Uchwała nr 227/2023 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 3 października 2023 r. w sprawie wytycznych dla okręgowych komisji wyborczych, dotyczących wykonywania zadań związanych z ustalaniem wyników głosowania i wyników wyborów oraz wyniku referendum, a także trybu i zasad powoływania pełnomocników okręgowych komisji wyborczych w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej oraz referendum ogólnokrajowym zarządzonych na dzień 15 października 2023 r.

§ 1. Ustala się wytyczne dla okręgowych komisji wyborczych, dotyczące wykonywania zadań związanych z ustalaniem

wyników głosowania i wyników wyborów oraz wyniku referendum, a także trybu i zasad powoływania pełnomocników

okręgowych komisji wyborczych w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej

oraz referendum ogólnokrajowym zarządzonych na dzień 15 października 2023 r., stanowiące załącznik do uchwały.

§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega ogłoszeniu.

Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej: S. Marciniak

Załącznik do uchwały nr 227/2023 Państwowej Komisji

Wyborczej z dnia 3 października 2023 r. (M.P. poz. 1109)

WYTYCZNE

DLA OKRĘGOWYCH

KOMISJI WYBORCZYCH,

DOTYCZĄCE

WYTYCZNE

DLA OKRĘGOWYCH

KOMISJI WYBORCZYCH,

DOTYCZĄCE WYKONYWANIA

ZADAŃ

WYKONYWANIA

ZADAŃ ZWIĄZANYCH

USTALANIEM

WYNIKÓW

ZWIĄZANYCH

Z USTALANIEM WYNIKÓW

GŁOSOWANIA I Z

WYNIKÓW

WYBORÓW

ORAZ WYNIKU

GŁOSOWANIA

I WYNIKÓW

WYBORÓW

ORAZPEŁNOMOCNIKÓW

WYNIKU REFERENDUM,

A TAKŻE

REFERENDUM,

A TAKŻE

TRYBU I ZASAD

POWOŁYWANIA

OKRĘGOWYCH

KOMISJI

WYBORCZYCH

W WYBORACH

DO SEJMU

RZECZYPOSPOLITEJOKRĘGOWYCH

POLSKIEJ I DO SENATU

TRYBU

I ZASAD

POWOŁYWANIA

PEŁNOMOCNIKÓW

KOMISJI

RZECZYPOSPOLITEJ

POLSKIEJ

ORAZ REFERENDUM

OGÓLNOKRAJOWYM

ZARZĄDZONYCH

WYBORCZYCH

W WYBORACH

DO SEJMU

RZECZYPOSPOLITEJ

POLSKIEJ

NA DZIEŃ 15 PAŹDZIERNIKA

2023 ORAZ

R.

I DO SENATU RZECZYPOSPOLITEJ

POLSKIEJ

REFERENDUM

OGÓLNOKRAJOWYM ZARZĄDZONYCH NA DZIEŃ 15 PAŹDZIERNIKA 2023 R.

Ilekroć w niniejszych wytycznych jest mowa o

1) Kodeksie wyborczym – należy przez to rozumieć ustawę z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks

wyborczy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1277 i 2418 oraz z 2023 r. poz. 497);

2) ustawie – należy przez to rozumieć ustawę z dnia 14 marca 2003 r. o referendum

ogólnokrajowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 851 oraz z 2023 r. poz. 497 i 1628);

3) wyborach do Sejmu i do Senatu – należy przez to rozumieć wybory do Sejmu

Rzeczypospolitej

Polskiej

i

do

Senatu

Rzeczypospolitej

Polskiej

zarządzone

postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 sierpnia 2023 r. w sprawie

zarządzenia wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej

Polskiej (Dz. U. poz. 1564);

4) referendum – należy przez to rozumieć referendum ogólnokrajowe zarządzone uchwałą

Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zarządzeniu referendum

ogólnokrajowego w sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa (Dz. U. poz. 1636);

5) protokole głosowania – należy przez to rozumieć

a) protokół głosowania w obwodzie na listy kandydatów na posłów,

b) protokół głosowania w obwodzie na kandydatów na senatora,

c) protokół głosowania w obwodzie na kandydata na senatora w przypadku, gdy zgłoszono

tylko jednego kandydata w okręgu;

6) protokole głosowania na listy kandydatów na posłów – należy przez to rozumieć protokół

głosowania w obwodzie na listy kandydatów na posłów;

7) protokole głosowania na kandydatów na senatora – należy przez to rozumieć protokół

głosowania w obwodzie na kandydatów na senatora lub protokół głosowania w obwodzie

na kandydata na senatora w przypadku, gdy zgłoszono tylko jednego kandydata w okręgu;

8) protokole głosowania w referendum – należy przez to rozumieć protokół głosowania

w obwodzie w referendum ogólnokrajowym, w którym pod referendum poddano więcej

niż jedną sprawę;

9) wójcie – należy przez to rozumieć odpowiednio wójta, burmistrza lub prezydenta miasta;

10) komisjach obwodowych – należy przez to rozumieć obwodowe komisje wyborcze;

11) mężu zaufania – należy przez to rozumieć także zastępcę męża zaufania, o którym mowa

w art. 19 ust. 1 ustawy;

12) mężu zaufania wyznaczonym przez komitet wyborczy – należy przez to rozumieć męża

zaufania wyznaczonego przez pełnomocnika wyborczego lub osobę przez niego

upoważnioną, o którym mowa w art. 103a § 1 Kodeksu wyborczego;

13) mężu zaufania wyznaczonym przez podmiot uprawniony – należy przez to rozumieć męża

zaufania lub zastępcę męża zaufania wyznaczonego przez podmioty uprawnione, o których

mowa w art. 48 ust. 3 ustawy, albo upoważnione przez nie osoby;

14) systemie teleinformatycznym – należy przez to rozumieć system teleinformatyczny

Wsparcie Organów Wyborczych (WOW) udostępniony przez Państwową Komisję

Wyborczą.

