

a) nieuwzględnione w obliczeniach karty do głosowania niewrzucone do urny

wyborczej

−

znalezione przez komisję, o których mowa w pkt 100, o ile komisja takie

karty odnalazła w lokalu wyborczym lub budynku, w którym znajduje się

lokal,

−

z powodu umieszczenia w jednej kopercie na kartę do głosowania więcej

niż jednej karty do głosowania, o czym mowa w pkt 112 ppkt 2,

b) pakiety wyborcze i niewrzucone do urny wyborczej koperty zwrotne,

o których mowa w pkt 101, o ile komisja takie pakiety albo karty odnalazła

w lokalu wyborczym lub budynku, w którym znajduje się lokal,

c) koperty zwrotne nieodebrane przez komisję, lecz pozostawione w lokalu

(np. przez inne osoby niż przedstawiciel Poczty Polskiej), o których mowa

w pkt 83 ppkt 4, o ile takie koperty zostały pozostawione w lokalu;

8) nośniki z zarejestrowanym przez mężów zaufania przebiegiem czynności

komisji, o ile zostały dołączone jako dokument z wyborów, o których mowa

w pkt 12 ppkt 1;

9) drugi egzemplarz ewidencji czasu przebywania mężów zaufania w lokalu

wyborczym, o której mowa w pkt 143 ppkt 1. Należy przy tym pamiętać,

że pierwszy egzemplarz musi być przekazany wójtowi za pośrednictwem

urzędnika wyborczego (patrz pkt 145);

10) drugie egzemplarze zaświadczeń wydanych mężom zaufania oraz członkom

komisji, o których mowa w pkt 143 ppkt 2 i 3;

11) wszystkie arkusze pomocnicze i niewykorzystane formularze protokołu

głosowania (także błędnie wypełnione) oraz wadliwie sporządzone protokoły

głosowania, drugie egzemplarze raportu ostrzeżeń dotyczące protokołu

głosowania.

Po dokładnym zamknięciu opakowanie zbiorcze opisuje się i pieczętuje przy użyciu

pieczęci komisji, w sposób uniemożliwiający jego otwarcie bez naruszenia odcisku

pieczęci. W przypadku użycia worków do przygotowania opakowań zbiorczych komisja

zamyka worek, oklejając go dokładnie taśmą klejącą, i nakłada plombę strunową, jeżeli

została przekazana komisji.

161. Do trzeciego opakowania zbiorczego komisja wkłada pozostałą dokumentację

komisji, w tym protokoły posiedzeń i uchwały, urzędowe obwieszczenia,

komunikaty oraz inne dokumenty dotyczące obsługi komisji. Po dokładnym

zamknięciu opakowanie zbiorcze opisuje się i pieczętuje przy użyciu pieczęci komisji,

w sposób uniemożliwiający jego otwarcie bez naruszenia odcisku pieczęci.

162. Osobno pakuje się jeden egzemplarz ewidencji czasu przebywania mężów zaufania

w lokalu wyborczym, o której mowa w pkt 143 ppkt 1. Należy zwrócić szczególną

uwagę, aby podczas segregowania dokumentów z wyborów wyodrębnić

tę ewidencję. Nie może ona zostać złożona do żadnego opakowania zbiorczego.

Wykonanie tych czynności jest niezbędne do wypłaty diety uprawnionym do tego

mężom zaufania.

163. Po wykonaniu tych czynności komisja zobowiązana jest do sprawdzenia,

czy wszystkie przygotowane wcześniej opakowania zbiorcze z dokumentami

z wyborów zostały właściwie opisane, opieczętowane i zabezpieczone.

164. Po otrzymaniu informacji o przyjęciu protokołu głosowania przez rejonową komisję

wyborczą przewodniczący komisji przy pomocy członków komisji przekazuje

w depozyt urzędnikowi wyborczemu

1) wszystkie opakowania zbiorcze i paczki z dokumentami dotyczące wyborów,

o których mowa w pkt 159–161;

2) pieczęć komisji;

3) jeden egzemplarz ewidencji czasu przebywania mężów zaufania w lokalu

wyborczym, o czym mowa w pkt 162;

4) osłony na spis wyborców zapewniające ochronę danych osobowych osób ujętych

w spisie, o których mowa w pkt 33 pkt 7;

5) nakładkę na kartę do głosowania sporządzoną w alfabecie Braille’a, o której mowa

w pkt 33 ppkt 8;

6) niewykorzystane materiały biurowe przekazane komisji, o których mowa

w pkt 33 ppkt 11, w tym jednorazowe plomby – nalepki foliowe wraz z protokołem

wewnętrznym wykorzystanych plomb.

