Uchwała nr 204 Rady Ministrów z dnia 17 października 2023 r. w sprawie przyjęcia Krajowego Planu Przeciwdziałania Przestępstwom Przeciwko Wolności Seksualnej i Obyczajności na Szkodę Małoletnich na lata 2023-2026

§ 1. Przyjmuje się pierwszy Krajowy Plan Przeciwdziałania Przestępstwom Przeciwko Wolności Seksualnej i Obyczajności na Szkodę Małoletnich na lata 2023–2026, stanowiący załącznik do uchwały.

Załącznik nr 1: Wskaźniki i terminy monitorujące realizację Krajowego Planu Przeciwdziałania

Przestępstwom Przeciwko Wolności Seksualnej i Obyczajności na Szkodę Małoletnich na lata

2023–2026 na potrzeby sprawozdawczości.

Załącznik nr 2: Harmonogram działań, określenie wykonawców i sposobu finansowania

działań.

 ϵϳ



2026 r.

2025 r.

II

Etap

2026 r.

2025 r.

2024 r.

I Etap 2023 r.

II

Etap

2024 r.

I Etap 2023 r.

 ϭ

Liczba osób, które wykonały orzeczenie

sądu nakładające obowiązek

Liczba osób skazanych, które wykonały

orzeczenie sądu nakładające obowiązek

uczestnictwa w oddziaływaniach

terapeutycznych w warunkach kary

o charakterze wolnościowym.

Liczba orzeczeń nakładających na

sprawców przestępstw przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich obowiązek

uczestnictwa w oddziaływaniach

terapeutycznych.

Schemat zasad pozyskiwania oraz

gromadzenia danych i ustalenie ich

zakresu.

Liczba sprawozdań zawierających

ww. dane statystyczne.

Liczba przekazanych do Ministerstwa

Sprawiedliwości sprawozdań

z ww. danymi statystycznymi.

Schemat zasad pozyskiwania oraz

gromadzenia danych i ustalenie ich

zakresu.

5.

Wskaźnik

– 100 –



1.

Ministerstwo Sprawiedliwości, Centralny

Zarząd Służby Więziennej

1.1.1.

Kompleksowe

gromadzenie

danych

statystycznych dotyczących czynów zabronionych /

czynów karalnych przeciwko wolności seksualnej i

obyczajności na szkodę małoletnich, w tym w

cyberprzestrzeni

2.

Ministerstwo Sprawiedliwości we

współpracy z Policją, Komendą Główną

Straży Granicznej, Ministerstwem Rodziny

i Polityki Społecznej, Prokuraturą

Krajową, NASK – PIB/Dyżurnet.pl,

Biurem Rzecznika Praw Dziecka,

zainteresowanymi organizacjami

pozarządowymi

4.

Termin realizacji

Monitor Polski

1.1.2. Gromadzenie danych statystycznych o liczbie

wydanych i

wykonanych orzeczeń

sądów

nakładających

obowiązek

uczestnictwa

w

oddziaływaniach terapeutycznych na osoby skazane

za przestępstwa określone w art. 197–203 k.k.

3.

Organ/instytucja wykonująca –

przekazująca dane

2.

Nazwa działania

1.

Nr

Seksualnej i Obyczajności na Szkodę Małoletnich na lata 2023–2026 na potrzeby sprawozdawczości

Załącznik nr 1: Wskaźniki i terminy monitorujące realizację Krajowego Planu Przeciwdziałania Przestępstwom Przeciwko Wolności

Ministerstwo Sprawiedliwości,

Ministerstwo Sportu i Turystyki,

Ministerstwo Rodziny i Polityki

Społecznej, Kancelaria Prezesa Rady

Ministrów, Ministerstwo Cyfryzacji,

Państwowa Komisja do spraw

przeciwdziałania wykorzystywaniu

seksualnemu małoletnich poniżej lat 15,

Instytut Wymiaru Sprawiedliwości,

zainteresowane organizacje pozarządowe,

NASK – PIB

Policja

1.2.1. Prowadzenie prac legislacyjnych w celu

wzmocnienia ochrony małoletnich przed czynami

zabronionymi przeciwko wolności seksualnej i

obyczajności

2.1.1. Przygotowanie programu oraz zasad

wewnętrznej organizacji pracy Policji w obszarze

zapobiegania i zwalczania czynów zabronionych /

czynów karalnych przeciwko wolności seksualnej i

obyczajności na szkodę małoletnich

2024 r.

2026 r.

2025 r.

2024 r.

2023 r.

2026 r.

2025 r.

2024 r.

2023 r.

2026 r.

2025 r.

2024 r.

Analiz

Ekspertyz

Badań, w tym

badań społecznych

 Ϯ

Program współpracy oraz zasad

wewnętrznej organizacji pracy w

obszarze zapobiegania i zwalczania

czynów zabronionych przeciwko

Liczba wprowadzonych zmian

legislacyjnych oraz ocena wpływu

nowych rozwiązań na realizację

założonych celów.

Liczba analiz prawnych przygotowanych

na potrzeby planowanych prac

legislacyjnych.

Liczba

opracowanych

Sprawozdań

Liczba sporządzonych raportów z badań

aktowych w latach 2023–2026

– 101 –



6.

Ministerstwo Sprawiedliwości, Instytut

Wymiaru Sprawiedliwości, Instytut

Ekspertyz Sądowych im. prof. dra J. Sehna

w Krakowie (w sprawach przekazywanych

do opiniowania) we współpracy z

Prokuraturą Krajową, NASK –

PIB/Dyżurnet.pl, Biurem Rzecznika Praw

Dziecka, zainteresowanymi organizacjami

pozarządowymi

1.1.4. Opracowanie sprawozdań, badań, w tym badań

społecznych, ekspertyz oraz analiz dotyczących

czynów zabronionych przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich, w tym w

cyberprzestrzeni

2026 r.

Monitor Polski

5.

4.

3.

Instytut Wymiaru Sprawiedliwości,

Instytut Ekspertyz Sądowych im. prof. dra

J. Sehna w Krakowie we współpracy z

Ministerstwem Sprawiedliwości, NASK –

PIB/Dyżurnet.pl

1.1.3. Prowadzenie badań aktowych w celu

monitorowania występowania czynów zabronionych /

czynów karalnych przeciwko wolności seksualnej i

obyczajności na szkodę małoletnich, w tym w

cyberprzestrzeni

uczestnictwa w oddziaływaniach

terapeutycznych w warunkach kary

izolacyjnej.

Komenda Główna Straży Granicznej

Policja

Policja

Policja

2024 r.

2026 r.

2025 r.

2024 r.

2024 r.

2025 r.

– 102 –

 ϯ

Liczba koordynatorów pełniących

obowiązki konsultanta w oddziałach

Straży Granicznej.

Liczba funkcjonariuszy w Komendach

Miejskich Policji, Komendach

Powiatowych Policji oraz Komendach

Wojewódzkich Policji wyznaczonych do

prowadzenia postępowań o czyny

z rozdziału XXV Kodeksu karnego.

Liczba koordynatorów

w KWP/KSP/CBZC.

Liczba funkcjonariuszy, którym

powierzono uprawnienia do prac przy

wykorzystaniu bazy ICSE.

Monitor Polski



2.1.2. Powierzenie Koordynatorom Komendy

Wojewódzkiej Policji (KWP) / Komendy Stołecznej

Policji (KSP), policjantom służb kryminalnej

7. (zajmującymi się sprawami z zakresu handlu ludźmi)

oraz zwalczania cyberprzestępczości z Komendy

Głównej Policji uprawnień do prac przy

wykorzystaniu bazy ICSE (International Child Sexual

Exploitation database)

2.1.3.

Powierzenie

koordynatorom

z KWP/KSP/CBZC

– obowiązków konsultanta dla policjantów z jednostek

podległych danej Komendzie Wojewódzkiej w

8. sprawach z zakresu czynów zabronionych przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności,

– uprawnień do współpracy z wyznaczonymi

koordynatorami

z

powszechnych

jednostek

Prokuratury,

z

wyłączeniem

współpracy

merytorycznej w prowadzonych sprawach

2.1.4. Specjalizacja funkcjonariuszy – wyznaczenie

w Komendach Miejskich Policji, Komendach

Powiatowych Policji oraz Komendach Wojewódzkich

9.

Policji funkcjonariuszy do prowadzenia postępowań

przygotowawczych dot. czynów zabronionych

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich

2.1.5.

Koordynacja

prowadzonych

przez

funkcjonariuszy Straży Granicznej postępowań

o czyny zabronione dotyczące handlu ludźmi na

10.

szkodę małoletniego, połączone z czynami

zabronionymi przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności, przez powierzenie koordynatorom ds.

zwalczania i zapobiegania handlu ludźmi

wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich.

II

Etap

2025 r.

II

półrocze

2024 r.

I Etap – I półrocze

2024 r.

2026 r.

2025 r.

2024 r.

2026 r.

2025 r.

2024 r.

2026 r.

2025 r.

2024 r.

 ϰ

Liczba szkoleń, liczba przeszkolonych

funkcjonariuszy Policji, liczba

przeszkolonych funkcjonariuszy Straży

Granicznej, liczba przeszkolonych

sędziów, liczba przeszkolonych

Koncepcja szkoleń – wypracowanie

porozumienia, zasad naboru, liczby

uczestników.

Liczba przeszkolonych funkcjonariuszy

Policji/koordynatorów.

Liczba szkoleń z zakresu identyfikacji

osoby pokrzywdzonej, uwidocznionej na

materiałach cyfrowych

przedstawiających treści pornograficzne

z udziałem małoletnich, w których

uczestniczyli funkcjonariusze Policji

i CBZC.

Liczba policjantów/koordynatorów,

którzy odbyli szkolenie z języka

angielskiego.

– 103 –



Policja, Komenda Główna Straży

Granicznej, NASK – PIB/Dyżurnet.pl,

Krajowa Szkoła Sądownictwa i

Prokuratury

Policja

Policja

Liczba koordynatorów posiadających

uprawnienia do współpracy z

wyznaczonymi koordynatorami z

powszechnych jednostek Prokuratury, z

wyłączeniem współpracy merytorycznej

w prowadzonych sprawach.

Monitor Polski

2.1.8.

Organizowanie

interdyscyplinarnych,

międzyinstytucjonalnych szkoleń dla policjantów,

funkcjonariuszy Straży Granicznej, prokuratorów,

sędziów, pracowników NASK – PIB/Dyżurnet.pl,

z zakresu aspektów psychospołecznych zjawiska

13. wykorzystywania seksualnego dzieci, w tym w

cyberprzestrzeni, oraz metodologii prowadzenia

postępowań w sprawach o czyny zabronione / czyny

karalne przeciwko wolności seksualnej i obyczajności

na szkodę małoletnich, komunikacji z małoletnimi, w

tym niepełnosprawnymi

– obowiązków konsultanta dla funkcjonariuszy z

jednostek podległych danemu oddziałowi Straży

Granicznej,

– uprawnień do współpracy z wyznaczonymi

koordynatorami

z

powszechnych

jednostek

Prokuratury,

z

wyłączeniem

współpracy

merytorycznej w prowadzonych sprawach

2.1.6. Organizowanie szkoleń z języka angielskiego –

dla policjantów z służb kryminalnej (zajmujących się

sprawami z zakresu handlu ludźmi) oraz zwalczania

11.

cyberprzestępczości z Komendy Głównej Policji,

koordynatorów z Komend Wojewódzkich Policji,

członków Zespołów do walki z Handlem Ludźmi z

KWP/KSP

2.1.7. Organizowanie szkoleń z zakresu identyfikacji

osoby pokrzywdzonej, uwidocznionej na materiałach

cyfrowych przedstawiających treści pornograficzne z

udziałem małoletnich dla policjantów służb

kryminalnej (zajmujących się sprawami z zakresu

12. handlu ludźmi) oraz zwalczania cyberprzestępczości z

Komendy Głównej Policji, koordynatorów z Komend

Wojewódzkich Policji, członków Zespołów do walki

z Handlem Ludźmi z KWP/KSP

Policja

II

Etap

2026 r.

2025 r.

II

półrocze

2024 r.

I Etap – I półrocze

2024 r.

2026 r.

2025 r.

 ϱ

Liczba funkcjonariuszy Policji

korzystających ze wsparcia

psychologicznego.

Zasady uzyskiwania dostępu do wsparcia

psychologicznego i zapewnienie

punktów dostępności.

Liczba zrealizowanych warsztatów

superwizyjnych, liczba funkcjonariuszy

Policji uczestniczących w warsztatach

superwizyjnych, liczba funkcjonariuszy

SG uczestniczących w warsztatach

superwizyjnych.

II

półrocze

2024 r.

II

Etap

Zasady uzyskiwania dostępu do

superwizji i zapewnienie superwizorów

oraz punktów dostępności.

2026 r.

2025 r.

Liczba szkoleń, liczba przeszkolonych

funkcjonariuszy Policji, liczba

przeszkolonych funkcjonariuszy Straży

Granicznej, liczba przeszkolonych

sędziów, liczba przeszkolonych

kuratorów, liczba przeszkolonych

prokuratorów, liczba przeszkolonych

pracowników Dyżurnet.pl, liczba

przeszkolonych specjalistów z zakresu

psychologii, psychiatrii, seksuologii.

Koncepcja szkoleń – wypracowanie

porozumienia, zasad naboru, liczby

uczestników.

I Etap – I półrocze

2024 r.

II

Etap

II

półrocze

2024 r.

I Etap – I półrocze

2024 r.

– 104 –



16.

2.1.11. Zapewnienie wsparcia psychologicznego

funkcjonariuszom Policji prowadzącym postępowania

w sprawach o czyny zabronione przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

Policja, Komenda Główna Straży

Granicznej

Krajowa Szkoła Sądownictwa i

Prokuratury we współpracy z Instytutem

im. prof. dra Jana Sehna w Krakowie,

Instytutem Ekspertyz Medycznych w

Łodzi, Instytutem Wymiaru

Sprawiedliwości, Akademią Wymiaru

Sprawiedliwości, NASK –

PIB/Dyżurnet.pl, Policją, Komendą

Główną Straży Granicznej,

zainteresowanymi organizacjami

pozarządowymi

prokuratorów, liczba przeszkolonych

pracowników Dyżurnet.pl.

Monitor Polski

15.

2.1.10. Superwizja dla funkcjonariuszy Policji oraz

Straży Granicznej, prowadzących postępowania z

zakresu czynów zabronionych przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

2.1.9. Organizowanie interdyscyplinarnych szkoleń

warsztatowych

dla

funkcjonariuszy

Policji,

funkcjonariuszy Straży Granicznej, prokuratorów,

sędziów, kuratorów sądowych, specjalistów z zakresu

psychologii, psychiatrii, seksuologii poświęconych

praktycznym aspektom zapobiegania i zwalczania

14. czynów zabronionych / czynów karalnych przeciwko

wolności seksualnej na szkodę małoletnich, w tym w

cyberprzestrzeni

2026 r.

Prokurator Generalny we współpracy z

Prokuraturą Krajową

Prokurator Krajowy

2.2.2. Opracowanie i wydanie wytycznych

dotyczących metodologii prowadzenia postępowań

dotyczących czynów zabronionych przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

20. małoletnich

w

powszechnych

jednostkach

organizacyjnych Prokuratury i ich aktualizacje

2.2.3. Wyznaczenie w prokuraturach, w tym w

prokuraturach

okręgowych,

prokuratorów

21. koordynatorów ds. czynów zabronionych przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletnich oraz wypracowanie zasad i ram ich

współpracy

z

koordynatorami

z

Komend

Liczba zapytań kierowanych do systemu.

III Etap 2026 r.

2026 r.

II

Etap

2024 r.

2026 r.

2025 r.

2024 r.

I Etap – I półrocze

2024 r.

II

Etap

II

półrocze

2024 r.

2025 r.

I Etap – I półrocze

2024 r.

– 105 –

 ϲ

Liczba koordynatorów w jednostkach

Prokuratury, w tym w prokuraturach

okręgowych; ustalenie zasad i ram

współpracy prokuratorów

koordynatorów z koordynatorami

Ocena potrzeby aktualizacji wytycznych

i jej rezultat.

Opracowanie wytycznych dotyczących

zasad prowadzenia postępowań przez

powszechne jednostki organizacyjne

Prokuratury i ich udostępnienie.

Liczba i rodzaj działań podjętych na

poziomie poszczególnych jednostek

prokuratur usprawniających prowadzenie

postępowań o czyny zabronione

przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich.

Opracowanie systemu koordynacji.

Liczba analiz obowiązujących przepisów

i rozwiązań technologicznych.

Uruchomienie systemu; liczba wartości

hash znajdujących się w systemie.

II Etap – 2025 r.

2026 r.

Opracowanie koncepcji funkcjonowania

systemu.

I Etap 2024 r.

Monitor Polski



Ministerstwo Cyfryzacji, NASK –

PIB/Dyżurnet.pl, Policja

2.1.13. Analiza prawnych i technologicznych

możliwości adaptacji i wdrożenia narzędzi / rozwiązań

18.

technologicznych umożliwiających proaktywne

przeszukiwanie Internetu i ujawnianie treści

pornograficznych z udziałem małoletnich

2.2.1. Opracowanie systemu i zasad koordynacji w

Prokuraturze w zakresie: zbierania danych

statystycznych dotyczących czynów zabronionych

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

19. szkodę małoletnich; przeprowadzanie analiz akt tej

kategorii postępowań, sporządzanie cyklicznych

sprawozdań z tych analiz i wydawanie na podstawie

uzyskanych wniosków pism instrukcyjnych

Prokurator Krajowy

Kancelaria Prezesa Rady Ministrów,

Ministerstwo Cyfryzacji, Policja,

NASK – PIB/Dyżurnet.pl we współpracy z

zainteresowanymi przedstawicielami

sektora prywatnego

2.1.12. Przygotowanie do wdrożenia i wdrożenie

systemu wymiany informacji o wartościach hash

między Policją, NASK – PIB/Dyżurnet.pl oraz

17.

sektorem prywatnym

 ϳ



Rekomendacje dotyczące opracowania

nowych pozycji.

III Etap 2025 r.

Liczba opracowanych metodyk.

Liczba materiałów umieszczonych

w wykazie.

II Etap 2024 r.

2024 r.

Inwentaryzacja materiałów (stworzenie

wykazu materiałów).

I Etap 2024 r.

Monitor Polski

Ministerstwo Sprawiedliwości we

współpracy z Instytutem Ekspertyz

Sądowych im. prof. Jana Sehna w

Krakowie oraz z zainteresowanymi

organizacjami pozarządowymi

Akademia Wymiaru Sprawiedliwości we

współpracy z Ministerstwem

Sprawiedliwości, Instytutem Wymiaru

Sprawiedliwości, Krajową Szkołą

Sądownictwa i Prokuratury

2026 r.

2025 r.

Liczba osób uczestniczących w różnych

formach wsparcia psychologicznego.

2.2.5

Inwentaryzacja

i

zaewidencjonowanie

istniejących materiałów edukacyjnych/dydaktycznych

dla funkcjonariuszy Policji, sędziów, prokuratorów,

kuratorów,

biegłych

dotyczących

metodyki

23. prowadzenia przez nich czynności z małoletnimi

pokrzywdzonymi przestępstwami i nieletnimi

sprawcami czynów karalnych przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności oraz umieszczenie

materiałów na stronie internetowej realizatorów

działania

2.2.6. Opracowanie przeznaczonych dla sędziów

i prokuratorów

–

metodyki

wysłuchania

małoletniego

w postępowaniu cywilnym i opiekuńczym;

– metodyki przesłuchiwania nieletniego (na potrzeby

postępowania na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca

2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, Dz. U.

24.

poz. 1700, z późn. zm.);

– metodyki przesłuchania oskarżonego, który nie

ukończył 18 lat;

–

metodyki

przesłuchania

małoletniego

pokrzywdzonego i świadka w procesie karnym, z

uwzględnieniem metodyki przesłuchania osób poniżej

18 lat ze złożonymi potrzebami komunikacyjnymi

oraz cudzoziemców

II

Etap

II

półrocze

2024 r.

Ustalenie zasad uzyskiwania dostępu do

wsparcia psychologicznego i

zapewnienie punktów dostępności.

Prokurator Krajowy, Instytut Ekspertyz

Medycznych w Łodzi w ramach

podlegających im grup zawodowych

2.2.4. Wsparcie psychologiczne dla prokuratorów

prowadzących postępowania o czyny zabronione

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich oraz biegłych uczestniczących w

22. takich postępowaniach

I Etap – I półrocze

2024 r.

z Komend Wojewódzkich Policji oraz

z oddziałów Straży Granicznej.

Wojewódzkich Policji oraz z oddziałów Straży

Granicznej

Ministerstwo Zdrowia

II

Etap

2025 r.

2025 r.

2026 r.

2025 r.

I Etap 2025 r.

2026 r.

 ϴ

Liczba osób, które skorzystały ze

wskazanych informacji.

Liczba placówek resocjalizacyjnych,

w których są realizowane programy

terapeutyczne lub udzielane świadczenia.

Liczba jednostek penitencjarnych,

w których są realizowane programy

terapeutyczne lub udzielane świadczenia

medyczne wskazanym osobom.

Liczba jednostek oraz ośrodków ochrony

zdrowia, w których są realizowane

programy terapeutyczne lub udzielane

świadczenia medyczne wskazanym

osobom.

Liczba osób, które podjęły i ukończyły

studia podyplomowe.

Otwarcie kierunku w ramach studiów

podyplomowych; liczba uczelni

posiadających studia podyplomowe z

zakresu prawnych aspektów opiniowania

oraz uczestnictwa w czynnościach

procesowych z udziałem małoletnich.

Wytyczne dotyczących standardów

opiniowania przez biegłych z danej

dziedziny (liczba wytycznych).

– 107 –



2.3.2. Przygotowanie informacji o programach

terapeutycznych oraz świadczeniach medycznych w

publicznym systemie ochrony zdrowia dla osób z

28.

zaburzeniami preferencji seksualnych lub osób, które

popełniły czyny zabronione / czyny karalne przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletnich

Ministerstwo Zdrowia, Centralny Zarząd

Służby Więziennej we współpracy z

Ministerstwem Sprawiedliwości

Akademia Wymiaru Sprawiedliwości, inne

zainteresowane jednostki naukowe,

oświatowe

Ministerstwo Sprawiedliwości we

współpracy z Instytutem Wymiaru

Sprawiedliwości, Instytutem im. prof. dra

Jana Sehna w Krakowie, Akademią

Wymiaru Sprawiedliwości, Instytutem

Ekspertyz Medycznych w Łodzi

Monitor Polski

27.

2.3.1. Zapewnienie dostępu do programów

terapeutycznych oraz świadczeń medycznych osobom

z zaburzeniami preferencji seksualnych lub osobom,

które popełniły czyny zabronione / czyny karalne

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich

2.2.7. Opracowanie wytycznych dotyczących

standardów opiniowania przez biegłych z zakresu

psychologii, informatyki, antropologii/antroposkopii,

25.

ginekologii, seksuologii, psychiatrii uczestniczących

w postępowaniach dotyczących popełnienia czynu

zabronionego / czynu karalnego przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

2.2.8. Otwarcie odpłatnych studiów podyplomowych

dla

specjalistów

z

zakresu

informatyki,

antropologii/antroposkopii, seksuologii, psychologii

sądowej, psychiatrii oraz ginekologii z zakresu

26. prawnych aspektów opiniowania oraz uczestnictwa w

czynnościach procesowych z udziałem małoletnich

Ministerstwo Sprawiedliwości we

współpracy z Instytutem Ekspertyz

Sądowych im. prof. Jana Sehna w

Krakowie, Instytutem Ekspertyz

Medycznych w Łodzi, Instytutem

Wymiaru Sprawiedliwości, Akademią

Wymiaru Sprawiedliwości

2025 r.

2026 r.

2025 r.

2024 r.

 ϵ

Liczba wytycznych dotyczących

opiniowania we wskazanym zakresie.

Liczba osób ubiegających się o udział w

programie terapeutycznym lub dostęp do

świadczenia medycznego; liczba

podmiotów realizujących programy

oddziaływań terapeutycznych lub

udzielających świadczeń medycznych

osobom z zaburzeniami preferencji

seksualnych, które dopuściły się czynów

zabronionych / czynów karalnych

przeciwko wolności seksualnej i

obyczajności na szkodę małoletnich;

liczba osób, które skorzystały z

programów oddziaływań

terapeutycznych lub świadczeń

medycznych dla osób z zaburzeniami

preferencji seksualnych, które dopuściły

się czynów zabronionych / czynów

karalnych przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich.

– 108 –



2.3.4. Opracowanie wytycznych dotyczących

opiniowania w sprawach o czyny zabronione / czyny

karalne przeciwko wolności seksualnej na szkodę

małoletnich, w których jest konieczne powołanie

biegłych z zakresu różnych specjalności

Ministerstwo Zdrowia

Monitor Polski

30.

29.

2.3.3. Ewaluacja zapotrzebowania, dostępności i

korzystania z programów terapeutycznych oraz

świadczeń medycznych przez osoby z zaburzeniami

preferencji seksualnych oraz osoby, które popełniły

czyny zabronione / czyny karalne przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

Ministerstwo Zdrowia, Centralny Zarząd

Służby Więziennej

Ministerstwo Sprawiedliwości we

współpracy z sądami powszechnymi,

Centralnym Zarządem Służby Więziennej

2026 r.

2025 r.

2024 r.

2026 r.

2025 r.

2024 r.

2026 r.

2025 r.

2024 r.

 ϭϬ

Liczba zawartych porozumień.

Liczba nieletnich sprawców czynów

karalnych, którzy po ukończeniu

programu terapeutycznego ponownie

popełnili czyn karalny albo czyn

zabroniony przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletniego.

Liczba osób skazanych za czyny

przeciwko wolności seksualnej i

obyczajności na szkodę małoletnich,

które po ukończeniu programu

terapeutycznego ponownie popełniły

czyn zabroniony przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletniego.

Liczba oskarżonych / skazanych /

nieletnich, co do których sporządzono

opinię na okoliczność oceny stopnia

prawdopodobieństwa ponownego

popełnienia czynu zabronionego

przeciwko wolności seksualnej i

obyczajności na szkodę małoletnich.

Liczba sprawców / nieletnich, wobec

których zdiagnozowano potrzebę objęcia

terapią.

– 109 –



2.3.7. Zachęcanie do zawierania porozumień między

jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej oraz

33. podmiotami leczniczymi w zakresie diagnozowania /

zapewniania oddziaływań terapeutycznych dla osób,

które dopuściły się czynów zabronionych przeciwko

2.3.6. Monitorowanie przypadków recydywy wśród

osób, które dopuściły się czynów zabronionych /

czynów karalnych przeciwko wolności seksualnej i

obyczajności na szkodę małoletnich, po ukończeniu

odziaływań terapeutycznych

Prokuratury, sądy, Centralny Zarząd

Służby Więziennej

Monitor Polski

32.

31.

2.3.5.

Dokonywanie

oceny

stopnia

prawdopodobieństwa ponownego popełnienia czynu

zabronionego przez osoby, które popełniły czyn

zabroniony / czyn karalny przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

Ministerstwo Sprawiedliwości, Policja,

Ministerstwo Rodziny i Polityki

Społecznej, Komendant właściwego

oddziału Straży Granicznej, przedstawiciel

wydziałów oświaty z danej gminy,

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa

Narodowego we współpracy z

zainteresowanymi organizacjami

pozarządowymi i zainteresowanymi

jednostkami ochrony zdrowia. Podmiot

wspierający – Państwowa Komisja do

spraw przeciwdziałania wykorzystywaniu

seksualnemu małoletnich poniżej lat 15

Policja

2026 r.

2025 r.

2024 r.

2025 r.

II Etap

2025–2026 r.

I Etap 2025 r.

 ϭϭ

Liczba i rodzaj podjętych działań we

wskazanym zakresie.

Liczba koordynatorów posiadających

dostęp do bazy Interpolu (ICSE).

Propozycje zmian legislacyjnych,

zgodnie z wynikami analiz prawnych.

Opracowanie koncepcji funkcjonowania

bazy, zgodnie z wynikami opinii

prawnych.

Ocena aktualności / przydatności

opracowanych dobrych praktyk.

II Etap 2026 r.

Kancelaria Prezesa Rady Ministrów,

Ministerstwo Cyfryzacji, NASK –

PIB/Dyżurnet.pl, Policja we współpracy z

Ministerstwem Sprawiedliwości

Opracowanie dobrych praktyk.

I Etap – I półrocze

2025 r.

Policja, NASK – PIB/Dyżurnet.pl

Liczba przeszkolonych osób z kadry

zakładów dla nieletnich.

2024–2025

Ministerstwo Sprawiedliwości, zakłady dla

nieletnich we współpracy z

zainteresowanymi organizacjami

pozarządowymi

Monitor Polski

– 110 –



2.4.3. Zapewnienie dostępu do bazy Interpolu (ICSE)

koordynatorom KWP/KSP, policjantom służb

37. kryminalnej oraz zwalczania cyberprzestępczości z

Komendy Głównej Policji prowadzącym czynności w

sprawach o czyny zabronione przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

3.1.1. Działania na rzecz wzmacniania współpracy

między przedstawicielami poszczególnych służb

kuratorów sądowych, Policji, Straży Granicznej,

jednostek organizacyjnych pomocy społecznej,

przedstawicieli kuratoriów oświaty, centrum edukacji

artystycznej i zainteresowanych jednostek ochrony

38.

zdrowia, działających na obszarze właściwości sądu

rejonowego w celu zapewnienia spójności działań

służb oraz podniesienia skuteczności niesionej

pomocy

36.

2.4.2. Przygotowanie do wdrożenia krajowej bazy

materiałów przedstawiających wykorzystywanie

seksualne dzieci

wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletnich

2.3.8. Organizacja szkoleń dla kadr zakładów dla

nieletnich

34.

– zespołów psychologiczno-pedagogicznych,

– pracowników pedagogicznych,

– pracowników niepedagogicznych

2.4.1. Opracowanie dobrych praktyk w obszarze

klasyfikacji

materiałów

przedstawiających

35.

wykorzystywanie seksualne małoletnich

2026 r.

2026 r.

2025 r.

I Etap 2024 r.

II

Etap

I Etap 2024 r.

III

Etap

 ϭϮ

Opracowanie standardów miejsc /

punktów pomocy / wsparcia dla

małoletnich pokrzywdzonych

przestępstwami przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności.

Liczba utworzonych wykazów. Liczba

miejsc publikacji w danym powiecie.

Koncepcja wykazu.

Liczba małoletnich pokrzywdzonych

czynem zabronionym przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności, które

zostały umieszczone w miejscach pieczy

dostosowanych do ich potrzeb.

II Etap 2025 r.

2025 r.

Liczba miejsc dostosowanych do potrzeb

małoletnich pokrzywdzonych czynem

zabronionym przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności.

I Etap 2024 r.

Wytyczne dotyczące organizacji pracy.

Opracowanie koncepcji lokalizacji

i profilu miejsc pieczy zastępczej

dostosowanych do potrzeb małoletnich

pokrzywdzonych czynem zabronionym

przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności.

2024 r.

– 111 –



3.1.5. Opracowanie wykazu spełniających ustalone

standardy miejsc/punktów specjalistycznej pomocy

42. psychologicznej,

terapeutycznej,

udzielających

wsparcia materialnego, prawnego małoletnim

pokrzywdzonym czynami zabronionymi / czynami

Ministerstwo Sprawiedliwości (w tym

Fundusz Sprawiedliwości), sądy, ośrodki

pomocy społecznej, Policja, Komendant

właściwego oddziału Straży Granicznej,

przedstawiciel właściwego kuratora

oświaty, powszechne jednostki

organizacyjne prokuratury, zainteresowane

jednostki samorządu terytorialnego

Biuro Rzecznika Praw Dziecka we

współpracy z Ministerstwem

Sprawiedliwości (w tym Fundusz

Sprawiedliwości), Ministerstwem

Zdrowia, Ministerstwem Rodziny

Ministerstwo Rodziny i Polityki

Społecznej

Ministerstwo Rodziny i Polityki

Społecznej, Ministerstwo Sprawiedliwości

Monitor Polski

3.1.4. Stworzenie lokalnego wykazu służb socjalnych,

pedagogów

szkolnych,

dzielnicowych,

przedstawicieli Straży Granicznej, kuratorów

41. sądowych, ośrodków Funduszu Sprawiedliwości,

organizacji pozarządowych i opublikowanie go na

stronach Powiatowych Centrów Pomocy Rodzinie,

prokuratur, sądów oraz ich bieżąca aktualizacja

40.

3.1.3. Przygotowanie miejsc pieczy zastępczej

dostosowanych

do

potrzeb

małoletnich

pokrzywdzonych czynem zabronionym / czynem

karalnym przeciwko wolności seksualnej i

obyczajności w celu zapewnienia im właściwej

ochrony i opieki

3.1.2. Opracowanie wytycznych dla ośrodków

pomocy społecznej dotyczących organizacji pracy na

39. potrzeby zastosowania procedury określonej w art.

12a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu

przemocy domowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1249, z

późn. zm.)

2025 r.

2026 r.

2025 r.

2026 r.

 ϭϯ

Liczba i rodzaj działań na rzecz

upowszechnienia informacji o punktach /

miejscach świadczących pomoc

i wsparcie dla małoletnich.

Liczba podmiotów / instytucji

pomocowych, których dane umieszczono

na platformie.

– 112 –



NASK – PIB we współpracy z

Ministerstwem Sprawiedliwości (w tym

Fundusz Sprawiedliwości), Ministerstwem

Edukacji i Nauki, Ministerstwem Zdrowia,

Ministerstwem Rodziny i Polityki

Społecznej, Policją, Komendą Główną

Straży Granicznej, Państwową Komisją do

spraw przeciwdziałania wykorzystywaniu

seksualnemu małoletnich poniżej lat 15,

zainteresowanymi jednostkami samorządu

terytorialnego na szczeblu gminy,

Rzecznikiem Praw Dziecka,

zainteresowanymi organizacjami

pozarządowymi

NASK – PIB, Rzecznik Praw Dziecka,

Ministerstwo Edukacji i Nauki,

Ministerstwo Sprawiedliwości (w tym

Fundusz Sprawiedliwości), Ministerstwo

Zdrowia, Ministerstwo Rodziny i Polityki

Społecznej, Policja, Komenda Główna

Straży Granicznej, Państwowa Komisja do

3.1.6. Umieszczenie informacji z pkt 3.1.4. i 3.1.5. na

platformie

https://www.116sos.pl/wyszukiwarka_osrodkow.

II

Etap

2025 r.

Liczba punktów pomocy i rodzaj

oferowanej pomocy spełniających

ustalone standardy; liczba osób, które

skorzystały z różnych form pomocy w

punktach; koszt świadczeń udzielonych

osobom pokrzywdzonym przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich.

Monitor Polski

3.1.7. Upowszechnianie informacji o punktach /

miejscach świadczących specjalistyczną pomoc i

udzielających wsparcia małoletnim pokrzywdzonym

44.

czynami zabronionymi / czynami karalnymi

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności oraz

rodzaju świadczonej pomocy / wsparcia

43.

i Polityki Społecznej, zainteresowanymi

podmiotami/instytucjami/organizacjami

pozarządowymi

karalnymi przeciwko wolności seksualnej i

obyczajności, z oznaczeniem miejsc / punktów

przygotowanych na przyjęcie małoletnich z

problemami komunikacyjnymi

Ministerstwo Sprawiedliwości we

współpracy z innymi ministerstwami,

Instytutem Wymiaru Sprawiedliwości,

Akademią Wymiaru Sprawiedliwości,

Państwową Komisją do spraw

przeciwdziałania wykorzystywaniu

seksualnemu małoletnich poniżej lat 15,

zainteresowanymi organizacjami

pozarządowymi.

3.1.10. Organizowanie konferencji poświęconych

problematyce przeciwdziałania czynom zabronionym

/ czynom karalnym przeciwko wolności seksualnej i

obyczajności na szkodę małoletnich

II

Etap

2026 r.

2025 r.

2024 r.

2023 r.

2026 r.

2025 r.

2024 r.

I Etap 2024 r.

 ϭϰ

Liczba zorganizowanych konferencji;

liczba osób uczestniczących

w konferencjach.

Liczba małoletnich skierowanych

z Infolinii do ośrodków Funduszu

Sprawiedliwości.

Liczba zawartych porozumień.

Liczba i rodzaj działań na rzecz

upowszechnienia informacji o numerze

116 123.

– 113 –



Ministerstwo Sprawiedliwości (Fundusz

Sprawiedliwości), inne zainteresowane

instytucje i organizacje

3.1.9. Opracowanie zasad współpracy między

instytucjami i organizacjami, w tym prowadzącymi

Infolinię, a ośrodkami działającymi w ramach

Funduszu Sprawiedliwości w celu ułatwienia osobom

46. małoletnim skorzystania ze wsparcia prawnego,

psychologicznego lub materialnego

2026 r.

2025 r.

2024 r.

2026 r.

Monitor Polski

47.

NASK – PIB/Dyżurnet.pl, podmiot

wspierający – Państwowa Komisja do

spraw przeciwdziałania wykorzystywaniu

seksualnemu małoletnich poniżej lat 15

3.1.8. Upowszechnienie informacji o działaniu

i możliwości uzyskania wsparcia za pośrednictwem

45.

numeru 116 123

spraw przeciwdziałania wykorzystywaniu

seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 we

współpracy z zainteresowanymi

jednostkami samorządu terytorialnego na

szczeblu gminy, Młodzieżową Radą

Sprawiedliwości, zainteresowanymi

organizacjami pozarządowymi

Ministerstwo Sprawiedliwości (w tym

Fundusz Sprawiedliwości), Ministerstwo

Rodziny i Polityki Społecznej,

zainteresowane jednostki samorządu

terytorialnego na szczeblu gminy i powiatu

we współpracy z zainteresowanymi

organizacjami pozarządowymi

3.2.4. Organizacja szkoleń dla asystentów rodziny,

rodzin zastępczych, prowadzących rodzinne domy

dziecka oraz pracowników zatrudnionych w

jednostkach organizacyjnych systemu wspierania

rodziny, pieczy zastępczej i adopcji, o których mowa

51. w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu

rodziny i systemie pieczy zastępczej, pracowników

ośrodków Funduszu Sprawiedliwości z zakresu

czynników ryzyka skrzywdzenia czynem przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności oraz komunikacji i

postępowania z małoletnimi pokrzywdzonymi tego

rodzaju czynami

2026 r.

2025 r.

2026 r.

2025 r.

II

Etap

2026 r.

2025 r.

I Etap – I półrocze

2024 r.

2026 r.

2025 r.

2024 r.

II Etap

I Etap 2024 r.

II

Etap

2024 r.

I Etap – I półrocze

2024 r.

 ϭϱ

Liczba szkoleń, liczba przeszkolonych

osób.

Koncepcja szkoleń – wypracowanie

porozumień międzyinstytucjonalnych,

zasad naboru, liczby uczestników.

Rodzaj i liczba działań wspierających.

Liczba szkoleń. Liczba uczestników

szkoleń.

Zasady organizacji szkoleń i programów

szkoleń, przygotowanie szkoleń

i materiałów do szkoleń.

Liczba placówek, instytucji, które

wdrożyły standardy.

Opracowanie zaleceń w zakresie

standardów dla placówek określonego

rodzaju.

