Uchwała nr 173/2024 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie wytycznych dla terytorialnych komisji wyborczych dotyczących ustalania wyników głosowania i wyników wyborów do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast zarządzonych na dzień 7 kwietnia 2024 r.

§ 1. Ustala się wytyczne dla terytorialnych komisji wyborczych dotyczące ustalania wyników głosowania i wyników

wyborów do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast zarządzonych na dzień 7 kwietnia 2024 r., stanowiące załącznik do uchwały.

Załącznik nr 1

Załącznik nr 1

WZÓR

WZÓR

Uchwała

....................... Komisji Wyborczej w .......................................

(nazwa)

(miejscowość)

z dnia .............................. 2024 r.

o przeprowadzeniu ponownego głosowania w wyborach

............................................................................

(wójta, burmistrza, prezydenta – nazwa gminy lub miasta)*)

w dniu 21 kwietnia 2024 r.

Na podstawie art. 473 § 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy

(Dz. U. z 2023 r. poz. 2408) .................................. Komisja Wyborcza w ………………

(nazwa)

(miejscowość)

stwierdza, co następuje

§ 1.

1. W wyborach przeprowadzonych w dniu 7 kwietnia 2024 r. żaden z .....................

(liczba)

kandydatów nie został wybrany na ........................................................................,

(wójta, burmistrza, prezydenta – nazwa gminy lub miasta)*)

ponieważ nie otrzymał więcej niż połowy ważnie oddanych głosów.

2. W dniu 21 kwietnia 2024 r. zostanie przeprowadzone ponowne głosowanie

na dwóch kandydatów, którzy otrzymali największą liczbę ważnych głosów.

3. Kandydatami na ............................................. w ponownym głosowaniu są

(wójta, burmistrza, prezydenta)

1)

.........................................................

(nazwisko i imię – imiona)

zgłoszony przez ......................................................;

(skrót nazwy komitetu wyborczego)

2)

.........................................................

(nazwisko i imię – imiona)

zgłoszony przez ......................................................

(skrót nazwy komitetu wyborczego)

4. Głosowanie zostanie przeprowadzone w godzinach od 7.00 do 21.00 w tych samych

lokalach wyborczych, co w dniu 7 kwietnia 2024 r.

§ 2.

1.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega podaniu do publicznej

wiadomości przez rozplakatowanie na obszarze gminy.

2.

Druk i rozplakatowanie uchwały zapewni .............................................................

(wójt, burmistrz, prezydent – nazwa gminy lub miasta)*)

Przewodniczący

............................ Komisji Wyborczej

(nazwa)

w ...............................

(miejscowość)

(pieczęć

Komisji)

...................................

(imię i nazwisko)

______________

*) Wpisać odpowiednio.

ZałącznikZałącznik

nr 2 nr 2

WZÓR

WZÓR

Uchwała

....................... Komisji Wyborczej w .......................................

(nazwa)

(miejscowość)

z dnia .............................. 2024 r.

o przeprowadzeniu ponownego głosowania w wyborach

............................................................................

(wójta, burmistrza, prezydenta – nazwa gminy lub miasta)*)

w dniu 21 kwietnia 2024 r.

tylko na jednego kandydata

Na podstawie art. 473 § 4 w związku z § 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks

wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408) ............................................... Komisja Wyborcza

(nazwa)

w ……………………

(miejscowość)

stwierdza, co następuje

§ 1.

1. W wyborach przeprowadzonych w dniu 7 kwietnia 2024 r. żaden z .........................

(liczba)

kandydatów nie został wybrany na ............................................................................,

(wójta, burmistrza, prezydenta – nazwa gminy lub miasta)*)

ponieważ nie otrzymał więcej niż połowy ważnie oddanych głosów.

2. Kandydatami uprawnionymi do udziału w ponownym głosowaniu w dniu

21 kwietnia 2024 r. byli następujący kandydaci, którzy otrzymali największą liczbę

głosów

– …………………………………….. zgłoszony przez …………...……………….

– …………………………………….. zgłoszony przez ……………………………

3. Ze względu na śmierć/wycofanie zgody na kandydowanie/utratę prawa

wybieralności* przez kandydata …………………………………………………

(nazwisko i imię)

W ponownym głosowaniu weźmie udział jeden kandydat

……………………………………….. zgłoszony przez …………………………

(nazwisko i imię)

4. Głosowanie zostanie przeprowadzone w dniu 21 kwietnia 2024 r. w godzinach

od 7.00 do 21.00 w tych samych lokalach wyborczych, co w dniu 7 kwietnia 2024 r.

§ 2.

1. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega podaniu do publicznej

wiadomości przez rozplakatowanie na obszarze gminy.

2. Druk i rozplakatowanie uchwały zapewni .............................................................

(wójt, burmistrz, prezydent – nazwa gminy lub miasta)*)

Przewodniczący

............................ Komisji Wyborczej

(nazwa)

w ...............................

(miejscowość)

(pieczęć Komisji)

...................................

(imię i nazwisko)

_________

*) Wpisać odpowiednio.

§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega ogłoszeniu.

Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej: S. Marciniak

Państwowej Komisji Wyborczej

z dnia 25 marca 2024 r. (M.P. poz. …)

WYTYCZNE DLA TERYTORIALNYCH

KOMISJI WYBORCZYCH

Monitor Polski

– 2 –

Poz. 262

DOTYCZĄCE USTALANIA WYNIKÓW GŁOSOWANIA

I WYNIKÓW

załącznik do wzoru protokołu z wyborów stanowiącego załącznik nr 1

do uchwały w sprawie protokołów).

Gminna komisja wyborcza w przypadku wątpliwości powinna sprawdzić dane

zawarte w wydruku z wyliczeniami dokonanymi inną metodą. Jeżeli dane

z wyliczeń dokonanych w różny sposób nie są identyczne, należy wyjaśnić i usunąć

przyczynę rozbieżności.

W przypadku sporządzania zestawień ręcznie gminna komisja wyborcza sumuje

dane liczbowe z protokołów głosowania w obwodach i sporządza zestawienia

głosowania oddzielnie dla każdego okręgu wyborczego.

Po uzyskaniu wydruków komputerowych zestawień dla wszystkich okręgów,

w których przeprowadzono głosowanie (lub po ich sporządzeniu w sposób ręczny),

gminna komisja wyborcza przystępuje do sporządzenia protokołu z wyborów

według wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały w sprawie protokołów.

Gminna komisja wyborcza drukuje z systemu teleinformatycznego Wsparcie

Organów Wyborczych (WOW) protokół z wyborów. Gminna komisja wyborcza

przed podpisaniem protokołu – w przypadku wątpliwości – powinna sprawdzić

dane zawarte w wydruku z wyliczeniami dokonanymi inną metodą. Jeżeli dane

z wyliczeń dokonanych w różny sposób nie są identyczne, należy wyjaśnić i usunąć

przyczynę rozbieżności.

Sporządzając protokół w sposób ręczny gminna komisja wyborcza, po wypełnieniu

części ogólnej i pkt I protokołu, w pkt II.A protokołu wpisuje liczbę i numery

okręgów, w których nie przeprowadzono wyborów z powodu braku kandydatów

i stwierdza, ile mandatów pozostaje nieobsadzonych.

Punkt II.B wypełnia się wtedy, gdy w okręgu zarejestrowano jedną listę

kandydatów. Za wybranego bez głosowania uznaje się kandydata z tej listy

(art. 380 Kodeksu wyborczego).

Punkt III wypełnia się, wpisując dane zbiorcze z głosowania z poszczególnych

protokołów głosowania w obwodzie.

Punkt

IV

wypełnia

się,

wpisując

dane

z

poszczególnych

zestawień

oraz protokołów z obsadzenia mandatów bez głosowania (o których mowa

w dalszej części wytycznych). W punkcie tym ujmuje się dane dotyczące

wszystkich okręgów wyborczych na obszarze gminy w kolejności ich numerów.

Punkt IV.A wypełnia się w zależności od zaistnienia opisanych w nich sytuacji.

Dotyczą one wskazania kandydata, który uzyskuje mandat w razie równej liczby

głosów. W przypadku losowania kandydata, który uzyskał mandat, w punkcie tym

opisuje się również przebieg losowania.

W pkt IV.B wpisuje się dane dotyczące obsadzenia mandatu w danym okręgu

wyborczym bez głosowania.

Punkt IV.C wypełnia się w sytuacji, gdy w danym okręgu wyborów

nie przeprowadzono.

Do protokołu gminna komisja wyborcza załącza zestawienia wyników głosowania

z okręgów wyborczych oraz ewentualnie protokół (protokoły) obsadzenia

mandatów radnych bez głosowania.

Protokół z obsadzenia mandatów radnych bez głosowania gminna komisja

wyborcza sporządza, jeżeli w okręgu wyborczym zarejestrowano jedną listę

kandydatów (jednego kandydata). Protokół ten sporządza się według załącznika

nr 7 do uchwały w sprawie protokołów, odrębnie dla każdego okręgu, w którym

nie przeprowadzono głosowania.

Protokół podpisują wszyscy obecni członkowie gminnej komisji wyborczej.

