Obwieszczenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie włączenia kwalifikacji wolnorynkowej "Prowadzenie ćwiczeń dla kobiet w połogu prawidłowym" do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 27 maja 2024 r.

Poz. 396

OBWIESZCZENIE

MINISTRA SPORTU I TURYSTYKI 1)

z dnia 14 maja 2024 r.

w sprawie włączenia kwalifikacji wolnorynkowej „Prowadzenie ćwiczeń dla kobiet w połogu prawidłowym”

do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji

Na podstawie art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U.

z 2020 r. poz. 226 oraz z 2023 r. poz. 2005) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia informacje o włączeniu

kwalifikacji wolnorynkowej „Prowadzenie ćwiczeń dla kobiet w połogu prawidłowym” do Zintegrowanego Systemu

Kwalifikacji.

Minister Sportu i Turystyki: wz. P. Borys

1)

Minister Sportu i Turystyki kieruje działem administracji rządowej – kultura fizyczna, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia

Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Sportu i Turystyki (Dz. U.

poz. 2722).

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

– opisuje budowę narządów płciowych kobiety, fizjologię porodu i połogu, istotne z perspektywy planowania i prowadzenia ćwiczeń w połogu

(zarówno w okresie bezpośredniego, jak i późnego połogu),

– opisuje zmiany adaptacyjne w pierwszym roku po porodzie (w tym w układzie ruchu, krążeniowo-oddechowym, endokrynnym oraz biomechanice

kobiety), determinujące planowanie i prowadzenie ćwiczeń fizycznych w połogu,

– opisuje wpływ procesu laktacji na uczestnictwo w aktywności fizycznej,

– opisuje typowe dolegliwości występujące w poszczególnych etapach połogu i w pierwszym roku po porodzie oraz sposoby ich prewencji lub łagodzenia poprzez ćwiczenia fizyczne.

Poszczególne efekty

uczenia się

Opisuje wpływ porodu

i połogu na potrzeby,

możliwości

i ograniczenia

wykonywania ćwiczeń

fizycznych

Zestaw 1. Opisywanie podstaw planowania i prowadzenia ćwiczeń dla kobiet w połogu prawidłowym

Monitor Polski

Osoba posiadająca kwalifikację „Prowadzenie ćwiczeń dla kobiet w połogu prawidłowym” samodzielnie planuje, organizuje, prowadzi i monitoruje indywidualne lub grupowe ćwiczenia

dla kobiet w połogu (od pierwszej doby do około roku po porodzie). Realizuje zadania zawodowe w oparciu o gotowe schematy pracy (w tym korzystając z gotowych konspektów i programów ćwiczeń w połogu oraz materiałów informacyjnych). Dostosowuje konspekty zajęć do celów, potrzeb, umiejętności i możliwości uczestniczek, uwzględniając przebieg porodu

(tj. poród fizjologiczny lub operacyjny) i etap połogu oraz, jeśli konieczne, zalecenia innych specjalistów. Przygotowuje pisemne opisy ćwiczeń do samodzielnego wykonywania w domu

oraz udziela do nich odpowiednich instrukcji. Promuje aktywność fizyczną w połogu, prowadząc działania edukacyjno-informacyjne w trakcie zajęć. Argumentuje korzyści wynikające

z ćwiczeń w połogu. Kwestionuje powszechnie występujące mity o ćwiczeniach w połogu. Stosuje terminologię specyficzną dla obszaru sportu oraz położnictwa. Bierze odpowiedzialność za realizację zajęć w połogu, zdrowie i bezpieczeństwo uczestniczek. W doborze ćwiczeń jest gotowa współpracować z innymi specjalistami, np. lekarzem ginekologiem-położnikiem, położną, fizjoterapeutą. W wykonywanych zadaniach uwzględnia bieżące oraz odroczone w czasie skutki proponowanych ćwiczeń (w tym np. zmęczenie mięśniowe, progresję

ćwiczeń). Samodzielnie rozwiązuje typowe problemy związane z realizowanymi zadaniami (np. problemy organizacyjne w realizacji zajęć dla kobiet w połogu i karmiących piersią).