Sposób przekazania należy uzgodnić wcześniej z osobami, którym materiały te są

przekazywane.

Rozdział IX

Szczególne zadania komisji w obwodach odrębnych

165. W dniu wyborów od czasu rozpoczęcia pracy komisji aż do zakończenia głosowania

komisja wszystkie czynności wykonuje w składzie, o którym mowa w pkt 36.

Do wydawania kart do głosowania komisja stosuje pkt 46.

166. Głosowanie w obwodach odrębnych może być rozpoczęte później niż o godzinie 7.00,

o ile nie będzie to miało wpływu na możliwość sprawnego oddania głosu

przez wszystkich uprawnionych wyborców. Ustaleń w tym zakresie dokonuje komisja

w uzgodnieniu z rejonową komisją wyborczą, najpóźniej w przeddzień głosowania.

O ustaleniach tych powiadamia się wcześniej wyborców przez wywieszenie informacji

bądź w inny sposób zwyczajowo przyjęty i informuje wójta oraz dyrektora (kierownika)

jednostki, w której utworzony został obwód odrębny.

167. W obwodach odrębnych komisja może zarządzić także wcześniejsze zakończenie

głosowania, pod warunkiem że wszyscy wyborcy wpisani do spisu wyborców oddali

swoje głosy. Zarządzenie wcześniejszego zakończenia głosowania może nastąpić

nie wcześniej niż o godzinie 18.00. W przypadku wcześniejszego zakończenia

głosowania należy pamiętać, że podanie do publicznej wiadomości protokołu

głosowania przez komisję powinno nastąpić niezwłocznie po jego sporządzeniu,

lecz nie wcześniej niż po zakończeniu głosowania w innych państwach

członkowskich Unii Europejskiej. Godzinę, od której komisja może wywiesić

protokół głosowania, poda Państwowa Komisja Wyborcza. O zarządzeniu

wcześniejszego zakończenia głosowania przewodniczący komisji niezwłocznie

zawiadamia dyrektora (kierownika) jednostki, w której utworzony został obwód

odrębny, wójta oraz rejonową komisję wyborczą.

168. Jedynie w obwodach głosowania utworzonych w zakładach leczniczych i domach

pomocy społecznej dopuszczalne jest głosowanie przy zastosowaniu urny pomocniczej.

169. Komisja powołana dla takiego obwodu, po uzgodnieniu z rejonową komisją wyborczą,

może zarządzić stosowanie w głosowaniu (oprócz urny zasadniczej) urny pomocniczej

(art. 44 § 1 i 2 Kodeksu wyborczego). Urna pomocnicza musi spełniać wymogi

określone w § 1 pkt 4 uchwały Państwowej Komisji Wyborczej, o której mowa

w pkt 22 ppkt 2.

170. Urna pomocnicza służy do głosowania poza lokalem tylko przez tych wyborców, którzy

są wpisani do spisu wyborców w danym obwodzie głosowania i wyrażą wolę takiego

głosowania.

171. Głosowanie przy użyciu urny pomocniczej odbywa się w następujący sposób

1) komisja ogłasza w zakładzie leczniczym lub domu pomocy społecznej przed dniem

głosowania informację o możliwości głosowania w pomieszczeniach, w których

przebywają pacjenci obłożnie chorzy i pensjonariusze mający trudności

w poruszaniu się;

2) komisja zbiera informacje o wyborcach chcących głosować w pomieszczeniu,

w którym przebywają, a następnie sporządza wykaz nazwisk i imion tych osób,

ze wskazaniem numerów pomieszczeń, do których członkowie komisji powinni się

udać z urną pomocniczą;

3) komisja ustala orientacyjną liczbę kart do głosowania, z pewną nadwyżką

w stosunku do wcześniejszych zgłoszeń (na wypadek zgłoszeń dodatkowych

dokonanych w trakcie głosowania), i przygotowuje pokwitowanie przyjęcia tych

kart przez członków komisji, którzy przeprowadzą głosowanie poza lokalem

wyborczym;

