Uchwała nr 2/2024 Rady Polityki Pieniężnej z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023 (MP_2024_401) | PL

M.P. 2024 poz. 401 inForce

§ 1 Uchwała nr 2/2024 Rady Polityki Pieniężnej z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023 Open official source

§ 1. Przyjmuje się sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023, stanowiące załącznik do uchwały.

M.P. 2024 poz. 401 inForce

§ 2 Uchwała nr 2/2024 Rady Polityki Pieniężnej z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023 Open official source

§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Przewodniczący Rady Polityki Pieniężnej: A. Glapiński

Członkowie Rady Polityki Pieniężnej: I .K. Dąbrowski, I. Duda, W.S. Janczyk, C. Kochalski, L. Kotecki, P. Litwiniuk,

G. Masłowska, J. Tyrowicz, H.J. Wnorowski

M.P. 2024 poz. 401 inForce

Załącznik 1. Wybrane dane makroekonomiczne i finansowe Uchwała nr 2/2024 Rady Polityki Pieniężnej z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023 Open official source

Załącznik 1. Wybrane dane makroekonomiczne i finansowe

Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami 29

Narodowy Bank Polski

Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023

1. Strategia polityki pieniężnej w 2023 r.

W 2023 r. Rada Polityki Pieniężnej, zwana dalej „Radą” lub „RPP”, prowadziła politykę pieniężną

zgodnie z Założeniami polityki pieniężnej na rok 2023, przyjętymi uchwałą nr 15/2022 z dnia 7 września

2022 r. w sprawie ustalenia założeń polityki pieniężnej na rok 2023 (M.P. poz. 915). Główne elementy

realizowanej w 2023 r. strategii polityki pieniężnej przedstawiono poniżej.

Podobnie jak w poprzednich latach głównym celem polityki pieniężnej było utrzymanie stabilności cen,

przy jednoczesnym wspieraniu zrównoważonego wzrostu gospodarczego oraz stabilności systemu

finansowego. W ten sposób Rada realizowała podstawowe zobowiązania Narodowego Banku

Polskiego zawarte w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78,

poz. 483, z 2001 r. Nr 28, poz. 319, z 2006 r. Nr 200, poz. 1471 oraz z 2009 r. Nr 114, poz. 946) oraz

w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. z 2022 r. poz. 2025). Zgodnie

z art. 227 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej „Narodowy Bank Polski odpowiada za wartość

polskiego pieniądza”. Ustawa o Narodowym Banku Polskim, zwanym dalej „NBP”, w art. 3 ust. 1

stanowi, że „podstawowym celem działalności NBP jest utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy

jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej Rządu, o ile nie ogranicza to podstawowego celu

NBP”.

Rada dążyła do zapewnienia stabilności cen, wykorzystując strategię celu inflacyjnego. W ramach

tej strategii od 2004 r. celem polityki pieniężnej jest utrzymanie inflacji – rozumianej jako procentowa

roczna zmiana indeksu cen towarów i usług konsumpcyjnych – na poziomie 2,5% z symetrycznym

przedziałem odchyleń o szerokości ±1 punktu procentowego w średnim okresie.

Średniookresowy charakter celu inflacyjnego oznacza, że – ze względu na szoki makroekonomiczne

i finansowe – inflacja może okresowo kształtować się powyżej lub poniżej celu, w tym również poza

określonym przedziałem odchyleń od celu. Reakcja polityki pieniężnej na szoki jest elastyczna i zależy

od ich przyczyn oraz oceny trwałości ich skutków, w tym wpływu na procesy inflacyjne. W przypadku

odchylenia inflacji od celu, Rada w sposób elastyczny określa pożądane tempo powrotu inflacji do celu,

ponieważ szybkie sprowadzenie inflacji do celu może wiązać się z istotnymi kosztami dla stabilności

makroekonomicznej lub finansowej. Decydując o zmianach parametrów prowadzonej polityki

pieniężnej, Rada bierze pod uwagę dostosowania cenowe zachodzące w gospodarce, których źródła

znajdują się poza wpływem krajowej polityki pieniężnej. W Założeniach polityki pieniężnej na rok 2023

wskazano, że w obecnych warunkach te dostosowania są związane przede wszystkim z szokiem

wywołanym zbrojną agresją Rosji na Ukrainę, konsekwencjami pandemii COVID-19, a także

ze skutkami zachodzących w gospodarce zmian strukturalnych, w tym transformacji energetycznej

oraz z procesem doganiania przez Polskę bardziej rozwiniętych gospodarek (tj. procesem

konwergencji).

Realizowana przez Radę strategia polityki pieniężnej zakłada elastyczność w zakresie stosowanych

instrumentów. Oznacza to, że instrumentarium NBP może być dostosowywane do natury

występujących w gospodarce zaburzeń oraz uwarunkowań rynkowych. Elastyczne kształtowanie

instrumentów polityki pieniężnej sprzyja efektywnemu działaniu mechanizmu transmisji oraz

stabilności makroekonomicznej i finansowej.

Narodowy Bank Polski

1. Strategia polityki pieniężnej w 2023 r.

Podejmując decyzje w zakresie polityki pieniężnej, Rada bierze pod uwagę opóźnienia, z jakimi

wpływają one na gospodarkę. Długość opóźnień, jakie występują od podjęcia decyzji w zakresie

parametrów polityki pieniężnej do zaobserwowania jej najsilniejszego wpływu na wielkości realne

(m.in. produkcję i zatrudnienie) oraz inflację, wynosi kilka kwartałów i może zmieniać się w czasie.

Ponadto polityka pieniężna jest prowadzona w warunkach niepewności, dotyczącej w szczególności

przyszłego kształtowania się sytuacji gospodarczej.

Stabilizowanie inflacji na niskim poziomie jest ważnym, ale niewystarczającym warunkiem utrzymania

równowagi w gospodarce, która z kolei sprzyja utrzymaniu stabilności cen w długim okresie.

Zagrożeniem dla stabilności cen w długim okresie mogą być nierównowagi w sektorze finansowym.

Nierównowagom tym powinna przeciwdziałać przede wszystkim polityka makroostrożnościowa

nakierowana na ograniczenie ryzyka systemowego i wspieranie w ten sposób długookresowego,

zrównoważonego wzrostu gospodarczego. Ma to znaczenie zwłaszcza w warunkach znacznej swobody

przepływu kapitału i integracji rynków finansowych. Prowadzona przez Radę polityka wspiera

działania polityki makroostrożnościowej, w tym sprzyja utrzymaniu stabilności systemu finansowego

i ogranicza ryzyko narastania nierównowag w gospodarce, uwzględniając kształtowanie się cen

aktywów (w tym cen nieruchomości) oraz dynamikę akcji kredytowej, o ile nie ogranicza

to podstawowego celu NBP.

Oprócz polityki pieniężnej i makroostrożnościowej istotną rolę w utrzymywaniu stabilności

makroekonomicznej pełni także polityka fiskalna. Dla zachowania stabilności makroekonomicznej

niezbędne jest prowadzenie polityki fiskalnej, która łagodzi wpływ szoków na gospodarkę

i jednocześnie zapewnia długookresową stabilność finansów publicznych.

W 2023 r. – podobnie jak w poprzednich latach – Rada realizowała strategię celu inflacyjnego

w warunkach płynnego kursu walutowego. Reżim płynnego kursu nie wyklucza interwencji na rynku

walutowym, gdy jest to uzasadnione przez warunki rynkowe lub sprzyja zapewnieniu stabilności

makroekonomicznej lub finansowej kraju.

Narodowy Bank Polski

Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023

2. Polityka pieniężna i jej uwarunkowania

w 2023 r.

W 2023 r. parametry polityki pieniężnej, w tym poziom stóp procentowych NBP, były dostosowywane

do sytuacji w gospodarce tak, aby zapewnić długookresową stabilność cen i jednocześnie wspierać

zrównoważony wzrost gospodarczy oraz stabilność systemu finansowego. Rada dążyła do obniżenia

inflacji do poziomu zgodnego z celem inflacyjnym NBP w średnim okresie. Decyzje w zakresie polityki

pieniężnej były podejmowane na podstawie dostępnych informacji dotyczących bieżącej i oczekiwanej

sytuacji makroekonomicznej, w tym kształtowania się inflacji i koniunktury gospodarczej.

W 2023 r. wzrost gospodarczy w strefie euro wyraźnie spowolnił, przy czym w Niemczech nastąpił

nieznaczny spadek PKB. Wobec osłabionej presji popytowej w wielu krajach – oraz przy spadku presji

kosztowej wskutek niższych niż w poprzednim roku cen surowców, a także wygasania wcześniejszych

napięć w globalnych łańcuchach dostaw – inflacja na świecie, po silnym wzroście w poprzednich latach,

obniżyła się w ciągu 2023 r. Mimo to, w wielu gospodarkach, w tym w strefie euro i Stanach

Zjednoczonych, nadal kształtowała się powyżej celów inflacyjnych banków centralnych.

W warunkach pogorszenia koniunktury za granicą w 2023 r. nastąpiło wyraźne osłabienie dynamiki

aktywności gospodarczej również w Polsce. W 2023 r. roczna dynamika PKB spowolniła do 0,2%

(z 5,6% w 2022 r.) i była najniższa co najmniej od 1996 r. (z wyjątkiem 2020 r., tj. początkowego okresu

pandemii COVID-19). Jednocześnie popyt krajowy obniżył się o 3,2%, w tym konsumpcja spadła o 1,0%.

Nadal rosły natomiast inwestycje, przy wyraźnie ujemnym wkładzie zmian zapasów do dynamiki PKB.

W tych uwarunkowaniach w ciągu 2023 r. nastąpił wyraźny spadek inflacji CPI w Polsce (od szczytu

w lutym 2023 r. roczna dynamika cen obniżyła się o 12,2 pkt proc. do 6,2% w grudniu 2023 r.;

Wykres 1)1. Na obniżenie się inflacji w ciągu 2023 r. złożył się spadek rocznych dynamik wszystkich

głównych komponentów wskaźnika CPI. Jednocześnie obniżyły się wszystkie miary inflacji bazowej2.

W ciągu 2023 r. obniżyły się również miary oczekiwań inflacyjnych konsumentów i przedsiębiorców,

a także prognozy inflacji analityków sektora finansowego (formułowane w horyzoncie zarówno

czterech, jak i ośmiu kwartałów). Spadkowi inflacji sprzyjało zmniejszenie się presji kosztowej –

znajdujące odzwierciedlenie w szczególności w spadku cen produkcji sprzedanej przemysłu –

w związku ze stopniowym wygasaniem wcześniejszych zewnętrznych szoków podażowych,

które przyczyniały się do wzrostu dynamiki cen w poprzednich latach. W kierunku niższej inflacji

oddziaływało także ograniczenie presji popytowej, w warunkach zacieśnienia polityki pieniężnej NBP

dokonanego

w

latach

2021-2022

i

późniejszego

utrzymywania

stóp

procentowych

NBP

na niezmienionym poziomie . Obniżaniu się inflacji sprzyjała również aprecjacja kursu złotego

3

do głównych walut w ciągu 2023 r.

1 Średnioroczna inflacja CPI obniżyła się do 11,4% w 2023 r. wobec 14,4% w 2022 r.

2 Inflacja CPI po wyłączeniu cen żywności i energii obniżyła się od szczytu w marcu 2023 r. o 5,4 pkt proc., tj. do 6,9% r/r

w grudniu 2023 r.

3 Efekty wcześniejszego zacieśnienia polityki pieniężnej NBP były widoczne w szczególności na rynku kredytowym. Łączne

zadłużenie prywatnego sektora niefinansowego z tytułu kredytów i innych należności bankowych w relacji do PKB w 2023 r.

Narodowy Bank Polski

2. Polityka pieniężna i jej uwarunkowania w 2023 r.

Według danych napływających na początku 2024 r., w I kw. 2024 r. inflacja nadal się obniżała i od lutego

kształtowała się na poziomie zgodnym z celem inflacyjnym NBP (według danych GUS inflacja CPI

w lutym 2024 r. wyniosła 2,8% r/r, a w marcu 2,0% r/r).

Na posiedzeniach od stycznia do lipca 2023 r.4 Rada utrzymywała stopy procentowe NBP

na niezmienionym poziomie, w tym stopę referencyjną na poziomie 6,75%, po ich wcześniejszym

podwyższeniu w latach 2021-2022 (Tabela 1). W związku z tym od września 2022 r. do sierpnia 2023 r.

stopa referencyjna NBP kształtowała się na najwyższym poziomie w okresie obowiązywania celu

inflacyjnego NBP na obecnym poziomie (tj. od 2004 r.; Wykres 2), co zarazem stanowiło najdłuższy

w historii Rady (tj. od 1998 r.) okres utrzymywania stóp procentowych NBP na niezmienionym

poziomie po wcześniejszych podwyżkach. Rada oceniała wówczas, że ze względu na skalę i trwałość

oddziaływania wcześniejszych szoków, które pozostawały poza wpływem krajowej polityki pieniężnej,

powrót inflacji do celu NBP będzie następował stopniowo.

Wykres 1. Inflacja CPI w Polsce na tle celu inflacyjnego NBP

Wykres 2. Stopa referencyjna NBP

(r/r)

proc.