I. Zadania okręgowych komisji wyborczych

przed dniem głosowania i w czasie głosowania

Okręgowe komisje wyborcze ustalają szczegółowy plan działań wykonywanych w dniu

poprzedzającym dzień głosowania i w dniu głosowania oraz zasady współdziałania z komisjami

obwodowymi, właściwymi urzędnikami wyborczymi, wójtami na obszarze swojej właściwości

oraz z właściwym wojewodą i służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo i ład publiczny.

Współdziałanie z organami jednostek samorządu terytorialnego powinno dotyczyć

w szczególności

1) ustanowienia w urzędach gmin dyżurów pracowników w dniu głosowania w celu

udzielania komisjom obwodowym informacji i pomocy technicznej;

2) zapewnienia

a) stałej łączności (odbiór telefonów i e-maili),

b) stałej gotowości środków transportu w dniu poprzedzającym wybory, w dniu

głosowania i w dniach następnych aż do zakończenia ustalania wyników głosowania

w okręgu wyborczym,

c) obsługi urzędników wyborczych,

d) zastępczego źródła oświetlenia siedzib komisji obwodowych,

e) potrzeby pilnego wydrukowania i dostarczenia do obwodów głosowania obwieszczeń

informujących o zmianach na liście kandydatów.

Zadaniem okręgowych komisji wyborczych przed dniem wyborów jest zapewnienie

dostarczenia komisjom obwodowym kart do głosowania w wyborach do Sejmu i do Senatu

oraz w referendum. Ponadto członkowie okręgowych komisji wyborczych powinni pełnić

dyżury w przeddzień i w dniu głosowania przede wszystkim w celu rozpatrywania skarg

na działalność komisji obwodowych, udzielania wyjaśnień i pomocy komisjom obwodowym

oraz urzędnikom wyborczym, a także podejmowania niezbędnych działań w razie zaistnienia

nieprzewidzianych sytuacji. Okręgowe komisje wyborcze rozpatrują te sprawy niezwłocznie,

podejmując stosowne uchwały.

Okręgowe komisje wyborcze powinny uwzględnić w szczególności zapewnienie warunków

do podjęcia ewentualnych uchwał w sprawie zmian na listach kandydatów na posłów

lub unieważnienia rejestracji listy kandydatów na posłów albo skreślenia kandydata na senatora,

a także wydrukowania i dostarczenia do obwodów głosowania obwieszczeń informujących

o tych zmianach. Stąd też niezbędne jest pełnienie przez członków okręgowej komisji

wyborczej dyżurów w składzie umożliwiającym podjęcie stosownej uchwały.

Okręgowa komisja wyborcza, dokonując w dniu głosowania skreślenia nazwiska kandydata

na posła z zarejestrowanej listy bądź skreślenia nazwiska kandydata na senatora z przyczyn

wskazanych w art. 222 § 1 Kodeksu wyborczego lub unieważniając rejestrację listy kandydatów

na posłów z przyczyny wskazanej w art. 222 § 3 Kodeksu wyborczego, sporządza

obwieszczenie o dokonanych skreśleniach bądź unieważnieniu rejestracji listy kandydatów

na posłów i podaje je do publicznej wiadomości na obszarze właściwego okręgu wyborczego.

Treść obwieszczenia okręgowa komisja wyborcza przekazuje niezwłocznie komisjom

obwodowym, w celu wywieszenia w lokalu wyborczym informacji o skreśleniu kandydata

lub unieważnieniu rejestracji listy.

Wraz z obwieszczeniem należy przekazać komisjom obwodowym informację o sposobie

sporządzenia protokołu głosowania na listy kandydatów na posłów lub protokołu głosowania

na kandydatów na senatora. W takiej sytuacji unieważnioną listę lub skreślone nazwisko

kandydata pozostawia się w odpowiedniej części właściwego protokołu głosowania, czyniąc

w miejscu przeznaczonym na wpisanie liczby głosów adnotację: XXXX. Należy także

przypomnieć komisji obwodowej o zasadach ustalania ważności głosu w takiej sytuacji,

wskazanych w wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i trybu

przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych

w kraju w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej

oraz w referendum ogólnokrajowym zarządzonych na dzień 15 października 2023 r.,

stanowiących załącznik do uchwały nr 211/2023 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia

25 września 2023 r. (M.P. poz. 1079, 1080 i 1081).

