Obwieszczenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 17 sierpnia 2023 r. w sprawie włączenia kwalifikacji rynkowej "Planowanie i prowadzenie procesu treningu przygotowania motorycznego" do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 27 września 2023 r.

Poz. 1043

OBWIESZCZENIE

MINISTRA SPORTU I TURYSTYKI 1)

z dnia 17 sierpnia 2023 r.

w sprawie włączenia kwalifikacji rynkowej „Planowanie i prowadzenie procesu treningu przygotowania motorycznego”

do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji

Na podstawie art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U.

z 2020 r. poz. 226) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia informacje o włączeniu kwalifikacji rynkowej

„Planowanie i prowadzenie procesu treningu przygotowania motorycznego” do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji.

Minister Sportu i Turystyki: K. Bortniczuk

1)

Minister Sportu i Turystyki kieruje działem administracji rządowej – kultura fizyczna, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia

Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 października 2021 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Sportu i Turystyki

(Dz. U. poz. 1946).

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

– opisuje specyfikę treningu motorycznego i kierunki jego rozwoju w Polsce i na świecie,

– opisuje zadania zawodowe trenera przygotowania motorycznego,

– omawia możliwości rozwoju kariery w pracy trenera przygotowania motorycznego w Polsce i na świecie,

Poszczególne efekty

uczenia się

Charakteryzuje obszar

pracy trenera

przygotowania

motorycznego

Zestaw 1. Teoretyczne podstawy procesu treningu motorycznego

Osoba posiadająca kwalifikację jest przygotowana do samodzielnego planowania, organizowania i realizowania procesu treningu motorycznego. Prowadzi ukierunkowane jednostki treningowe, kształtujące poszczególne zdolności motoryczne oraz ich przejawy. Korzystając z wyników testów sprawnościowych i wydolnościowych, diagnozuje poziom

sprawności zawodników. Przygotowuje plany treningowe w oparciu o cele i umiejętności zawodnika. Planuje kontrolę i ocenę postępów zawodnika. Analizuje podejmowane

przez siebie działania zawodowe pod kątem optymalizacji planu i realizacji przebiegu procesu treningowego. Ponosi odpowiedzialność za jakość realizowanych jednostek treningowych oraz bezpieczeństwo zawodników. Osoba posiadająca tę kwalifikację stale podnosi kompetencje swoje i zawodnika oraz posługuje się wiedzą z zakresu teorii i metodyki sportu, jak również wiedzą z zakresu regeneracji, w tym podstaw suplementacji i żywienia.

5. Efek ty u czen ia się wymagan e d la k walifikacji rynkowej

5 poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji (dalej jako „PRK”), 5 poziom Sektorowej Ramy Kwalifikacji w sektorze sport

Monitor Polski

4. Pozi om Pols kiej Ramy Kwali fik acji przyp isan y d o kwalifikacji rynkowej oraz odnies ie nie do poz iom u Se kt or ow e j R am y Kw alif ikac j i

Certyfikat jest ważny 3 lata. Warunkiem odnowienia certyfikatu jest udokumentowanie udziału w szkoleniach rekomendowanych przez instytucję certyfikującą oraz udział

w różnego rodzaju formach poszerzania wiedzy z zakresu treningu motorycznego (minimum jedna konferencja lub jedno szkolenie w roku). Konieczność odnowienia certyfikatu po upływie trzech lat wynika z dynamicznych zmian zachodzących w obrębie diagnostyki i metodyki treningu.

3. Okres ważności dok u mentu potwi erdzającego nadanie kwalifikacji rynkowej i warunki pr z e dłuż e nia j e go w aż nośc i

Certyfikat

2. Nazwa doku men tu p otwierd zającego n adanie kwalifikacji rynkowej

Planowanie i prowadzenie procesu treningu przygotowania motorycznego

1. Nazwa k walifik acji rynk owej

INFORMACJE O WŁĄCZENIU KWALIFIKACJI RYNKOWEJ „PLANOWANIE I PROWADZENIE PROCESU TRENINGU PRZYGOTOWANIA MOTORYCZNEGO”

DO ZINTEGROWANEGO SYSTEMU KWALIFIKACJI

Załącznik do obwieszczenia Ministra Sportu i Turystyki

z dnia 17 sierpnia 2023 r. (M.P. poz. 1043)

– omawia umiejętności trenerskie (np. nauczanie, nadzorowanie treningu),

– omawia zasady stosowania pozytywnego feedbacku i motywacji zawodnika,

– omawia rolę trenera przygotowania motorycznego w zespole współpracującym z trenerem głównym, w tym m.in. diagnostyczną, realizującą,

monitorującą i weryfikującą,

– wymienia sytuacje wymagające konsultacji ze specjalistami z innych dziedzin, w tym z lekarzem, dietetykiem, fizjoterapeutą, fizjologiem sportu.