20

18

16

14

12

20

18,4

16,6

18

16,1

Inflacja CPI

14,7

14

13,0

11,5

10,8

8

6

4

2

0

12

10,1

10

8,2

6,6

8

7

6

5

4

3

2

1

16

Cel inflacyjny NBP

10

8

6,2

6

3,7

2,8

4

2,0

2

0

2004

Źródło: dane GUS i NBP.

2006

2008

2010

2012

2014

2016

2018

2020

2022

0

Źródło: dane NBP.

Informacje dostępne we wrześniu i październiku 2023 r. potwierdzały systematyczny i szybki spadek

inflacji w Polsce, a także wyraźne obniżenie się oczekiwań inflacyjnych. Dane napływające z gospodarki

wskazywały na przedłużające się istotne osłabienie aktywności, w tym spadek krajowego popytu.

Jednocześnie dane sygnalizowały niższą presję kosztową oraz przedłużające się osłabienie koniunktury

u głównych partnerów handlowych Polski, które przyczyniło się do spadku polskiego eksportu. Niższe

od wcześniejszych oczekiwań dane o inflacji w Polsce dostępne we wrześniu i październiku 2023 r. –

wraz ze słabszą od oczekiwań dynamiką krajowej aktywności gospodarczej – sygnalizowały,

że średniookresowa ścieżka dynamiki cen również może ukształtować się poniżej prognoz, a inflacja

może szybciej obniżyć się do celu inflacyjnego. Jednocześnie spadek inflacji i oczekiwań inflacyjnych

oddziaływał w kierunku wzrostu restrykcyjności polityki pieniężnej.

Biorąc

pod

uwagę

te uwarunkowania – a także opóźnienia, z jakimi decyzje w zakresie polityki pieniężnej wpływają

dalej się obniżało i pod koniec tego roku było o około 15 pkt proc. niższe niż przed wybuchem pandemii COVID-19 oraz najniższe

od 2007 r.

4 Posiedzenia w dniach: 3-4 stycznia, 7-8 lutego, 7-8 marca, 7-8 kwietnia, 9-10 maja, 5-6 czerwca i 5-6 lipca 2023 r.

Narodowy Bank Polski

Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023

na gospodarkę – na posiedzeniach we wrześniu i październiku 2023 r.5 Rada dokonała dostosowania

stóp procentowych NBP, w tym obniżyła stopę referencyjną NBP łącznie z 6,75% do 5,75%.

Z kolei na posiedzeniach w listopadzie i grudniu 2023 r.6 Rada – biorąc pod uwagę dokonane

w poprzednich miesiącach dostosowanie stóp procentowych, a także niepewność co do kształtu

przyszłej polityki fiskalnej i regulacyjnej oraz jej wpływu na inflację – utrzymała stopy procentowe NBP

na niezmienionym poziomie.

Tabela 1. Stopy procentowe NBP na koniec poszczególnych miesięcy (w proc.)

Stopa referencyjna

Stopa lombardowa

Stopa depozytowa

Stopa redyskontowa

weksli

Stopa dyskontowa

weksli

grudzień 2022 r.

6,75

7,25

6,25

6,80

6,85

styczeń 2023 r.

6,75

7,25

6,25

6,80

6,85

luty 2023 r.

6,75

7,25

6,25

6,80

6,85

marzec 2023 r.

6,75

7,25

6,25

6,80

6,85

kwiecień 2023 r.

6,75

7,25

6,25

6,80

6,85

Miesiąc

maj 2023 r.

6,75

7,25

6,25

6,80

6,85

czerwiec 2023 r.

6,75

7,25

6,25

6,80

6,85

lipiec 2023 r.

6,75

7,25

6,25

6,80

6,85

sierpień 2023 r.

6,75

7,25

6,25

6,80

6,85

wrzesień 2023 r.

6,00

6,50

5,50

6,05

6,10

październik 2023 r.

5,75

6,25

5,25

5,80

5,85

listopad 2023 r.

5,75

6,25

5,25

5,80

5,85

grudzień 2023 r.

5,75

6,25

5,25

5,80

5,85

Źródło: dane NBP.

W dalszej części rozdziału przedstawiono informacje dotyczące uwarunkowań decyzji dotyczących

stóp procentowych NBP podejmowanych przez Radę w 2023 r. w podziale na dwa podokresy,

tj. od stycznia do sierpnia 2023 r. oraz od września do grudnia 2023 r.

Polityka pieniężna i jej uwarunkowania w okresie od stycznia do sierpnia 2023 r.

Dane napływające w okresie styczeń-sierpień 2023 r. wskazywały, że koniunktura w otoczeniu polskiej

gospodarki, w tym zwłaszcza w strefie euro, się osłabiała7. Jednocześnie koniunktura w Stanach

Zjednoczonych była relatywnie dobra8. Niekorzystnie na aktywność na świecie w dalszym ciągu

oddziaływały skutki wcześniejszych szoków podażowych związanych z pandemią COVID-19 i agresją

zbrojną Rosji na Ukrainę – pomimo ich stopniowego wygasania – oraz efekty zacieśnienia warunków

monetarnych. Utrzymywała się przy tym niepewność dotycząca perspektyw koniunktury na świecie 9.

Dostępne wówczas dane i prognozy wskazywały, że dynamika aktywności w otoczeniu polskiej

5 Posiedzenia w dniach 5-6 września i 3-4 października 2023 r.

6 Posiedzenia w dniach 7-8 listopada i 5-6 grudnia 2023 r.

7 Dynamika PKB w strefie euro wyniosła 1,9% r/r w IV kw. 2022 r., 1,3% r/r w I kw. 2023 r. i 0,6% r/r w II kw. 2023 r.

8 Dynamika PKB w Stanach Zjednoczonych wyniosła 0,7% r/r w IV kw. 2022 r., 1,7% r/r w I kw. 2023 r. i 2,4% w II kw. 2023 r.

9 Od marca 2023 r. dodatkowym czynnikiem niepewności dla perspektyw aktywności gospodarczej na świecie było wystąpienie

napięć w sektorze bankowym w Stanach Zjednoczonych oraz Europie.

Narodowy Bank Polski

2. Polityka pieniężna i jej uwarunkowania w 2023 r.

gospodarki będzie w 2023 r. wyraźnie niższa niż w 2022 r.10 Jednocześnie sytuacja na rynkach pracy

w wielu gospodarkach pozostawała dobra.

W omawianym okresie następowało stopniowe wygasanie wcześniejszych negatywnych szoków

podażowych. Ceny surowców energetycznych i rolnych kształtowały się poniżej rekordowych

poziomów z 2022 r., jednak pozostawały wyższe niż przeciętnie przed pandemią11. Ustępowały także

napięcia w globalnych łańcuchach dostaw. Malejąca presja kosztowa znalazła odzwierciedlenie

w wyraźnym spadku dynamiki cen produkcji sprzedanej przemysłu w wielu gospodarkach.

W warunkach stopniowego wygasania szoków podażowych, osłabiania się dynamiki aktywności

gospodarczej i wyższych niż w poprzednich latach stóp procentowych na świecie, inflacja w większości

gospodarek obniżyła się w ciągu pierwszych ośmiu miesięcy 2023 r., pozostając jednak

na podwyższonym poziomie. W strefie euro inflacja HICP obniżyła się z 8,6% r/r w styczniu do 5,2% r/r

w sierpniu 2023 r. (Wykres 3), przy czym inflacja bazowa była nadal wyraźnie podwyższona. Dostępne

prognozy wskazywały, że w kolejnych kwartałach inflacja w otoczeniu polskiej gospodarki powinna

się dalej obniżać, choć miało to następować stopniowo. Jednocześnie w gospodarkach regionu Europy

Środkowo-Wschodniej dynamika cen konsumpcyjnych również się obniżała, choć kształtowała się

przeciętnie na wyższym poziomie niż w głównych gospodarkach rozwiniętych (Wykres 4).

Wykres 3. Wskaźniki inflacji cen dóbr konsumpcyjnych Wykres 4. Wskaźniki inflacji cen dóbr konsumpcyjnych

w Stanach Zjednoczonych i strefie euro (r/r)

w krajach Europy Środkowo-Wschodniej (r/r)

proc.

12

10

Stany Zjednoczone

8

strefa euro

2022

2023

20

Słowacja

4

0

-2

-4

2015

0

2021

20

8

2

2020

24

8

2

2019

Polska

12

4

2018

Rumunia

12

4

2017

24

Czechy

16

6

2016

28

Węgry

16

6

-2

2015

28

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Źródło: dane Bureau of Labor Statistics, Eurostat.

Źródło: dane Eurostat i krajowych urzędów statystycznych.

Stany Zjednoczone – inflacja CPI. Strefa euro – inflacja HICP.

Polska, Czechy, Węgry, Rumunia – inflacja CPI. Słowacja – inflacja HICP.

-4

W tych warunkach, w okresie od stycznia do sierpnia 2023 r. banki centralne wielu gospodarek

rozwiniętych kontynuowały podwyższanie stóp procentowych, choć w mniejszej skali niż w 2022 r.

Europejski Bank Centralny, zwany dalej „EBC”, w okresie od stycznia do lipca 2023 r. podwyższył stopy

10 Dotyczyło to w szczególności gospodarki Niemiec, gdzie według dostępnych w omawianym okresie prognoz, dynamika PKB

w 2023 r. miała być zbliżona do zera lub ujemna.

11 Średnia cena ropy naftowej (cena ropy Brent w dolarach amerykańskich za baryłkę) w 2023 r. była o około 40% wyższa

w porównaniu do średniej sprzed wybuchu pandemii COVID-19 (tj. średniej z lat 2015-2019) i o około 17% niższa niż średnio

w 2022 r., średnia cena gazu ziemnego (notowania kontraktów futures na gaz ziemny dostarczany do holenderskiego hubu TTF

w dolarach amerykańskich za megawatogodzinę) była ponad 2 razy wyższa niż średnio w latach 2015-2019 i około 3 razy niższa

niż średnio w 2022 r., średnia cena węgla (notowania kontraktów futures na węgiel kamienny w porcie Richard’s Bay w dolarach

amerykańskich za tonę) była o około 60% wyższa niż średnio w latach 2015-2019 i około 2 razy niższa niż średnio w 2022 r.,

a średni poziom indeksu cen surowców rolnych (w euro) był o około połowę wyższy niż średnio w latach 2015-2019 i o około 4%

niższy niż średnio w 2022 r.

Narodowy Bank Polski

Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023

procentowe, w tym stopę depozytową łącznie o 1,75 pkt proc. (z 2,00% do 3,75%; Wykres 5). Rezerwa

Federalna Stanów Zjednoczonych, zwana dalej „Fed”, w okresie od stycznia do lipca 2023 r. podniosła

przedział dla stopy fed funds łącznie o 1,00 pkt proc. (z 4,25-4,50% do 5,25-5,50%). Jednocześnie

w regionie Europy Środkowo-Wschodniej, bank centralny Czech utrzymywał stopy procentowe

na niezmienionym poziomie, natomiast bank centralny Węgier złagodził politykę pieniężną, obniżając

stopy procentowe.

W krajowej gospodarce, dane napływające w okresie styczeń-sierpień 2023 r. wskazywały na obniżenie

się rocznej dynamiki PKB, w tym poniżej zera w I połowie 2023 r. (Wykres 6). Dynamika PKB wyniosła

2,8% r/r w IV kw. 2022 r., a następnie obniżyła się do -0,4% r/r w I kw. 2023 r. i -0,6% w II kw. 2023 r.

Jednocześnie poniżej zera spadła także roczna dynamika popytu krajowego (wyniosła 1,3% r/r w IV kw.

2022 r., -4,8% r/r w I kw. 2023 r. i -2,6% r/r w II kw. 2023 r.). W kierunku niższej dynamiki aktywności

gospodarczej oddziaływały w szczególności skutki wcześniejszych zewnętrznych szoków podażowych

– które zmniejszały dynamikę dochodów gospodarstw domowych i ograniczały dynamikę konsumpcji

w I połowie 2023 r. – a także osłabiona koniunktura w strefie euro i utrzymująca się niepewność

związana z agresją zbrojną Rosji na Ukrainę. Ograniczająco na dynamikę popytu oddziaływały także

efekty dokonanych w latach 2021-2022 podwyżek stóp procentowych NBP. Natomiast w kierunku

wyższej aktywności gospodarczej oddziaływał relatywnie wysoki wzrost inwestycji, efekty działań

w zakresie polityki fiskalnej oraz utrzymująca się korzystna sytuacja na rynku pracy. Dostępne

prognozy, w tym projekcje inflacji i PKB z marca i lipca 2023 r., wskazywały, że średnioroczna

dynamika PKB w 2023 r. będzie wyraźnie niższa niż w 2022 r.

W omawianym okresie, mimo spowolnienia dynamiki aktywności gospodarczej, sytuacja na rynku

pracy pozostawała korzystna. Utrzymywała się niska stopa bezrobocia i wyraźny wzrost nominalnych

wynagrodzeń. Jednocześnie liczba pracujących pozostawała wysoka, choć roczny wzrost zatrudnienia

w sektorze przedsiębiorstw spowalniał.