W dniu wyborów nie jest dopuszczalne unieważnienie rejestracji listy kandydatów

lub rejestracji kandydata na senatora z powodu rozwiązania komitetu wyborczego, o którym

mowa w art. 101 § 1 i 3 Kodeksu wyborczego.

II. Zasady powoływania pełnomocników okręgowych komisji wyborczych

Okręgowa komisja wyborcza, zgodnie z art. 173 Kodeksu wyborczego, powołuje w gminach

swoich pełnomocników. Do zadań pełnomocnika należy w szczególności

1) przyjmowanie protokołów głosowania od komisji obwodowych;

2) sprawdzenie zgodności arytmetycznej wyników głosowania w obwodzie. Sprawdzenia

dokonuje się w sposób określony uchwałą

a) nr 64/2023 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 17 sierpnia 2023 r. w sprawie

wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących sprawdzenia

w systemie

teleinformatycznym

zgodności

arytmetycznej

danych

zawartych

w projektach protokołów głosowania i w protokołach głosowania w wyborach

do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej

zarządzonych na dzień 15 października 2023 r. (M.P. poz. 915) – w odniesieniu

do protokołu głosowania na listy kandydatów na posłów i protokołu głosowania

na kandydatów na senatora,

b) nr 112/2023 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 28 sierpnia 2023 r. w sprawie

wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących sprawdzenia

w systemie

teleinformatycznym

zgodności

arytmetycznej

danych

zawartych

w projektach protokołów głosowania i w protokołach głosowania w referendum

ogólnokrajowym zarządzonym na dzień 15 października 2023 r. (M.P. poz. 1011) –

w odniesieniu do protokołu głosowania w referendum.

3) przekazanie do okręgowej komisji wyborczej protokołów głosowania.

W uzasadnionych przypadkach okręgowa komisja wyborcza może powołać więcej niż jednego

pełnomocnika w danej gminie.

Powołanie pełnomocników następuje w drodze uchwały.

Miejsce wykonywania zadań przez pełnomocników ustala się w porozumieniu z wójtem.

Należy je lokalizować w urzędach miast i gmin, urzędach dzielnic, a w szczególnych

przypadkach w innych budynkach administracji samorządowej. W uzasadnionych przypadkach

miejscem wykonywania zadań pełnomocnika może być siedziba okręgowej komisji wyborczej.

Warunki techniczno-materialne wykonania zadań pełnomocnika zapewnia wójt jako zadanie

zlecone gminie (art. 156 § 1 Kodeksu wyborczego). Wydatki z tym związane pokrywane

są ze środków przeznaczonych na przeprowadzenie wyborów.

Pełnomocnik powinien być wyposażony w komputer z dostępem do Internetu, zapewniony

przez urząd gminy, umożliwiający sprawdzenie zgodności arytmetycznej ustalonych wyników

głosowania w obwodzie. Służy do tego wyłącznie system teleinformatyczny udostępniony

przez Państwową Komisję Wyborczą.

Pełnomocnik musi mieć dostęp do telefonu umożliwiający kontakt z komisjami obwodowymi,

urzędnikiem wyborczym i okręgową komisją wyborczą oraz wykaz wszystkich objętych

właściwością pełnomocnika komisji obwodowych z ich numerami, adresami i numerami

telefonów. W wykazie odnotowuje się godziny dostarczenia pełnomocnikowi protokołów

głosowania.

Pełnomocnik powinien posiadać także komplet obwieszczeń o skreślonych kandydatach

i unieważnionych listach kandydatów oraz wykaz liczby osób uprawnionych do głosowania

według obwodów głosowania.

III.

Zadania okręgowych komisji wyborczych związane z przyjmowaniem protokołów

głosowania od komisji obwodowych oraz sporządzaniem

protokołu wyników głosowania w okręgu wyborczym

1. Przekazanie protokołów głosowania przez komisje obwodowe

Okręgowa komisja wyborcza ustala sposób przyjmowania protokołów głosowania z obwodów

i informuje o tych ustaleniach przewodniczących komisji obwodowych i pełnomocników,

o których mowa w pkt II.

Protokoły głosowania są dostarczane pełnomocnikom przez przewodniczących komisji

obwodowych lub ich zastępców.

Odebrane przez pełnomocników protokoły głosowania są niezwłocznie, bez otwierania

kopert, dostarczane okręgowej komisji wyborczej. Przy czynnościach przekazywania kopert

z protokołami głosowania pełnomocnikom okręgowych komisji wyborczych, a następnie

okręgowym komisjom wyborczym oraz w czasie ich transportu mogą być obecni mężowie

zaufania wyznaczeni do komisji obwodowych oraz obserwatorzy międzynarodowi.

Konieczne jest zapewnienie dyżuru i łączności z członkami komisji obwodowych do czasu

stwierdzenia przez okręgową komisję wyborczą, że protokół głosowania został sporządzony

prawidłowo, i powiadomienia o tym wyznaczonego do kontaktu członka komisji obwodowej.

Pełnomocnik okręgowej komisji wyborczej lub osoba przez niego upoważniona odbiera

za pokwitowaniem doręczone mu przez komisję obwodową trzy zaklejone koperty

zawierające protokół głosowania na listy kandydatów na posłów, protokół głosowania

na kandydatów na senatora oraz protokół głosowania w referendum.

