Uchwała nr 149 Rady Ministrów z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pod nazwą "Ochrona przeciwpowodziowa i osiągnięcie korzystnego bilansu wodnego w rejonie Odry Środkowej - cofka stopnia wodnego Malczyce"
Table of Provisions (7)
Statutory Text (7 Articles)
§ 1. Ustanawia się program wieloletni pod nazwą „Ochrona przeciwpowodziowa i osiągnięcie korzystnego bilansu
wodnego w rejonie Odry Środkowej – cofka stopnia wodnego Malczyce”, zwany dalej „Programem”, stanowiący załącznik
do uchwały.
§ 2. Okres realizacji Programu ustala się na lata 2023–2026.
§ 3. 1. Wykonawcą Programu jest Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie.
2. Nadzór nad realizacją Programu sprawuje minister właściwy do spraw gospodarki wodnej.
§ 4. 1. Program jest finansowany ze środków budżetu państwa.
2. Ogólna kwota środków z budżetu państwa w całym okresie realizacji Programu wyniesie 210 mln zł.
3. Środki z budżetu państwa, o których mowa w ust. 2, w poszczególnych latach wyniosą w
1)
2023 r. – 30 mln zł;
2)
2024 r. – 60 mln zł;
3)
2025 r. – 88 mln zł;
4)
2026 r. – 32 mln zł.
§ 5. Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Prezes Rady Ministrów: M. Morawiecki
1)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r. poz. 1236, 1535, 1773, 1927, 1981, 2054 i 2270
oraz z 2022 r. poz. 583, 655, 1079 i 1283.
DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 3 sierpnia 2022 r.
Poz. 741
UCHWAŁA NR 149
RADY MINISTRÓW
z dnia 5 lipca 2022 r.
w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pod nazwą „Ochrona przeciwpowodziowa i osiągnięcie
korzystnego bilansu wodnego w rejonie Odry Środkowej – cofka stopnia wodnego Malczyce”
Na podstawie art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 305,
z późn. zm.1)) Rada Ministrów uchwala, co następuje
Załącznik
do uchwały
nrnr149
Załącznik
do uchwały
149 Rady Ministrów
z dnia
5 lipca
2022 r. (M.P. poz. 741)
Rady
Ministrów
z dnia 5 lipca 2022 r.
(poz. …)
PROGRAM WIELOLETNI POD NAZWĄ „OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA I OSIĄGNIĘCIE
KORZYSTNEGO BILANSU WODNEGO W REJONIE ODRY ŚRODKOWEJ – COFKA STOPNIA WODNEGO
MALCZYCE”
Program wieloletni pod nazwą „Ochrona
przeciwpowodziowa i osiągnięcie korzystnego
bilansu wodnego w rejonie Odry Środkowej – cofka stopnia wodnego Malczyce”
Spis treści
I.
Wnioski z diagnozy sytuacji społeczno-gospodarczej w odniesieniu do zakresu
objętego programowaniem strategicznym
I.1. Zakres terytorialny
I.2. Zakres przedmiotowy – stan obecny odcinka rzeki Odry w rejonie stopnia wodnego Malczyce
I.3. Otoczenie prawne Programu oraz powiązania z krajowymi dokumentami strategicznymi
II.
Cel główny i cel szczegółowy Programu
II.1. Cel główny – Poprawa ochrony przeciwpowodziowej w rejonie Odry Środkowej przez
powstrzymanie procesów erozyjnych w korycie, modernizację obwałowań i dostosowanie do
obecnych parametrów bezpieczeństwa
II.2. Cel szczegółowy – osiągnięcie korzystnego bilansu wodnego (ochrona przed suszą i retencja
wodna)
III.
Sposób realizacji, monitorowania i oceny stopnia osiągania celu głównego i celu
szczegółowego
III. 1. Stan docelowy po realizacji Programu wraz z informacją, w jaki sposób realizacja celu wpłynie
na poprawę stanu
III.2. Mierniki realizacji celów Programu
III.3. Sposób pomiaru mierników
IV.
Priorytety oraz kierunki interwencji
IV.1. Informacje ogólne
IV.2. Stan obecny projektu „Wykonanie prac w cofce stopnia wodnego Malczyce (cofka Malczyc)”
i planowany zakres prac
IV.3. Kierunek interwencji – planowane działania
IV.4. Informacje o inwestorze
V.
Plan finansowy Programu
V.1. Nakłady finansowe
V.2. Źródła finansowania i współfinansowania
VI.
Podstawowe założenia systemu realizacji
VI.1. Ramowe harmonogramy realizacji projektów
VI.2. Monitorowanie wykonania rzeczowego, finansowego i sprawozdawczość Programu
I.