Monitor Polski

– 114 –



Ministerstwo Zdrowia we współpracy z

zainteresowanymi organizacjami

pozarządowymi

3.2.3. Wsparcie kadr systemu ochrony zdrowia z

zakresu komunikacji i postępowania z małoletnimi

50. pokrzywdzonymi czynami przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności

3.2.2. Organizacja szkoleń kaskadowych dla

nauczycieli / pedagogów z zakresu profilaktyki

wykorzystania seksualnego, rozpoznawania objawów

49. wykorzystania seksualnego i postępowania w

przypadku podejrzenia / ujawnienia czynu przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności popełnionego na

szkodę małoletniego ucznia

Ministerstwo Sprawiedliwości we

współpracy z Ministerstwem Zdrowia,

Ministerstwem Rodziny i Polityki

Społecznej, Ministerstwem Sportu i

Turystyki, Ministerstwem Edukacji i

Nauki, Państwową Komisją do spraw

przeciwdziałania wykorzystywaniu

seksualnemu małoletnich poniżej lat 15,

zainteresowanymi organizacjami

pozarządowymi

Ośrodek Rozwoju Edukacji we współpracy

z zainteresowanymi organizacjami

pozarządowymi

3.2.1. Opracowanie zaleceń co do standardów ochrony

małoletnich dla każdej placówki oświatowej,

opiekuńczej,

wychowawczej,

resocjalizacyjnej,

religijnej, artystycznej, medycznej, rekreacyjnej,

48. sportowej lub związanej z rozwijaniem zainteresowań

przez małoletnich, do której uczęszczają lub w których

przebywają małoletni, oraz innych miejsc, gdzie są

prowadzone zajęcia grupowe lub jest organizowana

działalność tego rodzaju dla małoletnich

Ministerstwo Sprawiedliwości wspólnie

z Ministerstwem Edukacji i Nauki we

współpracy z Ośrodkiem Rozwoju

Edukacji, NASK – PIB, Młodzieżową

Radą Sprawiedliwości, zainteresowanymi

organizacjami pozarządowymi

4.1.1.

Zaewidencjonowanie

dostępnych,

interdyscyplinarnych materiałów informacyjnych

dotyczących zjawiska przestępczości przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

56. małoletnich, w tym w cyberprzestrzeni, dla

małoletnich oraz opiekunów/rodziców (broszury,

wideo) oraz przedstawienie propozycji opracowania

nowych

materiałów,

przeznaczonych

do

udostępnienia i wykorzystania w szkołach i

placówkach

Liczba osób, które ukończyły

szkolenia/warsztaty.

2026 r.

Liczba zaakceptowanych propozycji

opracowania nowych materiałów.

III Etap 2025 r.

 ϭϲ

Liczba materiałów w ewidencji.

II Etap 2024 r.

Liczba przyjętych zawiadomień

o popełnieniu przestępstwa.

Liczba podjętych działań.

Liczba i rodzaj raportów.

Liczba przeszkolonych osób.

Zaewidencjonowanie materiałów.

2026 r.

2025 r.

2024 r.

2023 r.

2025 r.

2023 r.

2026 r.

2025 r.

2024 r.

Liczba szkoleń/warsztatów.

Liczba szkoleń/warsztatów.

2025 r.

2024 r.

Koncepcja szkoleń – wypracowanie

porozumienia, zasad naboru, liczby

uczestników.

I Etap 2024 r.

II

Etap

I Etap – I półrocze

2024 r.

– 115 –



Rzecznik Praw Dziecka, zainteresowane

organizacje pozarządowe

Państwowa Komisja do spraw

przeciwdziałania wykorzystywaniu

seksualnemu małoletnich poniżej lat 15

Instytut Wymiaru Sprawiedliwości

Krajowa Szkoła Sądownictwa

i Prokuratury

Ministerstwo Sprawiedliwości (w tym

Fundusz Sprawiedliwości), prezesi sądów

rejonowych, Policja, zainteresowane

jednostki samorządu terytorialnego na

szczeblu gminy i powiatu, zainteresowane

organizacje pozarządowe

Monitor Polski

3.4.1. Zwiększenie świadomości małoletnich o

telefonach zaufania dla dzieci oraz możliwych

55. formach komunikacji

3.2.5. Organizacja interdyscyplinarnych szkoleń lub

warsztatów tematycznych dla służb socjalnych,

funkcjonariuszy Policji, kuratorów oraz osób

pierwszego kontaktu z Sieci Pomocy Osobom

52.

Pokrzywdzonym Przestępstwem w celu poprawy

komunikacji, a także podnoszenia kompetencji w

zakresie podejmowania interwencji i pracy z

małoletnim skrzywdzonym czynem zabronionym

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności

3.3.1. Podnoszenie kompetencji sędziów orzekających

w sprawach karnych i cywilnych z zakresu

53. dochodzenia roszczeń w postępowaniu sądowym

związanych z popełnieniem czynu zabronionego

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletniego

3.3.2. Badanie jakościowe i ilościowe akt spraw

karnych i cywilnych dotyczące zasądzanych

54. świadczeń o charakterze kompensacyjnym oraz

wykonywania orzeczeń

2026 r.

2025 r.

I Etap 2024 r.

II

Etap

 ϭϳ

Opracowanie regulacji określających

zasady etyczne.

Liczba i rodzaj działań informacyjnych.

Program działań informacyjnych.

Liczba osób uczestniczących w zajęciach

profilaktycznych.

2026 r.

I Etap 2024 r.

II

Etap

Liczba szkół i placówek, w których

prowadzono tego rodzaju zajęcia

profilaktyczne.

Koncepcja zajęć – wypracowanie

porozumienia z wybranymi

jednostkami/instytucjami zaproszonymi

na zajęcia, opracowanie programu zajęć

w sposób dostosowany do wieku

uczniów.

Liczba udostępnionych materiałów.

Liczba miejsc udostępnienia.

Liczba opracowanych materiałów z

dostosowaniem treści i metod do

odbiorcy.

2025 r.

I Etap 2024 r.

2026 r.

2025 r.

2026 r.

2025 r.

– 116 –



61. 4.1.6. Opracowanie przez polskie związki sportowe

regulacji

określających

zasady

etyczne

Ministerstwo Edukacji i Nauki we

współpracy z NASK – PIB, Ośrodkiem

Rozwoju Edukacji, Młodzieżową Radą

Sprawiedliwości, zainteresowanymi

organizacjami pozarządowymi

Ministerstwo Sprawiedliwości, NASK –

PIB, Ośrodek Rozwoju Edukacji we

współpracy z Ministerstwem Rodziny i

Polityki Społecznej, Młodzieżową Radą

Sprawiedliwości, zainteresowanymi

organizacjami pozarządowymi

Ministerstwo Edukacji i Nauki wspólnie z

Ministerstwem Sprawiedliwości we

współpracy z Ministerstwem Rodziny i

Polityki Społecznej, NASK – PIB,

Ośrodkiem Rozwoju Edukacji

Dyrektorzy szkół i placówek we

współpracy z Ministerstwem Rodziny i

Polityki Społecznej, Ministerstwem

Sprawiedliwości, Ośrodkiem Rozwoju

Edukacji, NASK – PIB, Policją, sądami,

Prokuraturą, zainteresowanymi

organizacjami pozarządowymi

Monitor Polski

4.1.5. Przygotowanie i prowadzenie działań

informacyjnych na temat zjawiska występowania

czynów zabronionych przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich z udziałem

Polskiego Centrum Programu Safer Internet oraz

podnoszenie poziomu wrażliwości i świadomości

60.

społecznej na to zjawisko

4.1.4. Przeprowadzanie w szkołach i placówkach zajęć

profilaktycznych

poświęconych

zagrożeniom

czynami zabronionymi / czynami karalnymi

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, w tym

w Internecie, oraz zagadnieniom odpowiedzialności

59. prawnej nieletnich z wykorzystaniem dostępnych

materiałów lub przy udziale przedstawicieli

Dyżurnet.pl, Policji, zaproszonych sędziów i

prokuratorów

4.1.2. Opracowanie na bazie uwzględnionych

rekomendacji z zadania 4.1.1. materiałów

57. informacyjnych dotyczących zjawiska przestępczości

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich, w tym w cyberprzestrzeni, dla

małoletnich oraz opiekunów/rodziców

4.1.3. Udostępnienie i upowszechnienie materiałów z

pkt 4.1.1. i 4.1.2.

58.

II Etap 2026 r.

 ϭϴ

Liczba i charakter prac na rzecz

uruchomienia dedykowanej telefonicznej

linii pomocowo-informacyjnej

dotyczącej obszaru przeciwdziałania

przestępczości przeciwko wolności

Raport/diagnoza kompetencji.

Liczba skonsultowanych projektów

aktów prawnych.

Liczba skonsultowanych działań

edukacyjnych.

Opracowane procedury postępowania.

Liczba Związków, które wdrożyły

regulacje określające zasady etyczne.

I Etap 2025 r.

2023 r.

2026 r.

2025 r.

2024 r.

2023 r.

2026 r.

2025 r.

2024 r.

2023 r.

2024 r.

2026 r.

2025 r.

Opracowanie koncepcji funkcjonowania

linii telefonicznej, zgodnie z wynikami

analiz prawnych, określenie kompetencji

ekspertów – konsultantów.

II

Etap

– 117 –



Ministerstwo Zdrowia we współpracy z

Ministerstwem Sprawiedliwości i wsparciu

technicznym NASK – PIB

Instytut Wymiaru Sprawiedliwości

Ministerstwo Sprawiedliwości, Instytut

Wymiaru Sprawiedliwości we współpracy

z Młodzieżową Radą Sprawiedliwości

Ministerstwo Sprawiedliwości, Instytut

Wymiaru Sprawiedliwości we współpracy

z Ośrodkiem Rozwoju Edukacji

Dyżurnet.pl, Policja we współpracy z

zainteresowanymi dostawcami produktów

i usług internetowych

Ministerstwo Sportu i Turystyki we

współpracy z Polskimi Związkami

Sportowymi

Monitor Polski

4.4.1 Diagnoza kompetencji kadr profesjonalistów

65. podejmujących i mogących podejmować interwencje

psychologiczne wobec skazanych za przestępstwa

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności

4.4.2. Prace analityczne w kierunku ustalenia zakresu

działania oraz trybu wdrożenia dedykowanej

telefonicznej

linii

pomocowo-informacyjnej

dotyczącej obszaru przeciwdziałania przestępczości

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

66.

szkodę małoletnich

64.

4.3.2. Prowadzenie konsultacji z dziećmi i młodzieżą

w zakresie planowanych zmian aktów prawnych

4.2.1. Opracowanie procedur postępowania dla

sytuacji po ujawnieniu lub otrzymaniu zgłoszenia o

62.

wykorzystaniu lub treściach przedstawiających

wykorzystywanie

seksualne

małoletniego

zamieszczanych w cyberprzestrzeni

4.3.1. Prowadzenie konsultacji z dziećmi i młodzieżą

w zakresie planowanych działań edukacyjnych i ich

63. aktywny udział w tych działaniach

uwzględniających specyfikę danego sportu oraz

monitorowanie ich wdrażania

II

Etap

2023 r.

2026 r.

2025 r.

2024 r.

2026 r.

2026 r.

2025 r.

2024 r.

2025 r.

2026 r.

2024 r.

2026 r.

2025 r.

I Etap 2024 r.

2024 r.

 ϭϵ

Liczba podjętych inicjatyw.

Liczba inicjatyw (dyskusji, kampanii)

oraz ich zasięg.

Zakres i charakter opracowanych

rozwiązań.

Liczba etatów psychologów.

Liczba etatów terapeutów.

Liczba miejsc w oddziałach

terapeutycznych.

Liczba wyświetleń materiałów

informacyjnych.

Liczba opracowanych i umieszczonych

na stronie Ministerstwa Zdrowia

materiałów informacyjnych.

Wykaz ośrodków wraz z danymi

adresowymi i kontaktowymi.

– 118 –



NASK – PIB/Dyżurnet.pl, Ministerstwo

Sprawiedliwości, Państwowa Komisja do

Zainteresowane podmioty z sektora

gospodarki i usług, Młodzieżowa Rada

Sprawiedliwości we współpracy

z zainteresowanymi organizacjami

pozarządowymi.

Kancelaria Prezesa Rady Ministrów,

Ministerstwo Cyfryzacji, NASK – PIB,

Policja, Ministerstwo Sprawiedliwości we

współpracy z Ministerstwem Rodziny

i Polityki Społecznej

Centralny Zarząd Służby Więziennej,

Ministerstwo Sprawiedliwości

Centralny Zarząd Służby Więziennej

Ministerstwo Zdrowia

Ministerstwo Zdrowia

Monitor Polski

5.1.1. Opracowanie rozwiązań legislacyjnych lub

pozalegislacyjnych, służących przeciwdziałaniu

niewłaściwemu wykorzystywaniu produktów i usług

71.

społeczeństwa informacyjnego do podejmowania

zachowań stanowiących czyny zabronione przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletnich

5.2.1. Podnoszenie świadomości pracowników /

podmiotów z obszaru sektora gospodarki i usług na

72. temat zjawiska przestępczości przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich, jego

skali, procedury reagowania i powiadamiania o

zagrożeniu

6.1.1. Organizacja dyskusji na temat zjawiska

przestępczości przeciwko wolności seksualnej i

69.

4.4.5. Powiększenie bazy lokalowej w zakładach

karnych na potrzeby utworzenia nowych oddziałów

terapeutycznych

4.4.6. Zwiększenie liczby etatów dla terapeutów

70. i psychologów w zakładach karnych

4.4.3. Stworzenie wykazu ośrodków udzielających

67. świadczeń specjalistycznych z zakresu psychiatrii i

seksuologii oraz jego udostępnienie na stronie

Ministerstwa Zdrowia

4.4.4. Opracowanie materiałów informacyjnych na

temat problematyki zaburzeń preferencji seksualnych,

działań prewencyjnych skierowanych do osób z takimi

68. zaburzeniami, a następnie zapewnienie ich

dostępności na stronach Ministerstwa Zdrowia oraz

wyspecjalizowanych, zainteresowanych instytucji

seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletnich.

NASK – PIB/Dyżurnet.pl, Rada Etyki

Mediów, zainteresowane instytucje

i podmioty, których celem jest

zapewnienie etycznego przekazu

medialnego, we współpracy

z zainteresowanymi organizacjami

pozarządowymi

6.2.2

Organizacja

szkoleń/webinariów

dla

dziennikarzy na temat przestępczości przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

74.

małoletnich, unikania działań powodujących wtórną

wiktymizację małoletnich, poszanowania ich

prywatności

2026 r.

2025 r.

2024 r.

2026 r.

2025 r.

2024 r.

 ϮϬ

Liczba zrealizowanych działań

szkoleniowych, liczba przeszkolonych

osób.

Monitor Polski

– 119 –



spraw przeciwdziałania wykorzystywaniu

seksualnemu małoletnich poniżej lat 15,

Rada Etyki Mediów we współpracy z

zainteresowanymi organizacjami

pozarządowymi

obyczajności na szkodę małoletnich, opracowanie

wytycznych dla mediów z zakresu przedstawiania

73. problematyki wykorzystania seksualnego małoletnich

oraz upowszechnianie terminologii wrażliwej na

osobę skrzywdzoną i szanującą jej godność.

4.



1.

Ministerstwo Sprawiedliwości, Centralny

Zarząd Służby Więziennej

Instytut Wymiaru Sprawiedliwości,

Instytut Ekspertyz Sądowych im. prof. dra

J. Sehna w Krakowie we współpracy z

Ministerstwem Sprawiedliwości,

NASK – PIB/Dyżurnet.pl

Ministerstwo Sprawiedliwości, Instytut

Wymiaru Sprawiedliwości, Instytut

Ekspertyz Sądowych im. prof. dra J. Sehna

w Krakowie (w sprawach przekazywanych

do opiniowania) we współpracy z

Prokuraturą Krajową, NASK –

PIB/Dyżurnet.pl, Biurem Rzecznika Praw

Dziecka, zainteresowanymi organizacjami

pozarządowymi

1.1.3. Prowadzenie badań aktowych w celu

monitorowania występowania czynów zabronionych /

czynów karalnych przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich, w tym

w cyberprzestrzeni

1.1.4. Opracowanie sprawozdań, badań, w tym badań

społecznych, ekspertyz oraz analiz dotyczących

czynów zabronionych przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich, w tym

w cyberprzestrzeni

3.

Ministerstwo Sprawiedliwości we

współpracy z Policją, Komendą Główną

Straży Granicznej, Ministerstwem Rodziny

i Polityki Społecznej, Prokuraturą

Krajową, NASK – PIB/Dyżurnet.pl,

Biurem Rzecznika Praw Dziecka,

zainteresowanymi organizacjami

pozarządowymi

Organ/instytucja wykonująca

1.1.2. Gromadzenie danych statystycznych o liczbie

wydanych i wykonanych orzeczeń sądów

nakładających

obowiązek

uczestnictwa

w oddziaływaniach terapeutycznych na osoby skazane

za przestępstwa określone w art. 197–203 k.k.

1.1.1.

Kompleksowe

gromadzenie

danych

statystycznych dotyczących czynów zabronionych /

czynów karalnych przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich, w tym

w cyberprzestrzeni

2.

Nazwa działania

2024–2026 r.

2026 r.

II Etap

2024–2026 r.

I Etap 2023 r.,

Działanie

realizowane w

dwóch etapach

II Etap

2024–2026 r.

I Etap 2023 r.,

Działanie

realizowane w

dwóch etapach

4.

Termin realizacji

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

-

-

Potencjalne źródło

finansowania

6.

– 120 –

 ϭ

Całkowity koszt

100 000,00 zł (sto tysięcy

zł rocznie)

Całkowity koszt

30 000,00 zł (trzydzieści

tysięcy zł rocznie)

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem.

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem.

5.

Szacunkowe nakłady

finansowe

Monitor Polski

3.

2.

1.

Nr

§ 2. Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Prezes Rady Ministrów: M. Morawiecki

Załącznik nr 2: Harmonogram działań, określenie wykonawców i sposobu finansowania działań

9.



Policja

Policja

Policja

Policja

2.1.1. Przygotowanie programu oraz zasad

wewnętrznej organizacji pracy Policji w obszarze

zapobiegania i zwalczania czynów zabronionych /

czynów karalnych przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich

2.1.2. Powierzenie Koordynatorom Komendy

Wojewódzkiej Policji (KWP) / Komendy Stołecznej

Policji (KSP), policjantom służb kryminalnej

(zajmującymi się sprawami z zakresu handlu ludźmi)

oraz zwalczania cyberprzestępczości z Komendy

Głównej Policji uprawnień do prac przy

wykorzystaniu bazy ICSE (International Child Sexual

Exploitation database)

2.1.3.

Powierzenie

koordynatorom

z KWP/KSP/CBZC

– obowiązków konsultanta dla policjantów z jednostek

podległych

danej

Komendzie

Wojewódzkiej

w sprawach z zakresu czynów zabronionych

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności;

– uprawnień do współpracy z wyznaczonymi

koordynatorami

z

powszechnych

jednostek

Prokuratury

z

wyłączeniem

współpracy

merytorycznej w prowadzonych sprawach

2.1.4. Specjalizacja funkcjonariuszy – wyznaczenie w

Komendach

Miejskich

Policji,

Komendach

Powiatowych Policji oraz Komendach Wojewódzkich

Policji funkcjonariuszy do prowadzenia postępowań

2024–2026 r.

2024 r.

2025 r.

2024 r.

2023–2026 r.

-

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem – nie planuje

– 121 –

 Ϯ

-

-

-

-

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem – nie planuje

się dodatków dla

koordynatorów.

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem – nie planuje

się dodatków dla

obsługujących bazę ICSE.

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem.

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z pracami

legislacyjnymi.

Monitor Polski

8.

7.

6.

5.

Ministerstwo Sprawiedliwości,

Ministerstwo Sportu i Turystyki,

Ministerstwo Rodziny i Polityki

Społecznej, Kancelaria Prezesa Rady

Ministrów, Ministerstwo Cyfryzacji,

Państwowa Komisja do spraw

przeciwdziałania wykorzystywaniu

seksualnemu małoletnich poniżej lat 15,

Instytut Wymiaru Sprawiedliwości,

zainteresowane organizacje pozarządowe,

NASK – PIB

1.2.1. Prowadzenie prac legislacyjnych w celu

wzmocnienia ochrony małoletnich przed czynami

zabronionymi przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności

Działanie

realizowane w

dwóch etapach

2024–2026 r.

2024–2026 r.

2024 r.

 ϯ

Całkowity koszt

300 000,00 zł (trzysta

tysięcy zł)

Całkowity koszt

400 000,00 zł (czterysta

tysięcy zł)

Całkowity koszt

250 000,00 zł (dwieście

pięćdziesiąt tysięcy zł)

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem – nie planuje

się dodatków dla

koordynatorów.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

-

– 122 –



13.

Policja, Komenda Główna Straży

Granicznej, NASK – PIB/Dyżurnet.pl,

Krajowa Szkoła Sądownictwa

i Prokuratury

Policja

Policja

Komenda Główna Straży Granicznej

się dodatków dla

wyspecjalizowanych

funkcjonariuszy.

Monitor Polski

12.

11.

10.

2.1.5.

Koordynacja

prowadzonych

przez

funkcjonariuszy Straży Granicznej postępowań

o czyny zabronione dotyczące handlu ludźmi na

szkodę małoletniego, połączone z czynami

zabronionymi przeciwko wolności seksualnej i

obyczajności, przez powierzenie koordynatorom ds.

zwalczania i zapobiegania handlu ludźmi

– obowiązków konsultanta dla funkcjonariuszy

z jednostek podległych danemu oddziałowi Straży

Granicznej;

– uprawnień do współpracy z wyznaczonymi

koordynatorami

z

powszechnych

jednostek

Prokuratury

z

wyłączeniem

współpracy

merytorycznej w prowadzonych sprawach

2.1.6. Organizowanie szkoleń z języka angielskiego

dla policjantów ze służb kryminalnej (zajmujących się

sprawami z zakresu handlu ludźmi) oraz zwalczania

cyberprzestępczości z Komendy Głównej Policji,

koordynatorów z Komend Wojewódzkich Policji,

członków Zespołów do walki z Handlem Ludźmi

z KWP/KSP

2.1.7. Organizowanie szkoleń z zakresu identyfikacji

osoby pokrzywdzonej, uwidocznionej na materiałach

cyfrowych przedstawiających treści pornograficzne z

udziałem małoletnich dla policjantów służb

kryminalnej (zajmujących się sprawami z zakresu

handlu ludźmi) oraz zwalczania cyberprzestępczości z

Komendy Głównej Policji, koordynatorów z Komend

Wojewódzkich Policji, członków Zespołów do walki

z Handlem Ludźmi z KWP/KSP

2.1.8.

Organizowanie

interdyscyplinarnych,

międzyinstytucjonalnych szkoleń dla policjantów,

funkcjonariuszy Straży Granicznej, prokuratorów,

sędziów, pracowników NASK – PIB/Dyżurnet.pl,

z zakresu aspektów psychospołecznych zjawiska

przygotowawczych dot. czynów zabronionych

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich

Policja

II Etap – II

półrocze

2024–2026 r.

I Etap – I półrocze

2024 r.,

Działanie

realizowane w

dwóch etapach

II Etap – II

półrocze

2024–2026 r.

I Etap – I półrocze

2024 r.,

Działanie

realizowane w

dwóch etapach

II Etap – II

półrocze

2024–2026 r.

I Etap – I półrocze

2024 r.,

Działanie

realizowane w

dwóch etapach

 ϰ

Całkowity koszt

450 000,00 zł (czterysta

pięćdziesiąt tysięcy zł)

Całkowity koszt

300 000,00 zł (trzysta

tysięcy zł)

Całkowity koszt

300 000,00 zł (trzysta

tysięcy zł)

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

– 123 –



2.1.11. Zapewnienie wsparcia psychologicznego

funkcjonariuszom Policji prowadzącym postępowania

w sprawach o czyny zabronione przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

2.1.10. Superwizja dla funkcjonariuszy Policji oraz

Straży Granicznej, prowadzących postępowania

z zakresu czynów zabronionych przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

Krajowa Szkoła Sądownictwa i

Prokuratury we współpracy z Instytutem

im. prof. dra Jana Sehna w Krakowie,

Instytutem Ekspertyz Medycznych w

Łodzi, Instytutem Wymiaru

Sprawiedliwości, Akademią Wymiaru

Sprawiedliwości, NASK –

PIB/Dyżurnet.pl, Policją, Komendą

Główną Straży Granicznej,

zainteresowanymi organizacjami

pozarządowymi

Policja, Komenda Główna Straży

Granicznej

II Etap – II

półrocze

2024–2026 r.

I Etap – I półrocze

2024 r.,

Monitor Polski

16.

15.

14.

wykorzystywania seksualnego dzieci, w tym

w cyberprzestrzeni, oraz metodologii prowadzenia

postępowań w sprawach o czyny zabronione / czyny

karalne przeciwko wolności seksualnej i obyczajności

na szkodę małoletnich, komunikacji z małoletnimi,

w tym z niepełnosprawnościami

2.1.9. Organizowanie interdyscyplinarnych szkoleń

warsztatowych

dla

funkcjonariuszy

Policji,

funkcjonariuszy Straży Granicznej, prokuratorów,

sędziów, kuratorów sądowych, specjalistów z zakresu

psychologii, psychiatrii, seksuologii poświęconych

praktycznym aspektom zapobiegania i zwalczania

czynów zabronionych / czynów karalnych przeciwko

wolności seksualnej na szkodę małoletnich, w tym

w cyberprzestrzeni

Prokurator Krajowy

Prokurator Generalny we współpracy z

Prokuraturą Krajową

2024 r.

II Etap – II

półrocze

2024–2026 r.

I Etap – I półrocze

2024 r.,

Działanie

realizowane w

dwóch etapach

II Etap – II

półrocze

2024–2026 r.

I Etap – I półrocze

2024 r.,

Działanie

realizowane w

dwóch etapach

2026 r.

 ϱ

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem. Nie

przewiduje się dodatków

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem.

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem.

Dokładne koszty zostaną

przedstawione po ich

oszacowaniu na dalszym

etapie prac.

Dokładne koszty zostaną

przedstawione po ich

oszacowaniu na dalszym

etapie prac.

-

-

-

-

-

– 124 –



21.

2.2.3. Wyznaczenie w prokuraturach, w tym

w prokuraturach

okręgowych,

prokuratorów

koordynatorów ds. czynów zabronionych przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletnich oraz wypracowanie zasad i ram ich

2.2.2. Opracowanie i wydanie wytycznych

dotyczących metodologii prowadzenia postępowań

dotyczących czynów zabronionych przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletnich

w

powszechnych

jednostkach

organizacyjnych Prokuratury i ich aktualizacje

Prokurator Krajowy

Ministerstwo Cyfryzacji,

NASK – PIB/Dyżurnet.pl, Policja

2.1.13. Analiza prawnych i technologicznych

możliwości adaptacji i wdrożenia narzędzi / rozwiązań

technologicznych umożliwiających proaktywne

przeszukiwanie Internetu i ujawnianie treści

pornograficznych z udziałem małoletnich

2.2.1. Opracowanie systemu i zasad koordynacji w

Prokuraturze w zakresie: zbierania danych

statystycznych dotyczących czynów zabronionych

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich; przeprowadzanie analiz akt tej

kategorii postępowań, sporządzanie cyklicznych

sprawozdań z tych analiz i wydawanie na podstawie

uzyskanych wniosków pism instrukcyjnych

III Etap 2026 r.

II Etap 2025 r.,

I Etap 2024 r.,

Działanie

realizowane w

trzech etapach

Monitor Polski

20.

19.

18.

17.

Kancelaria Prezesa Rady Ministrów,

Ministerstwo Cyfryzacji, Policja,

NASK – PIB/Dyżurnet.pl. we współpracy

zainteresowanymi przedstawicielami

sektora prywatnego

2.1.12. Przygotowanie do wdrożenia i wdrożenie

systemu wymiany informacji o wartościach hash

między Policją, NASK – PIB/Dyżurnet.pl oraz

sektorem prywatnym

Ministerstwo Sprawiedliwości we

współpracy z Instytutem Ekspertyz

Sądowych im. prof. Jana Sehna w

Krakowie oraz zainteresowanymi

organizacjami pozarządowymi

Akademia Wymiaru Sprawiedliwości we

współpracy z Ministerstwem

Sprawiedliwości, Instytutem Wymiaru

Sprawiedliwości, Krajową Szkołą

Sądownictwa i Prokuratury

2024 r.

III Etap 2025 r.

II Etap 2024 r.,

I Etap 2024 r.,

Działanie

realizowane w

trzech etapach

II Etap – II

półrocze

2024–2026 r.

I Etap – I półrocze

2024 r.,

Działanie

realizowane w

dwóch etapach

 ϲ

(trzysta pięćdziesiąt

tysięcy zł)

Całkowity koszt

350 000,00 zł

(sto tysięcy zł)

Całkowity koszt

100 000,00 zł

(dwieście siedemdziesiąt

tysięcy zł /

dziewięćdziesiąt tysięcy

zł rocznie) od II etapu

90 000,00 zł rocznie

Całkowity koszt

270 000,00 zł

Działanie

finansowane ze

środków

projektowych.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

– 125 –



2.2.5.

Inwentaryzacja

i

zaewidencjonowanie

istniejących materiałów edukacyjnych/dydaktycznych

dla funkcjonariuszy Policji, sędziów, prokuratorów,

kuratorów,

biegłych

dotyczących

metodyki

prowadzenia przez nich czynności z małoletnimi

pokrzywdzonymi przestępstwami i nieletnimi

sprawcami czynów karalnych przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności oraz umieszczenie

materiałów na stronie internetowej realizatorów

działania

2.2.6. Opracowanie przeznaczonych dla sędziów

i prokuratorów

–

metodyki

wysłuchania

małoletniego

w postępowaniu cywilnym i opiekuńczym;

– metodyki przesłuchiwania nieletniego (na potrzeby

postępowania na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca

2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, Dz. U.

poz. 1700, z późn. zm.);

– metodyki przesłuchania oskarżonego, który nie

ukończył 18 lat;

–

metodyki

przesłuchania

małoletniego

pokrzywdzonego i świadka w procesie karnym,

z uwzględnieniem metodyki przesłuchania osób

poniżej 18. roku życia ze złożonymi potrzebami

komunikacyjnymi oraz cudzoziemców

Prokurator Krajowy, Instytut Ekspertyz

Medycznych w Łodzi (w ramach

podlegających im grup zawodowych)

funkcyjnych dla

koordynatorów.

Monitor Polski

24.

23.

22.

współpracy

z

koordynatorami

z

Komend

Wojewódzkich Policji oraz z oddziałów Straży

Granicznej

2.2.4. Wsparcie psychologiczne dla prokuratorów

prowadzących postępowania o czyny zabronione

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich oraz biegłych uczestniczących

w takich postępowaniach

Ministerstwo Zdrowia

Ministerstwo Zdrowia

Ministerstwo Zdrowia1), Centralny Zarząd

Służby Więziennej we współpracy z

Ministerstwem Sprawiedliwości

2024–2026 r.

2025 r.

2025 r.

II Etap

2025–2026 r.

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem.

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem.

Dokładne koszty zostaną

określone po ich

oszacowaniu, przed

przystąpieniem do prac.

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem.

(czterysta tysięcy zł)

Całkowity koszt

400 000,00 zł

-

-

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

Studia finansowane

z opłat

uczestników.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.



– 126 –

 ϳ

Zdrowia z tytułu realizacji uchwały, zostaną zabezpieczone w ramach limitów wydatków przeznaczonych na finansowanie zadań w obszarze zdrowia, w tym w ramach

ustalonego funduszu wynagrodzeń (niezwiększonego z tytułu tej uchwały), określonych zgodnie z art. 131c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej

finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2561, z późn. zm.).





ϭͿ

Wszystkie skutki finansowe zadań wskazanych w załączniku nr 1 do uchwały Rady Ministrów, do realizacji przez Ministerstwo Zdrowia lub we współpracy z Ministerstwem

29.

2.3.1. Zapewnienie dostępu do programów

terapeutycznych oraz świadczeń medycznych osobom

z zaburzeniami preferencji seksualnych lub osobom,

które popełniły czyny zabronione / czyny karalne

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich.

2.3.2. Przygotowanie informacji o programach

terapeutycznych oraz świadczeniach medycznych

w publicznym systemie ochrony zdrowia dla osób

z zaburzeniami preferencji seksualnych lub osób,

które popełniły czyny zabronione / czyny karalne

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich

2.3.3. Ewaluacja zapotrzebowania, dostępności

i korzystania z programów terapeutycznych oraz

świadczeń medycznych przez osoby z zaburzeniami

preferencji seksualnych oraz osoby, które popełniły

Działanie

realizowane

w dwóch etapach

Akademia Wymiaru Sprawiedliwości, inne

zainteresowane jednostki naukowe,

oświatowe

I Etap 2025 r.,

2026 r.

Ministerstwo Sprawiedliwości we

współpracy z Instytutem Wymiaru

Sprawiedliwości, Instytutem im. prof. dra

Jana Sehna w Krakowie, Akademią

Wymiaru Sprawiedliwości, Instytutem

Ekspertyz Medycznych w Łodzi

Monitor Polski

28.

27.

26.

25.

2.2.7. Opracowanie wytycznych dotyczących

standardów opiniowania przez biegłych z zakresu

psychologii, informatyki, antropologii/antroposkopii,

ginekologii, seksuologii, psychiatrii uczestniczących

w postępowaniach dotyczących popełnienia czynu

zabronionego / czynu karalnego przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

2.2.8. Otwarcie odpłatnych studiów podyplomowych

dla

specjalistów

z

zakresu

informatyki,

antropologii/antroposkopii, seksuologii, psychologii

sądowej, psychiatrii oraz ginekologii z zakresu

prawnych aspektów opiniowania oraz uczestnictwa w

czynnościach procesowych z udziałem małoletnich

2.4.1. Opracowanie dobrych praktyk w obszarze

klasyfikacji

materiałów

przedstawiających

wykorzystywanie seksualne małoletnich

Policja, NASK – PIB/Dyżurnet.pl

Ministerstwo Sprawiedliwości, zakłady dla

nieletnich

Ministerstwo Zdrowia, Centralny Zarząd

Służby Więziennej

Ministerstwo Sprawiedliwości we

współpracy z sądami powszechnymi,

Centralnym Zarządem Służby Więziennej

I półrocze

2025–2026 r.

2024–2025 r.

2024–2026 r.

2024–2026 r.

2024–2026 r.

2025 r.

 ϴ

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem.

(pięćset osiemnaście

tysięcy zł)

Całkowity koszt

518 000,00 zł

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem.

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem.

Informacje pozyskiwane

w ramach opinii biegłych,

wydawanych na takich

zasadach jak dotychczas.

(dwieście tysięcy zł)

Całkowity koszt

200 000,00 zł

-

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

-

-

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

– 127 –



35.

34.

2.3.6. Monitorowanie przypadków recydywy wśród

osób, które dopuściły się czynów zabronionych /

czynów karalnych przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich, po ukończeniu

odziaływań terapeutycznych

2.3.7. Zachęcanie do zawierania porozumień między

jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej oraz

podmiotami leczniczymi w zakresie diagnozowania /

zapewniania oddziaływań terapeutycznych dla osób,

które dopuściły się czynów zabronionych przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletnich

2.3.8. Organizacja szkoleń dla kadr zakładów dla

nieletnich

– zespołów psychologiczno-pedagogicznych,

– pracowników pedagogicznych,

– pracowników niepedagogicznych

2.3.5.

Dokonywanie

oceny

stopnia

prawdopodobieństwa ponownego popełnienia czynu

zabronionego przez osoby, które popełniły czyn

zabroniony / czyn karalny przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

Ministerstwo Sprawiedliwości we

współpracy z Instytutem Ekspertyz

Sądowych im. prof. Jana Sehna w

Krakowie, Instytutem Ekspertyz

Medycznych w Łodzi, Instytutem

Wymiaru Sprawiedliwości, Akademią

Wymiaru Sprawiedliwości

Prokuratury, sądy, Centralny Zarząd

Służby Więziennej

Monitor Polski

33.

32.

31.

30.

czyny zabronione / czyny karalne przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

2.3.4. Opracowanie wytycznych dotyczących

opiniowania w sprawach o czyny zabronione / czyny

karalne przeciwko wolności seksualnej na szkodę

małoletnich, w których jest konieczne powołanie

biegłych z zakresu różnych specjalności

Ministerstwo Rodziny i Polityki

Społecznej

II Etap 2025 r,

I Etap 2024 r.,

Działanie

realizowane w

trzech etapach

2024 r.

2024–2026 r.

2025 r.

 ϵ

Działanie powiązane z

działaniem 3.2.4.

Dokładne koszty zostaną

określone po ich

oszacowaniu, przed

przystąpieniem do prac.

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem.

300 000,00 zł (trzysta

tysięcy zł)

Całkowity koszt

Dokładne koszty zostaną

określone po ich

oszacowaniu, przed

przystąpieniem do prac.

-

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

-

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

– 128 –



40.

3.1.2. Opracowanie wytycznych dla ośrodków

pomocy społecznej dotyczących organizacji pracy na

potrzeby

zastosowania

procedury

określonej

w art. 12a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.

o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U.

z 2021 r. poz. 1249, z późn. zm.)

3.1.3. Przygotowanie miejsc pieczy zastępczej

dostosowanych

do

potrzeb

małoletnich

pokrzywdzonych czynem zabronionym / czynem

karalnym

przeciwko

wolności

seksualnej

i obyczajności w celu zapewnienia im właściwej

ochrony i opieki

Ministerstwo Sprawiedliwości, Policja,

Ministerstwo Rodziny i Polityki

Społecznej, Komendant właściwego

oddziału Straży Granicznej, przedstawiciel

wydziałów oświaty z danej gminy,

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa

Narodowego we współpracy z

zainteresowanymi organizacjami

pozarządowymi i zainteresowanymi

jednostkami ochrony zdrowia. Podmiot

wspierający – Państwowa Komisja do

spraw przeciwdziałania wykorzystywaniu

seksualnemu małoletnich poniżej lat 15

Ministerstwo Rodziny i Polityki

Społecznej, Ministerstwo Sprawiedliwości

Policja

2.4.3. Zapewnienie dostępu do bazy Interpolu (ICSE)

koordynatorom KWP/KSP, policjantom służb

kryminalnej oraz zwalczania cyberprzestępczości

z Komendy Głównej Policji prowadzącym czynności

w sprawach o czyny zabronione przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

3.1.1. Działania na rzecz wzmacniania współpracy

między przedstawicielami poszczególnych służb

kuratorów sądowych, Policji, Straży Granicznej,

jednostek organizacyjnych pomocy społecznej,

przedstawicieli kuratoriów oświaty, centrum edukacji

artystycznej i zainteresowanych jednostek ochrony

zdrowia, działających na obszarze właściwości sądu

rejonowego w celu zapewnienia spójności działań

służb oraz podniesienia skuteczności niesionej

pomocy

II Etap

2025–2026 r.

I Etap 2025 r.,

Działanie

realizowane w

dwóch etapach

Monitor Polski

39.

38.

37.

36.

Kancelaria Prezesa Rady Ministrów,

Ministerstwo Cyfryzacji,

NASK – PIB/Dyżurnet.pl, Policja we

współpracy z Ministerstwem

Sprawiedliwości

2.4.2. Przygotowanie do wdrożenia krajowej bazy

materiałów przedstawiających wykorzystywanie

seksualne dzieci

NASK – PIB we współpracy z

Ministerstwem Sprawiedliwości (w tym

Fundusz Sprawiedliwości), Ministerstwem

Edukacji i Nauki, Ministerstwem Zdrowia,

Ministerstwem Rodziny i Polityki

Społecznej, Policją, Komendą Główną

Straży Granicznej, Państwową Komisją do

spraw przeciwdziałania wykorzystywaniu

seksualnemu małoletnich poniżej lat 15,

zainteresowanymi jednostkami samorządu

terytorialnego na szczeblu gminy,

Rzecznikiem Praw Dziecka,

zainteresowanymi organizacjami

pozarządowymi

NASK – PIB, Rzecznik Praw Dziecka,

Ministerstwo Edukacji i Nauki,

Ministerstwo Sprawiedliwości (w tym

Fundusz Sprawiedliwości), Ministerstwo

Zdrowia, Ministerstwo Rodziny i Polityki

2025–2026 r.

2025–2026 r.

II Etap

2025–2026 r.

I Etap 2024 r.,

Działanie

realizowane w

dwóch etapach

II Etap

2025–2026 r.

I Etap 2024 r.,

Działanie

realizowane w

dwóch etapach

 ϭϬ

Całkowity koszt

400 000,00 zł (czterysta

tysięcy zł)

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem.

Dokładne koszty zostaną

określone po ich

oszacowaniu, przed

przystąpieniem do prac.

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

-

-

-

– 129 –



44.