Ponadto każda strona protokołu jest parafowana przez wszystkich obecnych jej

członków. Należy zwrócić uwagę, aby parafy członków gminnej komisji

wyborczej nie zostały umieszczone na symbolu kontrolnym lub kodzie

kreskowym umieszczonym na protokole głosowania zamieszczonym na dole

każdej strony protokołu.

Wyniki wyborów gminna komisja wyborcza niezwłocznie podaje do publicznej

wiadomości przez wywieszenie jednego egzemplarza protokołu z wyborów

wraz z zestawieniami wyników głosowania w okręgu wyborczym w swojej

siedzibie.

Czynności miejskich komisji wyborczych w miastach na prawach powiatu

18. W pierwszej kolejności miejska komisja wyborcza przystępuje do ustalenia

wyników wyborów prezydenta miasta oraz sporządzenia protokołu wyników

głosowania i wyników wyborów, wykonując takie same czynności, jak gminne

komisje wyborcze w gminach liczących do 20 000 mieszkańców.

19. Następnie miejska komisja wyborcza ustala wyniki głosowania do sejmiku

województwa na obszarze miasta na prawach powiatu lub okręgu wyborczego.

Ustalenia tego miejska komisja wyborcza dokonuje na podstawie protokołów

głosowania w obwodach w wyborach do sejmiku województwa otrzymanych

od wszystkich komisji obwodowych. Przy ustalaniu zbiorczych wyników

głosowania w wyborach do sejmiku województwa komisja obowiązana

jest korzystać z systemu teleinformatycznego Wsparcie Organów Wyborczych

(WOW).

Miejska komisja wyborcza drukuje protokół zbiorczych wyników głosowania

do sejmiku województwa na obszarze miasta na prawach powiatu lub okręgu

wyborczego, sporządzony według wzoru stanowiącego załącznik nr 5 do uchwały

w sprawie protokołów.

Miejska komisja wyborcza w przypadku wątpliwości powinna sprawdzić dane

zawarte w wydruku z wyliczeniami dokonanymi inną metodą. Jeżeli dane

z wyliczeń dokonanych w różny sposób nie są identyczne, należy wyjaśnić i usunąć

przyczynę rozbieżności.

W przypadku sporządzania protokołu ręcznie miejska komisja wyborcza sumuje

odpowiednie dane liczbowe z protokołów głosowania.

Protokół podpisują wszyscy obecni członkowie miejskiej komisji wyborczej.

Ponadto każda strona protokołu jest parafowana przez wszystkich obecnych

członków tej komisji. Należy zwrócić uwagę, aby parafy członków miejskiej

komisji wyborczej nie zostały umieszczone na symbolu kontrolnym lub kodzie

kreskowym umieszczonym na protokole głosowania zamieszczonym na dole

każdej strony protokołu.

Jeden egzemplarz protokołu zbiorczych wyników głosowania w wyborach

do sejmiku województwa na obszarze miasta na prawach powiatu lub okręgu

wyborczego miejska komisja wyborcza pakuje w pakiet, opisuje i pieczętuje,

a następnie doręcza wojewódzkiej komisji wyborczej.

Wyniki głosowania miejska komisja wyborcza niezwłocznie podaje do publicznej

wiadomości przez wywieszenie protokołu w swojej siedzibie.

20. Po ustaleniu wyników głosowania do sejmiku województwa miejska komisja

wyborcza w mieście na prawach powiatu ustala wyniki wyborów do rady

miasta na prawach powiatu.

Miejska komisja wyborcza drukuje komputerowe zestawienie wyników

głosowania i podziału mandatów w okręgu wyborczym, osobno dla każdego okręgu

wyborczego (według wzoru stanowiącego załącznik do wzoru protokołu

z wyborów stanowiącego załącznik nr 2 do uchwały w sprawie protokołów).

Miejska komisja wyborcza w przypadku wątpliwości powinna sprawdzić dane

zawarte w wydruku z wyliczeniami dokonanymi inną metodą. Jeżeli dane

z wyliczeń dokonanych w różny sposób nie są identyczne, należy wyjaśnić i usunąć

przyczynę rozbieżności.

Sporządzając zestawienie wyników głosowania dla każdego okręgu wyborczego

w sposób ręczny, miejska komisja wyborcza sumuje dane z protokołów głosowania

i wpisuje je w odpowiednie rubryki zestawienia.

Miejska komisja wyborcza ustala, listy których komitetów wyborczych uczestniczą

w podziale mandatów.

W pkt 13 wpisuje się informację na temat list biorących udział w podziale

mandatów w danym okręgu wyborczym.

Należy mieć na uwadze, że w podziale mandatów uczestniczą tylko listy

kandydatów tych komitetów wyborczych, na których listy w skali miasta

na prawach powiatu oddano co najmniej 5 % ważnych głosów.

Jeżeli 5 % z liczby ważnie oddanych głosów jest liczbą ułamkową, wówczas

liczbą głosów stanowiącą co najmniej 5 % ważnie oddanych głosów

jest ta liczba zaokrąglona w górę (do jedności).

Następnie miejska komisja wyborcza wylicza i wpisuje w zestawieniu ilorazy

wyborcze (obliczone z dokładnością do czterech miejsc po przecinku) dla każdej

listy uczestniczącej w podziale mandatów w okręgu (pkt 14 zestawienia). Listy

te szereguje się według numerów.

Wyliczenia dokonuje się, dzieląc liczbę głosów łącznie oddanych w okręgu na daną

listę (liczba z pkt 12 zestawienia) kolejno przez 1, 2, 3, 4, 5 itd., wyliczając

dla każdej listy tyle ilorazów, ile mandatów jest w danym okręgu. Tak wyliczone

ilorazy szereguje się w kolejności od największego, wpisując je w pkt 15

zestawienia.

Przykładowe wyliczenie ilorazów dla okręgu 6-mandatowego, w którym 5 list

uczestniczy w podziale mandatów

Lista nr 3

Liczba głosów oddanych na listę nr 3 – X = 100

Wyliczone ilorazy wyborcze

X : 1 = 100,0000

X : 2 = 50,0000

X : 3 = 33,3333

X : 4 = 25,0000

X : 5 = 20,0000

X : 6 = 16,6667

List nr 8

Liczba głosów oddanych na listę nr 8 – X = 105

Wyliczone ilorazy wyborcze

X : 1 = 105,0000

X : 2 = 52,5000

X : 3 = 35,0000

X : 4 = 26,2500

X : 5 = 21,0000

X : 6 = 17,5000

Lista nr 13

Liczba głosów oddanych na listę nr 13 – X = 303

Wyliczone ilorazy wyborcze

X : 1 = 303,0000

X : 2 = 151,5000

X : 3 = 101,0000

X : 4 = 75,7500

X : 5 = 60,6000

X : 6 = 50,5000

Lista nr 14

Liczba głosów oddanych na listę nr 14 – X = 108

Wyliczone ilorazy wyborcze

X : 1 = 108,0000

X : 2 = 54,0000

X : 3 = 36,0000

X : 4 = 27,0000

X : 5 = 21,6000

X : 6 = 18,0000

Lista nr 15

Liczba głosów oddanych na listę nr 15 – X = 215

Wyliczone ilorazy wyborcze

X : 1 = 215,0000

X : 2 = 107,5000

X : 3 = 71,6667

X : 4 = 53,7500

X : 5 = 43,0000

X : 6 = 35,8333

Biorąc pod uwagę powyższe wyliczenia, szereg kolejno największych liczb

(ilorazów wyborczych) jest następujący

1) 303,0000 odpowiada liście nr 13;

2) 215,0000 odpowiada liście nr 15;

3) 151,5000 odpowiada liście nr 13;

4) 108,0000 odpowiada liście nr 14;

5) 107,5000 odpowiada liście nr 15;

6) 105,0000 odpowiada liście nr 8.

Jeżeli dwie lub więcej list uzyskało ilorazy równe ostatniej liczbie z liczb

uszeregowanych w podany wyżej sposób, a tych list jest więcej niż mandatów

do rozdzielenia, należy stosować kolejne kryteria podziału mandatów przewidziane

w art. 444 § 2 Kodeksu wyborczego, wpisując odpowiednie dane w pkt 16, 17 i 18

zestawienia. W przypadku przeprowadzenia losowania listy, która otrzymuje

mandat, w pkt 18 należy również opisać przebieg losowania.

Po sporządzeniu, parafowaniu każdej strony, podpisaniu i opieczętowaniu pieczęcią

miejskiej komisji wyborczej zestawień dla wszystkich okręgów wyborczych,

miejska komisja wyborcza sporządza protokół z wyborów według wzoru

stanowiącego załącznik nr 2 do uchwały w sprawie protokołów.

Miejska komisja wyborcza drukuje protokół. Komisja ta w przypadku wątpliwości

powinna sprawdzić dane zawarte w wydruku z wyliczeniami dokonanymi inną

metodą. Jeżeli dane z wyliczeń dokonanych w różny sposób nie są identyczne,

należy wyjaśnić i usunąć przyczynę rozbieżności.

21. W razie sporządzania protokołu bez wspomagania informatycznego miejska

komisja wyborcza postępuje w sposób następujący

Część ogólną protokołu, tj. pkt II.A i II.B, wypełnia się na podstawie dokumentów

wskazujących okręgi, w których nie przeprowadza się wyborów lub danych

z protokołów z obsadzenia mandatów bez głosowania (o których mowa w dalszej

części wytycznych).

