Uchwała nr 149 Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2023 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2024-2028

§ 1. Ustanawia się wieloletni rządowy program „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024–2028, zwany dalej „Programem”, stanowiący załącznik do uchwały.

§ 2. Wykonawcami Programu są minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego oraz minister właściwy do

spraw oświaty i wychowania.

§ 3. 1. Program jest finansowany ze środków budżetu państwa.

2. Ogólna kwota środków w całym okresie realizacji Programu wyniesie 2 750 000 tys. zł.

§ 4. Uchwała wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.

Prezes Rady Ministrów: M. Morawiecki

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 23 sierpnia 2023 r.

Poz. 881

UCHWAŁA NR 149

RADY MINISTRÓW

z dnia 23 sierpnia 2023 r.

w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024–2028

Na podstawie art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270, 1273,

1407, 1429 i 1641) oraz art. 90u ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2022 r. poz. 2230

oraz z 2023 r. poz. 1234) Rada Ministrów uchwala, co następuje

Załącznik do uchwały nr 149 Rady Ministrów

z dnia 23 sierpnia 2023 r. (M.P. poz. 881)

Załącznik

do uchwały nr 149

Rady Ministrów

z dnia 23 sierpnia 2023 r.

(M.P. poz. …)

WIELOLETNI RZĄDOWY PROGRAM

„POSIŁEK W SZKOLE I W DOMU” NA LATA

2024–2028

SPIS TREŚCI

WSTĘP ....................................................................................................................................... 3

I.

PODSTAWA PRAWNA PROGRAMU .......................................................................... 4

II.

CELE PROGRAMU ......................................................................................................... 5

III.

MODUŁY PROGRAMU ................................................................................................. 6

IV.

SPOSÓB REALIZACJI PROGRAMU ............................................................................ 9

V.

FINANSOWANIE PROGRAMU ORAZ WARUNKI PRZYZNAWANIA GMINOM

ŚRODKÓW BUDŻETU PAŃSTWA PRZEZNACZONYCH NA REALIZACJĘ

PROGRAMU W LATACH 2024–2028 ........................................................................ 12

VI.

ZASADY PODZIAŁU ŚRODKÓW BUDŻETU PAŃSTWA NA REALIZACJĘ

PROGRAMU .................................................................................................................. 14

VII. MONITORING PROGRAMU ....................................................................................... 17

VIII. HARMONOGRAM REALIZACJI PROGRAMU ........................................................ 19

IX.

DZIAŁANIA LEGISLACYJNE .................................................................................... 20

WSTĘP

Program „Posiłek w szkole i w domu” zapewnia pomoc zarówno dzieciom, które wychowują

się w rodzinach znajdujących się w trudnej sytuacji, jak i osobom starszym,

niepełnosprawnym, o niskich dochodach.

Program przewiduje wsparcie finansowe gmin w udzieleniu pomocy w formie posiłku,

świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności albo

świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Program ma charakter

całoroczny.

Istotnym elementem Programu jest zapewnienie dzieciom i młodzieży w wieku szkolnym

zjedzenia gorącego posiłku przygotowanego w stołówce szkolnej. Takie rozwiązanie daje

bowiem większą kontrolę nad jakością kupowanych produktów, z których przygotowywane

są posiłki, oraz nad procesem ich przygotowywania.

Celem Programu jest również zapewnienie wsparcia finansowego organom prowadzącym

publiczne szkoły podstawowe, w tym szkołom artystycznym realizującym kształcenie ogólne

w zakresie szkoły podstawowej, w organizacji stołówek oraz miejsc spożywania posiłków

w szkołach.

Ze środków przekazywanych gminom w ramach Programu dofinansowane zostaną zarówno

posiłki wydawane na stołówkach, jak i te dowożone osobom dorosłym, w tym osobom

niewychodzącym z domu (np. ze względu na podeszły wiek czy niepełnosprawność),

niebędącym

w

stanie

przygotować

sobie

codziennie

gorącego

posiłku.

W Programie przeznacza się środki na dowóz posiłków.

Program przewiduje również możliwość zwiększenia przez wojewodę proponowanej kwoty

dotacji w wysokości do 5% dla gmin, które realizują posiłek w bezpośrednio prowadzonych

przez siebie stołówkach w ramach modułów 1 i 2.

W ramach Programu opracowane zostały 3 moduły

1. MODUŁ DLA DZIECI I MŁODZIEŻY;

2. MODUŁ DLA OSÓB DOROSŁYCH;

3. MODUŁ

ORGANIZACJI

STOŁÓWEK

POSIŁKÓW W SZKOŁACH.

3

ORAZ

MIEJSC

SPOŻYWANIA

I. PODSTAWA PRAWNA PROGRAMU

Program jest programem wieloletnim w rozumieniu art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia

2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270, z późn. zm.). Wieloletni

rządowy program „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024–2028, zwany dalej

„Programem”, jest programem wspierania finansowego gmin w zakresie realizacji zadań

własnych o charakterze obowiązkowym określonych w art. 17 ust. 1 pkt 3 i 14 ustawy z dnia

12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901) oraz organów

prowadzących publiczne szkoły podstawowe w zakresie realizacji zadań, o których mowa

w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r.

poz. 900 i 1672).