3.1.7. Upowszechnianie informacji o punktach /

miejscach świadczących specjalistyczną pomoc

i udzielających wsparcia małoletnim pokrzywdzonym

czynami zabronionymi / czynami karalnymi

3.1.5. Opracowanie wykazu spełniających ustalone

standardy miejsc / punktów specjalistycznej pomocy

psychologicznej,

terapeutycznej,

udzielających

wsparcia materialnego, prawnego małoletnim

pokrzywdzonym czynami zabronionymi / czynami

karalnymi

przeciwko

wolności

seksualnej

i obyczajności, z oznaczeniem miejsc / punktów

przygotowanych

na

przyjęcie

małoletnich

z problemami komunikacyjnymi

3.1.6. Umieszczenie informacji z pkt 3.1.4. i 3.1.5. na

platformie

https://www.116sos.pl/wyszukiwarka_osrodkow

Ministerstwo Sprawiedliwości (w tym

Fundusz Sprawiedliwości), sądy, ośrodki

pomocy społecznej, Policja, Komendant

właściwego oddziału Straży Granicznej,

przedstawiciel właściwego kuratora

oświaty, powszechne jednostki

organizacyjne Prokuratury, zainteresowane

jednostki samorządu terytorialnego

Rzecznik Praw Dziecka we współpracy z

Ministerstwem Sprawiedliwości (w tym

Fundusz Sprawiedliwości), Ministerstwem

Zdrowia, Ministerstwem Rodziny i

Polityki Społecznej, zainteresowanymi

podmiotami / instytucjami / organizacjami

pozarządowymi

Monitor Polski

43.

42.

41.

3.1.4. Stworzenie lokalnego wykazu służb socjalnych,

pedagogów

szkolnych,

dzielnicowych,

przedstawicieli Straży Granicznej, kuratorów

sądowych, ośrodków Funduszu Sprawiedliwości,

organizacji pozarządowych i opublikowanie go na

stronach Powiatowych Centrów Pomocy Rodzinie,

prokuratur, sądów oraz ich bieżąca aktualizacja

III Etap

2025–2026 r.

Ministerstwo Sprawiedliwości we

współpracy z innymi ministerstwami,

Instytutem Wymiaru Sprawiedliwości,

Akademią Wymiaru Sprawiedliwości,

Państwową Komisją do spraw

przeciwdziałania wykorzystywaniu

seksualnemu małoletnich poniżej lat 15,

zainteresowanymi organizacjami

pozarządowymi

Ministerstwo Sprawiedliwości we

współpracy z Ministerstwem Zdrowia,

Ministerstwem Rodziny i Polityki

Społecznej, Ministerstwem Sportu i

Turystyki, Ministerstwem Edukacji i

Nauki, Państwową Komisją do spraw

przeciwdziałania wykorzystywaniu

Ministerstwo Sprawiedliwości (w tym

Fundusz Sprawiedliwości), inne

zainteresowane instytucje i organizacje

(sto trzydzieści tysięcy zł)

I Etap – I półrocze

2024 r.,

 ϭϭ

Całkowity koszt

130 000,00 zł

Całkowity koszt

100 000,00 zł (sto tysięcy

zł)

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem.

Działanie

realizowane w

dwóch etapach

2023–2026 r.

II Etap

2024–2026 r.

I Etap 2024 r.,

Działanie

realizowane w

dwóch etapach

2024–2026 r.

Całkowity koszt

200 000,00 zł (dwieście

tysięcy zł)

Działanie

finansowane

z funduszy

jednostki.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

-

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

– 130 –



48.

3.2.1. Opracowanie zaleceń co do standardów ochrony

małoletnich dla każdej placówki oświatowej,

opiekuńczej,

wychowawczej,

resocjalizacyjnej,

religijnej, artystycznej, medycznej, rekreacyjnej,

sportowej lub związanej z rozwijaniem zainteresowań

przez małoletnich, do której uczęszczają lub w których

przebywają małoletni, oraz innych miejsc, gdzie są

3.1.10. Organizowanie konferencji poświęconych

problematyce przeciwdziałania czynom zabronionym

/ czynom karalnym przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich

3.1.9. Opracowanie zasad współpracy między

instytucjami i organizacjami, w tym prowadzącymi

Infolinię, a ośrodkami działającymi w ramach

Funduszu Sprawiedliwości w celu ułatwienia osobom

małoletnim skorzystania ze wsparcia prawnego,

psychologicznego lub materialnego

Społecznej, Policja, Komenda Główna

Straży Granicznej, Państwowa Komisja do

spraw przeciwdziałania wykorzystywaniu

seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 we

współpracy z zainteresowanymi

jednostkami samorządu terytorialnego na

szczeblu gminy, Młodzieżową Radą

Sprawiedliwości, zainteresowanymi

organizacjami pozarządowymi

NASK – PIB/Dyżurnet.pl., podmiot

wspierający – Państwowa Komisja do

spraw przeciwdziałania wykorzystywaniu

seksualnemu małoletnich poniżej lat 15

Monitor Polski

47.

46.

45.

3.1.8. Upowszechnienie informacji o działaniu

i możliwości uzyskania wsparcia za pośrednictwem

numeru 116 123

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności oraz

rodzaju świadczonej pomocy / wsparcia

II Etap

2024–2026 r.

I Etap 2023 r.,

Działanie

realizowane w

dwóch etapach

II Etap

2025–2026 r.

I Etap – I półrocze

2024 r.,

Działanie

realizowane w

dwóch etapach

2024–2026 r.

 ϭϮ

(milion dwieście tysięcy

zł /trzysta tysięcy zł

rocznie)

Całkowity koszt

1 200 000,00 zł

Dokładne koszty zostaną

określone po ich

oszacowaniu, przed

przystąpieniem do prac.

Dokładne koszty zostaną

określone po ich

oszacowaniu, przed

przystąpieniem do prac.

Dokładne koszty zostaną

określone po ich

oszacowaniu, przed

przystąpieniem do prac.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

– 131 –



52.

Ministerstwo Sprawiedliwości (w tym

Fundusz Sprawiedliwości), prezesi sądów

rejonowych, Policja, zainteresowane

jednostki samorządu terytorialnego na

szczeblu gminy i powiatu, zainteresowane

organizacje pozarządowe

Ministerstwo Sprawiedliwości (w tym

Fundusz Sprawiedliwości), Ministerstwo

Rodziny i Polityki Społecznej,

zainteresowane jednostki samorządu

terytorialnego na szczeblu gminy i powiatu

we współpracy z zainteresowanymi

organizacjami pozarządowymi

3.2.4. Organizacja szkoleń dla asystentów rodziny,

rodzin zastępczych, prowadzących rodzinne domy

dziecka oraz pracowników zatrudnionych w

jednostkach organizacyjnych systemu wspierania

rodziny, pieczy zastępczej i adopcji, o których mowa

w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu

rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2023 r.

poz. 1426, z późn. zm.), pracowników ośrodków

Funduszu Sprawiedliwości z zakresu czynników

ryzyka skrzywdzenia czynem przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności oraz komunikacji

i postępowania z małoletnimi pokrzywdzonymi tego

rodzaju czynami

3.2.5. Organizacja interdyscyplinarnych szkoleń lub

warsztatów tematycznych dla służb socjalnych,

funkcjonariuszy Policji, kuratorów oraz osób

pierwszego kontaktu z Sieci Pomocy Osobom

Pokrzywdzonym Przestępstwem w celu poprawy

komunikacji, a także podnoszenia kompetencji

w zakresie podejmowania interwencji i pracy

z małoletnim skrzywdzonym czynem zabronionym

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności

50.

II Etap

2025–2026 r.

I Etap 2024 r.,

Działanie

realizowane w

dwóch etapach

II Etap

2024–2026 r.

Monitor Polski

51.

Ministerstwo Zdrowia, zainteresowane

organizacje pozarządowe

3.2.3. Wsparcie kadr systemu ochrony zdrowia

z zakresu komunikacji i postępowania z małoletnimi

pokrzywdzonymi czynami przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności

49.

seksualnemu małoletnich poniżej lat 15,

zainteresowanymi organizacjami

pozarządowymi

Ośrodek Rozwoju Edukacji,

zainteresowane organizacje pozarządowe

3.2.2. Organizacja szkoleń kaskadowych dla

nauczycieli / pedagogów z zakresu profilaktyki

wykorzystania seksualnego, rozpoznawania objawów

wykorzystania

seksualnego

i

postępowania

w przypadku podejrzenia / ujawnienia czynu

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności

popełnionego na szkodę małoletniego ucznia

prowadzone zajęcia grupowe lub jest organizowana

działalność tego rodzaju dla małoletnich

Ministerstwo Sprawiedliwości wspólnie z

Ministerstwem Edukacji i Nauki we

współpracy z Ośrodkiem Rozwoju

Edukacji, NASK – PIB, Młodzieżową

Radą Sprawiedliwości, zainteresowanymi

organizacjami pozarządowymi

4.1.1.

Zaewidencjonowanie

dostępnych,

interdyscyplinarnych materiałów informacyjnych

dotyczących zjawiska przestępczości przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletnich, w tym w cyberprzestrzeni, dla

małoletnich oraz opiekunów / rodziców (broszury,

wideo) oraz przedstawienie propozycji opracowania

nowych

materiałów,

przeznaczonych

do

udostępnienia i wykorzystania w szkołach

i placówkach

4.1.2. Opracowanie na bazie uwzględnionych

rekomendacji z zadania 4.1.1. materiałów

informacyjnych dotyczących zjawiska przestępczości

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich, w tym w cyberprzestrzeni, dla

małoletnich oraz opiekunów / rodziców

2025–2026 r.

III Etap 2025 r.

II Etap 2024 r.,

I Etap 2024 r.,

Działanie

realizowane w

trzech etapach

2023–2026 r.

2023 r. i 2025 r.

2024–2026 r.

 ϭϯ

Całkowity koszt

40 000,00 zł (czterdzieści

tysięcy zł)

(sto tysięcy zł)

Całkowity koszt

100 000,00 zł

Całkowity koszt

200 000,00 zł (dwieście

tysięcy zł)

Całkowity koszt

40 000,00 zł (czterdzieści

tysięcy zł)

8 000,00 zł rocznie

(dwadzieścia cztery

tysiące zł / osiem tysięcy

zł rocznie)

Całkowity koszt

24 000,00 zł

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek – dotacja

na szkolenia.

Wysokość

wynagrodzenia

uzależniona od

statusu naukowego

wykładowcy.

– 132 –



57.

Rzecznik Praw Dziecka, zainteresowane

organizacje pozarządowe

3.4.1. Zwiększenie świadomości małoletnich

o telefonach zaufania dla dzieci oraz możliwych

formach komunikacji

Ministerstwo Sprawiedliwości,

NASK – PIB, Ośrodek Rozwoju Edukacji

we współpracy z Ministerstwem Rodziny i

Polityki Społecznej, Młodzieżową Radą

Sprawiedliwości, zainteresowanymi

organizacjami pozarządowymi

Instytut Wymiaru Sprawiedliwości,

Państwowa Komisja do spraw

przeciwdziałania wykorzystywaniu

seksualnemu małoletnich poniżej lat 15

3.3.2. Badanie jakościowe i ilościowe akt spraw

karnych i cywilnych dotyczące zasądzanych

świadczeń o charakterze kompensacyjnym oraz

wykonywania orzeczeń

Krajowa Szkoła Sądownictwa i

Prokuratury

Monitor Polski

56.

55.

54.

53.

3.3.1. Podnoszenie kompetencji sędziów orzekających

w sprawach karnych i cywilnych z zakresu

dochodzenia roszczeń w postępowaniu sądowym

związanych z popełnieniem czynu zabronionego

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletniego

2024 r.

2023–2026 r.

Ministerstwo Sprawiedliwości, Instytut

Wymiaru Sprawiedliwości

 ϭϰ

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem.

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem.

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem.

Całkowity koszt

60 000,00 zł

(sześćdziesiąt tysięcy zł)

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem.

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem.

-

-

-

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

-

-

– 133 –



63.

62.

Dyżurnet.pl, Policja we współpracy

z zainteresowanymi dostawcami

produktów i usług internetowych

4.2.1. Opracowanie procedur postępowania dla

sytuacji po ujawnieniu lub otrzymaniu zgłoszenia

o wykorzystaniu lub treściach przedstawiających

wykorzystywanie

seksualne

małoletniego

zamieszczanych w cyberprzestrzeni

4.3.1. Prowadzenie konsultacji z dziećmi i młodzieżą

w zakresie planowanych działań edukacyjnych i ich

aktywny udział w tych działaniach

II Etap

2025–2026 r.

I Etap 2024 r.,

Działanie

realizowane w

dwóch etapach

II Etap

2025–2026 r.

I Etap 2024 r.,

Działanie

realizowane w

dwóch etapach

Ministerstwo Sportu i Turystyki we

współpracy z polskimi związkami

sportowymi

Ministerstwo Edukacji i Nauki we

współpracy z NASK – PIB, Ośrodkiem

Rozwoju Edukacji, Młodzieżową Radą

Sprawiedliwości, zainteresowanymi

organizacjami pozarządowymi

2024–2026 r.

2025–2026 r.

4.1.6. Opracowanie przez polskie związki sportowe

regulacji

określających

zasady

etyczne

uwzględniających specyfikę danego sportu oraz

monitorowanie ich wdrażania

4.1.4. Przeprowadzanie w szkołach i placówkach zajęć

profilaktycznych

poświęconych

zagrożeniom

czynami zabronionymi / czynami karalnymi

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, w tym

w Internecie, oraz zagadnieniom odpowiedzialności

prawnej nieletnich z wykorzystaniem dostępnych

materiałów lub przy udziale przedstawicieli

Dyżurnet.pl,

Policji,

zaproszonych

sędziów

i prokuratorów

4.1.5. Przygotowanie i prowadzenie działań

informacyjnych na temat zjawiska występowania

czynów zabronionych przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich z udziałem

Polskiego Centrum Programu Safer Internet oraz

podnoszenie poziomu wrażliwości i świadomości

społecznej na to zjawisko

Ministerstwo Edukacji i Nauki wspólnie z

Ministerstwem Sprawiedliwości we

współpracy z Ministerstwem Rodziny i

Polityki Społecznej, NASK – PIB,

Ośrodkiem Rozwoju Edukacji

Dyrektorzy szkół i placówek we

współpracy z Ministerstwem Rodziny i

Polityki Społecznej, Ministerstwem

Sprawiedliwości, Ośrodkiem Rozwoju

Edukacji, NASK–PIB, Policją, sądami,

Prokuraturą, zainteresowanymi

organizacjami pozarządowymi

Monitor Polski

61.

60.

59.

58.

4.1.3. Udostępnienie i upowszechnienie materiałów

z pkt 4.1.1 i 4.1.2.

Ministerstwo Zdrowia we współpracy z

Ministerstwem Sprawiedliwości i wsparciu

technicznym NASK – PIB

Ministerstwo Zdrowia

4.4.2. Prace analityczne w kierunku ustalenia zakresu

działania oraz trybu wdrożenia dedykowanej

telefonicznej

linii

pomocowo-informacyjnej

dotyczącej obszaru przeciwdziałania przestępczości

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich

4.4.3. Stworzenie wykazu ośrodków udzielających

świadczeń specjalistycznych z zakresu psychiatrii

i seksuologii oraz jego udostępnienie na stronie

Ministerstwa Zdrowia

4.4.4. Opracowanie materiałów informacyjnych na

temat problematyki zaburzeń preferencji seksualnych,

działań prewencyjnych skierowanych do osób z takimi

zaburzeniami, a następnie zapewnienie ich

dostępności na stronach Ministerstwa Zdrowia oraz

wyspecjalizowanych, zainteresowanych instytucji

65.

66.

67.

68.

70.

 ϭϱ

Obecnie nie ma

możliwości oszacowania

kosztów, są warunkowane

Obecnie nie ma

możliwości oszacowania

kosztów, są uzależnione

od liczby osadzonych.

Całkowity koszt

50 000,00 zł (pięćdziesiąt

tysięcy zł)

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem.

Dokładne koszty zostaną

określone po ich

oszacowaniu, przed

przystąpieniem do prac.

(trzydzieści tysięcy zł)

Całkowity koszt

30 000,00 zł

Środki własne

w ramach

budżetów

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

-

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

-

– 134 –



2024–2026 r.

4.4.6. Zwiększenie liczby etatów dla terapeutów

i psychologów w zakładach karnych

69.

Centralny Zarząd Służby Więziennej,

Ministerstwo Sprawiedliwości

2024–2026 r.

4.4.5. Powiększenie bazy lokalowej w zakładach

karnych na potrzeby utworzenia nowych oddziałów

terapeutycznych

II Etap

2025–2026 r.

I Etap 2024 r.,

Działanie

realizowane w

dwóch etapach

2024 r.

II Etap 2026 r.

I Etap 2025 r.,

Działanie

realizowane w

dwóch etapach

2023 r.

2023–2026 r.

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem.

Monitor Polski

Centralny Zarząd Służby Więziennej

Ministerstwo Zdrowia

Instytut Wymiaru Sprawiedliwości

4.4.1. Diagnoza kompetencji kadr profesjonalistów

podejmujących i mogących podejmować interwencje

psychologiczne wobec skazanych za przestępstwa

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności

64.

Ministerstwo Sprawiedliwości, Instytut

Wymiaru Sprawiedliwości we współpracy

z Młodzieżową Radą Sprawiedliwości

4.3.2. Prowadzenie konsultacji z dziećmi i młodzieżą

w zakresie planowanych zmian aktów prawnych

2023–2026 r.

2023–2026 r.

2024–2026 r.

2026 r.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

Całkowity koszt

150 000,00 zł (sto

pięćdziesiąt tysięcy zł)

 ϭϲ

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

Środki własne

w ramach

budżetów

właściwych

jednostek.

-

Całkowity koszt

150 000,00 zł (sto

pięćdziesiąt tysięcy zł)

Całkowity koszt

100 000,00 zł (sto tysięcy

zł)

Nie jest przewidywane

poniesienie kosztów

związanych z tym

działaniem.

– 135 –



NASK – PIB/Dyżurnet.pl, Ministerstwo

Sprawiedliwości, Państwowa Komisja do

spraw przeciwdziałania wykorzystywaniu

seksualnemu małoletnich poniżej lat 15,

Rada Etyki Mediów we współpracy

z zainteresowanymi organizacjami

pozarządowymi

NASK – PIB/Dyżurnet.pl, Rada Etyki

Mediów, zainteresowane instytucje

i podmioty, których celem jest

zapewnienie etycznego przekazu

medialnego we współpracy

z zainteresowanymi organizacjami

pozarządowymi

Zainteresowane podmioty z sektora

gospodarki i usług, Młodzieżowa Rada

Sprawiedliwości we współpracy

z zainteresowanymi organizacjami

pozarządowymi

Kancelaria Prezesa Rady Ministrów,

Ministerstwo Cyfryzacji, NASK – PIB,

Policja, Ministerstwo Sprawiedliwości we

współpracy z Ministerstwem Rodziny

i Polityki Społecznej

właściwych

jednostek.

Monitor Polski

74.

73.

72.

71.

5.1.1. Opracowanie rozwiązań legislacyjnych lub

pozalegislacyjnych, służących przeciwdziałaniu

niewłaściwemu wykorzystywaniu produktów i usług

społeczeństwa informacyjnego do podejmowania

zachowań stanowiących czyny zabronione przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletnich

5.2.1. Podnoszenie świadomości pracowników /

podmiotów z obszaru sektora gospodarki i usług na

temat zjawiska przestępczości przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich, jego

skali, procedury reagowania i powiadamiania o

zagrożeniu

6.1.1. Organizacja dyskusji na temat zjawiska

przestępczości przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich, opracowanie

wytycznych dla mediów z zakresu przedstawiania

problematyki wykorzystania seksualnego małoletnich

oraz upowszechnianie terminologii wrażliwej na

osobę skrzywdzoną i szanującą jej godność

6.2.2.

Organizacja

szkoleń/webinariów

dla

dziennikarzy na temat przestępczości przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletnich, unikania działań powodujących wtórną

wiktymizację małoletnich, poszanowania ich

prywatności

powiększeniem bazy

lokalowej.

§ 3. Wymierzając karę sąd bierze także pod uwagę pozytywne wyniki przeprowadzonej mediacji pomiędzy

pokrzywdzonym a sprawcą albo ugodę pomiędzy nimi osiągniętą w postępowaniu przed sądem lub

prokuratorem”.

 ϭϭ



W celu skutecznego przeciwdziałania i zwalczania przestępczości seksualnej, właściwego

wsparcia skrzywdzonego już małoletniego i uchronienia go przed wyrządzeniem dodatkowej

krzywdy konieczne jest wielopłaszczyznowe działanie według szczegółowo opracowanego

Planu. Jego wykonanie ma również służyć pełnemu wdrożeniu wiążących Polskę

międzynarodowych i unijnych aktów prawnych. Te idee przyświecały przygotowaniu

niniejszego dokumentu, nad którym pracowali eksperci w ramach interdyscyplinarnej

współpracy.

Opracowanie Planu jest również wypełnieniem zobowiązań, jakie nakładają na Polskę wiążąca

ją Konwencja z Lanzarote oraz Konwencja o prawach dziecka w jej aspekcie prawnokarnym.

Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z art. 10 Konwencji z Lanzarote każda ze Stron

podejmuje środki niezbędne do zapewnienia koordynacji, zarówno na szczeblu krajowym, jak

i lokalnym, między różnymi instytucjami zajmującymi się ochroną, zapobieganiem i walką z

seksualnym wykorzystywaniem dzieci i niegodziwym traktowaniem dzieci w celach

seksualnych, w tym zwłaszcza instytucjami związanymi ze szkolnictwem, służbą zdrowia,

pomocą społeczną oraz organami ścigania i organami sądowymi.

Mając na uwadze karnoprawny charakter Konwencji z Lanzarote oraz rolę Ministra

Sprawiedliwości w jej ratyfikowaniu16 oraz wdrażaniu, opracowanie Planu było koordynowane

przez Ministerstwo Sprawiedliwości.

I. Cele Planu

A. Cel główny

Zapewnienie warunków niezbędnych dla skutecznego przeciwdziałania przestępczości

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich oraz zmniejszenie skali

tego zjawiska w Polsce przez

1) koordynację prac organów administracji rządowej, innych instytucji i jednostek

zaangażowanych w działania objęte Planem;

2) spójną i kompletną ochronę małoletnich przez przepisy z obszaru prawa karnego;

3) zintensyfikowanie działań profilaktycznych w obszarze przeciwdziałania przestępczości

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich;



16

Do prezentowania stanowiska Rządu w sprawie ratyfikacji Konwencji w toku prac parlamentarnych zostali

upoważnieni Minister Sprawiedliwości i Minister Spraw Zagranicznych.

 ϭϮ



4) zwiększenie wykrywalności czynów zabronionych przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności popełnionych na szkodę małoletnich, w tym również w cyberprzestrzeni;

5) tworzenie wymiaru sprawiedliwości przyjaznego małoletnim;

6) zwiększenie

dostępności

oraz

efektywności

ochrony

i

wsparcia

małoletnich

pokrzywdzonych czynami zabronionymi przeciwko wolności seksualnej i obyczajności oraz

ich rodzin i bliskich;

7) zwiększenie skuteczności oddziaływania wobec osób dorosłych oraz nieletnich, które

dopuściły się czynów zabronionych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletnich, oraz obarczonych ryzykiem ich popełnienia;

8) podwyższenie kompetencji przedstawicieli instytucji i podmiotów realizujących zadania

z zakresu przeciwdziałania przestępczości przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich;

9) podnoszenie społecznej świadomości na temat istniejących zagrożeń czynami zabronionymi

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności popełnionych na szkodę małoletnich;

10) uwzględnianie we wszelkich działaniach potrzeb osób niepełnosprawnych, szczególnie

wrażliwych na wykorzystanie i przemoc.

B. Cele szczegółowe

1) Systematyczna i skoordynowana analiza zagrożeń występowania czynów zabronionych

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich.

2) Opracowanie

kompleksowego,

dostosowanego

do

potrzeb

odbiorcy,

programu

edukacyjnego dla dzieci, młodzieży, rodziców / opiekunów, nauczycieli, dyrektorów szkół

i innych placówek oświatowych, personelu pomocowego oraz medycznego na temat

czynów zabronionych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności popełnianych na

szkodę małoletnich.

3) Wyposażenie personelu pracującego z małoletnimi w kompetencje rozpoznawania

symptomów krzywdzenia małoletniego czynem zabronionym przeciwko wolności

seksualnej, udzielania pomocy i wsparcia umiejętnie, adekwatnie do indywidualnej sytuacji

małoletniego oraz zapewnienie przestrzegania przez ten personel procedur pracy z dziećmi

i młodzieżą.

4) Infolinia dla małoletnich umożliwiająca także zawiadamianie o czynach zabronionych

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich.

5) Zapewnienie spełniającego standardy dostępności mechanizmu zawiadamiania o czynach

zabronionych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich, w tym

 ϭϯ



o treściach przedstawiających wykorzystywanie seksualne małoletnich zamieszczanych w

cyberprzestrzeni, obejmującego organy ścigania, infolinię Dyżurnet.pl oraz dostawców

produktów i usług internetowych.

6) Wprowadzenie procedur i narzędzi służących przeciwdziałaniu wykorzystywania usług

społeczeństwa informacyjnego do podejmowania zachowań stanowiących czyny zabronione

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich.

7) Stworzenie ram prawnych umożliwiających: prowadzenie skutecznych postępowań

w sprawach o czyny zabronione przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletnich; stosowanie wobec sprawców adekwatnych kar lub środków; zapewnienie

ochrony i wsparcia małoletnim.

8) Zapewnienie funkcjonariuszom organów ścigania warunków do sprawnego i prawidłowego

prowadzenia śledztw w sprawach o przestępstwa przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich oraz zapewnienie efektywnej współpracy

międzynarodowej.

9) Wyposażenie funkcjonariuszy wymiaru sprawiedliwości w kompetencje ustalania

indywidualnych potrzeb małoletnich pokrzywdzonych przestępstwami przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności, podmiotowego traktowania osób najmłodszych w toku procedur

prawnych oraz prawidłowego przesłuchiwania małoletnich.

10) Stworzenie krajowej bazy danych hash17 i zapewnienie dostępu do tej bazy oraz do bazy

Interpolu (ICSE) policjantom służb kryminalnej (zajmującym się sprawami z zakresu

handlu ludźmi) oraz zwalczania cyberprzestępczości z Komendy Głównej Policji,

koordynatorom w Komendach Wojewódzkich Policji / Komendzie Stołecznej Policji,

prowadzącym czynności w sprawach o przestępstwa przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich.

11) Zapewnienie małoletniemu pokrzywdzonemu przestępstwem przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności oraz jego rodzicom / opiekunom kompleksowego wsparcia.

12) Zwiększenie skuteczności procedur uzyskiwania prawa do świadczeń kompensacyjnych

związanych z popełnieniem czynu zabronionego przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletniego oraz jego skuteczna realizacja.



17

Hash jest to określona wartość przyporządkowana do pliku cyfrowego dzięki zastosowaniu do niego funkcji

skrótu. Hash to ciąg liter i cyfr o stałej długości, stanowiący niepowtarzalny identyfikator pliku

komputerowego.

 ϭϰ



13) Uwzględnianie, z zachowaniem należytej ostrożności i poszanowaniem zasady dobra

dziecka, opinii dzieci i młodzieży przy opracowywaniu programów mających na celu

przeciwdziałanie przestępczości przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na ich

szkodę.

14) Poprawa dostępności i właściwego stosowania mechanizmów: zapobiegania powrotowi do

przestępstwa o charakterze seksualnym na szkodę małoletnich; resocjalizacji nieletnich

sprawców czynów karalnych tego rodzaju.

15) Zapewnienie bezpłatnego wsparcia medycznego i psychologicznego dla sprawców

przestępstw oraz nieletnich sprawców czynów karalnych przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich oraz osób zagrożonych ryzykiem ich popełnienia

(edukacja, uświadamianie).

16) Zwiększenie zaangażowania sektora gospodarki i usług w działania mające na celu

profilaktykę oraz ujawnianie czynów zabronionych przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich.

17) Realizacja przez sektor gospodarki i usług polityk wewnętrznych służących ochronie

małoletnich przed czynami zabronionymi przeciwko wolności seksualnej i obyczajności

na ich szkodę.

18) Zapewnienie etycznego przekazu medialnego w sprawach związanych z popełnianiem

czynów zabronionych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletnich, w poszanowaniu prawa do prywatności i godności osób pokrzywdzonych.

II. Założenia Planu

Wzorując się na Modelu Działań Krajowych (Model National Response) opracowanym przez

WePROTECT Global Alliance, w Planie wyodrębniono sześć głównych obszarów interwencji,

zaś w ramach każdego z nich określono działy z przypisanymi im zadaniami, wyznaczając

jednocześnie podmioty odpowiedzialne za ich realizację.

Zastosowane przy budowie Planu interdyscyplinarne podejście ma na celu opracowanie

systemowej odpowiedzi na zjawisko przestępczości przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich.

Sprawność funkcjonowania całego systemu ma zapewnić prowadzona przez Ministra

Sprawiedliwości koordynacja oraz stały monitoring postępów w realizacji zadań. Wspomniana

koordynacja, a także regularne przekazywanie informacji zaangażowanym podmiotom

 ϭϱ



o aktualnym na dany moment status quo, pozwoli również uniknąć dublowania się

przedsięwzięć, a przez to zminimalizować lub wykluczyć ryzyko odmiennego podejścia do tego

samego problemu. Uzyskany dzięki temu efekt ma szansę przyczynić się do zwiększania

efektywności całego systemu i dostosowywania go do zmieniających się realiów.

Generalną wytyczną Planu jest uwzględnianie w każdym obszarze potrzeb osób

niepełnosprawnych. Jest to istotne przy działaniach profilaktycznych, ale także komunikacji

podczas zetknięcia tych osób z organami ścigania, wymiaru sprawiedliwości, jednostkami,

podmiotami, które udzielają wsparcia i pomocy.

Obszar 1: Polityka i zarządzanie

Obszar kierowany do przedstawicieli administracji rządowej i instytucji realizujących zadania

z zakresu ochrony i wsparcia małoletnich.

Obszar 2: Organy ścigania i wymiar sprawiedliwości

Obszar kierowany do przedstawicieli Policji, Straży Granicznej18, prokuratur i sądów

powszechnych wykonujących zadania z zakresu przeciwdziałania przestępstwom przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich.

Obszar 3: Wsparcie i ochrona osoby pokrzywdzonej oraz członków ich rodzin

Obszar kierowany do małoletnich dotkniętych przestępstwami przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności, jak również do właściwych służb lub podmiotów zajmujących się ochroną

i pomocą tym osobom, w tym zainteresowanych organizacji pozarządowych.

Obszar 4: Profilaktyka ogólnospołeczna, diagnoza społeczna i edukacja społeczna

Obszar przeznaczony dla

• ogółu społeczeństwa, małoletnich zagrożonych czynami zabronionymi przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności, w tym w cyberprzestrzeni;

• sprawców lub potencjalnych sprawców czynów zabronionych albo czynów karalnych

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich;

• właściwych służb lub podmiotów/ekspertów prowadzących terapię lub programy wsparcia.



18

Straż Graniczna uprawniona jest do realizacji czynności z obszaru wykorzystania małoletnich w prostytucji,

pornografii i innych formach seksualnego wykorzystania, w rozumieniu definicji handlu ludźmi, z art. 115 §

22 k.k.

 ϭϲ



Obszar 5: Działania związane z przeciwdziałaniem przestępstwom seksualnym na szkodę

małoletnich prowadzone w sektorze gospodarki

Obszar kierowany do zainteresowanych podmiotów sektora gospodarki i usług, których

charakter stwarza ryzyko wystąpienia sytuacji stwarzających warunki do popełnienia czynu

zabronionego przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich.

Obszar 6: Etyczny przekaz medialny

Obszar kierowany do zainteresowanych mediów, w tym wydawców, dziennikarzy, redaktorów

oraz instytucji zawodowych związanych z mediami, które odpowiedzialne są za przekaz

medialny związany z czynami zabronionymi popełnionymi przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich.

III. Beneficjenci Planu

Plan jest kierowany do

1) ogółu społeczeństwa;

2) małoletnich narażonych lub pokrzywdzonych czynem zabronionym / czynem karalnym

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności oraz ich rodzin i bliskich;

3) świadków czynów zabronionych / czynów karalnych przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich;

4) osób, które dopuściły się czynów zabronionych oraz czynów karalnych przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich, oraz osób, co do których występuje ryzyko

ich popełnienia;

5) profesjonalistów pracujących z małoletnimi, w tym małoletnimi pokrzywdzonymi czynami

zabronionymi / czynami karalnymi przeciwko wolności seksualnej i obyczajności;

6) profesjonalistów pracujących ze sprawcami lub potencjalnymi sprawcami czynów

zabronionych albo czynów karalnych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich;

7) organów ścigania oraz wymiaru sprawiedliwości;

8) instytucji, służb, pracowników systemu ochrony zdrowia, instytucji zajmujących się

wsparciem i udzielaniem pomocy pokrzywdzonym czynami zabronionymi / czynami

karalnymi przeciwko wolności seksualnej i obyczajności oraz ich rodzinom i bliskim;

9) sektora gospodarki i usług;

10) mediów.

 ϭϳ



IV. Realizatorzy Planu

Plan działań, wzorem Konwencji z Lanzarote oraz Modelu Działań Krajowych, obejmuje

swoim zakresem wiele obszarów tematycznych, dlatego do jego realizacji konieczne jest

aktywne zaangażowanie administracji na poziomie centralnym, zainteresowanych jednostek

samorządu

terytorialnego,

instytucji

badawczych,

środowisk

naukowych

oraz

zainteresowanych organizacji pozarządowych. Najistotniejszą rolę mają tutaj do wypełnienia

te organizacje, których misją jest ochrona małoletnich przed skrzywdzeniem, ale także wsparcie

w resocjalizacji. Realizacja Planu nie może się dokonać także bez udziału podmiotów

prywatnych, w tym przedsiębiorców i organizacji gospodarczych, a także mediów, które,

korzystając i broniąc wolności słowa, mają także możliwość uświadamiania społeczeństwa,

że to słowo musi respektować godność i prawo do prywatności innych osób.

Realizatorzy Planu to

1) organy administracji rządowej i samorządowej;

2) podmioty i profesjonaliści pracujący na rzecz małoletnich, w tym małoletnich

pokrzywdzonych czynami zabronionymi / czynami karalnymi przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności;

3) instytucje, służby, pracownicy systemu edukacji, ochrony zdrowia, organizacji

pozarządowych zajmujący się profilaktyką ogólnospołeczną, wsparciem i udzielaniem

pomocy pokrzywdzonym czynami zabronionymi / czynami karalnymi przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności oraz ich rodzinom i bliskim;

4) pracownicy ochrony zdrowia, służby, eksperci, zainteresowane instytucje i organizacje

pozarządowe zajmujący się udzielaniem wsparcia oraz oddziaływaniami dla sprawców lub

potencjalnych sprawców czynów zabronionych albo czynów karalnych;

5) podmioty sektora gospodarki i usług oraz mediów.

 ϭϴ



V. Obszary, działy i działania Planu

Obszar 1. Polityka i zarządzanie

Dział. 1.1. Badania, analizy, gromadzenie danych statystycznych

Cel: Systematyczna i skoordynowana analiza zagrożeń występowania czynów zabronionych

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

Rodzaje działań

1.1.1. Kompleksowe gromadzenie danych statystycznych dotyczących czynów zabronionych

/ czynów karalnych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletnich, w tym w cyberprzestrzeni

Realizator działania: Ministerstwo Sprawiedliwości

Podmioty współpracujące: Policja, Komenda Główna Straży Granicznej, Ministerstwo

Rodziny i Polityki Społecznej, Prokuratura Krajowa, NASK – PIB/Dyżurnet.pl, Biuro

Rzecznika Praw Dziecka, zainteresowane organizacje pozarządowe

Wskaźniki

a)

schemat zasad pozyskiwania oraz gromadzenia danych i ustalenie ich zakresu,

b)

liczba przekazanych do Ministerstwa Sprawiedliwości sprawozdań z ww. danymi

statystycznymi,

c)

liczba sprawozdań zawierających ww. dane statystyczne

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) 2023 r.,

b)

II etap (wskaźnik b i c) realizowany corocznie w latach 2024–2026

Określenie skali czynów zabronionych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich jest bardzo trudne, zważywszy, że nie wszystkie są ujawnione, stają się

podstawą wszczęcia postępowania karnego czy też kończą wydaniem orzeczenia przez sąd.

Obecnie brak również skoordynowanego gromadzenia wszelkich dostępnych danych

statystycznych związanych z tym zjawiskiem, mogącego poprawić monitorowanie jego

charakteru. Mając na uwadze istotność tych informacji dla analiz, formułowania wniosków

i rekomendacji dla decyzji kierunkowych, wprowadzono do Planu działanie 1.1.1.

 ϭϵ



Podmiotem realizującym – zbierającym dane statystyczne – będzie Ministerstwo

Sprawiedliwości, do którego dane będą przesyłać inne podmioty w ramach cyklicznej

sprawozdawczości.

Planuje się pozyskiwanie danych pozostających we właściwości Policji, Ministra Rodziny i

Polityki Społecznej, Prokuratury Krajowej, NASK – PIB/Dyżurnet.pl, Biura Rzecznika Praw

Dziecka m.in. o liczbie

• małoletnich, którzy zwrócili się o wsparcie za pośrednictwem działających w kraju infolinii

lub innych podmiotów dla kategorii czyny zabronione przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich;

• wszystkich połączeń z krajowymi Infoliniami, zgłoszeń do innych podmiotów (w celu

sprawdzenia odsetka zgłoszeń dotyczących czynów zabronionych przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności);

• osób, które zwracały się o wsparcie do ośrodków Funduszu Sprawiedliwości oraz jednostek

pomocy społecznej dla kategorii czyny zabronione przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich;

• osób, które korzystały ze wsparcia ośrodków Funduszu Sprawiedliwości oraz jednostek

pomocy społecznej (w celu sprawdzenia odsetka zgłoszeń dotyczących czynów

zabronionych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności);

• incydentów (treści) związanych z czynami zabronionymi przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich (z podziałem na materiały przedstawiające seksualne

wykorzystywanie dzieci oraz uwodzenie dzieci przez Internet), przekazanych do Komendy

Głównej Policji oraz do innych zespołów Stowarzyszenia INHOPE;

• zgłoszeń dotyczących treści potencjalnie przedstawiających seksualne wykorzystywanie

dzieci oraz liczbie potwierdzonych przez Dyżurnet.pl incydentów faktycznie prezentujących

seksualne wykorzystywanie dzieci;

• łącznej przestępstw wykrytych przez organy ścigania przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich, w tym dotyczących handlu ludźmi na szkodę

małoletnich z obszaru wykorzystania do prostytucji, pornografii i innych form seksualnego

wykorzystania;

• spraw, w których zarejestrowano zawiadomienia organów ścigania o przestępstwach

z rozdziału XXV k.k.;

 ϮϬ



• spraw, w których wszczęto postępowanie o czyn zabroniony przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich, w tym o przestępstwo handlu ludźmi na szkodę

małoletniego z obszaru wykorzystania do prostytucji, pornografii i innych form seksualnego

wykorzystania;

• osób, co do których wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów o czyn zabroniony

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich, w tym o przestępstwo

handlu ludźmi na szkodę małoletniego z obszaru wykorzystania do prostytucji, pornografii

i innych form seksualnego wykorzystania;

• aktów oskarżenia i wniosków w trybie art. 335 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks

postępowania karnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1375, z późn. zm., dalej jako „k.p.k.”)

skierowanych przeciwko oskarżonym o przestępstwa z rozdziału XXV k.k.;

• łącznej aktów oskarżenia / wniosków skierowanych przez prokuratora do sądu w związku

z czynami zabronionymi przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletnich, w tym handlu ludźmi na szkodę małoletniego z obszaru wykorzystania do

prostytucji, pornografii i innych form seksualnego wykorzystania;

• postępowań o czyny zabronione przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletnich, w tym dotyczących handlu ludźmi na szkodę małoletniego z obszaru

wykorzystania do prostytucji, pornografii i innych form seksualnego wykorzystania,

zakończonych w inny sposób (z podziałem na sposób rozstrzygnięcia);

• osób skazanych za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletnich oraz za przestępstwo handlu ludźmi na szkodę małoletniego z obszaru

wykorzystania do prostytucji, pornografii i innych form seksualnego wykorzystania;

• łącznej postępowań sądowych o czyny zabronione przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich oraz za przestępstwo handlu ludźmi na szkodę

małoletniego z obszaru wykorzystania do prostytucji, pornografii i innych form seksualnego

wykorzystania, zakończonych w inny sposób (z podziałem na sposób rozstrzygnięcia);

• pokrzywdzonych w postępowaniach sądowych;

• spraw zgłoszonych do Państwowej Komisji do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu

seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 dotyczących przestępstw przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich poniżej lat 15;

• osób pokrzywdzonych, którym Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania

wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 udzieliła wsparcia prawnego

w ramach realizacji ustawowych zadań;

 Ϯϭ



• zgłoszeń stanowiących zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, które

zostały przekazane prokuraturze, zgodnie z ustawowym obowiązkiem Państwowej Komisji.

