Obwieszczenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 21 listopada 2023 r. w sprawie włączenia kwalifikacji rynkowej "Prowadzenie mediacji w oświacie" do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 24 listopada 2023 r.

Poz. 1283

OBWIESZCZENIE

MINISTRA EDUKACJI I NAUKI 1)

z dnia 21 listopada 2023 r.

w sprawie włączenia kwalifikacji rynkowej „Prowadzenie mediacji w oświacie”

do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji

Na podstawie art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U.

z 2020 r. poz. 226 oraz z 2023 r. poz. 2005) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia informacje o włączeniu

kwalifikacji rynkowej „Prowadzenie mediacji w oświacie” do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji.

Minister Edukacji i Nauki: P. Czarnek

1)

Minister Edukacji i Nauki kieruje działem administracji rządowej – oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 października 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji i Nauki

(Dz. U. z 2022 r. poz. 18 i 1842).

Nazwa kwalifik acji rynk owej

Nazwa doku men tu p otwierd zającego n adanie kwalifikacji rynkowej

Okres ważności dok u mentu potwi erdzającego nadanie kwalifikacji rynkowej i warunki pr z e dłuż e nia j e go w aż nośc i

Pozi om Polsk iej Ramy Kwalifik acji p rzyp isany d o kwalifikacji rynkowej

Efek ty u czen ia się wymagan e d la k walifikacji rynkowej

– 2 –

Syntetyczna charakterystyka efektów uczenia się

Osoba posiadająca kwalifikację rynkową „Prowadzenie mediacji w oświacie” jest przygotowana do samodzielnego planowania i prowadzenia pełnego procesu mediacji w oświacie,

tj. mediacji rówieśniczych, szkolnych i oświatowych, oraz do prowadzenia klubów mediatorów rówieśniczych. Diagnozuje sytuację konfliktową, omawia ją i wspiera strony w poszukiwaniu rozwiązań sprzyjających pojednaniu się. Komunikuje się ze stronami, z uwzględnieniem ich potrzeb i emocji. Przygotowuje uczniów, rodziców i nauczycieli do rozumienia i tworzenia relacji opartych na porozumieniu, akceptacji i szacunku. Zapewnia dostępność dla wszystkich członków społeczności szkolnej, w tym, w razie potrzeby, zapewnia

wsparcie specjalistów stosownie do zróżnicowanych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych uczniów i ich rodziców. Wyjaśnia i uzasadnia różnice w mediacjach rówieśniczych,

szkolnych i oświatowych. Wspiera członków danej społeczności (np. grupy, klasy, szkoły) w budowaniu pozytywnego klimatu opartego na wzajemnej akceptacji i współpracy.

5.

6 poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji

4.

Monitor Polski

Certyfikat jest ważny 10 lat.

Warunkiem przedłużenia ważności certyfikatu o kolejne 10 lat jest złożenie, nie później niż na 30 dni przed upływem okresu ważności certyfikatu, wniosku o przedłużenie ważności certyfikatu wraz z

1) dokumentami potwierdzającymi przeprowadzenie, w okresie od dnia nadania kwalifikacji rynkowej do dnia złożenie tego wniosku, co najmniej 30 mediacji w oświacie,

wydanymi przez podmioty prowadzące statutową działalność w obszarze mediacji lub dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki, lub umowami o przeprowadzenie tych

mediacji oraz

2) zaświadczeniami o uczestnictwie w co najmniej 20 sesjach superwizji mediacji, wydanymi przez podmioty prowadzące statutową działalność w obszarze mediacji lub

superwizji, lub superwizora.

3.

Certyfikat

2.

Prowadzenie mediacji w oświacie

1.

INFORMACJE O WŁĄCZENIU KWALIFIKACJI RYNKOWEJ „PROWADZENIE MEDIACJI W OŚWIACIE” DO ZINTEGROWANEGO SYSTEMU KWALIFIKACJI

Załącznik do obwieszczenia Ministra Edukacji i Nauki

z dnia 21 listopada 2023 r. (M.P. poz. 1283)

– omawia znaczenie umiejętności komunikacyjnych mediatora w pracy z dziećmi i dorosłymi,

– omawia, na przykładach, rodzaje komunikacji (np. komunikacja werbalna i niewerbalna) oraz bariery komunikacyjne,

– omawia techniki komunikacyjne (np. parafraza, klaryfikacja, przeformułowanie i zadawanie pytań),

– podaje możliwe skutki stosowania technik komunikacyjnych.