Program będzie realizowany w latach 2024–2028 i obejmie swoim zasięgiem wszystkie

województwa.

Program wpisuje się w aktualne ramy strategiczne rozwoju kraju wyznaczone przez „Strategię

na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.)” przyjętą

przez Radę Ministrów dnia 14 lutego 2017 r. jako jeden z dwóch głównych obszarów

koncentracji działań w Strategii (obok rozwoju zrównoważonego terytorialnie) w ramach

realizacji Celu II: „Rozwój społecznie wrażliwy i terytorialnie zrównoważony”, Obszar

„Spójność społeczna”, a w ramach niego pkt 3 „Wsparcie grup zagrożonych ubóstwem

i wykluczeniem oraz zapewnienie spójności działań na rzecz integracji społecznej”

(str. 164–166).

Zakłada się, że w zakresie modułów 1 i 2 wsparcie finansowe dla gmin z Programu będzie

realizowane na podstawie art. 115 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej,

a w zakresie modułu 3 na podstawie art. 90u ust. 4 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r.

o systemie oświaty (Dz. U. z 2022 r. poz. 2230 oraz z 2023 r. poz. 1234).

II. CELE PROGRAMU

Celem modułu 1 i 2 Programu jest zapewnienie posiłku dzieciom, uczniom i młodzieży oraz

objęcie pomocą osób dorosłych, zwłaszcza osób starszych, chorych lub niepełnosprawnych

i samotnych.

Za realizację zadań wynikających z modułów 1 i 2 Programu odpowiada minister właściwy

do spraw zabezpieczenia społecznego.

W ramach modułów 1 i 2 Program przewiduje udzielenie pomocy w jednej z trzech form

1) posiłek;

2) świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności;

3) świadczenie rzeczowe w postaci produktów żywnościowych.

Miernikami stopnia realizacji Programu w zakresie modułów 1 i 2 są

1) liczba osób objętych pomocą, tj. około 800 000 osób;

2) liczba gmin objętych Programem, tj. 2477.

Celem modułu 3 Programu jest wzmocnienie opiekuńczej funkcji szkoły podstawowej przez

tworzenie warunków umożliwiających spożywanie przez uczniów posiłku w trakcie pobytu

w szkole.

Koordynatorem modułu 3 Programu na szczeblu centralnym jest minister właściwy do spraw

oświaty i wychowania.

Wsparcia finansowego w ramach modułu 3 Programu udziela się organom prowadzącym na

zadania Programu realizowane przez

1) publiczne szkoły podstawowe, w tym szkoły zorganizowane w zespołach szkół,

specjalnych

ośrodkach

szkolno-wychowawczych,

młodzieżowych

ośrodkach

wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii;

2) publiczne szkoły artystyczne realizujące kształcenie ogólne w zakresie szkoły

podstawowej.

Miernikami stopnia realizacji Programu w zakresie modułu 3 są

1.

Ogółem liczba szkół publicznych, która w latach 2024–2028 została objęta Programem.

2.

Liczba szkół publicznych, w których dokonano

1) doposażenia i poprawy standardu funkcjonujących stołówek (własna kuchnia i jadalnia)

lub doposażenia stołówek, które obecnie nie funkcjonują, tak aby mogły zostać

uruchomione, lub stworzenia nowych stołówek;

2) wsparcia

w

zakresie

adaptacji

i

wyposażenia

Poz. 881

pomieszczeń

przeznaczonych

do spożywania posiłków, tzw. jadalni.

III. MODUŁY PROGRAMU

Program ma charakter modułowy. W jego skład wchodzą trzy moduły, z których każdy ma

charakter indywidualny i kierowany jest do innej grupy adresatów.

III.1. MODUŁ DLA DZIECI I MŁODZIEŻY

III.1.1. Ze środków przekazywanych w ramach Programu gminy udzielają wsparcia osobom

spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r.

o pomocy społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 200% kryterium,

o którym mowa w art. 8 ww. ustawy

1) dzieciom do czasu podjęcia nauki w szkole podstawowej,

2) uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadpodstawowej

– w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia

rzeczowego w postaci produktów żywnościowych.

III.1.2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy uczeń albo dziecko nie spełnia

wymagań, o których mowa powyżej, a wyraża chęć zjedzenia posiłku, odpowiednio dyrektor

szkoły lub przedszkola informuje ośrodek pomocy społecznej lub centrum usług społecznych –

w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na

podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez

centrum usług społecznych (Dz. U. poz. 1818), właściwy ze względu na miejsce

zamieszkania ucznia lub dziecka, o potrzebie udzielenia pomocy w formie posiłku.

III.1.3. Przyznanie pomocy, o której mowa w pkt III.1.2., w przypadku przyjęcia przez

gminę odpowiedniego programu osłonowego, o którym mowa w art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy

z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, nie wymaga wydania decyzji administracyjnej

w sprawie i ustalenia sytuacji rodziny w drodze rodzinnego wywiadu środowiskowego.

Przyznana pomoc ma charakter doraźny.