Jeżeli koperty (lub jedna z nich) nie są zaklejone, pełnomocnik zwraca protokoły głosowania

(lub protokół głosowania) komisji obwodowej.

W przypadku komisji obwodowych posiadających obsługę informatyczną, z których dane

z protokołów głosowania nie zostały wcześniej przesłane za pomocą sieci elektronicznego

przekazywania danych, pełnomocnikowi doręcza się także kopertę zawierającą raport

lub raporty

ostrzeżeń

z

systemu

teleinformatycznego

(jeżeli

zostały

sporządzone)

oraz informatyczny nośnik danych z danymi z protokołów głosowania.

Komisje obwodowe doręczają pełnomocnikowi również koperty zawierające kopię protokołu

głosowania na listy kandydatów na posłów, protokołu głosowania na kandydatów na senatora

oraz protokołu głosowania w referendum podpisane przez wszystkich członków komisji

obwodowych uczestniczących przy ustalaniu wyników głosowania, które następnie

przekazywane są wójtowi przez pełnomocnika. Na podstawie kopii protokołów głosowania

pełnomocnik okręgowej komisji wyborczej sprawdza poprawność sporządzenia protokołów

głosowania, jak też zgodność arytmetyczną ustalonych wyników głosowania w obwodzie,

w zakresie określonym w uchwałach Państwowej Komisji Wyborczej, o których mowa w pkt II,

a także czy komisja obwodowa odniosła się do zarzutów mężów zaufania lub jej członków, o ile

zostały one wniesione.

Pełnomocnik sprawdza również w kopii protokołu głosowania na listy kandydatów na posłów

oraz protokołu głosowania na kandydatów na senatora, czy unieważnione listy bądź skreśleni

kandydaci nie uzyskali żadnych głosów.

Pełnomocnik po stwierdzeniu, że dane liczbowe podane w kopiach protokołów głosowania

pod względem ich arytmetycznej zgodności zostały ustalone prawidłowo, a system

teleinformatyczny nie wskazał błędów, niezwłocznie ustnie potwierdza to komisji obwodowej.

W przypadku stwierdzenia błędów lub błędów i ostrzeżeń drukowane jest zestawienie błędów,

które pełnomocnik przekazuje (wraz z nienaruszoną kopertą zawierającą dany protokół

głosowania), w sposób wcześniej uzgodniony, komisji obwodowej w celu usunięcia błędów.

W

przypadku

wystąpienia

jedynie

ostrzeżeń

drukowany

jest

raport

ostrzeżeń,

który pełnomocnik przekazuje komisji obwodowej (wraz z nienaruszoną kopertą zawierającą

dany protokół głosowania) w celu przeanalizowania ich i – w razie stwierdzenia ich zasadności –

dokonania korekty danych liczbowych w protokole głosowania. Jeżeli komisja obwodowa, po

analizie ostrzeżeń, dojdzie do wniosku, że dane liczbowe są prawidłowe, stanowisko komisji

obwodowej wprowadza do systemu teleinformatycznego koordynator gminny ds. informatyki.

O sposobie sprostowania błędów arytmetycznych komisja obwodowa zawiadamia telefonicznie

pełnomocnika okręgowej komisji wyborczej i po uzyskaniu potwierdzenia, że błędy usunięto,

poprawia protokół głosowania. Przewodniczący komisji obwodowej lub jego zastępca

przekazuje pełnomocnikowi poprawiony protokół głosowania w takim samym trybie, w jakim

uprzednio przekazany został protokół głosowania.

Po otrzymaniu poprawionej kopii protokołu głosowania pełnomocnik sprawdza, czy błędy

usunięto i potwierdza poprawność ustalonych wyników.

Jeżeli system nie sygnalizował niezgodności arytmetycznych, pełnomocnik przekazuje

tę informację koordynatorowi gminnemu ds. informatyki, który następnie przesyła dane

z protokołu głosowania do okręgowej komisji wyborczej.

Koperty zawierające protokoły głosowania oraz koperty zawierające raport lub raporty

ostrzeżeń, jeżeli zostały sporządzone, a także informatyczny nośnik danych, na którym zapisano

wszystkie protokoły głosowania z danej gminy, przekazywane są do okręgowej komisji

wyborczej.

Po zakończeniu prac wszystkie kopie prawidłowo sporządzonych protokołów głosowania

otrzymane od komisji obwodowych pełnomocnik przekazuje za potwierdzeniem właściwemu

wójtowi. Kopie te są udostępniane wyborcom do wglądu w siedzibie gminy, do której

przekazano kopię protokołu, w ciągu 30 dni od dnia ich przekazania.

W przypadku komisji obwodowych, które korzystały ze wspomagania informatycznego,

lecz nie miały możliwości transmisji danych liczbowych z protokołów głosowania

do okręgowej komisji wyborczej, transmisji tej dokonuje koordynator gminny ds. informatyki,

przesyłając dane zawarte na informatycznym nośniku danych dostarczonym przez komisję

obwodową. Nośniki sporządzone w komisjach obwodowych pozostają u koordynatora

gminnego ds. informatyki, nie są przekazywane do okręgowej komisji wyborczej.