4) komisja, w drodze uchwały, określa czas (godziny) głosowania poza lokalem

wyborczym i przerwę w głosowaniu w tym czasie w lokalu wyborczym

przy wykorzystaniu urny zasadniczej. Zaleca się, aby przerwę w głosowaniu

zarządzić w czasie, gdy większość wyborców umieszczonych w spisie oddała głosy

w lokalu wyborczym. Przerwa w głosowaniu, o której mowa, nie stanowi

podstawy do przedłużenia czasu głosowania. Uchwałę komisji o przerwie

w głosowaniu

należy

wywiesić

na

drzwiach

lokalu

wyborczego

przed rozpoczęciem głosowania przy użyciu urny pomocniczej. Uchwała

powinna być wywieszona w taki sposób, żeby możliwe było jej odczytanie także

z wózka inwalidzkiego;

5) przed przystąpieniem do głosowania poza lokalem wyborczym komisja pieczętuje

wlot urny zasadniczej, zaklejając go paskiem papieru opatrzonym pieczęcią komisji

i podpisami jej członków. Jeżeli komisja otrzymała jednorazowe plomby – nalepki

foliowe opatrzone unikatowym numerem, o których mowa w pkt 38 ppkt 7, należy

zabezpieczyć urnę przed niekontrolowanym otwarciem za ich pomocą. W takim

przypadku każdorazowo numer plomby – nalepki foliowej, niezwłocznie po jej

założeniu, powinien być wpisany przez przewodniczącego komisji lub jego

zastępcę do wewnętrznego protokołu. Członkom komisji, którzy będą prowadzili

głosowanie przy wykorzystaniu urny pomocniczej, wydaje się protokolarnie spis

wyborców, odpowiednią liczbę kart do głosowania oraz wykaz pacjentów zakładu

leczniczego lub pensjonariuszy domu pomocy społecznej, którzy wyrazili wolę

głosowania w pomieszczeniu, w którym przebywają. Następnie komisja sprawdza,

czy urna pomocnicza jest pusta, i pieczętuje ją w sposób jak wyżej. Komisja jest

obowiązana dotrzeć z urną do każdego wyborcy, który wyraził wolę skorzystania

z tej formy udziału w głosowaniu, a także umożliwić głosowanie innym wyborcom;

6) głosowanie poza lokalem wyborczym może prowadzić co najmniej 1/2 członków

komisji przez nią wyznaczonych, o ile to możliwe zgłoszonych przez różne

komitety wyborcze. Członkom komisji mogą towarzyszyć mężowie zaufania

oraz obserwatorzy społeczni i obserwatorzy międzynarodowi;

7) w trakcie przeprowadzania głosowania przy użyciu urny pomocniczej żaden

z członków komisji nie może przebywać w lokalu wyborczym. W tym czasie

lokal komisji musi być zamknięty i zaplombowany paskiem papieru opatrzonym

pieczęcią komisji i podpisami jej członków. Jeżeli komisja otrzymała jednorazowe

plomby – nalepki foliowe opatrzone unikatowym numerem, o których mowa

w pkt 38 ppkt 7, należy zabezpieczyć lokal przy użyciu tej plomby. W takim

przypadku numer plomby – nalepki foliowej, niezwłocznie po jej założeniu,

powinien być wpisany przez przewodniczącego komisji lub jego zastępcę

do wewnętrznego protokołu;

8) wyborca po otrzymaniu karty do głosowania kwituje jej odbiór podpisem w spisie,

a członek komisji w rubryce spisu „Uwagi” umieszcza litery „UP” (jako skrót

od nazwy „urna pomocnicza”), w celu późniejszego rozliczenia kart do głosowania.

Podczas głosowania należy dbać o to, aby zachowana była tajność głosowania;

9) po zakończeniu głosowania poza lokalem komisji członkowie komisji rozliczają się

protokolarnie z otrzymanych wcześniej kart do głosowania (uwzględniając

ich liczbę wymienioną w pokwitowaniu oraz liczbę znaków „UP” w spisie

wyborców) i zwracają niewykorzystane karty do głosowania oraz zabezpieczają

wlot urny pomocniczej postępując w sposób określony w ppkt 5. Zapieczętowaną

urnę pomocniczą oddaje się pod dozór przewodniczącemu komisji, z tym że urnę tę

należy postawić obok urny zasadniczej. Komisja sprawdza następnie, czy pieczęcie

urny zasadniczej, na wlocie i na urnie, nie zostały naruszone, sporządza protokół

potwierdzający dokonanie sprawdzenia, a następnie otwiera wlot urny zasadniczej

i wznawia głosowanie w lokalu komisji;

10) po zakończeniu głosowania w lokalu wyborczym komisja w możliwie pełnym

składzie, lecz nie mniejszym niż 2/3 jej pełnego składu, w tym przewodniczący

komisji lub jego zastępca (patrz pkt 102), dokonuje otwarcia urny pomocniczej.