Realizacja działania będzie przebiegać dwuetapowo. Mając na względzie, że wskazane wyżej

wyliczenie danych, które mają być gromadzone, nie jest wyczerpujące i ostateczne,

w pierwszym etapie, w 2023 r., nastąpi szczegółowe określenie wolumenu danych do

pozyskania, sposobu pozyskiwania i transferu danych, narzędzi do tego wykorzystywanych,

sposobu prezentacji. Drugi etap będzie realizacją głównego celu działania i ma w nim nastąpić

skoordynowane gromadzenie danych, które będzie się odbywać w ramach sprawozdawczości,

po zakończeniu każdego roku kalendarzowego, w kolejnych latach: 2024, 2025 i 2026.

1.1.2. Gromadzenie danych statystycznych o liczbie wydanych i wykonanych orzeczeń sądów

nakładających obowiązek uczestnictwa w oddziaływaniach terapeutycznych na osoby

skazane za przestępstwa określone w art. 197–203 k.k.

Realizatorzy zadania: Ministerstwo Sprawiedliwości, Centralny Zarząd Służby Więziennej

Wskaźniki

a)

schemat zasad pozyskiwania oraz gromadzenia danych i ustalenie ich zakresu;

b)

– liczba orzeczeń nakładających na sprawców przestępstw przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich obowiązek uczestnictwa w oddziaływaniach

terapeutycznych;

– liczba osób skazanych, które wykonały orzeczenie sądu nakładające obowiązek uczestnictwa

w oddziaływaniach terapeutycznych w warunkach kary o charakterze wolnościowym;

– liczba osób, które wykonały orzeczenie sądu nakładające obowiązek uczestnictwa

w oddziaływaniach terapeutycznych w warunkach kary izolacyjnej.

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) 2023 r.,

b)

II etap (wskaźnik b) realizowany w latach 2024–2026

Działanie stanowi element polityki postępowania ze sprawcami przestępstw przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich. Ma ono na celu monitorowanie

orzeczeń sądowych wydawanych w tych sprawach po to, aby ustalić częstotliwość stwierdzania

przez sądy potrzeby nakładania na osoby skazane za ww. przestępstwa obowiązku uczestnictwa

w oddziaływaniach terapeutycznych. Mając przy tym na uwadze, że efektywność nałożonego

obowiązku jest warunkowana jego realizacją, monitorowanie będzie dotyczyło także liczby

 ϮϮ



wykonanych orzeczeń sądu. Dane te w dalszej perspektywie pozwolą na określenie skali

ewentualnej powrotności do przestępstwa.

Realizacja działania będzie przebiegać dwuetapowo. W pierwszym etapie, w 2023 r., nastąpi

szczegółowe określenie wolumenu danych do pozyskania, sposobu pozyskiwania i transferu

danych, narzędzi do tego wykorzystywanych, sposobu prezentacji. Drugi etap będzie realizacją

głównego celu działania i ma w nim nastąpić skoordynowane gromadzenie danych, które

będzie się odbywać w ramach sprawozdawczości po zakończeniu każdego roku

kalendarzowego, w kolejnych latach: 2024, 2025 i 2026.

1.1.3. Prowadzenie badań aktowych w celu monitorowania występowania czynów

zabronionych / czynów karalnych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich, w tym w cyberprzestrzeni

Realizatorzy działania: Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, Instytut Ekspertyz Sądowych im.

prof. dra J. Sehna w Krakowie

Podmioty współpracujące: Ministerstwo Sprawiedliwości, NASK – PIB/Dyżurnet.pl

Wskaźnik

– liczba sporządzonych raportów z badań aktowych w latach 2023–2026

Termin realizacji: 2026 r.

Niezwykle istotna dla obserwacji zjawiska przestępczości przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich, a także działania organów ścigania i wymiaru

sprawiedliwości w tych sprawach, jest regularna analiza akt postępowań przygotowawczych

oraz akt postępowań sądowych. Stwarza to warunki dla ustalenia m.in. sposobu działania

sprawców, jakości opinii biegłych sądowych oraz standardów traktowania / podejścia do

uczestników postępowania, w szczególności pokrzywdzonych, a także treści orzeczeń

i uzasadnień sądu. Sformułowane w wyniku takich badań wnioski stanowią punkt wyjściowy

dla kolejnych działań naprawczych i usprawniających.

Z powyższych względów uwzględniono w Planie prowadzenie badań jakościowych lub

ilościowych tychże akt. O ile będzie to uzasadnione charakterem badania, będzie się ono

odbywać przy użyciu ujednoliconego kwestionariusza / ankiety do zbierania danych. Będzie to

wymagane wówczas, gdy na potrzeby danego badania, z analizowanych akt te same dane będą

zbierać różne podmioty. Działanie będzie realizowane przez Instytuty badawcze: Instytut

Wymiaru Sprawiedliwości, Instytut Ekspertyz Sądowych im. prof. dra J. Sehna w Krakowie,

 Ϯϯ



przy udziale ekspertów z Ministerstwa Sprawiedliwości, NASK – PIB/Dyżurnet.pl.

1.1.4. Opracowanie sprawozdań, badań, w tym badań społecznych, ekspertyz oraz analiz

dotyczących czynów zabronionych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich, w tym w cyberprzestrzeni

Realizatorzy działania: Ministerstwo Sprawiedliwości, Instytut Wymiaru Sprawiedliwości,

Instytut Ekspertyz Sądowych im. prof. dra J. Sehna w Krakowie (w sprawach przekazywanych

do opiniowania)

Podmioty współpracujące: Prokuratura Krajowa, NASK – PIB/Dyżurnet.pl, Biuro Rzecznika

Praw Dziecka, zainteresowane organizacje pozarządowe

Wskaźniki

a) liczba opracowanych sprawozdań,

b) liczba opracowanych badań, w tym badań społecznych,

c) liczba opracowanych ekspertyz,

d) liczba opracowanych analiz

Termin realizacji: działanie realizowane w latach 2024–2026.

Działania 1.1.3. i 1.1.4. uzupełniają się. Celem drugiego jest monitorowanie występowania

czynów zabronionych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

w wymiarze wykraczającym poza sferę organów ścigania i sądów. Identycznie jak 1.1.3. służy

ono uzyskaniu wiedzy m.in. o skali zjawiska, aktualnych zagrożeniach i czynnikach ryzyka,

które mają być podstawą do dalszych ocen i decyzji.

Działanie to uwzględnia cykliczne badania społeczne, prowadzone według ustalonej

metodologii z reprezentatywną grupą małoletnich respondentów. Zestawienie wyników

uzyskanych podczas tych badań z oficjalnymi statystykami da szansę ujawnienia rzeczywistej

skali i dynamiki problemu. Należy bowiem pamiętać, że znaczna część przypadków

wykorzystywania seksualnego małoletnich nie jest przez nich ujawniana lub zgłaszana

organom ścigania.

Realizacja tego zadania i cyklicznie uzyskiwane wnioski z badań tematycznych będą służyć

ustaleniu efektywności działań podejmowanych w ramach Planu, obszarów, które wymagają

wzmocnienia, projektowaniu potrzebnych i skutecznych działań, w tym np. określaniu tematyki

szkoleń skierowanych do podmiotów zaangażowanych w system przeciwdziałania

 Ϯϰ



przestępczości seksualnej. Gdy na potrzeby danego zadania te same dane będą zbierać różne

podmioty, będzie wymagane opracowanie jednolitego kwestionariusza.

Dział 1.2. Działania legislacyjne

Cel: Stworzenie ram prawnych umożliwiających: prowadzenie skutecznych postępowań

w sprawach o czyny zabronione przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletnich: stosowanie wobec sprawców adekwatnych kar lub środków; zapewnienie ochrony

i wsparcia małoletnim

Rodzaje działań

1.2.1. Prowadzenie prac legislacyjnych w celu wzmocnienia ochrony małoletnich przed

czynami zabronionymi przeciwko wolności seksualnej i obyczajności

Realizatorzy działania: Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Sportu i Turystyki,

Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwo

Cyfryzacji, Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystywaniu seksualnemu

małoletnich poniżej lat 15

Podmioty współpracujące: Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, NASK – PIB, zainteresowane

organizacje pozarządowe

Wskaźniki

a) liczba analiz prawnych przygotowanych na potrzeby planowanych prac legislacyjnych,

b) liczba wprowadzonych zmian legislacyjnych oraz ocena wpływu nowych rozwiązań na

realizację założonych celów

Termin realizacji: lata 2023–2026

Działanie ujęte w projekcie przewiduje prowadzenie prac legislacyjnych w celu uzupełnienia

systemu prawnego o rozwiązania podwyższające standard ochrony małoletnich przez

przestępczością seksualną, także w cyberprzestrzeni.

Tytułem przykładu należy wskazać potrzebę m.in. wprowadzenia rozwiązań (prawnokarnych

wspartych rozwiązaniami administracyjnoprawnymi) umożliwiających

▪ ujednolicenie terminologii w obszarze prawa karnego materialnego;

▪ utworzenie systemu skutecznie weryfikującego dostęp małoletnich do treści

pornograficznych w przestrzeni publicznej i rozumianej tak obecnie przestrzeni

internetowej dla ochrony małoletnich przed dostępem do takich materiałów;

 Ϯϱ



▪ wymianę informacji, w tym danych osobowych dziecka, między kuratorami

sądowymi, policją, jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej, oświaty

i służby zdrowia w celu zabezpieczenia dobra dziecka i wsparcia rodziny.

Konieczne jest również wypracowanie rozwiązań legislacyjnych oraz technicznych,

stanowiących podstawę prawną do uzyskiwania przez kuratorów rodzinnych informacji

dotyczących liczby i danych personalnych małoletnich, którzy zamieszkują pod adresem, gdzie

ma być przeprowadzony po raz pierwszy wywiad. W trakcie konsultacji z funkcjonariuszami

publicznymi wykonującymi czynności w wymiarze sprawiedliwości wskazywano, że jest to

mankament. Wcześniej takie informacje były zawarte w dowodzie osobistym.

Realizatorzy tego zadania będą również uczestniczyć w pracach nad projektami aktów prawa

europejskiego dotyczącymi ochrony małoletnich przed czynami zabronionymi przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności. Obecnie Ministerstwo Cyfryzacji oraz Ministerstwo

Sprawiedliwości biorą udział w pracach nad projektem rozporządzenia Parlamentu

Europejskiego i Rady ustanawiającego przepisy mające na celu zapobieganie niegodziwemu

traktowaniu dzieci w celach seksualnych i jego zwalczanie.

Przedstawiona lista jest przykładowa, a nie jest wyczerpująca. Decyzja o konieczności podjęcia

prac legislacyjnych będzie podejmowana na bieżąco, także przy wykorzystaniu wyników

badań, ekspertyz i raportów wskazanych w części 1.1.

Każdorazowo przy pracach nad danym aktem prawnym projektodawca będzie przeprowadzał

Ocenę Skutków Regulacji oraz określał sposób finansowania projektowanych rozwiązań,

wymagających zaangażowania środków finansowych.

Opisane powyżej działania będą realizowane z uwzględnieniem konsultacji publicznych

z udziałem podmiotów zainteresowanych danym zagadnieniem, w tym m.in. przedsiębiorców

telekomunikacyjnych, dostawców usług dostępu do sieci Internet.

Projektowane przepisy będą musiały zapewniać odpowiednie gwarancje ochrony praw

małoletnich, których dane będą przetwarzane na podstawie uchwalonych w przyszłości

przepisów. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż projektowane przepisy będą przewidywać

przetwarzanie danych osobowych szczególnych kategorii w rozumieniu art. 9 i art. 10

rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r.

w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w

 Ϯϲ



sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne

rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.),

powoływanego dalej z zastosowaniem skrótu „RODO”. Z uwagi na powyższe w ramach

wskazanej Oceny Skutków Regulacji konieczne będzie przeprowadzanie także oceny skutków

dla ochrony danych stosownie do dyspozycji art. 35 ust. 1 i 10 RODO.

Obszar 2. Organy ścigania i wymiar sprawiedliwości

Dział 2.1. Wyspecjalizowane organy ścigania

Cel: Stworzenie funkcjonariuszom organów ścigania warunków do sprawnego i prawidłowego

prowadzenia śledztw w sprawach o przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności

na szkodę małoletnich oraz zapewnienie efektywnej współpracy międzynarodowej

Rodzaje działań

2.1.1. Przygotowanie programu oraz zasad wewnętrznej organizacji pracy Policji w obszarze

zapobiegania i zwalczania czynów zabronionych / czynów karalnych przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

Realizator działania: Policja

Wskaźnik

– program współpracy oraz zasad wewnętrznej organizacji pracy w obszarze zapobiegania

i zwalczania czynów zabronionych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletnich

Termin realizacji: 2024 r.

Celem działania jest dodatkowe usprawnienie oraz zwiększenie efektywności prowadzonych

postępowań w obszarze zapobiegania i zwalczania czynów zabronionych / czynów karalnych

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich. Jednym ze środków jego

realizacji jest posiadanie przez organy ścigania schematu wewnętrznej organizacji pracy,

określającego zadania poszczególnych jednostek, a także uwzględniającego konieczność

zapewnienia poprawnego przepływu informacji istotnych dla podejmowanych czynności

między zaangażowanymi jednostkami oraz warunków do współpracy.

2.1.2. Powierzenie Koordynatorom Komendy Wojewódzkiej Policji (KWP) / Komendy

Stołecznej Policji (KSP), policjantom służb kryminalnej (zajmujących się sprawami

z zakresu handlu ludźmi) oraz zwalczania cyberprzestępczości z Komendy Głównej

 Ϯϳ



Policji uprawnień do prac przy wykorzystaniu bazy ICSE (International Child Sexual

Exploitation database)

Realizator działania: Policja

Wskaźnik

– liczba funkcjonariuszy, którym powierzono uprawnienia do prac przy wykorzystaniu bazy

ICSE

Termin realizacji: 2025 r.

ICSE (International Child Sexual Exploitation Database) to administrowana przez Interpol baza

działająca na zasadzie międzynarodowej platformy wymiany informacji o przestępstwach

seksualnych popełnianych na szkodę małoletnich, w tym z wykorzystaniem nowoczesnych

technologii. Służy ona w pierwszej kolejności do identyfikacji pokrzywdzonych tego typu

czynami zabronionymi i niezwłocznego udzielenia im pomocy. ICSE posiada wbudowane

moduły do zaawansowanej analizy materiałów audiowizualnych.

Jednym z filarów ICSE są dwa rodzaje bazy haszy. Baza ogólna zawiera hasze wygenerowane

na podstawie wszelkiego rodzaju materiałów audiowizualnych, w związku z którymi na całym

świecie są prowadzone np. czynności operacyjne bądź postępowania karne. Materiały te

zawierają m.in. treści, które dopiero mogą zostać zakwalifikowane jako propagujące pedofilię

lub informacje kontekstowe, które organy ścigania wykorzystują do identyfikacji osoby

pokrzywdzonej, sprawcy czy też miejsc z nimi związanych.

Druga baza, rozwijana w ramach projektu „Baseline”, zawiera jedynie hasze wygenerowane na

podstawie materiałów wyselekcjonowanych przez światowych ekspertów skupionych wokół

ICSE i zatwierdzonych przez Interpol. Baza ta pozwala na identyfikację zdjęć i nagrań wideo

zawierających najgorsze formy seksualnego wykorzystania dzieci. Całości dopełnia forum

stanowiące swego rodzaju kanał szybkiego reagowania. Służy ono bowiem do bieżącej

wymiany informacji o prowadzonych czynnościach, identyfikacji osób pokrzywdzonych,

sprawców oraz – co nie mniej istotne – miejsc i przedmiotów utrwalonych w materiałach

audiowizualnych19.

Skala przestępczości na szkodę małoletnich w cyberprzestrzeni rośnie, co implikuje

konieczność wzmocnienia obsady kadrowej, jeśli chodzi o dostęp polskich służb do bazy ICSE.



19

https://clkp.policja.pl/clk/informatyka-sledcza-w-c/miedzynarodowa-wymiana/158734,Stanowiskodostepowe-do-bazy-ICSE-Interpol-w-pracowni-informatyki-sledczej-CLKP.html.

 Ϯϴ



Poza sporem pozostaje, że powinni go mieć Koordynatorzy KWP / KSP, policjanci służby

kryminalnej (zajmujący się sprawami z zakresu handlu ludźmi) oraz zwalczania

cyberprzestępczości z Komendy Głównej Policji. Istotne jest, aby w każdej z tych jednostek

był przynajmniej jeden koordynator z dostępem do ICSE. W tym przypadku byłyby to aktualnie

liczby: KWP – 16, KSP – 1, KGP – 1, CBZC – 18. Liczba wyznaczonych koordynatorów musi

uwzględniać, że w tego rodzaju sprawach liczy się szybkość, wręcz natychmiastowość reakcji.

Działanie przewiduje zmianę zakresu zadań obecnego Wydziału do Walki z Handlem Ludźmi

w Biurze Kryminalnym KGP, Zespołów do Walki z Handlem Ludźmi umiejscowionych

w Wydziałach Kryminalnych KWP / KSP, koordynatorów w Centralnym Biurze Zwalczania

Cyberprzestępczości, które nadzorują w danym garnizonie przestępczość seksualną na szkodę

małoletnich, przez powierzenie im dodatkowych kompetencji.

2.1.3. Powierzenie koordynatorom z KWP / KSP / CBZC

– obowiązków konsultanta dla policjantów z jednostek podległych danej Komendzie

Wojewódzkiej w sprawach z zakresu czynów zabronionych przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności,

– uprawnień do współpracy z wyznaczonymi koordynatorami z powszechnych

jednostek prokuratury z wyłączeniem współpracy merytorycznej w prowadzonych

sprawach

Realizator działania: Policja

Wskaźnik

– liczba koordynatorów w KWP / KSP / CBZC

Termin realizacji: 2024 r.

Działanie, powiązane z działaniem 2.1.1., wpisuje się w cel podwyższania jakości

prowadzonych postępowań, przez zapewnienie funkcjonariuszom z jednostek prowadzących

postępowania w sprawach o czyny zabronione przeciwko wolności seksualnej i obyczajności

możliwości uzyskania wsparcia od Koordynatorów, a więc funkcjonariuszy posiadających

większe doświadczenie w prowadzeniu tego typu spraw. Wymiana informacji na temat

aspektów technicznych prowadzenia postępowania, jego metodyki ma szansę przynieść

pozytywne efekty dla ich prawidłowości i skuteczności.

Dążąc do wzmocnienia współpracy policji i prokuratury, przewidziano, iż Koordynator będzie

miał uprawnienia do współpracy z wyznaczonymi koordynatorami z powszechnych jednostek

 Ϯϵ



prokuratury. Przy czym, co oczywiste, współpraca ta nie będzie mogła odnosić się do kwestii

merytorycznych w prowadzonych sprawach.

Działanie będzie realizowane przy wykorzystaniu obecnej struktury, polega ono na przyznaniu

dodatkowych uprawnień już wyznaczonym koordynatorom.

2.1.4. Specjalizacja funkcjonariuszy – wyznaczenie w Komendach Miejskich Policji,

Komendach

Powiatowych

Policji

oraz

Komendach

Wojewódzkich

Policji

funkcjonariuszy do prowadzenia postępowań przygotowawczych dotyczących czynów

zabronionych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

Realizator działania: Policja

Wskaźnik

– liczba funkcjonariuszy w Komendach Miejskich Policji, Komendach Powiatowych Policji

oraz Komendach Wojewódzkich Policji wyznaczonych do prowadzenia postępowań o czyny

z rozdziału XXV k.k.

Termin realizacji: lata 2024–2026

Kolejne działanie powiązane z działaniem 2.1.1. Jego istotą jest jak najlepsze przygotowanie

funkcjonariuszy do prowadzenia postępowań przygotowawczych dot. czynów zabronionych

przeciwko wolności seksualnej na szkodę małoletnich. Jest to możliwe jedynie przez

wprowadzenie swoistej specjalizacji. Będzie ona polegała na wyznaczeniu do prowadzenia tych

spraw funkcjonariuszy z odpowiednim przygotowaniem prawnym, psychologicznym,

technicznym i informatycznym, stale szkolonych z tych zagadnień. Działanie nie przewiduje

wyłączenia tych funkcjonariuszy od prowadzenia innych spraw, a zakłada, że co do zasady

tylko oni będą prowadzić sprawy o czyny z rozdziału XXV k.k. (oczywiście z uwzględnieniem

zasad co do liczby przydzielanych spraw). Wspomniana specjalizacja, oznaczająca szerokie

kompetencje, może przynieść jedynie pozytywne efekty dla postępowania i jego uczestników,

przede wszystkim pokrzywdzonych.

Działanie będzie realizowane przy wykorzystaniu obecnej struktury, polega ono na

wprowadzeniu podziału czynności przy wykorzystaniu kryterium wiedzy i doświadczenia

w danego rodzaju sprawach. W dalszej perspektywie owa specjalizacja, przez usprawnienie

postępowań, ma szansę doprowadzić do zmniejszania ich kosztów.

Czynności

sprawozdawcze

będą

służyć

określeniu

liczby

wyspecjalizowanych

funkcjonariuszy, będą one ewaluowane corocznie.

 ϯϬ



2.1.5. Koordynacja prowadzonych przez funkcjonariuszy Straży Granicznej postępowań

o czyny zabronione dotyczące handlu ludźmi na szkodę małoletniego, połączone

z czynami zabronionymi przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, przez

powierzenie koordynatorom ds. zwalczania i zapobiegania handlu ludźmi

– obowiązków konsultanta dla funkcjonariuszy z jednostek podległych danemu

oddziałowi Straży Granicznej,

– uprawnień do współpracy z wyznaczonymi koordynatorami z powszechnych

jednostek prokuratury z wyłączeniem współpracy merytorycznej w prowadzonych

sprawach

Realizator działania: Komenda Główna Straży Granicznej

Wskaźniki

a) liczba koordynatorów pełniących obowiązki konsultanta w oddziałach Straży

Granicznej,

b) liczba koordynatorów posiadających uprawnienia do współpracy z wyznaczonymi

koordynatorami z powszechnych jednostek prokuratury, z wyłączeniem współpracy

merytorycznej w prowadzonych sprawach

Termin realizacji: 2024 r.

Działanie to, identycznie jak działanie 2.1.3., ma na celu podwyższanie jakości prowadzonych

postępowań, przez zapewnienie funkcjonariuszom prowadzącym postępowania o przestępstwa

handlu ludźmi, gdzie osobą pokrzywdzoną jest małoletni, na szkodę którego popełniono czyn

zabroniony przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, możliwości uzyskania wsparcia od

Koordynatorów, a więc funkcjonariuszy posiadających większe doświadczenie w prowadzeniu

tego typu spraw. Wymiana informacji na temat aspektów technicznych prowadzenia

postępowania, jego metodyki ma szansę przynieść pozytywne efekty dla ich prawidłowości i

skuteczności.

Dążąc do wzmocnienia współpracy Straży Granicznej i prokuratury, przewidziano,

iż koordynator będzie miał uprawnienia do współpracy z wyznaczonymi koordynatorami

z powszechnych jednostek prokuratury. Przy czym, co oczywiste, współpraca ta nie będzie

mogła odnosić się do kwestii merytorycznych w prowadzonych sprawach.

Działanie będzie realizowane przy wykorzystaniu obecnej struktury ww. jednostek, polega ono

na przyznaniu dodatkowych uprawnień już wyznaczonym koordynatorom.

 ϯϭ



2.1.6. Organizowanie szkoleń z języka angielskiego – dla policjantów z służb kryminalnej

(zajmujących

się

sprawami

z

zakresu

handlu

ludźmi)

oraz

zwalczania

cyberprzestępczości z Komendy Głównej Policji, koordynatorów z Komend

Wojewódzkich Policji, członków Zespołów do walki z Handlem Ludźmi z KWP / KSP

Realizator działania: Policja

Wskaźnik

– liczba policjantów/koordynatorów, którzy odbyli szkolenie z języka angielskiego

Termin realizacji: lata 2024–2026

Obsługa bazy ICSE wymaga znajomości języka angielskiego na poziomie B2/C1. W związku

z tym niezbędne jest przeszkolenie funkcjonariuszy, którzy uzyskają do niej dostęp, tak aby

posiadali umiejętność posługiwania się językiem angielskim na niezbędnym poziomie.

Łączna liczba funkcjonariuszy wynosiłaby ok. 40 osób (KWP – 16, KSP – 1, CBZC – 18, KGP

– 1–4). Należy przy tym uwzględnić, że w większości przypadków nauka języka angielskiego

nie będzie zaczynać się od poziomu podstawowego, jej celem będzie jedynie podwyższanie

kompetencji.

2.1.7. Organizowanie szkoleń z zakresu identyfikacji osoby pokrzywdzonej, uwidocznionej

na materiałach cyfrowych przedstawiających treści pornograficzne z udziałem

małoletnich dla policjantów służb kryminalnej (zajmujących się sprawami z zakresu

handlu ludźmi) oraz zwalczania cyberprzestępczości z Komendy Głównej Policji,

koordynatorów z Komend Wojewódzkich Policji, członków Zespołów do walki

z Handlem Ludźmi z KWP / KSP

Realizator działania: Policja

Wskaźniki

a) liczba szkoleń z zakresu identyfikacji osoby pokrzywdzonej, uwidocznionej na

materiałach

cyfrowych

przedstawiających

treści

pornograficzne

z

udziałem

małoletnich, w których uczestniczyli funkcjonariusze Policji,

b) liczba przeszkolonych funkcjonariuszy Policji/koordynatorów

Termin realizacji: lata 2024–2026

Identyfikacja

osoby

pokrzywdzonej,

uwidocznionej

na

materiałach

cyfrowych

przedstawiających treści pornograficzne z udziałem małoletnich wymaga odpowiednich

kompetencji, przygotowania praktycznego. To powoduje konieczność stałego szkolenia

 ϯϮ



funkcjonariuszy, którym powierzone są lub mają być te zadania. Ich brak lub niewystarczające

kompetencje uniemożliwią bądź utrudnią szybkie ustalenie, kim jest osoba pokrzywdzona

widniejąca na materiałach, a przez to wpłynie negatywnie na tok postępowania i wykrycie

sprawcy. Szkolenia z tej tematyki są więc niezbędne.

Łączna liczba funkcjonariuszy wynosiłaby ok. 40 osób (KWP – 16, KSP – 1, CBZC – 18, KGP

– 1–4).

2.1.8. Organizowanie

interdyscyplinarnych,

międzyinstytucjonalnych

szkoleń

dla

policjantów, funkcjonariuszy Straży Granicznej, prokuratorów, sędziów, pracowników

NASK – PIB/Dyżurnet.pl20, z zakresu aspektów psychospołecznych zjawiska

wykorzystywania seksualnego dzieci, w tym w cyberprzestrzeni, oraz metodologii

prowadzenia postępowań w sprawach o czyny zabronione/czyny karalne przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich, komunikacji z małoletnimi,

w tym niepełnosprawnymi

Realizatorzy działania: Policja, Komenda Główna Straży Granicznej, NASK –

PIB/Dyżurnet.pl, Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury

Podmioty współpracujące: zainteresowane organizacje pozarządowe

Wskaźniki

a)

Koncepcja szkoleń – wypracowanie porozumienia, zasad naboru, liczby uczestników,

b)

– liczba szkoleń,

– liczba przeszkolonych funkcjonariuszy Policji,

– liczba przeszkolonych funkcjonariuszy Straży Granicznej,

– liczba przeszkolonych sędziów,

– liczba przeszkolonych prokuratorów,

– liczba przeszkolonych pracowników Dyżurnet.pl

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) I półrocze 2024 r.,

b)

II etap (wskaźnik b) realizowany od II półrocza 2024 r. do 2026 r.

2.1.9. Organizowanie interdyscyplinarnych szkoleń warsztatowych dla funkcjonariuszy

Policji, funkcjonariuszy Straży Granicznej, prokuratorów, sędziów, kuratorów



20

Działanie przewiduje możliwość zaproszenia do udziału w szkoleniach adwokatów i radców prawnych, na

podstawie porozumień z Naczelną Radą Adwokacką i Krajową Izbą Radców Prawnych.

 ϯϯ



sądowych, specjalistów z zakresu psychologii, psychiatrii, seksuologii21 poświęconych

praktycznym aspektom zapobiegania i zwalczania czynów zabronionych / czynów

karalnych

przeciwko wolności seksualnej na szkodę małoletnich, w tym

w cyberprzestrzeni

Realizator działania: Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury

Podmioty współpracujące: Instytut im. prof. dra Jana Sehna w Krakowie, Instytut Ekspertyz

Medycznych

w

Łodzi,

Instytut

Wymiaru

Sprawiedliwości,

Akademia

Wymiaru

Sprawiedliwości, NASK – PIB/Dyżurnet.pl, Policja, Komenda Główna Straży Granicznej,

zainteresowane organizacje pozarządowe

Wskaźniki

a) Koncepcja szkoleń – wypracowanie porozumienia, zasad naboru, liczby uczestników,

b)

– liczba szkoleń,

– liczba przeszkolonych funkcjonariuszy Policji,

– liczba przeszkolonych funkcjonariuszy Straży Granicznej,

– liczba przeszkolonych sędziów,

– liczba przeszkolonych prokuratorów,

– liczba przeszkolonych kuratorów,

– liczba przeszkolonych pracowników Dyżurnet.pl,

– liczba przeszkolonych specjalistów z zakresu psychologii, psychiatrii, seksuologii

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) – I półrocze 2024 r.,

b)

II etap (wskaźnik b) działanie realizowane od II półrocza 2024 r. do 2026 r.

Przeciwdziałanie czynom zabronionym przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich w każdym jej aspekcie wymaga działania interdyscyplinarnego

i międzyinstytucjonalnego. Wszystkie jednostki / podmioty, stanowiące element systemu

zwalczania tego procederu muszą być odpowiednio przygotowane, posiadać wiedzę właściwą

dla swojej specjalizacji / zawodu uzupełnioną o tę z zakresu kompetencji oraz zasad

funkcjonowania pozostałych podmiotów / jednostek. Wreszcie konieczna jest umiejętność

właściwej i efektywnej współpracy, pozwalającej na sprawne podejmowanie właściwych

decyzji. Realizacji tego celu mają służyć wspólne szkolenia funkcjonariuszy Policji,



21

Działanie przewiduje możliwość zaproszenia do udziału w szkoleniach adwokatów i radców prawnych, na

podstawie porozumień z Naczelną Radą Adwokacką i Krajową Izbą Radców Prawnych.

 ϯϰ



funkcjonariuszy Straży Granicznej, prokuratorów, sędziów, pracowników Dyżurnet.pl,

z zakresu aspektów psychospołecznych zjawiska wykorzystywania seksualnego dzieci, w tym

w cyberprzestrzeni, oraz metodologii prowadzenia postępowań w sprawach o przestępstwa

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich.

Kolejne przewidywane szkolenia mają charakter warsztatowy i będą polegać na pracy na

zanonimizowanych aktach spraw dla pogłębienia wiedzy o praktycznych aspektach

zapobiegania i zwalczania wykorzystywaniu seksualnemu małoletnich.

Organizacja szkoleń będzie się odbywała na podstawie porozumień zawartych między

realizatorem działania a jednostkami w nich uczestniczącymi określającymi zakres szkoleń,

terminy, sposób naboru oraz finansowania.

Realizacja działania będzie przebiegać dwuetapowo. W pierwszym etapie, w 2023 r., nastąpi

wypracowanie koncepcji szkoleń, co obejmuje ustalenie treści i zawarcie porozumień

międzyinstytucjonalnych, określenie zasad naboru, liczby uczestników. Drugi etap będzie

realizacją głównego celu działania – prowadzenie szkoleń lub warsztatów w latach: 2024–2026.

2.1.10. Superwizja dla funkcjonariuszy Policji oraz Straży Granicznej, prowadzących

postępowania z zakresu czynów zabronionych przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich

Realizatorzy działania: Policja, Komenda Główna Straży Granicznej

Wskaźniki

a) zasady uzyskiwania dostępu do superwizji i zapewnienie superwizorów oraz punktów

dostępności,

b)

– liczba zrealizowanych warsztatów superwizyjnych,

– liczba funkcjonariuszy Policji uczestniczących w warsztatach superwizyjnych,

– liczba funkcjonariuszy SG uczestniczących w warsztatach superwizyjnych

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a): I półrocze 2024 r.,

b)

II etap (wskaźnik b) działanie realizowane od II półrocza 2024 r. do 2026 r.

Superwizja to metoda kierowania ludźmi, która ma służyć doskonaleniu ich umiejętności,

kompetencji, wiedzy i umożliwiać stały proces konsultacyjny, analizowanie działań

 ϯϱ



pracowników w celu osiągania lepszych wyników. Odbiorcami superwizji są osoby, które

w swojej pracy bazują na bezpośrednich relacjach z drugim człowiekiem, a ich zadania

zawodowe polegają na pomaganiu, poradnictwie, edukowaniu i kierowaniu.

Superwizja zajmuje się trudnymi sytuacjami interpersonalnymi w relacjach zawodowych.

Tematy poruszane na spotkaniach superwizyjnych odnoszą się do problemów zawodowych,

miejsca pracy oraz potrzeb uczestników. Jej centrum stanowi refleksja nad relacjami,

odczuciami człowieka w pełnionej przez niego roli zawodowej przy uwzględnieniu jego

możliwości i warunków instytucji, w której pracuje22.

Podstawowym zadaniem superwizji jest doprowadzenie do tego, aby praca organów ścigania

była skuteczna i efektywna.

Osiągnięcie tego celu nie jest proste, ponieważ codzienny kontakt z ofiarami, sprawcami,

obserwatorami przemocy jest trudny i wymagający od osoby pomagającej z jednej strony

wrażliwości i empatycznego reagowania, a z drugiej narażający na częste sytuacje będące

dużym obciążeniem emocjonalnym23.

Ze względu na określone kryteria wyróżnia się następujące rodzaje superwizji24

1)

z uwagi na liczbę uczestników – superwizja

• indywidualna;

• grupowa – mała grupa, do 7 osób, o zbliżonej wiedzy i doświadczeniu (niepowiązane

ze sobą zbyt blisko zawodowo);

• zespołowa – grupy z tej samej instytucji pracujące nad wspólnymi zadaniami lub

pracownicy socjalni z różnych placówek zaangażowani we wdrażanie wspólnego

programu;

2)

z uwagi na rodzaj uczestnictwa – superwizja

• bezpośrednia – polega na wzajemnej obserwacji. Superwizor, obserwując

superwizowanego i działania, które podejmuje, dokonuje analizy trudności

występujących w jego pracy. Superwizowany natomiast, obserwując modelowe

zachowania superwizora, uczy się właściwego postępowania;



22

23

24

J. Bojanowicz, M. Guzak, Superwizja jako narzędzie doskonalenia zawodowego pracowników socjalnych,

Edukacja Ustawiczna Dorosłych, https://edukacjaustawicznadoroslych.eu/images/2017/4/14_4_2017.pdf.

R. Kałucka, P. Antoniak, Superwizja w pracy nad przemocą domową, „Niebieska Linia” 2010/6,

https://www.niebieskalinia.pl/aktualnosci/aktualnosci/superwizja-w-pracy-nad-przemoca-domowa.

Ibidem.

 ϯϲ



• pośrednia – superwizowany zdaje relację superwizorowi.

Spotkania superwizyjne są organizowane według schematu

1. Zdefiniowanie problemu – określenie trudności superwizowanego, umożliwienie doboru

strategii i środków niezbędnych do rozwiązania tego problemu. Superwizor zadaje pytania

dotyczące istoty problemu, jego skali, przyczyn i czynników, które sprzyjają pogłębianiu

problemu.

2. Szukanie rozwiązań – podaje się jak największą liczbę potencjalnych koncepcji,

uwzględniając potrzeby, cele i wartości superwizowanego. Zadawane przez superwizora

pytania odnoszą się do sensowności podejmowanych działań, tego, czy okażą się one realne,

czy są zgodne z wyznawanymi poglądami, jakie odczucia będą towarzyszyć wyborowi oraz

czy wywołają one w kliencie bądź pracowniku socjalnym jakiekolwiek cierpienie.

3. Plan działania – ustala się program działania i środki, które zostaną do tego wykorzystane.

4. Ustalenie kryteriów sukcesu, według których superwizor i superwizowany będą mogli

zorientować się, czy postawiony problem został już rozwiązany. Zadaje się pytania

dotyczące warunków, które będą świadczyć o rozwiązaniu problemów, odczuciach, opinii

innych na temat tego, czy sprawa została rozwiązana25.

Superwizja powinna być standardem dla osób, które w swojej pracy stykają się z każdego

rodzaju przemocą, w tym szeroko rozumianą przestępczością seksualną. Jej brak stwarza

ryzyko utraty efektywności w pracy, czy to na skutek obniżenia motywacji, zaangażowania czy

zniechęcenia do wykonywanych obowiązków.

Z powyższych względów superwizja jest koniecznością dla funkcjonowania systemu

przeciwdziałania przestępczości seksualnej.

Realizacja działania będzie przebiegać dwuetapowo. W pierwszym etapie, w 2023 r., nastąpi

opracowanie zasad uzyskiwania dostępu do superwizorów, ustalenie ich dokładnej liczby,

miejsca i sposobu realizacji superwizji. Drugi etap będzie realizacją głównego celu działania

i będzie się odbywać po zakończeniu każdego roku kalendarzowego, w kolejnych latach: 2024–

2026.

25



M. Łuczyńska, A. Olech, Wprowadzenie do superwizji pracy socjalnej, Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich,

Warszawa 2013, s. 67–68; za: J. Bojanowicz, M. Guzak, op. cit.

 ϯϳ



2.1.11. Zapewnienie wsparcia psychologicznego funkcjonariuszom Policji prowadzącym

postępowania w sprawach o czyny zabronione przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich

Realizator działania: Policja

Wskaźniki

a)

zasady uzyskiwania dostępu do wsparcia psychologicznego i zapewnienie punktów

dostępności,

b)

liczba funkcjonariuszy Policji korzystających ze wsparcia psychologicznego

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a): I półrocze 2024 r.,

b)

II etap (wskaźnik b) działanie realizowane od II półrocza 2024 r. do 2026 r.

Prowadzenie postępowań w sprawach o czyny zabronione przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności, w tym na szkodę małoletnich, bez wątpienia naraża funkcjonariuszy na sytuacje

powodujące duże obciążenie psychiczne lub emocjonalne. Tytułem przykładu należy tutaj

wskazać takie czynności jak analiza materiałów cyfrowych przedstawiających treści

pornograficzne z udziałem małoletnich, przesłuchiwanie świadków relacjonujących

zachowania wyczerpujące znamiona przestępstw z art. 200 k.k. czy 197 k.k. popełnione na

szkodę małoletnich. To z kolei powoduje konieczność zapewnienia im dostępu do wsparcia

psychologicznego, gdy ujawnią się np. długotrwałe napięcia psychofizyczne, zagubienie, stany

lękowe, depresyjne. Właściwa i szybka reakcja, udzielenie wsparcia na czas poprawia

funkcjonowanie funkcjonariuszy, przez co daje szanse na utrzymanie stabilności zatrudnienia,

co w dalszej perspektywie wpływa na jakość pracy oraz ograniczenie kosztów (nie ma potrzeby

szkolenia kolejnych pracowników).