III.1.4. Liczba dzieci i uczniów, którym udzielono pomocy zgodnie z pkt III.1.2., nie może

przekroczyć 20% liczby uczniów i dzieci otrzymujących posiłek w szkołach i przedszkolach

na terenie gminy w poprzednim miesiącu kalendarzowym, a w miesiącu wrześniu tej liczby

z miesiąca czerwca.

III.2. MODUŁ DLA OSÓB DOROSŁYCH

III.2.1. Ze środków przekazywanych w ramach Programu gminy udzielają wsparcia

w postaci posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności, świadczenia

rzeczowego w postaci produktów żywnościowych osobom spełniającym warunki otrzymania

pomocy wskazane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz spełniającym

kryterium dochodowe w wysokości 200% kryterium, o którym mowa w art. 8 ww. ustawy,

osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia

12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

III.2.2. Gmina może zorganizować dowóz posiłków dla tych grup osób, które same nie mogą

odebrać posiłku bądź skorzystać w miejscu spożywania posiłku, w szczególności dla osób

starszych, chorych, niepełnosprawnych.

III.3. MODUŁ ORGANIZACJI STOŁÓWEK ORAZ

POSIŁKÓW W SZKOŁACH

MIEJSC

SPOŻYWANIA

III.3.1. Moduł 3 dotyczący wzmocnienia opiekuńczej funkcji szkoły podstawowej przez

tworzenie warunków umożliwiających spożywanie przez uczniów posiłku w trakcie pobytu

w szkole.

W ramach modułu 3 Program przewiduje następujące działania

1) doposażenie i poprawę standardu funkcjonujących stołówek (własna kuchnia i jadalnia)

lub doposażenie stołówek, które obecnie nie funkcjonują, tak aby mogły zostać

uruchomione, lub stworzenie nowych stołówek;

2) wsparcie

w

zakresie

adaptacji

i

wyposażenia

pomieszczeń

przeznaczonych

do spożywania posiłków, tzw. jadalni.

Wsparcia dla danej szkoły udziela się w ramach tylko jednego działania.

Realizacja ww. działań może być prowadzona w formie zakupu

1) usług remontowo-adaptacyjnych służących poprawie standardu funkcjonowania stołówek

szkolnych lub miejsc spożywania posiłków;

2) niezbędnego wyposażenia kuchni w stołówkach szkolnych, w tym w szczególności

a) stanowisk mycia rąk – m.in. umywalka z instalacją ciepłej i zimnej wody,

b) stanowisk sporządzania potraw i napojów – m.in. stoły produkcyjne, trzony

kuchenne z piekarnikami, zlewozmywaki z instalacją zimnej i ciepłej wody, zestawy

garnków i innych naczyń kuchennych, zestawy noży kuchennych, chłodziarka

z zamrażarką, zmywarka do naczyń, piec konwekcyjno-parowy lub piekarnik

z termoobiegiem, naświetlacz do jaj, robot kuchenny wieloczynnościowy,

c) stanowisk obróbki wstępnej brudnej – m.in. zlewozmywak z instalacją zimnej

i ciepłej wody, stoły produkcyjne ze stali nierdzewnej, drobny sprzęt kuchenny,

urządzenia do rozdrabniania warzyw i owoców, krajalnice z przystawkami,

stanowisko produkcji potraw z mięsa, stanowisko produkcji ciast,

d) stanowisk obróbki cieplnej – m.in. zlewozmywak z instalacją zimnej i ciepłej wody,

piec konwekcyjno-parowy lub piekarnik z termoobiegiem, taborety podgrzewcze,

trzony kuchenne z wyciągami, patelnie elektryczne,

e) stanowisk ekspedycji potraw i napojów – m.in. stół do ekspedycji potraw,

podgrzewacze do potraw i talerzy, pojemniki i termosy gastronomiczne,

f)

stanowisk mycia naczyń – m.in. zlewozmywak z instalacją zimnej i ciepłej wody,

pojemnik na odpadki, zmywarka do naczyń, sprzęt do dezynfekcji;

3)

niezbędnego wyposażenia miejsc spożywania posiłków, w szczególności stołów,

krzeseł, zastawy stołowej, tac, koszy na odpady, termosów gastronomicznych.

Katalog określono w takiej formie, aby zapewnić realizację poszczególnych działań

w optymalny sposób, np. zakup termosów gastronomicznych do kuchni (w przypadku

działania 1) w celu umożliwienia dostarczania posiłków uczniom lub adaptacji pomieszczeń

przeznaczonych do spożywania posiłków w szkołach, w których nie ma kuchni (w przypadku

działania 2).

W przypadku działania 1, oprócz zakupu wyposażenia kuchni, możliwe jest również

doposażenie lub adaptacja jadalni. W przypadku działania 2 modułu 3 Programu zakłada się

zorganizowanie, adaptację lub doposażenie pomieszczeń przeznaczonych do spożywania

posiłków przez uczniów. Powinny być one wyposażone w stoły i krzesła umożliwiające

uczniom wygodne spożywanie posiłków, zastawę stołową, kosze na odpady. Można zakupić

również termosy gastronomiczne. W każdym z działań można też zakupić usługi

remontowo-adaptacyjne, np. malowanie ścian, wymiana posadzki, ułożenie kafelków.

