Uchwała nr 102/2024 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 4 marca 2024 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast zarządzonych na dzień 7 kwietnia 2024 r.

§ 1. Ustala się wytyczne dla obwodowych komisji wyborczych dotyczące zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast zarządzonych na dzień 7 kwietnia 2024 r., stanowiące załącznik do uchwały.

załącznik nr 1 do wytycznych;

2) wzór ewidencji czasu przebywania mężów zaufania w lokalu wyborczym stanowi

załącznik nr 2 do wytycznych;

3) wzór zaświadczenia usprawiedliwiającego nieobecność w pracy członka

obwodowej komisji wyborczej stanowi załącznik nr 3 do wytycznych;

4) wzór uchwały w sprawie zarządzenia zastosowania urny pomocniczej przy

przeprowadzeniu głosowania stanowi załącznik nr 4 do wytycznych;

5) wzór wykazu wyborców, którzy wyrazili chęć głosowania przy użyciu urny

pomocniczej w pomieszczeniu, w którym przebywają, stanowi załącznik nr 5

do wytycznych;

6) wzór uchwały w sprawie przerwy w głosowaniu w lokalu komisji w celu

przeprowadzenia głosowania przy użyciu urny pomocniczej stanowi załącznik nr 6

do wytycznych;

7) wzór protokołu przekazania spisu wyborców i kart do głosowania członkom komisji

przeprowadzającym głosowanie przy użyciu urny pomocniczej stanowi załącznik nr 7

do wytycznych;

8) wzór protokołu rozliczenia kart do głosowania przekazanych członkom komisji

przeprowadzającym głosowanie przy pomocy urny pomocniczej stanowi załącznik nr 8

do wytycznych;

9) wzór protokołu ze sprawdzenia pieczęci urny zasadniczej stanowi załącznik nr 9

do wytycznych.

Załącznik nr 1

Załącznik nr 1

WZÓR

WZÓR

………………………., dnia ……………………

(miejscowość)

(data)

Zaświadczenie potwierdzające wzięcie udziału w głosowaniu

Obwodowa Komisja Wyborcza nr ……………… w …………………………………………………………………

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz wyborów wójtów,

burmistrzów i prezydentów miast zarządzonych na dzień 7 kwietnia 2024 r. zaświadcza,

że Pan/Pani* ....................................................................................................................................................................

(imię i nazwisko wyborcy)

wziął/wzięła* udział w głosowaniu w dniu 7 kwietnia 2024 r./ponownym głosowaniu w dniu 21 kwietnia 2024 r.

………...........................................................................

(imię i nazwisko Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego)

Obwodowej Komisji Wyborczej

Nr ... w ............................................................

................................................................................

(podpis Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego Komisji)

(pieczęć Komisji)

______________________________

* Niepotrzebne skreślić lub pominąć.

§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega ogłoszeniu.

Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej: S. Marciniak

Załącznik do uchwały

nr 102/2024 Państwowej Komisji

WYTYCZNE DLA OBWODOWYCH KOMISJI WYBORCZYCH

DOTYCZĄCE

Wyborczej z dnia 4 marca 2024 r. (M.P. poz. 220)

ZADAŃ I TRYBU PRZYGOTOWANIA ORAZ PRZEPROWADZENIA GŁOSOWANIA

W WYBORACH DO RAD GMIN, RAD POWIATÓW, SEJMIKÓW WOJEWÓDZTW

WYTYCZNE DLA OBWODOWYCH KOMISJI WYBORCZYCH DOTYCZĄCE ZADAŃ I TRYBU

I RAD

DZIELNIC M.ST.

WARSZAWY

PRZYGOTOWANIA ORAZ

PRZEPROWADZENIA

GŁOSOWANIA

W WYBORACH DO RAD GMIN,

RAD POWIATÓW, SEJMIKÓW WOJEWÓDZTW I RAD DZIELNIC M.ST. WARSZAWY

ORAZ WYBORACH

WÓJTÓW, BURMISTRZÓW I PREZYDENTÓW MIAST

ORAZ WYBORACH WÓJTÓW, BURMISTRZÓW I PREZYDENTÓW MIAST

ZARZĄDZONYCH

NADZIEŃ

DZIEŃ 77KWIETNIA

20242024

R. R.

ZARZĄDZONYCH

NA

KWIETNIA

Ilekroć w wytycznych mowa jest o

1) Kodeksie wyborczym – należy przez to rozumieć ustawę z dnia 5 stycznia 2011 r. –

Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408);

2) wyborach do rad – należy przez to rozumieć wybory do rad gmin (miast), rad powiatów,

sejmików województw lub rad dzielnic m.st. Warszawy;

3) komisji – należy przez to rozumieć obwodową komisję wyborczą;

4) radzie – należy przez to rozumieć odpowiednio radę gminy (miasta), radę powiatu, sejmik

województwa lub radę dzielnicy m.st. Warszawy;

5) wójcie – należy przez to rozumieć odpowiednio wójta, burmistrza lub prezydenta miasta;

6) urzędzie gminy – należy przez to rozumieć odpowiednio urząd gminy, urząd miasta,

urząd miejski albo urząd miasta i gminy;

7) obwodzie odrębnym – należy przez to rozumieć odrębny obwód głosowania utworzony

w zakładzie leczniczym, domu pomocy społecznej, zakładzie karnym i areszcie śledczym

oraz w oddziale zewnętrznym takiego zakładu lub aresztu;

8) protokole głosowania – należy przez to rozumieć protokoły głosowania w obwodzie,

o których mowa w § 1–9 uchwały nr 29/2024 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia

23 stycznia 2024 r. w sprawie ustalenia wzorów protokołów sporządzanych

przez obwodowe komisje wyborcze, w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików

województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz wyborach wójtów, burmistrzów

i prezydentów miast (M.P. poz. 131);

9) systemie teleinformatycznym Wsparcie Organów Wyborczych (WOW) – należy przez

to rozumieć zaakceptowany i zapewniony przez Państwową Komisję Wyborczą

i Krajowe Biuro Wyborcze system teleinformatyczny, o którym mowa w art. 162 § 3

Kodeksu wyborczego, pomocniczo wykorzystywany przez organy wyborcze;

10) loginie i haśle – należy przez to rozumieć sposób uwierzytelnienia użytkownika

w systemie teleinformatycznym Wsparcie Organów Wyborczych (WOW);

11) operatorze informatycznej obsługi komisji – należy przez to rozumieć osobę powołaną

przez wójta, odpowiedzialną za obsługę informatyczną komisji i zapewniającą

wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego Wsparcie Organów Wyborczych

(WOW);

12) aplikacji mObywatel – należy przez to rozumieć oprogramowanie przeznaczone

dla urządzeń mobilnych, w którym są udostępniane usługi świadczone przez podmioty

publiczne oraz podmioty niepubliczne, o której mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia

26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel (Dz. U. poz. 1234).

Zgodnie z art. 161 § 1 Kodeksu wyborczego wytyczne Państwowej Komisji Wyborczej są

wiążące dla komisji niższego stopnia. Dlatego też członkowie komisji zobowiązani są

zapoznać się z całością wytycznych i bezwzględnie je stosować.

W celu ułatwienia korzystania z wytycznych zostały one podzielone na rozdziały

przedstawiające sposób wykonywania poszczególnych zadań komisji

Rozdział

I.

Poz. 220

Punkty

Informacje ogólne

1–28

Członkowie komisji

1–2

Mężowie zaufania

3–11

Przekazywanie przez mężów zaufania zarejestrowanego materiału

12–13

Obserwatorzy społeczni

14–19

Obserwatorzy międzynarodowi

20

Dziennikarze

21

Lokal wyborczy

22–28

II.

Zadania komisji przed dniem głosowania

29–35

III.

Zadania komisji w dniu głosowania przed otwarciem lokalu

wyborczego

36–40

IV.

Zadania komisji w trakcie głosowania

41–101

Otwarcie lokalu wyborczego

41–42

Postępowanie w przypadku skreślenia kandydata lub unieważnienia

rejestracji listy

Czynności przed wydaniem wyborcy kart do głosowania

43

44–45

Dopisywanie wyborców do spisu wyborców

46

Wydawanie wyborcom kart do głosowania

47–56

Szczególne zasady dotyczące wydawania wyborcom kart

do głosowania w obwodach odrębnych

57

Głosowanie przez pełnomocnika

58–64

Wydawanie wyborcom nakładek na karty do głosowania

65–66

Przebieg głosowania

Przekazywanie Państwowej Komisji Wyborczej danych o frekwencji

oraz podanie ich do publicznej wiadomości

Poz. 220

67–81

82

Zadania komisji związane z głosowaniem korespondencyjnym

83–95

Przerwa w głosowaniu

96–101

V.

Zakończenie głosowania

102–110

VI.

Ustalenie wyników głosowania i sporządzenie protokołów głosowania

111–177

Informacje wstępne

111–117

VII.

Rozliczenie kart do głosowania

118

Ustalenie wyników głosowania

119–157

Uwagi do protokołów głosowania wnoszone przez mężów zaufania

158

Uwagi do protokołów głosowania wnoszone przez członków komisji

159

Sporządzenie protokołów głosowania i podanie ich do publicznej

wiadomości

160–173

Wydawanie zaświadczeń członkom komisji i mężom zaufania

174–177

Przekazywanie protokołów głosowania terytorialnym komisjom

wyborczym

178–187

VIII. Postępowanie z dokumentami z wyborów

188–194

IX.

Szczególne zadania komisji w obwodach głosowania utworzonych

w zakładach leczniczych i domach pomocy społecznej

195–199

X.

Ponowne głosowanie w wyborach wójta

200–209

XI.

Wzory dokumentów

Rozdział I

Informacje ogólne

Członkowie komisji

1.

W dniu wyborów członkowie komisji są obowiązani nosić w widoczny sposób

identyfikatory z imieniem i nazwiskiem oraz funkcją pełnioną w komisji. Członkowie

komisji nie mogą udzielać wyborcom pomocy w głosowaniu, z wyjątkiem udzielania

wyborcom informacji, o których mowa w pkt 43 oraz 55 i 56.

Zgodnie z art. 154 § 5a Kodeksu wyborczego członkowie komisji korzystają z ochrony

prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych i ponoszą odpowiedzialność

jak funkcjonariusze publiczni. Nie oznacza to jednak, że osoby te są funkcjonariuszami

publicznymi.

2.

Przewodniczący komisji kieruje jej pracami, zwołuje jej posiedzenia i przewodniczy im.

W

razie

nieobecności

przewodniczącego

jego

obowiązki

pełni

zastępca

przewodniczącego komisji. Podczas głosowania przewodniczący komisji odpowiada

za utrzymanie porządku i spokoju, czuwa nad przestrzeganiem tajności głosowania,

przestrzeganiem zakazu prowadzenia w jakiejkolwiek formie agitacji wyborczej

w lokalu wyborczym i na terenie budynku, w którym lokal ten się znajduje (art. 107 § 2

Kodeksu wyborczego), oraz przestrzeganiem właściwego toku czynności podczas

głosowania. Ma prawo zażądać opuszczenia lokalu przez osoby naruszające

porządek i spokój (art. 49 § 2 Kodeksu wyborczego), a w razie potrzeby zwrócić się

do komendanta właściwego miejscowo komisariatu Policji o zapewnienie koniecznej

pomocy (art. 49 § 3 Kodeksu wyborczego). Przypadki zakłócenia głosowania

odnotowuje się w punkcie 23 protokołów głosowania.

Mężowie zaufania

3.

Mężowie zaufania wyznaczeni przez pełnomocników wyborczych komitetów

wyborczych, które zarejestrowały listę kandydatów na radnych w okręgu wyborczym,

dla którego jest właściwa komisja, lub zarejestrowały kandydata na wójta w danej

gminie, mogą być obecni podczas wszystkich czynności wykonywanych przez komisję.

Do każdej komisji pełnomocnik wyborczy komitetu wyborczego spełniającego

powyższy warunek lub osoba przez niego upoważniona może wyznaczyć po jednym

mężu zaufania (art. 103a § 1 Kodeksu wyborczego). Mężowie zaufania danego komitetu

wyborczego mogą zmieniać się w ciągu pracy komisji. Jednakże po zamknięciu lokalu

wyborczego po zakończeniu głosowania mężowie zaufania nie mogą się zmieniać

w trakcie czynności komisji związanych z ustalaniem wyników głosowania

w obwodzie.

4.

Mężowie zaufania przed przystąpieniem do swoich czynności przedstawiają

przewodniczącemu komisji dokument tożsamości oraz zaświadczenie podpisane przez

pełnomocnika wyborczego lub upoważnioną przez niego osobę, sporządzone według

wzoru ustalonego przez Państwową Komisję Wyborczą uchwałą nr 65/2023

Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 17 sierpnia 2023 r. w sprawie wzoru

zaświadczenia dla męża zaufania (M.P. poz. 929). Na podstawie przedłożonego komisji

zaświadczenia, w którym wskazana będzie m.in. nazwa komitetu wyborczego, członek

komisji weryfikuje uprawnienie do wyznaczenia męża zaufania przez dany komitet.

Sprawdzenia, czy dany komitet wyborczy jest do tego uprawniony, należy dokonać

poprzez weryfikację, czy komitet ten zarejestrował listę kandydatów na radnych

w okręgu wyborczym, dla którego jest właściwa komisja, lub zarejestrował kandydata

na wójta w danej gminie. Sprawdzenia można dokonać na podstawie obwieszczeń

o zarejestrowanych listach kandydatów na radnych i zarejestrowanych kandydatach

na wójta, o których mowa w pkt 24 ppkt 3 i 7–9. W przypadku wątpliwości komisja

zwraca się o pomoc w tej sprawie do urzędu gminy. Jest to istotne z uwagi

na konieczność zapobieżenia wystawienia osobie wyznaczonej przez nieuprawniony

komitet wyborczy zaświadczenia stwierdzającego spełnienie warunków niezbędnych

do wypłaty diety, o którym mowa w pkt 174 ppkt 2 lit. a, albo zaświadczenia

usprawiedliwiającego nieobecność w pracy wykonywaniem zadań męża zaufania,

o którym mowa w pkt 174 ppkt 2 lit. b.

Jeżeli zaświadczenie wystawiła osoba upoważniona przez pełnomocnika wyborczego,

mąż zaufania okazuje również oryginał lub kserokopię tego upoważnienia.

Zaświadczenia mogą różnić się między sobą wyglądem i układem graficznym,

ale ich treść musi odpowiadać wzorowi ustalonemu przez Państwową Komisję

Wyborczą.

5.

Poz. 220

Przebywając w lokalu komisji, mężowie zaufania zobowiązani są do noszenia

w widoczny sposób identyfikatora z imieniem, nazwiskiem, funkcją oraz nazwą

komitetu wyborczego, który reprezentują. Identyfikatory nie mogą zawierać

elementów agitacji wyborczej.

6.

Przewodniczący komisji informuje mężów zaufania o przysługujących im prawach

i wskazuje miejsce w lokalu komisji, z którego będą mogli obserwować przebieg

czynności wykonywanych przez komisję. Poza tym przewodniczący komisji prowadzi

ewidencję czasu przebywania mężów zaufania w lokalu wyborczym, o czym mowa

w pkt 174 ppkt 1 oraz pkt 175 i 176.

7.

Mężowie zaufania mają prawo w szczególności

1) być obecni podczas wszystkich czynności komisji wyborczej, do której zostali

wyznaczeni;

2) być obecni w lokalu wyborczym w czasie przygotowania głosowania, w trakcie

głosowania i podczas ustalania wyników głosowania oraz sporządzania protokołów

głosowania;

3) obserwować liczenie głosów przez komisję i ustalanie przez nią wyników

głosowania;

4) zgłaszać przewodniczącemu komisji na bieżąco uwagi i zastrzeżenia;

5) być obecni przy sprawdzaniu prawidłowości ustalenia wyników głosowania;

6) wnosić uwagi do właściwych protokołów głosowania, z wymienieniem

konkretnych zarzutów;

7) występować o wydanie kopii właściwych protokołów głosowania;

8) być obecni przy wprowadzaniu danych do sieci elektronicznego przesyłania danych

z protokołów głosowania do właściwej terytorialnej komisji wyborczej;

9) być obecni przy przewożeniu i przekazywaniu protokołów głosowania.

8.

Mężowie zaufania nie mogą w szczególności

1) wykonywać żadnych czynności członka komisji;

2) pomagać wyborcom w głosowaniu ani udzielać im wyjaśnień;

3) liczyć ani przeglądać kart do głosowania przed rozpoczęciem głosowania, w trakcie

głosowania i po jego zakończeniu – nie mogą dotykać kart w żadnym momencie;

4) wykonywać żadnych czynności związanych z głosowaniem korespondencyjnym,

tj. np. wyjmować kopert na kartę do głosowania, zwanych także w wytycznych

„kopertami na karty do głosowania”, lub oświadczeń o osobistym i tajnym oddaniu

głosu z kopert zwrotnych ani też wyjmować kart do głosowania z kopert na kartę

do głosowania, tj. nie mogą mieć żadnego kontaktu fizycznego z kopertami, kartami

do głosowania i oświadczeniami – nie mogą dotykać kopert zwrotnych, kopert

na kartę do głosowania, kart do głosowania i oświadczeń.

9.

Od podjęcia przez komisję pracy przed rozpoczęciem głosowania do podpisania

protokołów głosowania czynności komisji mogą być rejestrowane przez mężów

zaufania z wykorzystaniem własnych urządzeń rejestrujących (np. kamerą

lub telefonem komórkowym). Przepisy Kodeksu wyborczego przewidują tylko

rejestrację czynności komisji (bez transmisji).

10. Dozwolone jest rejestrowanie wyłącznie czynności komisji. Niedopuszczalne

jest nagrywanie np. spisu wyborców, czynności wykonywanych przez wyborców,

w tym momentu okazywania dokumentu ze zdjęciem, czy też stawiania przez wyborcę

znaku „x” na karcie do głosowania. Kodeks wyborczy, mimo uprawnienia

do rejestrowania czynności komisji, nie zwalnia mężów zaufania z obowiązków

wynikających z innych przepisów prawa, w tym w szczególności dotyczących

ochrony danych osobowych i dóbr osobistych.

11. Wykonywanie uprawnień mężów zaufania, w tym rejestrowanie czynności komisji,

nie może

1) utrudniać pracy komisji;

2) zakłócać przebiegu głosowania i powagi głosowania;

3) naruszać przepisów powszechnie obowiązujących, w tym m.in. dotyczących

a) tajności głosowania,

b) ochrony danych osobowych,

c) ochrony prawa do wizerunku,

d) prawa do ochrony prywatności.

Naruszenie przez męża zaufania przepisów dotyczących tajności głosowania,

ochrony danych osobowych, ochrony prawa do wizerunku i ochrony prywatności

może skutkować odpowiedzialnością prawną, w tym karną.

Przekazywanie przez mężów zaufania zarejestrowanego materiału

12. Mąż zaufania może

1) przekazać przewodniczącemu komisji zarejestrowany materiał zawierający

przebieg czynności komisji, który zostanie zakwalifikowany jako dokument

z wyborów. W takim przypadku komisja pakuje nośnik z materiałem,

opieczętowuje go i przekazuje urzędnikowi wyborczemu w depozyt w drugim

opakowaniu zbiorczym, o którym mowa w pkt 190, łącznie z innymi dokumentami,

i będą one przechowywane przez 5 lat;

2) przesłać go elektronicznie do Ministra Cyfryzacji za pomocą usługi udostępnionej

przez tego Ministra, który przechowuje go do stwierdzenia ważności wyborów.

Po przesłaniu materiału mąż zaufania kasuje go niezwłocznie z wszelkich

nośników pamięci zarówno fizycznych, jak i wirtualnych.

Niedopuszczalne jest przetwarzanie, w tym np. kopiowanie i udostępnianie

zarejestrowanych materiałów w innym trybie niż wskazany w ppkt 1 i 2.

13. Przewodniczący komisji może wydawać polecenia o charakterze porządkowym,

w przypadku gdy działania mężów zaufania wykraczają poza ich uprawnienia,

utrudniają pracę komisji, zakłócają powagę głosowania lub naruszają jego tajność.

Fakt ten należy odnotować w punkcie 23 protokołów głosowania.

Dopuszczalne jest przemieszczanie się mężów zaufania w trakcie obserwowania przez

nich czynności, z zastrzeżeniem że nie będzie to utrudniało pracy komisji ani zakłócało

przebiegu głosowania. Kwestie organizacyjne związane z wykonywaniem funkcji

męża zaufania należą do kompetencji przewodniczącego danej komisji, który

winien ustalić je i przekazać przybyłym mężom zaufania.

Obserwatorzy społeczni

14. Zarejestrowane w Rzeczypospolitej Polskiej, tj. wpisane do Krajowego Rejestru

Sądowego, stowarzyszenia i fundacje, do których celów statutowych należy troska

o demokrację, prawa obywatelskie i rozwój społeczeństwa obywatelskiego, mają prawo

wyznaczyć po jednym obserwatorze społecznym do każdej komisji.

15. Prawo wyznaczenia po jednym obserwatorze społecznym do komisji mają

stowarzyszenia i fundacje, które w swoim statucie mają zapisaną realizację co najmniej

jednego z wymienionych wyżej celów, tj. troskę o demokrację lub prawa obywatelskie

albo rozwój społeczeństwa obywatelskiego. Nie ma przy tym znaczenia, w jaki sposób

zostaną one zapisane (jakie sformułowania zostaną użyte) w statucie.

16. Obserwatorem społecznym może być osoba mająca czynne prawo wyborcze

do Sejmu, tj.

1) będąca obywatelem polskim;

2) która najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat;

3) która nie jest pozbawiona praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu;

4) która nie jest pozbawiona praw wyborczych prawomocnym orzeczeniem Trybunału

Stanu;

5) która nie jest ubezwłasnowolniona prawomocnym orzeczeniem sądu.

17. Obserwatorem społecznym nie może być

1) kandydat w wyborach;

2) pełnomocnik wyborczy;

3) członek komisji wyborczej;

4) pełnomocnik finansowy;

5) urzędnik wyborczy;

6) komisarz wyborczy.

18. Obserwatorzy społeczni przed przystąpieniem do swoich czynności przedstawiają

przewodniczącemu komisji

1) dokument tożsamości;

2) zaświadczenie podpisane przez osobę działającą w imieniu organu uprawnionego

do reprezentowania na zewnątrz stowarzyszenia/fundacji, sporządzone według

wzoru ustalonego przez Państwową Komisję Wyborczą uchwałą nr 66/2023

Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 17 sierpnia 2023 r. w sprawie wzoru

zaświadczenia dla obserwatora społecznego (M.P. poz. 899).

Zaświadczenia mogą różnić się między sobą wyglądem i układem graficznym,

ale ich treść musi odpowiadać wzorowi ustalonemu przez Państwową Komisję

Wyborczą. Na podstawie przedłożonego komisji zaświadczenia, wskazującego

numer, pod którym stowarzyszenie lub fundacja została wpisana do Krajowego

Rejestru Sądowego, członek komisji weryfikuje uprawnienie do wyznaczenia

obserwatorów społecznych przez dane stowarzyszenie lub fundację. Sprawdzenia

można dokonać w wyszukiwarce Ministerstwa Sprawiedliwości na stronie

internetowej

https://ekrs.ms.gov.pl/web/wyszukiwarka-krs/strona-glowna/index.html.

W przypadku braku takiej możliwości technicznej lub innych wątpliwości komisja

zwraca się o pomoc w tej sprawie do urzędu gminy.

19. Obserwatorzy społeczni mają takie same uprawnienia, jakie przysługują mężom

zaufania, nie mogą jednak wnosić uwag do protokołów głosowania ani być obecni

przy ich przewożeniu i przekazywaniu.

Obserwatorzy międzynarodowi

20. Przy wszystkich czynnościach komisji mogą być również obecni obserwatorzy

międzynarodowi zaproszeni przez Państwową Komisję Wyborczą. Obserwatorzy

międzynarodowi przedstawiają komisji zaświadczenie wydane przez Państwową

Komisję Wyborczą. Obserwatorzy międzynarodowi posiadają uprawnienia mężów

zaufania, nie mogą jednak wnosić uwag do protokołów głosowania.

Dziennikarze

21. W czasie głosowania w lokalu wyborczym mogą przebywać dziennikarze posiadający

ważną legitymację prasową lub inny dokument potwierdzający reprezentowanie

redakcji. Dziennikarze są obowiązani zgłosić swoją obecność przewodniczącemu

komisji oraz stosować się do zarządzeń mających na celu zapewnienie powagi i tajności

głosowania. Dziennikarze nie mogą przeprowadzać wywiadów w lokalu, w którym

odbywa się głosowanie. Dopuszczalne jest natomiast, po uzyskaniu zgody

przewodniczącego komisji oraz osób, których wizerunek jest utrwalany, filmowanie

i fotografowanie przebiegu głosowania.

Dziennikarze nie mogą przebywać w lokalu wyborczym przed rozpoczęciem

głosowania oraz po jego zakończeniu. Jednakże za zgodą właściwej gminnej komisji

wyborczej przewodniczący komisji może zezwolić na sfilmowanie i sfotografowanie

przez dziennikarzy momentu otwierania przez komisję urny wyborczej i wyjmowania

z niej kart do głosowania. Po wykonaniu tej czynności dziennikarze obowiązani

są niezwłocznie opuścić lokal komisji.

Lokal wyborczy

22. W lokalu wyborczym powinny znajdować się

1) godło Rzeczypospolitej Polskiej (w miejscu widocznym dla wyborców);

2) urna wyborcza wykonana z przezroczystego materiału, zgodna z wzorem

wynikającym z uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 21 marca 2016 r.

w sprawie wzorów urn wyborczych (M.P. poz. 312 i 398 oraz z 2023 r. poz. 563).

Do przeprowadzenia głosowania komisja wykorzystuje jedną urnę wyborczą

z zastrzeżeniem pkt 79 i 196;

3) pomieszczenia lub osłony zapewniające tajność głosowania, tj. łatwo dostępne

miejsca umożliwiające każdemu wyborcy nieskrępowane zapoznanie się

z kartami do głosowania oraz ich wypełnienie w sposób niewidoczny dla innych

osób, w takiej liczbie, aby zapewnić sprawny jego przebieg. Kodeks wyborczy

nie przewiduje obowiązku przygotowania w lokalu wyborczym osłoniętych

kabin do głosowania, lecz ważne jest, aby miejsca przeznaczone do głosowania

spełniały swoją funkcję, tzn. zapewniały tajność głosowania. Miejsca te powinny

być wyposażone w przybory do pisania. W miejscach tych należy także umieścić

plakaty informacyjne Państwowej Komisji Wyborczej o sposobie głosowania.

23. Lokal wyborczy powinien być dobrze oświetlony, w szczególności dotyczy to miejsc

zapewniających tajność głosowania.

Ponadto lokal wyborczy powinien być – w miarę możliwości – tak urządzony,

aby wyborca po otrzymaniu kart do głosowania kierował się bezpośrednio

do miejsca za osłoną, a następnie w stronę urny wyborczej.

Wystrój lokalu wyborczego powinien odpowiadać powadze głosowania.

Po odebraniu lokalu komisja obowiązana jest sprawdzić, czy urna wyborcza jest takiej

wielkości, że pomieści wszystkie oddane karty do głosowania, a także czy wykonana

jest w taki sposób, aby przez cały czas, od jej zamknięcia i opieczętowania

do jej otwarcia po zakończeniu głosowania, nie było możliwe wrzucenie do niej kart

w inny sposób niż przez otwór do tego przeznaczony ani wyjęcie bądź wysypanie się

kart. Jeżeli wielkość urny nie zapewni pomieszczenia w niej wszystkich kart

do głosowania oddanych przez wyborców, komisja występuje do wójta o zapewnienie

dla potrzeb głosowania urny dodatkowej. Informację w tym zakresie komisja przekazuje

także urzędnikowi wyborczemu.

24. Na widocznym miejscu w lokalu wywiesza się urzędowe obwieszczenia i informacje o

1) numerach i granicach okręgów wyborczych w wyborach do rady gminy, rady

powiatu i sejmiku województwa (na obszarze m.st. Warszawy w wyborach do rady

dzielnicy,

do

Rady

m.st.

Warszawy

oraz

do

Sejmiku

Województwa

Mazowieckiego) oraz o liczbie radnych wybieranych w tych okręgach; mogą to być

wyciągi z obwieszczeń dotyczące właściwych okręgów wyborczych;

2) numerach i granicach obwodów głosowania oraz siedzibach komisji;

3) zarejestrowanych w danym okręgu wyborczym listach kandydatów na radnych,

numerach tych list i skrótach nazw komitetów wyborczych, wraz z danymi

o kandydatach do poszczególnych rad;

4) sposobie głosowania i warunkach ważności głosu;

5) składzie komisji;

6) skreśleniu z listy kandydatów na radnych nazwiska kandydata, które pozostało

na karcie do głosowania, wraz z informacjami o warunkach ważności głosu na takiej

karcie;

7) unieważnieniu rejestracji listy kandydatów na radnych, która pozostała na karcie

do głosowania, wraz z informacjami o warunkach ważności głosu na takiej karcie;

8) zarejestrowanych kandydatach na wójta, wraz z danymi o kandydatach;

9) skreśleniu z listy kandydatów na wójta nazwiska kandydata, które pozostało

na karcie do głosowania, wraz z informacją o warunkach ważności głosu na takiej

karcie;

10) przeprowadzaniu głosowania tylko na jednego kandydata na wójta;

11) nieprzeprowadzaniu głosowania w wyborach wójta z powodu braku kandydatów.

25. Obwieszczenia i informacje powinny być dodatkowo umieszczone na wysokości

umożliwiającej ich odczytanie przez wyborców o ograniczonej sprawności ruchowej

(art. 37c § 1 Kodeksu wyborczego).