Opisuje ograniczenia swoich kompetencji zawodowych oraz sytuacje, w których należy skierować uczestniczkę zajęć do konsultacji z innymi specjalistami.

3. Efek ty u czen ia się wymagan e d la k walifikacji wolnorynkowej

4 poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji, 4 poziom Sektorowej Ramy Kwalifikacji w sektorze sport

2. Poziom Polsk iej Ramy K wal ifi kacji p rzyp isany do kwalifikacji wolnorynkowej oraz odnie sie nie do poz iom u Se kt or ow e j R am y Kw alifi kacji

Prowadzenie ćwiczeń dla kobiet w połogu prawidłowym

1. Nazwa k walifik acji wolnorynk owej

INFORMACJE O WŁĄCZENIU KWALIFIKACJI WOLNORYNKOWEJ „PROWADZENIE ĆWICZEŃ DLA KOBIET W POŁOGU PRAWIDŁOWYM”

DO ZINTEGROWANEGO SYSTEMU KWALIFIKACJI

Załącznik do obwieszczenia Ministra Sportu i Turystyki

z dnia 14 maja 2024 r. (M.P. poz. 396)

– opisuje rekomendacje uznanych organizacji krajowych i zagranicznych (w tym PTGiP, WHO, ACOG) dotyczące ćwiczeń w połogu,

– wymienia przeciwwskazania do wykonywania ćwiczeń w połogu,

– opisuje zasady planowania ćwiczeń w połogu w kontekście zmian zachodzących w organizmie kobiety w pierwszym roku po porodzie, przebiegu

laktacji oraz opieki nad dzieckiem (w tym doboru formy ćwiczeń oraz ich intensywności, objętości i częstości),

– opisuje zasady doboru opcji ćwiczeń przy występowaniu dolegliwości połogowych (tj. nietrzymanie moczu, bóle pleców, rozejście mięśni prostych

brzucha),

– opisuje zasady wykorzystania sprzętu sportowego w zajęciach dla kobiet w połogu,

– opisuje zasady dostosowania zajęć do warunków szpitalnych, domowych, opieki nad niemowlęciem i in.,

– wymienia główne bariery uczestnictwa w aktywności fizycznej w połogu,

– charakteryzuje rolę zawodową instruktora ćwiczeń w połogu, ograniczenia własnych kompetencji zawodowych oraz swoje miejsce w interdyscyplinarnym zespole specjalistów sprawujących opiekę nad kobietą w połogu (tj. lekarz ginekolog-położnik, położna, fizjoterapeuta, psycholog, dietetyk).

– dobiera formę aktywności fizycznej, jej intensywność, czas trwania i częstość, uwzględniając cele, potrzeby i możliwości uczestniczki, przebieg

porodu (np. fizjologiczny, zakończony cięciem cesarskim), przebieg i etap połogu, przebieg laktacji, rytm dobowy dziecka oraz, jeśli dotyczy,

zalecenia innego specjalisty (np. lekarza, położnej, fizjoterapeuty),

– dobiera ćwiczenia, a także miejsce i sprzęt do zajęć, uwzględniając cele, potrzeby i możliwości uczestniczki, przebieg porodu (np. fizjologiczny,

zakończony cięciem cesarskim), przebieg i etap połogu,

– dobiera opcje ćwiczeń, uwzględniając miejsce ich realizacji (w tym możliwość ćwiczeń w szpitalu, w domu, na spacerze z wózkiem),

– dobiera opcje ćwiczeń, uwzględniając typowe dolegliwości połogowe lub dolegliwości wskazane przez uczestniczkę,

– w konspekcie zajęć proponuje zarówno ćwiczenia typowe dla danej formy aktywności fizycznej oraz ćwiczenia korygujące postawę ciała, ćwiczenia mięśni dna miednicy oraz ćwiczenia oddechowe i relaksacyjne,

– przygotowuje pisemną instrukcję do samodzielnego wykonywania sesji ćwiczeń przez uczestniczkę.