Wykres 5. Stopy procentowe wybranych banków centralnych

proc.

8

17

7

6

Strefa euro

Stany Zjednoczone

Wielka Brytania

Rumunia

Czechy

5

15

13

Polska

11

Węgry (prawa oś)

Wykres 6. Dynamika PKB w Polsce wraz z jej strukturą (r/r)

proc.

14

12

10

Spożycie prywatne

Nakłady brutto na środki trwałe

Przyrost zapasów

Eksport netto

Spożycie publiczne

PKB

14

12

10

8

6

4

2

4

9

3

7

0

2

5

-2

-4

-6

-8

1

3

0

1

-8

-1

2015

-1

-10

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Źródło: dane Bloomberg.

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

-10

Źródło: dane GUS, obliczenia NBP.

Stopa procentowa banku centralnego: dla Stanów Zjednoczonych – środek przedziału dla

stopy fed funds; dla strefy euro – deposit facility; dla Wielkiej Brytanii – Bank Rate; dla Czech –

stopa repo 2W; dla Rumunii – monetary policy rate; dla Węgier – base rate; dla Polski – stopa

referencyjna NBP.

Narodowy Bank Polski

2. Polityka pieniężna i jej uwarunkowania w 2023 r.

Inflacja CPI w Polsce – po wzroście na początku 2023 r. (z 16,6% r/r w styczniu do 18,4% r/r w lutym;

Wykres 7)12 – w kolejnych miesiącach wyraźnie się obniżyła i w sierpniu 2023 r. wyniosła 10,1% r/r.

Na obniżenie się inflacji złożył się spadek rocznych dynamik wszystkich głównych komponentów

wskaźnika CPI, tj. cen żywności i napojów bezalkoholowych, cen energii, a także inflacji CPI

po wyłączeniu cen żywności i energii (w tym cen zarówno towarów nieżywnościowych, jak i usług).

Spadkowi inflacji sprzyjało wygasanie presji kosztowej związanej z wcześniejszymi zewnętrznymi

negatywnymi szokami podażowymi – w tym niższe ceny surowców na rynkach światowych

i ustępowanie napięć w globalnych łańcuchach dostaw – oraz osłabienie popytu konsumpcyjnego.

Dezinflację wspierało również umocnienie kursu złotego względem głównych walut. Według

dostępnych prognoz inflacja miała się dalej obniżać. Projekcje inflacji i PKB z marca i lipca 2023 r.

wskazywały, że – przy założeniu niezmienionych stóp procentowych NBP – inflacja będzie stopniowo

obniżać się do poziomu zgodnego z celem inflacyjnym NBP.

Jednocześnie w kierunku obniżenia inflacji oddziaływały skutki silnego zacieśnienia polityki pieniężnej

NBP dokonanego w latach 2021-2022 i późniejszego utrzymywania stóp procentowych NBP

na niezmienionym poziomie, które znalazły odzwierciedlenie m.in. w sytuacji na rynku kredytowym.

W omawianym okresie dynamika roczna zadłużenia sektora gospodarstw domowych z tytułu

kredytów i innych należności bankowych – pomimo stopniowego wzrostu – pozostawała ujemna

(w sierpniu 2023 r. wyniosła -3,2% r/r)13. Towarzyszył temu silny spadek dynamiki zadłużenia sektora

przedsiębiorstw niefinansowych z tytułu kredytów i innych należności bankowych (z 9,9% r/r

w styczniu do -3,0% r/r w sierpniu 2023 r.; Wykres 8).

Wykres 7. Dynamika cen dóbr konsumpcyjnych w Polsce Wykres

8.

Dynamika

i jej struktura według głównych kategorii towarów i usług (r/r) gospodarstw

transakcyjna

domowych

i

zadłużenia

sektora

przedsiębiorstw

niefinansowych w Polsce z tytułu kredytów i innych należności

bankowych (r/r)

proc.

20

18

16

14

12

proc.

Żywność i napoje bezalkoholowe

Energia

Towary

Usługi

CPI

20

16

20

Sektor gospodarstw domowych

15

Sektor przedsiębiorstw niefinansowych

15

14

12

10

8

6

4

2

0

-2

-4

2001 2003 2005 2007 2009 2011 2013 2015 2017 2019 2021 2023

-4

Źródło: dane GUS, obliczenia NBP.

20

18

10

5

0

-5

-10

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

-10

Źródło: dane NBP.

12 W kierunku wzrostu inflacji CPI na początku 2023 r. oddziaływał m.in. wzrost przeciętnej wysokości rachunku za energię

elektryczną, cieplną oraz gaz w następstwie przywrócenia bazowych stawek VAT na produkty energetyczne do poziomów

sprzed wprowadzenia tzw. Tarczy Antyinflacyjnej oraz zmian części taryf przy jednoczesnym wprowadzeniu regulacji

ograniczających wzrost płatności dla gospodarstw domowych, a także statystyczny efekt bazy związany z obniżką stawki

podatku VAT na podstawowe produkty żywnościowe w lutym 2022 r. oraz dalszy, choć słabnący, wzrost inflacji CPI

po wyłączeniu cen żywności i energii.

13 Przytaczana w Sprawozdaniu dynamika agregatów monetarnych i kredytowych definiowana jest jako dynamika roczna w ujęciu

transakcyjnym. Dane dotyczą monetarnych instytucji finansowych.

Narodowy Bank Polski

Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023

Podsumowując, informacje dostępne w okresie styczeń-sierpień 2023 r., wskazywały, że osłabienie

koniunktury w otoczeniu polskiej gospodarki wraz z niższymi cenami surowców będą wpływać

ograniczająco na globalną inflację, co powinno oddziaływać również w kierunku niższej dynamiki cen

w Polsce. Jednocześnie napływające dane sugerowały, że do spadku inflacji w Polsce będzie się również

przyczyniać osłabienie krajowej dynamiki PKB, w tym konsumpcji, przy wyraźnie obniżonej dynamice

kredytu. W takich warunkach dokonane wcześniej silne zacieśnienie polityki pieniężnej NBP

i utrzymywanie stóp procentowych na niezmienionym poziomie (stopa referencyjna NBP kształtowała

się wówczas na najwyższym poziomie w okresie obowiązywania celu inflacyjnego NBP na obecnym

poziomie, tj. od 2004 r.) prowadziło do obniżania się inflacji w Polsce w kierunku celu inflacyjnego NBP.

Rada oceniała wówczas, że ze względu na skalę i trwałość oddziaływania wcześniejszych szoków, które

pozostawały poza wpływem krajowej polityki pieniężnej, powrót inflacji do celu inflacyjnego NBP

będzie następował stopniowo. Taką ocenę wspierały dostępne w tym okresie prognozy, w tym

projekcje inflacji i PKB z marca i lipca 2023 r. W związku z tym na posiedzeniach w okresie od stycznia

do lipca 2023 r. Rada utrzymała stopy procentowe NBP na niezmienionym poziomie, w tym stopę

referencyjną NBP na poziomie 6,75%.

Polityka pieniężna i jej uwarunkowania w okresie od września do grudnia 2023 r.

Informacje dostępne w okresie od września do grudnia 2023 r. wskazywały, że w otoczeniu polskiej

gospodarki utrzymuje się osłabiona koniunktura oraz niepewność dotycząca perspektyw aktywności.

W strefie euro roczna dynamika PKB była bliska zera, a w Niemczech – ujemna14. Napływające

informacje sygnalizowały, że oczekiwane ożywienie koniunktury w strefie euro w 2024 r. będzie słabsze

niż wcześniej prognozowano. Z kolei w Stanach Zjednoczonych koniunktura była korzystna15.

Jednocześnie sytuacja na rynkach pracy w większości gospodarek pozostawała dobra.

Osłabiona koniunktura gospodarcza wraz z wygasaniem efektów wcześniejszych negatywnych

szoków podażowych oddziaływały w kierunku dalszego spadku inflacji w otoczeniu polskiej

gospodarki, przy czym w wielu krajach dynamika cen dóbr konsumpcyjnych była nadal

podwyższona16. W największych gospodarkach roczna dynamika cen produkcji sprzedanej przemysłu

była ujemna, co świadczyło o niskiej presji kosztowej. Jednocześnie w wielu gospodarkach inflacja

bazowa pozostała podwyższona, choć stopniowo się obniżała. W gospodarkach regionu Europy

Środkowo-Wschodniej dynamika cen konsumpcyjnych na koniec 2023 r., mimo istotnego spadku, była

nadal przeciętnie wyższa niż w głównych gospodarkach rozwiniętych (Wykres 4). Pod koniec 2023 r.,

w związku z wyraźnym nasileniem się napięć geopolitycznych na Bliskim Wschodzie, wzrosła

niepewność dotycząca kształtowania się cen surowców energetycznych oraz funkcjonowania i kosztów

transportu międzynarodowego.

W tych warunkach banki centralne w głównych gospodarkach rozwiniętych zaprzestały podwyżek

stóp procentowych. EBC – po tym jak podniósł we wrześniu 2023 r. stopy procentowe o 0,25 pkt proc.

(w tym stopę depozytową do 4,00%) – na kolejnych posiedzeniach pozostawił je na niezmienionym

14 Dynamika PKB w strefie euro wyniosła 0,1% r/r w III kw. i IV kw. 2023 r. (wobec 0,6% r/r w II kw. 2023 r.), a średniorocznie

w 2023 r. wyniosła 0,4% r/r. W Niemczech dynamika PKB wyniosła -0,3% r/r w III kw. i -0,2% r/r w IV kw. 2023 r. (wobec 0,1% r/r

w II kw. i -0,1% r/r w I kw. 2023 r.), a średniorocznie w 2023 r. wyniosła -0,3% r/r.

15 W Stanach Zjednoczonych dynamika PKB wyniosła 2,9% r/r w III kw. i 3,1% r/r w IV kw. (wobec 2,4% r/r w II kw. 2023 r.).

16 W strefie euro inflacja HICP wyniosła 2,9% r/r w grudniu 2023 r. (wobec 4,3% r/r we wrześniu 2023 r.). Natomiast w Stanach

Zjednoczonych inflacja CPI wyniosła w grudniu 2023 r. 3,4% r/r (wobec 3,7% r/r we wrześniu).

Narodowy Bank Polski

2. Polityka pieniężna i jej uwarunkowania w 2023 r.

poziomie (Wykres 5). Z kolei Fed – po ostatniej w 2023 r. podwyżce stóp procentowych w lipcu –

utrzymywał przedział dla stopy fed funds bez zmian. Spośród banków centralnych gospodarek Europy

Środkowo-Wschodniej – które po kryzysie pandemicznym rozpoczęły zacieśnianie polityki pieniężnej

wcześniej i podwyższyły stopy procentowe w większej skali niż banki centralne gospodarek

rozwiniętych – w omawianym okresie w szczególności bank centralny Węgier kontynuował rozpoczęte

w kwietniu 2023 r. łagodzenie parametrów polityki pieniężnej, a bank centralny Czech obniżył stopy

procentowe w grudniu 2023 r.

Dane dostępne we wrześniu 2023 r. wskazywały, że dynamika aktywności gospodarczej w Polsce

pozostawała wyraźnie osłabiona i kształtowała się poniżej wcześniejszych oczekiwań, w tym

przewidywań z lipcowej projekcji. W II kw. 2023 r. spadek PKB pogłębił się do 0,6% r/r (wobec

przewidywań z projekcji lipcowej wskazujących na spadek o 0,1% r/r), przy dalszym spadku

konsumpcji (dynamika konsumpcji wyniosła -2,9% r/r) i obniżeniu się eksportu w ujęciu rocznym, przy

czym roczna dynamika inwestycji pozostawała dodatnia (Wykres 6)17. Dynamika PKB była znacznie

niższa od szacowanego potencjalnego tempa wzrostu polskiej gospodarki. Informacje napływające w

ciągu ostatnich miesięcy 2023 r. sygnalizowały, że – pomimo pewnego wzrostu – dynamika aktywności

gospodarczej w dalszym ciągu była niska i słabsza od wcześniejszych przewidywań. W III kw. 2023 r.

PKB wzrósł o 0,5% r/r (tj. o 0,7 pkt proc. poniżej wskazań lipcowej projekcji), przy czym spadek popytu

krajowego pogłębił się (wyniósł 4,1% r/r), pomimo pewnej odbudowy konsumpcji18. Prognozy dostępne

w ostatnich miesiącach 2023 r. wskazywały, że w kolejnych kwartałach tempo wzrostu PKB

przyspieszy.

W okresie od września do grudnia 2023 r. sytuacja na rynku pracy pozostawała dobra, w tym na niskim

poziomie kształtowała się stopa bezrobocia, a liczba pracujących była nadal wysoka. Jednak roczna

dynamika zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw dalej się obniżała i w ostatnich miesiącach 2023 r.

była ujemna. Jednocześnie, wobec silnego spadku inflacji przy wyraźnym wzroście płac nominalnych,

roczna dynamika wynagrodzeń w ujęciu realnym była dodatnia.