26. Komisja powinna mieć w swojej siedzibie zapewniony dostęp do telefonu oraz znać

numery telefonów, pod którymi pełnione będą dyżury członków terytorialnych komisji

wyborczych, urzędnika wyborczego i komisarza wyborczego oraz dyżury w urzędzie

gminy, a także numer telefonu do pełnomocnika ustanowionego przez komisarza

wyborczego, upoważnionego do telefonicznego przyjęcia danych o frekwencji,

o których mowa w pkt 82.

27. W lokalu wyborczym oraz na terenie budynku (wewnątrz i na zewnątrz), w którym

mieści się ten lokal, nie mogą być umieszczone hasła, napisy lub ulotki oraz inne

materiały agitacyjne (art. 107 § 2 Kodeksu wyborczego). Kontroli w tym zakresie

komisja dokonuje bezpośrednio przed dniem głosowania oraz ponownie przed

rozpoczęciem głosowania, a także – w razie potrzeby – w trakcie głosowania. W razie

umieszczenia takich materiałów komisja usuwa je. W przypadku gdyby usunięcie

ich przez komisję we własnym zakresie nie było możliwe, zwraca się ona o pomoc

do wójta oraz informuje o tym urzędnika wyborczego. Materiały agitacyjne

umieszczone zgodnie z prawem w pobliżu terenu budynku, w którym znajduje się lokal

wyborczy, np.: bezpośrednio przed wejściem na teren budynku, w którym mieści się

lokal, lub w bezpośrednim sąsiedztwie, lecz poza jego terenem, nie naruszają przepisów

Kodeksu wyborczego i nie mogą być usuwane przez członków komisji.

28. W terminie uzgodnionym z wójtem, nie później jednak niż w przeddzień głosowania,

komisja skontroluje stan wyposażenia lokalu oraz oznakowania budynku, w którym się

ono odbędzie. Podczas kontrolowania stanu wyposażenia lokalu wyborczego

komisja ma bezwzględny obowiązek

1) sprawdzenia, czy zapewniono odpowiednią liczbę miejsc zapewniających tajność

głosowania, o których mowa w pkt 22 ppkt 3;

2) niezwłocznego powiadomienia wójta i urzędnika wyborczego o stwierdzonych

nieprawidłowościach w tym zakresie, o ile one wystąpiły;

3) ponownego sprawdzenia, czy ewentualne nieprawidłowości zostały usunięte.

Komisja

właściwa

dla

lokalu

dostosowanego

do

potrzeb

wyborców

niepełnosprawnych sprawdza, czy lokal oraz elementy jego wyposażenia

bezwzględnie spełniają wszystkie warunki, o których mowa w rozporządzeniu

Ministra Infrastruktury z dnia 29 lipca 2011 r. w sprawie lokali obwodowych

komisji wyborczych dostosowanych do potrzeb wyborców niepełnosprawnych

(Dz. U. z 2019 r. poz. 336).

O stwierdzonych brakach lub nieprawidłowościach komisja zawiadamia wójta

i urzędnika wyborczego, a następnie sprawdza, czy zostały one usunięte.

Rozdział II

Zadania komisji przed dniem głosowania

29. Niezwłocznie po powołaniu komisja odbywa pierwsze posiedzenie, na którym dokonuje

wyboru przewodniczącego komisji i jego zastępcy oraz, po zapoznaniu się z niniejszymi

wytycznymi, ustala sposób wykonania swoich zadań.

Niezwłocznie po ukonstytuowaniu się komisja podaje do publicznej wiadomości,

w sposób zwyczajowo przyjęty, informację o swoim składzie z uwzględnieniem

pełnionych funkcji. W dniu głosowania informację o składzie komisji wywiesza

się w lokalu wyborczym.

30. Komisja w obwodzie, w którym przeprowadzane będzie głosowanie korespondencyjne,

w terminie uzgodnionym z urzędnikiem wyborczym, zbiera się w możliwie pełnym

składzie, lecz nie mniejszym niż co najmniej 1/2 jej pełnego składu (patrz pkt 36),

w tym z udziałem przewodniczącego komisji lub jego zastępcy oraz urzędnika

wyborczego, w celu ostemplowania kart do głosowania wykorzystywanych

w głosowaniu korespondencyjnym oraz przygotowania pakietów wyborczych.

Czynności te komisja wykonuje w miejscu wskazanym przez urzędnika wyborczego.

Niedopuszczalne jest wynoszenie kart do głosowania poza to miejsce w celu

ich ostemplowania.

31. Przed rozpoczęciem stemplowania kart komisja upewnia się, czy wydano

jej właściwą pieczęć. Musi to być pieczęć właściwa dla wyborów z napisem

określającym nazwę i siedzibę komisji oraz jej numer. Należy zwrócić szczególną

uwagę, czy omyłkowo nie została wydana pieczęć np. obwodowej komisji wyborczej

ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie lub obwodowej komisji wyborczej

ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie albo obwodowej komisji

ds. referendum. Po ostemplowaniu kart sporządzany jest protokół, w którym wskazuje

się liczbę ostemplowanych przez komisję kart do głosowania, odrębnie w wyborach

do poszczególnych rad oraz w wyborach wójta.

Protokół sporządza się w dwóch egzemplarzach, z których jeden otrzymuje urzędnik

wyborczy, a drugi pozostaje w dokumentacji komisji.

32. Nie później niż w przeddzień głosowania przewodniczący zwołuje posiedzenie komisji

poświęcone organizacji jej pracy przed i w dniu głosowania. W czasie tego posiedzenia

komisja ustala w szczególności godziny rozpoczęcia pracy w dniu głosowania. Zadania

te komisja może wykonać w trakcie pierwszego posiedzenia. Informację o godzinie

rozpoczęcia pracy podaje się do publicznej wiadomości przede wszystkim przez

jej wywieszenie w budynku, w którym mieści się lokal wyborczy, i w urzędzie gminy

(w sposób umożliwiający zapoznanie się z tą informacją także, gdy budynki te są

zamknięte). Informacja ta jest przeznaczona dla mężów zaufania, obserwatorów

społecznych i obserwatorów międzynarodowych w celu umożliwienia im obecności

przy wszystkich czynnościach komisji poprzedzających otwarcie lokalu. Komisja

współdziała w tym zakresie z wójtem i urzędnikiem wyborczym.

33. Najpóźniej w przeddzień głosowania komisja odbiera i dokładnie sprawdza

1) liczbę otrzymanych kart do głosowania, poprzez ich przeliczenie, odrębnie

w wyborach do poszczególnych rad oraz w wyborach wójta.

W gminach, z wyjątkiem miast na prawach powiatu, komisje wyborcze otrzymują

4 rodzaje kart do głosowania: w wyborach do rady gminy, w wyborach do rady

powiatu, w wyborach do sejmiku województwa i w wyborach wójta.

Jeśli obwód głosowania obejmuje więcej niż jeden okręg wyborczy do rady gminy,

wówczas dla każdego okręgu są odrębne karty do głosowania.

W miastach na prawach powiatu (z wyjątkiem m.st. Warszawy) komisje

obwodowe otrzymują 3 rodzaje kart do głosowania: w wyborach do rady miasta,

w wyborach do sejmiku województwa i w wyborach prezydenta miasta.

W m.st. Warszawie komisje obwodowe otrzymują 4 rodzaje kart do głosowania

w wyborach do rady dzielnicy, w wyborach do Rady m.st. Warszawy, w wyborach

do

Sejmiku

Województwa

Mazowieckiego

i

w

wyborach

Prezydenta

m.st. Warszawy;

2) czy karty do głosowania

a) w wyborach do rad

− dotyczą właściwego okręgu wyborczego,

− nie zawierają błędów i usterek drukarskich,

− są kompletne, tj. czy zawierają wszystkie listy kandydatów na radnych

zarejestrowane w okręgu i dane wszystkich kandydatów na tych listach

(sprawdzenia

dokonuje

się

na

podstawie

obwieszczenia

właściwej

terytorialnej komisji wyborczej),

b) w wyborach wójta

− dotyczą właściwej gminy,

− nie zawierają błędów i usterek drukarskich,

− są kompletne, tj. czy zawierają dane wszystkich kandydatów na wójta

zarejestrowanych w danej gminie (sprawdzenia dokonuje się na podstawie

obwieszczenia gminnej komisji wyborczej);

3) czy przekazano właściwą liczbę (po 5 egzemplarzy) formularzy protokołów

głosowania w wyborach do poszczególnych rad i w wyborach wójta;

4) czy przekazano właściwą pieczęć komisji, tj. właściwą dla wyborów z napisem

określającym nazwę i siedzibę komisji oraz jej numer (patrz pkt 31);

5) czy przekazano właściwy spis wyborców oraz dodatkowe formularze spisu (część A

i część B), na których komisja dopisuje wyborców w dniu głosowania, o czym

mowa w pkt 46;

6) czy przekazano listę wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa do głosowania;

7) czy przekazano osłony na spis wyborców zapewniające ochronę danych osobowych

osób ujętych w spisie;

8) czy przekazano nakładki na karty do głosowania sporządzone w alfabecie Braille’a

dla wyborów do poszczególnych rad oraz dla wyborów wójta;

9) czy przekazano formularz ewidencji czasu przebywania mężów zaufania w lokalu

wyborczym;

10) czy przekazano formularze zaświadczeń

a) dla wyborców – potwierdzających wzięcie udziału w głosowaniu,

b) dla członków komisji – usprawiedliwiających nieobecność w pracy,

c) dla mężów zaufania

− niezbędnych

do

wypłaty

diety,

potwierdzających,

że

obserwowali

oni głosowanie przez co najmniej 5 godzin i obserwowali cały przebieg

ustalania wyników głosowania do momentu podpisania protokołu głosowania,

− usprawiedliwiających nieobecność w pracy wykonywaniem zadań męża

zaufania;

11) czy przygotowane zostały potrzebne materiały biurowe, tj. m.in. poduszka

do stempli, przybory do pisania, papier, sznurek, taśma klejąca, plomby

(np. jednorazowe plomby – nalepki foliowe), worki, pudełka itp.

Do wykonania tego zadania niezbędna jest co najmniej 1/2 pełnego składu komisji

(patrz pkt 36), w tym przewodniczący komisji lub jego zastępca. Komisja ustala także,

w uzgodnieniu z wójtem i urzędnikiem wyborczym, sposób i miejsce przechowywania

do dnia głosowania odebranych materiałów. Miejsce to musi być należycie

zabezpieczone.

34. Odbiór dokumentów potwierdza się na piśmie, wymieniając ich rodzaj i ilość, w tym

liczbę otrzymanych kart do głosowania odrębnie w wyborach do poszczególnych

rad oraz w wyborach wójta. Protokół odbioru otrzymuje organ przekazujący, a jego

kopię włącza się do dokumentacji komisji.

Spis wyborców (wraz z listą wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa

do głosowania) przekazuje się przewodniczącemu komisji w przeddzień głosowania.

Gdyby zatem przekazanie pozostałych dokumentów wymienionych wyżej nastąpiło

wcześniej, przekazanie spisu należy potwierdzić odrębnie.

35. W przypadku gdy komisji zapewniono obsługę informatyczną, operator danej

komisji powinien odebrać od koordynatora gminnego ds. informatyki login i hasło

uprawniające do dostępu do systemu teleinformatycznego Wsparcie Organów

Wyborczych (WOW). Odbiór loginu i hasła potwierdza się na piśmie.

Operator ma obowiązek zabezpieczenia loginu i hasła przed dostępem innych osób.

W razie ich zniszczenia lub utraty należy niezwłocznie skontaktować się

z koordynatorem gminnym ds. informatyki w celu podjęcia dalszych kroków.

Przewodniczący komisji najpóźniej w przeddzień głosowania ustala z operatorem

informatycznej obsługi komisji harmonogram pracy, z uwzględnieniem konieczności

1) przekazania, w trakcie głosowania, danych o liczbie osób ujętych w spisie wyborców

oraz o liczbie wydanych kart do głosowania (frekwencji) w wyborach, w sposób

określony w uchwale nr 100/2024 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 4 marca

2024 r. w sprawie trybu i sposobu udostępniania oraz przekazywania danych

o liczbie osób ujętych w spisach wyborców oraz o liczbie wyborców, którym

wydano karty do głosowania w stałych obwodach głosowania w wyborach do rad

gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad dzielnic m.st. Warszawy

oraz w wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast zarządzonych na dzień

7 kwietnia 2024 r. (M.P. poz. 207);

2) wprowadzenia wszystkich danych zawartych w projektach protokołów głosowania

odrębnie w wyborach do poszczególnych rad i w wyborach wójta;

3) transmisji danych z protokołów głosowania podpisanych przez członków komisji

do systemu teleinformatycznego Wsparcie Organów Wyborczych (WOW).

Rozdział III

Zadania komisji w dniu głosowania przed otwarciem lokalu wyborczego

36. W dniu wyborów od czasu rozpoczęcia pracy komisji aż do zakończenia głosowania

komisja

wszystkie

czynności

wykonuje

w

możliwie

pełnym

składzie,

lecz nie mniejszym niż 1/2 jej pełnego składu, w tym przewodniczący komisji lub jego

zastępca. Jeżeli wskutek obliczeń okaże się, że 1/2 liczby pełnego składu komisji jest

liczbą ułamkową, wówczas należy dokonać zaokrąglenia w górę. Oznacza to,

że wszystkie czynności do czasu zakończenia głosowania komisja powołana w liczbie

1) 5 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 3 osoby;

2) 6 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 3 osoby;

3) 7 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 4 osoby;

4) 8 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 4 osoby;

5) 9 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 5 osób;

6) 10 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 5 osób;

7) 11 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 6 osób;

8) 12 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 6 osób;

9) 13 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 7 osób.

37. Komisja zbiera się w lokalu wyborczym na tyle wcześnie, aby wykonać wszystkie

czynności związane z przygotowaniem głosowania, lecz nie później niż o godzinie 6.00.

38. Przed rozpoczęciem głosowania komisja

1) sprawdza dostarczone jej dokumenty oraz swoją pieczęć (patrz pkt 31);

2) ponownie przelicza karty do głosowania (odrębnie w wyborach do poszczególnych

rad i w wyborach wójta).

Ustalone liczby komisja wpisuje w punkcie 1 protokołów głosowania.

Tylko staranne wykonanie tej czynności umożliwi prawidłowe rozliczenie kart

do głosowania po jego zakończeniu;

3) ostemplowuje karty do głosowania swoją pieczęcią. W celu uniknięcia wydania

wyborcy karty nieważnej zaleca się ostemplowanie wszystkich kart do głosowania

w wyborach przed otwarciem lokalu, tj. przed godziną 7.00. W razie niemożności

wykonania tej czynności przed rozpoczęciem głosowania, należy kontynuować

stemplowanie kart bezpośrednio po godzinie 7.00, pamiętając, że trzeba wydawać

ostemplowane karty przybyłym w tym czasie wyborcom. Po ostemplowaniu

wszystkich kart pieczęcią komisji należy je wraz z pieczęcią komisji odpowiednio

zabezpieczyć. Przed rozpoczęciem wykonywania tych czynności komisja

jest zobowiązana do ponownego sprawdzenia, czy otrzymana pieczęć jest właściwa

(patrz pkt 31);

4) rozkłada spis wyborców wraz z osłoną, o której mowa w pkt 33 ppkt 7, oraz karty

do głosowania w sposób ułatwiający prowadzenie głosowania;

5) sprawdza, czy w lokalu wyborczym w widocznym miejscu wywieszone

są urzędowe obwieszczenia i informacje, o których mowa w pkt 24, sprawdza

również, czy dodatkowo są one umieszczone na wysokości umożliwiającej

ich odczytanie z wózka inwalidzkiego; komisja podejmuje niezwłocznie działania

w celu usunięcia ewentualnych nieprawidłowości;

6) sprawdza, czy w lokalu wyborczym oraz wewnątrz i na zewnątrz budynku,

w którym mieści się lokal, nie znajdują się materiały agitacyjne (plakaty, ulotki,

napisy). W razie umieszczenia takich materiałów komisja usuwa je. W przypadku

gdyby komisja nie mogła tego uczynić sama, zwraca się o pomoc do wójta

oraz informuje urzędnika wyborczego. Kontrolę w tym zakresie należy

przeprowadzać również w toku głosowania. Jeżeli na terenie sąsiadującym

z terenem budynku, w którym mieści się lokal wyborczy, uprzednio,

tj. przed rozpoczęciem ciszy wyborczej, zostały umieszczone materiały agitacyjne

komitetów wyborczych, komisja pozostawia je;

7) sprawdza, czy urna jest pusta, a następnie zamyka ją i opieczętowuje. Jeżeli komisja

otrzymała jednorazowe plomby – nalepki foliowe opatrzone unikatowym numerem,

zabezpiecza za ich pomocą urnę przed niekontrolowanym otwarciem. W takim

przypadku numery plomb – nalepek, niezwłocznie po ich założeniu, powinny

być wpisane przez komisję do wewnętrznego protokołu. Nalepki foliowe opatruje

się pieczęcią komisji. Należy pamiętać, że każda próba odklejenia nalepki

spowoduje pojawienie się na niej napisu o tym informującego. Urna powinna być

ustawiona w takim miejscu, by była przez cały czas głosowania widoczna

dla członków

komisji

i

mężów

zaufania,

obserwatorów

społecznych

oraz obserwatorów międzynarodowych.

39. Przewodniczący komisji obowiązkowo wyznacza członka komisji, który,

przebywając w bezpośredniej bliskości urny wyborczej, zapewnia jej nienaruszalność

oraz przestrzeganie przez wyborców zasad dotyczących tajności głosowania, tj. czuwa,

aby wyborcy wrzucali karty do urny wyborczej w taki sposób, aby strona

zadrukowana była niewidoczna.

40. Urny wyborczej nie wolno wynosić z lokalu wyborczego. Dotyczy to również urny

zasadniczej w obwodach głosowania utworzonych w zakładach leczniczych i domach

pomocy społecznej. Urna musi pozostać zamknięta przez cały czas od zamknięcia

aż do jej otwarcia po zakończeniu głosowania. Gdyby w tym czasie doszło do otwarcia

urny, komisja odnotowuje to zdarzenie i wyjaśnia jego przyczynę w punkcie 23

protokołów głosowania.

Rozdział IV

Zadania komisji w trakcie głosowania

Otwarcie lokalu wyborczego

41. O godzinie 7.00 komisja otwiera lokal. Od chwili rozpoczęcia głosowania do czasu jego

zakończenia komisja wykonuje swoje zadania w składzie zapewniającym wyborcom

udział w głosowaniu bez zakłóceń przy wydawaniu kart do głosowania, lecz nie

mniejszym niż co najmniej 1/2 pełnego składu (patrz pkt 36), w tym z udziałem

przewodniczącego komisji bądź jego zastępcy (art. 42 § 3 Kodeksu wyborczego).

Wymóg obecności co najmniej 1/2 osób z komisji oznacza stałe przebywanie takiej

liczby członków w pomieszczeniu, w którym znajduje się urna wyborcza.

42. Głosowanie w obwodach odrębnych, w tym utworzonych w zakładach leczniczych

i domach pomocy społecznej, może być rozpoczęte później niż o godzinie 7.00, o ile nie

będzie to miało wpływu na możliwość sprawnego oddania głosu przez wszystkich

uprawnionych wyborców. Ustaleń w tym zakresie dokonuje komisja w uzgodnieniu

z gminną komisją wyborczą, najpóźniej w przeddzień głosowania. O ustaleniach tych

powiadamia się wcześniej wyborców przez wywieszenie informacji bądź w inny sposób

zwyczajowo przyjęty i informuje wójta oraz dyrektora (kierownika) jednostki, w której

utworzony został obwód odrębny.

Postępowanie w przypadku skreślenia kandydata lub unieważnienia

rejestracji listy

43. Jeżeli w okresie po wydrukowaniu kart do głosowania, a przed dniem wyborów,

terytorialna komisja wyborcza skreśli z zarejestrowanej listy kandydatów na radnych

nazwisko kandydata na radnego lub unieważni rejestrację listy kandydatów, wówczas

obowiązana jest niezwłocznie zawiadomić o tym fakcie wszystkie komisje na obszarze

danego okręgu wyborczego.

W takim przypadku nie dokonuje się druku nowych kart do głosowania. Terytorialna

komisja wyborcza sporządza więc informację o nowym, prawidłowym brzmieniu karty

do głosowania przez odwzorowanie właściwego arkusza takiej karty ze skreślonym

nazwiskiem kandydata lub skreśloną listą kandydatów oraz o warunkach ważności głosu

oddanego na takiej karcie. Otrzymaną informację o dokonanych skreśleniach i nowym

brzmieniu karty do głosowania komisja umieszcza w lokalu wyborczym

przy właściwym obwieszczeniu oraz informuje ustnie o tym wyborców. Analogicznie

komisja postępuje w przypadku, gdy gminna komisja wyborcza skreśli z listy

kandydatów kandydata na wójta (art. 483 § 1 Kodeksu wyborczego).

Niedopuszczalne jest dokonywanie przez komisję jakichkolwiek skreśleń i adnotacji

na kartach do głosowania.

Czynności przed wydaniem wyborcy kart do głosowania

44. Przed wydaniem kart do głosowania komisja

1) sprawdza tożsamość wyborcy na podstawie dowodu osobistego lub każdego innego

dokumentu ze zdjęciem, pod warunkiem że ustalenie tożsamości wyborcy na jego

podstawie nie budzi wątpliwości (art. 52 § 1 Kodeksu wyborczego). Wyborca może

zatem okazać komisji dowolny dokument ze zdjęciem (np. paszport, prawo jazdy,

legitymacja studencka), w tym również dokument, który utracił ważność,

pod warunkiem że ustalenie tożsamości na jego podstawie nie budzi wątpliwości.

Komisja może potwierdzić tożsamość wyborcy także na podstawie aplikacji

mObywatel. Elementy, które potwierdzają, że wyświetlane na ekranie

urządzenia dane są wiarygodne, bezpieczne i aktualne

a) na górze pośrodku pod napisem „mDowód” powinna znajdować się aktualna

i stale zmieniająca się godzina oraz aktualna data,

b) z lewej strony pod zdjęciem falująca, a nie statyczna, flaga Rzeczypospolitej

Polskiej,

c) pod falującą flagą hologram w postaci zmieniającego natężenie barw godła

Rzeczypospolitej Polskiej.

W przypadku gdy okazany na smartfonie dokument nie budzi żadnych wątpliwości,

nie ma konieczności podejmowania innych kroków weryfikujących jego

autentyczność.

Natomiast w przypadku stwierdzenia wątpliwości w zakresie autentyczności

aplikacji członek komisji sprawdzający mObywatel powinien poprosić wyborcę

o wykonanie sprawdzenia w usłudze mObywatel, w szczególności poprzez wyjście

z aplikacji i ponowne zalogowanie się.

Sprawdzenia tożsamości wyborcy należy dokonać w sposób minimalizujący

ryzyko ujawnienia danych osobowych wyborcy osobom trzecim;

2) ustala, czy wyborca jest uprawniony do głosowania w tym obwodzie,

przez sprawdzenie, czy jego nazwisko jest ujęte w spisie wyborców. Obywatele

polscy umieszczeni są w części A spisu wyborców, natomiast pozostali

obywatele Unii Europejskiej oraz obywatele Zjednoczonego Królestwa

Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w części B spisu wyborców;

3) sprawdza, czy w rubryce spisu wyborców „Uwagi” odpowiadającej nazwisku

danego wyborcy nie jest umieszczona informacja o wysłaniu do niego pakietu

wyborczego. W przypadku umieszczenia takiej informacji komisja odmawia

wydania kart do głosowania. Jeżeli wyborca poinformuje komisję, że nie otrzymał

pakietu wyborczego, wówczas przewodniczący komisji lub jego zastępca

telefonicznie potwierdza w dziale ewidencji ludności urzędu gminy, czy urząd

posiada informację o niedoręczeniu temu wyborcy pakietu. W przypadku

potwierdzenia przez urząd niedoręczenia pakietu dwóch członków komisji, w tym

przewodniczący lub jego zastępca, skreśla adnotację w spisie o wysłaniu pakietu,

w to miejsce wpisuje adnotację „pakiet niedoręczony” i opatruje ją parafami

(członka i przewodniczącego komisji lub jego zastępcy). Jeżeli w rubryce „Uwagi”

nie ma również informacji, że w imieniu tego wyborcy głosował pełnomocnik,

to komisja wydaje wyborcy karty do głosowania.

45. Przy wykonywaniu powyższych czynności komisja obowiązkowo korzysta z osłony

na spis wyborców, o której mowa w pkt 33 ppkt 7.

Dopisywanie wyborców do spisu wyborców

46. W dniu głosowania, zgodnie z art. 51 § 2 pkt 2 i 3 oraz § 4 Kodeksu wyborczego,

komisja dopisuje do spisu wyborców na dodatkowym formularzu spisu (w części A

spisu wyborców – obywateli polskich, natomiast w części B spisu wyborców –

pozostałych obywateli Unii Europejskiej oraz obywateli Zjednoczonego Królestwa

Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej) i umożliwia głosowanie

1) osobie omyłkowo pominiętej w spisie, jeżeli dział ewidencji ludności urzędu gminy,

na żądanie komisji, potwierdzi telefonicznie, że pominięcie jest wynikiem pomyłki

powstałej przy sporządzaniu spisu. Członek komisji, który otrzymał potwierdzenie

z urzędu gminy, dopisując wyborcę na dodatkowym formularzu spisu, musi

za każdym razem w rubryce „Uwagi” umieścić swoją parafę. Poza tym członek

komisji sporządza dodatkowo, na oddzielnej kartce, notatkę w tej sprawie, z której

musi wynikać, że dopisany wyborca nie został ujęty w spisie wyborców z powodu

omyłki, a także iż zostało to potwierdzone w dziale ewidencji ludności danej gminy.

W notatce podaje się m.in. imię i nazwisko pracownika urzędu gminy

potwierdzającego omyłkę oraz godzinę tego zdarzenia. Notatkę, po podpisaniu jej

przez członka komisji wraz z jej przewodniczącym lub zastępcą, dołącza się do spisu

wyborców;

2) osobie nieujętej w spisie wyborców w związku z umieszczeniem w spisie

wyborców w obwodzie odrębnym (np. w szpitalu, sanatorium, areszcie śledczym),

która opuściła to miejsce przed dniem głosowania. Wyborca musi

udokumentować ten fakt. Przed dopisaniem takiej osoby do spisu wyborców należy

sprawdzić, czy wyborca rzeczywiście nie jest ujęty w przekazanym komisji spisie

wyborców, w tym czy nie został ujęty na dodatkowej stronie spisu.

Udokumentowanie opuszczenia np. szpitala lub innego zakładu leczniczego

przez wyborcę, np. poprzez przedłożenie wypisu z danej jednostki, ma jedynie

umożliwić stwierdzenie, że dana osoba opuściła szpital lub inną placówkę,

a nie zapoznanie się z historią choroby lub innymi danymi zawartymi

w przedkładanym dokumencie. Tego rodzaju dokumenty często zawierają dane

wrażliwe, z którymi komisja nie może się zapoznawać. Dokument ten może być

zatem okazany przez wyborcę w taki sposób, żeby dane wrażliwe nie były dostępne

dla komisji, która nie ma prawa żądania ich udostępnienia. Jeżeli nazwiska wyborcy

nie ma w spisie, to komisja ma obowiązek ustalić telefonicznie z urzędem gminy,

czy jest to spowodowane ujęciem go w spisie w obwodzie odrębnym.

Po potwierdzeniu tego faktu komisja dopisuje wyborcę do spisu na dodatkowym

formularzu. Członek komisji, który otrzymał potwierdzenie z urzędu gminy,

sporządza notatkę, którą po podpisaniu wraz z przewodniczącym komisji lub jego

zastępcą, dołącza się do spisu wyborców;

3) w obwodzie odrębnym osobie, która chce głosować, a przybyła do danej

jednostki przed dniem głosowania, pod warunkiem że stale zamieszkuje

na obszarze województwa, w którym położona jest ta jednostka. Przy nazwisku

osoby, która stale zamieszkuje na obszarze innej gminy niż gmina, w której

położona jest jednostka, ale w tym samym powiecie, w rubryce spisu „Uwagi”

należy dopisać adnotację „Tylko wybory do rady powiatu i do sejmiku

województwa”, a jeśli zamieszkuje na obszarze innego powiatu – adnotację „Tylko

wybory do sejmiku województwa”.

Przed dopisaniem wyborcy do spisu komisja w obwodzie odrębnym powinna

sprawdzić telefonicznie w urzędzie gminy właściwym dla siedziby jednostki,

czy osoba ta jest ujęta w Centralnym Rejestrze Wyborców w stałym obwodzie

głosowania właściwym dla adresu zameldowania na pobyt stały albo właściwym

dla adresu stałego zamieszkania w danej gminie, czy jest ujęta w Centralnym

Rejestrze Wyborców w stałym obwodzie głosowania w gminie znajdującej się

odpowiednio na obszarze danego powiatu lub województwa.

Członek komisji, który otrzymał potwierdzenie z urzędu gminy, sporządza notatkę,

którą po podpisaniu wraz z przewodniczącym komisji lub jego zastępcą, dołącza się

do spisu wyborców. W celu uniknięcia trudności z bieżącym potwierdzaniem

przybycia do jednostki komisja wcześniej powinna zwrócić się do jej dyrektora

(kierownika) o udostępnienie wykazu osób, które zostały przyjęte przed dniem

głosowania, a nie były ujęte w wykazie przekazanym urzędowi gminy w celu

sporządzenia spisu wyborców.

Dodatkowy formularz spisu wyborców, na którym komisja dopisuje wyborców

w dniu głosowania, zostanie przekazany przez urząd gminy łącznie ze spisem

wyborców. Członek komisji dopisujący na tym formularzu wyborcę w dniu głosowania

każdorazowo w rubryce „Uwagi” obok imienia i nazwiska osoby dopisanej

umieszcza swoją parafę. Po zakończeniu głosowania dodatkowy formularz spisu

wyborców powinien zostać opatrzony pieczęcią komisji oraz podpisany

przez przewodniczącego komisji lub jego zastępcę.

