Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 maja 2023 r. w sprawie upamiętnienia ostatniego komendanta głównego Narodowych Sił Zbrojnych podpułkownika Stanisława Kasznicy w 75. rocznicę jego stracenia

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 17 maja 2023 r.

Poz. 511

U C H W A ŁA

S EJ M U R ZEC ZY P O S P O LI T EJ P O LS K I EJ

z dnia 9 maja 2023 r.

w sprawie upamiętnienia ostatniego komendanta głównego Narodowych Sił Zbrojnych podpułkownika

Stanisława Kasznicy w 75. rocznicę jego stracenia

12 maja 2023 roku przypada 75. rocznica wykonania przez komunistycznych katów wyroku śmierci na ostatnim

komendancie głównym Narodowych Sił Zbrojnych podpułkowniku Stanisławie Kasznicy.

Stanisław Józef Kasznica urodził się 25 lipca 1908 roku we Lwowie. Był synem profesora prawa i rektora Uniwersytetu Poznańskiego Stanisława Wincentego Kasznicy. Od lat młodzieńczych związany był z Poznaniem, gdzie w 1933 roku

skończył studia prawnicze na uniwersytecie i zdał egzamin adwokacki. Jednocześnie ukończył Szkołę Podchorążych

Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim, a następnie otrzymał stopień podporucznika. Politycznie związał się

z ruchem narodowym. We wrześniu 1939 roku wziął udział w kampanii wrześniowej jako dowódca 1. plutonu 2. baterii

w 7. Dywizjonie Artylerii Konnej. Walczył w bitwie nad Bzurą oraz uczestniczył w obronie Warszawy. Za udział w walkach został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari i Krzyżem Walecznych.

Od października 1939 roku działał w konspiracji narodowej. Był członkiem Grupy „Szańca”. Współorganizował

Związek Jaszczurczy, który w 1942 roku przekształcił się w Narodowe Siły Zbrojne. W strukturach tych dał się poznać

jako organizator administracji cywilnej w ramach Służby Cywilnej Narodu. Propagował również ideę powrotu Ziem Zachodnich do Polski.

W trakcie Powstania Warszawskiego brał udział w walkach na Ochocie. Po opuszczeniu stolicy został komendantem

okręgu Częstochowa NSZ, a od marca 1945 roku działał jako komendant Obszaru Zachód NSZ. Tworzył w Wielkopolsce

organizacje konspiracyjne o charakterze wywiadowczym, a także rozbudowywał struktury konspiracji środowisk akademickich. Od sierpnia 1945 roku pełnił obowiązki komendanta głównego NSZ. W lutym 1947 roku wraz z kierownikiem

Obozu Narodowego i kapitanem NSZ Lechem Neymanem został aresztowany przez funkcjonariuszy bezpieki. Przeszedł

ciężkie śledztwo, następnie w wyniku wyroku sądu wojskowego w Warszawie został skazany na karę śmierci. Zabito go

strzałem w tył głowy, a jego ciało komuniści zakopali po kryjomu na Powązkach. Taki sam los spotkał Lecha Neymana.

W 2009 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Lech Kaczyński odznaczył pośmiertnie Stanisława Kasznicę Krzyżem

Wielkim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Dopiero w 2012 roku

dzięki pracom Instytutu Pamięci Narodowej szczątki Stanisława Kasznicy zostały odnalezione i zidentyfikowane,

a w 2015 roku został on uroczyście pochowany w Panteonie-Mauzoleum Wyklętych-Niezłomnych na Łączce na Cmentarzu

Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, po 75 latach od egzekucji, składa hołd podpułkownikowi Stanisławowi Kasznicy

oraz żołnierzom i działaczom związanym z Narodowymi Siłami Zbrojnymi, którzy oddali życie w walce z dwoma okupantami o niepodległość Polski.

Marszałek Sejmu: E. Witek