– odczytuje informacje zawarte w zaświadczeniu lekarskim, dokumentacji innego specjalisty (np. fizjoterapeuty) lub własnym oświadczeniu uczestniczki o braku przeciwwskazań do ćwiczeń w połogu,

– przeprowadza indywidualny wywiad z uczestniczką nt. m.in. aktywności fizycznej przed, w czasie i po ciąży, przebiegu porodu i połogu, przebiegu

laktacji, dolegliwości połogowych oraz rytmu dobowego dziecka.

Przygotowuje konspekt

zajęć dla kobiet

w połogu prawidłowym

Zbiera informacje

niezbędne do planowania

ćwiczeń dla kobiet

w połogu prawidłowym

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

– monitoruje przebieg zajęć, w tym intensywność i technikę wykonywania ćwiczeń, uwzględniając posiadane informacje dotyczące przebiegu porodu

i połogu oraz stanu zdrowia uczestniczki,

– w razie potrzeby stosuje opcje trudności i intensywności ćwiczeń, dostosowując do samopoczucia i możliwości uczestniczki,

Poszczególne efekty

uczenia się

Nadzoruje przebieg zajęć

ruchowych w połogu

prawidłowym

Monitor Polski

Zestaw 3. Realizowanie zajęć ruchowych dla kobiet w połogu prawidłowym

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

Poszczególne efekty

uczenia się

Zestaw 2. Planowanie programu ćwiczeń dla kobiet w połogu prawidłowym

Opisuje zalecenia

i zasady dotyczące

planowania

i prowadzenia ćwiczeń

w połogu prawidłowym

– przed rozpoczęciem zajęć pyta uczestniczkę o samopoczucie oraz przypomina o symptomach wymagających natychmiastowego przerwania ćwiczeń,

– instruuje uczestniczkę w zakresie wykonywania ćwiczeń w połogu (w tym aerobowych, kształtujących siłę i wytrzymałość mięśniową, z uwzględnieniem ćwiczeń na mięśnie brzucha, ćwiczeń dna miednicy, korygujących postawę ciała, rozciągających, oddechowych i relaksacyjnych) w sposób

zrozumiały dla uczestniczki, stosując fachową terminologię,

– demonstruje wzorcową technikę ćwiczeń w połogu (w tym aerobowych, kształtujących siłę i wytrzymałość mięśniową, korygujących postawę

ciała i rozciągających i oddechowych),

– stosuje narzędzia komunikacji i motywacji typowe dla prowadzenia zajęć ruchowych, w tym wykorzystując pochwały, informując o korzyściach

związanych z wykonywaniem ćwiczeń, zachęcając do kontynuowania aktywności fizycznej przez całe życie.

– uzasadnia potrzebę wykonywania ćwiczeń w połogu, wyjaśniając pozytywny wpływ ćwiczeń oraz negatywny wpływ hipokinezji na zdrowie matki

i przebieg połogu,

– kwestionuje powszechnie występujące mity dot. wykonywania ćwiczeń w połogu (np. konieczność czekania z rozpoczęciem ćwiczeń do zakończenia krwawienia połogowego, powodowanie kwaśnego smaku mleka przez intensywne ćwiczenia fizyczne matki) w oparciu o naukowe dowody,

– rzeczowo odpowiada na wątpliwości lub odmienne stanowisko uczestniczki, odwołując się do rzetelnych źródeł informacji.

– przekazuje uczestniczkom informacje dotyczące zasad wykonywania ćwiczeń w połogu (w tym na temat bezpieczeństwa, symptomów wymagających

natychmiastowego przerwania ćwiczeń, zalecanego stroju, obuwia i sprzętu, materiałów higienicznych stosowanych do ćwiczeń w połogu i laktacji),

– przekazuje uczestniczkom informacje o korzyściach z poszczególnych ćwiczeń dla zdrowia i samopoczucia matki (np. wskazuje ćwiczenia dla

prewencji bólów pleców, nietrzymania moczu, poprawiające krążenie krwi),

– dla ćwiczeń zaplanowanych do samodzielnego wykonywania przez uczestniczkę przekazuje informacje dotyczące ich techniki, intensywności,

dozowania i częstości oraz w zakresie organizacji miejsca i sprzętu do ćwiczeń.