Komisja nie jest uprawniona do dokonywania jakichkolwiek innych zmian w spisie

wyborców.

Informacji o dopisaniu wyborcy do spisu wyborców, a w szczególności danych

osobowych dopisanego wyborcy, nie należy zamieszczać w uwagach do protokołów

głosowania.

Wydawanie wyborcom kart do głosowania

47. Wyborcom

1) obywatelom polskim (wyborcy ujęci w części A spisu wyborców) wydaje się

po jednej karcie do głosowania w wyborach do każdej z wybieranych rad

oraz w wyborach wójta (patrz pkt 33 ppkt 1);

2) pozostałym obywatelom Unii Europejskiej oraz obywatelom Zjednoczonego

Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (wyborcy ujęci w części B spisu

wyborców) wydaje się wyłącznie po jednej karcie do głosowania w wyborach

do rady gminy oraz w wyborach wójta. W m.st. Warszawie ta grupa wyborców

otrzymuje karty do głosowania w wyborach do rady dzielnicy, Rady

m.st. Warszawy i Prezydenta m.st. Warszawy.

48. W przypadku gdy wyborca podczas odbioru kart do głosowania odmówi przyjęcia

1) jednej z nich, wydający karty członek komisji w rubryce spisu wyborców

„Uwagi” czyni właściwą adnotację, tj.

a) „bez gminy”,

b) „bez powiatu”,

c) „bez sejmiku”,

d) „bez wójta” lub „bez burmistrza” albo „bez prezydenta miasta”,

e) „bez dzielnicy” – wyłącznie na obszarze m.st. Warszawy;

2) więcej niż jednej z nich, wydający karty członek komisji w rubryce spisu

wyborców „Uwagi” czyni właściwą adnotację, tj. wskazuje wszystkie wybory

(patrz ppkt 1), których dotyczy odmowa odbioru karty przez danego wyborcę.

49. Jeżeli wyborca, który odmówił przyjęcia jednej lub więcej kart do głosowania, następnie

będzie chciał otrzymać kartę do głosowania w głosowaniu, w którym nie uczestniczył,

komisja wydaje wyborcy tę kartę lub karty, której przyjęcia wcześniej odmówił.

Przewodniczący komisji w rubryce spisu wyborców „Uwagi” skreśla właściwą

adnotację, o której mowa w pkt 48, i skreślenie to opatruje swoją parafą.

50. W przypadku gdy wyborca potwierdził odbiór kart do głosowania, odebrał karty

i oddalił się od komisji, a następnie wrócił do komisji w celu zwrócenia jednej

lub więcej kart, komisja bezwzględnie odmawia ich przyjęcia. Gdyby wyborca mimo

wszystko pozostawił kartę lub karty w lokalu wyborczym, komisja nie jest uprawniona

do wrzucenia jej do urny wyborczej. W takim przypadku oddanej karty

do głosowania nie uwzględnia się w obliczeniach. Oddaną kartę należy zapakować

w odrębny pakiet, opieczętować go i opisać. Informację o oddaniu karty do głosowania

należy odnotować w punkcie 23 właściwego protokołu głosowania (patrz pkt 109).

51. Przy wydawaniu kart do głosowania komisja sprawdza, czy wydawane karty

są ostemplowane jej pieczęcią (patrz pkt 31).

Ponadto komisja zwraca uwagę, by wyborca potwierdził własnoręcznym podpisem,

w przeznaczonej na to rubryce spisu wyborców, fakt otrzymania kart. Dopóki wyborca

nie potwierdzi własnoręcznym podpisem odbioru kart do głosowania, komisja ich

nie wydaje.

Jedynie w przypadku gdy wyborca okaże komisji dokument potwierdzający, że jest

osobą niepełnosprawną o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności

w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej

oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44) i nie może

w związku z tym potwierdzić otrzymania kart do głosowania, członek komisji wydaje

wyborcy karty do głosowania, a w rubryce „Uwagi” stwierdza fakt wydania kart

oraz przyczynę braku podpisu osoby otrzymującej karty, parafując adnotację wspólnie

z przewodniczącym komisji lub jego zastępcą.

W przypadku wątpliwości, czy przedłożony dokument upoważnia wyborcę

do niepotwierdzenia odbioru karty podpisem w spisie, komisja zwraca się o pomoc

do urzędu gminy.

52. Przy czynności potwierdzania przez wyborców otrzymania kart należy zwrócić

szczególną uwagę, by podpisy składane były w miejscach (w linii) odpowiadających

ich nazwiskom. Możliwe jest składanie podpisu bez odwracania spisu.

W przypadku gdy komisja zauważy, że osoba podpisała się w linii przy nazwisku innego

wyborcy, wskazuje tej osobie właściwe miejsce w spisie do złożenia podpisu, a podpis

złożony w niewłaściwym miejscu skreśla. Skreślenie opatruje się adnotacją „podpis

w nieprawidłowym miejscu” i parafami członka komisji oraz przewodniczącego

komisji lub jego zastępcy.

W przypadku gdy w rubryce spisu wyborców w linii przy nazwisku wyborcy, który żąda

wydania kart do głosowania, znajduje się już podpis potwierdzający ich odbiór,

a komisja nie ma wiedzy, że powstał on w wyniku omyłki, komisja odmawia wydania

kart do głosowania.

53. Zwrócić także należy uwagę na bezwzględną konieczność zapewnienia ochrony

danych osobowych wyborców ujętych w spisie, w tym przed ujawnieniem danych

osobowych innych osób przy potwierdzaniu przez wyborcę odbioru karty do głosowania.

W tym celu komisja obowiązkowo stosuje przekazane przez urząd gminy osłony na spis,

o których mowa w pkt 33 ppkt 7, zabezpieczające dane osobowe innych osób ujętych

w spisie. Powyższe dotyczy również dodatkowego formularza spisu wyborców, który

powinien być osłaniany (dane osobowe innych wyborców) podczas składania na nim

podpisów przez wyborców. Niewykonywanie lub niewłaściwe wykonywanie

powyższego obowiązku skutkować może odpowiedzialnością za naruszenie

przepisów dotyczących ochrony danych osobowych.

54. Komisja odmawia ponownego wydania kart (lub karty) do głosowania niezależnie

od przyczyn tego żądania (np. z powodu pomyłkowego wypełnienia karty,

zniszczenia jej itp.), z wyjątkiem sytuacji, o której mowa w pkt 49.

55. Na wniosek wyborcy komisja jest obowiązana wyjaśnić mu sposób głosowania

w wyborach do poszczególnych rad i w wyborach wójta, a także warunki ważności

głosu, zgodnie z informacjami umieszczonymi na kartach do głosowania. Wyjaśnienie

to nie może zawierać elementów agitacyjnych.

56. Ponadto

komisja

jest

obowiązana,

na

prośbę

wyborcy

niepełnosprawnego

oraz wyborcy, który najpóźniej w dniu głosowania ukończył 60 lat, do przekazania

ustnie treści obwieszczeń wyborczych w zakresie informacji o zarejestrowanych listach

kandydatów na radnych w danym okręgu wyborczym oraz o kandydatach na wójta.

Przekaz ten powinien się ograniczać do poinformowania wyborcy o liczbie

zarejestrowanych list kandydatów w danym okręgu wyborczym, skrótach ich nazw,

ich numerach oraz o liczbie kandydatów, a także imionach i nazwiskach kandydatów

na konkretnej wskazanej przez wyborcę liście kandydatów. Analogicznie należy

postąpić w przypadku udzielania informacji o kandydatach na wójta.

Czynności te wykonuje przewodniczący komisji lub zastępca przewodniczącego

w obecności innego członka komisji. Członkowie komisji nie mogą udzielać

wyborcom innych informacji niż wskazanych w pkt 43, 55 i 56.

Szczególne zasady dotyczące wydawania wyborcom kart do głosowania

w obwodach odrębnych

57. W obwodach odrębnych komisje sprawdzają także, czy w części A spisu wyborców

w rubryce „Uwagi” odpowiadającej nazwisku danego wyborcy nie jest umieszczona

informacja o ograniczeniach w wydawaniu kart do głosowania. Jeżeli takiej adnotacji

nie ma, wówczas wyborcy wydaje się po jednej karcie do głosowania w wyborach

do każdej z wybieranych rad oraz w wyborach wójta. Jeżeli przy nazwisku wyborcy

znajduje się taka adnotacja, wydaje się mu karty zgodnie z jej treścią, tj. tylko karty

w wyborach do rady powiatu i do sejmiku województwa lub tylko kartę w wyborach

do sejmiku województwa.

Ponadto na obszarze m.st. Warszawy w obwodach odrębnych karty do głosowania

w wyborach do właściwej rady dzielnicy otrzymują wyłącznie wyborcy (ujęci w części A

i części B spisu wyborców) stale zamieszkali na terenie dzielnicy, w której znajduje się

obwód. Przed wydaniem karty do głosowania w wyborach do rady dzielnicy komisja

ustala zatem, czy wyborca otrzymujący kartę zamieszkuje na terenie dzielnicy, w której

znajduje się odrębny obwód. Po stwierdzeniu tego faktu obwodowa komisja wyborcza

wpisuje w rubryce „uwagi” spisu wyborców wyraz „dzielnica”.

Głosowanie przez pełnomocnika

58. Komisja dopuszcza do głosowania osoby posiadające pełnomocnictwo do głosowania

w imieniu wyborcy ujętego w spisie wyborców.

Wyborca, który udzielił pełnomocnictwa do głosowania w jego imieniu, może w dniu

głosowania doręczyć komisji oświadczenie o cofnięciu pełnomocnictwa (podstawę do

odnotowania w wykazie cofnięcia pełnomocnictwa stanowi pisemne oświadczenie

o cofnięciu pełnomocnictwa, w którym wola wyborcy została potwierdzona

podpisem złożonym w obecności komisji, a także głosować osobiście, jeżeli nie

głosował jeszcze w jego imieniu pełnomocnik. Głosowanie osobiste wyborcy powoduje

wygaśnięcie pełnomocnictwa do głosowania w jego imieniu.

Komisja nie dopuści natomiast do głosowania wyborcy, którego pełnomocnik wziął

udział w głosowaniu w jego imieniu wcześniej. Również złożenie oświadczenia

o cofnięciu pełnomocnictwa jest w takiej sytuacji bezskuteczne w pierwszym

głosowaniu.

Fakt cofnięcia lub wygaśnięcia pełnomocnictwa do głosowania komisja obowiązana

jest odnotować w spisie wyborców oraz na otrzymanej wraz ze spisem liście

wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa do głosowania w ich imieniu,

a otrzymane oświadczenia dołączyć do spisu wyborców.

59. Pełnomocnik przed przystąpieniem do głosowania okazuje swój dowód osobisty

lub inny dokument ze zdjęciem oraz akt pełnomocnictwa sporządzony przez wójta

lub pracownika urzędu gminy działającego z upoważnienia wójta. Akt pełnomocnictwa

sporządzony przed pierwszym głosowaniem (7 kwietnia 2024 r.) dotyczy wyborów

do rad oraz wyłącznie pierwszego głosowania (7 kwietnia 2024 r.) w wyborach wójta.

60. Przed wydaniem kart do głosowania komisja sprawdza w spisie wyborców,

czy wyborca, który udzielił pełnomocnictwa, jest ujęty w spisie wyborców, a także

czy wyborca nie głosował wcześniej osobiście oraz czy w spisie nie odnotowano, że

pełnomocnictwo wygasło z innej przyczyny lub zostało cofnięte. Jeżeli wyborca,

który udzielił pełnomocnictwa, nie jest ujęty w spisie wyborców, komisja jest

obowiązana wyjaśnić telefonicznie w dziale ewidencji ludności urzędu gminy

przyczynę nieumieszczenia wyborcy w spisie wyborców. Jeżeli urząd gminy

potwierdzi, że nieumieszczenie wyborcy w spisie wynika z omyłki, komisja dopisuje

wyborcę (nie pełnomocnika) do spisu wyborców na dodatkowym formularzu spisu

(w części A spisu wyborców – obywateli polskich, natomiast w części B spisu

wyborców – pozostałych obywateli Unii Europejskiej oraz obywateli Zjednoczonego

Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej). Członek komisji, który otrzymał

potwierdzenie z urzędu gminy, sporządza, na oddzielnej kartce, notatkę w tej sprawie,

którą po podpisaniu wraz z przewodniczącym komisji lub jego zastępcą, dołącza się

do spisu wyborców.

61. Komisja odmawia wydania pełnomocnikowi kart do głosowania i zatrzymuje akt

pełnomocnictwa do głosowania w przypadku

1) gdy urząd gminy stwierdzi, że nieujęcie wyborcy w tym obwodzie nie jest błędem;

2) wcześniejszego głosowania osobistego wyborcy;

3) wygaśnięcia pełnomocnictwa z innej przyczyny lub cofnięcia pełnomocnictwa.

62. Po stwierdzeniu, że wyborca nie głosował osobiście, pełnomocnictwo nie wygasło

z innej przyczyny i nie zostało cofnięte, komisja wpisuje nazwisko i imię (imiona)

pełnomocnika wyborcy w spisie wyborców w rubryce „Uwagi” odpowiadającej

pozycji, pod którą umieszczono nazwisko wyborcy, wraz z oznaczeniem

„pełnomocnik”. Pełnomocnik potwierdza otrzymanie kart do głosowania własnym

czytelnym podpisem w rubryce spisu przeznaczonej na potwierdzenie otrzymania kart

do głosowania przez wyborcę udzielającego pełnomocnictwa do głosowania. Ponadto

komisja odnotowuje fakt głosowania przez pełnomocnika na otrzymanej wraz ze

spisem wyborców liście wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa do głosowania

w ich imieniu. Akt pełnomocnictwa do głosowania komisja koniecznie odbiera od

wyborcy i załącza do spisu wyborców, a następnie wydaje pełnomocnikowi karty do

głosowania. Należy zwrócić szczególną uwagę, aby odebrać od wyborcy właściwy akt

pełnomocnictwa, tj. w dniu 7 kwietnia 2024 r. – dotyczący pierwszego głosowania,

a w przypadku przeprowadzania ponownego głosowania w dniu 21 kwietnia –

dotyczący ponownego głosowania.

63. Jeżeli wyborcą udzielającym pełnomocnictwa do głosowania jest obywatel Unii

Europejskiej niebędący obywatelem polskim albo obywatel Zjednoczonego Królestwa

Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, komisja wydaje pełnomocnikowi wyłącznie karty do

głosowania w wyborach do rady gminy oraz w wyborach wójta, a w m.st. Warszawie –

karty do głosowania w wyborach do rady dzielnicy, Rady m.st. Warszawy i Prezydenta

m.st. Warszawy.

64. Zasady dotyczące możliwości odmowy przyjęcia lub zwrotu którejkolwiek z kart

do głosowania, o których mowa w pkt 48–50, dotyczą również głosowania przez

pełnomocnika.

Wydawanie wyborcom nakładek na karty do głosowania

65. Komisja wraz z kartami do głosowania wydaje wyborcy niepełnosprawnemu,

na jego prośbę, nakładki na karty do głosowania w wyborach do poszczególnych rad

oraz w wyborach wójta, sporządzone w alfabecie Braille’a.

66. Komisja informuje wyborcę, że po oddaniu głosu obowiązany jest on zwrócić komisji

nakładki na karty. Komisja powinna zapewnić wyborcom korzystającym z nakładek

na karty do głosowania sporządzonych w alfabecie Braille’a właściwe do jej użycia

miejsce, np. odpowiedniej wielkości stolik ułatwiający oddanie głosu, stosując właściwą

nakładkę. Miejsce to musi zapewniać tajność głosowania. Komisja zwraca uwagę,

aby wyborca wraz z kartą nie wrzucił nakładki do urny. W przypadku utraty nakładek

lub ich zniszczenia komisja niezwłocznie informuje o tym urząd gminy.

Przebieg głosowania

67. W czasie głosowania komisja zwraca uwagę, by wyborcy głosowali osobiście i w taki

sposób, aby nie została naruszona tajność głosowania, a także aby głosowanie

nie zostało wykorzystane przez wyborców do prowadzenia agitacji wyborczej. Karty

do głosowania wyborcy powinni wrzucać do urny w taki sposób, aby strona

zadrukowana była niewidoczna (art. 52 § 6 Kodeksu wyborczego).

68. Niedopuszczalne jest głosowanie za członka rodziny lub za inną osobę. Zakaz ten

nie dotyczy osób posiadających pełnomocnictwo do głosowania.

69. Osobie niepełnosprawnej, na jej prośbę, może pomagać w głosowaniu inna osoba,

w tym także niepełnoletnia. Pomoc ta może mieć tylko techniczny charakter. Nie może

ona polegać na sugerowaniu wyborcy sposobu głosowania lub na głosowaniu

w zastępstwie

tego

wyborcy.

Dopuszczalne

jest,

aby

na

życzenie

osoby

niepełnosprawnej w miejscu zapewniającym tajność głosowania przebywała osoba

udzielająca pomocy. Pomocy w głosowaniu nie może udzielać członek komisji,

mąż zaufania, obserwator społeczny ani obserwator międzynarodowy (art. 53

i 103c § 2 Kodeksu wyborczego).

70. Przeprowadzanie głosowania poza lokalem możliwe jest wyłącznie w zakładach

leczniczych i domach pomocy społecznej przy zastosowaniu urny pomocniczej,

o czym mowa w rozdziale IX.

71. Komisja zwraca uwagę, by wyborcy nie wynosili kart do głosowania poza lokal

wyborczy. W przypadku gdy komisja zauważy, że ktoś wyniósł karty (lub kartę)

do głosowania na zewnątrz, lub otrzyma informację, że w lokalu wyborczym

lub poza nim ktoś takie karty (lub kartę) przyjmuje lub posiada, nie będąc do tego

uprawnionym, np. oferowane jest odstąpienie kart (lub karty), obowiązana jest

niezwłocznie zawiadomić o tym Policję i fakt ten opisać w punkcie 23 protokołów

głosowania.

72. Komisja zwraca również uwagę, aby wyborcy nie wrzucali do urny innych

przedmiotów niż karty do głosowania. W razie stwierdzenia takich przypadków fakt

ten należy opisać w punkcie 23 protokołów głosowania.

73. Komisja, na żądanie wyborcy, obowiązana jest wydać zaświadczenie potwierdzające

wzięcie udziału w głosowaniu, którego wzór stanowi załącznik nr 1 do wytycznych.

74. Na żądanie wyborcy komisja obowiązana jest również wydać zaświadczenie

potwierdzające odmowę wydania kart do głosowania z podaniem przyczyny odmowy

(np. gdy wyborca nie jest ujęty w spisie wyborców).

75. Zaświadczenia, o których mowa w pkt 73 i 74, sporządza się w jednym egzemplarzu.

Informację o wydaniu zaświadczenia umieszcza się w rubryce spisu „Uwagi”

przy nazwisku wyborcy, którego zaświadczenie dotyczyło. Zaświadczenia podpisuje

przewodniczący komisji lub zastępca przewodniczącego i opatruje pieczęcią komisji.

76. Komisja na bieżąco sprawdza w spisie liczbę podpisów potwierdzających

otrzymanie kart przez wyborców.

W przypadku gdy liczba ta przekroczy 70 % liczby otrzymanych przez komisję kart do

głosowania danego rodzaju (w wyborach do rad lub wyborach wójta), komisja obowiązana

jest powiadomić właściwe terytorialne komisje wyborcze, za pośrednictwem urzędu

gminy, o możliwej potrzebie uruchomienia dla niej kart z rezerwy.

Natomiast gdy liczba ta przekroczy 80 % liczby otrzymanych przez komisję kart

do głosowania danego rodzaju, komisja występuje do terytorialnych komisji

wyborczych, za pośrednictwem urzędu gminy, o wydanie kart z rezerwy.

Prawidłowe wykonanie tych zadań ma na celu zapobieżenia sytuacji, w której

w lokalu wyborczym zabraknie kart do głosowania i konieczne będzie oczekiwanie

na doręczenie kart do głosowania przez przedstawicieli urzędu gminy. Tego rodzaju

sytuacja jest bowiem niedopuszczalna.

77. Komisja ma obowiązek organizacji przeprowadzania głosowania w taki sposób,

aby nie tworzyły się kolejki wyborców oczekujących na głosowanie. W przypadku

gdy komisja zauważy, że ma to miejsce, wówczas zobowiązana jest do zorganizowania

pracy w taki sposób, aby jak najszybciej przywrócić płynność głosowania. W tym celu

konieczne jest m.in. wykonywanie czynności komisji w możliwie jej pełnym składzie,

w jakim została powołana, niezależnie od wcześniej ustalonych dyżurów.

W szczególności komisja może wyznaczyć jednego jej członka, który będzie kierował

wyborców do właściwego stanowiska, w którym wydawane są karty do głosowania

dla danego adresu zamieszkania.

78. Komisja czuwa, aby nie doszło do przepełnienia urny wyborczej. Jeżeli komisja

stwierdzi, że urna niedługo się zapełni, powinna niezwłocznie zwrócić się do wójta

o dostarczenie drugiej urny, informując o tym urzędnika wyborczego, chyba że przed

rozpoczęciem głosowania została dostarczona druga urna wyborcza.

79. W przypadku gdy urna uległa zapełnieniu, komisja powinna zakleić oraz opieczętować

wlot tej urny i wykorzystać drugą urnę. Urna, która uległa zapełnieniu, pozostaje

w lokalu wyborczym. Przed rozpoczęciem stosowania drugiej urny komisja sprawdza,

czy jest ona pusta, a następnie zamyka ją i opieczętowuje w sposób, o którym mowa

w pkt 38 ppkt 7. Obie urny powinny być ustawione w takim miejscu, by były przez cały

czas głosowania pod nadzorem wyznaczonego członka komisji oraz widoczne

dla członków komisji i mężów zaufania, obserwatorów społecznych oraz obserwatorów

międzynarodowych.

80. Przepisy Kodeksu wyborczego nie zabraniają robienia zdjęć w lokalu wyborczym

przez wyborców pod warunkiem, że m.in.

1) nie narusza to

a) porządku w lokalu wyborczym,

b) powagi i tajności głosowania,

c) praw osób trzecich do ochrony dóbr osobistych, w szczególności ochrony

wizerunku,

d) przepisów dotyczących ochrony danych osobowych;

2) nie zakłóca przebiegu głosowania.

Przewodniczący komisji zobowiązany jest do czuwania nad zapewnieniem tajności

głosowania oraz nad utrzymaniem porządku i spokoju w czasie głosowania. W związku

z tym uprawniony jest, jeżeli uzna to za zasadne, do wydania odmowy wykonania zdjęć

przez wyborcę w lokalu wyborczym.

Niedopuszczalne jest robienie zdjęć lub nagrywanie spisu wyborców.

81. Zgodnie z art. 154 § 5a Kodeksu wyborczego członkowie komisji, m.in. w trakcie

przebywania w lokalu wyborczym, korzystają z ochrony prawnej przewidzianej

dla funkcjonariuszy publicznych i ponoszą odpowiedzialność jak funkcjonariusze

publiczni. Nie oznacza to jednak, że osoby te są funkcjonariuszami publicznymi.

W związku z tym opublikowanie zdjęć zrobionych w lokalu wyborczym zarówno przez

przedstawicieli mediów, jak i przez wyborców może wiązać się z odpowiedzialnością

cywilną związaną z opublikowaniem wizerunków osób uczestniczących w głosowaniu,

członków komisji lub mężów zaufania albo obserwatorów społecznych bez ich zgody.

Przekazywanie Państwowej Komisji Wyborczej danych o frekwencji

oraz podanie ich do publicznej wiadomości

82. Komisja (poza komisjami w obwodach odrębnych) przekazuje Państwowej Komisji

Wyborczej dane o frekwencji, tj. dane o liczbie osób uprawnionych do głosowania

oraz o liczbie wyborców, którym wydano karty do głosowania w trakcie głosowania,

oraz podaje je do publicznej wiadomości. Dane te przekazuje się i podaje do publicznej

wiadomości według stanu na godzinę 12.00 oraz 17.00, w trybie i na zasadach

określonych w uchwale Państwowej Komisji Wyborczej, o której mowa

w pkt 35 ppkt 1.

Zadania komisji związane z głosowaniem korespondencyjnym

83. Komisje przeprowadzają głosowanie korespondencyjne, postępując w sposób określony

w uchwale nr 169/2023 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 11 września 2023 r.

w sprawie sposobu postępowania z kopertami zwrotnymi i pakietami wyborczymi

w głosowaniu korespondencyjnym (M.P. poz. 1032), tj. w sposób wskazany poniżej.

84. Od rozpoczęcia głosowania o godz. 7.00 do godziny 21.00 komisja odbiera koperty

zwrotne wyłącznie od przedstawicieli Poczty Polskiej oraz dostarczone osobiście

przez wyborców. Komisja nie jest uprawniona do przyjmowania kopert zwrotnych

dostarczonych przez inne osoby (w tym np. członków rodziny wyborcy).

85. Koperty zwrotne, dostarczone do komisji do zakończenia głosowania, komisja otwiera

niezwłocznie po dostarczeniu i sprawdza, czy w kopercie zwrotnej znajduje się

1) podpisane przez wyborcę oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu głosu;

2) zaklejona koperta na kartę do głosowania.

86. Jeżeli spełnione są warunki, o których mowa w pkt 85, komisja

1) porównuje imię i nazwisko wyborcy oraz numer PESEL zawarty w oświadczeniu

o osobistym i tajnym oddaniu głosu z danymi zawartymi w spisie wyborców. Jeżeli

dane się zgadzają, członek komisji odnotowuje w rubryce spisu „Uwagi”,

odpowiadającej pozycji, pod którą przy nazwisku wyborcy umieszczono informację

o wysłaniu pakietu wyborczego, że wyborca głosował korespondencyjnie;

2) zaklejoną kopertę na kartę do głosowania wrzuca do urny wyborczej;

3) oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu głosu dołącza do spisu wyborców;

4) puste koperty zwrotne pakuje w pakiet, opisuje i odkłada; pakiet ten pozostaje

w dokumentacji komisji, która po zakończeniu głosowania przekazywana jest

urzędnikowi wyborczemu w depozyt w drugim opakowaniu zbiorczym,

o czym mowa w pkt 190, łącznie z innymi dokumentami.

87. Jeżeli

1) w kopercie zwrotnej nie było oświadczenia o osobistym i tajnym oddaniu głosu,

2) oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu głosu nie było podpisane

przez wyborcę,

3) w kopercie zwrotnej nie było koperty na kartę do głosowania,

4) koperta na kartę do głosowania była niezaklejona

– komisja odkłada kopertę zwrotną wraz z zawartością, segregując odłożone koperty

według naruszeń powyższych warunków. Kopert tych komisja nie bierze pod uwagę

przy ustalaniu wyników głosowania.

88. Komisja pakuje koperty wraz z kartami w osobne pakiety, według naruszeń warunków

określonych w pkt 87, opisuje je i odkłada. Po zakończeniu głosowania pakiety

te przekazywane są urzędnikowi wyborczemu w depozyt w drugim opakowaniu

zbiorczym, o którym mowa w pkt 190, łącznie z innymi dokumentami.

89. Jeżeli wyborca, którego koperta zwrotna została doręczona do komisji, nie jest ujęty

w spisie wyborców, komisja jest obowiązana wyjaśnić telefonicznie w dziale ewidencji

ludności urzędu gminy przyczynę nieumieszczenia wyborcy w spisie wyborców. Jeżeli

urząd gminy potwierdzi, że nieumieszczenie wyborcy w spisie wynika z omyłki,

komisja dopisuje wyborcę do spisu wyborców na dodatkowym formularzu spisu.

Członek komisji, który otrzymał potwierdzenie z urzędu gminy, sporządza notatkę

w tej sprawie, którą po podpisaniu wraz z przewodniczącym komisji lub jego zastępcą,

dołącza się do spisu wyborców. Analogicznie komisja postępuje w przypadku, gdy dane

wyborcy wpisane na oświadczeniu o osobistym i tajnym oddaniu głosu nie zgadzają się

z danymi w spisie wyborców.

90. Jeżeli nieumieszczenie wyborcy w spisie wyborców nie wynika z omyłki, komisja

postępuje w sposób określony w pkt 91.

91. Komisja odkłada w jeden odrębny pakiet

1) koperty zwrotne, w których znajdowało się oświadczenie o osobistym i tajnym

oddaniu głosu

a) wyborcy nieujętego w spisie wyborców, o ile pominięcie w spisie wyborców

nie wynikało z omyłki podczas jego sporządzenia,

b) zawierające dane wyborcy niezgadzające się z danymi w spisie wyborców,

o ile nie wynikało to z omyłki podczas jego sporządzenia lub sporządzania

oświadczenia;

2) koperty zwrotne, w których znajdowała się więcej niż jedna koperta na kartę

do głosowania;

3) koperty zwrotne zawierające oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu głosu

na karcie do głosowania wyborcy, który głosował wcześniej

a) korespondencyjnie (w rubryce spisu „Uwagi”, pod pozycją odpowiadającą

nazwisku i imieniu tego wyborcy, członek komisji odnotował już, że wyborca

ten głosował korespondencyjnie, a koperta na kartę do głosowania została

wrzucona już do urny),

b) osobiście (w rubryce spisu „Uwagi”, pod pozycją odpowiadającą nazwisku

i imieniu tego wyborcy, nie było umieszczonej informacji o wysłaniu do niego

pakietu wyborczego, a wyborca potwierdził odbiór kart do głosowania

własnoręcznym podpisem);

4) koperty zwrotne nieodebrane przez komisję, lecz pozostawione w komisji przez

inne osoby niż przedstawiciel Poczty Polskiej albo osobiście przez wyborcę.

92. Kopert, o których mowa w pkt 91, komisja nie bierze pod uwagę przy ustalaniu

wyników głosowania. Pakiet z tymi kopertami oraz ewentualnie pakiet z pustymi

kopertami zwrotnymi, w których nie było koperty na kartę do głosowania

lub oświadczenia o osobistym i tajnym oddaniu głosu na karcie do głosowania,

o ile komisja takie koperty otrzymała, należy przekazać urzędnikowi wyborczemu

w depozyt w drugim opakowaniu zbiorczym, o którym mowa w pkt 190, łącznie

z innymi dokumentami.