– stosuje techniki aktywnego słuchania (np. parafraza, klaryfikacja i podsumowanie),

– posługuje się technikami komunikacyjnymi (np. komunikat „ja” i odzwierciedlenie),

– dostosowuje komunikację do możliwości odbiorcy,

– zadaje pytania zgodnie z procedurą mediacji.

– omawia fazy rozwojowe grupy np. faza zależności i orientacji, faza kryzysu, konfliktu i buntu, faza spójności i współpracy,

– omawia role grupowe (formalne i nieformalne),

– stosuje metody i techniki pracy z grupą (np. symulacja, gry dydaktyczne i „burza mózgów”).

Posługuje się wiedzą

z zakresu komunikacji

interpersonalnej

Stosuje techniki

komunikacji

interpersonalnej

Stosuje metody pracy

z grupą w oparciu

o wiedzę dotyczącą

procesów kierowania

grupą i budowania

zespołu

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

– definiuje konflikt w zakresie jego poziomów (poziom strukturalny, psychologiczny, działania),

– omawia rodzaje konfliktów ze względu na ich przyczyny (konflikt rzeczowy, konflikt wartości, konflikt strukturalny, konflikt danych (informacyjny), konflikt relacji, konflikt interesów),

– wymienia możliwe strony konfliktów w oświacie,

– wymienia cele diagnozy konfliktu,

– wyjaśnia pojęcia: problem, konflikt i kryzys, wskazując różnice między nimi,

– dokonuje selekcji spraw do mediacji rówieśniczych, szkolnych i oświatowych.

Poszczególne efekty

uczenia się

Diagnozuje konflikt

i kwalifikuje sprawy

do mediacji

Monitor Polski

Zestaw 2. Diagnozowanie konfliktu na rzecz prowadzenia postępowania mediacyjnego w oświacie

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

Poszczególne efekty

uczenia się

Zestaw 1. Posługiwanie się wiedzą i umiejętnościami z zakresu komunikacji i pracy z grupą

Analizuje i zarządza procesami grupowymi, planuje i koordynuje pracę klubu mediatorów rówieśniczych, kształtuje u uczniów umiejętności prowadzenia mediacji rówieśniczych.

Identyfikuje rozwiązywanie problemów z wykorzystaniem technik mediacyjnych jako jedną z najważniejszych umiejętności, która jest rozwijana w ramach kształcenia ogólnego.

Przygotowuje dokumentację związaną z prowadzeniem mediacji i funkcjonowaniem klubu mediatorów rówieśniczych, z uwzględnieniem przepisów o ochronie danych osobowych.

Przestrzega zasad etyki zawodowej. Jest przygotowana do działania w warunkach o różnym poziomie złożoności sytuacji i zróżnicowanych potrzebach uczestników mediacji. Aktualizuje i doskonali swoją wiedzę oraz umiejętności z zakresu mediacji i prawa oświatowego. W celu podniesienia kompetencji korzysta z superwizji i konsultacji.

– przedstawia model eskalacji konfliktu (spirala konfliktu),

– omawia sposoby rozwiązywania konfliktów w zależności od wybranej strategii (mediacje, negocjacje, arbitraż),

– wymienia osoby i instytucje, które mogą udzielić wsparcia w sytuacji konfliktowej.

Wspiera strony

w procesie mediacji

i konstruuje

porozumienie (ugodę)

Prowadzi rozmowy

indywidualne

ze stronami

Otwiera mediacje,

umożliwia stronom

prezentację stanowisk

oraz osiągnięcie

satysfakcji

psychologicznej

– zamyka mediację.

– sporządza protokół z mediacji,

– 4 –

– sporządza pisemną dokumentację opisującą sposób rozwiązania konfliktu (porozumienie, ugoda) w oparciu o wynik negocjacji,

– weryfikuje wykonalność wypracowanego porozumienia,

– zestawia propozycje rozwiązania konfliktu,

– podsumowuje etap rozmów indywidualnych (oddzielnie z każdą ze stron).

– testuje, oddzielnie z każdą ze stron, możliwość realizacji przedstawionych propozycji rozwiązania konfliktu,

– zbiera propozycje rozwiązania konfliktu,

– przeprowadza etap porządkowania faktów i oddzielenia emocji od racjonalnych decyzji oraz umożliwia odreagowanie stresów.