W pkt III należy wpisać dane zbiorcze z głosowania ustalone na podstawie

protokołów głosowania, w tym w pkt III.12 należy wpisać liczbę stanowiącą

co najmniej 5 % wszystkich głosów ważnych, której uzyskanie stanowi warunek

udziału list w podziale mandatów. Liczbę tę ustalono wcześniej w celu stwierdzenia,

które listy biorą udział w podziale mandatów w poszczególnych okręgach.

Następnie wpisuje się informacje o listach komitetów wyborczych, które

uczestniczą w podziale mandatów, gdyż uzyskały co najmniej 5 % ważnych głosów,

oraz informacje o listach komitetów wyborczych, które nie uczestniczą w podziale

mandatów, gdyż nie uzyskały co najmniej 5 % ważnych głosów.

Na podstawie danych zawartych w zestawieniach miejska komisja wyborcza

wypełnia pkt IV dotyczący wszystkich okręgów wyborczych na obszarze gminy

w kolejności ich numerów.

Punkty IV.B i IV.C wypełnia się w zależności od zaistnienia opisanych w nich

sytuacji. Dotyczą one wskazania kandydata, który uzyskuje mandat w razie równej

liczby głosów. W przypadku losowania kandydata, który uzyskał mandat,

w pkt IV.C opisuje się również przebieg losowania.

Punkty od IV.D do IV.F wypełnia się w sytuacjach opisanych w tych punktach,

jeżeli w danym okręgu wyborczym pozostają nieobsadzone mandaty.

Do protokołu miejska komisja wyborcza załącza zestawienia wyników głosowania

z okręgów wyborczych oraz ewentualnie protokół (protokoły) obsadzenia

mandatów radnych bez głosowania.

22. Protokół z obsadzenia mandatów radnych bez głosowania miejska komisja

wyborcza sporządza, jeżeli w okręgu wyborczym liczba wszystkich

zarejestrowanych kandydatów była równa lub mniejsza od liczby radnych

wybieranych w danym okręgu wyborczym. Protokoły te sporządza się według

załącznika nr 7 do uchwały w sprawie protokołów, odrębnie dla każdego okręgu,

w którym nie przeprowadzono głosowania.

Protokół podpisują wszyscy obecni członkowie danej komisji. Ponadto każda

strona protokołu jest parafowana przez wszystkich obecnych jej członków. Należy

zwrócić uwagę, aby parafy członków miejskiej komisji wyborczej nie zostały

umieszczone na symbolu kontrolnym lub kodzie kreskowym umieszczonym na

protokole głosowania zamieszczonym na dole każdej strony protokołu.

Wyniki wyborów miejska komisja wyborcza niezwłocznie podaje do publicznej

wiadomości przez wywieszenie jednego egzemplarza protokołu z wyborów

wraz z zestawieniami wyników głosowania i podziału mandatów w okręgu

wyborczym w swojej siedzibie.

Czynności gminnych komisji wyborczych w gminach liczących powyżej

20 000 mieszkańców niebędących miastami na prawach powiatu

23. Gminne komisje wyborcze w gminach liczących powyżej 20 000 mieszkańców

niebędących miastami na prawach powiatu ustalając wyniki wyborów do rady,

wykonują takie same czynności, jak miejskie komisje wyborcze ustalające

wyniki wyborów do rad miast na prawach powiatu, według wzoru stanowiącego

załącznik nr 2 do uchwały w sprawie protokołów.

Należy mieć na uwadze, że w podziale mandatów w gminach liczących powyżej

20 000 mieszkańców niebędących miastami na prawach powiatu uczestniczą

tylko listy kandydatów tych komitetów wyborczych, na których listy w skali

danej gminy oddano co najmniej 5 % ważnych głosów.

Czynności dzielnicowych komisji wyborczych

24. Dzielnicowe komisje wyborcze ustalając wyniki wyborów do rady dzielnicy,

wykonują takie same czynności, jak miejskie komisje wyborcze ustalające

wyniki wyborów do rad miast na prawach powiatu, według wzoru stanowiącego

załącznik nr 3 do uchwały w sprawie protokołów.

Należy mieć na uwadze, że w podziale mandatów w dzielnicy uczestniczą tylko

listy kandydatów tych komitetów wyborczych, na których listy w skali danej

dzielnicy oddano co najmniej 5 % ważnych głosów.

Czynności powiatowych komisji wyborczych

25. Przed ustaleniem wyników głosowania i wyników wyborów do rady powiatu

powiatowe komisje wyborcze ustalają wyniki głosowania do sejmiku

województwa na obszarze powiatu lub okręgu wyborczego, wykonując takie

same czynności jak miejskie komisje wyborcze ustalające wyniki głosowania

do sejmiku województwa na obszarze miasta na prawach powiatu.

26. Po ustaleniu wyników głosowania do sejmiku województwa powiatowe

komisje wyborcze ustalają wyniki wyborów do rady powiatu, wykonując takie

same czynności jak miejskie komisje wyborcze w miastach na prawach powiatu,

z tym że powiatowe komisje wyborcze sporządzają protokół z wyborów

i zestawienia wyników głosowania i podziału mandatów według wzoru

stanowiącego załącznik nr 4 do uchwały w sprawie protokołów.

Czynności wojewódzkich komisji wyborczych

27. Po otrzymaniu protokołów od powiatowych komisji wyborczych i miejskich

komisji wyborczych w miastach na prawach powiatu, które ustaliły wyniki

głosowania na obszarze powiatu lub miasta albo okręgu wyborczego w wyborach

do sejmiku województwa, wojewódzka komisja wyborcza bada prawidłowość

ustalenia zbiorczych wyników głosowania przez powiatowe i miejskie komisje

wyborcze w miastach na prawach powiatu.

28. Następnie wojewódzka komisja wyborcza drukuje zestawienia wyników

głosowania i podziału mandatów w okręgu wyborczym, osobno dla każdego okręgu

wyborczego (według wzoru stanowiącego załącznik do wzoru protokołu

z wyborów stanowiącego załącznik nr 6 do uchwały w sprawie protokołów).

Wojewódzka komisja wyborcza w przypadku wątpliwości powinna sprawdzić dane

zawarte w wydruku z wyliczeniami dokonanymi inną metodą. Jeżeli dane

z wyliczeń dokonanych w różny sposób nie są identyczne, należy wyjaśnić i usunąć

przyczynę rozbieżności.

W przypadku sporządzania zestawień ręcznie wojewódzka komisja wyborcza

postępuje analogicznie, jak miejska komisja wyborcza w mieście na prawach

powiatu.

Po sporządzeniu, podpisaniu i opieczętowaniu zestawień dla wszystkich okręgów

wyborczych wojewódzka komisja wyborcza sporządza protokół z wyborów według

wzoru stanowiącego załącznik nr 6 do uchwały w sprawie protokołów.

Wojewódzka komisja wyborcza otrzymuje wydruk komputerowy protokołu

z wyborów do sejmiku województwa. Wojewódzka komisja wyborcza może

sprawdzić dane zawarte w wydruku z wyliczeniami dokonanymi inną metodą.

Jeżeli dane z wyliczeń dokonanych w różny sposób nie są identyczne, należy

wyjaśnić i usunąć przyczynę rozbieżności.

29. Sporządzając protokół bez wspomagania informatycznego wojewódzka komisja

wyborcza wykonuje takie same czynności, jak miejskie komisje wyborcze

ustalające wyniki wyborów do miast na prawach powiatu.

30. Protokół podpisują wszyscy obecni członkowie wojewódzkiej komisji wyborczej.

Ponadto każda strona protokołu jest parafowana przez wszystkich obecnych

członków wojewódzkiej komisji wyborczej. Należy zwrócić uwagę, aby parafy

członków

wojewódzkiej

komisji

wyborczej

nie

zostały

umieszczone

na symbolu kontrolnym lub kodzie kreskowym umieszczonym na protokole

głosowania zamieszczonym na dole każdej strony protokołu.

Wyniki

wyborów

wojewódzka

komisja

wyborcza

niezwłocznie

podaje

do publicznej wiadomości przez wywieszenie w swojej siedzibie jednego

egzemplarza protokołu z wyborów oraz zestawień wyników w okręgu wyborczym.

V. Tryb przeprowadzenia losowania

31. Terytorialne komisje wyborcze ustalając wyniki głosowania i wyniki wyborów

w sytuacjach wymagających przeprowadzenia losowania, postępują w sposób niżej

opisany.

O godzinie losowania należy niezwłocznie powiadomić pełnomocników

wyborczych (kandydatów na wójta) z odpowiednim wyprzedzeniem, w celu

umożliwienia im obecności przy tej czynności.

W przypadku losowania w celu ustalenia, który z kandydatów na wójta uzyskuje

mandat lub który z kandydatów dopuszczony jest do wyborów w ponownym

głosowaniu, obecni mogą być również kandydaci, których również należy

powiadomić o terminie losowania.

Nieobecność pełnomocników wyborczych, a w przypadku wyborów wójta –

kandydatów lub pełnomocników wyborczych, nie wstrzymuje przeprowadzenia

losowania.