2. Odbiór protokołów głosowania przez okręgową komisję wyborczą

Okręgowa komisja wyborcza z chwilą zakończenia głosowania powinna być gotowa

do przyjmowania protokołów głosowania od komisji obwodowych, przekazywanych jej

przez pełnomocników, o których mowa w pkt II.

Przy przekazywaniu okręgowej komisji wyborczej protokołów głosowania z obwodów mogą

być obecni

1) mężowie zaufania wyznaczeni do komisji obwodowej, jeżeli przybyli do

siedziby okręgowej komisji wyborczej;

2) mężowie zaufania wyznaczeni do okręgowej komisji wyborczej;

3) obserwatorzy społeczni wyznaczeni przez komitety wyborcze do okręgowej komisji

wyborczej;

4) obserwatorzy międzynarodowi.

Przy dalszych czynnościach w okręgowej komisji wyborczej mogą uczestniczyć mężowie

zaufania i obserwatorzy społeczni wyznaczeni do okręgowej komisji wyborczej, a także

obserwatorzy międzynarodowi.

3. Sprawdzenie protokołów głosowania w obwodach. Postępowanie w przypadku

stwierdzenia nieprawidłowości w sporządzeniu protokołu głosowania

Przyjmując protokoły głosowania okręgowa komisja wyborcza sprawdza, czy znajdują się

one w zapieczętowanych kopertach (odrębnie dla wyborów do Sejmu, wyborach do Senatu

oraz w referendum); odbiór każdego protokołu głosowania odnotowuje się w przygotowanym

wcześniej wykazie obwodów głosowania. Następnie protokoły głosowania sprawdza się

pod względem poprawności ich sporządzenia, zwracając uwagę, czy

1) w każdym z nich prawidłowo wpisano numer okręgu wyborczego (w odniesieniu

do protokołu głosowania na listy kandydatów na posłów i protokołu głosowania

na kandydatów na senatora), numer obwodu głosowania, a także kod terytorialny gminy;

2) protokół głosowania jest podpisany przez wymaganą liczbę członków komisji obwodowej

(co najmniej przez 2/3 składu komisji, w tym jej przewodniczącego lub zastępcę);

3) jest opatrzony właściwą pieczęcią (musi to być pieczęć właściwa dla wyborów,

a nie dla referendum, z napisem określającym nazwę i siedzibę komisji obwodowej oraz jej

numer);

4) protokoły głosowania są kompletne

a) w przypadku wyborów do Sejmu – zawierają wszystkie listy kandydatów,

b) w przypadku wyborów do Senatu – zawierają dane wszystkich kandydatów na senatora,

c) w przypadku referendum – zawierają dane dotyczące wszystkich czterech pytań,

d) w przypadku protokołów głosowania sporządzonych przy pomocy systemu

teleinformatycznego,

czy

wszystkie

karty

protokołów

głosowania

(odrębnie

dla wyborów do Sejmu, wyborów do Senatu oraz dla referendum) są oznaczone

tym samym symbolem kontrolnym systemu teleinformatycznego;

e) czy komisja obwodowa ustosunkowała się do zarzutów wniesionych do protokołu

głosowania przez mężów zaufania lub członków komisji obwodowej, o ile takie zarzuty

zostały wniesione

Okręgowa komisja wyborcza dla sprawdzenia poprawności ustalenia wyników głosowania

w obwodach korzysta z systemu teleinformatycznego, na zasadach określonych w uchwałach

Państwowej Komisji Wyborczej, o których mowa w pkt II.

4. Zadania związane z obsługą informatyczną okręgowej komisji wyborczej

Zespół informatyczny delegatury Krajowego Biura Wyborczego obsługującej okręgową

komisję wyborczą

1) weryfikuje zgodność danych elektronicznych otrzymanych z komisji obwodowych

z dostarczonymi protokołami głosowania – przez sprawdzenie symbolu kontrolnego

z protokołu głosowania – w przypadku komisji obwodowych, z których dane z protokołów

zostały przesłane za pośrednictwem publicznej sieci elektronicznego przekazywania

danych;

2) wprowadza do systemu teleinformatycznego dane dostarczone na informatycznym nośniku

danych wraz z protokołami głosowania oraz sprawdza zgodność tych danych

z dostarczonymi protokołami głosowania przy pomocy symbolu kontrolnego z protokołu

głosowania – w przypadku komisji obwodowych objętych obsługą informatyczną, które

nie posiadały dostępu do sieci elektronicznego przesyłania danych bądź gdy niemożliwe

było przesłanie

danych

przez

komisję

obwodową

lub

koordynatora

gminnego

ds. informatyki;

3) wprowadza do systemu teleinformatycznego dane z protokołów głosowania i sprawdza

zgodność arytmetyczną wyników głosowania w obwodzie – w przypadku komisji

obwodowych nieobjętych obsługą informatyczną i gdy niemożliwe było wprowadzenie

i przesłanie danych przez koordynatora gminnego ds. informatyki.