– współpracuje ze stronami, analizując ich niezaspokojone potrzeby i ustalając sposoby ich zaspokojenia,

– przestrzega zasad mediacji,

– zadaje pytania adekwatne do etapu mediacji,

– ustala kolejność prezentacji stanowisk,

– wygłasza monolog mediatora,

– informuje strony konfliktu o zasadach i przebiegu mediacji.

– nawiązuje kontakt ze stronami konfliktu,

– omawia rolę rodziców w postępowaniu mediacyjnym.

– wymienia przypadki spraw z udziałem uczniów, które wymagają udziału rodziców w postępowaniu mediacyjnym,

– omawia elementy umowy o mediację (między stronami) i umowy o przeprowadzenie mediacji (strony z mediatorem),

Monitor Polski

Nawiązuje kontakt

ze stronami konfliktu

– wskazuje cele mediacji,

Charakteryzuje

zagadnienia ogólne

dotyczące mediacji

– omawia rolę mediatora w procesie mediacji, zasady mediacji, przebieg mediacji i możliwe rezultaty mediacji,

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

Poszczególne efekty

uczenia się

Zestaw 3. Prowadzenie mediacji

Charakteryzuje

mechanizmy

powstawania konfliktów

i strategie ich

rozwiązywania

z zastosowaniem

procedur mediacyjnych

– identyfikuje przepisy regulujące mediację, w szczególności w ramach przepisów o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich,

– wskazuje najważniejsze akty wewnętrzne obowiązujące w przedszkolu, szkole lub placówce, które potencjalnie mogłyby zawierać regulacje z zakresu mediacji (np. statut, program wychowawczo-profilaktyczny, regulamin, zarządzenie dyrektora).

– omawia przepisy, na podstawie których można wszcząć mediację,

– wskazuje skutki prawne zawarcia ugody,

– wskazuje standardy postępowania mediacyjnego opracowane przez Społeczną Radę do spraw Alternatywnych Metod Rozwiązywania Sporów

przy Ministrze Sprawiedliwości,

– omawia zagadnienia dotyczące ochrony danych osobowych w zakresie prowadzenia mediacji w oświacie, w tym mediacji rówieśniczych,

– omawia środki oddziaływania wychowawczego i środki wychowawcze określone w przepisach o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich,

– omawia regulacje prawne dotyczące postępowania mediacyjnego w sprawach nieletnich określone w przepisach o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich.

Posługuje się przepisami

regulującymi mediację

Charakteryzuje

zagadnienia prawne

dotyczące mediacji

z uwzględnieniem

przepisów o wspieraniu

i resocjalizacji nieletnich

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

– wymienia etapy systemowego wprowadzania i prowadzenia mediacji w przedszkolu, szkole lub placówce zgodnie ze standardami prowadzenia

mediacji i postępowania mediatora, opracowanymi przez Społeczną Radę do spraw Alternatywnych Metod Rozwiązywania Sporów przy Ministrze Sprawiedliwości,

– podaje przykłady regulacji wewnętrznych obowiązujących w przedszkolu, szkole lub placówce z zakresu mediacji,

– rozróżnia mediacje: rówieśnicze, szkolne i oświatowe,

– omawia sposoby budowania sieci współpracy mediatorów szkolnych i rówieśniczych.

– przygotowuje scenariusze spotkań informacyjnych dla nauczycieli, rodziców i pracowników niepedagogicznych oraz omawia przebieg tych

spotkań,

– opracowuje scenariusze i prowadzi zajęcia z dziećmi i uczniami na temat mediacji, z uwzględnieniem zróżnicowanych potrzeb rozwojowych

i edukacyjnych dzieci i uczniów w przedszkolu, szkole lub placówce,

– podaje przykłady uwzględniania zróżnicowanych potrzeb rozwojowych w procesie wdrażania mediacji w szkole lub placówce,

– wskazuje obszary współpracy w zakresie mediacji ze specjalistami zatrudnionymi w przedszkolu, szkole lub placówce oraz instytucjami wspierającymi pracę przedszkola, szkoły lub placówki,

– podaje przykłady współpracy ze specjalistami (m.in. z tłumaczem języka migowego, nauczycielem współorganizującym kształcenie specjalne,

pracownikiem poradni psychologiczno-pedagogicznej).