32. Losowanie prowadzi przewodniczący terytorialnej komisji wyborczej

w obecności członków danej komisji i pełnomocników wyborczych obecnych

przy jej pracach. Czynności losowania dokonuje wyznaczony członek

terytorialnej komisji wyborczej. W razie konieczności ustalenia, w drodze

losowania, która z list uzyskuje mandat, do jednakowych, nieprzezroczystych

kopert lub innych pojemników, zwanych dalej „kopertami”, wkłada się kartki

z numerami list. Po wymieszaniu kopert losuje się jedną z nich. Numer listy

odczytuje się i okazuje obecnym, a wylosowaną kartkę dołącza się do protokołu.

Na żądanie osób obecnych przy losowaniu należy okazać zawartość

niewylosowanych kopert.

33. W razie konieczności ustalenia, w drodze losowania, który z kandydatów

uzyskuje mandat, a w przypadku wyborów wójta również, który

z kandydatów dopuszczony jest do wyborów w ponownym głosowaniu,

do jednakowych, nieprzezroczystych kopert wkłada się kartki z wypisanymi

nazwiskami i imionami tych kandydatów oraz – w przypadku kandydatów

na radnych – numerami list, na których się znajdują. Po wymieszaniu kopert losuje

się jedną z nich. Nazwisko i imię wylosowanego kandydata oraz – ewentualnie

– numer listy odczytuje się i okazuje obecnym, a wylosowaną kartkę dołącza się

do protokołu. Na żądanie osób obecnych przy losowaniu należy okazać zawartość

niewylosowanych kopert.

34. Przebieg przeprowadzonego losowania opisuje się w protokole (art. 443 § 2,

art. 444 § 2, art. 444 § 3 w związku z art. 233 § 2, art. 450, art. 469, art. 473 § 3 i 7

Kodeksu wyborczego).

VI. Przeprowadzenie i ustalenie wyników ponownego głosowania w wyborach

wójta

1. Druk i rozplakatowanie uchwały o przeprowadzeniu ponownego głosowania

w wyborach wójta zapewnia wójt. Uchwałę gminnej komisji wyborczej należy

rozplakatować na obszarze gminy (miasta) niezwłocznie po ustaleniu wyników

wyborów przez gminną komisję wyborczą.

Jednocześnie gminna komisja wyborcza powinna wykonać czynności związane

z zarządzeniem i drukiem kart do głosowania w ponownym głosowaniu, zgodnie

ze wzorem karty do głosowania i w sposób określony w uchwale Państwowej

Komisji Wyborczej z dnia 27 sierpnia 2018 r. w sprawie wzorów kart

do głosowania oraz nakładek na karty do głosowania sporządzonych w alfabecie

Braille'a, w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad

dzielnic m.st. Warszawy oraz w wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów

miast (M.P. poz. 921, 931 i 936 oraz z 2024 r. poz. 97, 173 i 243) i w uchwale

nr 59/2024 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 12 lutego 2024 r. w sprawie

wytycznych i wyjaśnień dotyczących druku i przechowywania kart do głosowania

oraz trybu ich przekazania wraz z nakładkami na karty do głosowania

sporządzonymi w alfabecie Braille’a obwodowym komisjom wyborczym

w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad dzielnic

m.st. Warszawy oraz w wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast

zarządzonych na dzień 7 kwietnia 2024 r. (M.P. poz. 178).

2. Jeżeli jeden z kandydatów wycofa zgodę na kandydowanie, utraci bierne prawo

wyborcze lub umrze, w ponownym głosowaniu bierze udział jeden kandydat

(art. 473 § 4 Kodeksu wyborczego). W takiej sytuacji gminna komisja wyborcza

podejmuje i podaje do publicznej wiadomości uchwałę o konieczności

i przyczynach przeprowadzenia ponownego głosowania na jednego kandydata,

wskazując jego imię i nazwisko i skrót nazwy komitetu wyborczego, który zgłosił

kandydata. Jeden egzemplarz uchwały przekazuje się komisarzowi wyborczemu.

Wzór uchwały gminnej komisji wyborczej stanowi załącznik nr 6 do wytycznych.

3. Ustalenie wyniku wyborów w ponownym głosowaniu przebiega analogicznie

do ustalania wyniku wyborów w pierwszym głosowaniu.

Obecni przy ustalaniu wyników ponownego głosowania mogą być tylko mężowie

zaufania tych komitetów wyborczych, które zgłosiły kandydatów kandydujących

w tym głosowaniu, oraz obserwatorzy społeczni i międzynarodowi obserwatorzy

wyborów.

4. Jeżeli ponowne głosowanie odbywało się na dwóch kandydatów, gminna komisja

wyborcza sporządza protokół według wzoru stanowiącego załącznik nr 10

do uchwały w sprawie protokołów, natomiast w przypadku, gdy ponowne

głosowanie odbywało się na jednego kandydata, gminna komisja wyborcza

sporządza protokół, odpowiednio stosując wzór stanowiący załącznik nr 11 do tej

uchwały.

VII. Sposób przekazywania dokumentów z wyborów właściwemu komisarzowi

wyborczemu

1. Gminna komisja wyborcza, dzielnicowa komisja wyborcza i powiatowa komisja

wyborcza, po ustaleniu wyników głosowania i wyników wyborów w wyborach

do danej rady, jeden egzemplarz protokołu z wyborów wraz z zestawieniami

dotyczącymi każdego okręgu i protokołami z obsadzenia mandatów bez głosowania

oraz protokołami głosowania w obwodach pakuje w pakiet, opisuje i pieczętuje.

Przewodniczący gminnej komisji wyborczej, dzielnicowej komisji wyborczej

i powiatowej komisji wyborczej lub jego zastępca dostarcza zamkniętą kopertę

właściwemu komisarzowi wyborczemu.

2. Gminna komisja wyborcza analogicznie postępuje także z protokołem wyników

głosowania i wyników wyborów wójta oraz protokołami głosowania z tych

wyborów.

3. Przewodniczący lub zastępca powiatowej komisji wyborczej i miejskiej komisji

wyborczej w mieście na prawach powiatu ponadto przekazuje, w zaklejonej

i opieczętowanej kopercie, komisarzowi wyborczemu właściwemu w zakresie

czynności o charakterze ogólnowojewódzkim, protokół głosowania do sejmiku

województwa na obszarze powiatu lub miasta na prawach powiatu lub okręgu

wyborczego.

4. Wojewódzka komisja wyborcza jeden egzemplarz protokołu wyników z wyborów

do sejmiku województwa wraz z zestawieniami, a także protokoły wyników

głosowania na obszarze powiatu (miasta na prawach powiatu, okręgu wyborczego)

sporządzone przez powiatowe komisje wyborcze (bądź miejskie w miastach

na prawach powiatu) pakuje w pakiet, pieczętuje i opisuje; następnie

przewodniczący tej komisji lub jego zastępca przekazuje komisarzowi wyborczemu

właściwemu w zakresie czynności o charakterze ogólnowojewódzkim.

VIII. Sprawdzanie przez komisarza wyborczego prawidłowości ustalenia

wyników głosowania i wyników wyborów

1. Komisarz wyborczy, po otrzymaniu protokołów z wyborów wraz z zestawieniami

i protokołami głosowania w obwodach od gminnych komisji wyborczych,

miejskich komisji wyborczych w miastach na prawach powiatu, dzielnicowych

komisji wyborczych, powiatowych komisji wyborczych i wojewódzkich komisji

wyborczych, sprawdza prawidłowość ustalenia wyników głosowania i wyników

wyborów do poszczególnych rad oraz wyborów wójtów. W razie stwierdzenia

nieprawidłowości

zarządza

ponowne

ustalenie

wyników

i

zawiadamia

o tym niezwłocznie Państwową Komisję Wyborczą (art. 448 § 2, art. 450, art. 459

§ 1, art. 470 Kodeksu wyborczego).

2. Do czasu uzyskania potwierdzenia od komisarza wyborczego, że przekazane

protokoły sporządzono prawidłowo, każda terytorialna komisja wyborcza pełni

dyżur w sposób wcześniej ustalony z komisarzem wyborczym. Ustalając tryb

pełnienia dyżuru, należy mieć na uwadze konieczność bieżącego kontaktu

z członkami, w sposób umożliwiający zebranie się terytorialnej komisji wyborczej

w regulaminowym składzie w razie potrzeby ponownego ustalenia wyników

głosowania lub wyborów.

IX. Wydanie radnym i wójtom zaświadczeń o wyborze

Właściwa terytorialna komisja wyborcza po stwierdzeniu przez komisarza

wyborczego

prawidłowości

ustalenia

wyników

wyborów

sporządza

dla wybranych radnych zaświadczenia o wyborze na radnego, na właściwych

formularzach, według wzoru ustalonego przez Państwową Komisję Wyborczą

w uchwale w sprawie protokołów (załączniki nr 12, 13 i 14 do uchwały

w sprawie protokołów) i wydaje je radnym.

Gminne komisje

wyborcze

sporządzają

i

wydają

wybranym

wójtom

zaświadczenie o wyborze według wzoru stanowiącego załącznik nr 15 do uchwały

w sprawie protokołów.

X.