– omawia komponenty analizy potrzeb z uwzględnieniem charakterystyki dyscyplin sportowych,

– omawia i klasyfikuje środki stosowane w procesie treningowym, np.: ćwiczenia, środki metodyczne, środki dydaktyczne, w tym nowości technologiczne wspierające uczestnictwo w sporcie,

– omawia okresy treningowe w procesie całorocznego przygotowania sportowego,

– omawia zjawisko wczesnej specjalizacji oraz błędy i zagrożenia wynikające z niewłaściwego realizowania etapów szkolenia,

– opisuje zasady formułowania celów treningowych, w tym definiuje pojęcie celu według metody SMART w odniesieniu do treningu motorycznego,

– opisuje zasady treningowe,

– opisuje plan procesu treningowego w relacji do celów treningu,

– omawia zdolności motoryczne (szybkość, siła, wytrzymałość), ich przejawy oraz sposoby rozwoju,

– opisuje zasady, metody i formy stosowane w procesie treningowym, np.: metody nauczania ruchu, prowadzenia zajęć sportowych, kształtowania

zdolności motorycznych, formy przeprowadzenia jednostki treningowej,

– omawia komponenty jednostek treningowych w odniesieniu do planu treningowego, np.: treść, intensywność, objętość, częstotliwość, czas przerwy

między seriami i ćwiczeniami,

– opisuje cele i zadania poszczególnych części jednostki treningowej,

– opisuje założenia i znaczenie różnych rodzajów treningu (kompensacyjnego, zintegrowanego) w procesie treningowym.

– opisuje zmiany zachodzące w narządach i układach człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem aparatu ruchu, w odniesieniu do procesu treningowego,

– nazywa ruchy w stawach, identyfikuje zaangażowane mięśnie oraz siły działające w trakcie ćwiczeń wykonywanych z oporem własnego ciała lub

ze sprzętem stosowanym w przygotowaniu motorycznym,

– identyfikuje zależności między cechami somatycznymi a zdolnościami motorycznymi,

– opisuje dysfunkcje aparatu ruchu, np. wady postawy i ograniczenia ortopedyczne do wykonywania specyficznych ćwiczeń,

– omawia podstawowe pojęcia i procesy z zakresu fizjologii wysiłku fizycznego człowieka, np.: wydolność fizyczna, zmęczenie, wypoczynek,

mechanizm i rodzaje skurczu mięśnia, systemy pozyskiwania energii do pracy mięśniowej w różnych rodzajach wysiłku fizycznego (np. fosfagenowy, glikolityczny) w odniesieniu do procesu treningowego,

– wyjaśnia zasady planowania i korygowania planu treningowego na podstawie parametrów charakteryzujących poszczególne układy człowieka

oraz zmian w nich zachodzących w procesie treningowym,

– opisuje budowę i funkcjonowanie organizmu człowieka oraz zmiany zdolności motorycznych w ontogenezie człowieka.

Charakteryzuje zadania

trenera przygotowania

motorycznego

Omawia podstawy teorii

i metodyki sportu

w planowaniu procesu

treningowego

Omawia biologiczne

podstawy planowania

procesu treningowego

– wymienia główne organizacje zrzeszające trenerów przygotowania motorycznego w Polsce i na świecie,

– omawia zasady pracy trenera przygotowania motorycznego zawarte w ASCA (Australian Strength and Conditioning Association) Consent and

Coach’s Code of Behaviour z uwzględnieniem specyfiki pracy trenera przygotowania motorycznego w Polsce.

Omawia specyfikę

treningu przygotowania

motorycznego,

uwzględniając specyfikę

płci, wieku i stopnia

zaawansowania

zawodnika

Omawia kwestie

formalno-organizacyjne

działalności zawodowej

trenera przygotowania

motorycznego

– 4 –

– omawia specyfikę treningu motorycznego, uwzględniając poziom kompetencji ruchowych.