Poszczególne efekty

uczenia się

Omawia etapy

wprowadzania

i prowadzenia mediacji

w przedszkolu, szkole

lub placówce

Prowadzi spotkania

informacyjno-edukacyjne i działania

dotyczące mediacji

w przedszkolu, szkole

lub placówce

Monitor Polski

Zestaw 5. Wdrażanie mediacji w przedszkolu, szkole lub placówce

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

Poszczególne efekty

uczenia się

Zestaw 4. Posługiwanie się przepisami regulującymi mediację

– omawia znaczenie wprowadzenia mediacji w przedszkolu, szkole lub placówce w tworzeniu kultury rozwiązywania konfliktów,

– prowadzi zajęcia z uczniami na temat rozwiązywania konfliktów oraz komunikacji, w tym podaje przykłady wykorzystania technik porozumienia

bez przemocy,

– wskazuje sposoby wspierania uczniów, nauczycieli i rodziców w doskonaleniu umiejętności komunikacyjnych,

– omawia i wskazuje przykłady współpracy w zakresie mediacji z podmiotami działającymi w przedszkolu, szkole lub placówce (np. samorządem

uczniowskim, szkolnym kołem wolontariatu, szkolnym klubem sportowym) oraz poza przedszkolem, szkołą lub placówką (np. poradniami psychologiczno-pedagogicznymi, jednostkami samorządu terytorialnego),

– podaje przykłady działań wychowawczo-profilaktycznych w zakresie podnoszenia jakości relacji społecznych w przedszkolu, szkole lub placówce.

– omawia dokumenty regulujące funkcjonowanie i pracę klubu mediatorów rówieśniczych (np. regulamin klubu mediatorów rówieśniczych, plan

pracy, karta mediacji, karta zgłoszenia do mediacji, porozumienie),

– omawia zasady i standardy pracy klubu mediatorów rówieśniczych, w tym rekomendowane przez Rzecznika Praw Dziecka,

– przedstawia główne założenia programu zajęć kształcących mediatorów rówieśniczych,

– wskazuje możliwe sposoby kreowania wizerunku klubu mediatorów rówieśniczych,

– omawia zasady organizacji i sposób przeprowadzenia wyborów mediatorów rówieśniczych w szkole lub placówce,

– omawia zadania szkolnego opiekuna klubu mediatorów rówieśniczych,

– omawia cele i sposoby organizowania sieci współpracy klubów mediatorów rówieśniczych oraz podaje przykłady.

– prowadzi zajęcia dla dzieci w wieku przedszkolnym w zakresie komunikacji i rozwiązywania sytuacji trudnych,

– prowadzi warsztaty dla uczniów z zakresu komunikacji interpersonalnej, w tym rozwijające umiejętności porozumiewania się,

– realizuje warsztaty dla uczniów przygotowujące ich do pełnienia roli mediatora rówieśniczego (warsztaty mediacyjne, symulacje mediacji rówieśniczych),

– prowadzi i nadzoruje działania mediacyjne w szkole lub placówce oraz wspiera mediatorów rówieśniczych i szkolnych przez superwizję.

Charakteryzuje

działalność klubu

mediatorów

rówieśniczych

Organizuje zajęcia lub

warsztaty

dla dzieci i uczniów-mediatorów

rówieśniczych

– 6 –

1. Metody walidacji

Weryfikacja efektów uczenia się składa się z dwóch części: teoretycznej i praktycznej.

W części teoretycznej stosuje się metodę testu teoretycznego.

Warunkiem przystąpienia do części praktycznej jest pozytywny wynik z testu teoretycznego.

Wymagan ia d otyczące walid acji i podmiotów p rze prowadzających walidację

– wskazuje różnice między mediacją dorosłych a mediacją rówieśniczą,

– przedstawia procedury dotyczące przebiegu mediacji rówieśniczych,

– określa obszary zastosowania mediacji w konfliktach rówieśniczych.

Charakteryzuje mediacje

rówieśnicze

Monitor Polski

6.

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

Poszczególne efekty

uczenia się

Zestaw 6. Organizowanie i koordynowanie pracy klubu mediatorów rówieśniczych

Charakteryzuje rolę

mediatora i mediacji

w budowaniu

pozytywnego klimatu

w przedszkolu, szkole

lub placówce

W części praktycznej stosuje się następujące metody walidacji

– obserwacja w warunkach symulowanych,

– analiza dowodów i deklaracji,

– wywiad swobodny (rozmowa z komisją walidacyjną z możliwością przedstawienia dokumentacji pracy własnej).