IV. SPOSÓB REALIZACJI PROGRAMU

IV.1.1. PODMIOTY REALIZUJĄCE

SPOŁECZNEJ

PROGRAM

W

SYSTEMIE

POMOCY

W celu realizacji modułu 1 oraz modułu 2 Programu konieczne jest włączenie się podmiotów

administracji rządowej i samorządowej oraz łączenie samorządowych i rządowych źródeł

finansowych.

Koordynatorem Programu na szczeblu centralnym jest minister właściwy do spraw

zabezpieczenia społecznego.

Koordynatorem Programu na szczeblu wojewódzkim jest wojewoda, realizujący zadanie przy

pomocy wydziału polityki społecznej.

Koordynatorem Programu na szczeblu gminy jest wójt (burmistrz, prezydent miasta).

Program na szczeblu gminy realizują samorządowe jednostki organizacyjne pomocy

społecznej przy udziale właściwych jednostek organizacyjnych gminy.

IV.1.2. ZADANIA PODMIOTÓW REALIZUJĄCYCH PROGRAM W SYSTEMIE

POMOCY SPOŁECZNEJ

1. Do zadań ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego należy

1) dokonanie podziału środków budżetu państwa, przewidzianych w ustawie budżetowej

na dany rok, na realizację modułu 1 i 2 Programu, dla poszczególnych województw;

2) składanie wniosku do ministra właściwego do spraw budżetu, w zakresie podziału

na województwa środków budżetu państwa zaplanowanych na realizację modułu 1 i 2

Programu;

3) monitorowanie realizacji modułu 1 i 2 Programu za pośrednictwem wojewodów.

2. Do zadań wojewody należy

1) dokonanie podziału środków budżetu państwa przeznaczonych na realizację zadań

modułu 1 i 2 Programu na poszczególne gminy;

2) monitorowanie realizacji zadań określonych Programem w ramach modułu 1 i 2 na

terenie województwa i przekazywanie informacji w tej sprawie do ministra

właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.

3. Do zadań gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) należy

1) koordynowanie modułu 1 i 2 Programu w gminie;

2) przyznawanie pomocy określonej Programem za pośrednictwem kierowników

ośrodków pomocy społecznej lub centrum usług społecznych;

3) przekazywanie rocznej informacji o realizacji modułu 1 i 2 Programu w gminie

do właściwego wojewody.

IV.2. PODMIOTY

REALIZUJĄCE

PROGRAM

W

SYSTEMIE

OŚWIATY

W celu realizacji modułu 3 Programu konieczne jest włączenie się podmiotów

administracji rządowej i samorządowej oraz łączenie samorządowych i rządowych źródeł

finansowych.

Koordynatorem modułu 3 Programu na szczeblu centralnym jest minister właściwy do spraw

oświaty i wychowania.

Koordynatorem modułu 3 Programu na szczeblu wojewódzkim jest wojewoda.

Realizatorem modułu 3 Programu są organy prowadzące publiczne szkoły podstawowe,

w tym artystyczne realizujące kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej.

Koordynatorem i realizatorem modułu 3 Programu w odniesieniu do szkół artystycznych

realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej prowadzonych przez

ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego jest ten minister.

IV.2.1. ZADANIA PODMIOTÓW REALIZUJĄCYCH PROGRAM W SYSTEMIE

OŚWIATY

Zadania ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania

1.

Poinformowanie za pośrednictwem wojewodów (kuratorów oświaty) dyrektorów szkół

oraz organów prowadzących o module 3 Programu i sposobie jego realizacji

(w przypadku szkół artystycznych poinformowanie o module 3 Programu i sposobie jego

realizacji jest zadaniem ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa

narodowego).

2.

Wyznaczenie limitów środków na realizację modułu 3 Programu dla poszczególnych

województw oraz ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa

narodowego.

3.

Poz. 881

Podział środków między wojewodów oraz ministra właściwego do spraw kultury

i ochrony dziedzictwa narodowego oraz poinformowanie właściwych dysponentów

o wysokości przyznanych środków.

4.

Wystąpienie do Ministerstwa Finansów z wnioskiem o zwiększenie planu wydatków

właściwych dysponentów o środki z rezerwy celowej budżetu państwa przewidzianej

na realizację Programu.

5.

Monitorowanie realizacji modułu 3 Programu.

6.

Zebranie danych o realizacji modułu 3 Programu od wojewodów i ministra właściwego

do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

7.

Analiza i ocena realizacji modułu 3 Programu w skali kraju – ewaluacja i opracowanie

zbiorczej informacji o realizacji modułu 3 Programu.

Zadania wojewodów

1.

Kwalifikacja szkół do objęcia wsparciem finansowym.

2.

Udzielenie dotacji organom prowadzącym szkoły zakwalifikowane do objęcia wsparciem

finansowym.

3.

Kontrola sposobu i terminowości wykonania zadań, na które została przyznana dotacja.

4.

Ocena efektów realizacji modułu 3 Programu w danym roku i złożenie ministrowi

właściwemu

do

spraw

oświaty

i

wychowania

sprawozdania,

zawierającego

w szczególności

a) zestawienie ilościowo-wartościowe wydatków dokonanych w ramach udzielonego

wsparcia

finansowego,

z

wyszczególnieniem

wkładu

własnego

organu

prowadzącego,

b) efekty zrealizowanego działania,

c) charakterystykę problemów i barier w realizacji Programu.