W warunkach osłabienia presji kosztowej i popytowej, w okresie wrzesień-grudzień 2023 r. nastąpił

dalszy wyraźny spadek inflacji CPI w Polsce (do 6,2% r/r w grudniu 2023 r.), na co złożyło się obniżenie

dynamiki cen żywności i napojów bezalkoholowych oraz spadek inflacji CPI po wyłączeniu cen

żywności i energii (w tym zarówno towarów nieżywnościowych, jak i usług), a także – choć

w mniejszym stopniu – dynamiki cen energii (Wykres 7)19. Spadek inflacji CPI oraz inflacji CPI

po wyłączeniu cen żywności i energii był silniejszy od wcześniejszych prognoz20. Towarzyszył temu

spadek rocznej dynamiki cen produkcji sprzedanej przemysłu (w okresie od lipca do grudnia 2023 r.

17 Dostępne wówczas dane miesięczne wskazywały na utrzymywanie się niskiej dynamiki aktywności gospodarczej także

w III kw. 2023 r. – w szczególności produkcja przemysłowa i sprzedaż detaliczna w lipcu i sierpniu w dalszym ciągu spadały

w ujęciu rocznym.

18 W IV kw. 2023 r. dynamika PKB wyniosła 1,0% r/r (o 0,6 pkt proc. mniej niż wskazywała projekcja lipcowa i o 0,3 pkt proc.

mniej niż wskazywała projekcja listopadowa).

19 Jednocześnie w omawianym okresie obniżyły się również wszystkie pozostałe miary inflacji bazowej.

20 W III kw. 2023 r. inflacja CPI wyniosła 9,7% r/r (tj. była o 0,6 pkt proc. niższa od wskazań z projekcji lipcowej). Inflacja CPI

po wyłączeniu cen żywności i energii również wyniosła 9,7% r/r (tj. była o 0,3 pkt proc. niższa od wskazań z projekcji lipcowej).

Z kolei w IV kw. 2023 r. inflacja CPI wyniosła 6,4% r/r (tj. była o 1,4 pkt proc. niższa od wskazań z projekcji lipcowej i o 0,3 pkt

proc. niższa od wskazań projekcji listopadowej), a inflacja CPI po wyłączeniu cen żywności i energii wyniosła 7,4% r/r (tj. była

o 1,1 pkt proc. niższa od wskazań z projekcji lipcowej i o 0,2 pkt proc. niższa od wskazań projekcji listopadowej).

Narodowy Bank Polski

Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023

dynamika ta była ujemna; Wykres 9). Obniżaniu inflacji sprzyjał także mocniejszy niż rok wcześniej

kurs złotego względem głównych walut.

Wykres 9. Dynamika cen produkcji sprzedanej przemysłu Wykres 10. Łączne zadłużenie sektora gospodarstw domowych

w Polsce (r/r)

i sektora przedsiębiorstw niefinansowych z tytułu kredytów

i innych należności bankowych w relacji do PKB w Polsce

proc.

30

25

proc. PKB

60

25

55

20

50

15

45

10

40

5

35

0

30

-5

25

-10

20

-10

2006

2008

2010

2012

2014

2016

Źródło: dane GUS.

2018

2020

2022

2006

2008

2010

2012

2014

2016

2018

2020

2022

20

Źródło: dane NBP i GUS.

PKB – cztery kwartały krocząco.

W analizowanym okresie dostępne informacje i prognozy, w tym projekcje NBP, wskazywały,

że inflacja będzie się dalej obniżać w kolejnych kwartałach. Jednocześnie występowała niepewność

co do przyszłych stawek podatku VAT na towary żywnościowe i uregulowań w zakresie cen energii

oraz innych elementów polityki fiskalnej w nadchodzących latach, a także ich wpływu na inflację

w krótkim i średnim okresie.

W okresie wrzesień-grudzień 2023 r. obniżaniu inflacji nadal sprzyjały efekty wcześniejszego silnego

zacieśnienia polityki pieniężnej NBP. Do listopada 2023 r. roczne dynamiki zadłużenia sektora

gospodarstw domowych i sektora przedsiębiorstw niefinansowych z tytułu kredytów i innych

należności bankowych pozostawały ujemne, pomimo sygnałów ożywienia akcji kredytowej,

szczególnie w segmencie kredytów mieszkaniowych, któremu sprzyjał program „Bezpieczny kredyt”21.

Jednocześnie na koniec 2023 r. zadłużenie sektora gospodarstw domowych z tytułu kredytów i innych

należności bankowych pozostawało niższe niż przed pierwszą podwyżką stóp procentowych NBP

w 2021 r. Z kolei relacja zadłużenia prywatnego sektora niefinansowego z tytułu kredytów i innych

należności bankowych do PKB w ciągu 2023 r. dalej się obniżała i pod koniec tego roku była o około

15 pkt proc. niższa niż przed wybuchem pandemii COVID-19 oraz najniższa od 2007 r. (Wykres 10)22.

Informacje dostępne we wrześniu i październiku 2023 r. potwierdzały systematyczny i szybki spadek

inflacji, a także wyraźne obniżenie się oczekiwań inflacyjnych. Dane napływające z gospodarki

wskazywały na przedłużające się istotne osłabienie aktywności gospodarczej, w tym spadek popytu

21 Dynamika zadłużenia sektora gospodarstw domowych z tytułu kredytów i innych należności bankowych wyniosła w grudniu

2023 r. 0,3% r/r wobec -2,5% r/r we wrześniu 2023 r. (wcześniej od lipca 2022 r. do listopada 2023 r. pozostawała ujemna). Z kolei

dynamika zadłużenia sektora przedsiębiorstw niefinansowych z tytułu kredytów i innych należności bankowych wyniosła

w grudniu 2023 r. 0,5% r/r wobec -1,9% r/r we wrześniu 2023 r. (w okresie od sierpnia do listopada 2023 r. kształtowała się

na ujemnym poziomie).

22 W IV kw. 2023 r. łączne zadłużenie sektora gospodarstw domowych i sektora przedsiębiorstw niefinansowych z tytułu

kredytów i innych należności bankowych wynosiło 34,3% PKB, wobec 49,8% PKB na koniec 2019 r.

Narodowy Bank Polski

2. Polityka pieniężna i jej uwarunkowania w 2023 r.

krajowego, a zwłaszcza pogłębienie spadku konsumpcji w II kw. 2023 r. Jednocześnie krajowe

i zewnętrzne dane sygnalizowały niższą presję kosztową oraz przedłużające się osłabienie koniunktury

u głównych partnerów handlowych Polski, które przyczyniło się do spadku polskiego eksportu. Niższe

od wcześniejszych oczekiwań dane o inflacji w Polsce dostępne we wrześniu i październiku 2023 r. –

wraz ze słabszą od oczekiwań dynamiką krajowej aktywności gospodarczej – sugerowały, że przyszła

ścieżka dynamiki cen również może ukształtować się poniżej prognoz. W tych warunkach wzrosło

prawdopodobieństwo szybszego spadku inflacji do celu inflacyjnego NBP. Jednocześnie spadek

oczekiwań inflacyjnych i inflacji oddziaływał w kierunku wzrostu restrykcyjności polityki pieniężnej.

Biorąc pod uwagę te uwarunkowania – a także opóźnienia, z jakimi decyzje w zakresie polityki

pieniężnej wpływają na gospodarkę – na posiedzeniach we wrześniu i październiku 2023 r. Rada

dokonała dostosowania stóp procentowych NBP, w tym obniżając stopę referencyjną NBP łącznie

z 6,75% do 5,75%. Z kolei na posiedzeniach w listopadzie i grudniu 2023 r. Rada – biorąc pod uwagę

dokonane w poprzednich miesiącach dostosowanie stóp procentowych, a także niepewność

co do kształtu przyszłej polityki fiskalnej i regulacyjnej oraz jej wpływu na inflację – utrzymała stopy

procentowe NBP na niezmienionym poziomie, oceniając, że poziom ten sprzyja realizacji celu

inflacyjnego w średnim okresie.

Narodowy Bank Polski

Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023

3. Instrumenty polityki pieniężnej w 2023 r.

W 2023 r. NBP prowadził politykę pieniężną, wykorzystując instrumenty przewidziane w Założeniach

polityki pieniężnej na rok 2023. W okresie od stycznia do sierpnia 2023 r. stopy procentowe NBP

utrzymywane były na niezmienionym poziomie. We wrześniu i październiku 2023 r. ich poziom został

obniżony przez Radę, po czym w listopadzie i grudniu 2023 r. nie ulegał zmianie.

Płynność sektora bankowego

W 2023 r. nastąpił wzrost nadpłynności utrzymującej się w sektorze bankowym w porównaniu do roku

poprzedniego. Średni dzienny poziom środków pozostających w dyspozycji sektora bankowego,

przekraczających poziom rezerwy obowiązkowej, wyniósł w grudniu 2023 r. 301 239 mln zł i był

o 64 639 mln zł wyższy niż w analogicznym okresie 2022 r.23

Do wzrostu nadpłynności sektora bankowego w 2023 r. w największym stopniu przyczynił się skup

netto walut obcych dokonywany przez NBP na zlecenie klientów. Transakcje skupu walut obcych

dotyczyły głównie środków pochodzących z Ministerstwa Finansów, z kolei ich sprzedaż dokonywana

była przede wszystkim na potrzeby Komisji Europejskiej. Przeprowadzony w 2023 r. skup netto walut

obcych spowodował wzrost poziomu środków w dyspozycji sektora bankowego o 53 230 mln zł,

porównując średnią dzienną wartość z grudnia 2023 r. do wartości z grudnia 2022 r.

W kierunku ograniczenia nadpłynności sektora bankowego w 2023 r. oddziaływał z kolei wzrost

wartości pieniądza gotówkowego w obiegu. Poziom środków pozostających w dyspozycji sektora

bankowego obniżył się z tego tytułu o 6 507 mln zł (w ujęciu analogicznym jak wyżej).

W wyniku wzrostu nadpłynności sektora bankowego średni dzienny poziom krótkoterminowych

operacji polityki pieniężnej24 w grudniu 2023 r. wyniósł 301 012 mln zł, tj. wzrósł o 64 625 mln zł

względem analogicznej wartości z grudnia 2022 r.

Stopy procentowe NBP

Podstawowym instrumentem polityki pieniężnej w 2023 r. były stopy procentowe NBP.

Stopa

referencyjna

NBP

określała

rentowność

podstawowych

operacji

otwartego

rynku

przeprowadzanych przez NBP, wpływając jednocześnie na poziom krótkoterminowych rynkowych

stóp procentowych.

Stopa lombardowa NBP wyznaczała oprocentowanie oferowanego przez NBP kredytu lombardowego,

umożliwiającego pozyskiwanie środków z banku centralnego na termin overnight.

Stopa depozytowa NBP determinowała oprocentowanie depozytu, umożliwiającego lokowanie w NBP

środków na termin overnight.

W 2023 r. RPP dwukrotnie dokonała obniżki poziomu stóp procentowych NBP. Zmiany te weszły

w życie w dniach 7 września 2023 r. (obniżka o 75 pb.) i 5 października 2023 r. (obniżka o 25 pb.).

Dane i obliczenia przedstawione w rozdziale 3 ujęto stosując konwencję, zgodnie z którą miesiąc lub rok odnoszą się

do przypadających w tym czasie okresów utrzymywania rezerwy obowiązkowej.

23

24 W pozycji tej uwzględniono: podstawowe operacje otwartego rynku (emisja bonów pieniężnych NBP), operacje dostrajające

(emisja bonów pieniężnych NBP o terminach krótszych niż operacje podstawowe) oraz operacje depozytowo-kredytowe NBP.

Narodowy Bank Polski

3. Instrumenty polityki pieniężnej w 2023 r.

W wyniku tych zmian poziom stopy referencyjnej NBP uległ obniżeniu z 6,75% do 5,75%, stopy

depozytowej NBP – z 6,25% do 5,25%, a stopy lombardowej NBP – z 7,25% do 6,25%.

Korytarz stóp procentowych NBP, wyznaczony poziomami stopy depozytowej i lombardowej, był

w 2023 r. symetryczny względem stopy referencyjnej NBP i wynosił +/- 50 pb.

Operacje otwartego rynku

W 2023 r. celem operacyjnym polityki pieniężnej NBP pozostawało kształtowanie stawki POLONIA25

w pobliżu stopy referencyjnej NBP. Głównym instrumentem służącym realizacji tego zadania były

podstawowe operacje otwartego rynku. Wykorzystując te operacje, NBP oferował bankom możliwość

bilansowania ich pozycji płynnościowych w trakcie okresów utrzymywania rezerwy obowiązkowej,

dążąc do ukształtowania warunków płynnościowych w sektorze bankowym w sposób właściwy

z punktu widzenia realizacji celu operacyjnego.

Operacje podstawowe stosowane były w 2023 r. regularnie, raz w tygodniu, w formie emisji bonów

pieniężnych NBP, co do zasady z 7-dniowym terminem zapadalności26. Za pomocą tych operacji NBP

absorbował przeważającą część nadwyżek środków pozostających w dyspozycji sektora bankowego

względem rezerwy obowiązkowej. Rentowności poszczególnych operacji były równe obowiązującemu

w dniu ich oferowania poziomowi stopy referencyjnej NBP. W 2023 r. NBP przeprowadził 52 operacje

podstawowe. Średni dzienny poziom bonów pieniężnych NBP wyemitowanych w ramach tych operacji

wyniósł 270 832 mln zł i był wyższy o 79 196 mln zł w porównaniu do stanu z 2022 r. (Wykres 11).