93. Wykonując powyższe czynności, należy pamiętać, by na bieżąco ustalać i zapisywać

1) liczbę otrzymanych kopert zwrotnych;

2) liczbę kopert zwrotnych, w których nie było oświadczenia o osobistym i tajnym

oddaniu głosu;

3) liczbę kopert zwrotnych, w których oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu

głosu nie było podpisane przez wyborcę;

4) liczbę kopert zwrotnych, w których znajdowała się niezaklejona koperta na kartę

do głosowania;

5) liczbę kopert zwrotnych, w których nie było koperty na kartę do głosowania;

6) liczbę kopert na kartę do głosowania wrzuconych do urny.

W przypadku gdy informacje z pkt 2–5 dotyczą jednej koperty zwrotnej, należy

je uwzględnić w każdym z tych punktów.

Otrzymanych przez komisję pustych kopert zwrotnych oraz kopert, o których

mowa w pkt 91, nie uwzględnia się przy dokonywaniu powyższych ustaleń.

Dane, o których mowa, muszą być na bieżąco zapisywane na arkuszu pomocniczym

prowadzonym przez wskazanego członka komisji pod nadzorem przewodniczącego

lub zastępcy przewodniczącego komisji. Umożliwi to prawidłowe wypełnienie punktów

protokołów głosowania dotyczących głosowania korespondencyjnego.

94. Przed wrzuceniem koperty na kartę do głosowania do urny komisja nie może

jej otwierać i zapoznawać się z treścią kart do głosowania.

95. Pakiety wyborcze niedoręczone lub nieodebrane osobiście przez wyborców

przekazywane komisji do zakończenia głosowania komisja na bieżąco pakuje w pakiet,

opisuje i odkłada. W przypadku doręczania kolejnych pakietów wyborczych są one

dołączane do zamkniętych opakowań, bez otwierania wcześniej spakowanych pakietów.

Pakiety te w zamkniętym i opieczętowanym opakowaniu pozostają w dokumentacji

komisji, która po zakończeniu głosowania przekazywana jest urzędnikowi wyborczemu

w depozyt w drugim opakowaniu zbiorczym, o którym mowa w pkt 190, łącznie

z innymi dokumentami. Analogicznie komisja postępuje z kopertami zwrotnymi

doręczonymi do komisji po zakończeniu głosowania.

Przerwa w głosowaniu

96. Głosowania nie wolno przerywać, chyba że w wyniku nadzwyczajnych wydarzeń

zostanie ono przejściowo lub trwale uniemożliwione. Przez nadzwyczajne wydarzenie

należy rozumieć wyłącznie takie, które realnie uniemożliwia głosowanie

(np. katastrofa budowlana dotycząca budynku, w którym znajduje się lokal wyborczy).

Nie

są

nadzwyczajnymi

wydarzeniami

sytuacje

o

charakterze

techniczno-

-organizacyjnym (brak właściwej pieczęci, trudność w dostaniu się do budynku lub

lokalu przed rozpoczęciem głosowania, zapełnienie się urny itp.). Do nadzwyczajnych

wydarzeń uzasadniających zarządzenie przerwy w głosowaniu nie należy także

sytuacja, w której wyborcy, którzy przybyli do lokalu wyborczego albo – z uwagi

na warunki lokalowe – ustawili się w kolejce przed lokalem wyborczym, przed godziną

zakończenia głosowania (21.00), realizują swoje czynne prawo wyborcze na podstawie

art. 39 § 4 Kodeksu wyborczego, tj. oddają swoje głosy po godzinie 21.00.

97. O przyczynach uzasadniających – zdaniem komisji – zarządzenie przerwy

w głosowaniu, jego przedłużenie lub odroczenie komisja powiadamia niezwłocznie

gminną komisję wyborczą i za jej zgodą – wydaną po zasięgnięciu opinii właściwego

komisarza wyborczego – podejmuje uchwałę o zarządzeniu przerwy w głosowaniu,

jego przedłużeniu lub odroczeniu. Uchwałę w tej sprawie komisja bezzwłocznie podaje

do publicznej wiadomości oraz przesyła właściwym terytorialnym komisjom

wyborczym oraz właściwemu komisarzowi wyborczemu, który przekazuje ją

Państwowej Komisji Wyborczej i wójtowi. Uchwałę tę komisja załącza do protokołów

głosowania i czyni o tym adnotację w punkcie 18 protokołów głosowania.

98. W razie przerwania lub odroczenia głosowania, o ile nie zagraża to życiu i zdrowiu

członków komisji, komisja

1) zakleja i opieczętowuje wlot urny;

2) ustala liczbę

a) niewykorzystanych kart do głosowania każdego rodzaju (tj. odrębnie

w wyborach do poszczególnych rad i w wyborach wójta),

b) osób uprawnionych do głosowania, czyli liczbę osób ujętych w spisie wyborców

wraz z wyborcami dopisanymi przez komisję na dodatkowym formularzu spisu,

c) wydanych kart każdego rodzaju (tj. odrębnie w wyborach do poszczególnych rad

i w wyborach wójta) – na podstawie podpisów osób w spisie wyborców

(z uwzględnieniem adnotacji, o których mowa w pkt 48, umieszczonych

w rubryce „Uwagi” spisu wyborców, dotyczących odmowy przyjęcia przez

wyborcę którejkolwiek karty lub kart do głosowania (np. „bez gminy”,

„bez powiatu”, „bez sejmiku” itp.);

3) spis wyborców, niewykorzystane karty do głosowania każdego rodzaju oraz inne

dokumenty komisji umieszcza w odrębnych pakietach, opieczętowuje je i opisuje;

4) urnę wraz z pakietami oddaje na przechowanie przewodniczącemu komisji.

Z czynności tych komisja sporządza protokół, podając w nim liczbę niewykorzystanych

kart do głosowania każdego rodzaju (tj. odrębnie w wyborach do poszczególnych rad

i w wyborach wójta), liczbę osób uprawnionych do głosowania i liczbę wydanych kart

do głosowania każdego rodzaju (tj. odrębnie w wyborach do poszczególnych rad

i w wyborach wójta).

99. Po sporządzeniu protokołu przewodniczący komisji zamyka lokal wyborczy

i opieczętowuje wejście do lokalu pieczęcią komisji. Pieczęć komisji oddaje się

na przechowanie zastępcy przewodniczącego lub innemu członkowi komisji.

100. Wójt zapewnia ochronę lokalu komisji w czasie przerwy w głosowaniu. Komisja

oczekuje na przybycie przedstawiciela wójta, który będzie odpowiedzialny za ochronę

lokalu. Zadania i tryb postępowania wójta w zakresie ochrony lokalu określa

rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 sierpnia 2014 r. w sprawie

szczegółowych wymagań w zakresie ochrony lokali obwodowych komisji wyborczych

w czasie przerwy w głosowaniu spowodowanej nadzwyczajnymi wydarzeniami

(Dz. U. poz. 1152).

101. Przed wznowieniem głosowania komisja stwierdza protokolarnie, czy pieczęcie

na wejściu do lokalu wyborczego, na urnie (ewentualnie plomby, o których mowa

w pkt 38 ppkt 7) i pakietach z kartami oraz spisem nie zostały naruszone. W razie

naruszenia pieczęci (ewentualnie plomb), braku któregokolwiek z pakietów

albo dokumentów komisja opisuje stwierdzony stan w protokołach głosowania,

zawiadamia o tym niezwłocznie gminną komisję wyborczą i za jej pośrednictwem

właściwego komisarza wyborczego oraz wójta, a następnie wykonuje czynności

wskazane przez komisarza wyborczego.

Rozdział V

Zakończenie głosowania

102. O godzinie 21.00 przewodniczący komisji zarządza zakończenie głosowania. Komisja

zamyka lokal. Wyborcom przybyłym do lokalu, w tym wyborcom, którzy – z uwagi

na warunki lokalowe – ustawili się w kolejce przed lokalem wyborczym przed godziną

21.00, należy umożliwić oddanie głosu (art. 39 § 4 Kodeksu wyborczego). O tego

rodzaju sytuacji należy niezwłocznie zawiadomić wójta oraz gminną komisję wyborczą

i za jej pośrednictwem właściwego komisarza wyborczego.

103. W przypadku konieczności umożliwienia wyborcom przybyłym do lokalu

oraz wyborcom, którzy – z uwagi na warunki lokalowe – ustawili się w kolejce przed

lokalem wyborczym, oddania głosu, o czym mowa w art. 39 § 4 Kodeksu wyborczego,

komisja zobowiązana jest do zagwarantowania, aby poza nimi nie mogły głosować inne

osoby, które przybyły do lokalu wyborczego (ustawiły się w kolejce) po godzinie 21.00.

104. Członkowie komisji przy wsparciu osób skierowanych przez wójta (w szczególności

w dużych miastach) muszą zastosować – w zależności od specyfiki lokalu wyborczego

i budynku, w którym on się znajduje – skuteczne metody polegające na egzekwowaniu

tego, aby w głosowaniu wzięły udział wyłącznie osoby, które przybyły do lokalu

wyborczego (ustawiły się w kolejce) przed godziną zakończenia głosowania. Działania

te mogą polegać np. na wydawaniu wyborcom przybyłym do lokalu wyborczego przed

godziną

zakończenia

głosowania

oznaczonych

pieczęcią

komisji

kartek

i/lub na zabezpieczeniu końca kolejki przez członka komisji. Kolejka cały czas musi

być bowiem pilnowana, aby wyborcy przybyli po 21.00 nie mogli zagłosować

(np. przez członków komisji, którzy rotacyjne będą pilnowali kolejki: na końcu

i z boków kolejki).

105. W obwodach odrębnych komisja może zarządzić wcześniejsze zakończenie głosowania,

pod warunkiem że wszyscy wyborcy wpisani do spisu wyborców oddali swoje głosy.

Zarządzenie wcześniejszego zakończenia głosowania może nastąpić nie wcześniej

niż o godzinie 18.00. W przypadku wcześniejszego zakończenia głosowania należy

pamiętać, że podanie do publicznej wiadomości protokołów głosowania przez komisję

powinno nastąpić niezwłocznie po ich sporządzeniu, lecz nie wcześniej niż o godzinie

21.00. O zarządzeniu wcześniejszego zakończenia głosowania przewodniczący komisji

niezwłocznie zawiadamia dyrektora (kierownika) jednostki, w której utworzony został

obwód odrębny, wójta oraz właściwe terytorialne komisje wyborcze.

106. Po zamknięciu lokalu wyborczego i po zakończeniu głosowania w lokalu oprócz

członków komisji mogą przebywać mężowie zaufania, obserwatorzy społeczni

i obserwatorzy międzynarodowi. Ponadto wyłącznie w czasie otwierania urny

i wyjmowania z niej kart dopuszczalna jest obecność w lokalu dziennikarzy,

na zasadach, o których mowa w pkt 21. Mężowie zaufania, obserwatorzy społeczni

i obserwatorzy międzynarodowi nie mogą uczestniczyć w liczeniu głosów ani pomagać

członkom komisji w wykonywaniu ich zadań.

107. W przypadku gdy komisji zapewniono obsługę informatyczną, w lokalu w miejscu

wyznaczonym

przez

przewodniczącego

może

przebywać

również

osoba

odpowiedzialna za tę obsługę.

108. Niezwłocznie po zakończeniu głosowania oraz opuszczeniu lokalu przez ostatniego

wyborcę przewodniczący komisji zapieczętowuje wlot urny wyborczej, zaklejając go

paskiem papieru opatrzonym pieczęcią komisji i podpisami jej członków. Jeżeli komisja

otrzymała jednorazowe plomby – nalepki foliowe opatrzone unikatowym numerem,

o których mowa w pkt 38 ppkt 7, za ich pomocą zabezpiecza wlot urny. W takim

przypadku numer plomby, niezwłocznie po jej założeniu, powinien być wpisany przez

przewodniczącego komisji lub jego zastępcę do wewnętrznego protokołu. Nalepkę

foliową opatruje się pieczęcią komisji.

109. W przypadku gdyby komisja znalazła w lokalu wyborczym lub w budynku, w którym

znajduje się lokal wyborczy, w trakcie głosowania albo po jego zakończeniu, kartę

(lub karty) do głosowania pozostawioną lub zwróconą przez wyborcę, o czym mowa

w pkt 50, komisja nie jest uprawniona do wrzucenia jej do urny wyborczej. Karty

takiej nie uwzględnia się przy obliczeniach. W takim przypadku odnalezioną kartę

należy zapakować w odrębny pakiet, opieczętować go i opisać. Informację

o odnalezieniu lub zwróceniu karty do głosowania należy odnotować w punkcie

23 właściwego protokołu głosowania. Pakiet ten należy przekazać urzędnikowi

wyborczemu w depozyt w drugim opakowaniu zbiorczym, o którym mowa w pkt 190,

łącznie z innymi dokumentami.

110. W przypadku gdyby komisja znalazła w lokalu wyborczym lub w budynku, w którym

znajduje się lokal wyborczy, w trakcie głosowania albo po jego zakończeniu, pakiet

wyborczy lub kopertę zwrotną, komisja nie jest uprawniona do otwierania pakietu

ani wrzucenia koperty zwrotnej do urny wyborczej. W takim przypadku odnaleziony

pakiet lub kopertę zwrotną należy zapakować w odrębny pakiet, opieczętować

go i opisać. Informację o odnalezieniu pakietu wyborczego lub koperty zwrotnej należy

odnotować w punkcie 23 właściwego protokołu głosowania. Pakiet ten należy

przekazać urzędnikowi wyborczemu w depozyt w drugim opakowaniu zbiorczym,

o którym mowa w pkt 190, łącznie z innymi dokumentami.

Rozdział VI

Ustalenie wyników głosowania i sporządzenie protokołów głosowania

Informacje wstępne

111. Czynności związane z ustaleniem wyników głosowania w obwodzie i sporządzeniem

protokołów głosowania komisja wykonuje wspólnie, w możliwie pełnym składzie,

lecz nie mniejszym niż 2/3 jej pełnego składu, w tym przewodniczący lub jego

zastępca. Jeżeli wskutek obliczeń okaże się, że 2/3 liczby pełnego składu komisji

jest liczbą ułamkową, wówczas należy dokonać zaokrąglenia w górę. Oznacza to,

że wszystkie czynności związane z ustaleniem wyników głosowania w obwodzie

i sporządzeniem protokołu głosowania komisja powołana w liczbie

1) 5 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 4 osoby;

2) 6 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 4 osoby;

3) 7 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 5 osób;

4) 8 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 6 osób;

5) 9 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 6 osób;

6) 10 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 7 osób;

7) 11 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 8 osób;

8) 12 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 8 osób;

9) 13 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 9 osób.

112. Nie jest dopuszczalne tworzenie z członków komisji grup roboczych, które

wykonywałyby oddzielnie czynności po zakończeniu głosowania.

Obliczania wyników głosowania nie można również dokonywać w ten sposób, że karty

do głosowania liczą członkowie komisji w małych grupkach lub liczą je partiami

poszczególni członkowie komisji w oddzielnych miejscach, przy odrębnych stolikach

itp., a dopiero potem dokonuje się zsumowania wyników.

113. Przed ustaleniem przez obwodową komisję wyborczą ważności karty do głosowania,

ważności głosu, oddania głosu na daną listę lub na danego kandydata każda z kart

do głosowania jest okazywana wszystkim obecnym członkom komisji, co należy

rozumieć wyłącznie jako zakaz przeglądania kart i wykonywania czynności

związanych z ustaleniem wyników głosowania pojedynczo przez część członków

komisji albo w odrębnych grupach.

114. Wykonywanie czynności komisji w zakresie ustalenia wyników głosowania

1) powinno zostać tak zorganizowane, by każdy z członków komisji widział karty

do głosowania i mógł dokonać ich oceny;

2) nie może prowadzić do utrudniania, opóźniania lub paraliżowania pracy komisji.

115. Komisja przystępuje do ustalenia wyników głosowania i sporządzenia projektów

protokołów głosowania w wyborach do rady gminy, rady powiatu (poza miastami

na prawach powiatu), do sejmiku województwa i na wójta, a w m.st. Warszawie także

do rady dzielnicy m.st. Warszawy. Jeżeli w obwodzie przeprowadzone było głosowanie

do rady gminy w więcej niż w jednym okręgu, to dla każdego okręgu sporządza się

oddzielny protokół.

116. Czynności opisane w pkt 117–171 dotyczą przygotowania projektów protokołów

głosowania, ale należy wykonywać je na odpowiednich formularzach protokołu

głosowania.

117. Liczby w protokołach głosowania wpisuje się, zaczynając od prawej strony,

tj. w następujący sposób: liczby jednocyfrowe wpisuje się w ostatniej kratce

z prawej strony, liczby dwucyfrowe – w dwóch ostatnich kratkach z prawej strony,

liczby trzycyfrowe – w trzech ostatnich kratkach z prawej strony itd., czyli tak,

aby ostatnia cyfra wpisywanej liczby wypadła w ostatniej kratce z prawej strony.

Jeżeli ustalona przez komisję liczba wynosi zero, w ostatniej kratce z prawej strony

należy wpisać cyfrę „0”.

Rozliczenie kart do głosowania

118. Protokół głosowania wypełnia się, przestrzegając poniższych zasad

1) wypełnianie punktu 1 protokołów głosowania

Komisja wpisuje w punkcie 1 ustalone po ich przeliczeniu przed rozpoczęciem

głosowania liczby otrzymanych kart do głosowania (patrz pkt 38 ppkt 2), dodając

ewentualne karty otrzymane z rezerwy każdego rodzaju (tj. odrębnie w wyborach

do poszczególnych rad i w wyborach wójta).

Rozliczenia należy dokonać oddzielnie w każdym sporządzanym protokole.

Liczby otrzymanych kart do głosowania w wyborach do poszczególnych rad

i wyborach wójta mogą być różne.

2) wypełnianie punktu 2 protokołów głosowania w wyborach do rady gminy (rady

dzielnicy) i w wyborach wójta

Kolejną czynnością komisji jest ustalenie liczby wszystkich wyborców

uprawnionych do głosowania.

Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby osób umieszczonych w spisie

(łącznie z osobami dopisanymi przez komisję w trakcie głosowania na dodatkowych

formularzach spisu) w chwili zakończenia głosowania.

W tym celu w pierwszej kolejności komisja ustala liczbę wyborców – obywateli

polskich, tj. umieszczonych w części A spisu wyborców, łącznie z osobami

dopisanymi przez komisję w trakcie głosowania na dodatkowych formularzach

części A spisu.

Liczbę tę wpisuje się w punkcie 2a protokołów głosowania w wyborach do rady

gminy (rady dzielnicy m.st. Warszawy) i w wyborach wójta.

Następnie komisja ustala liczbę wyborców – obywateli Unii Europejskiej

niebędących obywatelami polskimi oraz obywateli Zjednoczonego Królestwa

Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, tj. umieszczonych w części B spisu

wyborców, łącznie z osobami dopisanymi przez komisję w trakcie głosowania

na dodatkowych formularzach części B spisu.

Liczbę tę wpisuje się w punkcie 2b protokołów głosowania w wyborach do rady

gminy (rady dzielnicy m.st. Warszawy) i w wyborach wójta.

W wyborach do rady gminy (rady dzielnicy m.st. Warszawy) i w wyborach wójta,

z wyjątkiem obwodów odrębnych, równe muszą być liczby wyborców

uprawnionych do głosowania umieszczonych

a) w części A spisu (obywatele polscy) – punkt 2a protokołu głosowania

w obwodzie w wyborach do rady gminy (rady dzielnicy) i w wyborach wójta,

b) w części B spisu (pozostali obywatele Unii Europejskiej oraz obywatele

Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej) – punkt 2b

protokołu głosowania w wyborach do rady gminy (rady dzielnicy

m.st. Warszawy) i w wyborach wójta.

Jedynie w obwodach odrębnych utworzonych na terenie m.st. Warszawy

odpowiednie liczby uprawnionych do głosowania w wyborach do rady dzielnicy

m.st. Warszawy ujętych w punkcie 2a protokołu głosowania i w punkcie 2b

protokołu głosowania mogą być mniejsze lub równe tym liczbom w protokołach

głosowania w wyborach do Rady m.st. Warszawy i wyborach Prezydenta

m.st. Warszawy.

Liczba osób uprawnionych do głosowania w wyborach do rady gminy (rady

dzielnicy m.st. Warszawy) i w wyborach wójta stanowi sumę osób ujętych

w części A (obywatele polscy) i części B (pozostali obywatele Unii Europejskiej

oraz obywatele Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii

Północnej) spisu wyborców.

Liczbę tę wpisuje się w punkcie 2 protokołu głosowania w wyborach do rady gminy

(rady dzielnicy m.st. Warszawy) i protokołu głosowania w wyborach wójta.

W obwodzie głosowania, w skład którego wchodzi więcej niż jeden okręg wyborczy

dla wyboru rady gminy, liczba uprawnionych do głosowania w protokole

głosowania w wyborach wójta (zarówno ogółem ujętych w punkcie 2, jak obywateli

polskich ujętych w punkcie 2a i pozostałych obywateli Unii Europejskiej

oraz obywateli Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej

ujętych w punkcie 2b) musi się równać sumie odpowiednich liczb uprawnionych

do głosowania w wyborach do rady gminy w okręgach wchodzących w skład

obwodu głosowania. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy w jednym lub więcej

z tych okręgów wyborczych dla wyboru rady gminy wyborów lub głosowania

nie przeprowadza się. Wówczas liczby uprawnionych do głosowania w protokole

głosowania w wyborach wójta (punkt 2, 2a i 2b) muszą być większe od sumy

odpowiednich liczb uprawnionych do głosowania w wyborach do rady gminy

w okręgach wchodzących w skład obwodu głosowania.

3) wypełnianie punktu 2 protokołów głosowania w wyborach do rady powiatu

i w wyborach do sejmiku województwa

Liczbę wyborców uprawnionych do głosowania w wyborach do rady powiatu

i w wyborach do sejmiku województwa stanowi liczba osób ujętych w części A

spisu wyborców łącznie z osobami dopisanymi przez komisję w trakcie głosowania

na dodatkowych formularzach części A spisu wyborców. Liczbę tę wpisuje się

w punkcie 2 protokołu głosowania w wyborach do rady powiatu i w punkcie 2

protokołu głosowania w wyborach do sejmiku województwa.

Liczba ta musi być równa liczbie osób wskazanych w punkcie 2a protokołu

głosowania w wyborach rady gminy i w punkcie 2a protokołu głosowania

w wyborach wójta.

Jedynie w obwodzie głosowania, w skład którego wchodzi więcej niż jeden okręg

wyborczy dla wyboru rady gminy, gdy w jednym lub więcej z tych okręgów

wyborczych dla wyboru rady gminy wyborów lub głosowania nie przeprowadza się,

suma liczb uprawnionych do głosowania w wyborach do rady gminy, wskazanych

w punkcie 2a protokołów głosowania w wyborach rady gminy, musi być mniejsza

od liczby uprawnionych do głosowania w wyborach do rady powiatu i w wyborach

do sejmiku województwa.

Ponadto w obwodach odrębnych liczba uprawnionych do głosowania w wyborach

do rady gminy i wójta, wskazanych odpowiednio w punkcie 2a protokołu

głosowania w wyborach rady gminy i w punkcie 2a protokołu głosowania

w wyborach wójta, może być mniejsza lub równa liczbie uprawnionych

do głosowania w wyborach do rady powiatu, a liczba uprawnionych do głosowania

w wyborach do rady powiatu mniejsza lub równa liczbie uprawnionych

do głosowania w wyborach do sejmiku województwa.

4) wypełnianie punku 3 protokołów głosowania

Komisja przelicza niewykorzystane karty do głosowania każdego rodzaju

(tj. odrębnie w wyborach do poszczególnych rad i w wyborach wójta).

Ustalone przez komisję liczby niewykorzystanych kart do głosowania wpisuje

się w punkcie 3 właściwych protokołów głosowania.

Liczby niewykorzystanych kart do głosowania w wyborach do poszczególnych

rad i w wyborach wójta mogą być różne.

Karty niewykorzystane należy zapakować w pakiety, odrębnie karty w wyborach

do poszczególnych rad oraz w wyborach wójta, opieczętować je i opisać.

5) wypełnianie punktu 4 protokołów głosowania

Kolejną czynnością komisji jest ustalenie liczby wyborców, którym wydano

w lokalu wyborczym karty do głosowania każdego rodzaju (tj. odrębnie

w wyborach do poszczególnych rad i w wyborach wójta).

Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby podpisów potwierdzających

otrzymanie kart do głosowania (łącznie z adnotacjami dotyczącymi braku

możliwości złożenia podpisu przez wyborców niepełnosprawnych posiadających

orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności).

Należy zwrócić szczególną uwagę na adnotacje, o których mowa w pkt 48,

umieszczone w rubryce „Uwagi” spisu wyborców, dotyczące odmowy przyjęcia

przez wyborcę którejkolwiek karty lub kart do głosowania (np. „bez gminy”,

„bez powiatu”, „bez sejmiku” itp.).

Należy także zwrócić uwagę, że przy ustalaniu liczby wydanych kart do głosowania

nie uwzględnia się liczby adnotacji o wysłaniu pakietu wyborczego.

Liczby wyborców, którym wydano karty do głosowania w wyborach

do poszczególnych rad i w wyborach wójta, mogą być różne.

Liczby te nie mogą być większe od liczby wyborców uprawnionych do głosowania

(punkt 2 protokołów głosowania).

Wypełnianie punktu 4 protokołów głosowania w wyborach do rady gminy

(rady dzielnicy) i w wyborach wójta

do poszczególnych rad i w wyborach wójta, mogą być różne.

Liczby te nie mogą być większe od liczby wyborców uprawnionych do głosowania

Monitor Polski(punkt 2 protokołów głosowania). – 52 –

Poz. 220

Wypełnianie punktu 4 protokołów głosowania w wyborach do rady gminy

(rady dzielnicy) i w wyborach wójta

W pierwszej kolejności komisja ustala liczbę wyborców – obywateli polskich,

tj. umieszczonych w części A spisu wyborców, łącznie z osobami dopisanymi przez

komisję w trakcie głosowania na dodatkowych formularzach części A spisu, którym

wydano karty do głosowania w lokalu wyborczym.

Liczbę tę wpisuje się w punkcie 4a protokołów głosowania w wyborach do rady

gminy (rady dzielnicy m.st. Warszawy) i w wyborach wójta.

Następnie komisja ustala liczbę wyborców – obywateli Unii Europejskiej

niebędących obywatelami polskimi oraz obywateli Zjednoczonego Królestwa

Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, tj. umieszczonych w części B spisu

wyborców, łącznie z osobami dopisanymi przez komisję w trakcie głosowania

na dodatkowych formularzach części B spisu, którym wydano karty do głosowania

w lokalu wyborczym.

Liczbę tę wpisuje się w punkcie 4b protokołów głosowania w wyborach do rady

gminy (rady dzielnicy m.st. Warszawy) i w wyborach wójta.

Liczba wyborców, którym wydano karty do głosowania w lokalu wyborczym

w wyborach do rady gminy (rady dzielnicy m.st. Warszawy) i w wyborach

wójta, stanowi sumę osób ujętych w części A (obywatele polscy) i części B

(pozostali obywatele Unii Europejskiej oraz obywatele Zjednoczonego

Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej) spisu wyborców, którym

wydano karty do głosowania.

Liczbę tę wpisuje się w punkcie 4 protokołu głosowania w wyborach do rady gminy

(rady dzielnicy m.st. Warszawy) i protokołu głosowania w wyborach wójta.

Suma liczb z punktu 4a i 4b musi być równa liczbie z punktu 4.

Wypełnianie punktu 4 protokołów głosowania w wyborach do rady powiatu

i w wyborach do sejmiku województwa

Komisja ustala liczbę wyborców – obywateli polskich, tj. umieszczonych w części A

spisu wyborców, łącznie z osobami dopisanymi przez komisję w trakcie głosowania

na dodatkowych formularzach części A spisu, którym wydano karty do głosowania

w lokalu wyborczym w wyborach do rady powiatu i w wyborach do sejmiku

województwa.

Liczbę tę wpisuje się w punkcie 4 protokołów głosowania w wyborach do rady

powiatu i w wyborach do sejmiku województwa.

6) wypełnianie punktu 15 protokołów głosowania

Na podstawie danych ustalonych we wskazany wyżej sposób komisja ustala,

czy liczba kart niewykorzystanych (punkt 3 protokołu głosowania) i liczba

wyborców, którym wydano karty do głosowania (punkt 4 protokołu głosowania),

stanowią w sumie liczbę kart, które otrzymała komisja (punkt 1 protokołu

głosowania).

Rozliczenia należy dokonać oddzielnie w każdym z protokołów głosowania,

tj. odrębnie w wyborach do poszczególnych rad i w wyborach wójta.

W razie stwierdzenia niezgodności należy ponownie przeliczyć podpisy w spisie.

Jeżeli po przeliczeniu podpisów niezgodność nadal występuje, należy po raz kolejny

przeliczyć niewykorzystane karty do głosowania. W przypadku stwierdzenia innej

niż poprzednio liczby niewykorzystanych kart do głosowania trzeba obowiązkowo

zmienić tę liczbę w punkcie 3 właściwego protokołu głosowania. Jeśli natomiast

po ponownym przeliczeniu podpisów w spisie i niewykorzystanych kart

do głosowania wynik rozliczenia kart będzie ten sam – przypuszczalna przyczyna

niezgodności musi być opisana w punkcie 15 właściwego protokołu głosowania.

W punkcie tym należy wskazać przypuszczalną przyczynę niezgodności,

a nie wyłącznie informację, że niezgodność występuje.