Zadania ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego

1.

Kwalifikacja szkół do objęcia wsparciem finansowym.

2.

Wystąpienie do ministra właściwego do spraw finansów publicznych z wnioskiem

o uruchomienie środków na realizację modułu 3 Programu.

3.

Kontrola sposobu i terminowości wykonania zadań, na które zostało przyznane wsparcie.

4.

Poz. 881

Ocena efektów realizacji modułu 3 Programu i złożenie ministrowi właściwemu do spraw

oświaty i wychowania sprawozdania.

Zadania organów prowadzących

1.

Weryfikacja wniosków dyrektorów szkół pod względem prawidłowości i kompletności

danych zawartych w tych wnioskach.

2.

Wystąpienie do wojewody właściwego ze względu na siedzibę szkoły z wnioskiem

o udzielenie wsparcia finansowego.

3.

Kontrola sposobu i terminowości wykonania zadań, na które zostało przyznane wsparcie.

4.

Ocena efektów realizacji modułu 3 Programu i złożenie sprawozdania wojewodzie.

V.

FINANSOWANIE PROGRAMU ORAZ WARUNKI PRZYZNAWANIA

GMINOM ŚRODKÓW BUDŻETU PAŃSTWA PRZEZNACZONYCH

NA REALIZACJĘ PROGRAMU W LATACH 2024–2028

V.1. FINANSOWANIE REALIZACJI MODUŁU 1 ORAZ MODUŁU 2 PROGRAMU

W LATACH 2024–2028

1.

Wsparcia finansowego dla gmin z Programu udziela się na podstawie art. 115 ustawy

z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

2.

Na realizację działań przewidzianych Programem gmina może otrzymać dotację, jeżeli

udział środków własnych gminy wynosi nie mniej niż 40% przewidywanych

kosztów realizacji zadania.

3.

Na uzasadniony, pisemny wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wojewoda

może wyrazić zgodę na zwiększenie dotacji, z tym że udział środków własnych gminy

nie może wynosić mniej niż 20% przewidywanych kosztów realizacji zadania.

4.

Na uzasadniony, pisemny wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wojewoda

może wyrazić zgodę na zwiększenie dotacji do

5% środków finansowych

z przeznaczeniem na dowóz posiłków w gminie dla osób, o których mowa w pkt III.2.2.,

z tym że udział środków własnych gminy nie może wynosić mniej niż 20%

przewidywanych kosztów realizacji zadania, o którym mowa w pkt 2.

5.

Dotację przyznaje wojewoda na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

6.

Poz. 881

Wysokość dotacji jest ustalana między wojewodą a wójtem (burmistrzem, prezydentem

miasta), z uwzględnieniem w szczególności liczby dzieci i młodzieży oraz innych osób

wymagających pomocy, kosztów dowozu posiłków, a także sytuacji finansowej gminy.

7.

Niewykorzystana dotacja podlega zwrotowi na zasadach przewidzianych w ustawie

z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Wysokość środków z budżetu

państwa na realizację działań przewidzianych Programem określa ustawa budżetowa

na dany rok budżetowy.

8.

Środki, o których mowa w pkt 2 i 3, planowane są w budżetach wojewodów oraz

w rezerwie celowej budżetu państwa.

V.2. FINANSOWANIE REALIZACJI MODUŁU 3 PROGRAMU W LATACH

2024–2028

1. Wsparcia udziela się organom prowadzącym szkoły w formie dotacji celowej,

a w przypadku szkół prowadzonych przez ministra właściwego do spraw kultury

i ochrony dziedzictwa narodowego – w formie dofinansowania. Szkoły prowadzone

przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego

w ramach Programu otrzymają wsparcie w roku 2024, na podstawie przepisów

rozporządzenia wydanego na podstawie art. 90u ust. 4 pkt 5 ustawy z dnia 7 września

1991 r. o systemie oświaty.

2. Program

zakłada

obowiązkowy

wkład

finansowy

lub

rzeczowy

organów

prowadzących szkoły w wysokości 20% środków niezbędnych na realizację

dotowanego zadania w Programie. Zakres realizowanych zadań modułu 3 mogą

stanowić wyłącznie wydatki bieżące.

3. Niewykorzystana dotacja podlega zwrotowi na zasadach przewidzianych w ustawie

z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Wysokość środków z budżetu

państwa na realizację działań przewidzianych Programem określa ustawa budżetowa

na dany rok budżetowy.

4. Środki przeznaczone na dotację zadań realizowanych w module 3 Programu

planowane są w rezerwie celowej budżetu państwa.

VI. ZASADY

PODZIAŁU

ŚRODKÓW

Poz. 881

BUDŻETU

PAŃSTWA

NA

REALIZACJĘ PROGRAMU

VI.1. ZASADY PODZIAŁU ŚRODKÓW BUDŻETU PAŃSTWA NA REALIZACJĘ

MODUŁU 1 i MODUŁU 2 PROGRAMU W LATACH 2024–2028

1.