Realizacja działania będzie przebiegać dwuetapowo. W pierwszym etapie, w 2023 r., nastąpi

opracowanie zasad uzyskiwania dostępu do wsparcia psychologicznego i zapewnienie punktów

dostępności. Drugi etap będzie realizacją głównego celu działania i będzie się odbywać po

zakończeniu każdego roku kalendarzowego, w kolejnych latach 2024–2026.

Ustalenie liczby funkcjonariuszy, którym należy zapewnić wsparcie, będzie ułatwione dzięki

wprowadzeniu organizacji pracy oraz specjalizacji (działanie 2.1.1. oraz 2.1.4.).

2.1.12. Przygotowanie do wdrożenia i wdrożenie systemu wymiany informacji o wartościach

hash między Policją, NASK – PIB/Dyżurnet.pl oraz sektorem prywatnym

 ϯϴ



Realizatorzy działania: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwo Cyfryzacji, Policja,

NASK – PIB/Dyżurnet.pl

Podmioty współpracujące: zainteresowani przedstawiciele sektora prywatnego

Wskaźniki

a)

opracowanie koncepcji funkcjonowania systemu,

b)

uruchomienie systemu i liczba wartości hash znajdujących się w systemie,

c)

liczba zapytań kierowanych do systemu

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) 2024 r.,

b)

II etap (wskaźnik b) 2025 r.,

c)

III etap (wskaźnik c) 2026 r.

Wymiana informacji o wartościach hash jest niezwykle cenną metodą współpracy wielu

podmiotów zaangażowanych w identyfikację małoletnich będących pokrzywdzonymi

wykorzystywaniem seksualnym oraz zwalczania dostępności CSAM (Child Sexual Abuse

Material) w cyberprzestrzeni. To dzięki niej możliwe jest np. szybkie ustalenie, czy w dużym

zbiorze materiałów cyfrowych znajdują się treści z kategorii CSAM. Weryfikacja odbywająca

się tą metodą jest podstawą funkcjonowania bazy danych ICSE znajdującej się w zasobach

Międzynarodowej Organizacji Policji INTERPOL.

Metoda ta jest od dawna stosowana przez niektóre organy ścigania, zwłaszcza te, które

posiadają w swoich zasobach krajowe bazy CSAM, np. szwedzkie czy brytyjskie, jak również

te, które na co dzień współpracują w ramach ICSE DB. Listę podmiotów wykorzystujących

wartości hash w codziennej pracy uzupełniają ponadto niektóre z infolinii, zaangażowanych

w usuwanie nielegalnych treści z cyberprzestrzeni: CyberTipline – Stany Zjednoczone,

Cybertip!ca – Kanada, Internet Watch Foundation (dalej: IWF) – Wielka Brytania oraz, od

niedawna, także Meldpunt Kinderporno – Holandia.

Wdrożenie systemu wymiany informacji o wartościach hash jest konieczne również w Polsce.

Realizacja działania będzie przebiegać w trzech etapach. W pierwszym realizatorzy przygotują

analizy prawne na temat prawnych aspektów i możliwości uruchomienia oraz funkcjonowania

bazy. W drugim zostanie opracowana koncepcja funkcjonowania systemu i działania na rzecz

uruchomienia systemu. W trzecim – docelowym – baza ma zostać uruchomiona.

 ϯϵ



2.1.13. Analiza prawnych i technologicznych możliwości adaptacji i wdrożenia narzędzi /

rozwiązań technologicznych umożliwiających proaktywne przeszukiwanie Internetu

i ujawnianie treści pornograficznych z udziałem małoletnich

Realizatorzy działania: Ministerstwo Cyfryzacji, NASK – PIB/Dyżurnet.pl, Policja

Wskaźnik

– liczba analiz obowiązujących przepisów i rozwiązań technologicznych

Termin realizacji: 2026 r.

Obserwowany ogromny wzrost liczby treści przedstawiających seksualne wykorzystanie

małoletnich publikowanych w cyberprzestrzeni (ponad 22 mln raportów wysłanych do punktu

kontaktowego w Stanach Zjednoczonych przez Meta) ujawnia słabości aktualnie stosowanych

metod walki zarówno z produkcją, jak i z udostępnianiem tego typu materiałów. Pozyskane lub

wyprodukowane materiały zdjęciowe, wideo lub tekstowe są udostępniane na wielu

platformach internetowych. Takie incydenty w Polsce są zgłaszane do NASK –

PIB/Dyżurnet.pl przez użytkowników Internetu, co umożliwia ich bieżącą analizę i zgłaszanie

do administratorów platform oraz na Policję. Doświadczenie oraz stała współpraca z

infoliniami INHOPE na całym świecie umożliwia takim zespołom jak Dyżurnet.pl śledzenie

trendów oraz wykrywanie tworzonych na bieżąco metod służących do ukrywania

udostępnianych

materiałów

przed

administratorami

systemów

lub

przypadkowymi

użytkownikami. Niestety, mimo wiedzy o potencjalnych miejscach, gdzie treści te są

publikowane, Dyżurnet.pl nie ma umocowania prawnego, żeby rozpocząć analizę i podjąć

wczesną interwencję.

Jednym z nielicznych krajów doskonale radzących sobie z opisanym problemem jest Wielka

Brytania, w której organizacja pełniąca podobną rolę do Dyżurnet.pl – Internet Watch

Foundation, jest umocowana do proaktywnych działań. Statystyki udostępniane przez Fundację

za rok 2021 wskazują jednoznacznie, że ich działania umożliwiły identyfikację treści CSAM

w aż 235 967 przypadków, co w porównaniu do zgłoszeń z pozytywną detekcją, a otrzymanych

od użytkowników Internetu w liczbie 16 227, stanowi ewidentny dowód na skuteczność

podejścia proaktywnego.

Metodą pozwalającą na odwrócenie obecnego trendu rosnącej liczby treści publikowanych

w Internecie jest wdrożenie narzędzi technologicznych pozwalających na detekcję treści

CSAM już na wczesnym etapie ich publikacji, zanim zostaną zgłoszone przez użytkowników

Internetu. Jedynie takie podejście pozwoli na bardziej efektywną ochronę zarówno

 ϰϬ



pokrzywdzonych, czyli dzieci, przed upublicznianiem materiałów pornograficznych z ich

udziałem, jak i przypadkowych użytkowników przed ekspozycją na tego typu treści.

Przedmiotem działania jest dokonanie analiz dopuszczalności, pod kątem prawnym jak

i technologicznym,

adaptacji

i wdrożenia

narzędzi

/

rozwiązań

technologicznych

umożliwiających proaktywne przeszukiwanie Internetu i ujawnianie treści pornograficznych

z udziałem małoletnich. Wymaga przy tym podkreślenia, że zważywszy na okoliczność,

iż wszelkie działania – zarówno proaktywne, jak i reaktywne, związane z ewentualnym

dostępem do komunikacji interpersonalnej, wymagają przestrzegania przepisów dotyczących

ochrony danych osobowych oraz ochrony prywatności, ten aspekt również będzie elementem

analiz. Wyniki analiz będą podstawą do podjęcia dalszych decyzji.

Dział 2.2. Wymiar sprawiedliwości i prokuratorzy

Cele: Wyposażenie funkcjonariuszy wymiaru sprawiedliwości w kompetencje ustalania

indywidualnych potrzeb małoletnich pokrzywdzonych przestępstwami przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności, prawidłowego przesłuchiwania małoletnich oraz zapewnienie

efektywnej współpracy międzynarodowej

Rodzaje działań

2.2.1. Opracowanie systemu i zasad koordynacji w prokuraturze w zakresie: zbierania danych

statystycznych dotyczących czynów zabronionych przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich; przeprowadzanie analiz akt tej kategorii

postępowań, sporządzanie cyklicznych sprawozdań z tych analiz i wydawanie na

podstawie uzyskanych wniosków pism instrukcyjnych

Realizator działania: Prokurator Krajowy

Wskaźniki

a)

opracowanie systemu koordynacji,

b)

liczba i rodzaj działań podjętych na poziomie poszczególnych jednostek prokuratur

usprawniających prowadzenie postępowań o czyny zabronione przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) – I półrocze 2024 r.,

b)

II etap (wskaźnik b) działanie realizowane od II półrocza 2024 r. do 2026 r.

Działanie częściowo ma charakter wynikowy do działania 1.1.1., które przewiduje

 ϰϭ



kompleksowe gromadzenie danych statystycznych pozyskiwanych m.in. z prokuratury.

Pociąga to za sobą wymóg opracowania przez prokuraturę wewnętrznych zasad pozyskiwania

danych pozostających w jej właściwości oraz ich wolumenu, przy jednoczesnym ustaleniu

w prokuraturze jednostki odpowiedzialnej za ich skoordynowane gromadzenie.

Bez wątpienia konieczny jest również nadzór nad prawidłowością prowadzenia postępowań,

a – o ile zajdzie taka potrzeba – konieczność wydawania stosownych instrukcji służących

poprawie sytuacji. Dla realizacji tego celu przewidziano przeprowadzanie analiz akt tej

kategorii postępowań, sporządzanie cyklicznych sprawozdań z tych analiz i wydawanie na

podstawie uzyskanych wniosków pism instrukcyjnych.

Realizacja działania będzie się odbywać w ramach obecnej struktury i przy wykorzystaniu

aktualnych zasobów prokuratury.

2.2.2. Opracowanie

i

wydanie

wytycznych

dotyczących

metodologii

prowadzenia

postępowań dotyczących czynów zabronionych przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich w powszechnych jednostkach organizacyjnych

prokuratury i ich aktualizacje

Realizator działania: Prokurator Generalny

Podmiot współpracujący: Prokuratura Krajowa

Wskaźniki

a)

opracowanie wytycznych dotyczących zasad prowadzenia postępowań przez

powszechne jednostki organizacyjne prokuratury i ich udostępnienie,

b)

ocena potrzeby aktualizacji wytycznych i jej rezultat

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) I półrocze 2024 r.,

b)

II etap (wskaźnik b) zadanie realizowane od II półrocza 2024 r. do 2026 r.

Zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2023 r.

poz. 1360, z późn. zm.) Prokurator Generalny kieruje działalnością prokuratury osobiście lub

za pośrednictwem Prokuratora Krajowego oraz pozostałych zastępców Prokuratora

Generalnego, wydając zarządzenia, wytyczne i polecenia. Z kolei art. 60 tejże ustawy stanowi,

że wytyczne Prokuratora Generalnego, wydane na wniosek Prokuratora Krajowego, dotyczące

metodyki prowadzenia postępowania przygotowawczego, są wiążące dla wszystkich organów

uprawnionych do prowadzenia postępowania przygotowawczego. Metodyka, o której tu mowa,

 ϰϮ



to zbiór metod stworzonych dla wybranego obszaru działania w celu rozwiązywania

problemów. Metodyka skupia się na metodach realizacji zadań, a co za tym idzie koncentruje

uwagę na poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie, jak należy przeprowadzić postępowanie

przygotowawcze. Pełna realizacja dobrze opracowanej metody śledczej wzmacnia

kompetencję26. Wytyczne takie są potrzebne również w obszarze przeciwdziałania

przestępczości seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich.

W pierwszym etapie nastąpi opracowanie wytycznych, zaś drugi etap będzie miał charakter

ewaluacji na potrzeby ustalenia, czy zachodzi potrzeba ich aktualizacji.

2.2.3. Wyznaczenie w prokuraturach, w tym w prokuraturach okręgowych, prokuratorów

koordynatorów

ds.

czynów

zabronionych

przeciwko

wolności

seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich oraz wypracowanie zasad i ram ich współpracy

z koordynatorami z Komend Wojewódzkich Policji oraz z Oddziałów Straży

Granicznej

Realizator działania: Prokurator Krajowy

Wskaźniki

– liczba koordynatorów w jednostkach prokuratury, w tym w prokuraturach okręgowych,

– ustalenie zasad i ram współpracy prokuratorów koordynatorów z koordynatorami z Komend

Wojewódzkich Policji oraz z Oddziałów Straży Granicznej

Termin realizacji: 2024 r.

Działanie to jest ściśle powiązane z działaniami 2.1.3. i 2.1.5. i ma podnieść efektywność

komunikacji między Policją, Strażą Graniczną a jednostkami prokuratury dla poprawy

skuteczności prowadzonych postępowań. Współpraca ta nie będzie dotyczyć czynności /

konsultacji merytorycznych odbywających się w konkretnej sprawie.

2.2.4. Wsparcie psychologiczne dla prokuratorów prowadzących postępowania o czyny

zabronione przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich oraz

biegłych uczestniczących w takich postępowaniach

Realizatorzy działania: Prokurator Krajowy, Instytut Ekspertyz Medycznych w Łodzi

(w ramach podlegających im grup zawodowych)



26

A. Kiełtyka, W. Kotowski, A. Ważny, [w:] A. Kiełtyka, W. Kotowski, A. Ważny, Prawo o prokuraturze.

Komentarz, LEX/el. 2021, art. 60.

 ϰϯ



Wskaźniki

a)

ustalenie zasad uzyskiwania dostępu do wsparcia psychologicznego i zapewnienie

punktów dostępności,

b)

liczba osób uczestniczących w różnych formach wsparcia psychologicznego

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) – I półrocze 2024 r.,

b)

II etap (wskaźnik b) działanie realizowane od II półrocza 2024 r. do 2026 r.

Działanie to ma uzasadnienie analogiczne do uzasadnienia działania 2.1.11.

2.2.5. Inwentaryzacja

i

zaewidencjonowanie

istniejących

materiałów

edukacyjnych/dydaktycznych dla funkcjonariuszy Policji, sędziów, prokuratorów,

kuratorów, biegłych dotyczących metodyki prowadzenia przez nich czynności

z małoletnimi pokrzywdzonymi przestępstwami i nieletnimi sprawcami czynów

karalnych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności oraz umieszczenie materiałów

na stronie internetowej realizatorów działania

Realizator działania: Akademia Wymiaru Sprawiedliwości

Podmioty

współpracujące

Ministerstwo

Sprawiedliwości,

Instytut

Wymiaru

Sprawiedliwości, Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury

Wskaźniki

a)

inwentaryzacja materiałów (stworzenie wykazu materiałów),

b)

liczba materiałów umieszczonych w wykazie,

c)

rekomendacje dotyczące opracowania nowych pozycji

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) 2024 r.,

b)

II etap (wskaźnik b) 2024 r.,

c)

III etap (wskaźnik c) 2025 r.

Istnieje szereg publikacji przeznaczonych dla policjantów, sędziów, prokuratorów, kuratorów,

biegłych dedykowanych tematyce postępowania, komunikacji z małoletnimi pokrzywdzonymi

czynami zabronionymi z rozdziału XXV k.k. oraz nieletnimi sprawcami czynów karalnych. Nie

są one jednak zaewidencjonowane, opisane, co częstokroć utrudnia ich znalezienie i zapoznanie

się z nimi.

 ϰϰ



W tym stanie rzeczy za niezbędne uznano dokonanie inwentaryzacji pozycji/publikacji, które

ukazały się dotychczas. Dalszym krokiem będzie ocena ich przydatności, umieszczenie na

stronie internetowej zaangażowanych podmiotów oraz rekomendacje co do przygotowania

nowych, brakujących opracowań.

2.2.6. Opracowanie przeznaczonych dla sędziów i prokuratorów

– metodyki wysłuchania małoletniego w postępowaniu cywilnym i opiekuńczym,

– metodyki przesłuchiwania nieletniego (na potrzeby postępowania na podstawie

ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, Dz. U.

poz. 1700 oraz z 2023 r. poz. 289 i 1860),

– metodyki przesłuchania oskarżonego, który nie ukończył 18 lat,

– metodyki przesłuchania małoletniego pokrzywdzonego i świadka w procesie karnym,

z uwzględnieniem metodyki przesłuchania osób poniżej 18 lat ze złożonymi potrzebami

komunikacyjnymi oraz cudzoziemców

Realizator działania: Ministerstwo Sprawiedliwości

Podmioty współpracujące: Instytut Ekspertyz Sądowych im. prof. Jana Sehna w Krakowie,

zainteresowane organizacje pozarządowe

Wskaźnik

– liczba opracowanych metodyk

Termin realizacji: 2024 r.

Uzyskanie wartościowego materiału dowodowego jest warunkowane prawidłowym

przeprowadzeniem czynności procesowych, w tym także z osobami poniżej 18 lat, które w

trakcie procedur tak cywilnej, jak i karnej, mogą występować w różnych rolach procesowych.

Z myślą o tych uczestnikach oraz dążąc do uzyskania zadowalającego poziomu umiejętności

komunikacyjnych sędziów z osobami, które nie ukończyły 18 lat, zostaną opracowane

metodyki wysłuchania/przesłuchania. Ich istotnym elementem będzie przedstawienie zasad,

które należy uwzględniać podczas kontaktu z osobami niepełnosprawnymi intelektualnie, z

osobami z problemami komunikacyjnymi oraz z cudzoziemcami.

Metodyki nie będą ograniczone do określonego charakteru spraw (tylko związanych z czynami

z rozdziału XXV k.k.), a znajdą zastosowanie do każdej sprawy o charakterze cywilnym,

karnym czy też toczącej się na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu

i resocjalizacji nieletnich.

 ϰϱ



Realizatorem działania będzie Ministerstwo Sprawiedliwości współpracujące z ekspertami

z Instytutu Ekspertyz Sądowych im. prof. Jana Sehna w Krakowie. Należy nadmienić, że IES

posiada własne wydawnictwo, które nie tylko wyda Metodyki, ale również udzieli wsparcia

merytorycznego w zakresie opracowania czytelnych grafik, koncepcji dokumentów.

2.2.7. Opracowanie wytycznych dotyczących standardów opiniowania przez biegłych

z zakresu

psychologii,

informatyki,

antropologii/antroposkopii,

ginekologii,

seksuologii, psychiatrii uczestniczących w postępowaniach dotyczących popełnienia

czynu zabronionego / czynu karalnego przeciwko wolności seksualnej i obyczajności

na szkodę małoletnich

Realizator działania: Ministerstwo Sprawiedliwości

Podmioty współpracujące: Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, Instytut im. prof. dra Jana

Sehna w Krakowie, Akademia Wymiaru Sprawiedliwości, Instytut Ekspertyz Medycznych

w Łodzi

Wskaźnik

– wytyczne dotyczące standardów opiniowania przez biegłych z danej dziedziny (liczba

wytycznych)

Termin realizacji: 2026 r.

Mając na uwadze rolę opinii sporządzonych przez biegłych dla toku postępowania lub też jego

rozstrzygnięcia, niezwykle istotne jest, aby spełniały one określone wymogi. Aktualnie

przepisy nie regulują tych kwestii, toteż ich przygotowywanie opiera się na praktyce. Bez

wątpienia nie wszystkie opinie prezentują jednakowy standard, co niekiedy skutkuje ich

nieprzydatnością lub niewielką przydatnością dla postępowania. To z kolei prowadzi zwykle

do zasięgania opinii kolejnych biegłych, a przez to przedłużania postępowania i wzrostu jego

kosztów. W tym kontekście zdecydowano o opracowaniu standardów opiniowania przez

biegłych z zakresu tych specjalności, którzy są powoływani w toku postępowań o przestępstwa

z

rozdziału

XXV

k.k.

Są

to

takie

dziedziny

jak

psychologia,

informatyka,

antropologia/antroposkopia, ginekologia, seksuologia, psychiatria.

Realizatorem działania będzie Ministerstwo Sprawiedliwości współpracujące z ekspertami

z Instytutu Ekspertyz Sądowych im. prof. Jana Sehna w Krakowie, Instytutu Ekspertyz

Medycznych

w Łodzi,

Instytutu

Wymiaru

Sprawiedliwości,

Akademii

Sprawiedliwości.

 ϰϲ



Wymiaru

Przewiduje się opracowanie ośmiu rodzajów wytycznych z zakresu psychologii, informatyki,

antropologii/antroposkopii, ginekologii, seksuologii, psychiatrii, zostaną one przekazane do

sądów w celu upowszechniania wśród biegłych i sędziów oraz do prokuratur.

2.2.8. Otwarcie odpłatnych studiów podyplomowych dla specjalistów z zakresu: informatyki,

antropologii/antroposkopii, seksuologii, psychologii sądowej, psychiatrii oraz

ginekologii

z

zakresu

prawnych

aspektów

opiniowania

oraz

uczestnictwa

w czynnościach procesowych z udziałem małoletnich

Realizatorzy działania: Akademia Wymiaru Sprawiedliwości, inne zainteresowane jednostki

naukowe, oświatowe

Wskaźniki

a)

otwarcie kierunku w ramach studiów podyplomowych,

b)

liczba uczelni posiadających studia podyplomowe z zakresu prawnych aspektów

opiniowania oraz uczestnictwa w czynnościach procesowych z udziałem małoletnich,

c)

liczba osób, które podjęły lub ukończyły studia podyplomowe

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a i b) 2025 r.,

b)

II etap (ogłoszenie naboru i prowadzenie nauczania – wskaźnik c) 2025 r., 2026 r.

Działanie to jest konieczne, gdyż kierunki studiów np. medycyna, psychologia, seksuologia

itp. w swoich programach, co do zasady, nie przewidują przedmiotu „opiniowanie sądowe”

(termin ten dotyczy także postępowań przygotowawczych). Tymczasem ta problematyka

wymaga specjalistycznej i gruntownej wiedzy na temat procedur sądowych, standardów

opiniowania.

W tym aspekcie działanie 2.2.8. ma na celu pozyskanie kadr – wysoko wyspecjalizowanych

specjalistów przygotowanych do pełnienia roli biegłego i opiniowania w toku postępowań

sądowych. Wskazano w nim specjalności, które są istotne w sprawach o przestępstwa

z rozdziału XXV k.k., co nie wyklucza oczywiście uruchomienia kierunków o szerszych

specjalizacjach.

Jako podmiot realizujący wskazano Akademię Wymiaru Sprawiedliwości, jednostkę podległą

Ministrowi Sprawiedliwości. Tym niemniej uruchomienie tego rodzaju studiów przez inne

uczelnie czy Instytuty, zwłaszcza o długoletniej tradycji nauczania, przyniosłoby oczekiwane

efekty w krótszej perspektywie czasowej.

 ϰϳ



Dział 2.3. Strategia postępowania ze sprawcami przestępstw

Cel: Poprawa dostępności i właściwego stosowania mechanizmów zapobiegania powrotowi

skazanych do przestępstwa o charakterze seksualnym na szkodę małoletnich oraz resocjalizacji

nieletnich sprawców czynów karalnych tego rodzaju

Rodzaje działań

2.3.1. Zapewnienie dostępu do programów terapeutycznych oraz świadczeń medycznych

osobom z zaburzeniami preferencji seksualnych lub osobom, które popełniły czyny

zabronione / czyny karalne przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletnich

Realizatorzy działania: Ministerstwo Zdrowia, Centralny Zarząd Służby Więziennej

Podmiot współpracujący: Ministerstwo Sprawiedliwości

Wskaźniki

a) liczba jednostek oraz ośrodków ochrony zdrowia, w których są realizowane programy

terapeutyczne lub udzielane świadczenia medyczne wskazanym osobom,

b) liczba jednostek penitencjarnych, w których są realizowane programy terapeutyczne lub

udzielane świadczenia medyczne wskazanym osobom,

c) liczba placówek resocjalizacyjnych, w których są realizowane programy terapeutyczne

lub udzielane świadczenia medyczne wskazanym osobom

Termin realizacji: 2025 r.

Jak już wskazywano, zapobieganie czynom zabronionym / czynom karalnym przeciwko

wolności seksualnej na szkodę małoletnich wymaga szerokiego spektrum działań, w tym także

skierowanych do osób, które rozpoznają u siebie niepokojące myśli/zachowania bądź dopuściły

się już tego rodzaju czynów. Jednym z nich jest przygotowanie systemu do udzielenia im

odpowiednich świadczeń terapeutycznych lub medycznych, tak w warunkach wolnościowych,

jak i izolacyjnych (podczas wykonywania kary pozbawienia wolności).

Warto tutaj zwrócić uwagę na konieczność stworzenia warunków do ciągłości korzystania

z ww. świadczeń, co jest istotne zwłaszcza w sytuacjach osób skazanych, które po odbyciu kary

pozbawienia wolności opuszczają zakład karny, a powinny nadal pozostać pod kontrolą

specjalisty.

Realizatorem działania jest Ministerstwo Zdrowia – odpowiedzialne za zapewnianie świadczeń

 ϰϴ



medycznych – oraz Centralny Zarząd Służby Więziennej, w którego właściwości pozostaje

nadzór nad osobami pozbawionymi wolności. CZSW będzie wspierany przez Ministerstwo

Sprawiedliwości – jednostkę nadrzędną.

2.3.2. Przygotowanie informacji o programach terapeutycznych oraz świadczeniach

medycznych w publicznym systemie ochrony zdrowia dla osób z zaburzeniami

preferencji seksualnych lub osób, które popełniły czyny zabronione / czyny karalne

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

Realizator działania: Ministerstwo Zdrowia

Wskaźnik

– liczba osób, które skorzystały ze wskazanych informacji

Termin realizacji: 2025 r.

Korzystanie z programów terapeutycznych oraz świadczeń medycznych (psychiatra,

seksuolog) wymaga posiadania wiedzy o tych usługach, podmiotach, które je świadczą, oraz

wymogach, które należy spełniać, aby uzyskać prawo do skorzystania z nich. Zadanie to zostało

powierzone Ministerstwu Zdrowia, które przygotuje wskazane informacje, udostępni i będzie

na bieżąco aktualizować.

2.3.3. Ewaluacja zapotrzebowania, dostępności i korzystania z programów terapeutycznych

oraz świadczeń medycznych przez osoby z zaburzeniami preferencji seksualnych oraz

osoby, które popełniły czyny zabronione / czyny karalne przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich

Realizator zadania: Ministerstwo Zdrowia

Wskaźniki

a) liczba osób ubiegających się o udział w programie terapeutycznym lub dostęp do

świadczenia medycznego,

b) liczba podmiotów realizujących programy oddziaływań terapeutycznych lub

udzielających świadczeń medycznych osobom z zaburzeniami preferencji seksualnych,

które dopuściły się czynów zabronionych / czynów karalnych przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich,

c) liczba osób, które skorzystały z programów oddziaływań terapeutycznych lub

świadczeń medycznych dla osób z zaburzeniami preferencji seksualnych, które

dopuściły się czynów zabronionych / czynów karalnych przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich

 ϰϵ



Termin realizacji: lata 2024–2026

Działanie to wiąże się z działaniami 2.3.1. i 2.3.2. Jego celem jest bieżące monitorowanie

zapotrzebowania na programy terapeutyczne oraz świadczenia medyczne dla osób

z zaburzeniami preferencji seksualnych oraz osób, które popełniły czyny zabronione / czyny

karalne przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich, i określanie jego

stosunku względem liczby dostępnych miejsc odbywania terapii lub udzielania świadczeń

medycznych. Tylko w ten sposób będzie możliwe uzyskiwanie bieżącej informacji na temat

potrzeb i w ślad za tym podejmowanie strategicznych decyzji.

2.3.4. Opracowanie wytycznych dotyczących opiniowania w sprawach o czyny zabronione /

czyny karalne przeciwko wolności seksualnej na szkodę małoletnich, w których jest

konieczne powołanie biegłych z zakresu różnych specjalności

Realizator działania: Ministerstwo Sprawiedliwości

Podmioty współpracujące: Instytut Ekspertyz Sądowych im. prof. Jana Sehna w Krakowie,

Instytut Ekspertyz Medycznych w Łodzi, Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, Akademia

Wymiaru Sprawiedliwości

Wskaźnik

– liczba wytycznych dotyczących opiniowania we wskazanym zakresie

Termin realizacji: 2025 r.

W sprawach o czyny zabronione przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletnich, w szczególności popełniane w cyberprzestrzeni, niejednokrotnie są powoływani

biegli różnych specjalności.

Często,

szczególnie

w

przypadku

czynów

dokonanych

w

przestrzeni

wirtualnej

(cyberprzestrzeni), sprawą fundamentalnej wagi jest nie tylko czas, ale i konieczność działania

w ściśle określonej kolejności – tak aby maksymalnie zabezpieczyć i wykorzystać dane

niezbędne do dokonania prawidłowej analizy i oceny przez biegłych.

Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że nie ma ujednoliconej terminologii pojęć, stąd niektóre

terminy w różnych naukach są rozumiane niejednolicie. Znaczenie lub zakres poszczególnych

terminów może być (i często jest) inne, a nawet sprzeczne, w przypadku biegłych z różnych

dziedzin. Na przykład dla informatyka terminy „dane” i „informacje” nie są tożsame

i w żadnym razie nie mogą być wymiennie używane. Podobnie dla biegłego z dziedziny

psychiatrii pedofilia jest ściśle zdefiniowanym terminem medycznym, podczas gdy

 ϱϬ



przedstawiciele innych dziedzin wykorzystują ten termin do opisania pewnego zjawiska – tylko

w niewielkim stopniu tożsamego z definicją medyczną. W sytuacji konieczności

współdziałania w opiniowaniu tego typu różnice mogą mieć daleko idące skutki, stąd konieczne

wydaje się opracowanie wytycznych.

Zatem wydaje się być kwestią istotną wypracowanie zasad procedowania (guidelines)

w przypadku konieczności interdyscyplinarnej analizy zdarzeń, w których jest wymagana

opinia biegłych różnych specjalności, szczególnie w przypadkach, gdy muszą oni pracować

w tym samym czasie i niejako równolegle.

Zasady takie mogłyby nie tylko ułatwić działanie organom ściągania i wymiaru

sprawiedliwości, ale także znacząco wpłynąć na szybkość i jakość pracy biegłych.

Realizatorem działania będzie Ministerstwo Sprawiedliwości współpracujące z ekspertami

z Instytutu Ekspertyz Sądowych im. prof. Jana Sehna w Krakowie, Instytutu Ekspertyz

Medycznych

w Łodzi,

Instytutu

Wymiaru

Sprawiedliwości,

Akademii

Wymiaru

Sprawiedliwości.

Pozycja zostanie przygotowana do rozpowszechniania w Wydawnictwie IWS. Następnie

będzie rozpowszechniana w formacie PDF do sądów i prokuratur.

2.3.5. Dokonywanie oceny stopnia prawdopodobieństwa ponownego popełnienia czynu

zabronionego przez osoby, które popełniły czyn zabroniony / czyn karalny przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

Realizatorzy działania: prokuratury, sądy, Centralny Zarząd Służby Więziennej

Wskaźniki

a) liczba oskarżonych/skazanych/nieletnich, którzy popełnili czyn zabroniony, co do

których sporządzono opinię na potrzeby oceny stopnia prawdopodobieństwa

ponownego popełnienia czynu zabronionego,

b) liczba sprawców/nieletnich, wobec których ustalono potrzebę objęcia terapią lub

innymi formami oddziaływania

Termin realizacji: działanie realizowane w latach 2024–2026

Orzeczenie przez sąd wobec sprawcy czynu zabronionego / nieletniego sprawcy czynu

karalnego właściwej kary / odpowiednich do jego osoby środków, podjęcie decyzji np. co do

warunkowego przedterminowego zwolnienia wymaga uprzedniego dokonania oceny ryzyka

 ϱϭ



ponownego popełnienia takiego czynu. Powinno się to odbywać w oparciu o opinie

sporządzane przez biegłego seksuologa, psychiatrę oraz psychologa na okoliczność istnienia

zaburzeń preferencji seksualnych, zaburzeń psychicznych, ustalenia, czy zachodzi konieczność

korzystania z terapii i jej rodzaju.

Aktualnie w postępowaniach karnych o czyny z rozdziału XXV k.k. są przeprowadzane opinie

przez biegłych. Celem działania jest uzupełnienie zakresu zlecanej opinii o wskazany wyżej

element.

Zakłada się, że wprowadzona wytyczna będzie mieć wpływ na podwyższenie poziomu

bezpieczeństwa społecznego, gdyż przyczyni się do wzmocnienia orzekania kar i środków

adekwatnych do indywidualnej sytuacji (cech) osoby, która dopuściła się czynu z rozdziału

XXV k.k.

Prokuratury, sądy i CZSW będą wspierać w tym zadaniu Instytut im. prof. J. Sehna

w Krakowie, Instytut Ekspertyz Medycznych w przypadkach zlecenia im spraw do

opiniowania.

2.3.6. Monitorowanie przypadków recydywy wśród osób, które dopuściły się czynów

zabronionych / czynów karalnych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich, po ukończeniu odziaływań terapeutycznych

Realizator zadania: Ministerstwo Sprawiedliwości

Podmioty współpracujące: sądy powszechne, Centralny Zarząd Służby Więziennej

Wskaźniki

a) liczba osób skazanych za czyny przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich, które po ukończeniu programu terapeutycznego ponownie

popełniły czyn zabroniony przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletniego,

b) liczba nieletnich sprawców czynów karalnych, którzy po ukończeniu programu

terapeutycznego ponownie popełnili czyn karalny albo czyn zabroniony przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletniego

Termin realizacji: lata 2024–2026

Działanie to ma być elementem oceny wpływu programów terapeutycznych na zachowanie

osób, które uczestniczyły w takim programie po popełnieniu czynu zabronionego / czynu

karalnego przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę osoby małoletniej.

 ϱϮ



Monitorowanie będzie się odbywało w oparciu o dane przesyłane z sądów oraz CZSW.

W pierwszym przypadku będzie to wymagało zmiany formularzy statystycznych, dlatego

zbieranie danych będzie możliwe dopiero od 2024 r.

Pozwoli to na wstępną ewaluację zasadności podejmowania terapii i będzie stanowić punkt

wyjściowy dla ewentualnych działań na rzecz modyfikacji programów.

2.3.7. Zachęcanie do zawierania porozumień między jednostkami organizacyjnymi Służby

Więziennej oraz podmiotami leczniczymi w zakresie diagnozowania / zapewniania

oddziaływań terapeutycznych dla osób, które dopuściły się czynów zabronionych

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

Realizatorzy działania: Ministerstwo Zdrowia, Centralny Zarząd Służy Więziennej

Wskaźnik

– liczba zawartych porozumień

Termin realizacji: lata 2024–2026

Działanie ma prowadzić do zapewnienia dostępności świadczeń dla osób przebywających

w zakładach karnych, jak i osób opuszczających je, po odbyciu kary pozbawienia wolności. Ma

to umożliwić ciągłość i nieprzerwalność kontroli i wsparcia takiej osoby przez specjalistę.

Dzięki porozumieniom ułatwiona będzie komunikacja między wskazanymi podmiotami np.

odnośnie do ustalenia miejsca świadczenia i daty wizyty dla osoby, która ma opuścić jednostkę

penitencjarną i wyraża wolę dalszego korzystania ze świadczeń udzielanych jej podczas

odbywania kary pozbawienia wolności.

2.3.8. Organizacja szkoleń dla kadr zakładów dla nieletnich

– zespołów psychologiczno-pedagogicznych,

– pracowników pedagogicznych,

– pracowników niepedagogicznych

Realizatorzy działania: Ministerstwo Sprawiedliwości, zakłady dla nieletnich

Podmioty współpracujące: zainteresowane organizacje pozarządowe

Wskaźnik

– liczba przeszkolonych osób z kadry zakładów dla nieletnich

Termin realizacji: lata 2024–2025

 ϱϯ



Bardzo istotnym ogniwem systemu jest resocjalizacja nieletnich sprawców czynów karalnych

przebywających w zakładach dla nieletnich. Wymaga to zapewnienia kadry odpowiednio

przygotowanej i stale podnoszącej swoje kwalifikacje. Stąd też niezbędne są szkolenia

poszczególnych

kategorii

pracowników

psychologiczno-pedagogicznych,

pracowników

tych

zakładów,

pedagogicznych

zespołów

(wychowawców),

pracowników niepedagogicznych (strażników). Program szkoleń musi obejmować m.in.

tematykę komunikacji z nieletnimi sprawcami czynów karalnych, uwzględniającą, że często są

to zarazem osoby pokrzywdzone przestępstwami.

Przewidziane szkolenia przyczynią się do poprawy całego systemu resocjalizacji, nie tylko

w odniesieniu do nieletnich sprawców czynów karalnych z rozdziału XXV k.k.

Dział 2.4. Dostęp do baz wizerunków

Cel: Przygotowanie do adaptacji i wdrożenia prawidłowej klasyfikacji materiałów

przedstawiających wykorzystywanie seksualne małoletnich oraz dostępu do bazy materiałów

przedstawiających wykorzystywanie seksualne małoletnich

Rodzaje działań

2.4.1. Opracowanie dobrych praktyk w obszarze klasyfikacji materiałów przedstawiających

wykorzystywanie seksualne małoletnich

Realizatorzy działania: Policja, NASK – PIB/Dyżurnet.pl

Wskaźniki

a)

opracowanie dobrych praktyk,

b)

ocena aktualności/przydatności opracowanych dobrych praktyk

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) I półrocze 2025 r.,

b)

II etap (wskaźnik b) 2026 r.

Działania realizowane przez Policję i Dyżurnet.pl powinny być spójne co do sposobu

identyfikacji oraz klasyfikacji treści przedstawiających wykorzystywanie seksualne

małoletnich (CSAM). W związku z trudnościami w klasyfikacji takich treści opracowanie

dobrych praktyk w tym zakresie i wdrożenie ich przez oba podmioty powinno usprawnić

postępowanie w tym obszarze, jak również przyczynić się do prawidłowego funkcjonowania

takich rozwiązań jak baza wartości hash (2.1.11).

 ϱϰ



W pierwszym etapie zostaną opracowane dobre praktyki, które w drugim etapie będą podlegać

ewaluacji pod kątem ich aktualności i przydatności.

2.4.2. Przygotowanie

do

wdrożenia

krajowej

bazy

materiałów

przedstawiających

wykorzystywanie seksualne dzieci

Realizatorzy działania: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwo Cyfryzacji, NASK

– PIB/Dyżurnet.pl, Policja

Podmiot współpracujący: Ministerstwo Sprawiedliwości

Wskaźniki

a)

opracowanie koncepcji funkcjonowania bazy, zgodnie z wynikami analiz prawnych,

b)

propozycje zmian legislacyjnych, zgodnie z wynikami analiz prawnych

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) 2025 r.,

b)

II etap (wskaźnik b) 2025–2026 r.

Postulowane tutaj rozwiązanie obejmuje w pierwszej kolejności Policję, w której zasobach

powinna się znaleźć Krajowa Baza CSAM, umożliwiająca komunikację z jednostkami

terenowymi tej formacji, gdzie trafiałyby materiały zabezpieczone w związku z prowadzonymi

na terenie Polski postępowaniami. Należy podkreślić, że nie jest to duplikowanie bazy danych

ICSE, a koronnym argumentem przeciwko takiemu zarzutowi jest możliwość tworzenia przez

Policję własnej listy wartości hash, zasilanej obowiązkowo za każdym razem ujawnienia

i sklasyfikowania treści z tej kategorii w ramach prowadzonych czynności. Takie postępowanie

miałoby bezpośredni wpływ na zwiększenie efektywności tej służby w omawianym tutaj

obszarze.

Tworzenie wiarygodnych list wartości hash przypisanych treściom z kategorii CSAM oraz

wymiana informacji o tych wartościach są też nieocenionym wkładem w starania

międzynarodowej społeczności zaangażowanej w przeciwdziałanie dostępności CSAM

w cyberprzestrzeni.

Działanie będzie realizowane wspólnie przez zainteresowane służby – Policję oraz jednostki

zapewniające

NASK

–

wsparcie

techniczne

PIB/Dyżurnet.pl).

(Kancelaria

Podmiotem

Prezesa

Rady

Ministrów,

współpracującym

będzie

Ministerstwo

Sprawiedliwości, zainteresowane z uwagi na wpływ pozyskiwanych materiałów na

postępowania sądowe.

 ϱϱ



Działanie jest zaplanowane do przeprowadzenia w trzech etapach, które mają doprowadzić do

uruchomienia bazy w przyszłości. Pierwszy etap będzie poświęcony przygotowaniu analiz

prawnych na temat możliwości prawnych i zasad dopuszczalności wdrożenia krajowej bazy

materiałów przedstawiających wykorzystywanie seksualne dzieci. Kolejny etap to opracowanie

koncepcji funkcjonowania bazy, co musi być ukończone przed wszczęciem prac

legislacyjnych, które będą tworzyć ramy prawne dla działania bazy z wybranej formie.