Dyskutuje na temat

ćwiczeń w połogu

Realizuje działania

edukacyjno-informacyjne nt. ćwiczeń

w połogu podczas

prowadzonych zajęć

– 4 –

1. Etap weryfikacji

1.1. Metody

Do weryfikacji efektów uczenia się z zestawu 1 „Opisywanie podstaw planowania i prowadzenia ćwiczeń dla kobiet w połogu prawidłowym” stosuje się test teoretyczny.

Do weryfikacji efektów uczenia się zestawu 2 „Planowanie programu ćwiczeń dla kobiet w połogu prawidłowym” stosuje się

– obserwację w warunkach symulowanych spotkania z uczestniczką przed rozpoczęciem ćwiczeń w połogu, w tym przeprowadzenia wstępnego wywiadu,

– zadanie praktyczne polegające na samodzielnym przygotowaniu konspektu 30-minutowych zajęć ruchowych dla kobiet w połogu w formie pisemnej wraz z propozycjami

modyfikacji dla sytuacji określonych w opisie przypadku uczestniczki zajęć.

Monitor Polski

4. Ramowe wymagan ia dotyczące metod p rzeprowadz ania walidacji, osób przeprowadzaj ąc yc h walidac j ę or az w ar unków or ganiz ac yj nyc h

i materialn ych ni ezb ęd n ych do prawidłowego i bezpiecznego przeprowadzania walidac j i

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

Poszczególne efekty

uczenia się

Zestaw 4. Promowanie wykonywania ćwiczeń w połogu

Prowadzi zajęcia

ruchowe dla kobiet

w połogu prawidłowym

– koryguje niepoprawnie wykonywane ćwiczenia przez uczestniczkę, w szczególności wyjaśniając znaczenie zmiany techniki dla prewencji lub

niwelowania dolegliwości połogowych,

– omawia z uczestniczką ćwiczenia zaplanowane do samodzielnego wykonania poza salą treningową albo bez udziału instruktora.

Do walidacji może przystąpić osoba posiadająca

1) kwalifikację instruktora lub trenera dowolnej formy aktywności fizycznej. Akceptowane są kwalifikacje instruktorskie i trenerskie uzyskane zgodnie z prawem obowiązującym przed wejściem w życie ustawy o sporcie w 2010 r. deregulującej zawód instruktora rekreacji ruchowej oraz ustawy o zmianie ustaw regulujących wykonywanie

niektórych zawodów w 2013 r., deregulującej zawody instruktora i trenera sportu, a także kwalifikacje uzyskane po 2010 r., potwierdzone przez akademie wychowania

fizycznego, związki i federacje sportowe, podmioty akredytowane przez międzynarodowe organizacje reprezentatywne dla danego obszaru sportu oraz instytucje mające

uprawnienia do certyfikowania kadr sportu zgodnie ze Zintegrowanym Systemem Kwalifikacji. W przypadku kwalifikacji instruktorskich lub trenerskich nadawanych

przez inne niż wymienione organizacje dokumenty potwierdzające umiejętności będą poddawane osobnej weryfikacji;

2) co najmniej wykształcenie średnie lub ukończone studia wyższe o kierunku rekreacja ruchowa, sport, wychowanie fizyczne, fizjoterapia lub pokrewnym;

5. Warun ki , jak ie mu si spełn iać os oba przystęp u jąca do walidacji

2. Etapy identyfikowania i dokumentowania

Nie określa się wymagań do tych etapów.

Monitor Polski

1.3. Warunki organizacyjne i materialne

Warunki organizacyjne i materialne, niezbędne do prawidłowego prowadzenia walidacji

– sala do przeprowadzenia testu teoretycznego i do obserwacji w warunkach symulowanych wywiadu z uczestniczką,

– sala sportowa wraz z typowym sprzętem sportowym (np. maty, piłki gumowe, hantle, gumy oporowe, sprzęt nagłaśniający do odtwarzania muzyki),

– co najmniej jedna ochotniczka uczestnicząca w symulacjach.