Poz. 262

Postępowanie z dokumentami z wyborów

Egzemplarze protokołów i zestawień, które pozostały w terytorialnych komisjach

wyborczych, oraz inne dokumenty powstałe przy ustalaniu wyników (arkusze

pomocnicze, wydruki itp.) pakuje się, pieczętuje, opisuje i tak uporządkowane,

razem z pieczęcią danej komisji przekazuje, za pokwitowaniem, do depozytu

właściwemu urzędnikowi wyborczemu, w sposób uprzednio z nim ustalony.

Dokumenty powiatowych komisji wyborczych oraz wojewódzkich komisji

wyborczych przekazywane są do depozytu urzędnikowi wyborczemu miasta

będącego odpowiednio siedzibą organów powiatu i województwa.

Załączniki do wytycznych dla terytorialnych komisji

Poz. 262

wyborczych

dotyczących ustalania wyników głosowania

i wyników wyborów

do rad gmin, rad powiatów, sejmików

Załączniki do wytycznych dla terytorialnych komisji wyborczych

dotyczących

wyników głosowania

i wyników wyborów

województw i rad

dzielnicustalania

m.st. Warszawy

oraz wyborach

do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad dzielnic

m.st. Warszawy

oraz wyborachmiast

wójtów, zarządzonych

burmistrzów i prezydentów

wójtów, burmistrzów

i prezydentów

miast zarządzonych na dzień 7 kwietnia 2024 r.

na dzień 7 kwietnia 2024 r.

załącznik nr 9 do tej uchwały.

Jeśli w wyborach głosowano na więcej niż jednego kandydata, w pkt I.1–I.12

gminna komisja wyborcza wpisuje sumę odpowiednich liczb z protokołów

głosowania.

W pkt II.13 protokołu gminna komisja wyborcza wpisuje liczbę stanowiącą

więcej niż połowę ważnie oddanych głosów. Liczbę tę ustala się w sposób

następujący: jeżeli liczba ważnie oddanych głosów (pkt I.10) jest

1) parzysta – należy podzielić ją przez 2 i dodać do wyniku dzielenia 1;

2) nieparzysta – należy podzielić ją przez 2 i dodać do wyniku dzielenia 0,5.

W pkt II.14 gminna komisja wyborcza stwierdza, kto został wybrany na wójta.

Jeżeli żaden z kandydatów nie uzyskał wymaganej większości głosów, w pkt II.15

wskazuje się dwóch kandydatów, którzy uzyskali największą liczbę głosów,

a w przypadku równej liczby głosów niepozwalającej na wskazanie dwóch

kandydatów – tego kandydata (lub kandydatów), który uzyskał większość głosów

w większej liczbie obwodów głosowania lub, jeżeli także to kryterium nie pozwala

wyłonić kandydata – kandydata ustalonego w trybie losowania. Jeżeli konieczne

było ustalenie kandydata w trybie losowania, jego przebieg gminna komisja

wyborcza opisuje w pkt II.15 ppkt 3.

W przypadku stwierdzenia, że w wyborach żaden kandydat nie uzyskał

wymaganej większości głosów i nie został wybrany na wójta, gminna komisja

wyborcza, na podstawie art. 473 § 6 Kodeksu wyborczego, w drodze uchwały,

podaje do publicznej wiadomości informację o konieczności i przyczynach

przeprowadzenia ponownego głosowania w dniu 21 kwietnia 2024 r., wskazując

nazwiska i imiona dwóch kandydatów uczestniczących w tym głosowaniu. Jeden

egzemplarz uchwały przekazuje się komisarzowi wyborczemu. Wzór uchwały

gminnej komisji wyborczej stanowi załącznik nr 5 do wytycznych.

Jeśli w wyborach głosowano na jednego kandydata, kandydata uważa się

za wybranego, jeżeli liczba głosów ważnych „za wyborem” (pkt II.11a) stanowi

więcej niż połowę ważnie oddanych głosów (za wyborem i przeciw wyborowi),

obliczoną w sposób wyżej podany (wpisaną w pkt III.12).

Wynik wyborów gminna komisja wyborcza niezwłocznie podaje do publicznej

wiadomości przez wywieszenie jednego egzemplarza protokołu z wyborów

w swojej siedzibie.

17. Wyniki głosowania i wyniki wyborów do rady gminy

Po ustaleniu wyniku wyborów wójta gminna komisja wyborcza przystępuje

do ustalenia wyników wyborów do rady gminy.

Gminna komisja wyborcza otrzymuje wydruk komputerowy zestawień wyników

głosowania osobno dla każdego okręgu wyborczego (według wzoru stanowiącego

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 5 kwietnia 2024 r.

Poz. 262

U C HW A Ł A N R 173/2024

PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

z dnia 25 marca 2024 r.

w sprawie wytycznych dla terytorialnych komisji wyborczych dotyczących ustalania wyników głosowania

i wyników wyborów do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz

wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast zarządzonych na dzień 7 kwietnia 2024 r.

Na podstawie art. 161 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408) oraz

w związku z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1817)

Państwowa Komisja Wyborcza uchwala, co następuje

Załącznik do uchwały nr 173/2024 Państwowej Komisji

Wyborczej z dnia 25 marca 2024 r. (M.P. poz. 262)

WYBORÓW DO RAD GMIN, RAD POWIATÓW, SEJMIKÓW

WOJEWÓDZTW

I RADKOMISJI

DZIELNIC

M.ST. WARSZAWY

ORAZ WYNIKÓW

WYTYCZNE

DLA TERYTORIALNYCH

WYBORCZYCH

DOTYCZĄCE USTALANIA

GŁOSOWANIA I WYNIKÓW WYBORÓW DO RAD GMIN, RAD POWIATÓW, SEJMIKÓW WOJEWÓDZTW

WYBORACH WÓJTÓW, BURMISTRZÓW I PREZYDENTÓW MIAST

I RAD DZIELNIC M.ST. WARSZAWY ORAZ WYBORACH WÓJTÓW, BURMISTRZÓW I PREZYDENTÓW

MIAST ZARZĄDZONYCH

NA DZIEŃ

7 KWIETNIA 2024

R. R.

ZARZĄDZONYCH

NA DZIEŃ

7 KWIETNIA

2024

Ilekroć w wytycznych mowa jest o

1) Kodeksie wyborczym – należy przez to rozumieć ustawę z dnia 5 stycznia 2011 r. –

Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408);

2) systemie teleinformatycznym Wsparcie Organów Wyborczych (WOW) – należy

przez to rozumieć zaakceptowany i zapewniony przez Państwową Komisję

Wyborczą i Krajowe Biuro Wyborcze system teleinformatyczny, o którym mowa

w art. 162 § 3 Kodeksu wyborczego, pomocniczo wykorzystywany przez organy

wyborcze;

3) radzie – należy przez to rozumieć odpowiednio radę gminy (miasta), radę powiatu,

sejmik województwa lub radę dzielnicy m.st. Warszawy;

4) wójcie – należy przez to rozumieć odpowiednio wójta, burmistrza lub prezydenta

miasta;

5) komisji obwodowej – należy przez to rozumieć obwodową komisję wyborczą;

6) terytorialnej komisji wyborczej – należy przez to rozumieć gminną (miejską)

komisję wyborczą, powiatową komisję wyborczą, wojewódzką komisję wyborczą

oraz dzielnicową komisję wyborczą w m.st. Warszawie;

7) gminnej komisji wyborczej – należy przez to rozumieć także miejską komisję

wyborczą;

8) protokole głosowania – należy przez to rozumieć protokoły głosowania

w obwodzie, o których mowa w § 1–9 uchwały nr 29/2024 Państwowej Komisji

Wyborczej z dnia 23 stycznia 2024 r. w sprawie ustalenia wzorów protokołów

sporządzanych przez obwodowe komisje wyborcze, w wyborach do rad gmin, rad

powiatów, sejmików województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz wyborach

wójtów, burmistrzów i prezydentów miast (M.P. poz. 131);

9) uchwale w sprawie protokołów – należy przez to rozumieć uchwałę nr 28/2024

Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 23 stycznia 2024 r. w sprawie ustalenia

wzorów protokołów, zestawień i zaświadczeń o wyborze sporządzanych

przez terytorialne komisje wyborcze w wyborach do rad gmin, rad powiatów,

sejmików województw i rad dzielnic m. st. Warszawy oraz w wyborach wójtów,

burmistrzów i prezydentów miast (M.P. poz. 98);

10) gminnym (miejskim, dzielnicowym) zespole informatycznym, powiatowym

zespole informatycznym oraz wojewódzkim zespole informatycznym – należy

przez to rozumieć także odpowiednio koordynatora gminnego (miejskiego,

dzielnicowego), powiatowego oraz wojewódzkiego ds. informatyki;

11) zespole informatycznym – należy przez to rozumieć gminny (miejski, dzielnicowy)

zespół informatyczny, powiatowy zespół informatyczny oraz wojewódzki zespół

informatyczny, a także odpowiednio koordynatora gminnego (miejskiego,

dzielnicowego) ds. informatyki, koordynatora powiatowego ds. informatyki

oraz koordynatora wojewódzkiego ds. informatyki.