Propozycji podziału środków budżetu państwa przewidzianych w ustawie budżetowej

na realizację Programu dokonuje minister właściwy do spraw zabezpieczenia

społecznego.

2.

Przy

opracowywaniu

propozycji

podziału

dla

poszczególnych

województw

środków rezerwy celowej budżetu państwa na dany rok budżetowy uwzględnia się

w szczególności

1) przewidywaną liczbę osób, które będą korzystały z pomocy w ramach Programu

w kolejnym roku kalendarzowym, w tym liczbę osób starszych, niepełnosprawnych;

2) średni poziom dochodów na mieszkańca w województwie;

3) średnią stopę bezrobocia w województwie.

3.

Przy opracowywaniu propozycji podziału dla poszczególnych gmin środków budżetu

państwa na dany rok budżetowy uwzględnia się w szczególności

1) liczbę dzieci i młodzieży wymagających pomocy;

2) liczbę osób dorosłych wymagających pomocy, w tym liczbę osób starszych,

niepełnosprawnych;

3) średni koszt posiłku;

4) przewidywany koszt dowozu posiłków dla osób, o których mowa w pkt III.2.2.;

5) sytuację finansową gminy (średni poziom dochodów na mieszkańca w gminie).

4.

Kwota propozycji podziału, o której mowa w ust. 3, może być zwiększona

o kwotę do 5%, jeżeli gmina realizuje posiłek w stołówkach przez siebie prowadzonych

bezpośrednio, z tym że łączna kwota dotacji nie może być wyższa niż 80% kosztów

realizacji zadania.

5.

Na realizację modułów 1 i 2 Programu w latach 2024–2028 przewidziano

2 550 000 tys. zł z budżetu państwa

1) w 2024 r. – 510 000 000 zł;

2) w 2025 r. – 510 000 000 zł;

3) w 2026 r. – 510 000 000 zł;

4) w 2027 r. – 510 000 000 zł;

5) w 2028 r. – 510 000 000 zł.

VI.2. ZASADY PODZIAŁU ŚRODKÓW BUDŻETU PAŃSTWA NA REALIZACJĘ

MODUŁU 3 PROGRAMU W LATACH 2024-2028

Organem koordynującym Program na szczeblu centralnym jest minister właściwy do spraw

oświaty i wychowania. Koordynatorem Programu na terenie województwa jest właściwy

miejscowo wojewoda. Koordynatorem Programu dla szkół prowadzonych przez ministra

właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego jest ten minister.

Wsparcia udziela się organom prowadzącym szkoły w formie dotacji celowej,

a w przypadku szkół prowadzonych przez ministra właściwego do spraw kultury

i ochrony dziedzictwa narodowego – w formie dofinansowania. Szkoły prowadzone przez

ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego otrzymają wsparcie

w roku 2024.

Na realizację Programu w latach 2024–2028 przewidziano 200 000 000 zł z budżetu państwa

1) w 2024 r. – 40 000 000 zł;

2) w 2025 r. – 40 000 000 zł;

3) w 2026 r. – 40 000 000 zł;

4) w 2027 r. – 40 000 000 zł;

5) w 2028 r. – 40 000 000 zł.

Program zakłada obowiązkowy wkład finansowy lub rzeczowy organów prowadzących szkoły

w wysokości 20% środków niezbędnych na realizację dotowanego zadania w Programie.

W przypadku wkładu rzeczowego wydatki z nim związane obejmują usługi lub wyposażenie,

związane z realizowanym działaniem w Programie, zakupione w roku złożenia wniosku

o udział w Programie, ale nie później niż do dnia złożenia wniosku.

Wkład rzeczowy to sprzęty, przedmioty, materiały, którymi dysponuje wnioskodawca

i które zamierza wykorzystać podczas realizacji Programu lub które wykorzystał do zadań

bezpośrednio związanych z Programem w roku budżetowym, w którym składa wniosek

o dofinansowanie. Za wkład rzeczowy uznane będą również wydatki związane z kosztami osób

realizujących zadania wynikające z zadań zawartych we wniosku, których poniesienie jest

niezbędne do jego realizacji, a nie jest finansowane ze środków dotacji.

Wkład rzeczowy polega na wniesieniu do Programu określonych składników majątku przez

wnioskodawcę lub z majątku innych podmiotów, jeżeli możliwość taka wynika

z przepisów prawa oraz zostanie to ujęte w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie,

w szczególności urządzeń lub materiałów, badań lub świadczeń wykonywanych przez

wolontariuszy.

Wkład rzeczowy powinien być co do zasady w posiadaniu wnioskodawcy przed okresem

realizacji Programu. Wkład rzeczowy wniesiony na rzecz Programu przez organ prowadzący

szkołę w postaci dóbr lub usług stanowi wydatek kwalifikowalny przy założeniu, że jego

wartość może zostać w niezależny sposób potwierdzona dokumentami uzupełniającymi

o wartości dowodowej równoważnej fakturom.

W przypadku szkół prowadzonych przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony

dziedzictwa narodowego wkład własny nie będzie wymagany. Każdy z organów prowadzących

może otrzymać wsparcie dla danej szkoły tylko raz w czasie realizacji Programu.