Uzupełniającą rolę w zakresie realizacji celu operacyjnego NBP pełniły operacje dostrajające. W 2023 r.

operacje te przeprowadzane były każdorazowo w formie emisji bonów pieniężnych NBP. Rentowność

tych operacji była równa poziomowi stopy referencyjnej NBP obowiązującemu w dniu ich

zaoferowania. W 2023 r. NBP przeprowadził 12 operacji dostrajających w ostatnich dniach roboczych

okresów utrzymywania rezerwy obowiązkowej oraz 35 operacji w pozostałych dniach tych okresów.

Terminy zapadalności opisywanych operacji wahały się od 1 do 4 dni. Średni dzienny poziom operacji

dostrajających w 2023 r. wyniósł 7 136 mln zł i był wyższy niż w 2022 r. o 1 138 mln zł.

25 Stawka POLONIA (Polish Overnight Index Average) wyznaczana jest jako średnia (ważona wolumenem poszczególnych

transakcji) oprocentowania niezabezpieczonych depozytów międzybankowych zawartych na termin overnight w danym dniu

roboczym do godziny 16.30 pomiędzy Uczestnikami Fixingu Stawki Referencyjnej POLONIA.

26 Wyjątek stanowiła operacja przeprowadzona w dniu 5 stycznia 2023 r. (8-dniowa).

Narodowy Bank Polski

Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023

Wykres 11. Średni dzienny poziom absorbujących operacji otwartego rynku NBP w poszczególnych okresach utrzymywania

rezerwy obowiązkowej w 2023 r. (wartość nominalna bonów pieniężnych NBP)

mld zł

300

Średni dzienny poziom bonów pieniężnych NBP wyemitowanych w ramach operacji dostrajających

Średni dzienny poziom bonów pieniężnych NBP wyemitowanych w ramach operacji podstawowych

300

280

260

240

220

200

180

160

140

120

100

80

60

40

20

0

23m1 23m2 23m3 23m4 23m5 23m6 23m7 23m8 23m9 23m10 23m11 23m12

0

Źródło: dane NBP.

W 2023 r. utrzymywała się podwyższona ostrożność banków w zakresie zarządzania własnymi

pozycjami płynnościowymi. Przejawiała się ona w preferencji banków do lokowania części wolnych

środków w instrumentach zapewniających jak największą elastyczność w zarządzaniu płynnością,

w tym w formie depozytu na koniec dnia w banku centralnym.

Wskazane podejście banków do zarządzania własnymi pozycjami płynnościowymi znajdowało

odzwierciedlenie w poziomie stawki POLONIA (Wykres 12). Średnie dzienne bezwzględne odchylenie

tego indeksu od stopy referencyjnej NBP w 2023 r. wyniosło 30 pb. i było o 2 pb. niższe

od odnotowanego w 2022 r. (32 pb.)27.

27 Z uwagi na fakt, że stawka POLONIA kalkulowana jest zgodnie z konwencją act/365, natomiast w przypadku emisji bonów

pieniężnych NBP stosowana jest konwencja act/360, średnie dzienne bezwzględne odchylenie tego indeksu od stopy referencyjnej

NBP podawane jest według jednolitej bazy act/365, a tym samym notowane jest względem stopy referencyjnej NBP przeliczonej

według bazy 365 dni.

Narodowy Bank Polski

3. Instrumenty polityki pieniężnej w 2023 r.

Wykres 12. Stopy procentowe NBP oraz stawka POLONIA w latach 2021-2023

proc.

7,5

Stopa lombardowa NBP

Stopa depozytowa NBP

Stopa referencyjna NBP

Stawka POLONIA

7,5

7,0

6,5

6,0

5,5

5,0

4,5

4,0

3,5

3,0

2,5

2,0

1,5

1,0

0,5

0,0

21m1

21m2

21m3

21m4

21m5

21m6

21m7

21m8

21m9

21m10

21m11

21m12

22m1

22m2

22m3

22m4

22m5

22m6

22m7

22m8

22m9

22m10

22m11

22m12

23m1

23m2

23m3

23m4

23m5

23m6

23m7

23m8

23m9

23m10

23m11

23m12

7,0

Źródło: dane NBP.

W 2023 r. NBP nie przeprowadzał operacji strukturalnych. Na koniec 2023 r. wartość nominalna portfela

papierów wartościowych (tj. obligacji skarbowych oraz dłużnych papierów wartościowych

gwarantowanych przez Skarb Państwa, emitowanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego na rzecz

Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 oraz przez Polski Fundusz Rozwoju SA) skupionych przez NBP

w latach 2020-2021 wyniosła 135,1 mld zł, względem 136,2 mld zł odnotowanych na koniec 2022 r.

(Wykres 13)28.

28 W 2023 r. nastąpił wykup obligacji skarbowych serii PS0123 (w dniu 25 stycznia 2023 r.), OK0423 (w dniu 25 kwietnia 2023 r.)

oraz DS1023 (w dniu 25 października 2023 r.), których wartość nominalna w portfelu NBP wynosiła odpowiednio 327 mln zł,

390 mln zł i 330 mln zł.

Narodowy Bank Polski

Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023

Wykres 13. Wartość nominalna portfela obligacji skupionych przez NBP w latach 2020-2021 w ramach strukturalnych operacji

otwartego rynku

Obligacje BGK na rzecz Funduszu Przeciwdziałania COVID-19

Obligacje PFR

Obligacje skarbowe

mld zł

140

130

120

110

130

wykup obligacji

PS0123

327 mln zł

wykup obligacji

DS1023

330 mln zł

wykup obligacji

OK0423

390 mln zł

120

110

100

90

80

70

60

50

40

30

20

10

0

23m1 23m2 23m3 23m4 23m5 23m6 23m7 23m8 23m9 23m10 23m11 23m12

0

Źródło: dane NBP.

Rezerwa obowiązkowa

System rezerwy obowiązkowej sprzyjał realizacji celu operacyjnego polityki pieniężnej, oddziałując

w kierunku

stabilizacji

stawki

POLONIA.

Uśredniony

mechanizm

utrzymywania

rezerwy

obowiązkowej stwarzał podmiotom nią objętym swobodę decydowania o poziomie środków

gromadzonych na rachunkach w banku centralnym w poszczególnych dniach okresu rezerwowego,

pod warunkiem utrzymania średniego stanu środków na rachunkach w NBP na poziomie nie niższym

od wartości rezerwy wymaganej.

W 2023 r. obowiązkowi utrzymania rezerwy obowiązkowej podlegały banki, oddziały instytucji

kredytowych,

oddziały

banków

zagranicznych

działające

w

Polsce,

spółdzielcze

kasy

oszczędnościowo-kredytowe oraz Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa.

Narodowy Bank Polski

3. Instrumenty polityki pieniężnej w 2023 r.

Wykres 14. Odchylenie średniego stanu rachunków podmiotów rezerwy obowiązkowej utrzymywanych w NBP

od wymaganego poziomu rezerwy w poszczególnych okresach jej utrzymywania w 2023 r.

mld zł

Odchylenie od rezerwy wymaganej (prawa oś)

Rezerwa wymagana (lewa oś)

75

65,3

65,8 65,3

66,1

66,9

67,1

67,4

67,6

68,8

69,6

70,2

71,1

mln zł

250

60

200

45

150

227

30

186

166

15

0

104

165

100

187

162

147

152

149

112

83

02.01.23- 31.01.23- 28.02.23- 31.03.23- 02.05.23- 31.05.23- 30.06.23- 31.07.23- 31.08.23- 02.10.23- 31.10.23- 30.11.2330.01.23 27.02.23 30.03.23 01.05.23 30.05.23 29.06.23 30.07.23 30.08.23 01.10.23 30.10.23 29.11.23 01.01.24

50

0

Źródło: dane NBP.

Wymagany poziom rezerwy obowiązkowej w grudniu 2023 r. wyniósł 71 051 mln zł, w tym rezerwa

obowiązkowa banków komercyjnych – 65 741 mln zł, banków spółdzielczych – 5 006 mln zł,

spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych – 304 mln zł. W porównaniu do stanu

obowiązującego w grudniu 2022 r. odnotowany został wzrost poziomu wyżej wymienionego wymogu

o 5 481 mln zł, co wynikało ze wzrostu środków stanowiących podstawę jego naliczania (Wykres 14).

Oprocentowanie środków rezerwy obowiązkowej w 2023 r. odpowiadało poziomowi stopy

referencyjnej NBP. W analizowanym okresie, z uwagi na dokonane przez Radę obniżki stóp

procentowych NBP, uległo ono obniżeniu z poziomu 6,75% do 5,75%.

W 2023 r. średni dzienny poziom nadwyżek środków utrzymywanych przez podmioty rezerwy

na rachunkach w NBP (tj. przekraczających wymagany poziom rezerwy obowiązkowej) wahał się

w poszczególnych okresach utrzymywania rezerwy obowiązkowej od 83 mln zł do 227 mln zł.

W analizowanym okresie wystąpiły dwa przypadki nieutrzymania wymaganego poziomu rezerwy

obowiązkowej przez podmioty objęte tym wymogiem.

Ponadto, w 2023 r. jeden bank korzystał z częściowego zwolnienia z wymogu utrzymywania rezerwy

obowiązkowej.

Operacje depozytowo-kredytowe

Oferowanie przez NBP operacji depozytowo-kredytowych miało na celu ograniczanie skali wahań

stawki POLONIA poprzez stabilizowanie warunków płynnościowych w sektorze bankowym.

Narodowy Bank Polski

Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023

Kredyt lombardowy pozwalał bankom w 2023 r. na pozyskiwanie środków z NBP w każdym dniu

operacyjnym na termin overnight. Zabezpieczenie zaciąganych przez banki kredytów stanowiły głównie

skarbowe papiery wartościowe oraz dłużne papiery wartościowe gwarantowane przez Skarb Państwa.

Z kolei depozyt na koniec dnia umożliwiał bankom w 2023 r. lokowanie, w każdym dniu operacyjnym,

nadwyżek środków w banku centralnym na termin overnight.

Wykres 15. Średnie dzienne saldo operacji depozytowo-kredytowych w poszczególnych okresach utrzymywania rezerwy

obowiązkowej w 2023 r.

Średnie dzienne saldo operacji depozytowo-kredytowych

mld zł

18

16,0

16

14

12

10

8

6

8

7,0

5,8

4,5

4

4,7

4,2

2,9

2,8

3,0

2,9

6

4,7

3,7

2

0

4

2

23m1 23m2 23m3 23m4 23m5 23m6 23m7 23m8 23m9 23m10 23m11 23m12

0

Źródło: dane NBP.

W 2023 r., podobnie jak w latach poprzednich, banki sporadycznie korzystały z kredytu lombardowego.

Łączna kwota kredytu lombardowego udzielonego bankom przez NBP w 2023 r. – liczona za dni

wykorzystania – wyniosła 89 mln zł, wobec 62 mln zł w 2022 r. Średni dzienny poziom wykorzystania

tego instrumentu w 2023 r. był równy 0,24 mln zł, w porównaniu do 0,17 mln zł w 2022 r. (Wykres 15).

W 2023 r. banki złożyły w NBP depozyty na koniec dnia w łącznej kwocie 1 913 437 mln zł (liczone za

dni ich utrzymywania), co oznacza spadek tej pozycji o 1 575 292 mln zł w porównaniu do 2022 r. Średni

dzienny wolumen depozytu na koniec dnia w analizowanym okresie wyniósł 5 242 mln zł (wobec

9 506 mln zł w 2022 r.).

Kredyt wekslowy

NBP może oferować kredyt wekslowy przeznaczony na refinansowanie kredytów udzielanych

przez banki przedsiębiorcom.

W 2023 r. NBP nie wykorzystywał tego instrumentu.

Narodowy Bank Polski

3. Instrumenty polityki pieniężnej w 2023 r.

Swapy walutowe

Wykorzystując transakcje walutowe typu swap, NBP może dokonywać kupna (lub sprzedaży) złotego

za walutę obcą na rynku kasowym, przy jednoczesnej jego odsprzedaży (lub odkupie) w ramach

transakcji terminowej w określonej dacie.

W 2023 r. NBP nie przeprowadzał tego rodzaju operacji.

Interwencje walutowe

W ramach obowiązującej strategii polityki pieniężnej NBP może dokonywać zakupu bądź sprzedaży

na rynku walut obcych za złote.

W 2023 r. NBP nie przeprowadzał tego rodzaju operacji.

Narodowy Bank Polski

Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023

M.P. 2024 poz. 401 inForce

Załącznik 1. Wybrane dane makroekonomiczne Uchwała nr 2/2024 Rady Polityki Pieniężnej z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023 Open official source

Załącznik 1. Wybrane dane makroekonomiczne

i finansowe

Tabela Z.1 PKB i jego komponenty w latach 2015-2023

2023

PKB

Popyt krajowy

Spożycie

gospodarstw

domowych

Akumulacja

Nakłady brutto

na środki trwałe

Eksport

Import

Wartość dodana

Przemysł

Budownictwo

Usługi rynkowe

i rolnictwo

Usługi nierynkowe

2015

Ceny

bieżące

(mld PLN)

proc.