1.2. Zasoby kadrowe

Weryfikację efektów uczenia się przeprowadza komisja składająca się z co najmniej trzech osób, które łącznie spełniają wskazane kryteria (każda osoba z komisji spełnia co

najmniej jedno kryterium)

– ukończyły studia wyższe o kierunku rekreacja ruchowa, sport, wychowanie fizyczne, fizjoterapia lub pokrewnym,

– posiadają co najmniej 5-letnie doświadczenie w prowadzeniu zajęć ruchowych w połogu lub posiadają co najmniej 5-letnie doświadczenie w szkoleniu (w tym egzaminowaniu)

instruktorów, trenerów, fizjoterapeutów i in. w zakresie prowadzenia zajęć ruchowych w połogu.

Dodatkowo co najmniej jeden z członków komisji posiada doświadczenie w zakresie działań związanych z wdrażaniem Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji oraz uczestniczył

w co najmniej dwóch procesach walidacyjnych z obszaru sportu, zgodnych z założeniami Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji.

Te same wymogi powinny spełnić osoby projektujące walidację dla niniejszej kwalifikacji.

Do weryfikacji efektów uczenia się zestawu 3 „Realizowanie zajęć ruchowych dla kobiet w połogu prawidłowym” stosuje się obserwację w warunkach symulowanych prowadzenia 30-minutowych zajęć ruchowych dla kobiet w połogu, zawierających ćwiczenia aerobowe, kształtujące siłę i wytrzymałość mięśniową, korygujące postawę ciała, a także

rozciągające i oddechowe.

Do weryfikacji efektów uczenia się zestawu 4 „Promowanie wykonywania ćwiczeń w połogu” stosuje się obserwację w warunkach symulowanych dyskusji prowadzonej

z uczestniczką zajęć.

Obserwacja w warunkach symulowanych może być każdorazowo uzupełniona rozmową z komisją walidacyjną, zwaną dalej „komisją”.

Dopuszcza się stosowanie analizy dowodów lub deklaracji w weryfikacji części lub wszystkich efektów uczenia się.

Nie rzadziej niż raz na 10 lat

9. Termin dokon ywani a p rzegląd u k walifikacji, z u względnieniem terminu, o którym m owa w ar t . 27 ust . 1 ust aw y z dnia 22 gr udnia

2015 r. o Zin tegrowan ym Systemie Kwalifik acji

Monitor Polski

O uprawnienie do certyfikowania niniejszej kwalifikacji może ubiegać się podmiot, który spełnia co najmniej jeden z poniższych warunków

– jest wnioskodawcą włączenia niniejszej kwalifikacji do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji,

– posiada co najmniej 5-letnie doświadczenie w prowadzeniu szkoleń ukierunkowanych na osiąganie efektów uczenia się zdefiniowanych dla niniejszej kwalifikacji,

– posiada co najmniej 5-letnie doświadczenie w prowadzeniu walidacji efektów uczenia się zdefiniowanych dla niniejszej kwalifikacji.

8. Dod atkowe warun ki, które muszą spełniać p odmio ty ubiegające się o uprawnienie do c e r t yf ikowania na podst aw ie ar t . 41 ust . 1 ust aw y

z d n ia 22 gru dn ia 2015 r. o Z integrowanym S ystem ie Kwalifikacji (Dz. U. z 2020 r. poz . 226 or az z 2023 r . poz . 2005)

Certyfikat jest ważny 5 lat. Ważność dokumentu zostanie przedłużona po uzyskaniu pozytywnej oceny z testu teoretycznego.

7. Okres ważności certyfik atu kwali fikacji wolnorynkowej oraz warunki przedłużenia waż nośc i

Brak innych, poza pozytywnym wynikiem walidacji, warunków uzyskania kwalifikacji wolnorynkowej

6. In ne, poza pozytywn ym wyn iki em walid acji, waru nki uzyskania kwalifikacji wolnorynkowe j

3) zaświadczenie o ukończeniu szkolenia z zakresu udzielania pomocy przedmedycznej w ciągu ostatnich trzech lat;

4) oświadczenie o niekaralności związanej z wykonywaniem działalności zawodowej w obszarze objętym kwalifikacją;

5) zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do wzmożonej aktywności fizycznej.