– omawia specyfikę treningu młodzieży i dzieci, uwzględniając następujące aspekty: bezpieczeństwo, zdrowie, prewencję, wynik sportowy i progresję obciążeń,

– omawia różnice w treningu pomiędzy kobietami i mężczyznami,

– opisuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz przepisy prawa podatkowego i prawa autorskiego w zakresie realizacji procesu treningowego w sporcie,

– opisuje prawne, finansowe i organizacyjne kwestie prowadzenia działalności gospodarczej związanej z usługami w sporcie,

– opisuje zakres odpowiedzialności prawnej trenera przygotowania motorycznego,

– wymienia przyczyny i objawy stresu u zawodnika oraz techniki radzenia sobie z nim w procesie treningowym i na zawodach.

– opisuje sposoby motywacji zawodników w procesie treningowym na różnych etapach rozwoju sportowego,

– opisuje zmiany psychiczne zachodzące pod wpływem treningu i współzawodnictwa,

– opisuje zasady budowania pozytywnych relacji z grupą i w grupie treningowej oraz ich znaczenie dla treningu i sukcesu sportowego,

– omawia specyfikę pracy z różnymi grupami wiekowymi,

– omawia sposoby doboru strategii regeneracyjnych w kontekście planowania treningu motorycznego.

– omawia skutki różnego rodzaju zmęczenia,

– omawia zastosowanie sprzętów i technologii używanych w regeneracji zawodnika,

– wymienia środki regeneracji stosowane w procesie treningowym,

– omawia negatywne skutki stosowania dopingu w sporcie.

– opisuje sposoby profilaktyki ruchowej w sporcie,

– opisuje najczęściej występujące urazy i zagrożenia, specyficzne dla uczestnictwa w różnych formach treningu sportowego,

– interpretuje wyniki testów sprawnościowych w kontekście realizacji programu treningowego.

– opisuje znaczenie rejestrowania postępów zawodnika i wskazuje okoliczności, w których należy dokonać modyfikacji procesu treningowego,

– wymienia rodzaje informacji, które należy uzyskiwać o zawodniku w trakcie realizacji procesu treningowego,

– opisuje rolę testów sprawności motorycznej w ramach okresowej kontroli postępów w procesie treningowym,

– opisuje testy sprawności motorycznej z podziałem na: pomiary antropometryczne, testy mocy, szybkości, wytrzymałości z wyszczególnieniem

systemów energetycznych,

– opisuje różne rodzaje metod analizy ruchu i oceny funkcjonalnej używanej w sporcie,

– opisuje metody oceny postawy ciała człowieka,

Monitor Polski

Omawia zagadnienia

psychospołeczne

dotyczące procesu

treningowego

Planuje regenerację

w procesie treningowym

Omawia zasady

bezpieczeństwa

i ochrony zdrowia

w sporcie

Omawia zasady

diagnozowania i oceny

w procesie treningowym

– analizuje informacje uzyskane na podstawie wywiadu przeprowadzonego z zawodnikiem oraz innymi osobami zaangażowanymi w proces treningowy, np. z fizjoterapeutą, opiekunem prawnym, trenerem,

– analizuje stan zdrowia i sprawność motoryczną zawodnika na podstawie np. oceny postawy ciała, składu ciała, pomiaru częstości skurczów tętna,

wyników testów sprawnościowych i wydolnościowych,

– identyfikuje sytuacje wymagające konsultacji ze specjalistami z innych dziedzin, np. z lekarzem, dietetykiem, fizjoterapeutą, fizjologiem sportu,

– identyfikuje zagrożenia dla zdrowia i życia uczestnika procesu treningowego, np. wynikające z doboru metod, intensywności i trudności ćwiczeń,

techniki ćwiczeń.

– ustala cele treningu motorycznego z wykorzystaniem analizy potrzeb i możliwości zawodnika,

– periodyzuje proces treningowy,

– planuje mikrocykle dla różnych okresów treningowych,

– dobiera formy, metody i środki treningowe do ustalonych celów w oparciu o możliwości psychofizyczne zawodnika,

– dobiera i planuje jednostki treningowe do ustalonych celów (np. kształtowania prawidłowej postawy ciała, pożądanych proporcji ciała, zdolności

motorycznych i sprawności fizycznej), uwzględniając elementy takie jak: treści i obciążenia treningowe, wykorzystanie miejsca ćwiczeń,

– zapisuje ćwiczenia według przyjętego schematu: nazwa ćwiczenia, opis pozycji wyjściowej, przebieg ruchu, z zachowaniem konsekwencji w stosowanej terminologii,

– planuje kontrolę i ocenę postępów w treningu,

– planuje regenerację zawodnika w różnych okresach procesu treningowego.