Warto wspomnieć, iż na forum Unii Europejskiej trwają prace nad projektem rozporządzenia

Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego przepisy mające na celu zapobieganie

niegodziwemu traktowaniu dzieci w celach seksualnych i jego zwalczanie. W ramach projektu

przewiduje się utworzenie na poziomie unijnym bazy danych indykatorów służących

wykrywaniu materiałów przedstawiających wykorzystywanie seksualne dzieci, co będzie

wymagało uwzględnienia w toku prowadzonych prac.

2.4.3. Zapewnienie dostępu do bazy Interpolu (ICSE) koordynatorom KWP/KSP, policjantom

służb kryminalnej oraz zwalczania cyberprzestępczości z Komendy Głównej Policji

prowadzącym czynności w sprawach o czyny zabronione przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

Realizator działania: Policja

Wskaźnik

– liczba koordynatorów posiadających dostęp do bazy Interpolu (ICSE)

Termin realizacji: 2025 r.

Działanie powiązane z działaniem 2.1.2., 2.1.6. i 2.1.7. Przyznanie uprawnień dostępowych do

bazy Interpolu (ICSE) musi się łączyć z zapewnieniem rzeczywistego dostępu do tej bazy, czyli

możliwości korzystania z niej. Jego realizacja będzie się wiązała z przygotowaniem

odpowiednich stanowisk pracy, tzn. wyposażonych w sprzęt komputerowy z dostępem do

Internetu oraz przeszkoleniem funkcjonariuszy, którzy uzyskają dostęp do bazy Interpolu.

Obszar 3. Wsparcie i ochrona osoby pokrzywdzonej oraz członków ich rodzin

Dział 3.1. Kompleksowe wsparcie

Cel: Zapewnienie małoletniemu pokrzywdzonemu przestępstwem przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności oraz jego rodzicom/opiekunom kompleksowego wsparcia

 ϱϲ



Rodzaje działań

3.1.1. Działania na rzecz wzmacniania współpracy między przedstawicielami poszczególnych

służb: kuratorów sądowych, Policji, Straży Granicznej, jednostek organizacyjnych

pomocy społecznej, przedstawicieli kuratoriów oświaty, centrum edukacji artystycznej

i zainteresowanych jednostek ochrony zdrowia, działających na obszarze właściwości

sądu rejonowego w celu zapewnienia spójności działań służb oraz podniesienia

skuteczności niesionej pomocy

Realizatorzy działania: Ministerstwo Sprawiedliwości, Policja, Ministerstwo Rodziny i

Polityki Społecznej, komendant właściwego oddziału Straży Granicznej, przedstawiciel

wydziałów oświaty z danej gminy, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Podmioty współpracujące: zainteresowane organizacje pozarządowe, zainteresowane

jednostki ochrony zdrowia

Podmiot wspierający: Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystywaniu

seksualnemu małoletnich poniżej lat 15

Wskaźnik

–

liczba i rodzaj podjętych działań we wskazanym zakresie

Termin realizacji: lata 2024–2026

Warunkiem skuteczności systemu przeciwdziałania czynom zabronionym przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich jest sprawna komunikacja między

poszczególnymi służbami/jednostkami/podmiotami umożliwiająca szybkie przekazywanie

informacji o potencjalnych ryzykach, sytuacji zagrażającej życiu lub zdrowiu, a w ślad za tym

podejmowanie decyzji naprawczych lub interwencyjnych. Dla realizacji tego zadania jest

konieczne wypracowanie na poziomie lokalnym optymalnego modelu współpracy, przy

zachowaniu kompetencji poszczególnych interesariuszy oraz respektowaniu przepisów

o ochronie danych osobowych. Ważne w realizacji tego celu jest także przeszkolenie

pracowników wskazanych służb z zakresu problematyki wykorzystywania seksualnego dzieci,

jego skutków oraz skutecznego przeciwdziałania mu.

Jednym ze sposobów zacieśniania współpracy jest organizacja cyklicznych spotkań kuratorów

sądowych, Policji, Straży Granicznej, jednostek organizacyjnych pomocy społecznej,

przedstawicieli kuratoriów oświaty, centrum edukacji artystycznej i ochrony zdrowia

pracujących na obszarze właściwości sądu rejonowego poświęconych wymianie doświadczeń,

omówieniu problemów występujących na obszarze ich działalności, ustaleniu kierunków

 ϱϳ



i rodzajów niezbędnych działań, wypracowaniu nowych, bardziej efektywnych form

współpracy, usprawnieniu odcinków, które mogą stanowić słabe ogniwo lokalnego systemu.

Wypracowanie procedury współpracy między przedstawicielami poszczególnych służb

i instytucji, która zawierałaby również zasady i formy w zakresie wzajemnej wymiany

informacji, jest istotne, gdyż – jak wynika z przeprowadzonych konsultacji – najczęstsze

problemy dotyczą właśnie przepływu informacji, co znacznie wydłuża czas ewentualnego

podjęcia interwencji. Zwracano również uwagę na zasadność powołania w każdej służbie i

instytucji osoby koordynującej taką współpracę i działania.

Warto zauważyć, że w obszarze właściwości niektórych sądów rejonowych istnieją dobre

praktyki, mogące stanowić przykład dla innych. Są to np.

• wspólne wizyty kuratora i asystenta rodziny lub pracownika socjalnego u podopiecznych;

• działające na obszarze województwa wielkopolskiego od 2014 r. „Obserwatorium zagrożeń

dla ludzi młodych”, utworzone we współpracy wielu podmiotów, w szczególności: Urzędu

Marszałkowskiego, Komendy Wojewódzkiej Policji, Sądu Okręgowego, Uniwersytetu im.

Adama Mickiewicza, Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej, w celu diagnozowania

aktualnie występujących zagrożeń i ich uwarunkowań dla ludzi młodych, przewidywania

nowych pojawiających się niebezpieczeństw, prowadzenia cyklicznych badań zagrożeń dla

ludzi młodych i aktualizacji posiadanej wiedzy. W ramach wspólnej pracy podmiotów

wchodzących w skład obserwatorium jest dokonywana wspólna analiza i określanie

tendencji występujących zjawisk problemowych oraz wspieranie koordynacji działań

z zakresu zapobiegania zagrożeniom występujących w środowisku młodych ludzi.

Działanie będzie realizowane we współpracy lokalnych służb, instytucji pomocowych, sądów,

przedstawicieli oświaty, przy wykorzystaniu obecnych zasobów.

3.1.2. Opracowanie wytycznych dla ośrodków pomocy społecznej dotyczących organizacji

pracy na potrzeby zastosowania procedury określonej w art. 12a ustawy z dnia 29 lipca

2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1249, z późn. zm.)

Realizator działania: Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej

Wskaźnik

– wytyczne dotyczące organizacji pracy

Termin realizacji: 2024 r.

 ϱϴ



Sformułowanie tego zadania jest odpowiedzią na postulaty sędziów specjalizujących się

w sprawach rodzinnych i nieletnich.

W toku przeprowadzonych konsultacji sędziowie podnosili, że mają miejsce sytuacje, gdy

o zagrożeniu dobra małoletnich sąd zostaje powiadomiony po godzinach pracy Ośrodków

Pomocy Społecznej (OPS), co utrudnia podjęcie natychmiastowych i zaradczych działań dla

prawidłowego

zabezpieczenia

interesu

małoletniego.

Wskazywano

na

konieczność

zapewnienia możliwości sprawnego umieszczenia małoletniego w rodzinie zastępczej,

rodzinnym domu dziecka lub instytucjonalnej pieczy zastępczej, niezależnie od pory dnia.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 12a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu

przemocy domowej w razie zagrożenia życia lub zdrowia dziecka w związku z przemocą

domową pracownik socjalny zapewnia dziecku ochronę przez umieszczenie go u innej

niezamieszkującej wspólnie osoby najbliższej w rozumieniu art. 115 § 11 k.k.27, dającej

gwarancję zapewnienia dziecku bezpieczeństwa i należytej opieki, w rodzinie zastępczej,

rodzinnym domu dziecka lub instytucjonalnej pieczy zastępczej. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1

ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej pod pojęciem przemoc

domowa należy rozumieć jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub

zaniechanie, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające

prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy domowej, w tym m.in. naruszające jej

godność, nietykalność cielesną lub wolność, w tym seksualną.

Opracowanie ww. wytycznych dla Ośrodków Pomocy Społecznej (OPS), które zapewne będą

też dotyczyć Powiatowych Centrów Pomocy Rodzinie (PCPR), zapewni jednolitość działania

ośrodków, a tym samym usprawni procedurę udzielania ochrony małoletniemu.

3.1.3. Przygotowanie miejsc pieczy zastępczej dostosowanych do potrzeb małoletnich

pokrzywdzonych czynem zabronionym / czynem karalnym przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności w celu zapewnienia im właściwej ochrony i opieki

Realizator działania: Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej

Wskaźniki

a)

opracowanie koncepcji profilu pieczy zastępczej dostosowanej do potrzeb małoletnich

pokrzywdzonych czynem zabronionym przeciwko wolności seksualnej i obyczajności,



27

Osobą najbliższą jest małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaty w tej samej linii lub stopniu, osoba

pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonek, a także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu.

 ϱϵ



b)

Poz. 1235

liczba miejsc dostosowanych do potrzeb małoletnich pokrzywdzonych czynem

zabronionym przeciwko wolności seksualnej i obyczajności,

c)

liczba małoletnich pokrzywdzonych czynem zabronionym przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności, którzy zostali umieszczeni w miejscach pieczy zastępczej

dostosowanych do ich potrzeb

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) 2024 r.,

b)

II etap (wskaźnik b) 2025 r.,

c)

III etap (wskaźnik c) 2025–2026 r.

Małoletni pokrzywdzeni przestępstwami przeciwko wolności seksualnej i obyczajności

wymagają opieki osób posiadających specjalistyczną wiedzę, jak z nimi postępować, kiedy

i jakiego wsparcia im udzielić, jakie, będące skutkiem przestępstwa, zachowanie może się

u tych małoletnich ujawnić, jak na nie reagować.

Z powyższych względów, w przypadku decyzji o umieszczeniu takich małoletnich w pieczy

zastępczej, nie mogą oni być kierowani pod opiekę osób bez odpowiedniego przygotowania.

Negatywne konsekwencje takiego umieszczenia mogą bowiem dotknąć nie tylko

skrzywdzonych małoletnich, ale również pozostałych podopiecznych. Trzeba tutaj uwzględnić,

że małoletni bez tego rodzaju doświadczeń z pewnymi zachowaniami nigdy nie zetknęli się,

toteż pewne sytuacje mogą być dla nich niezrozumiałe, wysoko szkodliwe dla ich psychiki,

a co za tym idzie – dobrostanu.

Ponad wszelką wątpliwość konieczne są miejsca pieczy zastępczej, gdzie małoletni

pokrzywdzeni czynami zabronionymi przeciwko wolności seksualnej i obyczajności zostaną

otoczeni opieką personelu, który będzie wiedział, jak prawidłowo je wspierać i prowadzić.

Działanie będzie przebiegać trzyetapowo. W pierwszym etapie zostanie opracowana koncepcja

profilu pieczy zastępczej (kryterium geograficzne i kompetencyjne). W drugim etapie nastąpi

przygotowanie miejsc pieczy zastępczej. W trakcie trzeciego etapu będzie istniała już

możliwość umieszczania małoletnich w przygotowanych miejscach pieczy zastępczej. Stale

będzie monitorowana liczba dzieci, które są predysponowane do umieszczania w

specjalistycznej pieczy zastępczej, i będą podejmowane decyzje co do zwiększenia lub

zmniejszenia liczby dostępnych miejsc.

 ϲϬ



Działanie to może być powiązane z działaniem 3.2.4.

3.1.4. Stworzenie lokalnego wykazu służb socjalnych, pedagogów szkolnych, dzielnicowych,

przedstawicieli Straży Granicznej, kuratorów sądowych, ośrodków Funduszu

Sprawiedliwości, organizacji pozarządowych i opublikowanie go na stronach

Powiatowych Centrów Pomocy Rodzinie, prokuratur, sądów oraz ich bieżąca

aktualizacja

Realizatorzy zadania: Ministerstwo Sprawiedliwości (w tym Fundusz Sprawiedliwości),

sądy, ośrodki pomocy społecznej, Policja, Komendant właściwego oddziału Straży Granicznej,

przedstawiciel

właściwego

kuratora

oświaty,

zainteresowane

jednostki

samorządu

terytorialnego, powszechne jednostki organizacyjne Prokuratury

Wskaźniki

a)

opracowanie koncepcji wykazu,

b)

liczba utworzonych wykazów,

c)

liczba miejsc publikacji wykazów w danym powiecie

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) 2024 r.,

b)

II etap (wskaźniki b i c) działanie realizowane w latach 2025–2026

Działanie jest realizacją postulatu służb pomocowych, służb mundurowych, kuratorów, którzy

wskazują na brak jednego wykazu (bazy danych), który skupiałby dane teleadresowe

wszystkich podmiotów udzielających pomocy i wsparcia na danym obszarze (np. gminy). Jej

istnienie ułatwiłoby znalezienie odpowiedniej jednostki / podmiotu nie tylko profesjonalistom,

ale także osobom prywatnym. Natomiast bieżąca aktualizacja zapewniłaby społeczeństwu stały

dostęp do wiarygodnych informacji. Wymaga podkreślenia, że w wykazie mają zostać

umieszczone dane związane z wykonywaną pracą/funkcją, nie dane prywatne.

3.1.5. Opracowanie

wykazu

spełniających

ustalone

standardy

miejsc/punktów

specjalistycznej pomocy psychologicznej, terapeutycznej, udzielających wsparcia

materialnego, prawnego małoletnim pokrzywdzonym czynami zabronionymi / czynami

karalnymi

przeciwko

miejsc/punktów

wolności

przygotowanych

seksualnej

na

i

przyjęcie

obyczajności,

z

oznaczeniem

małoletnich

z

problemami

komunikacyjnymi

Koordynator zadania: Biuro Rzecznika Praw Dziecka

Podmioty realizujące: Ministerstwo Sprawiedliwości (w tym Fundusz Sprawiedliwości),

 ϲϭ



Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej, zainteresowane podmioty

/ instytucje / organizacje pozarządowe

Wskaźniki

a)

opracowanie

standardów

miejsc/punktów

pomocy/wsparcia

dla

małoletnich

pokrzywdzonych przestępstwami przeciwko wolności seksualnej i obyczajności,

b)

– liczba punktów pomocy i rodzaj oferowanej pomocy spełniających ustalone standardy,

– liczba osób, które skorzystały z różnych form pomocy w punktach,

– koszt świadczeń udzielonych osobom pokrzywdzonym przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) 2024 r.,

b)

II etap (wskaźnik b) działanie realizowane w latach 2025–2026

Małoletni pokrzywdzeni czynami zabronionymi przeciwko wolności seksualnej i obyczajności

potrzebują szybkiego dostępu do specjalistycznej pomocy psychologicznej, terapeutycznej,

niekiedy

również

wsparcia

materialnego,

prawnego.

Brak

odpowiednio

przygotowanego/zorganizowanego zaplecza umożliwiającego skorzystanie z tych świadczeń

skutkuje pozostawieniem małoletnich poza systemem pomocowym. Bezspornie wywołuje to

negatywne skutki dla ich rozwoju i procesu wychowawczego.

Ujawniona skala przestępczości seksualnej determinuje liczbę osób wymagających objęcia

ochroną i wsparciem. W tym kontekście należy w pierwszej kolejności dążyć do właściwego

zorganizowania i wykorzystania już dostępnych zasobów pozostających w dyspozycji

Funduszu Sprawiedliwości, Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa Rodziny i Polityki

Społecznej, Biura Rzecznika Praw Dziecka, zainteresowanych podmiotów / instytucji /

organizacji pozarządowych. Przy okazji zostanie utworzona „mapa punktów pomocowych”,

uwzględniająca rodzaj świadczonej pomocy, będąca punktem wyjściowym dla oceny potrzeb

na danym terenie i ewentualnie tworzenia na bieżąco dodatkowych punktów pomocy.

W opracowanym wykazie zostaną wskazane także miejsca / placówki udzielające wsparcia

małoletnim ze szczególnymi potrzebami komunikacyjnymi, np. przy pomocy wspomagających

i alternatywnych sposobów komunikacji (AAC) czy języka migowego.

 ϲϮ



Działanie będzie przebiegać dwuetapowo: najpierw zostaną określone standardy, jakim

powinny odpowiadać punkty udzielające wsparcia / pomocy, a dopiero potem zakwalifikowane

do tej grupy określone podmioty/jednostki, oczywiście spełniające te wymogi.

Wymaga wskazania, że w ramach tego zadania koniecznym będzie przygotowanie wytycznych

co do postępowania z osobami potrzebującymi wsparcia dla specjalistów, którzy jako pierwsi

w danym miejscu/punkcie mają kontakt z potrzebującymi wsparcia. Stosowny dokument

opracuje Ministerstwo Sprawiedliwości.

Koordynatorem całego zadania i opiniodawcą jest Rzecznik Praw Dziecka, który na bieżąco

współpracuje z organami administracji rządowej oraz organizacjami pozarządowymi.

3.1.6. Umieszczenie

informacji

z

pkt

3.1.4.

i

3.1.5.

na

platformie

https://www.116sos.pl/wyszukiwarka_osrodkow

Realizator działania: NASK – PIB

Podmioty współpracujące: Ministerstwo Sprawiedliwości (Fundusz Sprawiedliwości),

Ministerstwo Edukacji i Nauki, Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Rodziny i Polityki

Społecznej, Policja, Komenda Główna Straży Granicznej, Państwowa Komisja do spraw

przeciwdziałania wykorzystywaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15, zainteresowane

jednostki samorządu terytorialnego na szczeblu gminy, Rzecznik Praw Dziecka,

zainteresowane organizacje pozarządowe

Wskaźnik

– liczba podmiotów/instytucji pomocowych, których dane umieszczono na platformie

Termin realizacji: lata 2025–2026

Istniejąca już platforma 116sos.pl28 powstała po to, aby usprawnić i wesprzeć udzielanie

pomocy osobom dorosłym, będącym w kryzysie psychologicznym, społecznym lub prawnym.

Docelowo ma być narzędziem pierwszego kontaktu w sytuacjach osobistego kryzysu.

Aktualnie

na

platformie

już

funkcjonuje

wyszukiwarka

ośrodków

https://www.116sos.pl/wyszukiwarka_osrodkow, która po uzupełnieniu powinna stać się bazą

informacji na temat instytucji państwowych, placówek, organizacji, stowarzyszeń, fundacji,

miejsc, gdzie można uzyskać informację, pomoc i wsparcie.



28

https://www.116sos.pl/o-nas

 ϲϯ



Realizatorem zadania polegającego na rozbudowie i sukcesywnym uzupełnieniu danych na

platformie będzie odpowiedzialny za jej tworzenie NASK – PIB, z którym będą

współpracować, przekazując stosowne dane, pozostałe podmioty. Przede wszystkim zostaną na

niej umieszczone informacje uzyskane przez Rzecznika Praw Dziecka w ramach działania

3.1.4.

3.1.7. Upowszechnianie informacji o punktach / miejscach świadczących specjalistyczną

pomoc i udzielających wsparcia małoletnim pokrzywdzonym czynami zabronionymi /

czynami karalnymi przeciwko wolności seksualnej i obyczajności oraz rodzaju

świadczonej pomocy / wsparcia

Realizatorzy działania: NASK – PIB, Rzecznik Praw Dziecka, Ministerstwo Edukacji i

Nauki, Ministerstwo Sprawiedliwości (Fundusz Sprawiedliwości), Ministerstwo Zdrowia,

Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej, Policja, Komenda Główna Straży Granicznej,

Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystywaniu seksualnemu małoletnich

poniżej lat 15

Podmioty współpracujące: zainteresowane jednostki samorządu terytorialnego na szczeblu

gminy, Młodzieżowa Rada Sprawiedliwości, zainteresowane organizacje pozarządowe

Wskaźnik

– liczba i rodzaj działań na rzecz upowszechnienia informacji o punktach/miejscach

świadczących pomoc i wsparcie dla małoletnich

Termin realizacji: lata 2025–2026

Działanie jest ściśle powiązane z działaniem 3.1.6. i wyznacza cel: upowszechnianie informacji

o tym, kto, gdzie i jaką pomoc specjalistyczną lub wsparcie świadczy. Po opracowaniu wykazu

i umieszczeniu go na platformie https://www.116sos.pl/wyszukiwarka_osrodkow zasadne

będzie upowszechnianie informacji o kompleksowej bazie danych.

Działania będą podejmowane przez poszczególnych realizatorów samodzielnie (zamieszczenie

informacji na swoich stronach internetowych) lub też we współpracy (wspólne wystąpienia).

3.1.8. Upowszechnienie informacji o działaniu i możliwości uzyskania wsparcia za

pośrednictwem numeru 116 123

Realizator działania: NASK – PIB/Dyżurnet.pl

Podmiot wspierający: Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystywaniu

seksualnemu małoletnich poniżej lat 15

 ϲϰ



Wskaźniki

a) liczba i rodzaj działań na rzecz upowszechnienia informacji o numerze 116 123,

b) liczba

osób

korzystających

z

numeru

116 123

(dane

dostarczane

przez

NASK – PIB/Dyżurnet.pl)

Termin realizacji: lata 2024–2026

116 123 to ogólnopolska poradnia telefoniczna dla osób dorosłych, przeżywających kryzys

emocjonalny, społeczny lub prawny29. W poradni dyżurują specjaliści Instytutu Psychologii

Zdrowia PTP, którzy udzielają wsparcia i pomocy psychologicznej. Infolinia rozwija się bardzo

prężnie, jednak jej oferta wymaga upowszechniania, tym bardziej że wszelkiego rodzaju

profesjonalne wsparcie psychologiczne jest jak najbardziej pożądane w przypadku osób

skrzywdzonych oraz rodzin takich osób.

Za techniczną stronę funkcjonowania infolinii, tj. narzędzia do obsługi systemu contact center,

odpowiada NASK – PIB. W ramach swoich zadań, poza techniczną administracją i rozbudową

platformy, NASK – PIB będzie realizował działania informacyjne.

W ramach upowszechniania informacji o działaniu infolinii 116 123 NASK – PIB planuje

realizację szeregu działań promocyjno-informacyjnych w mediach społecznościowych,

zapewnienie reklam typu out- i indoor w przestrzeni publicznej (city lighty, transport publiczny,

metroboardy), w ośrodkach oferujących pomoc (ośrodki zdrowia, ośrodki pomocy społecznej)

oraz na uczelniach wyższych. W planie jest również realizacja podcastów, które będą poruszać

tematy związane z działalnością 116 123, konferencje upowszechniające, rozbudowa strony

internetowej o bazę artykułów.

Działanie

informacyjne

będzie

realizować

także

Państwowa

Komisja

do

spraw

przeciwdziałania wykorzystywaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15.

Platforma powstaje w ramach dotacji celowej nr 2057/DZS/22 na realizację zadania

publicznego: „Człowiek w kryzysie – platforma wiedzy i komunikacji” ze środków Skarbu

Państwa będących w dyspozycji Ministra Cyfryzacji.

3.1.9. Opracowanie zasad współpracy między instytucjami i organizacjami, w tym

prowadzącymi

Infolinię,

a

ośrodkami

działającymi

w

ramach



29

https://www.116sos.pl/.

 ϲϱ



Funduszu

Sprawiedliwości w celu ułatwienia osobom małoletnim skorzystania ze wsparcia

prawnego, psychologicznego lub materialnego

Realizatorzy działania: Ministerstwo Sprawiedliwości (Fundusz Sprawiedliwości), inne

zainteresowane instytucje i organizacje

Wskaźniki

a)

liczba zawartych porozumień,

b)

liczba małoletnich skierowanych z Infolinii do ośrodków Funduszu Sprawiedliwości

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) 2024 r.,

b)

II etap (wskaźnik b) działanie stale realizowane w latach 2024–2026

Celem działania jest efektywne wykorzystanie istniejących zasobów i polega ono na

powiązaniu instytucji i organizacji, w tym między prowadzącymi Infolinię a istniejącymi

punktami

pomocy

osobom

pokrzywdzonym

działającymi

w

ramach

Funduszu

Sprawiedliwości. Dzięki temu połączeniu małoletni, np. po rozmowie z ekspertem Infolinii,

będzie mógł zostać przekierowany do punktu w jego lokalizacji i tam uzyskać pomoc

bezpośrednią, dostosowaną do jego potrzeb. Bez wątpienia wzmocni to ochronę małoletnich.

Działanie będzie realizowane ze środków zainteresowanych instytucji i organizacji

oraz Ministerstwa Sprawiedliwości (Funduszu Sprawiedliwości) w zakresie działającej Sieci

Pomocy Osobom Pokrzywdzonym Przestępstwem na lata 2022–2025.

Pierwszy etap to podpisanie porozumienia, drugi etap to wdrażanie porozumienia, czego

odzwierciedleniem będzie liczba małoletnich, którzy skorzystali z tego rodzaju pomocy.

3.1.10. Organizowanie konferencji poświęconych problematyce przeciwdziałania czynom

zabronionym / czynom karalnym przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich

Realizator zadania: Ministerstwo Sprawiedliwości

Podmioty współpracujące: inne ministerstwa, Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, Akademia

Wymiaru Sprawiedliwości, Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystywaniu

seksualnemu małoletnich poniżej lat 15, zainteresowane organizacje pozarządowe

Wskaźniki

a) liczba zorganizowanych konferencji,

b) liczba osób uczestniczących w konferencjach

 ϲϲ



Termin realizacji: działanie stałe realizowane w latach 2023–2026

Przewidziana w działaniu każdoroczna konferencja o zasięgu ogólnopolskim ma być

interdyscyplinarnym forum umożliwiającym wymianę doświadczeń, dobrych praktyk, wiedzy

na temat działań istotnych dla zapobiegania i zwalczania przestępczości seksualnej na szkodę

małoletnich. Będzie również okazją do podnoszenia świadomości społeczeństwa na temat

zjawiska i konieczności reagowania na wszelkie sygnały krzywdzenia.

Przewiduje się organizację 4 konferencji, każdorazowo przy okazji obchodów Europejskiego

Dnia Ochrony Dzieci przed Wykorzystywaniem Seksualnym, który przypada 18 listopada.

Realizatorem

–

organizatorem

konferencji

będzie

Ministerstwo

Sprawiedliwości,

współpracujące z zainteresowanymi urzędami / instytucjami / organizacjami pozarządowymi.

Dział 3.2. Służby i instytucje odpowiedzialne za ochronę dzieci

Cel: Wyposażenie personelu pracującego z małoletnimi w kompetencje rozpoznawania

symptomów krzywdzenia małoletniego czynem zabronionym przeciwko wolności seksualnej,

udzielania pomocy i wsparcia umiejętnie i adekwatnie do indywidualnej sytuacji małoletniego

oraz zapewnienie przestrzegania przez ten personel procedur pracy z dziećmi i młodzieżą

Rodzaje działań

3.2.1. Opracowanie zaleceń co do standardów ochrony małoletnich dla każdej placówki

oświatowej, opiekuńczej, wychowawczej, resocjalizacyjnej, religijnej, artystycznej,

medycznej, rekreacyjnej, sportowej lub związanej z rozwijaniem zainteresowań przez

małoletnich, do której uczęszczają lub w których przebywają małoletni, oraz innych

miejsc, gdzie są prowadzone zajęcia grupowe lub jest organizowana działalność tego

rodzaju dla małoletnich

Realizator działania: Ministerstwo Sprawiedliwości

Podmioty współpracujące: Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Rodziny i Polityki

Społecznej, Ministerstwo Sportu i Turystyki, Ministerstwo Edukacji i Nauki, Państwowa

Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystywaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15,

zainteresowane organizacje pozarządowe

Wskaźniki

a)

opracowanie zaleceń w zakresie standardów dla placówek określonego rodzaju,

b)

liczba placówek, instytucji, które wdrożyły standardy

 ϲϳ



Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) I półrocze 2024 r.,

b)

II etap (wskaźnik b) działanie stałe realizowane w latach 2024–2026

Wszystkie placówki oświatowe, opiekuńcze, wychowawcze, resocjalizacyjne, religijne,

artystyczne, medyczne, rekreacyjne, sportowe lub związane z rozwijaniem zainteresowań przez

małoletnich, do których uczęszczają, w których przebywają lub mogą przebywać małoletni,

a także organizatorzy takiej działalności muszą posiadać ustalone procedury ochrony

małoletnich przed krzywdzeniem. Przestępczość seksualna wobec małoletnich ma charakter

wielowymiarowy, toteż przeciwdziałanie jej wymaga przedsięwzięcia środków o charakterze

tak profilaktycznym, jak i interwencyjnym ukierunkowanym na zawiadomienie właściwych

organów oraz natychmiastową pomoc skrzywdzonemu, jego bliskim (o ile nie są

krzywdzicielami), a także, w stosownych przypadkach, wsparcie otoczenia. Musi to znajdować

odzwierciedlenie w omawianych procedurach.

Bez wątpienia inaczej należy ukształtować standardy ochrony w miejscach, gdzie małoletni

przebywają z innymi małoletnimi, którzy również mogą być sprawcami czynów karalnych.

Dlatego też proponuje się, aby w standardach tworzonych w placówkach lub miejscach, gdzie

małoletni przebywają regularnie lub czasowo oraz mają styczność z innymi małoletnimi,

opracować

także

wymogi

dotyczące

bezpiecznych

relacji

między

małoletnimi,

a w szczególności zachowania niedozwolone, zasady korzystania z urządzeń elektronicznych

z dostępem do Internetu, procedury ochrony dzieci przed treściami szkodliwymi w Internecie

oraz utrwalonymi w innej formie.

Proces wdrażania standardów przez określone placówki bądź organizatorów działalności

z udziałem małoletnich (etap II) zostanie poprzedzony opracowaniem zaleceń dotyczących

przygotowania takich standardów, wraz z uwzględnieniem najczęściej występujących

charakterystyk (etap I). Zalecenia będą uwzględniać różne rodzaje przemocy, nie tylko tę

o charakterze seksualnym i obyczajowym.

3.2.2. Organizacja szkoleń kaskadowych dla nauczycieli/pedagogów z zakresu profilaktyki

wykorzystania seksualnego, rozpoznawania objawów wykorzystania seksualnego

i postępowania w przypadku podejrzenia/ujawnienia czynu przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności popełnionego na szkodę małoletniego ucznia

Realizator działania: Ośrodek Rozwoju Edukacji

 ϲϴ



Podmioty współpracujące: zainteresowane organizacje pozarządowe

Wskaźniki

a)

zasady organizacji szkoleń i programów szkoleń, przygotowanie szkoleń i materiałów

do szkoleń,

b)

liczba szkoleń,

c)

liczba uczestników szkoleń

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) 2024 r.,

b)

II etap (wskaźnik b i c) działanie stałe realizowane w latach 2025–2026

Wychowawcy, pedagodzy, nauczyciele z racji częstego kontaktu z małoletnimi uczniami, przy

należytej obserwacji i znajomości symptomów krzywdzenia, mają możliwość rozpoznania

dziecka doznającego przemocy w rodzinie, w tym dziecka skrzywdzonego czynami

o charakterze seksualnym, a dalej udzielenia mu właściwej pomocy. Jednak, aby mechanizm

ten zadziałał, muszą oni posiadać wiedzę na temat objawów wskazujących na przemoc, w tym

wykorzystywanie seksualne, tego, jak wygląda proces ujawnienia przemocy, jak zachować się

w stosunku do małoletniego w sytuacji podejrzenia, iż było/jest wykorzystane, jak rozmawiać

z innymi uczniami o sytuacji, aby chronić przed wtórną wiktymizacją pokrzywdzonego ucznia,

dbając jednocześnie o dobrostan tychże uczniów. Kompetencje nauczycieli muszą obejmować

również postawy prawnej interwencji w takich sytuacjach, nie tylko z uwagi na osobę

krzywdzoną, ale także krzywdziciela, bo tym może być również inny uczeń.

Niezbędne są regularne szkolenia z tej tematyki dla kadr placówek doskonalenia nauczycieli,

poradni psychologiczno-pedagogicznych (realizatorów szkoleń dla pracowników szkół

podstawowych i ponadpodstawowych) oraz placówek specjalnych (młodzieżowych ośrodków

wychowawczych,

młodzieżowych

szkolno-wychowawczych,

ośrodków

specjalnych

socjoterapii,

ośrodków

specjalnych

wychowawczych

i

ośrodków

ośrodków

rewalidacyjno-wychowawczych). Dlatego też proponowane są kaskadowe szkolenia

prowadzone na podstawie materiałów edukacyjnych (scenariuszy szkoleń, warsztatów, zajęć,

lekcji) opracowanych przez Ośrodek Rozwoju Edukacji.

W pierwszym etapie zostaną opracowane zasady szkoleń i programy szkoleń, drugi etap będzie

miał charakter stricte wdrażający działanie.

 ϲϵ



3.2.3. Wsparcie kadr systemu ochrony zdrowia z zakresu komunikacji i postępowania

z małoletnimi pokrzywdzonymi czynami przeciwko wolności seksualnej i obyczajności

Realizator działania: Ministerstwo Zdrowia

Podmioty współpracujące: zainteresowane organizacje pozarządowe

Wskaźnik

– rodzaj i liczba działań wspierających

Termin realizacji: działanie stałe realizowane w latach 2024–2026

W przypadku ujawnienia czynu zabronionego przeciwko wolności seksualnej czy też

obyczajności jedną z czynności procesowych/dowodowych jest badanie osoby pokrzywdzonej,

niekiedy mocno ingerujące w jej sferę intymną. Badania te wywołują u pokrzywdzonych stres,

zawstydzenie, dodatkowo wzmagające traumatyczne przeżycia będące konsekwencją czynu

zabronionego. Dlatego niezwykle istotne jest umiejętne, wrażliwe podejście pielęgniarek,

lekarzy do badanych.

Należy nadmienić, że lekarz musi też wiedzieć, jak postąpić, gdy osoba pokrzywdzona poprosi

o badanie, zanim o zdarzeniu jest powiadomiona Policja. W tym przypadku ważna jest

właściwa komunikacja i jednoznaczne wyjaśnienie obowiązujących procedur prawnych. Jest to

o tyle istotne, że przestępstwa z rozdziału XXV k.k. są ścigane z urzędu i na kadrze medycznej

ciąży obowiązek zawiadomienia organów ścigania o podejrzeniu ich wystąpienia. Jeśli osoba

pokrzywdzona jest małoletnia, zawiadomienie obowiązkowo należy skierować do jej rodziców

lub opiekunów prawnych.

Zadaniem Ministerstwa Zdrowia będzie udzielenie wsparcia kadrom systemu ochrony zdrowia

przez informowanie / formułowanie rekomendacji, jak powinna przebiegać komunikacja

z małoletnimi pokrzywdzonymi czynami przeciwko wolności seksualnej i obyczajności,

jak zachowywać się podczas badania, w jakich warunkach je przeprowadzać, jakie kroki

prawne i w jakim terminie należy podjąć.

3.2.4. Organizacja szkoleń dla asystentów rodziny, rodzin zastępczych, prowadzących

rodzinne

domy

dziecka

oraz

pracowników

zatrudnionych

w

jednostkach

organizacyjnych systemu wspierania rodziny, pieczy zastępczej i adopcji, o których

mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy

 ϳϬ



zastępczej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1426 i 1429)30, pracowników ośrodków Funduszu

Sprawiedliwości z zakresu czynników ryzyka skrzywdzenia czynem przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności oraz komunikacji i postępowania z małoletnimi

pokrzywdzonymi tego rodzaju czynami

Realizatorzy działania: Ministerstwo Sprawiedliwości (w tym Fundusz Sprawiedliwości),

Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej, zainteresowane jednostki samorządu

terytorialnego na szczeblu gminy i powiatu

Podmioty współpracujące: zainteresowane organizacje pozarządowe

Wskaźniki

a)

koncepcja szkoleń – wypracowanie porozumień międzyinstytucjonalnych, zasad

naboru, liczby uczestników,

b)

–

liczba szkoleń,

–

liczba przeszkolonych osób

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) I półrocze 2024 r.,

b)

II etap (wskaźnik b) 2025–2026 r.

Asystenci rodziny, rodziny zastępcze, osoby prowadzące rodzinne domy dziecka, pracownicy

zatrudnieni w jednostkach organizacyjnych systemu wspierania rodziny, pieczy zastępczej

i adopcji, tzw. pracownicy pierwszego kontaktu z ośrodków Funduszu Sprawiedliwości muszą

posiadać wiedzę na temat objawów wskazujących na wykorzystywanie seksualne, umiejętność

rozmowy z małoletnim w sytuacji podejrzenia, iż był/jest wykorzystywany, wiedzieć, jak

reagować na określone zachowania będące konsekwencją wykorzystania seksualnego,

jak interweniować. Dlatego też osoby te, w braku tego rodzaju kompetencji, należy przeszkolić,

przy czym zakres szkoleń i poruszanych w ich trakcie zagadnień musi być dostosowany do

potrzeb uczestników wynikających z pełnionej przez nich roli.

Realizacja działania będzie przebiegać dwuetapowo. W pierwszym etapie, w 2023 r., nastąpi

wypracowanie koncepcji szkoleń, co obejmuje ustalenie treści i zawarcie porozumień



30

Chodzi o: wychowawców instytucjonalnych form pieczy zastępczej, wychowawców placówek wsparcia

dziennego, asystentów rodziny, jak również osób zajmujących się kontrolą realizacji działań tych jednostek

w ramach zarządu powiatu, województwa i służb wojewody oraz wójta.

 ϳϭ



międzyinstytucjonalnych, określenie zasad naboru, liczby uczestników. Drugi etap będzie

realizacją głównego celu działania – prowadzenie szkoleń lub warsztatów, w latach 2024–2026.

3.2.5. Organizacja interdyscyplinarnych szkoleń lub warsztatów tematycznych dla służb

socjalnych, funkcjonariuszy Policji, kuratorów oraz osób pierwszego kontaktu z Sieci

Pomocy Osobom Pokrzywdzonym Przestępstwem w celu poprawy komunikacji,

a także podnoszenia kompetencji w zakresie podejmowania interwencji i pracy

z małoletnim skrzywdzonym czynem zabronionym przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności

Realizatorzy działania: Ministerstwo Sprawiedliwości (Fundusz Sprawiedliwości), prezesi

sądów rejonowych, Policja, zainteresowane jednostki samorządu terytorialnego na szczeblu

gminy i powiatu, zainteresowane organizacje pozarządowe

Wskaźniki

a)

koncepcja szkoleń – wypracowanie porozumienia, zasad naboru, liczby uczestników,

b)

liczba szkoleń/warsztatów,

c)

liczba osób, które ukończyły szkolenia/warsztaty

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) I półrocze 2024 r.,

b)

II etap (wskaźnik b i c) realizowany w latach 2024–2026

Interdyscyplinarne szkolenia lub warsztaty tematyczne dla służb socjalnych, Policji, kuratorów

oraz pracowników ośrodków Funduszu Sprawiedliwości są ukierunkowane na budowanie

profesjonalnych relacji oraz naukę wykonywania swoich obowiązków w kontekście

funkcjonowania całego systemu pomocowego, także w obliczu nowych wyzwań, które

stanowią m.in. wprowadzane przez ustawodawcę regulacje prawne. Udział pracowników

ośrodków Funduszu Sprawiedliwości korzystnie wpłynie na wzmacnianie lokalnej sieci

pomocy. Przedmiotem ww. szkoleń mają być procedury interwencyjne, w tym procedura

określona w art. 12a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej.

Szkolenia lub warsztaty, z uwagi na ich charakter, będą organizowane na poziomie lokalnym,

przy takim układzie właściwości terytorialnej, aby uczestniczyli w nich profesjonaliści

pracujący na jednym obszarze. Nie wyklucza to łączenia grup z różnych terenów podczas

jednego wydarzenia, co daje szansę na wymianę doświadczeń i dobrych praktyk.

 ϳϮ



Realizatorami działania będą współpracujący ze sobą na podstawie zawieranych porozumień

określających zasady współpracy prezesi sądów rejonowych, właściwi wojewódzcy

komendanci Policji, Ministerstwo Sprawiedliwości, zainteresowane jednostki samorządu

terytorialnego oraz organizacje pozarządowe.