Program wprowadza limity środków na realizację zadania, ustanowione z uwzględnieniem

liczby szkół i uczniów w danym województwie.

Limit środków na realizację Programu dla danego województwa stanowi sumę odsetka

publicznych szkół podstawowych (w tym artystycznych realizujących kształcenie ogólne

w zakresie szkoły podstawowej) prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego,

osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne w danym

województwie wśród liczby tych szkół w kraju ogółem, pomnożonego przez połowę kwoty

przeznaczonej na realizację Programu przez wojewodów oraz odsetka uczniów w tych

szkołach wśród liczby uczniów w kraju, pomnożonego przez połowę kwoty przeznaczonej

na realizację Programu przez wojewodów. Limit środków dla ministra właściwego do spraw

kultury i ochrony dziedzictwa narodowego stanowi następujący iloczyn: jest to iloraz

globalnych środków na realizację Programu pomniejszonych o kwotę przeznaczoną

na obsługę Programu i liczby publicznych szkół podstawowych (w tym szkół artystycznych

realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej) pomnożony przez liczbę

szkół realizujących kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej prowadzonych przez

ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. W obliczeniach

posłużono się danymi Systemu Informacji Oświatowej według stanu na dzień 30 września

2022 r.

Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego w ramach Programu

otrzyma środki w wysokości 639 876 zł w roku 2024.

VII. MONITORING PROGRAMU

VII.1. MONITORING MODUŁU 1 I MODUŁU 2 PROGRAMU

1.

Roczną informację o realizacji Programu wójt (burmistrz, prezydent miasta) przekazuje

do wojewody w terminie do dnia 20 stycznia następnego roku.

2.

Informacja, o której mowa w pkt 1, uwzględnia dane z poszczególnych gmin w układzie

„ogółem” i „w tym na wsi”, w szczególności

1) rzeczywistą liczbę osób objętych pomocą w ramach Programu w podziale na grupy

osób korzystających z pomocy;

2) koszt realizacji pomocy – ogółem, w tym ze środków własnych i z dotacji budżetu

państwa;

3) koszt posiłków;

4) liczbę posiłków;

5) rodzaj posiłku;

6) koszt dowozu posiłków dla osób dorosłych;

7) liczbę osób, którym dowieziono posiłek;

8) średni koszt jednego posiłku;

9) wielkość środków wydatkowanych na zasiłki celowe w ramach realizacji pomocy;

10) liczbę zasiłków celowych;

11) koszt świadczeń rzeczowych – ogółem, w tym ze środków własnych i z dotacji

budżetu państwa;

12) inne koszty – ogółem;

13) liczbę gmin, którym zwiększono dotację na dowóz posiłków;

14) liczbę gmin, którym zwiększono środki ze względu na realizowanie posiłku

w stołówkach przez siebie prowadzonych bezpośrednio.

3.

Poz. 881

Roczną informację o realizacji Programu na terenie województwa za dany rok,

z uwzględnieniem danych z obszaru województwa, wojewoda przekazuje do ministra

właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego w terminie do dnia 10 lutego

następnego roku.

4.

Informacje są przekazywane w postaci elektronicznej.

VII.2. MONITORING MODUŁU 3 PROGRAMU

Po

zakończeniu

realizacji

Programu

planowane

jest

przeprowadzenie

ewaluacji

ex post, której celem będzie weryfikacja przyjętego w module 3 Programu modelu interwencji

oraz trwałości projektu, a także zaproponowanie ewentualnych kolejnych działań.

W Programie przyjęto następujący model logiczny interwencji

Jeżeli uruchomimy moduł 3 Programu, mający na celu zachęcenie organów prowadzących

szkoły podstawowe do odtworzenia bazy stołówkowej w szkołach, w tym miejsc spożywania

posiłku, to wzrośnie liczba działających stołówek szkolnych i miejsc spożywania posiłków

i dzięki temu wzrośnie odsetek uczniów szkół podstawowych jedzących posiłki.

Metoda ewaluacji: analiza ilościowa i jakościowa sprawozdań z realizacji Programu

corocznie oraz na koniec realizacji Programu.

Odbiorcy badania

1) Rada Ministrów;

2) Minister Edukacji i Nauki;

3) Minister Rodziny i Polityki Społecznej;

4) Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego;

5) jednostki samorządu terytorialnego;

6) opinia publiczna.

VIII. HARMONOGRAM REALIZACJI PROGRAMU

VIII.1. HARMONOGRAM REALIZACJI MODUŁU 1 I 2 PROGRAMU W LATACH

2024–2028

Lp.

1

2

2.1

3

Opis zadania

Przekazanie informacji wojewodom

o planowanej wielkości środków

finansowych dla województwa

na realizację wieloletniego

rządowego programu „Posiłek w

szkole i w domu”.

Podział środków dla poszczególnych

gmin w województwach i

uruchomienie z części budżetu

państwa, których dysponentami są

wojewodowie.

Uruchomienie środków z rezerwy

celowej budżetu państwa na pokrycie

kosztów realizacji Programu

i przekazanie do części budżetu

państwa, których dysponentami są

wojewodowie, a następnie do

budżetów gmin w dwóch transzach.

Monitoring realizacji Programu.