Obserwacja w warunkach symulowanych polega na wykonaniu zadania praktycznego (symulacji mediacji) na podstawie przygotowanego przez komisję walidacyjną opisu przypadku konfliktu w oświacie. Komisja walidacyjna pozyskuje informacje o doświadczeniu osoby przystępującej do walidacji i jej autorefleksji ze zrealizowanych działań.

Wywiad swobodny polega na omówieniu dowodów i deklaracji poddanych analizie oraz dokonaniu oceny wykonanego zadania praktycznego, które są poprzedzone samooceną

kandydata. Aby móc przeprowadzić analizę dowodów i deklaracji, instytucja certyfikująca, o której mowa w art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji, zwana dalej „instytucją certyfikującą”, określa i podaje kandydatom do wiadomości rodzaje dopuszczalnych dowodów, w jakiej formie powinny być przedstawione oraz jakie dodatkowe kryteria powinny spełniać.

2. Zasoby kadrowe

Komisja walidacyjna składa się z co najmniej 2 członków.

Członkowie komisji walidacyjnej posiadają

– co najmniej tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera lub równorzędny oraz stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego,

– co najmniej 5-letnie doświadczenie w prowadzeniu mediacji, w tym co najmniej 2-letnie doświadczenie w prowadzeniu mediacji w oświacie,

– udokumentowane przeprowadzenie co najmniej 30 mediacji, w tym co najmniej połowa zakończona porozumieniem (ugodą), potwierdzone przez podmioty prowadzące statutową działalność w obszarze mediacji lub dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki, lub umowami o przeprowadzenie tych mediacji,

– udokumentowane uczestniczenie w co najmniej 5 sesjach superwizji mediacji, potwierdzone przez podmioty prowadzące statutową działalność w obszarze mediacji lub superwizji, lub superwizora,

– doświadczenie w prowadzeniu co najmniej 5 szkoleń przygotowujących do roli mediatora udokumentowanych referencjami lub umowami lub co najmniej 2-letnie doświadczenie w prowadzeniu klubu mediatorów rówieśniczych.

3. Sposób organizacji walidacji oraz warunki organizacyjne i materialne

Instytucja certyfikująca zapewnia: salę do przeprowadzenia prezentacji multimedialnej z dostępem do komputera, projektora lub rzutnika oraz ekranu. Walidacja może być,

w części teoretycznej, prowadzona zdalnie (on-line), pod warunkiem stosowania przez instytucję certyfikującą narzędzi on-line zapewniających wiarygodne sprawdzenie, czy

osoba ubiegająca się o nadanie kwalifikacji rynkowej osiągnęła wyodrębnioną część lub całość efektów uczenia się. Narzędzia i metody stosowane w walidacji w części teoretycznej prowadzonej zdalnie (on-line) umożliwiają w szczególności identyfikację osoby przystępującej do walidacji, samodzielność pracy tej osoby i zabezpieczenie przebiegu

walidacji przed ingerencją osób trzecich.

4. Etapy identyfikowania i dokumentowania

Instytucja certyfikująca

– stosuje rozwiązania zapewniające rozdzielenie procesów kształcenia i szkolenia od walidacji,

– zapewnia bezstronność osób przeprowadzających walidację,

– zapewnia warunki do przeprowadzenia części teoretycznej i części praktycznej walidacji,

– opracowuje oraz zapewnia bezstronną i niezależną procedurę odwoławczą, w ramach której osoby uczestniczące w procesie certyfikowania mają możliwość odwołania się od

decyzji dotyczących spełnienia wymogów formalnych, walidacji, a także decyzji kończącej walidację,

– przedstawia uzasadnienie decyzji – w przypadku negatywnego wyniku walidacji,

– przechowuje dokumentację zrealizowanego procesu walidacji.

Warun ki, jak ie mu si sp ełn iać osob a p rzys tępująca do walidacji

Termin d okon ywania p rzegl ądu k walifikacji

Nie rzadziej niż raz na 10 lat

8.

Posiadanie kwalifikacji pełnej co najmniej na 7 poziomie Polskiej Ramy Kwalifikacji

7.