Realizacja działania będzie przebiegać dwuetapowo. W pierwszym etapie nastąpi

wypracowanie koncepcji szkoleń, co obejmuje ustalenie treści i zawarcie porozumień

międzyinstytucjonalnych, określenie zasad naboru, liczby uczestników. Drugi etap będzie

realizacją głównego celu działania – prowadzenie szkoleń lub warsztatów, w latach 2024–2026.

Dział 3.3. Środki kompensacyjne oraz procedury ich dochodzenia

Cel: Zwiększenie skuteczności procedur uzyskiwania prawa do świadczeń kompensacyjnych

związanych z popełnieniem czynu zabronionego przeciwko wolności seksualnej i obyczajności

na szkodę osoby małoletniej oraz jego skuteczna realizacja

Rodzaje działań

3.3.1. Podnoszenie kompetencji sędziów orzekających w sprawach karnych i cywilnych

z zakresu dochodzenia roszczeń w postępowaniu sądowym związanych z popełnieniem

czynu zabronionego przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletniego

Realizator działania: Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury

Wskaźniki

a) liczba szkoleń/warsztatów,

b) liczba przeszkolonych osób

Termin realizacji: działanie stałe realizowane w latach 2024–2026

Przepisy prawa cywilnego i prawa karnego przewidują rozwiązania umożliwiające przyznanie

osobie pokrzywdzonej szeroko pojmowanej rekompensaty finansowej za szkody wyrządzone

czynem zabronionym lub doznane w jego konsekwencji krzywdy. Oznacza to, że istnieją tak

materialnoprawne, jak i procesowe podstawy orzekania przez sąd odszkodowania lub

zadośćuczynienia na rzecz małoletniego pokrzywdzonego przestępstwem przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności (art. 46 § 1 k.k., art. 415, art. 445–448 ustawy z dnia 23 kwietnia

1964 r. – Kodeks cywilny; Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm.). Dostrzegalna jest jednak

potrzeba zmiany w praktyce orzekania wszelkiego rodzaju świadczeń kompensacyjnych, w tym

 ϳϯ



również ich wysokości. Nierzadko bowiem zasądzone kwoty są symboliczne. Zdarza się

również w sprawach karnych, że sąd nie orzeka odszkodowania, zadośćuczynienia czy

nawiązki wobec braku wniosku pokrzywdzonego, pomijając, że istnieje możliwość działania

z urzędu, jeśli tylko istnieją ku temu materialne podstawy.

Zmiana praktyki może zostać zrealizowana przez szkolenia dla sędziów orzekających

w sprawach cywilnych i karnych poświęcone tematyce dochodzenia roszczeń w postępowaniu

sądowym.

Realizatorem zadania będzie Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury, do której należy

szkolenie i doskonalenie zawodowe sędziów, asesorów sądowych, w celu uzupełnienia ich

specjalistycznej wiedzy i umiejętności zawodowych.

Tematyka szkoleń predysponuje organizowanie ich on-line, co dopuszcza uczestnictwo do 200

osób. Planowane są trzy edycje szkoleń w ciągu roku.

3.3.2. Badanie jakościowe i ilościowe akt spraw karnych i cywilnych dotyczące zasądzanych

świadczeń o charakterze kompensacyjnym oraz wykonywania orzeczeń

Realizatorzy działania: Instytut Wymiaru Sprawiedliwości, Państwowa Komisja do spraw

przeciwdziałania wykorzystywaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 1531

Wskaźnik

–

liczba i rodzaj raportów

Termin realizacji: działanie cykliczne, realizowane co dwa lata (w 2023 r. i w 2025 r.)

Działanie 3.3.2. jest powiązane z działaniem 3.3.1. Badanie jakościowe i ilościowe akt spraw

karnych i cywilnych pozwoli na ustalenie liczby spraw, w których zasądzono świadczenie

kompensacyjne na szkodę małoletnich pokrzywdzonych czynem zabronionym przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich, ich wysokości, oraz liczby spraw,

w których doszło do wykonania orzeczenia sądu. Umożliwi także ustalenie, czy szkolenia

prowadzone przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury wpływają pozytywnie na

zmianę praktyki, a także określenie, jakie obszary wymagają kolejnych działań podnoszących

kompetencje orzeczników.

Pierwszy raport zostanie opublikowany przez PKDP w 2023 r. i będzie zawierał wnioski

z analizy jakościowej akt spraw cywilnych, jak również wnioski z analizy danych uzyskanych



31

PKDP wyda raport w 2023 r. Raport w 2026 r. sporządzi IWS.

 ϳϰ



z ośrodków pomocy osobom pokrzywdzonym przestępstwem, finansowanych przez Fundusz

Sprawiedliwości. Celem tak zaprojektowanych badań jest uzyskanie odpowiedzi na pytanie,

m.in. jakie kwoty są przyznawane pokrzywdzonym oraz ilu z nich korzysta ze wsparcia

oferowanego przez ośrodki pomocy32. Raport merytoryczny PKDP nt.świadczeń o charakterze

kompensacyjnym to kontynuacja prac nad problemem udzielanego wsparcia finansowego

pokrzywdzonym, podjętych już w Pierwszym Raporcie, opublikowanym w 2021 r.33

Dział 3.4. Infolinia dla dzieci

Cel: Infolinia dla małoletnich umożliwiająca także zawiadamianie o czynach zabronionych

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

Rodzaje działań

3.4.1. Zwiększenie świadomości małoletnich o telefonach zaufania dla dzieci oraz możliwych

formach komunikacji

Realizatorzy działania: Rzecznik Praw Dziecka, zainteresowane organizacje pozarządowe

Wskaźniki

a) liczba podjętych działań,

b) liczba przyjętych zawiadomień o popełnieniu przestępstwa

Termin realizacji: lata 2023–2026

Dziecięce telefony zaufania spełniają rolę infolinii przyjmującej zawiadomienia o popełnieniu

przestępstwa. Obsługują je eksperci, zwykle psychologowie oraz pedagodzy.

Obecnie ważne jest zwiększenie świadomości małoletnich o sposobie ich funkcjonowania,

w tym możliwości zawiadomienia za ich pośrednictwem o fakcie skrzywdzenia czynem

zabronionym.

Istotne jest również, aby infolinie były przygotowane na małoletnich o złożonych problemach

w komunikowaniu się.



32

33

Część IV „Środki kompensacyjne” Drugiego Raportu Państwowej Komisji, s. 146, https://pkdp.gov.pl/wpcontent/uploads/2022/12/raport-drugi-www-1.pdf (dostęp 9.03.2023 r.).

Część III Pierwszego Raportu Państwowej Komisji, s. 112–139, https://pkdp.gov.pl/wpcontent/uploads/2021/08/Raport_PKDP.pdf (dostęp 9.03.2023 r.).

 ϳϱ



Obszar 4. Profilaktyka ogólnospołeczna

Dział 4.1. Program edukacyjny

Cel: Opracowanie, dostosowanych do potrzeb odbiorcy, materiałów edukacyjnych dla dzieci,

młodzieży, rodziców/opiekunów, nauczycieli, dyrektorów szkół i innych placówek oświatowych,

personelu pomocowego oraz medycznego na temat czynów zabronionych przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności popełnianych na szkodę małoletnich

Rodzaje działań

4.1.1. Zaewidencjonowanie dostępnych, interdyscyplinarnych materiałów informacyjnych

dotyczących zjawiska przestępczości przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich, w tym w cyberprzestrzeni, dla małoletnich i opiekunów/rodziców

(broszury, wideo) oraz przedstawienie propozycji opracowania nowych materiałów,

przeznaczonych do udostępnienia i wykorzystania w szkołach i placówkach

Realizatorzy działania: Ministerstwo Sprawiedliwości wspólnie z Ministerstwem Edukacji

i Nauki

Podmioty współpracujące: Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej, Ośrodek Rozwoju

Edukacji, NASK – PIB, Młodzieżowa Rada Sprawiedliwości, zainteresowane organizacje

pozarządowe

Wskaźniki

a)

zaewidencjonowanie materiałów,

b)

liczba materiałów w ewidencji,

c)

liczba zaakceptowanych propozycji opracowania nowych materiałów

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a i b) 2024 r.,

b)

II etap (wskaźnik c) 2025 r.

Działanie na wstępie będzie polegać na dokonaniu zaewidencjonowania dostępnych

w przestrzeni publicznej interdyscyplinarnych materiałów informacyjnych dotyczących

zjawiska przestępczości przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich,

w tym w cyberprzestrzeni, dla małoletnich, opiekunów / rodziców oraz kadr szkół i placówek

oświatowych (broszury, wideo), pochodzących ze źródeł oficjalnych. Materiały w wolnym

dostępie będą mogły zostać zamieszczone na stronach internetowych zainteresowanych

podmiotów.

 ϳϲ



Następnie dokonanie oceny tych materiałów pod kątem ich aktualności i wypracowanie

rekomendacji odnośnie do modyfikacji istniejących materiałów lub opracowania pozycji z

zakresu brakujących zagadnień.

4.1.2. Opracowanie na bazie uwzględnionych rekomendacji z zadania 4.1.1. materiałów

informacyjnych dotyczących zjawiska przestępczości przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich, w tym w cyberprzestrzeni, dla małoletnich oraz

opiekunów/rodziców

Realizatorzy działania: Ministerstwo Sprawiedliwości, NASK – PIB, Ośrodek Rozwoju

Edukacji

Podmioty współpracujące: Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej, Młodzieżowa Rada

Sprawiedliwości, zainteresowane organizacje pozarządowe

Wskaźnik

– liczba opracowanych materiałów z dostosowaniem treści i metod do odbiorcy

Termin realizacji: działanie stałe realizowane w latach 2025–2026

Po analizie wyników działania 4.1.1. i uwzględnieniu sformułowanych rekomendacji podmiot

właściwy dla danego obszaru przygotuje ogólnodostępne materiały informacyjne (broszury,

ewentualnie krótkie filmy). Przewiduje się, że będą one przeznaczone dla małoletnich, ich

opiekunów/rodziców oraz kadr szkół i placówek oświatowych.

Działanie będzie wdrażane samodzielnie przez każdego z realizatorów lub z podmiotami

współpracującymi.

4.1.3. Udostępnienie i upowszechnienie materiałów z pkt 4.1.1. i 4.1.2.

Realizatorzy działania: Ministerstwo Edukacji i Nauki wspólnie z Ministerstwem

Sprawiedliwości

Podmioty współdziałające: Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej, NASK – PIB,

Ośrodek Rozwoju Edukacji

Wskaźniki

a)

liczba udostępnionych materiałów,

b)

liczba miejsc udostępnienia

Termin realizacji: działanie stałe realizowane w latach 2025–2026

Działanie

będzie

polegało

na

upowszechnieniu

i

udostępnieniu

materiałów

zaewidencjonowanych oraz nowo opracowanych w ramach zadań pkt 4.1.1. i 4.1.2.

 ϳϳ



Materiały te będą umieszczone na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości, a także

innych urzędów. Zostaną udostępnione również innym zainteresowanym podmiotom.

4.1.4. Przeprowadzanie w szkołach i placówkach zajęć profilaktycznych poświęconych

zagrożeniom czynami zabronionymi / czynami karalnymi przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności, w tym w Internecie, oraz zagadnieniom odpowiedzialności

prawnej nieletnich z wykorzystaniem dostępnych materiałów lub przy udziale

przedstawicieli Dyżurnet.pl, Policji, zaproszonych sędziów i prokuratorów

Realizatorzy działania: dyrektorzy szkół i placówek

Podmioty współdziałające: Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej, Ministerstwo

Sprawiedliwości, Ośrodek Rozwoju Edukacji, NASK – PIB, Policja, sądy, prokuratury,

zainteresowane organizacje pozarządowe

Wskaźniki

a)

koncepcja zajęć – wypracowanie porozumienia z wybranymi jednostkami/instytucjami

zaproszonymi na zajęcia, opracowanie programu zajęć w sposób dostosowany do wieku

uczniów,

b)

liczba szkół i placówek, w których prowadzono tego rodzaju zajęcia profilaktyczne,

c)

liczba osób uczestniczących w zajęciach profilaktycznych

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) 2024 r.,

b)

II etap (wskaźnik b i c) realizowany w latach 2025 i 2026

Działanie będzie polegało na zorganizowaniu i następnie wdrożeniu systemu szkoleń

profilaktycznych poświęconych zagrożeniom czynami zabronionymi / czynami karalnymi

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, w tym w Internecie, oraz zagadnieniom

odpowiedzialności prawnej nieletnich w szkołach i innych placówkach. Podstawą szkoleń będą

dostępne materiały informacyjne (także opracowane w ramach pkt 4.1.1. i 4.1.2.)

z wykorzystaniem zasobu kadrowego przeszkolonych nauczycieli/pedagogów w zadaniu 3.2.2.

Realizacja działania będzie przebiegać dwuetapowo. W pierwszym etapie nastąpi

wypracowanie koncepcji zajęć, co obejmuje ustalenie treści i zawarcie porozumień

międzyinstytucjonalnych, opracowanie programu szkoleń. Drugi etap będzie realizacją

głównego celu działania – prowadzenie szkoleń lub warsztatów, w latach 2025–2026 przy

udziale zapraszanych sędziów, prokuratorów, funkcjonariuszy Policji.

 ϳϴ



4.1.5. Przygotowanie i prowadzenie działań informacyjnych na temat zjawiska występowania

czynów zabronionych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę

małoletnich z udziałem Polskiego Centrum Programu Safer Internet oraz podnoszenie

poziomu wrażliwości i świadomości społecznej na to zjawisko

Realizator działania: Ministerstwo Edukacji i Nauki

Podmioty współdziałające: NASK – PIB, Ośrodek Rozwoju Edukacji, Młodzieżowa Rada

Sprawiedliwości, zainteresowane organizacje pozarządowe

Wskaźniki

a)

przygotowanie programu działań informacyjnych,

b)

liczba i rodzaj działań

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) 2024 r.,

b)

II etap (wskaźnik b) działanie realizowane w latach 2025–2026

Istotnym elementem systemu przeciwdziałania przestępczości seksualnej i obyczajowej,

w świecie realnym czy też przy wykorzystaniu środków komunikacji na odległość, jest

informowanie społeczeństwa, ostrzeganie przed istniejącymi zagrożeniami, wskazywanie,

gdzie należy szukać wsparcia. Akcje tego rodzaju muszą być prowadzone w sposób

dostosowany do wieku i rozwoju małoletnich. Tego rodzaju działanie przewiduje właśnie punkt

4.1.5. Będzie ono realizowane z udziałem Polskiego Centrum Programu Safer Internet.

4.1.6. Opracowanie przez polskie związki sportowe regulacji określających zasady etyczne

uwzględniających specyfikę danego sportu oraz monitorowanie ich wdrażania

Realizator działania: Ministerstwo Sportu i Turystyki

Podmioty współdziałające: polskie związki sportowe

Wskaźniki

a)

opracowane regulacje określające zasady etyczne,

b)

liczba związków, które wdrożyły zasady

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) 2024 r.,

b)

II etap (wskaźnik b) lata 2025–2026

Przewidywane jest nałożenie na polskie związki sportowe posiadania regulacji określających

zasady etyczne. Jako że będzie to nowa instytucja, zajdzie konieczność opracowania tych

dokumentów w sposób uwzględniający specyfikę danego sportu. Kolejnym etapem będzie więc

 ϳϵ



monitorowanie realizacji wymogu wdrażania tychże zasad, a co za tym idzie ich

upowszechnienie.

Wskazane działanie ma na celu przeciwdziałanie dyskryminacji, mobbingowi i innym

nadużyciom w stosunku do osób uczestniczących we współzawodnictwie sportowym

organizowanym przez polskie związki sportowe, związki sportowe oraz kluby sportowe.

Dotychczasowe regulacje wewnętrzne i działania związane ze zwalczaniem wspomnianych

negatywnych zjawisk wydają się być niewystarczające. Działanie ma na celu wyegzekwowanie

od polskich związków sportowych, związków sportowych oraz klubów sportowych obowiązku

uchwalenia i wdrożenia odpowiednich rozwiązań, które w sposób realny umożliwią zwalczanie

negatywnych zjawisk we współzawodnictwie sportowym.

Dział 4.2. Zawiadamianie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę małoletniego, także w cyberprzestrzeni

Cel: Zapewnienie spełniającego standardy dostępności mechanizmu zawiadamiania o czynach

zabronionych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich, w tym

o treściach przedstawiających wykorzystywanie seksualne małoletnich zamieszczanych

w cyberprzestrzeni, obejmującego organy ścigania, infolinię Dyżurnet.pl oraz dostawców

produktów i usług internetowych

Rodzaje działań

4.2.1. Opracowanie procedur postępowania dla sytuacji po ujawnieniu lub otrzymaniu

zgłoszenia o wykorzystaniu lub treściach przedstawiających wykorzystywanie

seksualne małoletniego zamieszczanych w cyberprzestrzeni

Realizatorzy działania: Dyżurnet.pl, Policja

Podmioty współdziałające: zainteresowani dostawcy produktów i usług internetowych

Wskaźnik

– opracowane procedury postępowania

Termin realizacji: 2024 r.

Działanie będzie polegało na opracowaniu procedury postępowania w przypadku otrzymania

lub ujawnienia przez Dyżurnet.pl informacji o możliwości wykorzystania małoletniego lub

o treściach przedstawiających wykorzystywanie seksualne małoletniego zamieszczanych

w cyberprzestrzeni. Założeniem systemu będzie jak najefektywniejsze wyeliminowanie

ewentualnych zagrożeń dla małoletniego oraz sprawne przekazanie informacji organom

 ϴϬ



właściwym do prowadzenia postępowania karnego w przypadku uzasadnionego podejrzenia

popełnienia przestępstwa. Istotnym elementem takiego postępowania jest otrzymywanie przez

Dyżurnet.pl informacji zwrotnej, odnośnie do działań podjętych na podstawie przekazanego

przez ten podmiot zgłoszenia.

Dział 4.3. Uczestnictwo małoletnich

Cel: Uwzględnianie, z zachowaniem należytej ostrożności i poszanowaniem zasady dobra

dziecka, opinii dzieci i młodzieży przy opracowywaniu programów mających na celu

przeciwdziałanie przestępczości przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na ich szkodę

Rodzaje działań

4.3.1. Prowadzenie konsultacji z dziećmi i młodzieżą w zakresie planowanych działań

edukacyjnych i ich aktywny udział w tych działaniach

Realizatorzy działania: Ministerstwo Sprawiedliwości, Instytut Wymiaru Sprawiedliwości

Podmiot współdziałający: Ośrodek Rozwoju Edukacji

Wskaźnik

– liczba skonsultowanych działań edukacyjnych

Termin realizacji: lata 2023–2026

4.3.2. Prowadzenie konsultacji z dziećmi i młodzieżą w zakresie planowanych zmian aktów

prawnych

Realizatorzy działania: Ministerstwo Sprawiedliwości, Instytut Wymiaru Sprawiedliwości

Podmiot współpracujący: Młodzieżowa Rada Sprawiedliwości

Wskaźnik

– liczba skonsultowanych projektów aktów prawnych

Termin: lata 2023–2026

Zgodnie z międzynarodowymi standardami dzieci powinny być angażowane, a ich opinie

szanowane przy rozwijaniu, implementacji i ocenie standardów, polityk i działań, które ich

dotyczą, mają wpływ na ich prawa i obowiązki. Aktywizacja osób poniżej 18 lat musi odbywać

się w sposób dostosowany do ich wieku, rozwoju, z ostrożnością, tak aby nie stwarzać ryzyka

dla ich zdrowia i samopoczucia.

Przewidziane działania 4.3.1. i 4.3.2. będą przeprowadzane w dziedzinach „bezpiecznych” dla

osób poniżej 18 lat. Będą polegały na konsultowaniu z dziećmi i młodzieżą materiałów

 ϴϭ



informacyjnych, przygotowywanych kampanii i akcji informacyjnych, projektowanych aktów

prawnych (np. załączników do rozporządzeń w sprawie pouczeń w postępowaniu karnym) lub

innych publikacji (opracowanie metodyk przesłuchania, wysłuchania dziecka).

Dział 4.4. Programy pracy ze sprawcami i osobami, co do których istnieje ryzyko popełnienia

przestępstwa o charakterze seksualnym na szkodę osoby małoletniej

Cel: Zapewnienie bezpłatnego wsparcia medycznego i psychologicznego dla sprawców

przestępstw oraz nieletnich sprawców czynów karalnych przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich oraz osób zagrożonych ryzykiem ich popełnienia

(edukacja, uświadamianie)

Rodzaje działań

4.4.1. Diagnoza kompetencji kadr profesjonalistów podejmujących i mogących podejmować

interwencje psychologiczne wobec skazanych za przestępstwa przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności

Realizator działania: Instytut Wymiaru Sprawiedliwości

Wskaźnik

– raport / diagnoza kompetencji

Termin realizacji: 2023 r.

Celem badania jest ustalenie zasobów kadrowych oraz kompetencji specjalistów mogących

podejmować interwencje psychologiczne wobec skazanych za przestępstwa przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności, wykonujących swoje obowiązki w ramach Służby

Więziennej

lub

w

ośrodkach

opieki

zdrowotnej.

Realizowanie

przez

ośrodek

naukowo-badawczy, przez system ankiet, pozwoli na ustalenie, czy system w tym zakresie jest

wystarczająco obsadzony, a jeśli nie, to gdzie występuje niedokadrowanie, ewentualnie jakich

kompetencji brakuje i jakie działania podjąć dla poprawy sytuacji.

4.4.2. Prace analityczne w kierunku ustalenia zakresu działania oraz trybu wdrożenia

dedykowanej telefonicznej linii pomocowo-informacyjnej dotyczącej obszaru

przeciwdziałania przestępczości przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich

Realizator zadania: Ministerstwo Zdrowia

Podmioty współpracujące: Ministerstwo Sprawiedliwości, NASK – PIB (wsparcie

techniczne)

 ϴϮ



Wskaźniki

a)

opracowanie koncepcji funkcjonowania linii telefonicznej, zgodnie z wynikami analiz

prawnych, określenie kompetencji ekspertów – konsultantów,

b)

liczba i charakter prac na rzecz uruchomienia dedykowanej telefonicznej linii

pomocowo-informacyjnej

dotyczącej

obszaru

przeciwdziałania

przestępczości

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) 2025 r.,

b)

II etap (wskaźnik b) 2026 r.

Jednym z bardzo istotnych elementów systemu przeciwdziałania przestępstwom seksualnym

na szkodę małoletnich jest uruchomienie linii telefonicznej, pomocowo-informacyjnej w

obszarze przeciwdziałania przestępczości przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich. Linia, przeznaczona dla pokrzywdzonych, ich rodzin, osób będących

świadkami, a także osób z identyfikującymi u siebie niewłaściwe myśli i zachowania

(potencjalnymi sprawcami), musi być obsługiwana przez specjalistów z dziedziny psychologii,

seksuologii posiadających wiedzę i doświadczenie z zakresu interwencji prawnej.

Stworzenie infolinii jest zadaniem trudnym i wymagającym odpowiedniego, starannego

przygotowania, przede wszystkim z uwagi na konieczność pozyskania wysokiej klasy

specjalistów (patrz zadanie 4.4.1.). W pierwszej fazie konieczne będzie dokonanie analiz

prawnych niezbędnych do ustalenia podstaw prawnych działania tej specjalistycznej linii,

w tym uprawnień i obowiązków ekspertów – konsultantów. Następnie zostanie opracowana

koncepcja zakresu działania linii oraz trybu jej wdrożenia, ze wsparciem technicznym po

stronie NASK – PIB. W ostatniej fazie będą wykonane prace techniczne, przeprowadzone

specjalistyczne szkolenia ekspertów – konsultantów.

Linie tego rodzaju funkcjonują już w Niemczech, Wielkiej Brytanii, Irlandii, Holandii,

Czechach oraz Stanach Zjednoczonych.

4.4.3. Stworzenie wykazu ośrodków udzielających świadczeń specjalistycznych z zakresu

psychiatrii i seksuologii oraz jego udostępnienie na stronie Ministerstwa Zdrowia

Realizator działania: Ministerstwo Zdrowia

Wskaźnik: wykaz ośrodków wraz danymi adresowymi i kontaktowymi

Termin realizacji: 2024 r.

 ϴϯ



Działanie

ma

służyć

ułatwieniu

dostępu

Poz. 1235

do

ośrodków

udzielających

świadczeń

specjalistycznych z zakresu psychiatrii i seksuologii. W jego ramach powstanie wykaz adresów

ośrodków udzielających świadczeń tego rodzaju, o ile to konieczne z opisem oferowanego

świadczenia, ewentualnie opisem terapii. Stworzony wykaz zostanie udostępniony na stronie

Ministerstwa Zdrowia.

4.4.4. Opracowanie materiałów informacyjnych na temat problematyki zaburzeń preferencji

seksualnych, działań prewencyjnych skierowanych do osób z takimi zaburzeniami,

a następnie zapewnienie ich dostępności na stronach Ministerstwa Zdrowia oraz

wyspecjalizowanych, zainteresowanych instytucji

Realizator działania: Ministerstwo Zdrowia

Wskaźniki

a)

liczba opracowanych i umieszczonych na stronie Ministerstwa Zdrowia materiałów

informacyjnych,

b)

liczba wyświetleń materiałów informacyjnych

Termin realizacji

a)

I etap (wskaźnik a) 2024 r.,

b)

II etap (wskaźnik b) działanie realizowane w latach 2025–2026

Materiały informacyjne na temat zaburzeń preferencji seksualnych są przeznaczone przede

wszystkim dla osób, które identyfikują u siebie / rozpoznają niepokojące zachowania i chcą

uzyskać informacje niezbędne do podjęcia dalszych kroków, leczenia / terapii. Zostaną one

przygotowane przez Ministerstwo Zdrowia, które udostępni je na swojej stronie internetowej.

Zostaną one również przekazane wyspecjalizowanym, zainteresowanym instytucjom np.

NASK – PIB.

4.4.5. Powiększenie bazy lokalowej w zakładach karnych na potrzeby utworzenia nowych

oddziałów terapeutycznych

Realizator działania: Centralny Zarząd Służby Więziennej

Wskaźnik

–

liczba miejsc w oddziałach terapeutycznych

Termin realizacji: lata 2024–2026

Prowadzone analizy doprowadziły do wniosku, że aktualna liczba oddziałów terapeutycznych

w zakładach karnych jest niewystarczająca. Aby odpowiedzieć na zidentyfikowane potrzeby,

baza lokalowa oddziałów terapeutycznych będzie powiększona przez przekształcenie

 ϴϰ



i zaadoptowanie innych oddziałów mieszkalnych w zakładach karnych bądź powiększenie już

funkcjonujących oddziałów terapeutycznych. Ponadto możliwości utworzenia oddziałów

terapeutycznych będą rozważane w projektowanych i nowo budowanych pawilonach

mieszkalnych. Obecnie przewiduje się zwiększenie liczby miejsc o 80 do 2024 r., następnie do

2026 r. w zależności od potrzeb uwarunkowanych populacją skazanych wymagających

oddziaływań terapeutycznych.

Aktualnie trudno jest ocenić koszty dla budżetu, gdyż powiększenie bazy lokalowej

w kolejnych latach programu będzie uwarunkowane populacją skazanych wymagających

oddziaływań terapeutycznych.

Prace będą wykonane z budżetu państwa, w ramach środków przyznanych więziennictwu.

4.4.6. Zwiększenie liczby etatów dla terapeutów i psychologów w zakładach karnych

Realizatorzy działania: Centralny Zarząd Służby Więziennej, Ministerstwo Sprawiedliwości

Wskaźniki

a) liczba etatów terapeutów,

b) liczba etatów psychologów

Termin realizacji: lata 2024–2026

Zwiększenie bazy lokalowej oddziałów terapeutycznych wymaga jednoczesnego zwiększenia

kadry terapeutycznej i psychologicznej w więziennictwie. Zaniechanie tego działania

uniemożliwiłoby pracę i prowadzenie terapii z osadzonymi. Koszty dla budżetu będą

warunkowane powiększeniem bazy lokalowej w kolejnych latach. Z tego względu nie jest

możliwe aktualne ich oszacowanie.

Koszty działania będą pokryte z budżetu państwa, w ramach środków przyznanych dla

więziennictwa.

 ϴϱ



Obszar 5. Działania związane z przeciwdziałaniem przestępczości seksualnej na

szkodę małoletnich prowadzone w sektorze gospodarki i usług

Dział 5.1. Przeciwdziałanie wykorzystywaniu usług społeczeństwa informacyjnego do

podejmowania zachowań stanowiących czyny zabronione przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich

Cel: Wprowadzenie procedur i narzędzi służących przeciwdziałaniu wykorzystywania usług

społeczeństwa informacyjnego do podejmowania zachowań stanowiących czyny zabronione

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

5.1.1. Opracowanie

rozwiązań

legislacyjnych

lub

pozalegislacyjnych,

służących

przeciwdziałaniu niewłaściwemu wykorzystywaniu produktów i usług społeczeństwa

informacyjnego do podejmowania zachowań stanowiących czyny zabronione

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich

Realizatorzy działania: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwo Cyfryzacji, NASK

– PIB, Policja, Ministerstwo Sprawiedliwości

Podmiot współdziałający: Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej

Wskaźnik

– zakres i charakter opracowanych rozwiązań

Termin realizacji: 2026 r.

Działania będą polegały na dokonaniu oceny/identyfikacji zagrożeń w sferze usług

społeczeństwa informacyjnego, które sprzyjają występowaniu zjawiska przestępczości

skierowanej przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich.

W zależności od obszarów zagrożeń zostaną sformułowane rekomendacje co do podjęcia prac

o charakterze legislacyjnym lub też pozalegislacyjnym (dobre praktyki, procedury).

Dział 5.2. Zawiadamianie o czynach zabronionych przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich przez podmioty sektora gospodarki i usług

Cel: Zwiększenie zaangażowania sektora gospodarki i usług w działania mające na celu

profilaktykę oraz ujawnianie czynów zabronionych przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich

 ϴϲ



Rodzaje działań

5.2.1. Podnoszenie świadomości pracowników / podmiotów z obszaru sektora gospodarki

i usług na temat zjawiska przestępczości przeciwko wolności seksualnej i obyczajności

na szkodę małoletnich, jego skali, procedury reagowania i powiadamiania o zagrożeniu

Realizatorzy działania: zainteresowane podmioty z sektora gospodarki i usług, Młodzieżowa

Rada Sprawiedliwości

Podmioty współpracujące: zainteresowane organizacje pozarządowe

Wskaźnik

– liczba inicjatyw (dyskusji, kampanii) oraz ich zasięg

Termin realizacji: lata 2024–2026

Działanie ma na celu podnoszenie świadomości pracowników / podmiotów z sektora

gospodarki i usług (np. turystyka, hotelarstwo, transport) na temat zjawiska przestępczości

seksualnej na szkodę małoletnich, nie tylko w świecie realnym, ale także cyberprzestrzeni.

Profesjonaliści z tego obszaru muszą posiadać wiedzę na temat rodzaju czynów zabronionych,

konieczności reagowania w przypadku podejrzenia / stwierdzenia wystąpienia takiego czynu,

znajomości procedur interwencyjnych.

Działanie może być realizowane przez akcje informacyjne, konferencje i spotkania poświęcone

zagrożeniom i występującym ryzykom.

Obszar 6. Etyczny przekaz medialny

Dział 6.1. Etyczny i świadomy przekaz medialny

Cel: Zapewnienie etycznego przekazu medialnego w sprawach związanych z popełnianiem

czynów zabronionych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich,

w poszanowaniu prawa do prywatności i godności osób pokrzywdzonych

Rodzaje działań

6.1.1. Organizacja dyskusji na temat zjawiska przestępczości przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich, opracowanie wytycznych dla mediów z zakresu

przedstawiania

problematyki

wykorzystania

seksualnego

małoletnich

oraz

upowszechnianie terminologii wrażliwej na osobę skrzywdzoną i szanującą jej godność

Realizatorzy działania: NASK – PIB/Dyżurnet.pl, Ministerstwo Sprawiedliwości, Państwowa

Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystywaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15,

 ϴϳ



Rada Etyki Mediów

Podmioty współpracujące: zainteresowane organizacje pozarządowe

Wskaźnik

– liczba podjętych inicjatyw

Termin realizacji: lata 2023–2026

6.1.2. Organizacja szkoleń/webinariów dla dziennikarzy na temat przestępczości przeciwko

wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich, unikania działań

powodujących wtórną wiktymizację małoletnich, poszanowania ich prywatności

Realizatorzy działania: NASK – PIB/Dyżurnet.pl, Rada Etyki Mediów, zainteresowane

instytucje i podmioty, których celem jest zapewnienie etycznego przekazu medialnego

Podmioty współpracujące: zainteresowane organizacje pozarządowe

Wskaźniki

a) liczba zrealizowanych działań szkoleniowych,

b) liczba przeszkolonych osób

Termin realizacji: lata 2024–2026

Jak wskazano w Wytycznych Komitetu Ministrów Rady Europy w sprawie wymiaru

sprawiedliwości przyjaznego dzieciom, dla osoby małoletniej konieczne może być zachowanie

anonimowości i ochrona danych osobowych w kontekście środków masowego przekazu34.

Jak stanowi Wytyczna numer 6, prywatność i dane osobowe dzieci, które są lub były

zaangażowane w postępowanie sądowe lub pozasądowe bądź inne interwencje, powinny

podlegać ochronie zgodnie z prawem krajowym. Oznacza to na ogół, że nie można udostępniać

ani publikować, zwłaszcza w mediach, informacji lub danych osobowych, które mogłyby

ujawnić lub pośrednio umożliwić ustalenie tożsamości dziecka, w tym zdjęć, szczegółowych

opisów dziecka lub rodziny dziecka, nazwisk, adresów, nagrań audio i wideo.



https://rm.coe.int/CoERMPublicCommonSearchServices/DisplayDCTMContent?documentId=09000016806b7

c62, s. 64–66.

„Przykładowo w art. 11 ust. 3. Konwencji Rady Europy w sprawie działań przeciwko handlowi ludźmi (CETS

nr 197) podejmuje się kwestię prywatności i chroni się dane osobowe, jednocześnie nakłaniając państwa do

utworzenia środków regulacji w odniesieniu do prasy. Część X pkt 27 wytycznych Narodów Zjednoczonych

dotyczących wymiaru sprawiedliwości w sprawach, w których ofiarami lub świadkami przestępstw są dzieci

(ECOSOC Res 2005/20, z dnia 22 lipca 2005 r.) stanowi: «Informacje dotyczące uczestnictwa dziecka

w postępowaniu karnym powinny być chronione. Można to osiągnąć poprzez utrzymanie poufności i zawężenie

dostępu do informacji, które mogłyby prowadzić do identyfikacji dziecka, które w postępowaniu karnym

występuje jako pokrzywdzony lub świadek»” (https://rm.coe.int/CoERMPublicCommonSearchServices/

DisplayDCTMContent?documentId=09000016806b7c62, przypis na s. 64).

 ϴϴ



Z tego względu państwa członkowskie Rady Europy powinny zapobiegać naruszaniu przez

media prawa do prywatności za pomocą środków ustawodawczych lub przez monitorowanie

stosowanych przez media środków samoregulacji.

Niezwykle ważna jest również większa jasność pojęciowa i posługiwanie się spójną

terminologią, wrażliwą na osobę skrzywdzoną. W tym aspekcie wzorcem są tzw. wytyczne

luksemburskie.

Obserwacja polskiej przestrzeni medialnej prowadzi do smutnego wniosku, że prawa osób

pokrzywdzonych nie są należycie respektowane, a korzystanie z wolności słowa odbywa się

z jedoczesnym naruszeniem prawa do prywatności. Tymczasem przed każdym dziennikarzem

stoi obowiązek i wyzwanie wykonywania tego zawodu zgodnie z zasadami etyki.

Działania objęte obszarem 6 będą ukierunkowane na podnoszenie świadomości na temat

zjawiska przestępczości seksualnej wobec małoletnich, jego skutków dla psychiki

i funkcjonowania małoletniego, konieczności szanowania jego prawa do prywatności

i traktowania z szacunkiem i wrażliwością na jego krzywdę. Proponuje się tutaj organizację

ogólnospołecznych dyskusji, debat tematycznych oraz szkoleń/webinariów dla dziennikarzy.

Te ostatnie muszą obejmować zagadnienia z zakresu psychologii, etyki i prawa.

Realizatorami zadania będą NASK – PIB/Dyżurnet.pl, Ministerstwo Sprawiedliwości,

Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystywaniu seksualnemu małoletnich

poniżej lat 15, Rada Etyki Mediów.

VI. Skutki społeczne rozwiązań wynikających z Planu

Konieczność ochrony dzieci przed przemocą seksualną i jej skutkami jest zagadnieniem

nieustająco podnoszonym w debacie publicznej. Apele dotyczące konieczności działań

instytucjonalnych w celu zastosowania szerokiej ochrony dzieci przed tym rodzajem

przestępczości podnoszą zarówno naukowcy, jak i przedstawiciele organizacji społecznych,

a także politycy.

Należy wskazać, iż wykorzystywanie seksualne należy do czynów o bardzo wysokim stopniu

społecznej szkodliwości i narusza najbardziej intymną sferę życia człowieka, tym bardziej

dziecka.

 ϴϵ



Według „Pierwszego Raportu Państwowej Komisji do spraw wyjaśniania przypadków

czynności skierowanych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności wobec małoletniego

poniżej lat 15”35 konsekwencje wykorzystania seksualnego dla dziecka są następujące

W 38% przypadkach wykorzystane seksualnie dzieci doświadczały lęku, w 19% – miały

poczucie winy, a u 11% pokrzywdzonych rozwinęła się depresja. W wyniku powyższego

u 14% dzieci zauważono występowanie trudności adaptacyjnych, zaś u 11% inne niewłaściwe

zachowania (np. wdawanie się w bójki, słowna agresja).

Jeśli chodzi o dostęp do pornografii z badań NASK – PIB wynika, że nastolatki nie mają

problemów z dostępem w Internecie do treści o charakterze pornograficznym. Prawie trzech na

czterech ankietowanych, zarówno wśród starszej młodzieży (73,0%), jak i młodszych

respondentów (71,1%), zadeklarowało łatwość dostępu do zdjęć i filmów o charakterze

pornograficznym (72,3%). Trudności w odnalezieniu w sieci takich treści wskazało jedynie

5,5% badanych młodych ludzi36.



35

36

PKDP – Państwowa Komisja do spraw wyjaśniania przypadków czynności skierowanych przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności wobec małoletniego poniżej lat 15.

Raport „Nastolatki wobec pornografii cyfrowej” https://www.nask.pl/pl/raporty/raporty/5077,RaportNastolatki-wobec-pornografii-cyfrowej.html.

 ϵϬ



Wykres. Rozkład odpowiedzi na pytanie: „Jak określił(a)byś dostępność treści

pornograficznych w Internecie?”

Źródło: Raport „Nastolatki wobec pornografii cyfrowej”, wykres 1.

Negatywne konsekwencje dostępu dzieci i młodzieży do pornografii mają aspekt nie tylko

psychiczny, ale także zdrowotny i rozwojowy.

Pornografia jest istotnym problemem, gdyż

• wpływa destrukcyjnie na więzi z ludźmi;

• wywołuje uzależnienie;

• zwiększa koszty funkcjonowania opieki zdrowotnej;

• generuje koszty społeczne obejmujące coraz liczniejsze rozwody, których główną przyczyną

było uzależnienie od pornografii;

• setki tysięcy uzależnionych od pornografii młodych ludzi jest niezdolnych do założenia

rodziny i wydajnej twórczej pracy;

• skutecznie niszczy życie rodzinne i zakłóca rozwój psychofizyczny dzieci.