W razie braku miejsca w protokole głosowania na opisanie przyczyn rozbieżności

należy dokonać tego na oddzielnej kartce papieru, która stanowić będzie załącznik

do danego protokołu głosowania. W protokole głosowania zaś należy zamieścić

informację o sporządzeniu załącznika. Jeżeli niezgodność nie występuje,

w punkcie 15 przeznaczonym na „Uwagi” należy wpisać wyrazy „brak uwag”.

7) wypełnianie punktu 5 protokołów głosowania

Komisja ustala liczbę wyborców, którym wysłano pakiety wyborcze. Ustaleń tych

dokonują komisje, które w spisie wyborców miały zamieszczone adnotacje

zawierające informacje o wysłaniu pakietu wyborczego do wyborcy. Pozostałe

komisje w punkcie 5 protokołów głosowania wpisują cyfrę „0”.

Liczbę wyborców, którym wysłano pakiety wyborcze, ustala się na podstawie liczby

adnotacji w rubryce „Uwagi” spisu wyborców: „Głosowanie korespondencyjne.

Pakiet wysłany”.

Liczbę tę wpisuje się w punkcie 5 protokołów głosowania.

Liczby te we wszystkich protokołach głosowania muszą być równe.

8) wypełnianie punktu 6 protokołów głosowania

Komisja ustala łączną liczbę wyborców, którym wydano karty do głosowania

w lokalu wyborczym oraz w głosowaniu korespondencyjnym odrębnie

w wyborach do poszczególnych rad oraz w wyborach wójta.

Ustalenia tego komisja dokonuje poprzez dodanie ustalonych wcześniej liczb

wyborców, którym wydano karty do głosowania w lokalu wyborczym (punkt 4

protokołu głosowania), oraz liczby wyborców, którym wysłano pakiety wyborcze

(punkt 5 protokołu głosowania).

Suma liczb z punktu 4 i 5 musi być równa liczbie z punktu 6.

Ustalone przez komisję łączne liczby wyborców, którym wydano karty

do głosowania w lokalu wyborczym oraz w głosowaniu korespondencyjnym

odrębnie w wyborach do poszczególnych rad i w wyborach wójta, wpisuje się

w punkcie 6 właściwego protokołu głosowania.

9) wypełnianie punktu 7 protokołów głosowania

Komisja ustala liczbę wyborców głosujących przez pełnomocnika, w wyborach

do poszczególnych rad oraz w wyborach wójta.

Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby podpisów pełnomocników

głosujących w imieniu wyborców ujętych w spisie, znajdujących się obok adnotacji

„Udzielono pełnomocnictwa do głosowania – art. 56 Kw” w rubryce „Uwagi” spisu

wyborców.

Uzyskaną liczbę komisja porównuje z liczbą otrzymanych aktów pełnomocnictwa,

z pominięciem aktów pełnomocnictwa, które komisja otrzymała od osób, których

pełnomocnictwo wygasło lub zostało cofnięte. Liczby te powinny być równe. Jeżeli

zachodzi rozbieżność pomiędzy tymi liczbami, komisja dokonuje ponownego

przeliczenia.

Ponadto należy wziąć pod uwagę adnotacje, o których mowa w pkt 48, umieszczone

w rubryce „Uwagi” spisu wyborców, dotyczące odmowy przyjęcia przez wyborcę

którejkolwiek karty lub kart do głosowania (np. „bez gminy”, „bez powiatu”,

„bez województwa” itp.).

Liczby wyborców, którzy głosowali na podstawie pełnomocnictwa w wyborach

do poszczególnych rad oraz w wyborach wójta, mogą być różne.

Ustalone przez komisję liczby wyborców głosujących przez pełnomocnika

wpisuje się w punkcie 7 właściwych protokołów głosowania.

Komisje w obwodach odrębnych w tym punkcie protokołów głosowania wpisują

cyfrę „0”.

10) wypełnianie punktu 8 protokołów głosowania

Następnie komisja w obwodzie, w którym przeprowadza się głosowanie

korespondencyjne, wypełnia protokoły głosowania w zakresie pozostałych liczb

dotyczących głosowania korespondencyjnego (pozostałe komisje w punktach 8–8e

protokołów głosowania wpisują cyfrę „0”).

Komisja wpisuje ustalone wcześniej, zgodnie z pkt 93, liczby

a) w punkcie 8 protokołów głosowania – otrzymanych kopert zwrotnych,

b) w punkcie 8a protokołów głosowania – kopert zwrotnych, w których nie było

oświadczenia o osobistym i tajnym oddaniu głosu,

c) w punkcie 8b protokołów głosowania – kopert zwrotnych, w których

oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu głosu nie było podpisane

przez wyborcę,

d) w punkcie 8c protokołów głosowania – kopert zwrotnych, w których nie było

koperty na karty do głosowania,

e) w punkcie 8d protokołów głosowania – kopert zwrotnych, w których znajdowała

się niezaklejona koperta na karty do głosowania,

f) w punkcie 8e protokołów głosowania – kopert na karty do głosowania

wrzuconych do urny.

Liczba otrzymanych kopert zwrotnych (punkt 8 protokołu głosowania) nie może

być większa od liczby wyborców, którym wysłano pakiety wyborcze (punkt 5

protokołu głosowania). Suma liczb z punktów 8a–8e nie może być mniejsza

od liczby otrzymanych kopert zwrotnych (punkt 8 protokołu głosowania).

Liczby te wpisuje się w punktach 8–8e protokołów głosowania.

Odpowiednie liczby w tych punktach we wszystkich protokołach głosowania

muszą być równe.

Następnie komisja odkłada projekty protokołów głosowania i podejmuje czynności

związane z ustaleniem wyników głosowania.

Ustalenie wyników głosowania

119. Komisja sprawdza, czy pieczęcie na urnie wyborczej oraz na wlocie do urny wyborczej

lub jednorazowe plomby – nalepki foliowe, o których mowa w pkt 38 ppkt 7, pozostały

nienaruszone, po czym otwiera urnę wyborczą i wyjmuje z niej karty do głosowania.

120. Zaleca się zachowanie staranności przy wyjmowaniu kart z urny wyborczej, aby karty

do głosowania nie zostały uszkodzone. Poza tym należy wyjmować karty do głosowania

z urny wyborczej w taki sposób, aby jej nie uszkodzić. Niedopuszczalne jest

przewracanie wypełnionej urny wyborczej. W przypadku gdy urna wyborcza jest

znacznie zapełniona, należy w pierwszej kolejności wyjąć część kart do głosowania,

a dopiero później ewentualnie przechylić urnę wyborczą, zachowując przy tym

szczególną ostrożność.

121. W przypadku stwierdzenia, że w urnie znajdują się inne przedmioty niż karty

do głosowania (w tym np. czyste kartki papieru, nakładki na karty sporządzone

w alfabecie Braille’a itp.), komisja oddziela je od kart do głosowania, a informacje

o ich odnalezieniu odnotowuje w punkcie 23 wszystkich protokołów głosowania.

122. W pierwszej kolejności komisja po otwarciu urny i wyjęciu z niej kart wyjmuje karty

do głosowania ze znajdujących się w urnie kopert na kartę do głosowania w głosowaniu

korespondencyjnym i ustala ich liczbę, którą wpisuje w punkcie 9a właściwego

protokołu głosowania. Liczby te ustala się odrębnie dla wszystkich wyborów,

dla przeprowadzenia których komisja jest właściwa. Liczby te powinny odpowiadać

liczbie kopert na kartę do głosowania wrzuconych do urny. Różnica jest możliwa tylko,

gdy

1) koperta na kartę do głosowania była pusta;

2) w kopercie

a) znajdowała się więcej niż jedna karta do głosowania w którychkolwiek

wyborach,

b) nie znajdowała się karta do głosowania w którychkolwiek wyborach.

Sytuację tę komisja opisuje w punkcie 23 właściwego protokołu głosowania, wpisując

np. „koperta na kartę do głosowania była pusta” lub „w jednej kopercie znajdowały się

dwie karty do głosowania w wyborach do rady gminy” albo „w jednej kopercie

nie znajdowała się karta do głosowania w wyborach wójta” (są to jedynie przykładowe

warianty, natomiast właściwa adnotacja musi odzwierciedlać ewentualnie zaistniałą

sytuację).

Koperty na kartę do głosowania, w tym koperty, z których komisja wyjęła karty

oraz karty do głosowania, o których mowa w ppkt 2a, komisja pakuje w pakiet, opisuje

go i odkłada.

123. Komisja przegląda wszystkie karty do głosowania i wydziela z nich karty całkowicie

przedarte na dwie lub więcej części, których nie bierze się pod uwagę

przy obliczeniach.

Karty takie należy zapakować w pakiet, opieczętować go i opisać.

W obwodach odrębnych otwarcia urny pomocniczej, o ile była stosowana, komisja

dokonuje przed otwarciem urny zasadniczej. Po otwarciu urny pomocniczej komisja

sprawdza, czy liczba kart każdego rodzaju wyjętych z urny pomocniczej odpowiada

liczbie osób, które głosowały przy wykorzystaniu urny pomocniczej. Jeżeli komisja

nie stwierdzi rozbieżności, karty wyjęte z urny pomocniczej włącza się do obliczeń

wyników głosowania dokonywanych dla całego obwodu. W przypadku stwierdzenia

różnic należy wyjaśnić ich przypuszczalną przyczynę i omówić w punkcie 15

właściwego protokołu głosowania lub w formie załącznika do protokołu.

Wypełnianie punktu 9 i 16 protokołów głosowania

124. Komisja oddziela od siebie karty do głosowania w wyborach do poszczególnych rad

oraz w wyborach wójta. Jeśli w wyborach do rady gminy w obwodzie głosowano

na kandydatów z więcej niż jednego okręgu, karty do głosowania na kandydatów

z poszczególnych okręgów należy dodatkowo wydzielić.

Ustalone liczby kart do głosowania wyjętych z urny wyborczej odrębnie

w wyborach do poszczególnych rad oraz w wyborach wójta komisja wpisuje

w punkcie 9 właściwych protokołów.

W punkcie 9a każdego protokołu głosowania komisja podaje liczbę kart

do głosowania wyjętych z kopert na karty do głosowania w głosowaniu

korespondencyjnym, ustaloną odrębnie dla każdych wyborów.

Liczba ta musi być uwzględniona (dodana) przy ustalaniu liczby kart wyjętych

z urny, wpisanych w punkcie 9 protokołów głosowania. Czynności te wykonuje się

odrębnie w każdym protokole głosowania.

Komisje, w których nie było kopert na karty do głosowania w głosowaniu

korespondencyjnym, wpisują cyfrę „0” w punkcie 9a każdego protokołu głosowania.

Jeżeli liczba kart wyjętych z urny (punkt 9 protokołu głosowania) pomniejszona o liczbę

kart wyjętych z kopert na karty do głosowania (punkt 9a protokołu głosowania) nie jest

równa liczbie wyborców, którym wydano karty do głosowania w lokalu wyborczym

(punkt 4 protokołu głosowania), wówczas przypuszczalną przyczynę tego stanu rzeczy

należy omówić w punkcie 16 właściwego protokołu głosowania.

Przyczynę tę należy ustalić po przeliczeniu kart ważnych i nieważnych. Jeżeli różnica

nie występuje, w punkcie tym należy wpisać wyrazy „brak uwag”.

Analogicznie należy postąpić, jeżeli liczba kart wyjętych z kopert na karty do głosowania

(punkt 9a protokołu głosowania) jest większa od liczby kopert na karty do głosowania

wrzuconych do urny (punkt 8e protokołu głosowania).

W razie braku miejsca w protokole głosowania na opisanie przyczyn rozbieżności

należy dokonać tego na oddzielnej kartce, którą załącza się do protokołu. W takim

przypadku informację o sporządzeniu załącznika należy zamieścić w punkcie 16

właściwego protokołu głosowania.

Sprawdzenia dokonuje się odrębnie dla każdego protokołu głosowania.

Wypełnianie punktu 10 i punktu 17 protokołów głosowania

125. Komisja wydziela i liczy karty nieważne (tj. inne niż ustalone urzędowo

lub nieopatrzone pieczęcią komisji), odrębnie w wyborach do poszczególnych rad

i w wyborach wójta.

Ustalone odrębnie dla każdych wyborów liczby kart nieważnych wpisuje się

w punkcie 10 właściwych protokołów głosowania.

Należy uważać, aby omyłkowo w tym punkcie protokołu głosowania nie wpisać liczby

głosów nieważnych, o których będzie mowa w dalszej części wytycznych.

Jeżeli liczba kart nieważnych jest większa niż 0, przypuszczalną przyczynę wystąpienia

kart nieważnych należy opisać w punkcie 17 właściwego protokołu głosowania.

Jeżeli liczba kart nieważnych wynosi 0, w punkcie 10 protokołu głosowania należy

wpisać „0”, a w punkcie 17 protokołu głosowania wyrazy „brak kart nieważnych”.

Czynności te wykonuje się odrębnie we wszystkich protokołach głosowania.

Karty nieważne należy zapakować w pakiety, odrębnie do każdej z wybieranych rad

i do wyborów wójta, opieczętować je i opisać.

Wypełnianie punktu 11 protokołów głosowania

Pozostałe karty są kartami ważnymi i na ich podstawie ustala się wyniki głosowania.

Karty ważne należy policzyć odrębnie w wyborach do każdej rady i w wyborach wójta.

Liczbę kart ważnych wpisuje się w punkcie 11 właściwego protokołu głosowania.

Suma kart nieważnych (punkt 10 protokołu głosowania) i kart ważnych (punkt 11

protokołu głosowania) musi być równa liczbie kart wyjętych z urny (punkt 9 protokołu

głosowania).

Sprawdzenia dokonuje się odrębnie w wyborach do każdej rady i w wyborach

wójta.

Następnie komisja ustala wyniki głosowania w kolejności (o ile głosowanie w danych

wyborach było w obwodzie głosowania przeprowadzane) w wyborach

1) do rady gminy;

2) rady dzielnicy m.st. Warszawy;

3) rady powiatu;

4) sejmiku województwa;

5) wójta.

Do dalszych czynności należy pozostawić karty ważne w wyborach do rady gminy,

a pozostałe karty ważne należy zapakować tymczasowo w odrębne pakiety (według

wyborów), opisać je i opieczętować. Pakiety te muszą pozostawać w pomieszczeniu,

w którym komisja ustala wyniki głosowania. Następnie komisja ustala wyniki

głosowania w obwodzie.

Ustalenie wyników głosowania w wyborach

do rady gminy liczącej do 20 000 mieszkańców

Wypełnianie punktu 12 protokołu głosowania

126. Na podstawie kart ważnych komisja ustala liczbę głosów nieważnych oraz głosów

ważnych.

Komisja jest obowiązana przejrzeć całą kartę do głosowania, a nie poprzestać

na miejscu, w którym postawiono znak „x”.

W trakcie przeglądania kart do głosowania komisja odkłada osobno karty z głosami

nieważnymi i osobno karty z głosami ważnymi.

Ustalając, czy głos na karcie jest ważny, czy nieważny, komisja stosuje poniższe

reguły

1) w przypadkach wątpliwych należy przyjmować, że znakiem „x” postawionym

w kratce są co najmniej dwie linie, które przecinają się w obrębie kratki.

Ustalenie, czy postawiony znak jest znakiem „x” w rozumieniu Kodeksu

wyborczego oraz czy postawiony jest on w kratce, czy poza nią, należy

do komisji;

2) wszelkie znaki, wykreślenia, przekreślenia, w tym również i znak „x”

postawiony przez wyborcę poza przeznaczoną na to kratką, traktuje się jako

dopiski, które nie wpływają na ważność głosu;

3) wszelkie inne znaki niż znak „x”, tj. niebędące co najmniej dwiema liniami, które

przecinają się w obrębie kratki, naniesione w obrębie kratki, również

nie wpływają na ważność głosu.

127. Wyborca może głosować na jednego kandydata (art. 439 § 1 Kodeksu wyborczego).

Za nieważny uznaje się głos, gdy wyborca w kratce na karcie do głosowania

1) postawił znak „x” (co najmniej dwie linie, które przecinają się w obrębie kratki)

przy nazwisku więcej niż jednego kandydata;

2) nie postawił znaku „x” (co najmniej dwóch linii, które przecinają się w obrębie

kratki) przy nazwisku żadnego kandydata;

3) postawił znak „x” (co najmniej dwie linie, które przecinają się w obrębie kratki)

tylko przy nazwisku kandydata skreślonego przez gminną komisję wyborczą.

Jeżeli wyborca postawił znak „x” (co najmniej dwie linie, które przecinają się w obrębie

kratki) przy nazwisku kandydata skreślonego oraz przy nazwisku innego kandydata,

to głos taki jest ważny i zaliczany kandydatowi, którego nazwisko nie zostało skreślone.

128. Wyodrębnione karty z głosami nieważnymi komisja liczy i ich łączną liczbę ustaloną

zgodnie z pkt 126 i 127 wpisuje w punkcie 12 protokołu głosowania. Następnie komisja

dokonuje oceny przyczyny nieważności głosu i rozkłada oddzielnie karty według

przyczyny nieważności głosu.

W punkcie 12a protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych z powodu

postawienia znaku „x” obok nazwiska dwóch lub większej liczby kandydatów.

W punkcie 12b protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych z powodu

niepostawienia znaku „X” obok nazwiska żadnego kandydata.

W punkcie 12c protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych z powodu

postawienia znaku „x” wyłącznie obok nazwiska skreślonego kandydata (art. 436 § 1

Kodeksu wyborczego).

Suma liczb z punktów od 12a do 12c musi być równa liczbie z punktu 12.

Karty z głosami nieważnymi należy zapakować w odrębne pakiety – według przyczyn

nieważności głosu – opieczętować je i opisać: „Głosy nieważne z kart ważnych

w wyborach do Rady Gminy (Miasta) w dniu 7 kwietnia 2024 r. z powodu

...................................... – ......................”.

(przyczyna nieważności)

(liczba)

Następnie opisane w powyższy sposób pakiety z głosami nieważnymi według

przyczyny nieważności głosu należy zapakować w jeden pakiet i opisać: „Głosy

nieważne z kart ważnych w wyborach Rady Gminy (Miasta) w dniu 7 kwietnia 2024 r. –

......................”.

(liczba)

Wypełnianie punktu 13 protokołu głosowania

129. Komisja liczy głosy ważne oddane łącznie na wszystkie listy kandydatów

(tj. na wszystkich kandydatów) i ich liczbę wpisuje w punkcie 13 protokołu głosowania.

130. Następnie komisja sumuje liczby głosów nieważnych (punkt 12 protokołu głosowania)

i głosów ważnych (punkt 13 protokołu głosowania) i porównuje wynik z wcześniej

wpisaną liczbą kart ważnych (punkt 11 protokołu głosowania). Liczby te muszą być

równe.

Jeżeli

występuje

rozbieżność,

należy

poszukać

przyczyny

błędu

i po sprostowaniu obliczeń właściwe liczby wpisać do protokołu głosowania.

Wypełnianie punktu 14 protokołu głosowania

131. Komisja ustala – na podstawie kart z głosami ważnymi – liczbę głosów ważnych

oddanych na poszczególne listy kandydatów (tj. na umieszczonych na nich kandydatów).

W tym celu odrębnie grupuje karty z głosami oddanymi na poszczególne listy

(tj. na umieszczonych na nich kandydatów).

Ustalenia

tego

komisja

dokonuje

na

przygotowanych

wcześniej

arkuszach

pomocniczych z nazwiskami i imionami, skrótami nazw komitetów wyborczych

i numerami list.

Ustalone dane wpisuje się do odpowiednich rubryk protokołu głosowania w punkcie 14,

oddzielnie przy nazwiskach poszczególnych kandydatów z list uszeregowanych

w kolejności numerów.

Liczba głosów otrzymanych przez którąkolwiek z list (któregokolwiek kandydata)

nie może być większa od liczby głosów ważnych (punkt 13 protokołu głosowania). Suma

głosów oddanych na wszystkie listy kandydatów (tj. na wszystkich kandydatów) musi

być identyczna z liczbą wpisaną w punkcie 13 protokołu głosowania. Jeżeli powyższe

warunki nie są dotrzymane, należy poszukać przyczyny błędu i po sprostowaniu obliczeń

właściwe liczby wpisać do protokołu.

Jeżeli w okresie po wydrukowaniu kart do głosowania gminna komisja wyborcza

skreśliła z zarejestrowanej listy nazwisko kandydata, skreślone nazwisko kandydata

umieszcza się (pozostawia) w odpowiedniej części protokołu głosowania, a w miejscu

przeznaczonym na wpisanie liczby głosów uzyskanych przez tego kandydata wpisuje

się „XXXXX”.

Po sprawdzeniu prawidłowości danych komisja pakuje karty z głosami ważnymi

w odrębne pakiety według numerów list. Pakiety te należy opisać: „Głosy ważne z kart

ważnych w wyborach do Rady Gminy (Miasta). Lista nr ........ – .................. w wyborach

(liczba)

w dniu 7 kwietnia 2024 r.”.

Staranne wykonanie tej czynności pozwoli na szybkie wyjaśnienie ewentualnych

błędów w obliczeniach, a także zarzutów wynikających z uwag mężów zaufania

lub protestów wyborczych.

Następnie komisja wypełnia w pozostałych punktach protokół głosowania w obwodzie

w wyborach do rady gminy.

Ustalenie wyników głosowania w wyborach do rady gminy powyżej 20 000

mieszkańców, do rady powiatu, do sejmiku województwa

i do rady dzielnicy m.st. Warszawy

Wypełnianie punktu 12 protokołu głosowania

132. Do ustalenia liczby głosów nieważnych i głosów ważnych komisja stosuje opisane

w pkt 126 zasady dotyczące interpretacji znaku „x” i ewentualnych dopisków na karcie

do głosowania.

133. Wyborca może głosować tylko na jedną listę i na jednego kandydata z tej listy,

przez co wskazuje jego pierwszeństwo do otrzymania mandatu (art. 440 § 1, art. 450,

art. 459 § 1 Kodeksu wyborczego). Tak oddane głosy wyborców są głosami ważnymi.

Głos uznaje się za ważny także, gdy wyborca postawił znak „x”

1) na jednej liście przy nazwisku dwóch lub więcej kandydatów. Głos taki traktuje

się jako oddany na tego kandydata spośród tych, przy których postawiono znak „x”,

którego nazwisko jest umieszczone wyżej na tej liście;

2) wyłącznie przy nazwisku skreślonego kandydata. Głos taki traktuje się jako

oddany na listę bez wskazania pierwszeństwa do uzyskania mandatu;

3) przy nazwisku skreślonego kandydata oraz przy nazwisku innego kandydata

z tej samej listy. Głos taki traktuje się jako oddany na nieskreślonego kandydata;

4) przy nazwisku kandydata skreślonego z jednej listy i przy nazwisku kandydata

z innej (ale tylko jednej) listy. Głos taki traktuje się jako oddany na nieskreślonego

kandydata z tej innej listy;

5) przy nazwisku kandydata z unieważnionej listy i przy nazwisku kandydata

z innej (ale tylko jednej) listy. Głos taki traktuje się jako oddany na kandydata

z listy, której rejestracja nie została unieważniona.

134. Za nieważny uznaje się głos, gdy wyborca w kratce na karcie do głosowania

1) postawił znak „x” przy nazwiskach dwóch lub większej liczby kandydatów

z różnych list;

2) nie postawił znaku „x” przy nazwisku żadnego kandydata;

3) postawił znak „x” wyłącznie przy nazwisku kandydata z listy, której

rejestrację unieważniono.

135. Wyodrębnione karty z głosami nieważnymi komisja liczy i ich łączną liczbę ustaloną

zgodnie z pkt 126 i 134 wpisuje w punkcie 12 protokołu głosowania. Następnie komisja

dokonuje oceny przyczyny nieważności głosu i rozkłada oddzielnie karty według

przyczyny nieważności głosu.

W punkcie 12a protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych z powodu

postawienia znaku „x” obok nazwiska dwóch lub większej liczby kandydatów z różnych

list.

W punkcie 12b protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych z powodu

niepostawienia znaku „x” obok nazwiska żadnego kandydata.

W punkcie 12c protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych z powodu

postawienia znaku „x” wyłącznie obok nazwiska kandydata na liście, której rejestracja

została unieważniona.

Suma liczb z punktów od 12a do 12c musi być równa liczbie z punktu 12.

136. Karty ważne z głosami nieważnymi należy zapakować w odrębne pakiety – według

przyczyn nieważności głosu – opieczętować je i opisać: „Głosy nieważne z kart

ważnych

w

wyborach

Województwa/Rady

do

Dzielnicy)

Rady

w

Gminy/Miasta

dniu

7

kwietnia

........................................................ – .........................”.

(przyczyna nieważności)

(liczba)

(Rady

2024

Powiatu/Sejmiku

r.

z

powodu

Następnie opisane w powyższy sposób pakiety z głosami nieważnymi według

przyczyny nieważności głosu należy zapakować w jeden pakiet i opisać: „Głosy

nieważne z kart ważnych w wyborach do Rady Gminy/Miasta (Rady Powiatu/Sejmiku

Województwa/Rady Dzielnicy) w dniu 7 kwietnia 2024 r. – .......................”.

(liczba)

Wypełnianie punktu 13 protokołu głosowania

137. Komisja liczy głosy ważne oddane łącznie na wszystkie listy kandydatów i ich liczbę

wpisuje w punkcie 13 protokołu głosowania.

Następnie komisja sumuje liczby głosów nieważnych (punkt 12 protokołu głosowania)

i głosów ważnych (punkt 13 protokołu głosowania) i porównuje wynik z wcześniej

wpisaną liczbą kart ważnych (punkt 11 protokołu głosowania). Liczby te muszą być

równe.

Jeżeli

występuje

rozbieżność,

należy

poszukać

przyczyny

błędu

i po sprostowaniu obliczeń właściwe liczby wpisać do protokołu głosowania.

Wypełnianie punktu 14 protokołu głosowania

138. Komisja ustala – na podstawie kart z głosami ważnymi – liczbę głosów ważnych

oddanych na każdą z list kandydatów. W tym celu odrębnie grupuje karty z głosami

oddanymi na poszczególne listy. Następnie komisja oblicza liczbę kart z głosami

ważnymi oddanymi na każdą z list i wpisuje ją przy numerze listy i skrócie nazwy

komitetu wyborczego, w rubryce „Liczba głosów ważnych oddanych na listę”,

na przygotowanych wcześniej arkuszach pomocniczych – odrębnych dla każdej listy

z jej numerem i skrótem nazwy oraz nazwiskami i imionami umieszczonych na niej

kandydatów.

Po dokonaniu tej czynności należy zsumować głosy ważne oddane łącznie na wszystkie

listy kandydatów. Otrzymana liczba musi być identyczna z liczbą wpisaną

w punkcie 13 protokołu głosowania.

139. Kolejną czynnością jest ustalenie liczby głosów oddanych na poszczególnych

kandydatów z każdej listy. Ustalone liczby komisja wpisuje przy nazwiskach

poszczególnych kandydatów na arkuszach pomocniczych.

Następnie komisja sprawdza prawidłowość ustalenia liczby głosów ważnych

oddanych na każdą z list.

W tym celu dodaje liczby głosów oddanych na poszczególnych kandydatów z danej

listy i uzyskany wynik wpisuje na arkuszu pomocniczym w rubryce „Razem”. Uzyskany

wynik powinien być taki jak liczba głosów ważnych oddanych na listę. Wyjątkiem

od tej zasady jest sytuacja, gdy na liście znajduje się nazwisko skreślonego kandydata,

na którego został oddany głos.

Dane dotyczące punktu 14 protokołu głosowania („Na poszczególne listy

kandydatów i umieszczonych na nich kandydatów oddano następujące liczby

głosów ważnych”) wypełnia się odrębnie, wpisując z arkuszy pomocniczych

do protokołu głosowania w odpowiedniej rubryce liczbę głosów, które oddano na tę

listę, a przy nazwiskach i imionach kandydatów – otrzymaną przez nich liczbę głosów.

Jeżeli w okresie po wydrukowaniu kart do głosowania terytorialna komisja wyborcza

skreśliła z zarejestrowanej listy nazwisko kandydata, skreślone nazwisko kandydata

umieszcza się (pozostawia) w odpowiedniej części protokołu głosowania,

a w miejscu przeznaczonym na wpisanie liczby głosów wpisuje się „XXXXX”.

Analogicznie postępuje się w przypadku unieważnionej rejestracji listy kandydatów –

„XXXXX” wpisuje się zarówno w miejscu przeznaczonym na wpisanie liczby głosów

ważnych oddanych na listę, jak i w rubryce „Razem”.

Po sprawdzeniu prawidłowości danych komisja pakuje karty ważne z głosami ważnymi

w odrębne pakiety według numerów i nazw list. Pakiety te należy opisać: „Głosy ważne

z kart ważnych w wyborach do Rady Gminy/Miasta (Rady Powiatu/Sejmiku

Województwa/Rady Dzielnicy). Lista nr .... w wyborach w dniu 7 kwietnia 2024 r.

.......................”.

(liczba)

Staranne wykonanie tych czynności pozwoli na szybkie wyjaśnienie ewentualnych

błędów w obliczeniach, a także zarzutów wynikających z uwag mężów zaufania

lub członków komisji albo protestów wyborców.

Następnie komisja wypełnia w pozostałych punktach protokół głosowania w wyborach

do rady.

140. Komisja sprawdza nienaruszalność tymczasowego pakietu zawierającego ważne karty

do głosowania w wyborach do kolejnej rady i przystępuje do ustalenia wyników

głosowania.

141. Po ustalaniu wyników głosowania w wyborach do rad komisja przystępuje do ustalenia

wyników głosowania w wyborach wójta.

142. Komisja sprawdza nienaruszalność tymczasowego pakietu zawierającego ważne karty

do głosowania w wyborach wójta.