Po jej otwarciu komisja sprawdza, czy liczba kart do głosowania wyjętych z urny

pomocniczej odpowiada liczbie osób, które głosowały przy wykorzystaniu urny

pomocniczej (uwzględniając ich liczbę wymienioną w pokwitowaniu oraz liczbę

znaków „UP” w spisie wyborców). Jeżeli komisja nie stwierdzi rozbieżności, karty

wyjęte z urny pomocniczej włącza się do obliczeń wyników głosowania

dokonywanych dla całego obwodu. W przypadku stwierdzenia różnicy należy

wyjaśnić jej przypuszczalną przyczynę i omówić w punkcie 16 protokołu

głosowania lub w formie załącznika do protokołu głosowania (w takim przypadku

w wymienionym wyżej punkcie protokołu głosowania należy zamieścić informację

o sporządzeniu załącznika);

11) w aktach komisji pozostają

a) uchwała komisji w sprawie zarządzenia zastosowania urny pomocniczej

przy przeprowadzeniu głosowania,

b) wykaz wyborców, którzy wyrazili chęć głosowania przy użyciu urny

pomocniczej,

c) uchwała komisji w sprawie przerwy w głosowaniu,

d) protokół przekazania spisu wyborców i kart do głosowania,

e) protokół rozliczenia kart do głosowania,

f) protokół ze sprawdzenia pieczęci urny zasadniczej.

Rozdział X

Wzory dokumentów

172. Wzory dokumentów sporządzanych w związku z przeprowadzaniem głosowania

stanowią załączniki do wytycznych, a w szczególności

1) wzór zaświadczenia potwierdzającego wzięcie udziału w głosowaniu stanowi

Załącznik nr 2

Załącznik nr 2

WZÓR

WZÓR

Ewidencja czasu przebywania mężów zaufania w lokalu wyborczym

W Obwodowej Komisji Wyborczej nr ……………… w …………………………………………………………………

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

w wyborach posłów do Parlamentu Europejskiego zarządzonych na dzień 9 czerwca 2024 r. w lokalu komisji przebywali

następujący mężowie zaufania

Lp.

Imię i nazwisko

Nazwa komitetu

wyborczego

Czas przebywania

w lokalu wyborczym

w czasie głosowania

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

1

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

2

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

3

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

4

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

5

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

6

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

78

Łączny czas

przebywania

w lokalu wyborczym

do czasu zakończenia

głosowania

Obserwacja całego

przebiegu ustalania

wyników głosowania

(TAK/NIE)*

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

…

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

………...........................................................................

(imię i nazwisko Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego)

Obwodowej Komisji Wyborczej

Nr ... w ............................................................

................................................................................

(podpis Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego Komisji)

…………………………………., dnia ……………………

(miejscowość)

(data)

Ewidencję sporządzono w 2 egzemplarzach, z których jeden przekazuje się wójtowi za pośrednictwem urzędnika

wyborczego, a drugi pozostaje w dokumentacji komisji jako dokument z wyborów.

(pieczęć Komisji)

______________________

* W przypadku gdy mąż zaufania obserwował cały przebieg ustalania wyników głosowania do momentu podpisania

protokołu głosowania, należy wpisać „TAK”, a jeżeli nie spełnił tego wymogu, należy wpisać „NIE”.

Załącznik nr 3

Załącznik nr 3

WZÓR

WZÓR

………………………., dnia ……………………

(miejscowość)

(data)

Zaświadczenie usprawiedliwiające nieobecność w pracy

członka obwodowej komisji wyborczej

Niniejsze zaświadczenie usprawiedliwia nieobecność w pracy

Pana/Pani ……………………………………………………………………………………...……………........................

(imię i nazwisko)

członka Obwodowej Komisji Wyborczej nr ……………… w ………………………………………………………………,

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

który w wyborach posłów do Parlamentu Europejskiego zarządzonych na dzień 9 czerwca 2024 r. wykonywał zadania

członka obwodowej komisji wyborczej w dniach

………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………….