Realizacja wskazanych w Planie działań ma na celu przede wszystkim wzmocnienie ochrony

małoletnich zarówno przed takimi przestępstwami, a tym samym zmniejszenie ich ilości, przez

 ϵϭ



• obserwację zjawiska przestępczości przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na

szkodę małoletnich, w celu ustalenia m.in. sposobu działania sprawców, jakości opinii

biegłych sądowych oraz standardów traktowania / podejścia do uczestników postępowania,

w szczególności pokrzywdzonych, a także treści orzeczeń i uzasadnień sądu, co wpłynie na

poprawę jakości stanowienia prawa i dobór właściwych kar i środków karnych;

• podwyższenie standardów ochrony małoletnich przed przestępstwami seksualnymi, także

w cyberprzestrzeni, co jest szczególnie istotne w dobie rozwoju nowoczesnych technologii

oraz znaczenia wykorzystania tego rodzaju narzędzi do rozpowszechniania materiałów

pornograficznych z udziałem nieletnich;

• realizację szkoleń skierowanych do podmiotów zaangażowanych w system przeciwdziałania

przestępstwom seksualnym, w celu podniesienia ich kompetencji oraz umiejętności doboru

właściwych narzędzi wsparcia dla pokrzywdzonych;

• stworzenie funkcjonariuszom organów ścigania warunków i wsparcia, a także ułatwienie

współpracy międzyinstytucjonalnej w celu sprawnego i prawidłowego prowadzenia śledztw,

co pozwoli na uzyskanie efektywniejszych wyników pracy i wpłynie na zwiększenie

poziomu bezpieczeństwa;

• zapewnienie

wsparcia

psychologicznego

prokuratorom,

funkcjonariuszom

Policji

prowadzącym postępowania w sprawach o przestępstwa przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich, które wydaje się konieczne w sytuacjach narażających

funkcjonariuszy na sytuacje powodujące duże obciążenie psychiczne lub emocjonalne, co z

kolei powinno przełożyć się na efektywniejszą pracę funkcjonariuszy;

• opracowanie metodyki wysłuchania/przesłuchania małoletniego, w celu uzyskania

zadowalającego poziomu umiejętności komunikacyjnych sędziów z osobami, które nie

ukończyły 18 lat, w celu ustandaryzowania oraz upowszechnienia właściwych środków i

trybu postępowania z nimi dla uniknięcia traumatyzacji kontaktów nieletnich

pokrzywdzonych z organami ścigania;

• pozyskanie kadr – wysoko wyspecjalizowanych specjalistów przygotowanych do pełnienia

roli biegłego i opiniowania w toku postępowań sądowych, w celu zapewnienia jak

najwyższego poziomu kontaktów nieletniego pokrzywdzonego z organami wymiaru

sprawiedliwości;

• zapewnienie dostępu do bazy Interpolu (ICSE) Koordynatorom KWP / KSP, policjantom

służb kryminalnej oraz zwalczania cyberprzestępczości z Komendy Głównej Policji

prowadzącym czynności w sprawach o czyny zabronione przeciwko wolności seksualnej

 ϵϮ



i obyczajności na szkodę małoletnich, prowadzącym czynności w sprawach o przestępstwa

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich;

• zapewnienie dostępu do programów terapeutycznych oraz świadczeń medycznych osobom

dorosłym i nieletnim z zaburzeniami preferencji seksualnych lub osobom, które popełniły

czyny zabronione przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich,

w celu minimalizacji ryzyka powrotu do przestępczości;

• umieszczenie informacji o podmiotach / instytucjach świadczących specjalistyczną pomoc

i udzielających wsparcia małoletnim pokrzywdzonym i upowszechnienie informacji

o działaniu i możliwości uzyskania wsparcia „przez poradnię telefoniczną”, co

upowszechni, przyśpieszy i usprawni proces udzielania pomocy;

• przygotowanie i przeprowadzenie kampanii informacyjnej na temat zjawiska przestępczości

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności na szkodę małoletnich, co pozwoli na

rozpowszechnienie / informowanie społeczeństwa o problemie, ostrzeganie przed

istniejącymi zagrożeniami, wskazywanie, gdzie należy szukać wsparcia;

• zapewnienie

szybkiego

dostępu

do

specjalistycznej

pomocy

psychologicznej,

terapeutycznej, niekiedy również wsparcia materialnego, prawnego.

Problem w zakresie dostępu do opieki psychologicznej został także omówiony w pierwszym

raporcie Państwowej Komisji do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu

małoletnich poniżej lat 15, mianowicie

• w 218 przypadkach udało się ustalić, czy pokrzywdzony na etapie postępowania

przygotowawczego był objęty opieką psychologiczną; w 170 przypadkach dziecko nie miało

opieki psychologa;

• podobnie na etapie postępowania sądowego – w 170 przypadkach wykorzystane seksualnie

dziecko nie było objęte żadną opieką psychologiczną.

 ϵϯ



Wykres.

Pokrzywdzeni*

objęci

opieką

psychologiczną

Poz. 1235

na

etapie

postępowania

przygotowawczego

* Pokrzywdzeni – dzieci pokrzywdzone przestępstwem wykorzystania seksualnego objęte opieką psychologiczną

na etapie postępowania przygotowawczego.

Źródło: Raport, s. 89.

Wykres. Pokrzywdzeni objęci opieką psychologiczną na etapie postępowania sądowego

Źródło: Raport PKDP, s. 90.

 ϵϰ



Triada objawów – lęk, poczucie winy i depresja – pojawia się u skrzywdzonego dziecka jako

konsekwencja wykorzystania seksualnego. Wiele osób, które zostały wykorzystane seksualnie

jako dzieci, boryka się z trwającą latami traumą, dlatego pomoc psychologiczna – nie tylko dla

samego dziecka, ale i dla całej rodziny – ma kluczowe znaczenie dla profilaktyki traumy

związanej z tym czynem.

Należy oczekiwać, iż powyższe działania pozwolą na osiągniecie skutków społecznych w wielu

obszarach, m.in.

• kompleksowa, specjalistyczna, bezpłatna pomoc dla osób pokrzywdzonych przestępstwem;

• zapobieganie marginalizacji i wykluczeniu społecznemu osób pokrzywdzonych;

• wzrost świadomości społeczeństwa o formach pomocy w przypadku tego rodzaju

przestępczości;

• zwiększenie świadomości i gotowości do informowania organów ścigania o podejrzeniu

popełnienia przestępstwa na szkodę osoby małoletniej;

• poprawa poczucia bezpieczeństwa;

• ewaluacja oferowanej pomocy przez wnikliwy monitoring skali problemu krzywdzenia

małoletnich oraz;

• rozwijanie sieci centrów pomocy osobom pokrzywdzonym przestępstwem, czyli

skutecznych, kompleksowych modeli pomocy;

• podnoszenie kompetencji przedstawicieli wszystkich służb działających na rzecz ochrony

pokrzywdzonych małoletnich;

• usprawnienie procedur ścigania oraz określenie ram współpracy w celu zminimalizowania

zjawiska przestępczości.

Przygotowanie i zorganizowanie zaplecza instytucjonalnego dla korzystania przez małoletnich

pokrzywdzonych przestępstwami powinno przyczynić się do udzielania im efektywniejszej

pomocy w ramach systemu.

VII. Źródła finansowania

Finansowanie działań zaplanowanych w Planie będzie realizowane przez odpowiednią alokację

dostępnych środków finansowych, będących w dyspozycji jednostek sektora finansów

publicznych, realizatorów przewidzianych w planie działań, z uwzględnieniem celów

ustanowionych w dokumencie, oraz przeorganizowanie dostępnych zasobów ludzkich i zadań

poszczególnych jednostek sektora finansów publicznych. Skutki finansowe zostaną

 ϵϱ



sfinansowane w ramach limitu wydatków właściwych części budżetowych, w tym w ramach

limitu na wynagrodzenia, a wejście w życie projektowanych przepisów nie będzie stanowiło

podstawy do ubiegania się o dodatkowe środki na ten cel.

W wyniku wdrożenia działań przewidzianych w Planie obecne środki przeznaczone na

przeciwdziałanie przestępczości będą wykorzystywane w sposób zdecydowanie bardziej

efektywny.

Ostateczna wysokość środków przewidzianych do realizacji poszczególnych działań będzie

ustalana corocznie przez Radę Ministrów w trakcie prac nad ustawą budżetową. Jednostki i inne

podmioty wskazane do realizacji działań ujętych w Planie będą mogły korzystać także ze

środków Unii Europejskiej czy też innych funduszy, w szczególności uzyskanych w ramach

realizowanych projektów.

VIII. Sposób koordynacji, monitorowania i sprawozdawczości

1.

Koordynacja

Minister Sprawiedliwości jest odpowiedzialny za koordynację działań uwzględnionych

w Planie. Wspomniana koordynacja obejmuje ogół działań podejmowanych na rzecz

• realizacji celów głównych, poszczególnych działań szczegółowych oraz ich wskaźników;

• spójności polityk krajowych mających na celu przeciwdziałanie czynom o charakterze

seksualnym i nieobyczajnym na szkodę małoletnich.

2.

Monitorowanie

Ocena postępów realizacji (wdrażania) Krajowego Planu będzie należała do powołanego przez

Ministra Sprawiedliwości Zespołu do spraw Ochrony Małoletnich.

W niektórych przypadkach wdrażanie Planu będzie bez wątpienia wymagało przygotowania

przez jednostki odpowiedzialne za dane działanie planów ich realizacji. Choć będą one miały

charakter wewnętrzny, to warto wskazać, iż powinny zawierać szczegółowy zakres

i harmonogram prac w obrębie danego działania, alokację środków finansowych niezbędnych

dla jego realizacji, dokładne określenie ról podmiotów współpracujących. Tak ustalone

warunki muszą umożliwiać osiągnięcie założonych dla danego działania celów i wskaźników,

w określonych w Planie terminach.

Na podstawie danych sprawozdawczych rokrocznie będzie sporządzana ocena realizacji celów

 ϵϲ



szczegółowych oraz lista potencjalnych zagrożeń (ryzyk) mających wpływ na realizację celu

głównego. Ocena będzie dokonywana przez Zespół do spraw Ochrony Małoletnich.

Planowane jest utworzenie sześciu podzespołów eksperckich, z których każdy będzie

monitorował jeden z obszarów.

3. Sprawozdawczość

Ocena stanu realizacji przewidzianych w Planie działań będzie odbywała się w oparciu

o prowadzoną sprawozdawczość. Za sporządzenie sprawozdania rocznego i końcowego

odpowiedzialny będzie Minister Sprawiedliwości.

Sprawozdawczość roczna będzie obejmowała opis realizowanych działań, dane statystyczne

dotyczące zjawiska przestępczości seksualnej z poprzedniego roku kalendarzowego, ocenę

zgodności realizowanych działań z przyjętym harmonogramem, sposób i poziom finansowania

działań oraz – jeżeli będzie zachodzić konieczność poprawy/usprawnienia określonych działań,

wnioski i rekomendacje. Podstawą ewaluacji będą wskaźniki określone dla każdego działania,

przy uwzględnieniu wyznaczonego terminu jego realizacji.

Kompleksowe sprawozdanie z realizacji całego Planu zostanie sporządzone po upływie okresu,

na który zostanie przyjęty Plan.

Wykaz załączników

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 16 listopada 2023 r.

Poz. 1235

UCHWAŁA NR 204

RADY MINISTRÓW

z dnia 17 października 2023 r.

w sprawie przyjęcia Krajowego Planu Przeciwdziałania Przestępstwom Przeciwko Wolności Seksualnej i Obyczajności

na Szkodę Małoletnich na lata 2023–2026

Na podstawie art. 8 ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych

innych ustaw (Dz. U. poz. 1606) Rada Ministrów uchwala, co następuje

Załącznik do uchwały nr 204 Rady Ministrów

z dnia 17 października 2023 r. (M.P. poz. 1235)

Spis treści

Wstęp .......................................................................................................................................... 3

1. Charakterystyka zjawiska wykorzystywania seksualnego i czynów nieobyczajnych na

szkodę małoletnich............................................................................................................ 3

2. Skala występowania przestępstw z rozdziału XXV Kodeksu karnego ............................ 6

3. Krajowe i międzynarodowe ramy prawne ........................................................................ 8

4. Podsumowanie ................................................................................................................. 11

I. Cele Planu ............................................................................................................................. 12

A. Cel główny ...................................................................................................................... 12

B. Cele szczegółowe ............................................................................................................ 13

II. Założenia Planu ................................................................................................................... 15

III. Beneficjenci Planu .............................................................................................................. 17

IV. Realizatorzy Planu ............................................................................................................. 18

V. Obszary, działy i działania Planu ........................................................................................ 19

Obszar 1. Polityka i zarządzanie.......................................................................................... 19

Dział. 1.1. Badania, analizy, gromadzenie danych statystycznych ................................ 19

Dział 1.2. Działania legislacyjne .................................................................................... 25

Obszar 2. Organy ścigania i wymiar sprawiedliwości ........................................................ 27

Dział 2.1. Wyspecjalizowane organy ścigania ............................................................... 27

Dział 2.2. Wymiar sprawiedliwości i prokuratorzy ........................................................ 41

Dział 2.3. Strategia postępowania ze sprawcami przestępstw ........................................ 48

Dział 2.4. Dostęp do baz wizerunków ............................................................................ 54

Obszar 3. Wsparcie i ochrona osoby pokrzywdzonej oraz członków ich rodzin ................ 56

Dział 3.1. Kompleksowe wsparcie.................................................................................. 56

Dział 3.2. Służby i instytucje odpowiedzialne za ochronę dzieci ................................... 67

Dział 3.3. Środki kompensacyjne oraz procedury ich dochodzenia ............................... 73

Dział 3.4. Infolinia dla dzieci.......................................................................................... 75

Obszar 4. Profilaktyka ogólnospołeczna ............................................................................. 76

Dział 4.1. Program edukacyjny....................................................................................... 76

 ϭ



Dział 4.2. Zawiadamianie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przeciwko wolności

seksualnej i obyczajności na szkodę małoletniego, także w cyberprzestrzeni ............... 80

Dział 4.3. Uczestnictwo małoletnich .............................................................................. 81

Dział 4.4. Programy pracy ze sprawcami i osobami, co do których istnieje ryzyko

popełnienia przestępstwa o charakterze seksualnym na szkodę osoby małoletniej. ...... 82

Obszar 5. Działania związane z przeciwdziałaniem przestępczości seksualnej na szkodę

małoletnich prowadzone w sektorze gospodarki i usług ..................................................... 86

Dział 5.1. Przeciwdziałanie wykorzystywaniu usług społeczeństwa informacyjnego do

podejmowania zachowań stanowiących czyny zabronione przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich ............................................................................. 86

Dział 5.2. Zawiadamianie o czynach zabronionych przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę małoletnich przez podmioty sektora gospodarki i usług ........ 86

Obszar 6. Etyczny przekaz medialny ....................................................................................... 87

Dział 6.1. Etyczny i świadomy przekaz medialny .......................................................... 87

VI. Skutki społeczne rozwiązań wynikających z Planu ........................................................... 89

VII. Źródła finansowania ......................................................................................................... 95

VIII. Sposób koordynacji, monitorowania i sprawozdawczości .............................................. 96

 Ϯ



Wstęp

1. Charakterystyka zjawiska wykorzystywania seksualnego i czynów nieobyczajnych

na szkodę małoletnich

Wykorzystanie seksualne dzieci (małoletnich) określane jest jako wciąganie osoby najmłodszej

w sferę aktywności seksualnej, nieadekwatnej do jego etapu rozwoju, w sferę działań, których

dziecko nie rozumie i nie jest w stanie zaakceptować i które naruszają jednocześnie normy

prawne i społeczne1.

Wykorzystywanie seksualne może polegać na

• nakłanianiu lub zmuszaniu małoletniego do angażowania się w czynności seksualne;

• wykorzystywaniu małoletniego do wytwarzania treści pornograficznych;

• prezentowaniu i ułatwianiu małoletniemu dostępu do treści pornograficznych;

• wykorzystywaniu małoletniego do prostytucji lub innych czynności o charakterze

seksualnym.

Czynniki ryzyka występowania zjawiska wykorzystywania seksualnego małoletnich w dużej

mierze obejmują przede wszystkim ogólne czynniki ryzyka istnienia przemocy i zachowań

agresywnych wobec dzieci, natomiast dużo mniej jest czynników specyficznych dla przemocy

seksualnej. Za nieuzasadnione należy uznać niektóre z rozpowszechnianych przekonań na

temat problemu wykorzystania seksualnego małoletnich, które niestety rzutują na jego ocenę.

Jednym z nich jest przeświadczenie, iż tylko niektórzy małoletni mogą zostać skrzywdzeni

czynem o charakterze seksualnym (co implicite może niesłusznie sugerować ich przyczynienie

się w jakiś sposób do zaistnienia czynu zabronionego)2.

Kolejnym, również nieuprawnionym, przekonaniem jest to, że do wykorzystywania

seksualnego dochodzi tylko w środowiskach przejawiających patologię społeczną,

w szczególności, gdy chodzi o przypadki kazirodztwa. Postawy te mogą kształtować

negatywny stosunek do pokrzywdzonych wykorzystaniem i wpływać na kwestionowanie ich

relacji o zdarzeniach. Tymczasem bez wątpienia zjawisko wykorzystywania seksualnego

małoletnich może wystąpić w każdym środowisku, a wykształcenie czy też poziom zamożności



Definicję podali R. Krugman i D. Jones (1994 r.); za: J. Brągiel, Zrozumieć dziecko skrzywdzone, Opole 1998,

s. 51.

2

T. Jaśkiewicz-Obydzińska, E. Wach, Czynniki ryzyka wystąpienia przemocy seksualnej wobec małoletnich,

opracowanie dla Zespołu do spraw przeciwdziałania przestępczości przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności na szkodę osób małoletnich.

 ϯ



osoby pokrzywdzonej i sprawcy są tutaj bez znaczenia. Jak wynika z praktyki, do wydarzeń

takich dochodzi w bardzo różnych środowiskach i każde dziecko może być narażone na

wykorzystanie seksualne. Co istotne, w większości przypadków sprawcami tych czynów są

osoby znane małoletniemu, co jest sprzeczne z częstym poglądem, iż osoby bliskie rzadko

wykorzystują seksualnie dzieci3.

Wreszcie w opiniach społecznych często występuje także utożsamianie sprawców

wykorzystania seksualnego z osobami określanymi mianem „pedofilów”. Tymczasem zgodnie

z ustaleniami naukowymi fakt wykorzystania seksualnego dziecka nie musi pociągać za sobą

rozpoznania pedofilii, czyli zaburzenia preferencji seksualnych polegających na uzyskaniu lub

podtrzymaniu podniecenia seksualnego przez kontakt z dzieckiem4. Istnieje bowiem spora

grupa takich sprawców, którzy podejmują czyny z dziećmi z powodów pozaseksualnych. Mogą

to być np. osoby o specyficznych cechach osobowości, które włączają dzieci w aktywność

seksualną dla rozładowania swojego napięcia emocjonalnego czy też np. z powodów

materialnych5 (Bocheński 2015)6 i w takich przypadkach motywacja dorosłego ma charakter

zastępczy7.

Narastające zagrożenie wiąże się też z powszechnym dostępem i korzystaniem z Internetu,

z wykorzystywaniem dzieci w celach komercyjnych (Commercial sexual exploitation of

children – CSEC) – powiązanym lub występującym niezależnie od Internetu. To ostatnie

zjawisko zostało zidentyfikowane i nagłośnione podczas I Światowego Kongresu Przeciwko

Seksualnemu Wykorzystywaniu Dzieci w Celach Komercyjnych (World Congress against

Commercial Sexual Exploitation of Children), który odbył się w 1996 r. w Sztokholmie.

Przechodząc do korzystania z Internetu, to zgodnie z raportem Global Kids Online

przygotowanym dla UNICEF 1/3 dzieci na świecie korzysta z Internetu, a 1/3 użytkowników

Internetu ma mniej niż 18 lat. Dane przedstawione w raporcie EU Kids Online 2020 zebrane na

podstawie ankiet przeprowadzonych w 19 państwach europejskich wskazują, że 57% badanych

w wieku 9–17 lat jest cały czas podłączonych do Internetu za pomocą telefonów komórkowych,

a kolejne 23% korzysta z Internetu przynajmniej raz dziennie8. Aż 81% nastolatków w wieku



3

4

5

6

7

8

M. Beisert, A. Izdebska, Wykorzystanie seksualne dzieci, „Dziecko Krzywdzone” 2012/2(39), s. 54–55.

I. Kałka, Dzieci krzywdzone i wykorzystywane seksualnie, Sosnowiec 2007, s. 92–93.

M. Beisert, A. Izdebska, op. cit.

T. Jaśkiewicz-Obydzińska, E. Wach, op. cit.

I. Kałka, op. cit., s. 92.

D. Smahel, H. Machackova, G. Mascheroni, L. Dedkova, E. Staksrud, K. Ólafsson, S. Livingstone, U.

Hasebrink, EU Kids Online 2020: Survey results from 19 countries, London 2020,

 ϰ



15–16 lat i 68% w wieku 12–14 lat jest online przez cały czas lub kilkanaście razy w ciągu

dnia. Czas spędzany w sieci w ciągu dnia różni się w zależności od grupy wiekowej i wynosi

średnio dwie godziny w przypadku dzieci w wieku 9–11 lat, ponad trzy godziny w wieku

12–14 lat i prawie cztery godziny w przypadku nastolatków 15–16-letnich.

Korzystanie z Internetu przez małoletnich, obok pozytywnych aspektów tej aktywności, wiąże

się z wieloma zagrożeniami, przede wszystkim z narażeniem na nielegalne lub niechciane

treści, cyberprzemoc oraz naruszanie prywatności i danych osobowych. Wraz ze wzrostem

czasu spędzanego w sieci zwiększa się także ryzyko styczności z materiałami o charakterze

pornograficznym,

przedstawiającymi

wykorzystywanie

seksualne

dzieci,

treściami

szkodliwymi, mową nienawiści i dezinformacją, jak również ryzyko niechcianego kontaktu,

uwodzenia, wykorzystywania i przemocy. Zgodnie ze statystykami aż 20% dzieci w wieku

9–11 lat miało w ciągu ostatniego roku przykre lub negatywne doświadczenie w czasie

korzystania z sieci, a w przypadku starszych nastolatków odsetek ten wzrasta do 34%9.

W literaturze przedmiotu10 wskazuje się na wielorakie zróżnicowanie reakcji dzieci na

doświadczenie seksualnego wykorzystania, a co więcej, brak jednego wzorca, określającego

sposób funkcjonowania w przyszłości osób najmłodszych, które doświadczyły wykorzystania

seksualnego. Podnosi się, że przekroczenie granic intymności dziecka jest dla jego rozwoju

wysoce niekorzystne – zarówno w okresie bezpośrednio po wystąpieniu traumatycznych

przeżyć, jak i w dalekiej przyszłości. Konsekwencje tego doświadczenia ujawniają się

u większości osób skrzywdzonych praktycznie we wszystkich sferach ich życia,

tj. somatycznej, psychicznej, seksualnej oraz społecznej, zaburzając możliwość ich

prawidłowego funkcjonowania.

W świetle powyższego niezwykle ważne jest skupienie się na zapobieganiu problemowi,

podejmowaniu działań interwencyjnych, zanim jeszcze dojdzie do skrzywdzenia dziecka,

a także podejmowanie aktywności zmierzających do udzielania wsparcia i pomocy

w przypadku pokrzywdzenia osoby najmłodszej i jej bliskich, gdyż doznana trauma ma

charakter ponadjednostkowy, naznacza relacje tworzone przez osoby, które ją przeżyły.



9

10

https://doi.org/10.21953/lse.47fdeqj01ofo, s. 46; za: K. Groszkowska, Ochrona praw małoletnich w nowym

unijnym pakiecie dotyczącym usług cyfrowych, opinia dla Zespołu do spraw przeciwdziałania przestępczości

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności.

Ibidem.

M. Beisert, A. Izdebska, op. cit., s. 48, 61.

 ϱ



Przeciwdziałanie wykorzystywaniu seksualnemu dzieci wymaga skoordynowanych działań

w wielu

obszarach

i

przy

zaangażowaniu

podmiotów/instytucji

o

różnorodnych

kompetencjach. Najistotniejsze jest tutaj skupienie się na zapobieganiu problemowi,

podejmowaniu działań interwencyjnych, zanim jeszcze dojdzie do krzywdzenia dziecka.

Jeśli jednak do skrzywdzenia doszło, należy też uwzględnić, że konsekwencje nie będą

dotyczyć wyłącznie osoby najmłodszej, doznana trauma ma charakter ponadjednostkowy,

naznacza relacje tworzone przez osoby, które ją przeżyły.

2. Skala występowania przestępstw z rozdziału XXV Kodeksu karnego

Mierzenie skali i charakteru wykorzystywania seksualnego dzieci może być trudne, ponieważ

zazwyczaj są one niewidoczne. Ofiary często czują, że nie są w stanie zgłosić swoich

traumatycznych doświadczeń odpowiednim organom, a dorośli nie zawsze mogą rozpoznać,

że miała miejsce przemoc seksualna11. Ponadto nie zawsze ujawnienie czynu zabronionego

skutkuje ustaleniem sprawcy czy też wydaniem wobec niego wyroku skazującego.

Odwołując się do danych statystycznych, na podstawie informacji o orzeczeniach sądów

powszechnych wydanych w sprawach o przestępstwa z rozdziału XXV Kodeksu karnego na

szkodę małoletnich w latach 2018–2021, stwierdzono, że w sądach I instancji przeprowadzono

8524 postępowań o przestępstwa popełnione przeciw wolności seksualnej. 7870 postępowań

przeprowadzono na poziomie sądów rejonowych, zaś 654 postępowania zostały

przeprowadzone na szczeblu sądów okręgowych.

Wyroki skazujące wydano w przypadku 7698 sprawców. W 251 przypadkach umorzono

postępowanie, a w 76 warunkowo umorzono postępowanie. Uniewinniono 492 podejrzanych,

zaś wobec 7 sprawców odstąpiono od wymierzenia kary.

Spośród 8774 osób pokrzywdzonych przestępstwem przeciw wolności seksualnej małoletni

stanowili aż 4433 pokrzywdzonych – przeszło 50% wszystkich osób dotkniętych przemocą

seksualną w Polsce.



11

M. Rau, Mechanizmy prowadzenia śledztw w przypadku przestępstw przeciwko wolności seksualnej

i obyczajności popełnianych na szkodę małoletnich przez obywateli polskich za granicą. Zagadnienia wybrane,

badanie wykonane przez Instytut Wymiaru Sprawiedliwości.

 ϲ



Dane szczegółowe dotyczące przestępstw przeciwko wolności seksualnej kształtują się

następująco

• W roku 2018 w I instancji przeprowadzono 2005 postępowań: 1815 oskarżonych uznano za

winnych, 60 postępowań umorzono, 12 kolejnych warunkowo umorzono. Uniewinniono

117 podejrzanych, zaś wobec 1 skazanego odstąpiono od wymierzenia kary. Wobec 1493

sprawców orzeczono karę pozbawienia wolności (w tym 543 z warunkowym zawieszeniem

jej wykonania), 88 – karę ograniczenia wolności, 157 – karę mieszaną12, zaś 73 – samoistną

grzywnę (w tym 3 w warunkowym zawieszeniu). Wobec 3 sprawców orzeczono środki

wychowawcze bądź poprawczy, zaś wobec 1 – samoistne środki karne. Pokrzywdzonych

zostało 2171 osób, w tym 1127 małoletnich.

• W roku 2019 w I instancji przeprowadzono 2215 postępowań: 1980 oskarżonych uznano za

winnych, 66 postępowań umorzono, kolejnych 26 warunkowo umorzono. Uniewinniono

140 podejrzanych, zaś wobec 3 skazanych odstąpiono od wymierzenia kary. Wobec 1590

sprawców orzeczono karę pozbawienia wolności (w tym 508 z warunkowym zawieszeniem

jej wykonania), 123 – karę ograniczenia wolności, 180 – karę mieszaną, zaś 86 – samoistną

grzywnę (w tym 1 w warunkowym zawieszeniu). Wobec 2 sprawców orzeczono samoistne

środki karne. Pokrzywdzonych zostało 2202 osób, w tym 1126 małoletnich.

• W roku 2020 w I instancji przeprowadzono 1899 postępowań: 1755 oskarżonych uznano za

winnych, 49 postępowań umorzono, kolejnych 11 warunkowo umorzono. Uniewinniono 82

podejrzanych, zaś wobec 2 skazanych odstąpiono od wymierzenia kary. Wobec 1442

sprawców orzeczono karę pozbawienia wolności (w tym 455 z warunkowym zawieszeniem

jej wykonania), 94 – karę ograniczenia wolności, 151 – karę mieszaną, zaś 65 – samoistną

grzywnę. Wobec 1 sprawcy orzeczono środki wychowawcze bądź poprawczy, zaś wobec 2

– samoistne środki karne. Pokrzywdzonych zostało 2091 osób, w tym 1020 małoletnich.

• W roku 2021 w I instancji przeprowadzono 2405 postępowań: 2148 oskarżonych uznano za

winnych, 76 postępowań umorzono, kolejnych 27 warunkowo umorzono. Uniewinniono

153 podejrzanych, zaś wobec 1 skazanego odstąpiono od wymierzenia kary. Wobec 1691

sprawców orzeczono karę pozbawienia wolności (w tym 613 z warunkowym zawieszeniem



12

Termin „kara mieszana” – odnosi się do art. 37b Kodeksu karnego [Orzeczenie kary ograniczenia wolności

wraz z karą pozbawienia wolności] – w sprawie o występek zagrożony karą pozbawienia wolności,

niezależnie od dolnej granicy ustawowego zagrożenia przewidzianego w ustawie za dany czyn, sąd może orzec

jednocześnie karę pozbawienia wolności w wymiarze nieprzekraczającym 3 miesięcy, a jeżeli górna granica

ustawowego zagrożenia wynosi przynajmniej 10 lat – 6 miesięcy, oraz karę ograniczenia wolności do lat 2.

 ϳ



jej wykonania), 145 – karę ograniczenia wolności, 208 – karę mieszaną, zaś 101 – samoistną

grzywnę. Wobec 1 sprawcy orzeczono środki wychowawcze bądź poprawczy, zaś wobec 2

– samoistne środki karne. Pokrzywdzonych zostało 2310 osób, w tym 1160 małoletnich.

Zarazem w latach 2018–2019 za przestępstwa przeciw wolności seksualnej popełnione

wyłącznie wobec małoletnich skazano prawomocnie łącznie 2365 osób. Wśród nich 1820

sprawców skazano na karę pozbawienia wolności, z czego 779 z warunkowym zawieszeniem

jej wykonania, a wobec 253 orzeczono karę mieszaną. Wobec 138 zastosowano karę samoistnej

grzywny.

• W roku 2018 skazano prawomocnie 1112 sprawców, z czego 865 na karę pozbawienia

wolności (w tym 392 z warunkowym zawieszeniem jej wykonania), 73 – karę ograniczenia

wolności, 115 – karę mieszaną, zaś 59 – samoistną grzywnę.

• W roku 2019 skazano prawomocnie 1253 sprawców, z czego 955 na karę pozbawienia

wolności (w tym 387 z warunkowym zawieszeniem jej wykonania), 81 – karę ograniczenia

wolności, 138 – karę mieszaną, zaś 79 – samoistną grzywnę.

Samodzielną karę bezwzględnego pozbawienia wolności orzeczono wobec 44% sprawców

przemocy seksualnej wobec małoletnich. Aż 33% wszystkich prawomocnie skazanych

otrzymało karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Niemal

6% orzeczonych kar ograniczało się do wymierzenia samoistnej grzywny.

3. Krajowe i międzynarodowe ramy prawne

Zgodnie z art. 72 Konstytucji Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka, a każdy

ma prawo żądać od organów władzy publicznej ochrony dziecka przed przemocą,

okrucieństwem, wyzyskiem i demoralizacją.

Umiejscowienie tego przepisu w Konstytucji pokazuje znaczenie, jakie Rzeczpospolita Polska

nadaje ochronie najmłodszej części społeczeństwa. Jednocześnie jego implikacją jest

obowiązek podejmowania przez państwo wszelkich niezbędnych działań w celu zapewnienia,

aby prawa dzieci, tj. osób, które nie ukończyły 18 lat, były należycie chronione i respektowane.

Jednym z tych praw jest prawo do życia w bezpiecznych warunkach, wolnych od krzywdzenia

w jakiejkolwiek formie.

 ϴ



Polska jest również uczestnikiem ogólnoświatowych i regionalnych inicjatyw, odnoszących się

do podnoszenia standardu ochrony praw dziecka (WeProtect Global Alliance, grupa Chidren at

Risk (CAR), działająca w ramach Rady Państw Morza Bałtyckiego).

A. Prawo krajowe

Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności są penalizowane w rozdziale XXV

ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1138, z późn. zm., dalej

jako „k.k.”). Do przestępstw tych zalicza się: zgwałcenie (art. 197 k.k.), wykorzystanie

seksualne osoby bezradnej, upośledzonej umysłowo lub niepoczytalnej (art. 198 k.k.),

wykorzystanie seksualne z nadużyciem stosunku zależności lub krytycznego położenia (art.

199 k.k.), czynności seksualne z małoletnim poniżej lat 15 (art. 200 § 1 k.k.), nawiązanie

kontaktu z małoletnim za pośrednictwem systemu teleinformatycznego lub sieci

telekomunikacyjnej (art. 200a k.k.), publiczne propagowanie zachowań o charakterze

pedofilskim (art. 200b k.k.) lub rozpowszechnianie treści pornograficznych (art. 202 k.k.),

prezentowanie małoletniemu treści pornograficznych bądź wykonanie czynności seksualnej

(art. 200 § 3–5 k.k.), kazirodztwo (art. 201 k.k.), doprowadzenie innej osoby do uprawiania

prostytucji (art. 203 k.k.) oraz stręczycielstwo, sutenerstwo i kuplerstwo (art. 204 k.k.).

Jednocześnie ustawodawca w art. 240 k.k. penalizuje niezawiadomienie organów ścigania

o karalnym przygotowaniu albo usiłowaniu lub dokonaniu czynu zabronionego określonego

w art. 197 § 3 lub 4 k.k., art. 198 k.k., art. 200 k.k., wskazując tym samym na konieczność

reagowania na przypadki wykorzystania seksualnego dzieci.

B. Międzynarodowe ramy prawne

Polska jest stroną Konwencji o prawach dziecka (Dz. U. z 1991 r. poz. 526) nazywanej

„światową konstytucją praw dziecka”. W stosunku do Polski weszła ona w życie 7 lipca 1991

r. (Dz. U. z 1991 r. poz. 526). Polska ratyfikowała również dwa Protokoły fakultatywne do

Konwencji, w tym Protokół fakultatywny w sprawie handlu dziećmi, dziecięcej prostytucji i

dziecięcej pornografii przyjęty w Nowym Jorku 25 maja 2000 r., który wszedł w życie w

stosunku do Polski 4 marca 2005 r. (Dz. U. z 2007 r. poz. 494).

Konwencja o prawach dziecka, formułując katalog praw, które Państwa-Strony mają zapewnić

wszystkim osobom, które nie ukończyły 18 lat, nakłada na Państwa-Strony określone

obowiązki co do sposobu ich realizacji. Stanowi m.in., że dla osiągnięcia celów takich jak

ochrona dzieci przed wszelkimi formami wyzysku seksualnego i nadużyć seksualnych

 ϵ



Państwa-Strony mają podjąć w szczególności wszelkie właściwe kroki o zasięgu krajowym,

dwustronnym oraz wielostronnym dla przeciwdziałania

a)

nakłanianiu lub zmuszaniu dziecka do jakichkolwiek nielegalnych działań seksualnych;

b)

wykorzystywaniu dzieci do prostytucji lub innych nielegalnych praktyk seksualnych;

c)

wykorzystywaniu dzieci w pornograficznych przedstawieniach i materiałach (art. 34).

W ramach Rady Europy fundamentalnym aktem prawnym chroniącym prawa człowieka –

w tym, co oczywiste, prawa dziecka – jest Konwencja o ochronie praw człowieka

i podstawowych wolności – tzw. Europejska Konwencja Praw Człowieka. Prawa małoletnich

do wolności od każdej przemocy są chronione przez art. 2 (prawo do życia), art. 3 (zakaz tortur),

a także art. 6 (prawo do rzetelnego procesu sądowego).

Prawu do ochrony przed wykorzystywaniem seksualnym i niegodziwym traktowaniem jest

poświęcona

Konwencja

o

ochronie

dzieci

przed

seksualnym

wykorzystywaniem

i niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych (tzw. Konwencja z Lanzarote) z 25

października 2007 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 608). W stosunku do Polski weszła ona w życie 1

czerwca 2015 r.

Konwencja wpisuje się w globalny nurt działań państw i organizacji międzynarodowych na

rzecz promocji praw dzieci, ułatwienia wykonywania tych praw w różnych dziedzinach,

ochrony dzieci przed wszelkimi formami wykorzystywania oraz zwalczania przestępstw

seksualnych przeciwko dzieciom13.

Przystępując do niej, Polska potwierdziła swoje stanowisko, jeśli chodzi o ten typ

przestępczości i swoją gotowość do przeciwdziałania jej, w oparciu o standardy Konwencji.

Ważnym źródłem wiedzy o prawach dzieci w procedurach prawnych są opracowane przez

Komitet Ministrów Rady Europy „Wytyczne w sprawie wymiaru sprawiedliwości przyjaznego

dzieciom” (http://coraminternational.org/wp-content/uploads/Guidelines_PL-1.pdf). Wskazują

one na potrzebę zagwarantowania dzieciom krzywdzonym wsparcia i bezpieczeństwa w toku

procedur prawnych dotyczących ich traumatycznych doświadczeń. Wyraźnie podkreśla się,

że osoby najmłodsze wymagają szczególnej ochrony, regulacje prawne powinny być dla dzieci

zrozumiałe, a uczestnicy postępowań prawnych z udziałem osób najmłodszych powinni



13

Uzasadnienie projektu ustawy o ratyfikacji Konwencji Rady Europy o ochronie dzieci przed seksualnym

wykorzystywaniem i niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych, sporządzonej w Lanzarote dnia

25 października

2007

r.,

druk

sejmowy

nr

2681/VII

kadencja,

https://www.sejm.gov.pl/sejm7.nsf/druk.xsp?nr=2681.

 ϭϬ



posiadać wiedzę i umiejętności komunikacji z małoletnimi. Powyższe założenia wynikają

z wiedzy naukowej wskazującej, że prawidłowo, przyjaźnie przeprowadzone postępowanie

karne może pozytywnie modyfikować skutki urazowego doświadczenia u skrzywdzonych

dzieci14.

Z racji członkostwa w Unii Europejskiej do małoletnich pokrzywdzonych czynami

zabronionymi, w tym przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, ma zastosowanie

dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE z 25 października 2012 r.

ustanawiająca normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw oraz

zastępująca decyzję ramową Rady 2001/220/WSiSW (Dz. Urz. UE L 315 z 14.11.2012, str. 57).

Obowiązki szczególne w obszarze przestępczości seksualnej wynikają z dyrektywy Parlamentu

Europejskiego i Rady 2011/93/UE z 13 grudnia 2011 r. w sprawie zwalczania niegodziwego

traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci oraz pornografii

dziecięcej, zastępującej decyzję ramową Rady 2004/68/WSiSW (Dz. Urz. UE L 335

z 17.12.2011, str. 1).

4. Podsumowanie

Wykorzystywanie seksualne małoletnich jest bezspornie zjawiskiem niedopuszczalnym,

którego nie można tolerować, zaś wobec sprawców, o ile nie zachodzą podstawy do orzeczenia

środków zabezpieczających, należy stosować kary w sposób przemyślany, uwzględniając

dyrektywy określone w art. 53 k.k.15 Jednak przede wszystkim trzeba podejmować starania,

aby przestępczości seksualnej zapobiegać i minimalizować występowanie sytuacji

stwarzających warunki do wyrządzenia dziecku krzywdy.



14

15

M. Czub, Zrozumieć dziecko wykorzystywane seksualnie, Sopot 2015, s. 72–73.

Artykuł 53 k.k.: „§ 1. Sąd wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę,

bacząc, by jej dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, uwzględniając stopień społecznej szkodliwości

czynu oraz biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do

skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.

§ 2. Wymierzając karę, sąd uwzględnia w szczególności motywację i sposób zachowania się sprawcy,

zwłaszcza w razie popełnienia przestępstwa na szkodę osoby nieporadnej ze względu na wiek lub stan zdrowia,

popełnienie przestępstwa wspólnie z nieletnim, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na sprawcy obowiązków,

rodzaj i rozmiar ujemnych następstw przestępstwa, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób życia

przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu, a zwłaszcza staranie o naprawienie

szkody lub zadośćuczynienie w innej formie społecznemu poczuciu sprawiedliwości, a także zachowanie się

pokrzywdzonego.