W sytuacji, o której mowa w ppkt 3, w przypadku wystąpienia błędów nie jest możliwe

zapisanie danych w systemie – protokół głosowania przekazuje się pełnomocnikowi w celu

usunięcia błędów przez komisję obwodową. W przypadku wystąpienia ostrzeżeń okręgowa

komisja wyborcza podejmuje decyzję o zatwierdzeniu protokołu głosowania lub wycofaniu

go w celu ustalenia poprawnych wyników głosowania przez komisję obwodową. W przypadku

niestwierdzenia błędów i ostrzeżeń bądź po ich skorygowaniu przez komisję obwodową dane

są zapisywane w systemie. Następnie drukuje się wtórnik protokołu głosowania zawierający

kod kreskowy i symbol kontrolny, który będzie podstawą weryfikacji. Dodatkowo potwierdza

się podpisem zgodność wydrukowanego wtórnika protokołu głosowania z protokołem

głosowania komisji obwodowej. Wtórnik podpisuje osoba upoważniona przez okręgową

komisję wyborczą. Po zatwierdzeniu danych elektronicznych do protokołu głosowania dołącza

się raport ostrzeżeń (jeśli wystąpiły) i podpisany wydruk wtórnika protokołu głosowania.

Jeżeli protokół głosowania nie ma wad, okręgowa komisja wyborcza zawiadamia,

za pośrednictwem pełnomocnika, komisję obwodową o przyjęciu protokołu głosowania.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w protokole głosowania okręgowa komisja

wyborcza wskazuje je na piśmie i ustala sposób ich usunięcia, informując o tym niezwłocznie

właściwą komisję obwodową, za pośrednictwem pełnomocnika. Usunięcie nieprawidłowości

może polegać w szczególności na: sporządzeniu nowego protokołu głosowania, opatrzeniu

protokołu głosowania pieczęcią komisji obwodowej, uzupełnieniu danych w protokole

głosowania (np. podpisów członków komisji obwodowych).

Na żądanie męża zaufania, obserwatora społecznego oraz obserwatora międzynarodowego

okręgowa komisja wyborcza może zlecić wykonanie wydruków protokołów głosowania

z systemu teleinformatycznego z kilku wskazanych przez nich obwodów głosowania w celu

porównania danych z dostarczonymi przez pełnomocników protokołami papierowymi. Mogą

oni otrzymać kopie wydruków sprawdzonych w ten sposób protokołów głosowania.

Ograniczenie liczby protokołów głosowania porównywanych z wydrukami winno być

podyktowane wyłącznie względami organizacyjnymi. O wprowadzeniu określonych

ograniczeń decyduje okręgowa komisja wyborcza.

5. Sporządzenie protokołu wyników głosowania w okręgu wyborczym na listy

kandydatów na posłów (w wyborach do Sejmu), protokołu wyników głosowania

i wyników wyborów senatora w okręgu wyborczym (w wyborach do Senatu)

oraz protokołu głosowania na obszarze właściwości okręgowej komisji wyborczej

(w referendum)

Po zatwierdzeniu w systemie teleinformatycznym danych ze wszystkich protokołów

głosowania z obszaru właściwości okręgowej komisji wyborczej sporządza się wydruk

1) protokołu wyników głosowania w okręgu wyborczym na listy kandydatów na posłów –

w wyborach do Sejmu (art. 230 § 1 Kodeksu wyborczego);

2) protokołu wyników głosowania i wyników wyborów w okręgu wyborczym – w wyborach

do Senatu (art. 272 § 1 Kodeksu wyborczego), odrębnie dla każdego okręgu wyborczego,

dla którego właściwa jest dana okręgowa komisja wyborcza;

3) protokołu głosowania na obszarze właściwości okręgowej komisji wyborczej –

dla referendum.

Okręgowa komisja wyborcza sprawdza dane z wydruku z wyliczeniami dokonanymi inną

metodą; jeżeli dane z wyliczeń dokonanych w różny sposób nie są identyczne, należy wyjaśnić

i usunąć przyczynę rozbieżności.

W razie nieuzyskania danych z obwodu głosowania utworzonego za granicą lub na polskim

statku morskim w ciągu 24 godzin od zakończenia głosowania w tym obwodzie, Okręgowa

Komisja Wyborcza w Warszawie I zamieszcza informację o tym we właściwym protokole,

o którym mowa w ppkt 1–3.

Protokół głosowania na obszarze właściwości okręgowej komisji wyborczej sporządza się

w trzech egzemplarzach.

Mężowie zaufania wyznaczeni przez komitety wyborcze mogą wnieść uwagi do protokołu

wyników głosowania w okręgu wyborczym na listy kandydatów na posłów (w wyborach

do Sejmu) oraz protokołu wyników głosowania i wyników wyborów w okręgu wyborczym

(w wyborach do Senatu). Mężowie zaufania wyznaczeni przez podmioty uprawnione mogą

wnieść uwagi do protokołu głosowania na obszarze właściwości okręgowej komisji wyborczej

(w referendum).

Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy jedna osoba została wyznaczona na męża zaufania do okręgowej

komisji wyborczej zarówno przez komitet wyborczy, jak też przez podmiot uprawniony.

Okręgowa komisja wyborcza ustosunkowuje się do nich w odpowiedniej rubryce właściwych

protokołów. Jeżeli treść uwag mężów zaufania nie mieści się na formularzu protokołu,

należy napisać je na odrębnych kartkach i dołączyć do właściwego protokołu.