Terytorialne

komisje

wyborcze

przy

wykonywaniu

wszystkich

czynności

obowiązane są korzystać z systemu teleinformatycznego Wsparcie Organów

Wyborczych (WOW).

I. Zadania i czynności terytorialnych komisji wyborczych przed dniem wyborów

i w dniu wyborów w czasie głosowania

1. Terytorialna komisja wyborcza powinna ustalić szczegółowy plan prac

wykonywanych w dniu poprzedzającym wybory i w dniu wyborów oraz zasady

współdziałania z komisjami obwodowymi i odpowiednio: z wójtem, starostą

i marszałkiem województwa, właściwym komisarzem wyborczym, urzędnikiem

wyborczym, a także ze służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo i ład

publiczny. W szczególności należy uwzględnić ewentualną potrzebę pilnego

wydrukowania i dostarczenia do obwodów głosowania obwieszczeń informujących

o zmianach na liście kandydatów, a także nowych kart do głosowania w wyborach

wójta (dotyczy to gminnych i miejskich komisji wyborczych).

2. Protokoły głosowania są dostarczane właściwym terytorialnym komisjom

wyborczym

osobiście

przez

przewodniczącego

komisji

obwodowej

lub jego zastępcę albo przez osobę pisemnie upoważnioną przez przewodniczącego

właściwej terytorialnej komisji wyborczej do odbioru protokołów głosowania

z siedziby komisji obwodowej, w zapieczętowanych kopertach (art. 78 § 1 zdanie

drugie Kodeksu wyborczego). W związku z tym gminna komisja wyborcza

i powiatowa komisja wyborcza ustala również, po uzgodnieniu z organem

obsługującym daną komisję, sposób przekazania protokołów

głosowania

przez komisje obwodowe, tj. czy protokoły głosowania będą dostarczone osobiście

przez przewodniczących komisji obwodowych lub ich zastępców do siedziby

właściwej terytorialnej komisji wyborczej, czy też zostaną przekazane w siedzibie

komisji obwodowej osobie upoważnionej przez przewodniczącego właściwej

terytorialnej komisji wyborczej. Przy dokonywaniu tych ustaleń należy wziąć pod

uwagę wielkość gminy i liczbę obwodów głosowania, tak aby przekazanie

protokołów głosowania odbywało się w sposób płynny. Przewodniczący

terytorialnych komisji wyborczych powinni zwrócić się do komendanta właściwej

miejscowo komendy Policji z prośbą o zabezpieczenie czynności związanych

z przekazywaniem protokołów.

3. Osoby odbierające protokoły głosowania z siedzib komisji obwodowych wykonują

powierzone im czynności na podstawie pisemnego upoważnienia podpisanego przez

przewodniczącego terytorialnej komisji wyborczej, dla której przeznaczone są

protokoły. Odbiór kopert z protokołami głosowania potwierdzają one czytelnym

podpisem. Na pokwitowaniu otrzymania protokołu wpisują informacje: od której

komisji obwodowej, jaki protokół otrzymały oraz datę i godzinę otrzymania koperty

z protokołem głosowania. Otrzymane koperty w stanie nienaruszonym dostarczają

właściwej terytorialnej komisji wyborczej. W celu sprawnej kontroli odbioru kopert

z protokołami osoby przyjmujące protokoły głosowania powinny prowadzić

zestawienie kontrolne otrzymywanych protokołów głosowania według poszczególnych

obwodów.

4. W przeddzień i w dniu głosowania niezbędne jest pełnienie dyżurów przez członków

terytorialnej komisji wyborczej w celu rozstrzygania spraw związanych z wyborami,

np. podjęcia uchwały o skreśleniu kandydata bądź unieważnieniu rejestracji listy,

a także udzielania pomocy komisjom obwodowym i podejmowania niezbędnych

działań w razie zaistnienia nieprzewidzianych sytuacji. Terytorialne komisje

wyborcze rozpatrują te sprawy niezwłocznie, podejmują stosowne uchwały

i sporządzają obwieszczenia o dokonanych skreśleniach nazwisk kandydatów

bądź o unieważnieniu rejestracji list.

Obwieszczenie podaje się do publicznej wiadomości oraz wywiesza w widocznym

miejscu w lokalach wyborczych na obszarze właściwych okręgów wyborczych,

a w przypadku skreślenia kandydata na wójta – na obszarze całej gminy.

Terytorialne komisje wyborcze przy wykonywaniu opisanych wyżej czynności

i zadań obowiązane są korzystać z systemu teleinformatycznego Wsparcie Organów

Wyborczych (WOW). W przypadku skreślenia kandydata lub unieważnienia

rejestracji listy kandydatów terytorialna komisja wyborcza poleca niezwłoczne

wprowadzenie tej informacji do tego systemu.

5. W

przypadku

skreślenia

kandydata

lub

unieważnienia

rejestracji

listy

po wydrukowaniu kart do głosowania, w obwieszczeniu, oprócz informacji

o skreśleniu bądź unieważnieniu, podaje się wyjaśnienie o warunkach ważności

głosu oddanego na karcie do głosowania, na której pozostało nazwisko skreślonego

kandydata bądź unieważniona lista (art. 437 § 2 i 3 Kodeksu wyborczego).

6. Terytorialne komisje wyborcze są także obowiązane sprawdzić, w których okręgach

wyborczych głosowanie nie będzie przeprowadzone, oraz w których okręgach

wybory nie odbędą się.

W wyborach do rad głosowania nie przeprowadza się, gdy liczba zarejestrowanych

kandydatów na liście bądź listach jest równa liczbie radnych wybieranych

w tym okręgu lub od niej mniejsza (art. 380 Kodeksu wyborczego). W takim

przypadku gminna komisja wyborcza w gminach liczących do 20 000 mieszkańców

uznaje za wybranych na radnych zarejestrowanych kandydatów. W gminach

liczących powyżej 20 000 mieszkańców, w powiatach, województwach i dzielnicach

m.st. Warszawy terytorialna komisja wyborcza za wybranych radnych uzna

zarejestrowanych kandydatów, jeżeli na listy komitetu wyborczego, który ich zgłosił,

w skali odpowiednio gminy, powiatu, województwa lub dzielnicy m.st. Warszawy,

oddano co najmniej 5 % ważnie oddanych głosów. Jeżeli liczba kandydatów

na radnych jest mniejsza od liczby mandatów, pozostałe mandaty pozostają

nieobsadzone.

II. Przyjmowanie protokołów głosowania od komisji obwodowych

1. Terytorialna komisja wyborcza od zakończenia głosowania musi być przygotowana

do przyjmowania

protokołów

głosowania

od

komisji

obwodowych.

Przy przekazywaniu terytorialnej komisji wyborczej protokołów głosowania mogą

być obecni mężowie zaufania wyznaczeni do komisji obwodowej, jeżeli przybyli

do siedziby terytorialnej komisji wyborczej z osobą przekazującą protokoły

głosowania. Przy dalszych czynnościach terytorialnej komisji wyborczej mogą być

obecni mężowie zaufania i obserwatorzy społeczni wyznaczeni do danej terytorialnej

komisji wyborczej oraz międzynarodowi obserwatorzy wyborów.

2. Przyjmując protokoły głosowania terytorialna komisja wyborcza sprawdza,

czy znajdują się one w zapieczętowanych kopertach. Jeżeli protokoły

głosowania nie zostały dostarczone w zapieczętowanych kopertach, terytorialna

komisja wyborcza zawiadamia o tym niezwłocznie Policję i komisarza

wyborczego.

3. Doręczenie protokołów głosowania odnotowuje się na przygotowanym wcześniej

wykazie obwodów głosowania, następnie protokół głosowania sprawdza się

pod względem poprawności sporządzenia, zwracając uwagę, czy prawidłowo

wpisano numer obwodu i okręgu, liczbę mandatów w tym okręgu, kod terytorialny

gminy oraz czy protokół głosowania jest podpisany przez wymaganą liczbę

członków komisji obwodowej (co najmniej 2/3 jej ustawowego składu) i czy jest

opatrzony właściwą pieczęcią, a także czy na każdej stronie protokołu, z wyjątkiem

strony z podpisami członków komisji obwodowej i stron pustych (dotyczy

to przypadku drukowania dwustronnego), znajdują się parafy członków danej

komisji obwodowej uczestniczących w jego sporządzeniu. W przypadku protokołu

wydrukowanego

w

systemie

teleinformatycznym

Poz. 262

Wsparcie

Organów

Wyborczych (WOW) sprawdza się, czy na każdej stronie znajduje się taki sam

symbol kontrolny systemu informatycznego oraz czy na każdej stronie

wydrukowany jest kod kreskowy, a także czy do protokołu została załączona strona

z kodem QR. W razie wniesienia do protokołu głosowania zarzutów przez mężów

zaufania wyznaczonych do komisji obwodowych lub członków tych komisji należy

sprawdzić, czy komisja obwodowa dołączyła swoje stanowisko, w którym

ustosunkowała się do zarzutów.

O stwierdzeniu braków lub innych uchybień w omawianym zakresie terytorialna

komisja wyborcza zawiadamia pisemnie przewodniczącego komisji obwodowej

i wzywa do ich usunięcia. Wojewódzkie komisje wyborcze sprawdzają w podanym

wyżej zakresie poprawność protokołów zbiorczych wyników głosowania

na obszarze powiatu.