PKB

3410,1

3202,4

2586,6

100,0

93,9

75,9

4,4

3,9

3,5

1917,6

56,2

615,8

18,1

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Roczna dynamika (w proc., ceny stałe roku poprzedniego)

3,0

2,2

3,3

5,1

5,4

5,9

6,3

4,4

3,3

4,1

-2,0

-2,7

-1,5

3,8

3,6

5,6

-1,7

6,9

8,5

5,8

5,6

5,2

4,3

6,3

4,4

3,5

5,6

13,8

0,5

-3,6

6,2

5,4

-7,5

19,4

8,5

Q1

Q2

Q3

Q4

-0,4

-4,8

-1,6

-0,6

-2,6

-1,9

0,5

-4,1

1,2

1,0

-1,5

2,0

-1,0

-1,8

-2,9

0,8

0,0

-14,1

-17,8

-5,6

-22,9

-10,3

0,2

-3,2

-0,1

605,7

17,8

6,9

-7,6

1,6

12,6

6,2

-2,3

1,2

2,7

13,1

6,0

16,5

11,3

15,8

1971,5

1763,8

3081,0

777,5

200,4

57,8

51,7

90,3

22,8

5,9

6,6

5,6

4,5

4,2

11,6

9,0

7,7

2,8

4,5

-5,0

9,0

9,9

5,0

1,9

-1,2

6,8

7,5

5,9

5,0

8,5

5,3

3,2

4,3

4,7

-0,8

-1,1

-2,4

-2,0

-3,5

-8,0

12,3

16,1

6,6

0,0

8,7

7,4

6,8

5,9

8,2

5,3

3,4

-2,0

1,2

-0,2

3,6

6,0

-1,0

0,8

-0,8

2,0

-0,6

-3,5

1,0

-1,0

3,2

4,5

-2,9

1,1

-1,9

2,6

3,6

-0,5

1,7

2,1

5,7

1644,2

48,2

5,0

3,8

8,2

6,1

5,4

-2,0

9,0

7,0

0,8

0,9

0,8

1,5

0,2

458,9

13,5

-0,4

1,0

2,8

5,6

2,7

3,5

8,3

-1,3

3,7

3,2

3,7

4,2

Wkład do rocznej dynamiki PKB (w pkt proc., ceny stałe roku poprzedniego)

Popyt krajowy

Spożycie

gospodarstw

domowych

Akumulacja

Nakłady brutto

na środki trwałe

Eksport netto

-

3,9

2,7

2,2

2,6

5,2

4,1

6,1

3,3

3,2

3,1

-2,6

-1,1

8,0

4,4

5,0

3,2

-3,1

0,0

-4,8

-1,3

-2,5

-1,5

-4,0

0,9

-1,4

1,4

-

2,3

2,1

3,6

2,5

2,0

-2,0

3,4

3,0

-0,5

-1,1

-1,7

0,5

0,0

-

1,2

-0,4

1,1

2,7

0,1

-1,5

3,6

1,8

-3,1

-3,5

-1,0

-4,9

-2,8

-

1,4

-1,6

0,3

2,2

1,2

-0,4

0,2

0,4

2,1

0,8

2,3

1,8

3,6

-

0,5

0,8

-0,1

-0,2

1,2

0,6

-1,1

0,6

3,3

4,4

1,9

4,5

2,4

Wkład do rocznej dynamiki wartości dodanej (w pkt proc., ceny stałe roku poprzedniego)

Przemysł

Budownictwo

Usługi rynkowe

i rolnictwo

Usługi nierynkowe

-

Źródło: dane GUS, obliczenia NBP.

1,1

0,9

1,2

-0,4

0,5

-0,1

1,3

0,6

1,2

-0,1

-0,9

-0,6

0,0

0,6

2,1

0,3

0,0

0,2

-0,2

0,1

-0,2

0,2

-0,4

0,2

0,6

0,4

-

2,5

1,9

4,2

3,2

2,8

-1,1

-

-0,1

0,2

0,4

0,8

0,4

0,5

4,7

3,6

0,4

0,5

0,8

0,1

1,3

-0,2

0,5

0,6

Usługi rynkowe i rolnictwo obejmują sekcje A, G-N i R-U klasyfikacji PKD: rolnictwo, handel, transport, zakwaterowanie i gastronomię, informację i komunikację, działalność finansową

i ubezpieczeniową, obsługę rynku nieruchomości, działalność profesjonalną, naukową i techniczną, administrowanie i działalność wspierającą, kulturę, rozrywkę i rekreację, pozostałą

działalność usługową, działalność gospodarstw domowych oraz organizacje i zespoły eksterytorialne.

Usługi nierynkowe obejmują sekcje O, P i Q klasyfikacji PKD: administrację publiczną i obronę narodową, obowiązkowe zabezpieczenia społeczne, edukację, a także ochronę zdrowotną

i pomoc społeczną. Wkłady do dynamiki PKB i dynamiki wartości dodanej mogą nie sumować się do łącznej dynamiki PKB i dynamiki wartości dodanej ze względu na zaokrąglenia.

Narodowy Bank Polski

M.P. 2024 poz. 401 inForce

Załącznik 1. Wybrane dane makroekonomiczne i finansowe Uchwała nr 2/2024 Rady Polityki Pieniężnej z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023 Open official source

Załącznik 1. Wybrane dane makroekonomiczne i finansowe

Tabela Z.2 Roczna dynamika cen towarów i usług konsumpcyjnych oraz wkład głównych grup do rocznej dynamiki CPI

Wagi

2023

proc.

CPI

Inflacja bazowa

Towary nieżywnościowe

Usługi

Żywność i napoje

bezalkoholowe

Przetworzona

Nieprzetworzona

Energia

Nośniki energii

Energia elektryczna

Gaz

Opał

Energia cieplna

Paliwa

Żywność i napoje

bezalkoholowe

Napoje alkoholowe i wyroby

tytoniowe

Odzież i obuwie

Użytkowanie mieszkania

i nośniki energii

Wyposażenie mieszkania

i prowadzenie gosp. dom.

Zdrowie

Transport

Łączność

Rekreacja i kultura

Edukacja

Restauracje i hotele

Inne towary i usługi

CPI

Inflacja bazowa

Towary nieżywnościowe

Usługi

Żywność i napoje

bezalkoholowe

Przetworzona

Nieprzetworzona

Energia

Nośniki energii

Energia elektryczna

Gaz

Opał

Energia cieplna

Paliwa

Żywność i napoje

bezalkoholowe

Napoje alkoholowe i wyroby

tytoniowe

Odzież i obuwie

Użytkowanie mieszkania

i nośniki energii

Wyposażenie mieszkania

i prowadzenie gosp. dom.

Zdrowie

Transport

Łączność

Rekreacja i kultura

Edukacja

Restauracje i hotele

Inne towary i usługi

Roczna dynamika (w proc.)

2023

średnio

w 2023 r.

średnio

w 2022 r.

11,4

10,1

9,1

11,2

14,4

9,1

7,5

11,2

100,0

54,8

29,6

25,1

I

16,6

11,7

10,4

13,3

II

18,4

12,0

10,8

13,3

III

16,1

12,3

11,5

13,3

IV

14,7

12,2

11,2

13,3

V

13,0

11,5

10,8

12,3

VI

11,5

11,1

10,5

11,7

VII

10,8

10,6

10,0

11,3

VIII

10,1

10,0

9,0

11,1

IX

8,2

8,4

7,3

9,7

X

6,6

8,0

6,9

9,3

XI

6,6

7,3

6,3

8,6

XII

6,2

6,9

5,7

8,2

27,0

20,6

24,0

19,7

18,9

17,8

15,6

12,7

10,4

8,0

7,3

6,0

15,1

15,4

15,0

12,0

18,3

11,7

4,2

2,8

2,5

2,3

6,5

22,0

18,9

26,0

29,7

23,1

16,1

60,5

36,3

18,8

24,3

23,6

31,0

31,1

22,4

23,7

53,6

40,0

30,8

24,7

23,1

16,4

26,0

22,4

15,9

32,4

40,7

0,2

22,3

16,6

14,9

23,5

22,4

15,3

19,6

40,3

-0,1

20,5

16,9

9,2

20,4

22,4

14,6

4,8

40,6

-9,5

18,6

16,8

3,9

18,0

22,3

14,4

-4,7

40,2

-18,0

16,2

12,7

11,0

8,6

14,9

12,7

9,6

7,3

4,5

6,8

4,1

0,4

16,8

13,9

9,9

8,3

22,3

19,5

14,9

15,1

14,8

15,2

-8,7 -17,5 -23,6 -25,5

38,3

36,1

30,7

24,1

-15,5

-6,1

-7,0 -14,4

wg 12 grup COICOP

7,0

7,7

3,2

7,9

19,5

15,3

-25,3

20,6

-5,7

5,7

6,3

4,3

9,8

19,5

15,6

-19,7

19,7

-6,0

15,7

14,3

9,8

17,5

21,4

15,9

-2,2

33,3

-4,0

16,3

14,4

29,9

32,5

4,9

39,3

104,1

16,5

25,2

27,0

20,6

24,0

19,7

18,9

17,8

15,6

12,7

10,4

8,0

7,3

6,0

15,1

15,4

5,7

9,8

11,1

12,0

12,4

12,5

12,4

11,5

11,1

10,5

10,1

9,9

9,5

11,1

7,4

4,3

6,5

6,6

7,7

8,1

7,4

7,9

6,9

6,7

4,3

4,4

4,7

3,3

6,2

5,2

19,6

21,6

22,7

19,6

18,2

16,1

14,6

13,8

12,0

9,5

8,3

8,1

9,2

14,3

22,8

5,3

13,8

13,4

14,4

13,4

12,4

11,0

10,6

9,4

8,1

7,5

5,9

5,8

10,4

10,5

5,7

10,0

4,5

6,2

1,2

5,1

5,5

Wagi

2023

proc.

100,0

54,8

29,6

25,1

10,7

16,5

6,3

16,7

13,9

17,6

11,9

10,1

23,7

7,8

16,0

14,0

17,2

12,8

9,5

3,9

9,4

16,4

14,1

16,9

13,8

9,5

4,6

9,4

14,9

13,8

16,2

13,5

10,0

-3,2

9,3

13,3

13,7

15,0

13,8

5,2

-2,8

6,7

5,5

10,3

9,9

8,2

8,4

0,1

8,3

11,6

12,6

13,8

11,6

7,1

19,9

4,1

11,3

8,7

15,6

9,3

I

16,6

6,5

3,1

3,4

II

18,4

6,8

3,3

3,4

III

16,1

6,8

3,4

IV

14,7

6,7

3,3

3,4

V

13,0

6,3

3,2

3,1

9,9

9,8

9,7

6,1

5,4

5,5

-9,7

-8,5

-1,7

-2,8

-7,9

-2,2

9,1

9,2

9,3

7,6

9,0

6,7

12,4

12,1

10,9

8,6

7,5

6,5

13,7

13,6

13,5

11,1

10,5

10,4

14,4

13,8

13,3

12,0

11,1

10,3

13,4

11,4

10,0

9,4

8,5

Wkład do rocznej dynamiki CPI (w pkt proc.)

2023

VI

VII

VIII

IX

X

XI

11,5

10,8

10,1

8,2

6,6

6,0

5,8

5,5

4,6

4,3

4,0

3,1

2,9

2,6

2,1

2,0

1,8

2,9

2,8

2,4

2,3

2,1

XII

6,2

3,7

1,7

2,0

średnio

w 2023 r.

11,4

5,5

2,7

2,8

średnio

w 2022 r.