Niniejsze zaświadczenie uprawnia do uzyskania przysługującego członkowi obwodowej komisji wyborczej na podstawie

art. 154 § 4 i 4a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408 oraz z 2024 r. poz. 721)

1) zwolnienia od pracy na dzień głosowania oraz liczenia głosów, a także na dzień następujący po dniu, w którym

zakończono liczenie głosów, z zachowaniem prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz uprawnień

ze stosunku pracy/i/*

2) do 5 dni zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz uprawnień

ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia.*

Zaświadczenie sporządzono w 2 egzemplarzach, z których jeden otrzymuje członek komisji, a drugi pozostaje

w dokumentacji komisji jako dokument z wyborów.

………...........................................................................

(imię i nazwisko Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego)

Obwodowej Komisji Wyborczej

Nr ... w ............................................................

................................................................................

(podpis Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego Komisji)

(pieczęć Komisji)

______________________

* Niepotrzebne skreślić.

Załącznik nr 4

Załącznik nr 4

WZÓR

WZÓR

Uchwała nr ....

Obwodowej Komisji Wyborczej Nr .... w .....................................

z dnia

czerwca 2024 r.

w sprawie zarządzenia zastosowania urny pomocniczej

przy przeprowadzeniu głosowania

Na podstawie art. 44 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408 oraz z 2024 r.

poz. 721), po uzgodnieniu z ………………. Komisją Wyborczą w ..............................., uchwala się, co następuje

(rejonową/okręgową)

(nazwa miasta)

§1

Obwodowa Komisja Wyborcza Nr .... w ................................................................... zarządza zastosowanie urny pomocniczej

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

w wyborach posłów do Parlamentu Europejskiego zarządzonych na dzień 9 czerwca 2024 r.

§2

W głosowaniu za pomocą urny pomocniczej mogą wziąć udział osoby obłożnie chore oraz osoby mające trudności

w poruszaniu się, które wyrażą wolę głosowania w ten sposób.

§3

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega podaniu do wiadomości wyborców przez wywieszenie na drzwiach

lokalu wyborczego.

………...........................................................................

(imię i nazwisko Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego)

Obwodowej Komisji Wyborczej

Nr ... w ............................................................

................................................................................

(podpis Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego Komisji)

(pieczęć Komisji)

Załącznik nr 5

Załącznik nr 5

WZÓR

………………………., dnia ……………………

(miejscowość)

(data)

Wykaz wyborców, którzy wyrazili chęć oddania głosu w wyborach posłów do Parlamentu Europejskiego zarządzonych

na dzień 9 czerwca 2024 r. przy użyciu urny pomocniczej w pomieszczeniu, w którym przebywają

Obwodowa Komisja Wyborcza Nr .... w .......................................................................

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

Lp.

Nazwisko i imię

Sala nr

Wykaz sporządził(a): ..................................................

Oddział

Załącznik nr 6

Załącznik nr 6

WZÓR

WZÓR

Uchwała nr ....

Obwodowej Komisji Wyborczej Nr .... w .....................................

z dnia

czerwca 2024 r.

w sprawie przerwy w głosowaniu w lokalu wyborczym w celu przeprowadzenia głosowania

przy użyciu urny pomocniczej

Na podstawie § 4 ust. 3 regulaminu obwodowych komisji wyborczych, stanowiącego załącznik nr 3 do uchwały

nr 217/2024 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 21 kwietnia 2024 r. w sprawie regulaminów okręgowych,

rejonowych i obwodowych komisji wyborczych powołanych do przeprowadzenia wyborów do Parlamentu

Europejskiego (M.P. poz. 377) w związku z art. 44 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

(Dz. U. z 2023 r. poz. 2408 oraz z 2024 r. poz. 721) uchwala się, co następuje

§1

Obwodowa Komisja Wyborcza Nr .... w ................................................ zarządza przerwę w głosowaniu w lokalu

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

wyborczym w celu przeprowadzenia głosowania w wyborach posłów do Parlamentu Europejskiego

w dniu 9 czerwca 2024 r. przy użyciu urny pomocniczej.

§2

Przerwa w głosowaniu w lokalu wyborczym trwać będzie od godziny ........... do godziny ............................ .

Na czas przeprowadzenia głosowania przy użyciu urny pomocniczej lokal wyborczy będzie zamknięty.

§3

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega podaniu do wiadomości wyborców przez wywieszenie

na drzwiach lokalu wyborczego.

………………...........................................................................

(imię i nazwisko Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego)

Obwodowej Komisji Wyborczej

Nr ... w ............................................................

................................................................................