4. Gminne komisje wyborcze, z wyjątkiem miast na prawach powiatu, otrzymują

1) protokoły głosowania w wyborach do rady gminy;

2) protokoły głosowania w wyborach wójta;

3) raport lub raporty ostrzeżeń, jeżeli zostały sporządzone w związku z wyborami

do rady gminy lub wyborami wójta oraz informatyczny nośnik danych

zawierający dane ze wszystkich protokołów głosowania w postaci plików, jeżeli

komisja miała obsługę informatyczną, a dane z protokołów głosowania

nie zostały wcześniej wprowadzone do sieci elektronicznego przekazywania

danych.

5. Dzielnicowe komisje wyborcze w m.st. Warszawie otrzymują

1) protokoły głosowania do rady dzielnicy m.st. Warszawy;

2) raport ostrzeżeń, jeżeli został sporządzony w związku z wyborami do rady

dzielnicy m.st. Warszawy oraz informatyczny nośnik danych zawierający dane

ze wszystkich protokołów głosowania w postaci plików, jeżeli komisja miała

obsługę informatyczną, a dane z protokołów głosowania nie zostały wcześniej

wprowadzone do sieci elektronicznego przekazywania danych.

6. Miejskie komisje wyborcze w miastach na prawach powiatu otrzymują

1) protokoły głosowania w wyborach do rady miasta;

2) protokoły głosowania w wyborach prezydenta miasta;

3) protokoły głosowania w wyborach do sejmiku województwa;

4) raport lub raporty ostrzeżeń, jeżeli zostały sporządzone w związku z wyborami

do rady miasta lub do sejmiku województwa albo wyborami prezydenta miasta

oraz informatyczny nośnik danych zawierający dane ze wszystkich protokołów

głosowania w postaci plików, jeżeli komisja miała obsługę informatyczną, a dane

z protokołów głosowania nie zostały wcześniej wprowadzone do sieci

elektronicznego przekazywania danych.

7. Powiatowe komisje wyborcze otrzymują

1) protokoły głosowania w wyborach do rady powiatu;

2) protokoły głosowania w wyborach do sejmiku województwa;

3) raport lub raporty ostrzeżeń, jeżeli zostały sporządzone w związku z wyborami

do rady powiatu lub wyborami do sejmiku województwa oraz informatyczny

nośnik danych zawierający dane ze wszystkich protokołów głosowania w postaci

plików, jeżeli komisja miała obsługę informatyczną, a dane z protokołów

głosowania nie zostały wcześniej wprowadzone do sieci elektronicznego

przekazywania danych.

8. Wojewódzkie komisje wyborcze otrzymują od powiatowych komisji wyborczych

i od miejskich komisji wyborczych w miastach na prawach powiatu protokoły

zbiorczych wyników głosowania do sejmiku województwa na obszarze powiatu

(miasta na prawach powiatu lub okręgu wyborczego).

Ponadto wraz z kopertami z protokołami głosowania w obwodach terytorialne

komisje wyborcze otrzymują od komisji obwodowych stanowisko w sprawie uwag

wniesionych przez mężów zaufania i członków danej komisji obwodowej

(o ile zostały wniesione).

III. Zakres

stosowania

systemu

teleinformatycznego

Poz. 262

Wsparcie

Organów

Wyborczych (WOW)

1. Zgodnie z uchwałą nr 42/2024 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 7 lutego

2024 r. w sprawie warunków oraz sposobu pomocniczego wykorzystania techniki

elektronicznej w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw

i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz w wyborach wójtów, burmistrzów

i prezydentów miast zarządzonych na dzień 7 kwietnia 2024 r. (M.P. poz. 186)

terytorialna komisja wyborcza dla ustalenia wyników głosowania i wyników

wyborów obowiązana jest korzystać z systemu teleinformatycznego Wsparcie

Organów Wyborczych (WOW).

2. Zespół informatyczny działa pod nadzorem terytorialnej komisji wyborczej. Zespół

ten przyjmie i potwierdzi w systemie teleinformatycznym Wsparcie Organów

Wyborczych (WOW) wyniki głosowania z protokołów głosowania komisji

obwodowych przekazane

1) elektronicznie – bezpośrednio przez komisje obwodowe korzystające

ze wspomagania informatycznego i posiadające łączność internetową;

2) na informatycznym nośniku danych zawierającym dane ze wszystkich

protokołów głosowania w postaci plików, jeżeli komisja obwodowa miała

obsługę informatyczną, a dane z protokołów głosowania nie zostały wcześniej

wprowadzone do sieci elektronicznego przekazywania danych. W takim

przypadku do systemu teleinformatycznego Wsparcie Organów Wyborczych

(WOW) dane z protokołów głosowania z wyborów

a) do rady gminy – wprowadza gminny zespół informatyczny,

b) do rady dzielnicy m.st. Warszawy – wprowadza dzielnicowy zespół

informatyczny,

c) do rady powiatu i do sejmiku województwa – wprowadza powiatowy zespół

informatyczny,

d) w miastach na prawach powiatu dane z wyborów do sejmiku województwa –

wprowadza miejski zespół informatyczny;

3) przez terytorialną komisję wyborczą – z przyjętych przez nią protokołów

głosowania sporządzonych przez te komisje obwodowe, które wcześniej

nie przekazały wyników głosowania w formie, o której mowa w ppkt 1 i 2.

Potwierdzenie wprowadzonych do systemu teleinformatycznego Wsparcie

Organów Wyborczych (WOW) danych o wynikach głosowania z obwodów,

o których mowa w pkt 1 i 2, z danymi z protokołu głosowania przyjętego przez

terytorialną komisję wyborczą polega na wprowadzeniu do tego systemu symbolu

kontrolnego lub kodu kreskowego umieszczonego na protokole głosowania.

Jeżeli po wprowadzeniu danych z protokołu głosowania komisji obwodowej system

teleinformatyczny

Wsparcie

Organów

Wyborczych

(WOW)

wydrukuje

zestawienie ostrzeżeń, terytorialna komisja wyborcza dokonuje analizy tych

ostrzeżeń i podejmuje odpowiednie działania wyjaśniające.

IV. Ustalanie wyników głosowania i wyników wyborów przez terytorialne komisje

wyborcze

Uprawnienia mężów zaufania, obserwatorów społecznych

i międzynarodowych obserwatorów wyborów

1. Przy ustalaniu wyników głosowania i wyników wyborów przez terytorialne

komisje wyborcze mogą być obecni mężowie zaufania oraz obserwatorzy społeczni

(art. 103a § 1 i art. 103c § 2 Kodeksu wyborczego).

2. Mężowie zaufania przed przystąpieniem do swoich czynności przedstawiają

przewodniczącemu terytorialnej komisji wyborczej dokument tożsamości

oraz zaświadczenie podpisane przez pełnomocnika wyborczego lub upoważnioną

przez niego osobę, sporządzone według wzoru ustalonego przez Państwową

Komisję Wyborczą uchwałą nr 65/2023 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia

17 sierpnia 2023 r. w sprawie wzoru zaświadczenia dla męża zaufania

(M.P. poz. 929).

Jeżeli

zaświadczenie

wystawiła

osoba

upoważniona

przez pełnomocnika wyborczego, mąż zaufania okazuje również oryginał

lub kserokopię tego upoważnienia. Na podstawie przedłożonego terytorialnej

komisji wyborczej zaświadczenia, w którym wskazana będzie m.in. nazwa

komitetu

wyborczego,

członek

danej

9

komisji

weryfikuje

uprawnienie

do wyznaczenia męża zaufania przez dany komitet. Sprawdzenia, czy dany komitet

wyborczy jest do tego uprawniony należy dokonać poprzez weryfikację,

czy komitet ten zarejestrował listę kandydatów na radnych na obszarze danej

jednostki samorządu terytorialnego, dla której jest właściwa terytorialna komisja

wyborcza, lub zarejestrował kandydata na wójta w danej gminie. Poza tym

terytorialna komisja wyborcza weryfikuje, czy zaświadczenie lub upoważnienie

podpisał upoważniony do tego pełnomocnik wyborczy. Sprawdzenia tych

informacji można dokonać na podstawie systemu teleinformatycznego Wsparcie

Organów Wyborczych (WOW).

Zaświadczenia mogą różnić się między sobą wyglądem i układem graficznym,

ale ich treść musi odpowiadać wzorowi ustalonemu przez Państwową Komisję

Wyborczą.

3. Mężowie zaufania są uprawnieni do obserwowania wszystkich czynności

terytorialnej komisji wyborczej oraz do zgłaszania jej przewodniczącemu

na bieżąco uwag i zastrzeżeń. Mogą także wnieść do protokołu uwagi

z wymienieniem konkretnych zarzutów, być obecni przy wprowadzeniu danych

z protokołów do sieci elektronicznego przekazywania danych, tj. do systemu

teleinformatycznego Wsparcie Organów Wyborczych (WOW), a także przy

przewożeniu i przekazywaniu protokołu głosowania komisarzowi wyborczemu

(art. 103b § 1 pkt 1, 3 i 4 Kodeksu wyborczego).