Ustalenie wyników głosowania w wyborach wójta w przypadku,

gdy w wyborach kandyduje dwóch lub więcej kandydatów

Wypełnianie punktu 12 protokołu głosowania

143. Do ustalenia liczby głosów nieważnych i głosów ważnych komisja stosuje opisane

w pkt 126 zasady dotyczące interpretacji znaku „x” i ewentualnych dopisków na karcie

do głosowania.

144. Głos jest ważny, jeżeli wyborca na karcie do głosowania postawił znak „x” obok

nazwiska tylko jednego kandydata.

Za głos ważny należy uznać także głos oddany na kandydata nieskreślonego

oraz na kandydata, którego nazwisko zostało skreślone. Głos taki zalicza się

kandydatowi, którego nazwisko nie zostało skreślone.

145. Za nieważny uznaje się głos, gdy wyborca w kratce na karcie do głosowania

1) postawił znak „x” obok nazwiska dwóch lub większej liczby kandydatów; liczbę

głosów nieważnych z tej przyczyny wpisuje się w punkcie 12a protokołu

głosowania;

2) nie postawił znaku „x” obok nazwiska żadnego kandydata; liczbę głosów

nieważnych z tej przyczyny wpisuje się w punkcie 12b protokołu głosowania;

3) postawił znak „x” wyłącznie obok nazwiska skreślonego kandydata; liczbę głosów

nieważnych z tej przyczyny wpisuje się w punkcie 12c protokołu głosowania.

Wyodrębnione karty z głosami nieważnymi liczy się i odkłada, a ich łączną liczbę,

ustaloną zgodnie z pkt 126 i 145, wpisuje się w punkcie 12 protokołu głosowania.

Suma liczb z punktów od 12a do 12c musi być równa liczbie z punktu 12.

146. Karty ważne z głosami nieważnymi należy zapakować w odrębne pakiety – według

przyczyn nieważności głosu – opieczętować je i opisać: „Głosy nieważne z kart ważnych

w wyborach Wójta (Burmistrza, Prezydenta Miasta) w dniu 7 kwietnia 2024 r. z powodu

............................................... – ...............”.

(przyczyna nieważności)

(liczba)

Następnie opisane w powyższy sposób pakiety z głosami nieważnymi według

przyczyny nieważności głosu należy zapakować w jeden pakiet i opisać: „Głosy

nieważne z kart ważnych w wyborach Wójta (Burmistrza, Prezydenta Miasta) w dniu

7 kwietnia 2024 r. – ....................”.

(liczba)

Wypełnianie punktu 13 protokołu głosowania

147. Komisja liczy głosy ważne i ich łączną liczbę wpisuje w punkcie 13 protokołu

głosowania.

Następnie komisja sumuje liczby głosów nieważnych (punkt 12 protokołu głosowania)

i głosów ważnych (punkt 13 protokołu głosowania) i porównuje wynik z wcześniej

wpisaną liczbą kart ważnych (punkt 11 protokołu głosowania). Liczby te muszą być

równe.

Jeżeli

występuje

rozbieżność,

należy

poszukać

przyczyny

błędu

i po sprostowaniu obliczeń właściwe liczby wpisać do protokołu.

Wypełnianie punktu 14 protokołu głosowania

148. Komisja ustala – na podstawie kart z głosami ważnymi – liczbę głosów ważnych

oddanych na poszczególnych kandydatów na wójta.

Ustalenia tego komisja dokonuje na przygotowanych wcześniej arkuszach

pomocniczych z nazwiskami i imionami wszystkich kandydatów na wójta.

Ustaloną liczbę głosów ważnych oddanych na poszczególnych kandydatów komisja

wpisuje w punkcie 14 protokołu głosowania odpowiednio przy nazwiskach

poszczególnych kandydatów.

Sumę liczb głosów ważnych oddanych na poszczególnych kandydatów wpisuje się

w rubryce „Razem”.

Następnie komisja porównuje łączną liczbę głosów ważnych (punkt 13 protokołu

głosowania) z ustaloną liczbą głosów ważnych oddanych na wszystkich kandydatów

(rubryka „Razem” punktu 14 protokołu głosowania). Liczby te muszą być równe.

Jeżeli występuje rozbieżność, należy poszukać przyczyny błędu i po sprostowaniu

obliczeń właściwe liczby wpisać do protokołu głosowania.

Jeżeli w okresie po wydrukowaniu kart do głosowania gminna komisja wyborcza

skreśliła z zarejestrowanej listy nazwisko kandydata, skreślone nazwisko kandydata

umieszcza się (pozostawia) w odpowiedniej części protokołu głosowania,

a w miejscu przeznaczonym na wpisanie liczby głosów wpisuje się „XXXXX”.

149. Komisja pakuje karty ważne z głosami ważnymi w pakiet, opieczętowuje go i opisuje

„Głosy ważne z kart ważnych w wyborach Wójta (Burmistrza, Prezydenta Miasta)

w dniu 7 kwietnia 2024 r. – ..................”.

(liczba)

Następnie komisja wypełnia w pozostałych punktach protokół głosowania w wyborach

wójta.

Ustalenie wyników głosowania w wyborach wójta w przypadku,

gdy w wyborach kandyduje tylko jeden kandydat

Wypełnianie punktu 12 protokołu głosowania

150. Do ustalenia liczby głosów nieważnych i głosów ważnych komisja stosuje opisane

w pkt 126 zasady dotyczące interpretacji znaku „x” i ewentualnych dopisków na karcie

do głosowania.

151. Wyborca głosuje za wyborem kandydata albo przeciw wyborowi kandydata.

152. Zatem głosem ważnym jest głos

1) za wyborem kandydata;

2) przeciw wyborowi kandydata.

153. Za głos nieważny uznaje się głos, gdy wyborca w kratce na karcie do głosowania

1) postawił znak „x” jednocześnie za i przeciw wyborowi kandydata; liczbę głosów

nieważnych z tej przyczyny wpisuje się w punkcie 12a protokołu głosowania;

2) nie postawił znaku „x” ani za ani przeciw wyborowi kandydata; liczbę głosów

nieważnych z tej przyczyny wpisuje się w punkcie 12b protokołu głosowania.

Wyodrębnione karty z głosami nieważnymi liczy się i odkłada, a ich łączną liczbę,

ustaloną zgodnie z pkt 126 i 153, wpisuje się w punkcie 12 protokołu głosowania.

Suma liczb z punktów 12a i 12b musi być równa liczbie z punktu 12 protokołu

głosowania.

Karty ważne z głosami nieważnymi należy zapakować w odrębne pakiety – według

przyczyn nieważności głosu – opieczętować je i opisać: „Głosy nieważne z kart ważnych

w wyborach Wójta (Burmistrza, Prezydenta Miasta) w dniu 7 kwietnia 2024 r. z powodu

.................................................................... – ....................”.

(przyczyna nieważności)

(liczba)

Następnie opisane w powyższy sposób pakiety z głosami nieważnymi według przyczyny

nieważności głosu należy zapakować w jeden pakiet i opisać: „Głosy nieważne z kart

ważnych w wyborach Wójta (Burmistrza, Prezydenta Miasta) w dniu 7 kwietnia 2024 r. –

.......................”.

(liczba)

Wypełnianie punktu 13 protokołu głosowania

154. Komisja liczy głosy ważne i ich liczbę wpisuje w punkcie 13 protokołu głosowania.

Następnie komisja sumuje liczby głosów nieważnych (punkt 12 protokołu głosowania)

i głosów ważnych (punkt 13 protokołu głosowania) i porównuje wynik z wcześniej

wpisaną liczbą kart ważnych (punkt 11 protokołu głosowania). Liczby te muszą być

równe.

Jeżeli

występuje

rozbieżność,

należy

poszukać

przyczyny

błędu

i po sprostowaniu obliczeń właściwe liczby wpisać do protokołu głosowania.

Wypełnianie punktu 14 protokołu głosowania

155. Liczbę głosów ważnych za wyborem kandydata wpisuje się w punkcie 14 podpunkt 1

protokołu głosowania.

Liczbę głosów przeciw wyborowi kandydata komisja wpisuje w punkcie 14

podpunkt 2 protokołu głosowania.

Sumę liczb głosów ważnych za wyborem kandydata i przeciw wyborowi kandydata

komisja wpisuje w rubryce „Razem”.

Następnie komisja porównuje łączną liczbę głosów ważnych (punkt 13 protokołu

głosowania) z ustaloną liczbą głosów ważnych oddanych na wszystkich kandydatów

(rubryka „Razem” punktu 14 protokołu głosowania). Liczby te muszą być równe. Jeżeli

występuje rozbieżność, należy poszukać przyczyny błędu i po sprostowaniu obliczeń

właściwe liczby wpisać do protokołu głosowania.

Komisja pakuje karty ważne z głosami ważnymi w pakiet, opieczętowuje go i opisuje

„Głosy ważne z kart ważnych w wyborach Wójta (Burmistrza, Prezydenta (Miasta)

w dniu 7 kwietnia 2024 r. – .................”.

(liczba)

Następnie komisja wypełnia w pozostałych punktach protokół głosowania w wyborach

na wójta.

Wypełnianie punktu 19 protokołów głosowania

156. Jeżeli przy pracach komisji obecni byli mężowie zaufania, w punkcie 19 każdego

protokołu głosowania – należy wpisać ich liczbę. Jeżeli w komisji nie było mężów

zaufania, w punkcie tym należy wpisać „0”.

Czynność tę wykonuje się odrębnie we wszystkich protokołach głosowania

w wyborach do poszczególnych rad oraz w wyborach wójta.

Wpisane do protokołu liczby mężów zaufania obecnych przy pracach komisji muszą

być takie same w każdym protokole głosowania.

Wypełnianie punktu 20 protokołów głosowania

157. Komisja wpisuje w punkcie 20 każdego protokołu głosowania liczbę mężów zaufania,

którym, na podstawie prowadzonej przez przewodniczącego komisji lub jego zastępcę

ewidencji czasu przebywania mężów zaufania w lokalu wyborczym, wydane zostanie

zaświadczenie stwierdzające spełnienie warunków niezbędnych do wypłaty diety.

Jeżeli w komisji nie było takich mężów zaufania, tj. spełniających te warunki, należy

wpisać „0”.

Czynność tę wykonuje się odrębnie we wszystkich protokołach głosowania

w wyborach do poszczególnych rad oraz w wyborach wójta.

Wpisane do protokołu liczby mężów zaufania, którym wydano zaświadczenie

stwierdzające spełnienie warunków niezbędnych do wypłaty diety, muszą być takie

same w każdym protokole głosowania.

Uwagi do protokołów głosowania wnoszone przez mężów zaufania

Wypełnianie punktu 21 protokołów głosowania

158. Do każdego protokołu głosowania mogą wnieść uwagi właściwi mężowie zaufania

obecni przy pracach komisji.

Komisja wpisuje bezpośrednio do protokołu uwagi mężów zaufania w punkcie 21

właściwego protokołu głosowania.

Mąż zaufania, który wniósł uwagę, podpisuje ją we właściwym protokole głosowania.

Jeżeli mężowie zaufania nie zgłosili uwag lub nie byli obecni przy sporządzaniu

właściwego protokołu głosowania, należy wpisać wyrazy „brak zarzutów”.

Jeżeli treść uwag mężów zaufania nie mieści się na formularzu, należy napisać je

na odrębnych kartkach i dołączyć do właściwego protokołu głosowania, zaznaczając

to w punkcie 21 protokołu głosowania.

Uwagi do protokołów głosowania wnoszone przez członków komisji

Wypełnianie punktu 22 protokołów głosowania

159. Do każdego protokołu głosowania uwagi mogą wnieść także członkowie komisji

uczestniczący w jej pracach.

Uwagi członków komisji wpisuje się bezpośrednio do protokołu w punkcie 22

właściwego protokołu głosowania.

Członek komisji, który wniósł uwagę z wymienieniem konkretnych zarzutów, podpisuje

ją we właściwym protokole. Jeżeli członkowie komisji nie zgłosili uwag, w punktach

tych należy wpisać wyrazy „brak zarzutów”.

Jeżeli treść uwag członków komisji nie mieści się na formularzu, należy napisać je na

odrębnych kartkach i dołączyć do właściwego protokołu, zaznaczając to w punkcie 22

protokołu głosowania.

Komisja ma obowiązek ustosunkować się do zarzutów wniesionych przez mężów

zaufania lub członków komisji, załączając do protokołu głosowania wyjaśnienia.

Czynność tę wykonuje się odrębnie w każdym protokole głosowania, do którego

zostały zgłoszone uwagi.

Zamieszczając uwagi mężów zaufania lub członków komisji w protokole głosowania,

należy bezwzględnie pamiętać o przestrzeganiu przepisów z zakresu ochrony

danych osobowych. Jeżeli w treści uwag zostaną zamieszczone dane osobowe, należy

je zanonimizować na kopiach protokołów głosowania wywieszanych w miejscu łatwo

dostępnym dla zainteresowanych i widocznym po zamknięciu lokalu, o czym mowa

w pkt 169.

Sporządzenie

protokołów

głosowania

i

podanie

ich

do

publicznej

wiadomości

160. Komisja jest zobowiązana sporządzić protokoły głosowania według wzorów

określonych uchwałą nr 29/2024 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 23 stycznia

2024

r.

w

sprawie

ustalenia

wzorów

protokołów

sporządzanych

przez

obwodowe komisje wyborcze, w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików

województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz wyborach wójtów, burmistrzów

i prezydentów miast.

161. Jeżeli komisja nie ma obsługi informatycznej w swojej siedzibie lub zachodzą

przeszkody w wykorzystaniu systemu informatycznego, sporządza protokoły ręcznie,

a następnie przekazuje je właściwym komisjom terytorialnym.

Sprawdzanie poprawności sporządzenia projektu protokołu głosowania

162. Po ręcznym sporządzeniu wszystkich projektów protokołów głosowania w celu

przygotowania ostatecznej treści protokołów głosowania, w szczególności w celu

sprawdzenia poprawności dokonanych obliczeń, komisja wprowadza dane z protokołów

głosowania do aplikacji „Protokoły obwodowe”, zwanej dalej „aplikacją”, dostarczonej

komisji wraz z systemem teleinformatycznym Wsparcie Organów Wyborczych

(WOW).

163. Sprawdzanie danych z ręcznie sporządzonych wszystkich projektów protokołów

głosowania (odrębnie w wyborach do poszczególnych rad oraz w wyborach wójta)

odbywa się w następujący sposób

1) przewodniczący lub zastępca przewodniczącego komisji przekazuje operatorowi

informatycznej obsługi komisji sporządzony przez komisję projekt każdego

protokołu głosowania. Osoba ta wprowadza wszystkie dane z projektu protokołu

głosowania do aplikacji. W trakcie wprowadzania danych aplikacja może

sygnalizować na ekranie monitora błędy (w kolorze czerwonym) i ostrzeżenia

(w kolorze niebieskim). Mimo tej sygnalizacji przygotowane dane liczbowe należy

wprowadzić do końca, a następnie postępować jak w ppkt 2 i 3;

2) w przypadku gdy po wprowadzeniu wszystkich danych liczbowych aplikacja

sygnalizuje błędy lub błędy i ostrzeżenia, należy wydrukować zestawienie błędów.

Następnie obowiązkiem komisji jest ustalenie przyczyny błędu i jego usunięcie

przez wprowadzenie w odpowiednich rubrykach prawidłowych danych liczbowych,

bowiem bez usunięcia błędów protokół głosowania nie może zostać wydrukowany.

W tym celu komisja powinna przeanalizować treść zestawienia błędów, sprawdzić

odpowiednie dane liczbowe na arkuszach pomocniczych, sprawdzić prawidłowość

działań arytmetycznych, a jeśli to jest konieczne – powtórzyć czynności związane

z ustaleniem wyników głosowania. Wydrukowane zestawienie błędów podpisują

wszystkie osoby wchodzące w skład komisji uczestniczące w ustalaniu wyników

głosowania oraz opatruje się je pieczęcią komisji. Dokument ten nie jest

przekazywany do terytorialnej komisji wyborczej, lecz pozostaje w dokumentacji

komisji;

3) w przypadku gdy aplikacja nie sygnalizuje błędów (zostały usunięte lub ich

nie było), a jedynie sygnalizuje ostrzeżenia, obowiązkiem komisji jest

przeanalizowanie treści ostrzeżeń i – w razie stwierdzenia ich zasadności –

dokonanie korekty danych liczbowych. Jeżeli natomiast komisja, po analizie

ostrzeżeń, dojdzie do wniosku, że dane liczbowe są prawidłowe, powinna wpisać

w aplikacji uzasadnienie zajętego stanowiska. Uzasadnienie to znajdzie się

na wydruku raportu ostrzeżeń, który powinien zostać podpisany przez wszystkie

osoby wchodzące w skład komisji, uczestniczące w ustalaniu wyników głosowania,

oraz opatrzony pieczęcią komisji i przekazany wraz z protokołem głosowania

do właściwej terytorialnej komisji wyborczej;

4) jeśli aplikacja nie sygnalizowała błędów lub zostały one usunięte, należy

wydrukować projekt protokołu głosowania. Przed wydrukiem należy zaznaczyć

w aplikacji imiona i nazwiska członków komisji uczestniczących w ustalaniu

wyników głosowania, którzy podpiszą protokół głosowania.

Awaria drukarki lub inne przeszkody w wydrukowaniu projektu protokołu

głosowania nie zwalniają komisji posiadającej obsługę informatyczną z obowiązku

wprowadzenia do aplikacji danych ze sporządzonego ręcznie projektu protokołu

głosowania;

5) komisja zobowiązana jest sprawdzić zgodność danych z każdego wydrukowanego

projektu protokołu głosowania z ustalonymi wynikami głosowania; sprawdzenia

dokonuje się poprzez odczytanie na głos danych z wydrukowanego projektu

protokołu głosowania i porównanie ich z danymi z ręcznie sporządzonego

projektu protokołu głosowania przekazanego operatorowi informatycznej

obsługi komisji.

164. W każdym etapie prac w aplikacji, oprócz operatora informatycznej obsługi komisji,

powinni brać udział wszyscy członkowie komisji obecni w lokalu wyborczym,

w tym przewodniczący komisji lub jego zastępca. Dotyczy to w szczególności sytuacji,

gdy pomieszczenie, w którym swoje obowiązki wykonuje operator informatycznej

obsługi komisji, znajduje się w innym pomieszczeniu przynależnym do lokalu

wyborczego. Przy tych czynnościach mogą być też obecni mężowie zaufania

i obserwatorzy społeczni oraz obserwatorzy międzynarodowi.

165. Wydrukowane protokoły głosowania w dwóch egzemplarzach (oryginały) podpisują

wszyscy członkowie komisji obecni przy ich sporządzeniu, także ci, którzy wnieśli

do nich uwagi. Wszystkie egzemplarze protokołów głosowania opatruje się pieczęcią

komisji. Powyższe obowiązki dotyczą zarówno komisji, w których protokoły

głosowania zostały sporządzone za pomocą wydruku, jak i komisji, w których protokoły

głosowania zostały sporządzone ręcznie.

Komisje, w których egzemplarze protokołów głosowania drukowane są z aplikacji,

zwracają dodatkowo uwagę, by wydrukowane zostały wszystkie strony oraz strona

zawierająca kod QR.

Wszyscy członkowie komisji obecni przy sporządzeniu protokołu głosowania parafują

wszystkie strony wszystkich egzemplarzy protokołu głosowania, z wyjątkiem strony

z podpisami członków komisji i stron pustych (dotyczy to przypadku drukowania

dwustronnego). Podpisy nie powinny nachodzić na kod QR ani na kody kreskowe

znajdujące się na protokole głosowania.

166. Każda komisja posiadająca obsługę informatyczną ma obowiązek, po podpisaniu

wszystkich protokołów głosowania, wprowadzenia do sieci elektronicznego

przekazywania danych z protokołów głosowania. W imieniu komisji dokonuje tego

operator informatycznej obsługi komisji.

167. W przypadku braku możliwości wprowadzenia danych do sieci elektronicznego

przekazywania danych operator informatycznej obsługi komisji dokonuje zapisu

danych ze wszystkich protokołów głosowania w postaci plików na dwóch

informatycznych nośnikach danych, a w komisjach obwodowych utworzonych

w miastach na prawach powiatu (z wyjątkiem m.st. Warszawy) – na jednym nośniku.

Nośnik ten przekazuje koordynatorowi gminnemu ds. informatyki i koordynatorowi

powiatowemu ds. informatyki (w przypadku m.st. Warszawy koordynatorowi

gminnemu ds. informatyki i koordynatorowi dzielnicowemu ds. informatyki).

168. Poza oryginałami protokołów głosowania, o których mowa w pkt 165, komisja

sporządza po dwie kopie każdego protokołu głosowania.

Kopie protokołów głosowania w miarę możliwości technicznych powinny być

kserokopiami protokołów głosowania sporządzonych przez komisję. Jako kopie można

wykorzystać także wydruki dodatkowych egzemplarzy projektów protokołów

głosowania (w komisjach korzystających ze wspomagania informatycznego). Kopie

protokołów głosowania w komisjach, które nie miały obsługi informatycznej i nie miały

możliwości zrobienia ich kserokopii, sporządza się z wykorzystaniem dodatkowych

formularzy protokołów głosowania; w tytułach formularzy należy wykreślić wyraz

„protokół” i wpisać wyrazy „kopia protokołu”. Kopie poświadczają za zgodność

z oryginałem członkowie komisji obecni przy ich sporządzeniu, podpisując je, parafując

każdą stronę i opatrując je pieczęcią komisji. Obowiązki te dotyczą zarówno komisji,

w których kopie protokołów głosowania są kserokopiami protokołów głosowania,

zostały sporządzone ręcznie lub w których zostały one sporządzone w systemie teleinformatycznym. Kopie protokołu głosowania nie mogą zawierać strony z kodem QR.

169. Po jednym egzemplarzu kopii każdego protokołu głosowania, po zabezpieczeniu przed

wpływem warunków atmosferycznych (deszcz itp.), komisja wywiesza w miejscu łatwo

dostępnym dla zainteresowanych i widocznym po zamknięciu lokalu wyborczego.

Kopie protokołów głosowania powinny być wywieszone w taki sposób, żeby możliwe

było ich odczytanie także z wózka inwalidzkiego. Wywieszenie kopii protokołów

głosowania powinno nastąpić niezwłocznie po ich sporządzeniu. W przypadku

wcześniejszego zakończenia głosowania w obwodach odrębnych wywieszenie kopii

protokołów przez komisję powinno nastąpić niezwłocznie po ich sporządzeniu, lecz nie

wcześniej niż o godz. 21.00. Jeżeli w treści uwag zostaną zamieszczone dane

osobowe, należy je zanonimizować na kopii protokołu głosowania podawanej

do publicznej wiadomości. Do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie

nie podaje się strony z kodem QR.

170. Poza przypadkami nadzwyczajnych wydarzeń (np. katastrofa budowlana dotycząca

budynku, w którym znajduje się lokal wyborczy) komisja nie może opuścić lokalu

wyborczego przed wywieszeniem kopii protokołów głosowania.

171. W przypadku sprostowań dokonywanych w protokole komisja obowiązana jest podać

niezwłocznie treść sprostowanego protokołu głosowania do publicznej wiadomości

poprzez wywieszenie go obok wcześniej wywieszonego tam protokołu głosowania

(patrz pkt 169), postępując w sposób określony w pkt 186.

172. Drugie egzemplarze kopii każdego protokołu głosowania, o których mowa w pkt 168,

przewodniczący komisji lub jego zastępca przekazuje niezwłocznie wójtowi,

za pośrednictwem urzędnika wyborczego.

173. W miarę możliwości technicznych zainteresowani mężowie zaufania mogą otrzymać

kopie protokołów głosowania. Kopie wszystkich protokołów głosowania otrzymać

mogą także zainteresowani członkowie komisji.

Komisje mają obowiązek wydania kopii protokołów w przypadku zgłoszenia takiego

żądania przez męża zaufania lub członka komisji, jeżeli tylko pozwalają

na to możliwości techniczne. Nie jest to zatem decyzja uznaniowa komisji,

lecz jej obowiązek. Dotyczy to również przypadku, gdy konieczne było sporządzenie

nowego protokołu głosowania lub naniesienie poprawek na już sporządzonym

protokole. Niewydanie kopii protokołów głosowania możliwe jest wyłącznie w sytuacji

braku sprawnego urządzenia (kserokopiarki) umożliwiającego sporządzenie kopii

lub brak możliwości wydruku kopii protokołów głosowania. Uwierzytelnienia wydruku

kopii protokołów głosowania dokonuje przewodniczący komisji lub jego zastępca.

Kopie nie muszą być podpisywane przez członków komisji.

Wydawanie zaświadczeń członkom komisji i mężom zaufania

174. Przewodniczący komisji lub jego zastępca, wobec mężów zaufania oraz członków

komisji, zobowiązany jest do

1) prowadzenia ewidencji czasu przebywania mężów zaufania w lokalu wyborczym,

sporządzonej według wzoru określonego w załączniku nr 2 do wytycznych.

2) wydania mężowi zaufania zaświadczenia

a) niezbędnego do wypłaty diety dla mężów zaufania, jeżeli obserwowali

głosowanie przez co najmniej 5 godzin i obserwowali cały przebieg ustalania

wyników głosowania do momentu podpisania protokołu głosowania (art. 103aa

§ 2 Kodeksu wyborczego), sporządzonego według wzoru określonego

w załączniku do uchwały nr 26/2023 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia

29 maja 2023 r. w sprawie wzoru zaświadczenia dla męża zaufania, który spełnił

warunki niezbędne do wypłaty diety (M.P. poz. 562). Należy zwrócić szczególną

uwagę, aby omyłkowo nie wydać zaświadczenia mężowi zaufania, który nie jest

uprawniony do obserwacji czynności komisji. Dlatego też przewodniczący

komisji lub jego zastępca zobowiązany jest do sprawdzenia uprawnienia męża

zaufania przed rozpoczęciem przez niego obserwacji czynności komisji,

w sposób, o którym mowa w pkt 3 i 4,

b) usprawiedliwiającego nieobecność w pracy wykonywaniem zadań męża zaufania

(art. 103ba § 1 i 2 Kodeksu wyborczego), sporządzonego według wzoru

określonego w załączniku do uchwały nr 67/2023 Państwowej Komisji

Wyborczej z dnia 17 sierpnia 2023 r. w sprawie wzoru zaświadczenia

usprawiedliwiającego nieobecność w pracy wykonywaniem zadań męża zaufania

(M.P. poz. 900);

3) wydania członkom komisji zaświadczenia (lub zaświadczeń) usprawiedliwiającego

nieobecność w pracy

a) na dzień głosowania oraz liczenia głosów, a także na dzień następujący po dniu,

w którym zakończono liczenie głosów, z zachowaniem prawa do świadczeń

z ubezpieczenia społecznego oraz uprawnień ze stosunku pracy, o którym mowa

w art. 154 § 4 pkt 1 Kodeksu wyborczego,

b) w związku z wykonywaniem innych niż wskazanych w lit. a zadań członka

komisji do 5 dni z zachowaniem prawa do świadczeń z ubezpieczenia

społecznego oraz uprawnień ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do

wynagrodzenia

– sporządzonego według wzoru określonego w załączniku nr 3 do wytycznych.

175. Ewidencja czasu przebywania mężów zaufania w lokalu wyborczym oraz

zaświadczenia, o których mowa w pkt 174 ppkt 2 i 3 lit. a, mogą

1) różnić się między sobą wyglądem i układem graficznym, ale ich treść musi

odpowiadać wzorom ustalonym przez Państwową Komisję Wyborczą;

2) zostać wydane dopiero po podpisaniu protokołów głosowania oraz

wprowadzeniu do sieci elektronicznego przekazywania danych z tych

protokołów, o czym mowa w pkt 166, a także po wywieszeniu kopii protokołów

głosowania w miejscu łatwo dostępnym dla zainteresowanych i widocznym po

zamknięciu lokalu, o czym mowa w pkt 169;

3) muszą zostać podpisane przez przewodniczącego komisji lub jego zastępcę

oraz zostać opatrzone pieczęcią komisji.

Zaświadczenia, o których mowa w pkt 174 ppkt 3 lit. b, mogą być wydane także przed

dniem głosowania, np. w związku z udziałem członka komisji w szkoleniach. Ppkt 1 i 3

stosuje się.

176. Ewidencja czasu przebywania mężów zaufania w lokalu wyborczym, o której mowa

w pkt 174 ppkt 1, sporządzana jest w dwóch egzemplarzach, z których jeden

przekazywany jest wójtowi, za pośrednictwem urzędnika wyborczego (w celu

weryfikacji uprawnienia do wypłaty diety dla mężów zaufania), a drugi stanowi

dokument z wyborów i jest przekazywany urzędnikowi wyborczemu w depozyt

w drugim opakowaniu zbiorczym, o którym mowa w pkt 190, łącznie z innymi

dokumentami. Należy zwrócić uwagę, aby egzemplarza ewidencji przeznaczonego

dla wójta omyłkowo nie wydać mężowi zaufania albo nie spakować z innymi

dokumentami z wyborów.

177. Zaświadczenia, o których mowa w pkt 174 ppkt 2 i 3, sporządzane są w dwóch

egzemplarzach, z których jeden otrzymuje zainteresowany (tj. mąż zaufania

albo członek komisji), a drugi stanowi dokument z wyborów i jest przekazywany

urzędnikowi wyborczemu w depozyt w drugim opakowaniu zbiorczym, o którym mowa

w pkt 190, łącznie z innymi dokumentami. Powyższe dotyczy również zaświadczeń,

o których mowa w pkt 174 ppkt 3 lit. b, wydanych przed dniem głosowania.

Rozdział VII

Przekazywanie protokołów głosowania terytorialnym komisjom wyborczym

178. Przed przekazaniem protokołów głosowania właściwej terytorialnej komisji wyborczej

przewodniczący komisji ustala z członkami komisji sposób komunikowania się w razie

potrzeby zwołania posiedzenia w przypadku nieprzyjęcia protokołu głosowania przez

daną terytorialną komisję wyborczą. Członkowie komisji zobowiązani są

do pozostawania w gotowości do wzięcia udziału w ewentualnym posiedzeniu

komisji w takim przypadku.