Analizuje potrzeby

i możliwości zawodnika

Przygotowuje plan

treningowy zawodnika

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

– wskazuje środki treningowe niezbędne do realizacji ustalonych celów treningowych, w tym: miejsce do ćwiczeń, sprzęt,

– opisuje dostępne narzędzia teleinformatyczne wspierające komunikację z uczestnikiem oraz jego motywację do regularnego uczestnictwa w procesie treningowym (np. aplikacje komputerowe, mobilne).

– współpracuje z innymi specjalistami w realizacji procesu treningowego,

– prowadzi ukierunkowane jednostki treningowe kształtujące poszczególne zdolności motoryczne,

– monitoruje przebieg procesu treningowego, w tym poziom realizacji jednostek treningowych,

– analizuje postępy treningowe w oparciu o informacje uzyskiwane z bieżącej i okresowej oceny zawodnika.

– kontroluje realizację celów i planu treningowego,

– identyfikuje potrzebę dokonania modyfikacji celu lub planu treningowego,

– uzasadnia konieczność zmian celu lub planu treningowego,

– aktualizuje cel lub plan treningowy.

Poszczególne efekty

uczenia się

Organizuje proces

treningowy

Realizuje proces

treningowy

Kontroluje proces

treningowy

Monitor Polski

Zestaw 3. Teoria i praktyka coachingu

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

Poszczególne efekty

uczenia się

Zestaw 2. Planowanie procesu treningu motorycznego

– opisuje zasady zbilansowanej diety oraz jej znaczenie dla zdrowia,

– omawia pojęcia fizjologii żywienia oraz terminy dietetyczne, np.: zapotrzebowanie energetyczne, metabolizm, składniki odżywcze i regulacyjne,

– opisuje zasady żywienia w procesie treningowym, we współzawodnictwie sportowym i sporcie zawodowym,

– opisuje zasady i sposoby zachowywania zrównoważonej gospodarki wodno-elektrolitowej człowieka,

– omawia rodzaje suplementów według składu chemicznego i sugerowanego momentu zastosowania, w tym: przedtreningowe, potreningowe i regeneracyjne,

– kategoryzuje suplementy sportowe ze względu na ich naukowo potwierdzone działanie,

– opisuje znaczenie żywienia jako elementu regeneracji sportowej w procesie treningowym.

Omawia podstawy

żywienia

– wymienia dostępne zasoby wiedzy branżowej,

– wymienia wydarzenia cykliczne ważne z punktu widzenia rozwoju zawodowego, np.: konferencje, seminaria, targi,

– uczestniczy w wydarzeniach ważnych z punktu rozwoju dyscypliny, w tym w konferencjach,

– wskazuje możliwości wynikające z posiadania certyfikatów wydanych m.in. przez międzynarodowe organizacje.

– przekazuje zawodnikowi informacje dotyczące planu treningowego i zdrowego stylu życia, które mogą zwiększyć świadomość realizacji celów

treningowych,

– edukuje zawodnika w zakresie samodzielnego stosowania narzędzi wspomagających prowadzenie zdrowego trybu życia oraz regenerację.

– prezentuje poziom przygotowania motorycznego umożliwiający realizację procesu treningowego i mobilizujący uczestnika do wysiłku fizycznego,

– dba o komfort zawodnika w czasie jednostki treningowej oraz jego pozytywne nastawienie do wysiłku fizycznego, np. monitorując jego samopoczucie, dobierając optymalne ćwiczenia, podkreślając osiągane efekty.

Realizuje zadania na

rzecz własnego rozwoju

Realizuje działania

edukacyjno-informacyjne w procesie

treningowym

Wspiera zawodnika

w prowadzeniu

aktywnego stylu życia

– 6 –

1. Etap weryfikacji

1.1. Metody

Do weryfikacji efektów uczenia się stosuje się następujące metody

– analiza dowodów i deklaracji połączona z rozmową z komisją walidacyjną, dalej zwaną „komisją”, (wywiad swobodny),

– test teoretyczny.