4. Obserwatorzy społeczni przed przystąpieniem do swoich czynności przedstawiają

przewodniczącemu terytorialnej komisji wyborczej dokument tożsamości

oraz zaświadczenie podpisane przez osobę działającą w imieniu organu

uprawnionego

do

reprezentowania

na

zewnątrz

stowarzyszenia/fundacji,

sporządzone według wzoru ustalonego przez Państwową Komisję Wyborczą

uchwałą nr 66/2023 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 17 sierpnia 2023 r.

w sprawie wzoru zaświadczenia dla obserwatora społecznego (M.P. poz. 899).

Na podstawie przedłożonego terytorialnej komisji wyborczej zaświadczenia,

wskazującego numer, pod którym stowarzyszenie lub fundacja została wpisana

do Krajowego Rejestru Sądowego, członek danej komisji weryfikuje uprawnienie

do wyznaczenia

obserwatorów

społecznych

Poz. 262

przez

dane

stowarzyszenie

lub fundację. Sprawdzenia można dokonać w wyszukiwarce Ministerstwa

Sprawiedliwości na stronie internetowej: https://ekrs.ms.gov.pl/web/wyszukiwarkakrs/strona-glowna/index.html.

Czynności te może wykonywać pracownik urzędu obsługującego terytorialną

komisję wyborczą.

Zaświadczenia mogą różnić się między sobą wyglądem i układem graficznym,

ale ich treść musi odpowiadać wzorowi ustalonemu przez Państwową Komisję

Wyborczą.

5. Obserwatorzy społeczni mają takie same uprawnienia, jakie przysługują mężom

zaufania, za wyjątkiem wnoszenia uwag do protokołu oraz obecności

przy przewożeniu i przekazywaniu protokołu komisarzowi wyborczemu.

6. Na żądanie mężów zaufania i obserwatorów społecznych terytorialna komisja

wyborcza może zlecić wykonanie wydruków kontrolnych danych z protokołów

zapisanych w systemie teleinformatycznym Wsparcie Organów Wyborczych

(WOW) ze wskazanych przez nich obwodów głosowania w celu porównania tych

danych z protokołami głosowania przekazanymi przez komisje obwodowe.

Mężowie zaufania oraz obserwatorzy społeczni mogą otrzymać kopie wydruków

sprawdzonych w ten sposób protokołów. Ograniczenie liczby protokołów

sprawdzanych z wydrukami może być podyktowane wyłącznie względami

organizacyjnymi, związanymi ze zbyt dużą liczbą bieżących zadań niezbędnych

do wykonania przez terytorialną komisję wyborczą (np. liczbą komisji

obwodowych oczekujących na przyjęcie protokołu). O wprowadzeniu określonych

ograniczeń decyduje terytorialna komisja wyborcza.

7. Obserwacja czynności wykonywanych przez terytorialną komisję wyborczą

nie uprawnia mężów zaufania oraz obserwatorów społecznych do utrwalania pracy

tej

komisji

za

pomocą

urządzeń

rejestrujących

(telefonów,

aparatów

fotograficznych lub kamer). Można natomiast fotografować oraz filmować protokół

podany do wiadomości publicznej przez terytorialną komisję wyborczą.

Mężowie zaufania oraz obserwatorzy społeczni nie mogą wykonywać żadnych

czynności członka terytorialnej komisji wyborczej, a wykonywanie ich uprawnień

nie może utrudniać pracy tej komisji.

Przy pełnieniu czynności w terytorialnej komisji wyborczej mężowie zaufania

oraz obserwatorzy społeczni powinni nosić

identyfikatory z imieniem,

nazwiskiem i funkcją.

8. Międzynarodowi obserwatorzy wyborów legitymują się zaświadczeniem wydanym

przez Państwową Komisję Wyborczą. Przysługują im takie uprawnienia jak mężom

zaufania, z wyjątkiem prawa do wnoszenia uwag do protokołu (art. 50 Kodeksu

wyborczego).

Formularze wyborcze i sposób ich wypełnienia

9. Terytorialne komisje wyborcze, ustalając wyniki głosowania i wyniki wyborów,

sporządzają protokoły i zestawienia na formularzach, których wzory określiła

Państwowa Komisja Wyborcza uchwałą w sprawie protokołów.

Protokoły wraz zestawieniami terytorialne komisje wyborcze sporządzają

w 3 egzemplarzach.

Przy sporządzaniu tych dokumentów komisje obowiązane są korzystać z systemu

teleinformatycznego Wsparcie Organów Wyborczych (WOW). W razie

niemożności skorzystania z wydruku komputerowego formularz protokołu należy

wypełnić ręcznie w sposób staranny i czytelny.

10. Uwagi mężów zaufania terytorialna komisja wyborcza wpisuje bezpośrednio

do właściwych rubryk protokołu. Mąż zaufania, który wniósł uwagę, podpisuje ją

w protokole. Jeżeli mężowie zaufania nie zgłosili uwag lub nie byli obecni

przy sporządzaniu protokołu, w punkcie tym należy wpisać odpowiednio wyrazy

„brak zarzutów” lub „brak mężów zaufania”. Członek terytorialnej komisji

wyborczej, który wniósł uwagę z wymienieniem konkretnych zarzutów, podpisuje

ją w protokole. Jeżeli członkowie terytorialnej komisji wyborczej nie zgłosili uwag,

w punkcie tym należy wpisać wyrazy „brak zarzutów”.

Jeżeli treść uwag mężów zaufania albo członków terytorialnej komisji wyborczej

nie mieści się na formularzu, należy napisać je na odrębnych kartkach i dołączyć

do protokołu, zaznaczając to w odpowiednim punkcie tego protokołu.

W rubryce „Inne uwagi” terytorialna komisja wyborcza ustosunkowuje się

do wniesionych zarzutów. Jeżeli stanowisko danej komisji nie mieści się w tej

rubryce, należy je dołączyć do protokołu w formie załącznika.

11. Terytorialna komisja wyborcza sporządza protokoły i zestawienia w możliwie

pełnym składzie, lecz nie mniejszym niż co najmniej 1/2 jej ustawowego składu,

w tym z udziałem przewodniczącego danej komisji lub jego zastępcy. Dokumenty

te opatruje się pieczęcią terytorialnej komisji wyborczej.

12. Każdą stronę protokołu i zestawienia parafują wszyscy członkowie terytorialnej

komisji wyborczej obecni przy ich sporządzaniu. Należy zwrócić uwagę,

aby parafy członków terytorialnej komisji wyborczej nie zostały umieszczone

na symbolu kontrolnym lub kodzie kreskowym umieszczonym na protokole

głosowania zamieszczonym na dole każdej strony protokołu.

Sporządzenie zestawień i protokołów wyników wyborów

13. Protokół głosowania po sprawdzeniu w systemie teleinformatycznym Wsparcie

Organów Wyborczych (WOW) zespół informatyczny zwraca terytorialnej komisji

wyborczej wraz z potwierdzeniem jego zgodności arytmetycznej. Po ustaleniu

przez terytorialną komisję wyborczą, że nie zawiera on wad, zawiadamia

ona komisję obwodową o przyjęciu protokołu.

14. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w protokole głosowania terytorialna

komisja wskazuje je na piśmie i ustala sposób ich usunięcia, informując

o tym niezwłocznie komisję obwodową. Usunięcie nieprawidłowości może

polegać w szczególności na: sporządzeniu nowego protokołu głosowania,

naniesieniu na już sporządzony protokół głosowania poprawek i ich parafowaniu

przez komisję obwodową oraz opatrzeniu pieczęcią, uzupełnieniu danych

w protokole

głosowania

(np.

brakujących

podpisów

członków

komisji

obwodowych obecnych przy sporządzaniu protokołu głosowania, brakującego

odcisku pieczęci).

Czynności gminnych komisji wyborczych w gminach

liczących do 20 000 mieszkańców

15. W pierwszej kolejności gminna komisja wyborcza przystępuje do ustalenia

wyników wyborów wójta oraz sporządzenia protokołu wyników głosowania

i wyników wyborów, a następnie ustala wyniki wyborów do rady gminy

(miasta).

16. Wyniki głosowania i wyniki wyborów wójta

Po

wprowadzeniu

do

systemu

teleinformatycznego

Wsparcie

Organów

Wyborczych (WOW) danych ze wszystkich protokołów głosowania gminna

komisja wyborcza otrzymuje wydruk komputerowy projektu protokołu wyników

głosowania i wyników wyborów wójta.

Gminna komisja wyborcza w przypadku wątpliwości powinna sprawdzić dane

zawarte w wydruku z wyliczeniami dokonanymi inną metodą. Jeżeli dane

z wyliczeń dokonanych w różny sposób nie są identyczne, należy wyjaśnić i usunąć

przyczynę rozbieżności.

Sporządzając protokół bez wspomagania informatycznego, gminna komisja

wyborcza sumuje odpowiednie dane z protokołów głosowania wszystkich komisji

obwodowych i wpisuje je w odpowiednich rubrykach formularza protokołu.

Jeśli głosowano na dwóch lub więcej kandydatów, gminna komisja wyborcza

korzysta z formularza stanowiącego załącznik nr 8 do uchwały w sprawie

protokołów, a jeśli głosowano na jednego kandydata – z formularza stanowiącego