Należy zwrócić uwagę, żeby mężowie zaufania wnosili uwagi do właściwych protokołów,

w zależności od tego czy zostali wyznaczeni przez komitety wyborcze, czy też przez podmioty

uprawnione.

6. Losowanie kandydata, który otrzymuje mandat senatora

W przypadku konieczności losowania kandydata, który otrzymuje mandat senatora (art. 273

§ 2 Kodeksu wyborczego), przeprowadza się je w następujący sposób

1) przewodniczący okręgowej komisji wyborczej wyznacza termin i miejsce losowania,

powiadamiając o tym pełnomocników wyborczych komitetów wyborczych, które zgłosiły

losowanych kandydatów;

2) do jednakowych pojemników wkłada się kartki z nazwiskiem i imieniem uprawnionego

kandydata. Pojemniki te wkłada się do jednego naczynia (w przypadku braku pojemników

na kartki z nazwami komitetów i numerami list, do losowania mogą zostać wykorzystane

nieprzezroczyste koperty);

3) wskazany przez przewodniczącego okręgowej komisji wyborczej członek komisji losuje

kartkę i odczytuje nazwisko i imię wylosowanego kandydata;

4) treść kartki okazywana jest obecnym podczas losowania;

5) przebieg i wyniki losowania odnotowuje się w protokole wyników głosowania i wyników

wyborów w okręgu wyborczym.

Losowanie przeprowadza się w obecności członków okręgowej komisji wyborczej

oraz pełnomocników wyborczych lub osób przez nich upoważnionych. Nieobecność

pełnomocnika wyborczego lub osoby upoważnionej nie wstrzymuje losowania. W trakcie

losowania mogą być obecni mężowie zaufania wyznaczeni przez komitety wyborcze,

obserwatorzy społeczni i obserwatorzy międzynarodowi.

7. Przekazanie do Państwowej Komisji Wyborczej protokołu wyników głosowania

w okręgu wyborczym na listy kandydatów na posłów (w wyborach do Sejmu),

protokołu wyników głosowania i wyników wyborów senatora w okręgu wyborczym

(w wyborach do Senatu) oraz protokołu głosowania na obszarze właściwości

okręgowej komisji wyborczej (w referendum)

Okręgowa komisja wyborcza niezwłocznie po sporządzeniu protokołu wyników głosowania

w okręgu wyborczym na listy kandydatów na posłów (w wyborach do Sejmu), protokołów

wyników głosowania i wyników wyborów w okręgu wyborczym (w wyborach do Senatu)

oraz protokołu głosowania na obszarze właściwości okręgowej komisji wyborczej

(w referendum) za pośrednictwem sieci elektronicznego przesyłania danych przekazuje

do Państwowej Komisji Wyborczej

1) dokument elektroniczny zawierający obraz protokołu wyników głosowania w okręgu

wyborczym na listy kandydatów na posłów (w wyborach do Sejmu) podpisanego przez

wszystkich członków okręgowej komisji wyborczej uczestniczących przy jego

sporządzaniu;

2) dokument elektroniczny zawierający obraz protokołu wyników głosowania i wyników

wyborów senatora w okręgu wyborczym (w wyborach do Senatu) podpisanego

przez wszystkich członków okręgowej komisji wyborczej uczestniczących przy jego

sporządzaniu (odrębnie dla każdego okręgu wyborczego, dla którego właściwa

jest komisja);

3) dokument elektroniczny zawierający obraz protokołu głosowania na obszarze

właściwości okręgowej komisji wyborczej (w referendum);

4) arkusz kalkulacyjny (csv) zawierający dane z wynikami głosowania z obwodów

znajdujących się na obszarze właściwości komisji okręgowej w wyborach do Sejmu,

wyborach do Senatu oraz w referendum

– podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym przez przewodniczącego okręgowej

komisji wyborczej w obecności wszystkich członków uczestniczących przy ich sporządzaniu.

W razie stwierdzenia przez Państwową Komisję Wyborczą nieprawidłowości w ustaleniu

wyników głosowania w okręgu, okręgowa komisja wyborcza usuwa je i ponownie przekazuje

obraz protokołu w sposób wyżej określony.

8. Podział mandatów pomiędzy uprawnione listy kandydatów na posłów

Po otrzymaniu (drogą elektroniczną) wstępnej informacji z Państwowej Komisji Wyborczej,

które listy kandydatów spełniają warunki uprawniające do uczestniczenia w podziale

mandatów, okręgowa komisja wyborcza dokonuje wstępnych ustaleń podziału mandatów

(sporządza wstępny wydruk zestawienia wyników głosowania i podziału mandatów pomiędzy

uprawnione listy) oraz oczekuje na zawiadomienie z Państwowej Komisji Wyborczej, o którym

mowa w art. 231 § 2 Kodeksu wyborczego.

Po otrzymaniu z Państwowej Komisji Wyborczej zawiadomienia, o którym wyżej mowa,

okręgowa komisja wyborcza dokonuje w sposób określony w art. 232 Kodeksu wyborczego

podziału mandatów pomiędzy uprawnione listy, sporządzając w 2 egzemplarzach zestawienie

wyników głosowania i podziału mandatów. Przy tych czynnościach komisja korzysta

ze wspomagania systemu teleinformatycznego. Zestawienie to stanowi załącznik do protokołu

wyborów posłów w okręgu wyborczym.