Monitor Polski

6. Wymagan ia dotyczące wali dacji i pod miotów przeprowadzających walidację

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

Poszczególne efekty

uczenia się

Zestaw 5. Podnoszenie kompetencji własnych i zawodnika

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

Poszczególne efekty

uczenia się

Zestaw 4. Wiedza dotycząca żywienia i suplementacji

Nie rzadziej niż raz na 10 lat

8. T ermi n dok on ywan ia przegląd u k walifik acji

Aby przystąpić do procesu weryfikacji osiągnięcia efektów uczenia się wymaganych dla kwalifikacji, osoba musi posiadać

– kwalifikację pełną z poziomem 6 PRK na jednym z kierunków: fizjoterapia, wychowanie fizyczne, sport lub kwalifikację cząstkową z co najmniej 4 poziomem PRK związaną

z planowaniem i prowadzeniem treningu sportowego,

– dokument potwierdzający ukończenie (w ciągu ostatnich trzech lat) szkolenia z zakresu udzielania pierwszej pomocy (minimum 8 godzin),

– oświadczenie o niekaralności związanej z wykonywaniem działalności zawodowej w obszarze objętym kwalifikacją,

– udokumentowaną roczną praktykę trenerską (min. 250 godzin), zdobytą w ostatnich trzech latach.

Monitor Polski

7. Warun ki, jak ie mus i spełn iać osob a p rzys tępująca do walidacji

1.2. Zasoby kadrowe

Komisja składa się z minimum 3 osób. Przewodniczący komisji jest wybierany spośród członków komisji.

Każdy z członków komisji musi posiadać

– kwalifikację pełną z poziomem 7 PRK z obszaru nauk o kulturze fizycznej lub fizjoterapii,

– udokumentowane 3-letnie doświadczenie w zakresie prowadzenia egzaminów i szkoleń trenerów różnych specjalizacji,

– udokumentowane 5-letnie doświadczenie w zakresie prowadzenia treningu motorycznego lub przygotowania fizycznego, z czego minimum 2-letnie doświadczenie na szczeblu

centralnym (kadra narodowa lub olimpijska).

Ponadto co najmniej jeden z członków komisji musi posiadać

– dyplom trenera wydany przez związek sportowy lub uczelnię wyższą,

– udokumentowane minimum roczne doświadczenie akademickie na stanowisku wykładowcy lub pracownika naukowo-dydaktycznego,

– doświadczenie w zakresie działań związanych z wdrażaniem Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji.

1.3. Sposób organizacji walidacji oraz warunki organizacyjne i materialne

Za pomocą testu teoretycznego połączonego z rozmową z komisją potwierdzane jest posiadanie efektów uczenia się zawartych w zestawach: 1 „Teoretyczne podstawy procesu

treningu motorycznego” i 4 „Wiedza dotycząca żywienia i suplementacji”.

Za pomocą analizy dowodów i deklaracji połączonej z rozmową z komisją potwierdzane jest posiadanie efektów uczenia się zawartych w zestawach: 2 „Planowanie procesu

treningu motorycznego”, 3 „Teoria i praktyka coachingu” oraz 5 „Podnoszenie kompetencji własnych i zawodnika”.

Warunkiem potwierdzenia efektów uczenia się zawartych w zestawach 2 oraz 3 jest przedstawienie komisji dowodów i deklaracji, które zawierają

a) cel szkolenia wraz z planem szkolenia,

b) konspekt zawierający: miejsce realizacji zajęć, rodzaje wykonywanych ćwiczeń, ocenę postępów uczestników zajęć, analizę wykonywanych ćwiczeń, konspekty,

c) nagrania z demonstrowanych ćwiczeń lub inne dowody potwierdzające umiejętność demonstrowania ćwiczeń.

Część lub całość walidacji może być przeprowadzona za pomocą metody analizy dowodów i deklaracji.

2. Etapy identyfikowania i dokumentowania

Instytucja certyfikująca zapewnia doradcę walidacyjnego. Doradca walidacyjny musi spełnić następujące kryteria

– posiadać udokumentowane 3-letnie doświadczenie w zakresie prowadzenia egzaminów i szkoleń trenerów różnych specjalizacji,

– posiadać udokumentowane 5-letnie doświadczenie w zakresie prowadzenia treningu motorycznego lub przygotowania fizycznego, w tym minimum 2-letnie na szczeblu centralnym.