(podpis Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego Komisji)

(pieczęć Komisji)

Załącznik

Załącznik

nr 7 nr 7

WZÓR

WZÓR

PROTOKÓŁ

przekazania spisu wyborców i kart do głosowania członkom

Obwodowej Komisji Wyborczej

Nr .... w ..................................... przeprowadzającym głosowanie

przy użyciu urny pomocniczej w dniu 9 czerwca 2024 r.

1.

Do przeprowadzenia głosowania przy użyciu urny pomocniczej wyznaczono następujących członków

Komisji

1)

..................................................................

7) ..................................................................

(imię i nazwisko, funkcja w Komisji)

2.

2)

..................................................................

8) ..................................................................

3)

..................................................................

9) ..................................................................

4)

..................................................................

10) ..................................................................

5)

..................................................................

11) ..................................................................

6)

.................................................................

Wyznaczonym członkom Komisji wydano

1)

spis wyborców;

2)

karty do głosowania w liczbie ........ sztuk;

3)

wykaz wyborców, którzy wyrazili chęć głosowania w wyborach posłów do Parlamentu Europejskiego

zarządzonych na dzień 9 czerwca 2024 r. przy użyciu urny pomocniczej w pomieszczeniu, w którym

przebywają;

4)

3.

nakładkę na kartę do głosowania sporządzoną w alfabecie Braille’a.

Po przeliczeniu Komisja stwierdziła, że liczba podpisów wyborców, którym wydano karty do momentu

wydania spisu w celu głosowania poza lokalem Komisji, wynosiła ............... (łącznie w części A i części B).

Podpisy członków Komisji

Podpisy członków Komisji

przekazujących dokumenty

przyjmujących dokumenty

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

(pieczęć Komisji)

Załącznik nr 8

Załącznik nr 8

WZÓR

WZÓR

PROTOKÓŁ

rozliczenia kart do głosowania przekazanych członkom Komisji

przeprowadzającym głosowanie przy pomocy urny pomocniczej

1. W dniu 9 czerwca 2024 r. w wyborach posłów do Parlamentu Europejskiego wyznaczeni członkowie

Obwodowej Komisji Wyborczej Nr ..... w ................................ w godz. od ... do ... przeprowadzili głosowanie

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

przy pomocy urny pomocniczej.

2. Liczba kart do głosowania przekazanych wyznaczonym członkom Komisji dla przeprowadzenia głosowania

przy użyciu urny pomocniczej wynosiła ………. sztuk.

3. Liczba niewykorzystanych kart do głosowania zwróconych Komisji wynosi ........ sztuk;

4. Liczba kart wydanych podczas głosowania przy użyciu urny pomocniczej (liczba podpisów w spisie

wyborców, gdzie w rubryce „Uwagi” wpisano „UP”) wynosi ........ sztuk.

5. Zaklejono i opieczętowano wlot urny pomocniczej.

6. O godz. .................. wznowiono głosowanie w lokalu Komisji.

Podpisy członków Komisji

przekazujących dokumenty

Podpisy członków Komisji

przyjmujących dokumenty

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

(pieczęć Komisji)

………………………., dnia ……………………

(miejscowość)

(data)

Uwaga!

Suma liczb kart z pkt 3 i z pkt 4 musi się równać liczbie z pkt 2.

Załącznik nr 9

Załącznik nr 9

WZÓR

WZÓR

PROTOKÓŁ

ze sprawdzenia pieczęci urny zasadniczej

Członkowie Obwodowej Komisji Wyborczej Nr .... w ..................................... potwierdzają, że w dniu

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

9 czerwca 2024 r. do godz. ........., tj. do czasu wznowienia głosowania przy użyciu urny zasadniczej, pieczęcie

na urnie zasadniczej oraz na jej wlocie zapieczętowanym na czas przerwy w głosowaniu nie zostały naruszone.

Podpisy członków Komisji

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

(pieczęć Komisji)

………………………., dnia ……………………

(miejscowość)

(data)

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 6 czerwca 2024 r.

Poz. 442

U C HW A Ł A N R 262/2024

PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

z dnia 10 maja 2024 r.

w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania

oraz przeprowadzenia głosowania w wyborach posłów do Parlamentu Europejskiego zarządzonych

na dzień 9 czerwca 2024 r.

Na podstawie art. 161 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408 oraz z 2024 r.

poz. 721) Państwowa Komisja Wyborcza uchwala, co następuje

załącznik do uchwały.