9. Sporządzenie protokołu wyborów posłów w okręgu wyborczym oraz przekazanie

go Państwowej Komisji Wyborczej

Okręgowa komisja wyborcza, uwzględniając liczbę mandatów przypadających poszczególnym

listom, ustala w sposób określony w art. 233 Kodeksu wyborczego, którzy kandydaci uzyskali

mandaty w okręgu wyborczym.

W przypadku konieczności losowania kandydata, który otrzymuje mandat posła (art. 233 § 2

Kodeksu wyborczego), przeprowadza się je, stosując odpowiednio zasady określone

w pkt 6 dotyczące losowania kandydata na senatora. Przebieg i wyniki losowania odnotowuje

się w protokole wyborów posłów.

Po ustaleniu, którzy kandydaci uzyskali w okręgu wyborczym mandaty z uprawnionych list,

okręgowa komisja wyborcza sporządza w 2 egzemplarzach protokół wyborów posłów w okręgu

wyborczym. Przy ustalaniu wyników wyborów i sporządzaniu protokołu mogą być obecni

mężowie zaufania, obserwatorzy społeczni oraz obserwatorzy międzynarodowi.

Niezwłocznie po sporządzeniu protokołu wyborów posłów w okręgu wyborczym okręgowa

komisja wyborcza przekazuje go do Państwowej Komisji Wyborczej, w sposób określony

w pkt 7, z tym że nie przekazuje się ponownie arkusza kalkulacyjnego z wynikami głosowania

z obwodów.

Przy czynnościach przekazywania protokołu mogą być obecni mężowie zaufania wyznaczeni

przez komitety wyborcze oraz obserwatorzy międzynarodowi.

10. Podanie do publicznej wiadomości wyników głosowania i wyborów oraz przekazanie

protokołów Państwowej Komisji Wyborczej

Okręgowa komisja wyborcza niezwłocznie podaje do publicznej wiadomości wyniki

głosowania i wyniki wyborów w okręgu wyborczym do Sejmu i właściwych okręgach

wyborczych do Senatu (art. 235 i art. 274 Kodeksu wyborczego), a także wyniki głosowania

w referendum na obszarze swojej właściwości. np. poprzez wywieszenie kopii protokołów

w siedzibie okręgowej komisji wyborczej w miejscu dostępnym dla wyborców. Kopią może

być wydruk protokołu parafowany przez wszystkich członków obecnych przy jego

sporządzeniu. Opatruje się ją pieczęcią okręgowej komisji wyborczej. Kopie protokołów

powinny być wywieszone w taki sposób, żeby możliwe było ich odczytanie także z wózka

inwalidzkiego.

Okręgowa komisja wyborcza niezwłocznie przekazuje Państwowej Komisji Wyborczej

po jednym egzemplarzu papierowym

1) protokołu wyników głosowania w okręgu wyborczym na listy kandydatów na posłów

(w wyborach do Sejmu);

2) protokołu wyborów posłów w okręgu wyborczym wraz z zestawieniem wyników

głosowania i podziału mandatów pomiędzy listy kandydatów (wyborach do Sejmu);

3) protokołu wyników głosowania i wyników wyborów senatora w okręgu wyborczym

(w wyborach do Senatu);

4) protokołu głosowania na

obszarze

właściwości okręgowej komisji wyborczej

(w referendum).

Wraz z protokołami przekazuje się wykaz zarzutów wniesionych do protokołów

oraz stanowisko zajęte przez okręgową komisję wyborczą wobec tych zarzutów. Z protokołami

przekazywane są także nośniki informatyczne z zarejestrowanymi dokumentami, o których

mowa w pkt 5 i 9.

Przekazywane dokumenty są dostarczane w kopertach zaklejonych i opieczętowanych

na wszystkich złączach; doręcza je Państwowej Komisji Wyborczej przewodniczący okręgowej

komisji wyborczej bądź osoba pisemnie przez niego upoważniona.

Pozostałe dokumenty z wyborów okręgowa komisja wyborcza przekazuje dyrektorowi

delegatury Krajowego Biura Wyborczego właściwej dla siedziby okręgowej komisji wyborczej.

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 12 października 2023 r.

Poz. 1109

U C HW A Ł A N R 227/2023

PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

z dnia 3 października 2023 r.

w sprawie wytycznych dla okręgowych komisji wyborczych, dotyczących wykonywania zadań związanych

z ustalaniem wyników głosowania i wyników wyborów oraz wyniku referendum, a także trybu i zasad powoływania

pełnomocników okręgowych komisji wyborczych w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu

Rzeczypospolitej Polskiej oraz referendum ogólnokrajowym zarządzonych na dzień 15 października 2023 r.

Na podstawie art. 161 § 1 i art. 173 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1277

i 2418 oraz z 2023 r. poz. 497), w związku z art. 90 ust. 1 pkt 2 i art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum

ogólnokrajowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 851 oraz z 2023 r. poz. 497 i 1628), Państwowa Komisja Wyborcza uchwala, co

następuje

Załącznik do uchwały nr 227/2023

Państwowej Komisji Wyborczej

Poz. 1109

z dnia 3 października 2023 r. (M.P. poz. …)

– 2 –