179. Komisja przygotowuje

1) w gminach, z wyjątkiem miast na prawach powiatu

a) w pierwszej kopercie – jeden egzemplarz (oryginał) protokołu głosowania

w obwodzie na listy kandydatów na radnych (albo na radnego) w wyborach

do rady gminy wraz ze wszystkim załącznikami, jeżeli były sporządzone

(adnotacje komisji, które nie zmieściły się w protokole, uwagi mężów zaufania,

uwagi członków komisji, stanowisko komisji w sprawie uwag wniesionych

przez mężów zaufania lub członków komisji, stanowiące ich integralną część),

oraz kartkę z kodem QR.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz

odpowiednio opisuje

„Wybory do Rady Gminy .......................................

Okręg wyborczy nr ........

Obwód głosowania nr ........

Adres siedziby Obwodowej Komisji Wyborczej

...................................................................................... .”.

Jeżeli którakolwiek komisja była właściwa dla więcej niż jednego okręgu

wyborczego w wyborach do rady gminy, protokół głosowania sporządzony

dla każdego okręgu umieszcza w oddzielnej, odpowiednio opisanej kopercie,

b) w drugiej kopercie – jeden egzemplarz (oryginał) protokołu głosowania

w obwodzie na listy kandydatów na radnych w wyborach do rady powiatu

wraz ze wszystkim załącznikami, jeżeli były sporządzone (adnotacje komisji,

które nie zmieściły się w protokole, uwagi mężów zaufania, uwagi członków

komisji, stanowisko komisji w sprawie uwag wniesionych przez mężów zaufania

lub członków komisji, stanowiące ich integralną część), oraz kartkę z kodem QR.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz

odpowiednio opisuje

„Wybory do Rady Powiatu .......................................

Okręg wyborczy nr ........

Obwód głosowania nr ........ Gmina ...............................

Adres siedziby Obwodowej Komisji Wyborczej

...................................................................................... .”,

c) w trzeciej kopercie – jeden egzemplarz (oryginał) protokołu głosowania

w obwodzie na listy kandydatów na radnych w wyborach do sejmiku

województwa wraz ze wszystkim załącznikami, jeżeli były sporządzone

(adnotacje komisji, które nie zmieściły się w protokole, uwagi mężów zaufania,

uwagi członków komisji, stanowisko komisji w sprawie uwag wniesionych

przez mężów zaufania lub członków komisji, stanowiące ich integralną część),

oraz kartkę z kodem QR.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz

odpowiednio opisuje

„Wybory do Sejmiku Województwa .......................................

Okręg wyborczy nr ........

Obwód głosowania nr ........ Gmina ...............................

Adres siedziby Obwodowej Komisji Wyborczej

...................................................................................... .”,

d) w czwartej kopercie – jeden egzemplarz (oryginał) protokołu głosowania

w obwodzie na kandydatów na wójta, burmistrza, prezydenta miasta

(albo na kandydata na wójta, burmistrza, prezydenta miasta) w wyborach

wójta wraz ze wszystkim załącznikami, jeżeli były sporządzone (adnotacje

komisji, które nie zmieściły się w protokole, uwagi mężów zaufania, uwagi

członków komisji, stanowisko komisji w sprawie uwag wniesionych

przez mężów zaufania lub członków komisji, stanowiące ich integralną część),

oraz kartkę z kodem QR.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz

odpowiednio opisuje

„Wybory Wójta Gminy .......................................

Obwód głosowania nr ........

Adres siedziby Obwodowej Komisji Wyborczej

...................................................................................... .”,

e) w piątej kopercie – po jednej kopii każdego rodzaju protokołu głosowania

sporządzonej w sposób określony w pkt 168, wraz ze wszystkimi

załącznikami, ale bez strony z kodem QR.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz opisuje

„Kopie protokołów głosowania w wyborach .......................................................”,

wymienić każdy rodzaj przeprowadzanych wyborów

f) w szóstej kopercie – raport lub raporty ostrzeżeń, jeżeli zostały sporządzone

w związku z wyborami do rady gminy lub wyborami wójta, oraz informatyczny

nośnik danych, o którym mowa w pkt 167, jeżeli komisja miała obsługę

informatyczną, a dane z protokołów nie zostały wcześniej wprowadzone do sieci

elektronicznego przekazywania danych.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz właściwie

opisuje (wskazując, dla których wyborów raport lub informatyczny nośnik

danych został sporządzony).

Jeżeli raporty ostrzeżeń i informatyczny nośnik danych nie były sporządzone,

to komisja nie przygotowuje koperty, o której mowa w lit. f,

g) w siódmej kopercie – raport lub raporty ostrzeżeń, jeżeli zostały sporządzone

w związku z wyborami do rady powiatu lub wyborami do sejmiku województwa,

oraz informatyczny nośnik danych, o którym mowa w pkt 167, jeżeli komisja

miała obsługę informatyczną, a dane z protokołów nie zostały wcześniej

wprowadzone do sieci elektronicznego przekazywania danych.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz właściwie

opisuje (wskazując, dla których wyborów raport lub nośnik został sporządzony).

Jeżeli raporty ostrzeżeń i informatyczny nośnik danych nie były sporządzone,

to komisja nie przygotowuje koperty, o której mowa w lit. g;

2) w miastach na prawach powiatu, z wyjątkiem m.st Warszawy

a) w pierwszej kopercie – jeden egzemplarz (oryginał) protokołu głosowania

w obwodzie na listy kandydatów na radnych w wyborach do rady gminy

w gminach liczących powyżej 20 000 mieszkańców wraz ze wszystkim

załącznikami, jeżeli były sporządzone (adnotacje komisji, które nie zmieściły

się w protokole, uwagi mężów zaufania, uwagi członków komisji, stanowisko

komisji w sprawie uwag wniesionych przez mężów zaufania lub członków

komisji, stanowiące ich integralną część), oraz kartkę z kodem QR.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz

odpowiednio opisuje

„Wybory do Rady Miasta .......................................

Okręg wyborczy nr ........

Obwód głosowania nr ........

Adres siedziby Obwodowej Komisji Wyborczej

...................................................................................... .”,

b) w drugiej kopercie – jeden egzemplarz (oryginał) protokołu głosowania

w obwodzie na listy kandydatów na radnych w wyborach do sejmiku

województwa wraz ze wszystkim załącznikami, jeżeli były sporządzone

(adnotacje komisji, które nie zmieściły się w protokole, uwagi mężów zaufania,

uwagi członków komisji, stanowisko komisji w sprawie uwag wniesionych

przez mężów zaufania lub członków komisji, stanowiące ich integralną część),

oraz kartkę z kodem QR.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz

odpowiednio opisuje

„Wybory do Sejmiku Województwa .......................................

Okręg wyborczy nr ........

Obwód głosowania nr ........ Gmina ...............................

Adres siedziby Obwodowej Komisji Wyborczej

...................................................................................... .”,

c) w trzeciej kopercie – jeden egzemplarz (oryginał) protokołu głosowania

w obwodzie na kandydatów na wójta, burmistrza, prezydenta miasta

(albo na kandydata na wójta, burmistrza, prezydenta miasta) w wyborach

prezydenta miasta wraz ze wszystkim załącznikami, jeżeli były sporządzone

(adnotacje komisji, które nie zmieściły się w protokole, uwagi mężów zaufania,

uwagi członków komisji, stanowisko komisji w sprawie uwag wniesionych

przez mężów zaufania lub członków komisji, stanowiące ich integralną część),

oraz kartkę z kodem QR.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz

odpowiednio opisuje

„Wybory Prezydenta Miasta .......................................

Obwód głosowania nr ........

Adres siedziby Obwodowej Komisji Wyborczej

...................................................................................... .”,

d) w czwartej kopercie – po jednej kopii każdego rodzaju protokołu głosowania

sporządzonej w sposób określony w pkt 168, wraz ze wszystkimi załącznikami,

ale bez strony z kodem QR.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz opisuje

„Kopie protokołów głosowania w wyborach .......................................................”,

wymienić każdy rodzaj przeprowadzanych wyborów

e) w piątej kopercie – raport lub raporty ostrzeżeń, jeżeli zostały sporządzone

w związku z wyborami do rady gminy, do sejmiku województwa lub wyborami

wójta, oraz informatyczny nośnik danych, o którym mowa w pkt 167, jeżeli

komisja miała obsługę informatyczną, a dane z protokołów nie zostały wcześniej

wprowadzone do sieci elektronicznego przekazywania danych.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz właściwie

opisuje (wskazując, dla których wyborów raport lub informatyczny nośnik

danych został sporządzony).

Jeżeli raporty ostrzeżeń i informatyczny nośnik danych w wyborach do rady

gminy lub wyborach wójta nie były sporządzone, to komisja nie przygotowuje

koperty, o której mowa w lit. e;

3) w m.st. Warszawie

a) w pierwszej kopercie – jeden egzemplarz (oryginał) protokołu głosowania

w obwodzie na listy kandydatów na radnych w wyborach do Rady

m.st. Warszawy wraz ze wszystkim załącznikami, jeżeli były sporządzone

(adnotacje komisji, które nie zmieściły się w protokole, uwagi mężów zaufania,

uwagi członków komisji, stanowisko komisji w sprawie uwag wniesionych

przez mężów zaufania lub członków komisji, stanowiące ich integralną część),

oraz kartkę z kodem QR.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz

odpowiednio opisuje

„Wybory do Rady Miasta st. Warszawy

Okręg wyborczy nr ........

Obwód głosowania nr ........

Adres siedziby Obwodowej Komisji Wyborczej

...................................................................................... .”,

b) w drugiej kopercie – jeden egzemplarz (oryginał) protokołu głosowania

w obwodzie na listy kandydatów na radnych w wyborach do rady dzielnicy

m.st. Warszawy wraz ze wszystkim załącznikami, jeżeli były sporządzone

(adnotacje komisji, które nie zmieściły się w protokole, uwagi mężów zaufania,

uwagi członków komisji, stanowisko komisji w sprawie uwag wniesionych

przez mężów zaufania lub członków komisji, stanowiące ich integralną część),

oraz kartkę z kodem QR.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz

odpowiednio opisuje

„Wybory do Rady Dzielnicy m.st. Warszawy .......................................

Okręg wyborczy nr ........

Obwód głosowania nr ........

Adres siedziby Obwodowej Komisji Wyborczej

...................................................................................... .”,

c) w trzeciej kopercie – jeden egzemplarz (oryginał) protokołu głosowania

w obwodzie na listy kandydatów na radnych w wyborach do Sejmiku

Województwa Mazowieckiego wraz ze wszystkim załącznikami, jeżeli były

sporządzone (adnotacje komisji, które nie zmieściły się w protokole, uwagi

mężów zaufania, uwagi członków komisji, stanowisko komisji w sprawie uwag

wniesionych przez mężów zaufania lub członków komisji, stanowiące

ich integralną część), oraz kartkę z kodem QR.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz

odpowiednio opisuje

„Wybory do Sejmiku Województwa Mazowieckiego

Okręg wyborczy nr ........

Obwód głosowania nr ........ m.st. Warszawa

Adres siedziby Obwodowej Komisji Wyborczej

...................................................................................... .”,

d) w czwartej kopercie – jeden egzemplarz (oryginał) protokołu głosowania

w obwodzie na kandydatów na wójta, burmistrza, prezydenta miasta

(albo na kandydata na wójta, burmistrza, prezydenta miasta) w wyborach

Prezydenta m.st. Warszawy wraz ze wszystkim załącznikami, jeżeli były

sporządzone (adnotacje komisji, które nie zmieściły się w protokole, uwagi

mężów zaufania, uwagi członków komisji, stanowisko komisji w sprawie uwag

wniesionych przez mężów zaufania lub członków komisji, stanowiące

ich integralną część), oraz kartkę z kodem QR.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz

odpowiednio opisuje

„Wybory Prezydenta m.st. Warszawy

Obwód głosowania nr ........ Gmina ...............................

Adres siedziby Obwodowej Komisji Wyborczej

...................................................................................... .”,

e) w piątej kopercie – po jednej kopii każdego rodzaju protokołu głosowania

sporządzonej w sposób określony w pkt 168, wraz ze wszystkimi

załącznikami, ale bez strony z kodem QR.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz opisuje

„Kopie protokołów głosowania w wyborach .......................................................”,

wymienić każdy rodzaj przeprowadzanych wyborów

f) w szóstej kopercie – raport lub raporty ostrzeżeń, jeżeli zostały sporządzone

w związku z wyborami do Rady m.st. Warszawy, do sejmiku województwa

lub wyborami Prezydenta m.st. Warszawy, oraz informatyczny nośnik danych,

o którym mowa w pkt 167, jeżeli komisja miała obsługę informatyczną, a dane

z protokołów nie zostały wcześniej wprowadzone do sieci elektronicznego

przekazywania danych.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz właściwie

opisuje (wskazując, dla których wyborów raport lub informatyczny nośnik

danych został sporządzony).

Jeżeli raporty ostrzeżeń i informatyczny nośnik danych nie były sporządzone,

to komisja nie przygotowuje koperty, o której mowa w lit. f,

g) w siódmej kopercie – raport ostrzeżeń, jeżeli został sporządzony w związku

z wyborami do rady dzielnicy m.st. Warszawy, oraz informatyczny nośnik

danych, o którym mowa w pkt 167, jeżeli komisja miała obsługę informatyczną,

a dane z protokołów nie zostały wcześniej wprowadzone do sieci elektronicznego

przekazywania danych.

Kopertę obowiązkowo zakleja się, pieczętuje na złączeniach oraz właściwie

opisuje (wskazując, dla których wyborów raport lub nośnik został sporządzony).

Jeżeli raport ostrzeżeń i informatyczny nośnik danych nie były sporządzone,

to komisja nie przygotowuje koperty, o której mowa w lit. g.

180. Po wykonaniu tych czynności komisja obowiązkowo sprawdza, czy zostały

sporządzone wszystkie koperty zawierające wszystkie wymagane dokumenty,

a także czy zostały one prawidłowo opisane i zaklejone.

181. W gminach, z wyjątkiem miast na prawach powiatu

1) właściwej gminnej komisji wyborczej dostarcza się kopertę z

a) protokołem głosowania w wyborach do rady gminy,

b) protokołem głosowania w wyborach wójta,

c) kopiami protokołów głosowania każdego rodzaju wraz ze wszystkimi

załącznikami, ale bez strony z kodem QR,

d) raportem lub raportami ostrzeżeń, jeżeli zostały sporządzone w związku

z wyborami do rady gminy lub wyborami wójta, oraz informatycznym

nośnikiem danych, o którym mowa w pkt 167, jeżeli komisja miała obsługę

informatyczną, a dane z protokołów nie zostały wcześniej wprowadzone do sieci

elektronicznego przekazywania danych;

2) właściwej powiatowej komisji wyborczej dostarcza się kopertę z

a) protokołem głosowania w wyborach do rady powiatu,

b) protokołem głosowania w wyborach do sejmiku województwa,

c) raportem lub raportami ostrzeżeń, jeżeli zostały sporządzone w związku

z wyborami do rady powiatu lub wyborami do sejmiku województwa,

oraz informatyczny nośnik danych, o którym mowa w pkt 167, jeżeli komisja

miała obsługę informatyczną, a dane z protokołów nie zostały wcześniej

wprowadzone do sieci elektronicznego przekazywania danych.

182. W miastach na prawach powiatów, z wyjątkiem m.st Warszawy, wszystkie

sporządzone koperty, o których mowa w pkt 179 ppkt 2, przekazuje się właściwej

miejskiej komisji wyborczej.

183. W m.st. Warszawie

1) Miejskiej Komisji Wyborczej w m.st. Warszawie dostarcza się kopertę z

a) protokołem głosowania w wyborach do Rady m.st. Warszawy, protokołem

głosowania w wyborach Prezydenta m.st. Warszawy, protokołem głosowania

w wyborach do Sejmiku Województwa Mazowieckiego,

b) raportem lub raportami ostrzeżeń, jeżeli zostały sporządzone w związku

z wyborami do Rady m.st. Warszawy, wyborami do Sejmiku Województwa

Mazowieckiego,

a

także

wyborami

Prezydenta

m.st.

Warszawy,

oraz informatycznym nośnikiem danych, o którym mowa w pkt 167, jeżeli

komisja miała obsługę informatyczną, a dane z protokołów nie zostały wcześniej

wprowadzone do sieci elektronicznego przekazywania danych;

2) właściwej dzielnicowej komisji wyborczej dostarcza się kopertę z

a) protokołem głosowania w obwodzie na listy kandydatów na radnych w wyborach

do rady dzielnicy m.st. Warszawy,

b) kopiami protokołów głosowania każdego rodzaju wraz ze wszystkimi

załącznikami, ale bez strony z kodem QR,

c) raportem ostrzeżeń, jeżeli został sporządzony w związku z wyborami do rady

dzielnicy m.st. Warszawy, oraz informatyczny nośnik danych, o którym mowa

w pkt 167, jeżeli komisja miała obsługę informatyczną, a dane z protokołów

nie zostały wcześniej wprowadzone do sieci elektronicznego przekazywania

danych.

184. W celu wykonania zadań, o których mowa w pkt 181–183, przewodniczący komisji

lub jego zastępca osobiście transportuje dokumenty do siedziby właściwej komisji

wyborczej wyższego stopnia albo wydaje je w siedzibie obwodowej komisji wyborczej

osobie

upoważnionej

przewodniczącego

w

formie

właściwej

pisemnej

komisji

do

wyborczej

odbioru

protokołów

wyższego

stopnia.

przez

Jeden

ze wskazanych wyżej sposobów przekazania protokołu ustala gminna i powiatowa

komisja wyborcza, a w m.st. Warszawie także dzielnicowa komisja wyborcza.

Koperty

z

protokołami

nie

mogą

Poz. 220

być

otwierane

na

żadnym

etapie

ich przekazywania. W stanie nienaruszonym muszą być dostarczone do właściwej

odpowiednio

gminnej

(dzielnicowej)

lub

powiatowej

komisji

wyborczej,

a ich przekazanie potwierdza się na piśmie.

W czasie przewożenia i przekazywania kopert z protokołami głosowania mogą być

obecni mężowie zaufania i obserwatorzy międzynarodowi.

185. Jeżeli terytorialna komisja wyborcza stwierdzi, że protokół został sporządzony błędnie,

wezwie obwodową komisję wyborczą do usunięcia błędów. W takiej sytuacji

przewodniczący komisji niezwłocznie zwołuje posiedzenie w celu usunięcia błędów.

186. Błędnie sporządzony protokół głosowania stanowi dokument z głosowania.

Na pierwszej stronie protokołu głosowania należy uczynić adnotację „WADLIWY”.

Adnotację tę opatrują podpisami wszyscy członkowie komisji obecni przy tej czynności.

Adnotację opatruje się pieczęcią komisji. Wywieszoną pierwotnie kopię protokołu

głosowania także opatruje się adnotacją „WADLIWY” i pozostawia wywieszoną

w miejscu łatwo dostępnym dla zainteresowanych i widocznym po zamknięciu lokalu,

stosując zasady określone w pkt 169.

187. Poprawiony protokół głosowania oraz jego kopię komisja przekazuje w sposób

określony w pkt 178–184 odpowiednio właściwej terytorialnej komisji wyborczej, która

sprawdza, czy błędy usunięto, i potwierdza poprawność ustalonych danych, i wójtowi.

Rozdział VIII

Postępowanie z dokumentami z wyborów

188. Po sporządzeniu protokołów głosowania i podaniu ich do publicznej wiadomości

komisja segreguje dokumenty z wyborów.

189. Do pierwszego opakowania zbiorczego (np. worka lub pudełka) komisja wkłada

osobno sporządzone wcześniej, opisane pakiety zawierające posegregowane ważne,

nieważne i niewykorzystane karty do głosowania we wszystkich przeprowadzanych

wyborach.

Po dokładnym zamknięciu opakowanie zbiorcze opisuje się i pieczętuje przy użyciu

pieczęci komisji, w sposób uniemożliwiający jego otwarcie bez naruszenia odcisku

pieczęci. W przypadku użycia worków do przygotowania opakowań zbiorczych komisja

zamyka worek, oklejając go dokładnie taśmą klejącą, i nakłada plombę strunową, jeżeli

została przekazana komisji.

190. Do drugiego opakowania zbiorczego (np. worka lub pudełka) komisja wkłada

wszystkie pozostałe dokumenty z głosowania, tj.

1) drugie egzemplarze protokołów głosowania ze wszystkich przeprowadzanych

wyborów;

2) spis wyborców (w tym dodatkowe formularze spisu) wraz z dołączonymi do niego

aktami pełnomocnictwa;

3) pakiety zawierające koperty wraz z kartami, o których mowa w pkt 87– 89 i 91

ppkt 1–3;

4) pakiety wyborcze niedoręczone lub nieodebrane osobiście przez wyborców

przekazane komisji przed zakończeniem głosowania, o których mowa w pkt 95;

5) puste koperty zwrotne oraz puste koperty na kartę do głosowania, o których mowa

w pkt 86 ppkt 4 oraz pkt 122 ppkt 1;

6) ewentualnie

a) nieuwzględnione w obliczeniach karty do głosowania w wyborach do rad

lub wyborach wójta niewrzucone do urny wyborczej

−

znalezione przez komisję, o których mowa w pkt 50 i 109, o ile komisja

takie karty odnalazła w lokalu wyborczym lub budynku, w którym znajduje

się lokal,

−

z powodu umieszczenia w jednej kopercie na kartę do głosowania więcej

niż jednej karty do głosowania w wyborach do danej rady

lub w wyborach wójta, o czym mowa w pkt 122 ppkt 2 lit. a,

b) pakiety wyborcze i niewrzucone do urny wyborczej koperty zwrotne,

o których mowa w pkt 110, o ile komisja takie karty odnalazła w lokalu

wyborczym lub budynku, w którym znajduje się lokal,

c) koperty zwrotne nieodebrane przez komisję, lecz pozostawione w lokalu

(np. przez inne osoby niż przedstawiciel Poczty Polskiej), o których mowa

w pkt 91 ppkt 4, o ile takie koperty zostały pozostawione w lokalu;

7) nośniki

z

zarejestrowanym

przez

mężów

zaufania

wyznaczonych

przez komitety wyborcze przebiegiem czynności komisji, o ile zostały dołączone

jako dokument z wyborów, o których mowa w pkt 12 ppkt 1;

8) drugi egzemplarz ewidencji czasu przebywania mężów zaufania w lokalu

wyborczym, o której mowa w pkt 174 ppkt 1. Należy przy tym pamiętać,

że pierwszy egzemplarz musi być przekazany wójtowi za pośrednictwem

urzędnika wyborczego (patrz pkt 176);

9) drugie egzemplarze zaświadczeń wydanych mężom zaufania oraz członkom

komisji, o których mowa w pkt 174 ppkt 2 i 3;

10) wszystkie arkusze pomocnicze i niewykorzystane formularze protokołów

głosowania w wyborach do rad oraz w wyborach wójta (także błędnie

wypełnione) oraz wadliwie sporządzone protokoły głosowania, drugie

egzemplarze raportu ostrzeżeń dotyczące protokołów głosowania.

Po dokładnym zamknięciu opakowanie zbiorcze opisuje się i pieczętuje przy użyciu

pieczęci komisji, w sposób uniemożliwiający jego otwarcie bez naruszenia odcisku

pieczęci. W przypadku użycia worków do przygotowania opakowań zbiorczych komisja

zamyka worek, oklejając go dokładnie taśmą klejącą, i nakłada plombę strunową, jeżeli

została przekazana komisji.

191. Do trzeciego opakowania zbiorczego komisja wkłada pozostałą dokumentację

komisji, w tym protokoły posiedzeń i uchwały, urzędowe obwieszczenia,

komunikaty oraz inne dokumenty dotyczące obsługi obwodowej komisji

wyborczej. Po dokładnym zamknięciu opakowanie zbiorcze opisuje się i pieczętuje

przy użyciu pieczęci komisji, w sposób uniemożliwiający jego otwarcie bez naruszenia

odcisku pieczęci.

192. Osobno pakuje się

1) listę wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa, na której komisja odnotowała

fakt głosowania przez pełnomocnika;

2) jeden egzemplarz ewidencji czasu przebywania mężów zaufania w lokalu

wyborczym, o której mowa w pkt 174 ppkt 1.

Należy zwrócić szczególną uwagę, aby podczas segregowania dokumentów

z wyborów wyodrębnić wskazaną listę i ewidencję. Nie mogą one zostać złożone

do żadnego opakowania zbiorczego.

Listę wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa, i ewidencję czasu przebywania

mężów zaufania w lokalu wyborczym, za pośrednictwem urzędnika wyborczego,

komisja przekazuje wójtowi.

Wykonanie tych czynności jest niezbędne do prawidłowego zaktualizowania spisu

wyborców na ewentualne ponowne głosowanie oraz wypłaty diety uprawnionym

do tego mężom zaufania.

193. Po wykonaniu tych czynności komisja zobowiązana jest do sprawdzenia,

czy wszystkie przygotowane wcześniej opakowania zbiorcze z dokumentami

z wyborów zostały właściwie opisane, opieczętowane i zabezpieczone.

194. Po otrzymaniu informacji o przyjęciu protokołów głosowania przez właściwą

terytorialną komisję wyborczą przewodniczący komisji przekazuje w depozyt

urzędnikowi wyborczemu wszystkie opakowania zbiorcze i paczki z dokumentami

dotyczące wyborów, o których mowa w pkt 189–191. Ponadto przewodniczący komisji

przekazuje urzędnikowi wyborczemu pieczęć komisji oraz listę wyborców, którzy

udzielili pełnomocnictwa, a także jeden egzemplarz ewidencji czasu przebywania

mężów zaufania w lokalu wyborczym, o czym mowa w pkt 192.

Sposób przekazania należy uzgodnić wcześniej z osobami, którym materiały te są

przekazywane.

Rozdział IX

Szczególne zadania komisji w obwodach głosowania utworzonych

w zakładach leczniczych i domach pomocy społecznej

195. W dniu wyborów od czasu rozpoczęcia pracy komisji aż do zakończenia głosowania

komisja wszystkie czynności wykonuje w składzie, o którym mowa w pkt 36.

Do wydawania kart do głosowania komisja stosuje pkt 57.

196. Jedynie w obwodach głosowania utworzonych w zakładach leczniczych i domach

pomocy społecznej dopuszczalne jest głosowanie przy zastosowaniu urny pomocniczej.

197. Komisja powołana dla takiego obwodu, po uzgodnieniu z gminną komisją wyborczą,

może zarządzić stosowanie w głosowaniu (oprócz urny zasadniczej) urny pomocniczej

(art. 44 § 1 i 2 Kodeksu wyborczego). Urna pomocnicza musi spełniać wymogi

określone w § 1 pkt 4 uchwały Państwowej Komisji Wyborczej, o której mowa w pkt 22

ppkt 2.

198. Urna pomocnicza służy do głosowania poza lokalem tylko przez tych wyborców, którzy

są wpisani do spisu wyborców w danym obwodzie głosowania i wyrażą wolę takiego

głosowania.