Podmiot

odpowiedzialny

minister właściwy do spraw

zabezpieczenia społecznego

wojewodowie we współpracy

z wójtami (burmistrzami,

prezydentami miast)

Termin realizacji

do dnia 30 stycznia

do końca marca

minister właściwy do spraw

budżetu na wniosek ministra

właściwego do spraw

zabezpieczenia społecznego,

wojewodowie

pierwsza transza po korekcie

zapotrzebowania – do dnia

1 czerwca;

druga transza po korekcie

zapotrzebowania – do dnia

31 sierpnia

wójtowie (burmistrzowie,

prezydenci miast)

w okresie realizacji

Programu

wojewodowie

w okresie realizacji

Programu

minister właściwy do spraw

zabezpieczenia społecznego

w okresie realizacji

Programu

VIII.2. HARMONOGRAM REALIZACJI MODUŁU 3 PROGRAMU W LATACH

2024–2028

Lp.

1

2

3

4

Zadanie

Termin realizacji

Poinformowanie za pośrednictwem wojewodów (kuratorów

oświaty) dyrektorów szkół oraz organów prowadzących o Programie

i sposobie jego realizacji.

Poinformowanie o Programie i sposobie jego realizacji Ministra

Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Składanie przez dyrektorów publicznych szkół podstawowych (w

tym szkół artystycznych realizujących kształcenie ogólne w zakresie

szkoły podstawowej) prowadzonych przez JST, osoby prawne inne

niż JST oraz osoby fizyczne wniosków o objęcie wsparciem w

ramach Programu.

Składanie wniosków przez organy prowadzące szkoły do

właściwych ze względu na siedzibę szkoły wojewodów.

19

w terminie do 7 dni po dniu

wejścia w życie uchwały

w terminie do 7 dni po dniu

wejścia w życie uchwały

w latach 2024–2027 –

w terminie do dnia

15 kwietnia danego roku, a w

2028 r. – do dnia 18 kwietnia

w latach 2024–2027 –

w terminie do dnia

30 kwietnia danego roku, a w

2028 r. – do dnia 2 maja

Kwalifikacja szkół do objęcia wsparciem przez zespoły powołane

przez wojewodów.

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Składanie przez dyrektorów szkół artystycznych realizujących

kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej prowadzonych

przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniosków o

objęcie wsparciem w ramach Programu.

Kwalifikacja szkół do objęcia wsparciem przez zespół powołany

przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Wystąpienie Ministra Edukacji i Nauki do Ministra Finansów z

wnioskiem o uruchomienie środków budżetu państwa

zaplanowanych we właściwej rezerwie celowej, zawierające

propozycję podziału środków między poszczególne województwa

oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (w 2024 r.),

z uwzględnieniem limitów określonych w Programie.

Wystąpienie wojewodów o zwiększenie planu wydatków w części

budżetu państwa, której są dysponentem, o środki z właściwej

rezerwy celowej.

Wystąpienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o

zwiększenie części budżetu państwa, której jest dysponentem, o

środki z właściwej rezerwy celowej.

Przekazanie przez wojewodów środków organom prowadzącym na

wsparcie udzielone w ramach Programu.

Przekazanie przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

środków szkołom na wsparcie udzielone w ramach Programu.

Złożenie przez szkoły objęte wsparciem finansowym (w tym szkoły

prowadzone przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego) do

organów prowadzących sprawozdań z realizacji dofinansowanego

zadania.

14

Złożenie przez organy prowadzące szkoły sprawozdań z realizacji

Programu.

15

Dokonanie oceny efektów realizacji Programu przez wojewodów

oraz złożenie sprawozdań Ministrowi Edukacji i Nauki.

16

Dokonanie oceny efektów realizacji Programu przez Ministra

Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz złożenie sprawozdania

Ministrowi Edukacji i Nauki.

Poz. 881

W terminie do dnia

31 maja w 2024 r.,

30 maja w 2025 r.,

29 maja w 2026 r.,

31 maja w 2027 r.,

30 maja w 2028 r.

do dnia 15 kwietnia 2024 r.

do dnia 30 maja 2024 r.

w latach 2024–2028 –

w terminie do dnia 10 czerwca

danego roku

w latach 2024–2028 –

w terminie do dnia 15 czerwca

danego roku

do dnia 15 czerwca 2024 r.

w latach 2024–2028 –

w terminie do dnia 30 czerwca

danego roku

do dnia 30 czerwca 2024 r.

do dnia 28 lutego roku

następującego po roku

udzielenia wsparcia

do dnia 31 marca roku

następującego po roku

udzielenia wsparcia

do dnia 15 kwietnia roku

następującego po roku

udzielenia wsparcia

do dnia 15 kwietnia roku

następującego po roku

udzielenia wsparcia

IX. DZIAŁANIA LEGISLACYJNE

W celu realizacji modułu 3 Programu niezbędne jest wydanie, na podstawie art. 90u

ust. 4 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, rozporządzenia Rady

Ministrów określającego między innymi formy i zakres wspierania organów prowadzących

w realizacji zadań z modułu 3 wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole

i w domu” na lata 2024–2028 w zakresie organizacji stołówek i miejsc spożywania posiłków

w szkole.