14,4

5,1

2,4

2,7

27,0

5,5

6,4

6,3

5,3

5,1

4,7

4,2

2,2

2,0

1,7

4,1

15,0

12,0

18,3

11,7

4,2

2,8

2,5

2,3

6,5

3,3

2,3

4,6

3,4

1,0

0,5

1,1

0,8

1,1

3,6

2,8

5,3

3,6

1,0

0,7

1,0

0,9

1,7

3,6

2,7

3,0

1,0

0,5

0,6

0,9

0,0

3,3

2,1

2,7

1,0

0,4

0,9

0,0

3,0

2,1

1,7

2,4

1,0

0,4

0,1

0,9

-0,7

2,7

2,0

0,8

2,1

0,9

0,4

-0,1

0,9

-1,3

2,4

1,9

1,7

1,3

1,8

1,5

1,1

0,9

0,8

1,3

0,8

0,1

2,0

1,7

1,2

1,0

0,9

0,8

0,4

-0,2

-0,5

-0,7

-0,8

0,8

0,7

0,6

-1,1

-0,4

-0,9

wg 12 grup COICOP

1,1

0,9

0,6

0,9

0,8

0,4

-0,7

0,5

-0,4

0,9

0,8

1,1

0,8

0,4

-0,5

0,5

-0,4

2,4

1,7

1,8

2,1

0,9

0,4

-0,1

0,8

-0,3

2,3

1,8

5,1

3,6

0,2

0,9

2,1

0,4

1,5

27,0

5,5

6,4

6,3

5,3

5,1

4,7

4,2

3,4

2,8

2,2

2,0

1,7

4,1

5,7

0,6

0,7

0,6

0,5

0,6

0,5

4,3

0,3

0,4

0,3

0,2

0,1

0,3

0,2

19,6

4,3

4,5

3,8

3,5

3,1

2,8

2,7

2,4

1,9

1,7

1,6

1,8

2,8

4,4

5,3

0,7

0,8

0,7

0,6

0,5

0,4

0,3

0,5

0,6

5,7

10,0

4,5

6,2

1,2

5,1

5,5

0,6

1,6

0,3

1,0

0,2

0,9

0,7

0,6

2,1

0,4

1,0

0,2

0,9

0,7

0,6

0,4

1,0

0,2

0,9

0,8

0,6

0,5

0,4

0,9

0,2

0,8

0,7

0,6

-0,3

0,4

0,8

0,2

0,8

0,7

0,6

-1,0

0,4

0,8

0,2

0,7

0,6

-0,9

0,4

0,8

0,2

0,7

0,6

-0,2

0,4

0,7

0,2

0,7

0,6

0,3

-0,3

0,3

0,5

0,1

0,6

0,5

0,3

-0,8

0,4

0,5

0,1

0,6

0,5

0,3

-0,2

0,3

0,4

0,1

0,5

0,3

-0,3

0,3

0,1

0,5

0,4

0,5

0,0

0,4

0,7

0,2

0,7

0,6

0,4

1,9

0,2

0,7

0,1

0,7

0,5

Źródło: Dane GUS i obliczenia NBP na podstawie danych GUS.

Podana w tabeli inflacja bazowa oznacza inflację CPI po wyłączeniu cen żywności i energii.

Narodowy Bank Polski

3,4

2,8

Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023

Tabela Z.3 Bilans płatniczy (w mln PLN) w latach 2015-2023

Bilans płatniczy

Rachunek bieżący

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

-22 796

-18 603

-22 366

-41 151

-5 447

57 451

-34 122

-73 565

53 723

Saldo obrotów towarowych

-8 766

-5 812

-20 464

-47 990

-18 733

31 444

-35 439

-113 792

28 531

Saldo usług

46 177

60 792

76 745

91 420

103 444

101 991

122 298

171 082

179 985

Saldo dochodów pierwotnych

-67 310

-71 884

-84 041

-89 638

-95 598

-88 791

-119 231

-121 025

-143 440

Saldo dochodów wtórnych

7 103

-1 699

5 394

5057

5 440

12 807

-1 750

-9 830

-11 353

Rachunek kapitałowy

46 826

17 882

22 313

34 135

38 170

41 456

19 133

15 582

6 170

Rachunek finansowy

8 610

14 216

-9 509

-1 455

22 707

80 099

-11 998

-54 945

43 576

Saldo inwestycji bezpośrednich

-40 303

-14 092

-29 796

-60 293

-46 818

-55 076

-100 377

-111 659

-77 123

Saldo inwestycji portfelowych

16752

-14 247

-17 162

15 998

46 508

29 424

45 177

-12 276

20 158

Saldo pozostałych inwestycji

32 709

-47 479

72 257

21 038

-11 177

37 794

-15 620

10 142

1 929

Pochodne instrumenty finansowe

-3664

766

-4256

-4760

-5 364

-4 253

-13 671

-2 358

11 737

Oficjalne aktywa rezerwowe

3 116

89 268

-30 552

26 562

39 558

72 210

72 493

61 206

86 875

Saldo błędów i opuszczeń

-15 420

14 937

-9 456

5 561

-10 016

-18 808

2 991

3 038

-16 317

Źródło: dane NBP.

Tabela Z.4 Wybrane wskaźniki nierównowagi zewnętrznej w latach 2015-2023

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Saldo obrotów bieżących/PKB (w proc.)

-1,3

-1,0

-1,1

-1,9

-0,2

2,5

-1,3

-2,4

1,6

Saldo obrotów bieżących i kapitałowych/PKB (w proc.)

1,3

0,0

-0,3

1,4

4,2

-0,6

-1,9

1,8

Saldo obrotów towarowych i usług/PKB (w proc.)

2,1

3,0

2,8

2,0

3,7

5,7

3,3

1,9

6,1

Oficjalne aktywa rezerwowe (w miesiącach importu towarów i usług)

5,4

6,5

4,8

4,9

5,2

6,3

5,7

4,7

5,2

Zadłużenie zagraniczne brutto/PKB (w proc.)

72,0

76,7

67,3

64,2

58,9

60,7

56,5

53,0

49,3

Międzynarodowa pozycja inwestycyjna netto/PKB (w proc.)

-60,6

-59,7

-60,3

-54,7

-48,8

-43,9

-39,8

-33,3

-31,4

2020

2021

Źródło: dane NBP i GUS, obliczenia NBP.

Tabela Z.5 Agregat monetarny M3 (stan na koniec roku w mln zł)

Pieniądz M3

Operacje z przyrzeczeniem odkupu

Emisja dłużnych papierów wartościowych

z terminem pierwotnym do 2 lat włącznie

Emisja udziałów/jednostek uczestnictwa

w funduszach rynku pieniężnego

Pieniądz M2

2015

2016

2017

2018

2019

1 154 993

1 265 662

1 324 369

1 446 093

1 565 575

2022

2023

7 267

6 239

6 478

11 240

6 809

2 836

5 821

4 920

5 387

2 467

3 211

5 043

6 620

6 117

5 143

4 498

8 087

3 539

0

1 822 728 1 984 816 2 091 255 2 268 269

1 145 259

1 256 212

1 312 847

1 428 233

1 552 648

1 814 749 1 974 497 2 078 248 2 259 343

Depozyty i inne zobowiązania do 2 lat włącznie

453 134

440 908

406 473

415 880

397 776

283 035

249 710

493 347

574 084

Gospodarstwa domowe

304 874

302 917

279 207

282 755

277 564

190 210

147 790

302 448

364 122

Pozostałe instytucje finansowe

30 516

23 244

22 190

24 489

26 225

19 600

18 283

30 825

40 010

Przedsiębiorstwa niefinansowe

Instytucje niekomercyjne działające

na rzecz gospodarstw domowych

Instytucje samorządowe

103 365

99 234

88 269

87 586

82 830

65 214

74 747

138 282

150 705

7 022

7 251

7 515

7 779

7 373

3 886

3 178

7 287

10 012

5 633

5 887

6 046

4 562

3 244

3 272

4 332

9 190

7 281

Fundusze zabezpieczenia społecznego

1 724

2 375

3 245

8 710

540

853

1 380

5 317

1 953

692 124

815 304

906 375

1 012 353

1 154 872

1 531 714 1 724 787 1 584 901 1 685 260

149 716

174 401

184 486

203 212

224 073

306 809

Pieniądz M1

Pieniądz gotówkowy w obiegu

(poza kasami MIF)

Depozyty i inne zobowiązania bieżące

340 406

353 708

362 604

542 409

640 903

721 888

809 141

930 799

1 224 904 1 384 380 1 231 193 1 322 656

Gospodarstwa domowe

341 115

402 001

453 227

523 307

603 824

786 844

898 211

776 517

Pozostałe instytucje finansowe

20 302

25 899

31 589

32 800

26 065

31 196

37 769

33 564

37 867

Przedsiębiorstwa niefinansowe

Instytucje niekomercyjne działające

na rzecz gospodarstw domowych

Instytucje samorządowe

145 975

169 753

187 139

199 722

233 409

311 223

340 367

325 017

353 568

12 518

14 912

16 426

18 290

19 471

25 717

28 311

28 174

28 961

18 868

25 255

26 744

27 722

33 936

50 999

67 733

57 903

53 474

Fundusze zabezpieczenia społecznego

3 630

3 084

6 764

7 299

14 093

18 926

11 990

10 018

10 256

838 531

Źródło: dane NBP.

MIF – Monetarne Instytucje Finansowe.

Narodowy Bank Polski

M.P. 2024 poz. 401 inForce

Załącznik 1. Wybrane dane makroekonomiczne i finansowe Uchwała nr 2/2024 Rady Polityki Pieniężnej z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023 Open official source

Załącznik 1. Wybrane dane makroekonomiczne i finansowe

Tabela Z.6 Czynniki kreacji pieniądza M3 (stan na koniec roku w mln zł)

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Aktywa zagraniczne netto

187 103

234 209

232 528

290 278

344 825

428 689

525 127

639 095

733 981

Aktywa zagraniczne

451 322

572 727

483 804

544 419

590 795

700 775

816 705

971 076

1 074 104

Pasywa zagraniczne

264 219

338 519

251 276

254 141

245 969

272 087

291 579

331 981

340 123

1 089 011 1 137 243 1 175 789

1 264 010

1 324 871

1 385 186

1 452 454

1 470 517

1 479 795

Należności

Kredyty i inne należności

1 029 145 1 076 440 1 113 993

1 197 892

1 259 552

1 262 829

1 327 636

1 346 044

1 345 547

Gospodarstwa domowe

632 523

665 062

676 362

723 233

766 334

789 087

826 552

794 280

776 600

Pozostałe instytucje finansowe

58 344

58 546

65 782

74 182

83 732

81 788

96 150

113 376

137 470

Przedsiębiorstwa niefinansowe

Instytucje niekomercyjne działające

na rzecz gospodarstw domowych

Instytucje samorządowe

297 950

314 533

333 362

358 589

366 114

348 096

362 898

398 062

386 053

Fundusze zabezpieczenia społecznego

Dłużne papiery wartościowe, w tym

6 068

6 485

6 946

7 296

7 621

7 995

8 359

8 496

8 266

34 260

31 814

31 541

34 592

35 750

35 863

33 676

31 829

37 157

0

0,252

47 229

48 020

47 502

47 610

46 910

103 687

108 951

110 198

120 511

Pozostałe instytucje finansowe

2 359

3 959

3 496

3 500

3 164

61 781

66 655

65 696

71 654

Przedsiębiorstwa niefinansowe

26 100

25 423

24 941

22 584

19 637

16 529

17 090

16 456

13 070

18 770

18 638

19 064

21 526

24 109

25 377

25 206

28 046

35 788

12 637

12 783

14 294

18 508

18 409

18 669

15 867

14 275

13 738

10 381

10 601

12 070

15 676

15 882

16 252

13 702

12 426

12 254

Przedsiębiorstwa niefinansowe

2 256

Zadłużenie netto instytucji rządowych szczebla

201 343

centralnego

Należności od instytucji rządowych szczebla

239 787

centralnego, w tym

Kredyty

1 142

2 182

2 222

2 831

2 526

2 416

2 158

1 848

1 453

253 371

268 824

275 697

310 283

411 635

388 064

341 747

414 236

311 159

321 398

346 352

383 746

533 733

536 411

504 185

580 275

961

1 011

1 043

1 127

1 287

1 614

1 625

1 897

259 586

267 216

293 297

331 138

475 229

475 925

438 982

514 442

Instytucje samorządowe

Akcje i pozostałe udziały kapitałowe oraz

udziały/jednostki uczestnictwa w funduszach

inwestycyjnych

niebędących

funduszami

rynku pieniężnego, w tym

Pozostałe instytucje finansowe

Dłużne papiery wartościowe

Zobowiązania wobec instytucji rządowych szczebla

centralnego

Długoterminowe zobowiązania finansowe

193 333

38 444

57 788

52 574

70 655

73 464

122 099

148 347

162 438

166 039

359 605

389 984

374 963

407 306

438 021

505 957

501 988

487 265

516 552

22 001

25 189

25 784

25 676

28 812

28 956

26 039

26 771

27 105

Gospodarstwa domowe

16 552

19 839

21 344

21 836

25 362

25 549

23 334

24 605

25 015

Pozostałe instytucje finansowe

4 624

4 452

3 483

2 939

2 541

2 312

1 243

630

516

Przedsiębiorstwa niefinansowe

Instytucje niekomercyjne działające na rzecz

gospodarstw domowych

Instytucje samorządowe

733

777

789

772

784

948

1 311

1 376

1 453

68

102

144

100

118

126

137

94

25

19

24

29

26

28

25

23

26

0

Depozyty i inne zobowiązania powyżej 2 lat

Fundusze ubezpieczeń społecznych

Emisja dłużnych papierów wartościowych

z terminem pierwotnym powyżej 2 lat

Kapitał i rezerwy

43 879

53 782

69 762

72 267

78 530

106 207

117 215

124 363

150 766

293 725

311 013

279 417

309 363

330 679

370 794

358 733

336 131

338 681

Aktywa trwałe (bez aktywów finansowych)

51 475

52 610

53 221

54 777

61 958

65 391

65 037

66 972

71 471

Saldo pozostałych pozycji netto

-14 334

-21 788

-31 031

-31 364

-38 341

37 785

56 121

60 190

85 338

Źródło: dane NBP.

Narodowy Bank Polski

Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023

M.P. 2024 poz. 401 inForce

Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Uchwała nr 2/2024 Rady Polityki Pieniężnej z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023 Open official source

Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady

Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami

Poniżej zamieszczono wyniki głosowania członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami

podjętymi w 2023 r.