199. Głosowanie przy użyciu urny pomocniczej odbywa się w następujący sposób

1) komisja ogłasza w zakładzie leczniczym lub domu pomocy społecznej przed dniem

głosowania informację o możliwości głosowania w pomieszczeniach, w których

przebywają pacjenci obłożnie chorzy i pensjonariusze mający trudności

w poruszaniu się;

2) komisja zbiera informacje o wyborcach chcących głosować w pomieszczeniu,

w którym przebywają, a następnie sporządza wykaz nazwisk i imion tych osób,

ze wskazaniem numerów pomieszczeń, do których członkowie komisji powinni się

udać z urną pomocniczą;

3) komisja ustala orientacyjną liczbę kart do głosowania, z pewną nadwyżką

w stosunku do wcześniejszych zgłoszeń (na wypadek zgłoszeń dodatkowych

dokonanych w trakcie głosowania), i przygotowuje pokwitowanie przyjęcia tych kart

przez członków komisji, którzy przeprowadzą głosowanie poza lokalem wyborczym;

4) komisja, w drodze uchwały, określa czas (godziny) głosowania poza lokalem

wyborczym i przerwę w głosowaniu w tym czasie w lokalu wyborczym przy

wykorzystaniu urny zasadniczej. Zaleca się, aby przerwę w głosowaniu zarządzić

w czasie, gdy większość wyborców umieszczonych w spisie oddała głosy w lokalu

wyborczym. Przerwa w głosowaniu, o której mowa, nie stanowi podstawy do

przedłużenia czasu głosowania. Uchwałę komisji o przerwie w głosowaniu

należy wywiesić na drzwiach lokalu wyborczego przed rozpoczęciem

głosowania przy użyciu urny pomocniczej. Uchwała powinna być wywieszona

w taki sposób, żeby możliwe było jej odczytanie także z wózka inwalidzkiego;

5) przed przystąpieniem do głosowania poza lokalem wyborczym komisja pieczętuje

wlot urny zasadniczej, zaklejając go paskiem papieru opatrzonym pieczęcią komisji

i podpisami jej członków. Jeżeli komisja otrzymała jednorazowe plomby – nalepki

foliowe opatrzone unikatowym numerem, o których mowa w pkt 38 pkt 7, należy

zabezpieczyć urnę przed niekontrolowanym otwarciem za ich pomocą. W takim

przypadku każdorazowo numer plomby – nalepki foliowej, niezwłocznie po jej

założeniu, powinien być wpisany przez przewodniczącego komisji lub jego

zastępcę do wewnętrznego protokołu. Członkom komisji, którzy będą prowadzili

głosowanie przy wykorzystaniu urny pomocniczej, wydaje się protokolarnie spis

wyborców, odpowiednią liczbę kart do głosowania oraz wykaz pacjentów zakładu

leczniczego lub pensjonariuszy domu pomocy społecznej, którzy wyrazili wolę

głosowania w pomieszczeniu, w którym przebywają. Następnie komisja sprawdza,

czy urna pomocnicza jest pusta, i pieczętuje ją w sposób jak wyżej. Komisja jest

obowiązana dotrzeć z urną do każdego wyborcy, który wyraził wolę skorzystania

z tej formy udziału w głosowaniu, a także umożliwić głosowanie innym wyborcom;

6) głosowanie poza lokalem wyborczym może prowadzić co najmniej 1/2 członków

komisji przez nią wyznaczonych, o ile to możliwe zgłoszonych przez różne

komitety wyborcze. Członkom komisji mogą towarzyszyć mężowie zaufania

oraz obserwatorzy społeczni i obserwatorzy międzynarodowi;

7) w trakcie przeprowadzania głosowania przy użyciu urny pomocniczej żaden

z członków komisji nie może przebywać w lokalu wyborczym. W tym czasie

lokal komisji musi być zamknięty i zaplombowany paskiem papieru opatrzonym

pieczęcią komisji i podpisami jej członków. Jeżeli komisja otrzymała jednorazowe

plomby – nalepki foliowe opatrzone unikatowym numerem, o których mowa

w pkt 38 pkt 7, należy zabezpieczyć lokal przy użyciu tej plomby. W takim

przypadku numer plomby – nalepki foliowej, niezwłocznie po jej założeniu,

powinien być wpisany przez przewodniczącego komisji lub jego zastępcę

do wewnętrznego protokołu;

8) wyborca po otrzymaniu kart do głosowania kwituje ich odbiór podpisem w spisie,

a członek komisji w rubryce spisu „Uwagi” umieszcza litery „UP” (jako skrót

od nazwy „urna pomocnicza”), w celu późniejszego rozliczenia kart do głosowania;

9) podczas głosowania należy

a) zwrócić szczególną uwagę na adnotacje umieszczone w rubryce „Uwagi” spisu

wyborców, dotyczące ograniczeń w wydawaniu kart do głosowania, ze względu

na miejsce stałego zamieszkania, o czym mowa w pkt 57. Jeżeli takiej adnotacji

nie ma, wówczas wyborcy wydaje się po jednej karcie do głosowania

w wyborach do każdej z wybieranych rad oraz w wyborach wójta. Jeżeli

przy nazwisku wyborcy znajduje się taka adnotacja, wydaje się mu karty

zgodnie z jej treścią, tj. tylko karty w wyborach do rady powiatu i do sejmiku

województwa lub tylko kartę w wyborach do sejmiku województwa,

b) dbać o to, aby zachowana była tajność głosowania;

10) po zakończeniu głosowania poza lokalem komisji członkowie komisji rozliczają się

protokolarnie z otrzymanych wcześniej kart do głosowania, odrębnie w wyborach

do poszczególnych rad oraz w wyborach wójta [uwzględniając ich liczbę

wymienioną w pokwitowaniu oraz liczbę znaków „UP” w spisie wyborców, a także

ewentualne adnotacje, o których mowa w pkt 48 oraz w pkt 199 ppkt 9 lit. a,

umieszczone w rubryce „Uwagi” spisu wyborców, dotyczące odmowy przyjęcia

przez wyborcę którejkolwiek karty lub kart do głosowania (np. „bez gminy”,

„bez powiatu”, „bez sejmiku” itp.) oraz ewentualnych ograniczeń wynikających

z miejsca stałego zamieszkania], i zwracają niewykorzystane karty do głosowania

oraz zabezpieczają wlot urny pomocniczej, postępując w sposób określony w ppkt 5.

Zapieczętowaną urnę pomocniczą oddaje się pod dozór przewodniczącemu komisji,

z tym że urnę tę należy postawić obok urny zasadniczej. Komisja sprawdza

następnie, czy pieczęcie urny zasadniczej, na wlocie i na urnie, nie zostały

naruszone, sporządza protokół potwierdzający dokonanie sprawdzenia, a następnie

otwiera wlot do urny zasadniczej i wznawia głosowanie w lokalu komisji;

11) po zakończeniu głosowania w lokalu wyborczym komisja w możliwie pełnym

składzie, lecz nie mniejszym niż 2/3 jej pełnego składu, w tym przewodniczący

komisji lub jego zastępca (patrz pkt 111), dokonuje otwarcia urny pomocniczej.

Po jej otwarciu komisja sprawdza, czy liczba kart do głosowania w wyborach

do poszczególnych rad i wyborach wójta wyjętych z urny pomocniczej odpowiada

liczbie osób, które głosowały przy wykorzystaniu urny pomocniczej [uwzględniając

ich liczbę wymienioną w pokwitowaniu oraz liczbę znaków „UP” w spisie

wyborców, a także ewentualne adnotacje, o których mowa w pkt 48, umieszczone

w rubryce „Uwagi” spisu wyborców, dotyczące odmowy przyjęcia przez wyborcę

którejkolwiek karty lub kart do głosowania (np. „bez gminy”, „bez powiatu”,

„bez sejmiku” itp.) oraz ewentualnych ograniczeń wynikających z miejsca stałego

zamieszkania]. Jeżeli komisja nie stwierdzi rozbieżności, karty wyjęte z urny

pomocniczej włącza się do obliczeń wyników głosowania dokonywanych

dla całego obwodu. W przypadku stwierdzenia różnicy należy wyjaśnić jej

przypuszczalną przyczynę i omówić w punkcie 15 właściwego protokołu

lub w formie załącznika do właściwego protokołu głosowania (w takim przypadku

w wymienionym wyżej punkcie właściwego protokołu głosowania należy

zamieścić informację o sporządzeniu załącznika).

Obowiązek wykonywania czynności związanych z ustaleniem wyników

głosowania i sporządzeniem protokołów głosowania w składzie, o którym mowa

w pkt 111, dotyczy także odrębnego obwodu głosowania;

12) w aktach komisji pozostają

a) uchwała komisji w sprawie zarządzenia zastosowania urny pomocniczej

przy przeprowadzeniu głosowania,

b) wykaz wyborców, którzy wyrazili chęć głosowania przy użyciu urny pomocniczej,

c) uchwała komisji w sprawie przerwy w głosowaniu,

d) protokół przekazania spisu wyborców i kart do głosowania,

e) protokół rozliczenia kart do głosowania,

f) protokół ze sprawdzenia pieczęci urny zasadniczej.

Rozdział X

Ponowne głosowanie w wyborach wójta

200. Ponowne głosowanie w wyborach wójta odbywa się 14. dnia po pierwszym głosowaniu,

tj. w dniu 21 kwietnia 2024 r., jeżeli w pierwszym głosowaniu żaden z kandydatów

nie uzyskał więcej niż połowy ważnie oddanych głosów.

201. Ponowne głosowanie przeprowadza i ustala jego wyniki w obwodzie ta sama komisja,

która przeprowadziła głosowanie w dniu 7 kwietnia 2024 r.

202. Zadania komisji w zakresie przygotowania i przeprowadzenia ponownego głosowania,

ustalenia jego wyników, sporządzenia protokołów głosowania, podania ich

do publicznej wiadomości i przekazania właściwym terytorialnym komisjom

wyborczym są analogiczne jak te związane z przeprowadzeniem głosowania w dniu

7 kwietnia 2024 r., z zastrzeżeniem pkt 203–209.

203. Podczas wszystkich czynności komisji w dniu ponownego głosowania w lokalu

wyborczym mogą przebywać wyłącznie mężowie zaufania wyznaczeni przez

pełnomocników wyborczych (lub osoby przez nich upoważnione) komitetów

wyborczych, które zgłosiły kandydatów uczestniczących w ponownym głosowaniu,

oraz obserwatorzy społeczni i obserwatorzy międzynarodowi. Mężowie zaufania

oraz obserwatorzy społeczni, a także obserwatorzy międzynarodowi mogą legitymować

się zaświadczeniami dotyczącymi wyborów przeprowadzanych w dniu pierwszego

głosowania. Pełnomocnicy wyborczy, jeżeli zajdzie taka potrzeba, mogą wyznaczyć

do pełnienia funkcji męża zaufania nową osobę. W ponownym głosowaniu obowiązuje

także zasada, że komitet wyborczy, który zgłosił kandydata uczestniczącego

w ponownym głosowaniu, może reprezentować tylko jeden mąż zaufania. Mężowie

zaufania danego komitetu wyborczego mogą jednakże zmieniać się w ciągu pracy

komisji (patrz pkt 3).

204. Głosowanie ponowne przeprowadza się na podstawie tych samych spisów wyborców,

podlegających aktualizacji, polegającej w szczególności na umieszczeniu w spisie osób,

które najpóźniej w dniu ponownego głosowania ukończą 18 lat. Komisja otrzyma

zaktualizowany, wydrukowany przed ponownym głosowaniem, egzemplarz spisu,

na którym w rubryce przeznaczonej do potwierdzania otrzymania karty przez wyborcę

wpisana będzie data ponownego głosowania. Komisja dopisuje do spisu wyborców

w dniu ponownego głosowania wyłącznie osoby wskazane w pkt 46, w sposób

omówiony w tym punkcie.

205. Komisja

dopuści

do

głosowania

pełnomocników,

którzy

przedstawią

akty

pełnomocnictwa sporządzone dla ponownego głosowania. Komisja szczególnie

starannie sprawdza, czy przedstawiane przez wyborców akty pełnomocnictwa dotyczą

ponownego głosowania. Komisja odmawia wydania kart do głosowania w przypadku

przedłożenia aktu pełnomocnictwa do głosowania dotyczącego pierwszego głosowania.

206. Przed dopuszczeniem pełnomocnika do głosowania komisja – uwzględniając powyższe

zalecenia – wykonuje czynności wskazane w pkt 47–49 oraz 51–53.

207. Wraz ze spisem wyborców komisja otrzyma aktualną listę wyborców, którzy udzielili

pełnomocnictwa do głosowania. Na podstawie tej listy komisja weryfikuje, czy wyborca

nie cofnął wcześniej udzielonego pełnomocnictwa.

208. Otrzymując kartę do głosowania w ponownym głosowaniu, każdy wyborca kwituje

jej odbiór własnoręcznym podpisem w spisie wyborców w rubryce przeznaczonej

na „Potwierdzenie odbioru karty do głosowania w dniu 21 kwietnia 2024 r.”,

z uwzględnieniem sytuacji, o której mowa w pkt 51 zdania od drugiego do piątego.

209. Tryb ustalenia wyników ponownego głosowania w obwodzie i sporządzania protokołu

głosowania, podania go do publicznej wiadomości, przekazania do właściwej gminnej

komisji wyborczej, a także przekazania dokumentów w depozyt jest analogiczny

do ustalania wyników pierwszego głosowania w dniu 7 kwietnia 2024 r., z tym

że komisja sporządza protokół zgodnie ze wzorem właściwym dla głosowania

ponownego, ustalonym przez Państwową Komisję Wyborczą uchwałą, o której mowa

w pkt 160.

Rozdział XI

Wzory dokumentów

210. Wzory dokumentów sporządzanych w związku z przeprowadzaniem głosowania

stanowią załączniki do wytycznych, a w szczególności

1) wzór zaświadczenia potwierdzającego wzięcie udziału w głosowaniu stanowi

Załącznik nr 2

Załącznik nr 2

WZÓR

WZÓR

Ewidencja czasu przebywania mężów zaufania w lokalu wyborczym

W Obwodowej Komisji Wyborczej nr ……………… w …………………………………………………………………

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz wyborów wójtów,

burmistrzów i prezydentów miast zarządzonych na dzień 7 kwietnia 2024 r. w dniu głosowania/ponownego głosowania*

w lokalu komisji przebywali następujący mężowie zaufania

Lp.

Imię i nazwisko

Nazwa komitetu

wyborczego

Czas przebywania

w lokalu wyborczym

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

1

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

2

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

3

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

4

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

5

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

Łączny czas

przebywania

w lokalu wyborczym

do czasu zakończenia

głosowania

Obserwacja całego

przebiegu ustalania

wyników głosowania

(TAK/NIE)**

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

6

od

od godz.

godz. ..…..

..….. do

do godz.

godz. ...….

...….

od godz.

godz. ..…..

..….. do

do godz.

godz. ...….

...….

od

6

od godz.

godz. ..…..

..….. do

do godz.

godz. ...….

...….

od

od godz.

godz. ..…..

..….. do

do godz.

godz. ...….

...….

od

…

od

od godz.

godz. ..…..

..….. do

do godz.

godz. ...….

...….

od

godz.

..…..

do

godz.

od godz. ..….. do godz. ...….

...….

…

od

od godz.

godz. ..…..

..….. do

do godz.

godz. ...….

...….

od

godz.

..…..

do

godz.

od godz. ..….. do godz. ...….

...….

od godz. ..….. do godz. ...….

od godz. ..….. do godz. ...….

………...........................................................................

(imię i nazwisko Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego)

Obwodowej Komisji Wyborczej

Nr ... w ............................................................

………...........................................................................

(imię i nazwisko Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego)

Obwodowej Komisji Wyborczej

................................................................................

Nr ... w ............................................................

(podpis Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego Komisji)

…………………………………., dnia ……………………

(miejscowość)

(data)

................................................................................

(podpis Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego Komisji)

…………………………………., dnia ……………………

(miejscowość)

(data)

Ewidencję sporządzono w 2 egzemplarzach, z których jeden przekazuje się wójtowi za pośrednictwem urzędnika

wyborczego, a drugi pozostaje w dokumentacji komisji jako dokument z wyborów.

Ewidencję sporządzono w 2 egzemplarzach, z których jeden przekazuje się wójtowi za pośrednictwem urzędnika

wyborczego, a drugi pozostaje w dokumentacji komisji jako dokument z wyborów.

(pieczęć Komisji)

(pieczęć Komisji)

______________________

* Niepotrzebne skreślić.

** W przypadku gdy mąż zaufania obserwował cały przebieg ustalania wyników głosowania do momentu podpisania

______________________

protokołu

głosowania należy wpisać „TAK”, a jeżeli nie spełnił tego wymogu, należy wpisać „NIE”.

* Niepotrzebne skreślić.

** W przypadku gdy mąż zaufania obserwował cały przebieg ustalania wyników głosowania do momentu podpisania

protokołu głosowania, należy wpisać „TAK”, a jeżeli nie spełnił tego wymogu, należy wpisać „NIE”.

Załącznik nr 3

Załącznik nr 3

WZÓR

WZÓR

………………………., dnia ……………………

(miejscowość)

(data)

Zaświadczenie usprawiedliwiające nieobecność w pracy

członka obwodowej komisji wyborczej

Niniejsze zaświadczenie usprawiedliwia nieobecność w pracy

Pana/Pani ……………………………………………………………………………………...…………….............................

(imię i nazwisko)

członka Obwodowej Komisji Wyborczej nr ……………… w ………………………………………………………………,

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

który w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz wyborów wójtów,

burmistrzów i prezydentów miast w związku z głosowaniem w dniu 7 kwietnia 2024 r./ponownym głosowaniem w dniu

21 kwietnia 2024* wykonywał zadania członka obwodowej komisji wyborczej w dniach

………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………….

Niniejsze zaświadczenie uprawnia do uzyskania przysługującego członkowi obwodowej komisji wyborczej na podstawie

art. 154 § 4 i 4a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408)

1) zwolnienia od pracy na dzień głosowania oraz liczenia głosów, a także na dzień następujący po dniu, w którym

zakończono liczenie głosów, z zachowaniem prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz uprawnień

ze stosunku pracy/i/*

2) do 5 dni zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz uprawnień

ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia.*

Zaświadczenie sporządzono w 2 egzemplarzach, z których jeden otrzymuje członek komisji, a drugi pozostaje

w dokumentacji komisji jako dokument z wyborów.

………...........................................................................

(imię i nazwisko Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego)

Obwodowej Komisji Wyborczej

Nr ... w ............................................................

................................................................................

(podpis Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego Komisji)

(pieczęć Komisji)

______________________

* Niepotrzebne skreślić.

Załącznik nr 4

Załącznik nr 4

WZÓR

WZÓR

Uchwała nr ....

Obwodowej Komisji Wyborczej Nr .... w .....................................

z dnia

kwietnia 2024 r.

w sprawie zarządzenia zastosowania urny pomocniczej

przy przeprowadzeniu głosowania

Na podstawie art. 44 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408),

po uzgodnieniu z ………………. Komisją Wyborczą w ..............................., uchwala się, co następuje

gminną (miejską)

nazwa gminy

§1

Obwodowa Komisja Wyborcza Nr .... w ............................. zarządza zastosowanie urny pomocniczej

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz wyborów wójtów,

burmistrzów i prezydentów miast w głosowaniu w dniu 7 kwietnia 2024 r./ponownym głosowaniu w dniu 21 kwietnia

2024 r.*

§2

W głosowaniu za pomocą urny pomocniczej mogą wziąć udział osoby obłożnie chore oraz osoby mające

trudności w poruszaniu się, które wyrażą wolę głosowania w ten sposób.

§3

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega podaniu do wiadomości wyborców przez wywieszenie

na drzwiach lokalu wyborczego.

………...........................................................................

(imię i nazwisko Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego)

Obwodowej Komisji Wyborczej

Nr ... w ............................................................

................................................................................

(podpis Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego Komisji)

(pieczęć Komisji)

______________________

* Niepotrzebne skreślić.

Załącznik nr 5

Załącznik nr 5

WZÓR

WZÓR

………………………., dnia ……………………

(miejscowość)

(data)

Wykaz wyborców, którzy wyrazili chęć oddania głosu w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad

dzielnic m.st. Warszawy oraz wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast w głosowaniu w dniu 7 kwietnia

2024 r./ponownym głosowaniu w dniu 21 kwietnia 2024 r.* przy użyciu urny pomocniczej w pomieszczeniu, w którym

przebywają

Obwodowa Komisja Wyborcza Nr .... w .....................................

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

Lp.

Nazwisko i imię

Wykaz sporządził(a): ..................................................

______________________

* Niepotrzebne skreślić.

Sala nr

Oddział

Załącznik nr 6

Załącznik nr 6

WZÓR

WZÓR

Uchwała nr ....

Obwodowej Komisji Wyborczej Nr .... w .....................................

z dnia

kwietnia 2024 r.

w sprawie przerwy w głosowaniu w lokalu Komisji w celu przeprowadzenia głosowania

przy użyciu urny pomocniczej

Na podstawie § 4 ust. 3 regulaminu obwodowych komisji wyborczych, stanowiącego załącznik nr 2 do uchwały

nr 43/2024 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 7 lutego 2024 r. w sprawie regulaminów terytorialnych

i obwodowych komisji wyborczych powołanych do przeprowadzenia wyborów do rad gmin, rad powiatów,

sejmików województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast

(M.P. poz. 170), w związku z art. 44 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r.

poz. 2408) uchwala się, co następuje

§1

Obwodowa Komisja Wyborcza Nr .... w ..................................... zarządza przerwę w głosowaniu w lokalu

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

Komisji w celu przeprowadzenia głosowania/ponownego głosowania* przy użyciu urny pomocniczej.

§2

Przerwa w głosowaniu w lokalu Komisji trwać będzie od godziny ........... do godziny ............................ .

Na czas przeprowadzenia głosowania przy użyciu urny pomocniczej lokal Komisji będzie zamknięty.

§3

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega podaniu do wiadomości wyborców

przez wywieszenie na drzwiach lokalu wyborczego.

………………...........................................................................

(imię i nazwisko Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego)

Obwodowej Komisji Wyborczej

Nr ... w ............................................................

................................................................................

(podpis Przewodniczącego lub Zastępcy Przewodniczącego Komisji)

(pieczęć Komisji)

______________________

* Niepotrzebne skreślić.

Załącznik nr 7

Załącznik nr 7

Załącznik nr 7

WZÓR

WZÓR

WZÓR

PROTOKÓŁ

PROTOKÓŁ

przekazania spisu wyborców i kart do głosowania członkom

przekazania spisu wyborców i kart do głosowania członkom

Obwodowej Komisji Wyborczej

Nr .... w .....................................

przeprowadzającym

Obwodowej Komisji

Wyborczej głosowanie

Nr ....

w ..................................... przeprowadzającym głosowanie

przy użyciu urny pomocniczej w dniu …. kwietnia 2024 r.

przy użyciu urny pomocniczej w dniu …. kwietnia 2024 r.

1.

Do przeprowadzenia głosowania/ponownego głosowania* przy użyciu urny pomocniczej wyznaczono

1.

Do

przeprowadzenia

głosowania/ponownego

głosowania* przy użyciu urny pomocniczej wyznaczono

następujących

członków

Komisji

następujących

członków Komisji

1) ..................................................................

7) ..................................................................

1)

(imię i nazwisko, funkcja w Komisji)

..................................................................

7) ..................................................................

2)

(imię i nazwisko, funkcja w Komisji)

..................................................................

8) ..................................................................

2)

..................................................................

8) ..................................................................

3)

..................................................................

9) ..................................................................

3) ..................................................................

4) ..................................................................

9) ..................................................................

10) ..................................................................

4) ..................................................................

5) ..................................................................

10) ..................................................................

11) ..................................................................

5) ..................................................................

6) .................................................................

11) ..................................................................

2.

6) .................................................................

Wyznaczonym członkom Komisji wydano

2.

Wyznaczonym

członkom Komisji wydano

1) spis wyborców;

1) spis wyborców;

2) karty do głosowania w wyborach do ………………………………………............. w liczbie ........ sztuk;

(nazwa rady)

2) karty do głosowania w wyborach do ………………………………………............. w liczbie ........ sztuk;

3) karty do głosowania w wyborach do ……………………………………………...

w liczbie ........ sztuk*;

(nazwa rady)

(nazwa rady)

3) karty do głosowania w wyborach do ……………………………………………... w liczbie ........ sztuk*;

4) karty do głosowania w wyborach do Sejmiku Województwa

(nazwa rady) ……………………... w liczbie ........ sztuk;

(nazwa województwa)

4) karty do głosowania w wyborach do Sejmiku Województwa ……………………... w liczbie ........ sztuk;

5) karty do głosowania w wyborach …………………………………………………

w liczbie ........ sztuk;

(nazwa województwa)

(nazwa organu wykonawczego gminy lub miasta)

5) karty do głosowania w wyborach ………………………………………………… w liczbie ........ sztuk;

6) wykaz wyborców, którzy wyrazili chęć głosowania

w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików

(nazwa organu wykonawczego gminy lub miasta)

województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast

wykaz wyborców, którzy wyrazili chęć głosowania w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików

zarządzonych na dzień 7 kwietnia 2024 r. przy użyciu urny pomocniczej w pomieszczeniu, w którym

województw i rad dzielnic m.st. Warszawy oraz wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast

przebywają;

zarządzonych na dzień 7 kwietnia 2024 r. przy użyciu urny pomocniczej w pomieszczeniu, w którym

7) przebywają;

nakładki na karty do głosowania sporządzone w alfabecie Braille’a.

6)

7)

nakładki na karty do głosowania sporządzone w alfabecie Braille’a.

3.

Poz. 220

Po przeliczeniu Komisja stwierdziła, że liczba podpisów wyborców, którym wydano karty do momentu

wydania spisu w celu głosowania poza lokalem Komisji, wynosiła ............... .

Podpisy członków Komisji

Podpisy członków Komisji

3.przekazujących

Po przeliczeniu

Komisja stwierdziła, że liczba podpisów wyborców, którym przyjmujących

wydano karty do

momentu

dokumenty

dokumenty

wydania spisu w celu głosowania poza lokalem Komisji, wynosiła ............... .

Podpisy członków Komisji

.......................................................

przekazujących dokumenty

.......................................................

Podpisy członków Komisji

.......................................................

przyjmujących dokumenty

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

(pieczęć Komisji)

(pieczęć Komisji)

______________________

* Niepotrzebne skreślić lub pominąć.

______________________

* Niepotrzebne skreślić lub pominąć.

Załącznik nr 8

Załącznik nr 8

WZÓR

WZÓR

PROTOKÓŁ

rozliczenia kart do głosowania przekazanych członkom Komisji przeprowadzającym głosowanie

przy pomocy urny pomocniczej

1.

W dniu … kwietnia 2024 r. wyznaczeni członkowie Obwodowej Komisji Wyborczej

Nr ..... w ................................ w godz. od ... do ... przeprowadzili głosowanie/ponowne głosowanie* przy

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

pomocy urny pomocniczej.

2.

Liczba kart do głosowania przekazanych wyznaczonym członkom Komisji dla przeprowadzenia głosowania

przy użyciu urny pomocniczej wynosiła

1)

karty do głosowania w wyborach do ………………………………………............. w liczbie ........ sztuk;

(nazwa rady)

2)

karty do głosowania w wyborach do ……………………………………………... w liczbie ........ sztuk;*

(nazwa rady)

3)

karty do głosowania w wyborach do Sejmiku Województwa ……………………... w liczbie ........ sztuk;

(nazwa województwa)

4)

karty do głosowania w wyborach ………………………………………………… w liczbie ........ sztuk.

(nazwa organu wykonawczego gminy lub miasta)

3.

Liczba niewykorzystanych kart do głosowania zwróconych Komisji wynosi

1)

karty do głosowania w wyborach do ………………………………………............. w liczbie ........ sztuk;

(nazwa rady)

2)

karty do głosowania w wyborach do ……………………………………………... w liczbie ........ sztuk;*

(nazwa rady)

3)

karty do głosowania w wyborach do Sejmiku Województwa ……………………... w liczbie ........ sztuk;

(nazwa województwa)

4)

4.

karty do głosowania w wyborach ………………………………………………… w liczbie ........ sztuk.

(nazwa organu wykonawczego gminy lub miasta)

Liczba kart wydanych podczas głosowania przy użyciu urny pomocniczej (liczba podpisów w spisie

wyborców, gdzie w rubryce „Uwagi” wpisano „UP”, z uwzględnieniem adnotacji np. „bez gminy”, „bez

powiatu”, „bez sejmiku”, „bez wójta” lub „bez burmistrza” albo „bez prezydenta miasta”, „bez dzielnicy” –

wyłącznie na obszarze m.st. Warszawy) wynosi

1)

karty do głosowania w wyborach do ………………………………………............. w liczbie ........ sztuk;

(nazwa rady)

2)

karty do głosowania w wyborach do ……………………………………………... w liczbie ........ sztuk;*

(nazwa rady)

3)

karty do głosowania w wyborach do Sejmiku Województwa ……………………... w liczbie ........ sztuk;

(nazwa województwa)

4)

karty do głosowania w wyborach ………………………………………………… w liczbie ........ sztuk.

(nazwa organu wykonawczego gminy lub miasta)

Uwaga!

Suma liczb kart z pkt 4.1 i z pkt 3.1 musi się równać liczbie z pkt 2.1.

Suma liczb kart z pkt 4.2 i z pkt 3.2 musi się równać liczbie z pkt 2.2.*

Suma liczb kart z pkt 4.3 i z pkt 3.3 musi się równać liczbie z pkt 2.3.

Uwaga!

Suma liczb

liczb kart

liczbie zz pkt

Suma

kart zz pkt

pkt 4.4

4.1 ii zz pkt

pkt 4.3

3.1 musi

musi się

się równać

równać liczbie

pkt 2.4.

2.1.

5.

Suma liczb kart z pkt 4.2 i z pkt 3.2 musi się równać liczbie z pkt 2.2.*

Zaklejono i opieczętowano wlot urny pomocniczej.

Suma liczb kart z pkt 4.3 i z pkt 3.3 musi się równać liczbie z pkt 2.3.

6.

Suma

liczb

kart z pktwznowiono

4.4 i z pkt 4.3

musi się w

równać

z pkt 2.4.

O godz.

..................

głosowanie

lokaluliczbie

Komisji.

5.

Zaklejono i opieczętowano wlot urny pomocniczej.

6.

Podpisy członków Komisji

dokumenty

Oprzekazujących

godz. ..................

wznowiono głosowanie w lokalu Komisji.

Podpisy członków Komisji

przyjmujących dokumenty

.......................................................

.......................................................

.......................................................

Podpisy członków Komisji

przekazujących dokumenty

.......................................................

.......................................................

Podpisy członków Komisji

przyjmujących dokumenty

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

(pieczęć Komisji)

(pieczęć Komisji)

………………………., dnia ……………………

(miejscowość)

(data)

………………………., dnia ……………………

(miejscowość)

(data)

______________________________

* Niepotrzebne skreślić lub pominąć.

______________________________

* Niepotrzebne skreślić lub pominąć.

.......................................................

Załącznik nr 9

Załącznik nr 9

WZÓR

WZÓR

PROTOKÓŁ

ze sprawdzenia pieczęci urny zasadniczej

Członkowie Obwodowej Komisji Wyborczej Nr .... w ..................................... potwierdzają, że w dniu

(nazwa obwodowej komisji wyborczej – nr i miejscowość)

…... kwietnia 2024 r. do godz. ........., tj. do czasu wznowienia głosowania/ponownego głosowania* przy użyciu

urny zasadniczej, pieczęcie na urnie zasadniczej oraz na jej wlocie zapieczętowanym na czas przerwy

w głosowaniu nie zostały naruszone.

Podpisy członków Komisji

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

.......................................................

(pieczęć Komisji)

………………………., dnia ……………………

(miejscowość)

_____________________

* Niepotrzebne skreślić.

(data)

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 22 marca 2024 r.

Poz. 220

U C HW A Ł A N R 102/2024

PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

z dnia 4 marca 2024 r.

w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania

oraz przeprowadzenia głosowania w wyborach do rad gmin, rad powiatów, sejmików województw i rad dzielnic

m.st. Warszawy oraz wyborach wójtów, burmistrzów i prezydentów miast zarządzonych

na dzień 7 kwietnia 2024 r.

Na podstawie art. 161 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408) oraz

w związku z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2018 r.

poz. 1817) Państwowa Komisja Wyborcza uchwala, co następuje

Załącznik do uchwały nr 102/2024

Państwowej Komisji Wyborczej

z dnia 4 marca 2024 r. (M.P. poz. …)

Monitor Polski

– 2 –

Poz. 220