◼

Data: 4 stycznia 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 1,00 pkt. proc.

Decyzja RPP

Wniosek nie uzyskał większości głosów.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

◼

J.B. Tyrowicz

Przeciw

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

L. Kotecki

P. Litwiniuk

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

Data: 4 stycznia 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 0,50 pkt. proc.

Decyzja RPP

Wniosek nie uzyskał większości głosów.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

L. Kotecki

J.B. Tyrowicz

Przeciw

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

P. Litwiniuk

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

Narodowy Bank Polski

M.P. 2024 poz. 401 inForce

Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami Uchwała nr 2/2024 Rady Polityki Pieniężnej z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023 Open official source

Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami

◼

Data: 4 stycznia 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 0,25 pkt. proc.

Decyzja RPP

Wniosek nie uzyskał większości głosów.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

◼

P. Litwiniuk

Przeciw

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

L. Kotecki

G. Masłowska

J.B. Tyrowicz

H.J. Wnorowski

Data: 8 lutego 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 1,00 pkt. proc.

Decyzja RPP

Wniosek nie uzyskał większości głosów.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

J.B. Tyrowicz

Narodowy Bank Polski

Przeciw

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

L. Kotecki

P. Litwiniuk

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023

◼

Data: 8 lutego 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 0,25 pkt. proc.

Decyzja RPP

Wniosek nie uzyskał większości głosów.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

◼

L. Kotecki

P. Litwiniuk

Przeciw

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

G. Masłowska

J.B. Tyrowicz

H.J. Wnorowski

Data: 8 marca 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 1,00 pkt. proc.

Decyzja RPP

Wniosek nie uzyskał większości głosów.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

J.B. Tyrowicz

Przeciw

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

L. Kotecki

P. Litwiniuk

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

Narodowy Bank Polski

M.P. 2024 poz. 401 inForce

Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami Uchwała nr 2/2024 Rady Polityki Pieniężnej z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023 Open official source

Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami

◼

Data: 8 marca 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 0,25 pkt. proc.

Decyzja RPP

Wniosek nie uzyskał większości głosów.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

◼

L. Kotecki

P. Litwiniuk

Przeciw

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

G. Masłowska

J.B. Tyrowicz

H.J. Wnorowski

Data: 4 kwietnia 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Uchwała nr 1/2023 w sprawie przyjęcia rocznego sprawozdania finansowego Narodowego Banku

Polskiego na dzień 31 grudnia 2022 r.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

L. Kotecki

P. Litwiniuk

G. Masłowska

J.B. Tyrowicz

H.J. Wnorowski

Narodowy Bank Polski

Przeciw

Nikt nie głosował

Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023

◼

Data: 5 kwietnia 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 1,00 pkt. proc.

Decyzja RPP

Wniosek nie uzyskał większości głosów.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

◼

J.B. Tyrowicz

Przeciw

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

L. Kotecki

P. Litwiniuk

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

Data: 5 kwietnia 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 0,25 pkt. proc.

Decyzja RPP

Wniosek nie uzyskał większości głosów.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

L. Kotecki

P. Litwiniuk

J.B. Tyrowicz

Przeciw

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

Narodowy Bank Polski

M.P. 2024 poz. 401 inForce

Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami Uchwała nr 2/2024 Rady Polityki Pieniężnej z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023 Open official source

Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami

◼

Data: 9 maja 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Uchwała nr 2/2023 w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na

rok 2022.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

◼

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

Przeciw

L. Kotecki

P. Litwiniuk

J.B. Tyrowicz

Data: 9 maja 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Uchwała nr 3/2023 w sprawie oceny działalności Zarządu Narodowego Banku Polskiego w zakresie

realizacji założeń polityki pieniężnej na rok 2022.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

Narodowy Bank Polski

Przeciw

L. Kotecki

P. Litwiniuk

J.B. Tyrowicz

Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023

◼

Data: 9 maja 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Uchwała nr 4/2023 w sprawie zatwierdzenia sprawozdania z działalności Narodowego Banku

Polskiego w 2022 r.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

◼

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

P. Litwiniuk

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

Przeciw

L. Kotecki

J.B. Tyrowicz

Data: 10 maja 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 1,00 pkt. proc.

Decyzja RPP

Wniosek nie uzyskał większości głosów.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

J.B. Tyrowicz

Przeciw

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

L. Kotecki

P. Litwiniuk

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

Narodowy Bank Polski

M.P. 2024 poz. 401 inForce

Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami Uchwała nr 2/2024 Rady Polityki Pieniężnej z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023 Open official source

Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami

◼

Data: 10 maja 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 0,25 pkt. proc.

Decyzja RPP

Wniosek nie uzyskał większości głosów.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

◼

L. Kotecki

P. Litwiniuk

J.B. Tyrowicz

Przeciw

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

Data: 6 czerwca 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 1,00 pkt. proc.

Decyzja RPP

Wniosek nie uzyskał większości głosów.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

J.B. Tyrowicz

Narodowy Bank Polski

Przeciw

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

L. Kotecki

P. Litwiniuk

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023

◼

Data: 6 czerwca 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 0,25 pkt. proc.

Decyzja RPP

Wniosek nie uzyskał większości głosów.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

◼

L. Kotecki

P. Litwiniuk

J.B. Tyrowicz

Przeciw

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

Data: 5 lipca 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Uchwała nr 1/DRF/2023 w sprawie wyboru biegłego rewidenta badającego roczne sprawozdania

finansowe Narodowego Banku Polskiego za lata 2023, 2024 i 2025.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

L. Kotecki

P. Litwiniuk

G. Masłowska

J.B. Tyrowicz

H.J. Wnorowski

Przeciw

Nikt nie głosował

Narodowy Bank Polski

M.P. 2024 poz. 401 inForce

Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami Uchwała nr 2/2024 Rady Polityki Pieniężnej z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023 Open official source

Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami

◼

Data: 6 lipca 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 1,00 pkt. proc.

Decyzja RPP

Wniosek nie uzyskał większości głosów.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

◼

J.B. Tyrowicz

Przeciw

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

L. Kotecki

P. Litwiniuk

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

Data: 5 września 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Uchwała nr 5/2023 w sprawie ustalenia założeń polityki pieniężnej na rok 2024.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

P. Litwiniuk

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

Narodowy Bank Polski

Przeciw

L. Kotecki

J.B. Tyrowicz

Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023

◼

Data: 6 września 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 1,00 pkt. proc.

Decyzja RPP

Wniosek nie uzyskał większości głosów.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

◼

J.B. Tyrowicz

Przeciw

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

L. Kotecki

P. Litwiniuk

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

Data: 6 września 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Wniosek o obniżenie stóp procentowych NBP o 0,75 pkt. proc.

Decyzja RPP

Wniosek uzyskał większość głosów.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

Przeciw

L. Kotecki

P. Litwiniuk

J.B. Tyrowicz

Narodowy Bank Polski

M.P. 2024 poz. 401 inForce

Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami Uchwała nr 2/2024 Rady Polityki Pieniężnej z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023 Open official source

Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami

◼

Data: 6 września 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Uchwała nr 6/2023 w sprawie stopy referencyjnej, oprocentowania kredytów refinansowych,

oprocentowania

lokaty

terminowej

oraz

stopy

redyskontowej

dyskontowej weksli w Narodowym Banku Polskim.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

◼

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

Przeciw

L. Kotecki

P. Litwiniuk

J.B. Tyrowicz

Data: 4 października 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 1,75 pkt. proc.

Decyzja RPP

Wniosek nie uzyskał większości głosów.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

J.B. Tyrowicz

Narodowy Bank Polski

Przeciw

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

L. Kotecki

P. Litwiniuk

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

i

stopy

Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023

◼

Data: 4 października 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Wniosek o obniżenie stóp procentowych NBP o 0,25 pkt. proc.

Decyzja RPP

Wniosek uzyskał większość głosów.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

◼

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

Przeciw

L. Kotecki

P. Litwiniuk

J.B. Tyrowicz

Data: 4 października 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Uchwała nr 7/2023 w sprawie stopy referencyjnej, oprocentowania kredytów refinansowych,

oprocentowania lokaty terminowej oraz stopy redyskontowej i stopy dyskontowej weksli

w Narodowym Banku Polskim.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

Przeciw

L. Kotecki

P. Litwiniuk

J.B. Tyrowicz

Narodowy Bank Polski

M.P. 2024 poz. 401 inForce

Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami Uchwała nr 2/2024 Rady Polityki Pieniężnej z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023 Open official source

Załącznik 2. Wyniki głosowań członków Rady Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami

◼

Data: 8 listopada 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 2,00 pkt. proc.

Decyzja RPP

Wniosek nie uzyskał większości głosów.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

◼

J.B. Tyrowicz

Przeciw

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

L. Kotecki

P. Litwiniuk

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

Data: 5 grudnia 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Uchwała nr 8/2023 w sprawie zatwierdzenia planu finansowego Narodowego Banku Polskiego na

rok 2024.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

Narodowy Bank Polski

Przeciw

L. Kotecki

P. Litwiniuk

J.B. Tyrowicz

Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023

◼

Data: 6 grudnia 2023 r.

Przedmiot wniosku lub uchwały

Wniosek o podwyższenie stóp procentowych NBP o 2,00 pkt. proc.

Decyzja RPP

Wniosek nie uzyskał większości głosów.

Wyniki głosowania członków RPP

Za

J.B. Tyrowicz

Przeciw

A. Glapiński

I.K. Dąbrowski

I. Duda

W.S. Janczyk

C. Kochalski

L. Kotecki

P. Litwiniuk

G. Masłowska

H.J. Wnorowski

Narodowy Bank Polski

M.P. 2024 poz. 401 inForce

Wstęp Uchwała nr 2/2024 Rady Polityki Pieniężnej z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023 Open official source

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 29 maja 2024 r.

Poz. 401

UCHWAŁA NR 2/2024

RADY POLITYKI PIENIĘŻNEJ

z dnia 8 maja 2024 r.

w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023

Na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. z 2022 r. poz. 2025)

uchwala się, co następuje

M.P. 2024 poz. 401 inForce

Załącznik do uchwały nr 2/2024 Uchwała nr 2/2024 Rady Polityki Pieniężnej z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023 Open official source

Załącznik do uchwały nr 2/2024

Rady Polityki

Pieniężnej

Załącznik

do uchwały nr 2/2024 Rady Polityki

Pieniężnej

dnia

8 majapoz.

2024 r.

z dnia 8 maja

2024z r.

(M.P.

…(M.P.

) poz. 401)

Sprawozdanie z wykonania

założeń polityki pieniężnej

na rok 2023

Warszawa, maj 2024 r.

Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023

Przedkładając sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej, Rada Polityki Pieniężnej wypełnia

zobowiązanie zawarte w art. 227 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej do złożenia Sejmowi sprawozdania

z wykonania założeń polityki pieniężnej w ciągu 5 miesięcy od zakończenia roku budżetowego. Zgodnie

z art. 53 ustawy o Narodowym Banku Polskim sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej jest

ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Sprawozdanie

prezentuje

główne

elementy

realizowanej

strategii

polityki

pieniężnej,

opis

uwarunkowań

makroekonomicznych i decyzji podejmowanych w zakresie polityki pieniężnej w roku objętym

sprawozdaniem, a także opis stosowanych instrumentów polityki pieniężnej.

Sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023 zawiera załączniki, w których przedstawiono

kształtowanie się wybranych zmiennych makroekonomicznych, a także Wyniki głosowań członków Rady

Polityki Pieniężnej nad wnioskami i uchwałami w roku objętym sprawozdaniem.

Przy ocenie polityki pieniężnej ex post należy brać pod uwagę jej uwarunkowania, w tym przede

wszystkim to, że działania władz monetarnych wpływają na gospodarkę ze znacznym opóźnieniem,

a jednocześnie są podejmowane w warunkach niepewności dotyczącej przyszłych procesów

makroekonomicznych. Należy także uwzględniać to, że w gospodarce występują wstrząsy

makroekonomiczne, które – choć pozostają poza kontrolą krajowej polityki pieniężnej – mogą w znacznej

mierze

wpływać

na

sytuację

gospodarczą

i

procesy

inflacyjne

w

krótkim,

a

także

w średnim okresie. W ostatnich latach wstrząsy makroekonomiczne związane były przede wszystkim ze

skutkami gospodarczymi pandemii COVID-19 oraz agresji zbrojnej Rosji na Ukrainę. Ze względu na ich

szczególną siłę i trwałość odziaływania, wstrząsy te w istotny sposób wpływały na sytuację

makroekonomiczną, w tym procesy inflacyjne, na świecie i w Polsce.

Narodowy Bank Polski

Spis treści

1. Strategia polityki pieniężnej w 2023 r.

5

2. Polityka pieniężna i jej uwarunkowania w 2023 r.

7

3. Instrumenty polityki pieniężnej w 2023 r.

17

Uchwała nr 2/2024 Rady Polityki Pieniężnej z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania założeń polityki pieniężnej na rok 2023

Table of Provisions (16)

Statutory Text (16 Articles)

Need to analyze how this provision applies to your matter?