Poz. 741
Wnioski z diagnozy sytuacji społeczno-gospodarczej w odniesieniu do zakresu
objętego programowaniem strategicznym
I.1. Zakres terytorialny
Obszar oddziaływania Programu stanowią 4 gminy położone na terenie województwa dolnośląskiego
Wołów, Środa Śląska, Brzeg Dolny i Miękinia. Ze względu na kompletność danych diagnozę sytuacji
społeczno-gospodarczej opracowano dla roku 2020.
W 2020 r. obszar oddziaływania Programu zamieszkiwało blisko 75 915 osób, co stanowiło 2,63%
mieszkańców województwa dolnośląskiego. Struktura ludności według ekonomicznych grup wieku
w ludności ogółem cechuje się korzystniejszymi wartościami niż średnio dla całego regionu
i kształtuje się na poziomie 18,8% ludności w wieku przedprodukcyjnym, 60,6% w wieku
produkcyjnym i 20,6% w wieku poprodukcyjnym.
Obszar oddziaływania Programu odbiega znacząco poziomem przedsiębiorczości od pozostałych gmin
województwa dolnośląskiego. Na 10 tys. mieszkańców w wieku produkcyjnym zarejestrowanych było
tam średnio 1850 podmiotów gospodarczych (w regionie było to 2315 podmiotów). W grupie
analizowanych gmin wyraźnie pod tym względem wyróżnia się (pozytywnie) gmina Miękinia
(2121 podmiotów).
Sytuacja finansowa analizowanych gmin odbiega nieznacznie od pozostałych gmin w województwie,
zarówno pod względem dochodów w przeliczeniu na mieszkańca (5953 zł przy średniej wynoszącej
6461 zł), udziału dochodów własnych w dochodach ogółem (w obu przypadkach około 55%), jak
i wydatków w przeliczeniu na mieszkańca (5747 zł przy średniej wynoszącej 6356 zł).
Stan obecny – rzeka Odra w rejonie stopnia wodnego Malczyce
I.2. Zakres przedmiotowy – stan obecny odcinka rzeki Odry w rejonie stopnia wodnego Malczyce
Bieg Odry Środkowej składa się z odcinków dolinowych oraz ciasnych odcinków przełomowych,
przebiegających poprzecznie do układu pradolin. Obszar koryta i międzywala nie jest
zagospodarowany, a zachowany częściowo system budowli regulacyjnych pochodzi z przełomu XIX
i XX w. Inwestycja realizowana będzie na odcinku Odry swobodnie płynącej na odcinku tzw. „cofki”
stopnia Malczyce. Główne obiekty hydrotechniczne: jaz klapowy, śluza żeglugowa z awanportami,
elektrownia wodna i przepławka dla ryb zostały już wykonane. W ramach Programu do wykonania
pozostały prace związane z ochroną przed powodzią, tj. modernizacje i przebudowy wałów
przeciwpowodziowych oraz pozostałe roboty, które pozwolą podnieść poziom piętrzenia do
docelowej rzędnej NPP: 101,4 m n.p.m., zapewniając funkcjonującej już EW Malczyce możliwość
produkcji, z odnawialnych źródeł energii, energii elektrycznej przy pełnym poziomie piętrzenia
101,4 m n.p.m. Przyczyni się to do skuteczniejszej realizacji celów współczesnej polityki
klimatyczno-energetycznej przez zwiększenie poziomu bezpieczeństwa i stabilizacji krajowego
systemu energetycznego, ograniczając emisję CO2. Realizacja zadań Programu przyczyni się do
prawidłowego działania obiektów środowiskowych oraz do zabezpieczenia terenów lewobrzeżnych
i prawobrzeżnych, zlokalizowanych powyżej stopnia wodnego Malczyce, przed skutkami powodzi
i suszy. Cel przeciwpowodziowy planowanej inwestycji zostanie uzyskany dzięki modernizacji
i rozbudowie systemu obwałowań przeciwpowodziowych.
W wyniku postępującego schnięcia lasów łęgowych położonych na prawym brzegu Odry, poniżej
stopnia wodnego Malczyce, pilne jest wykonanie drugiego zadania związanego z południowym
systemem nawadniania lasów w celu poprawy stosunków wodno-gruntowych na terenach
przyległych. Po uzyskaniu w 2021 r. pozwolenia wodnoprawnego PGW Wody Polskie rozpoczęło
proces nawadniania kompleksu lasów (systemu północnego). Ponieważ obydwa systemy
przewidziane zostały do nawadniania sąsiadujących ze sobą kompleksów leśnych i powinny się
wzajemnie uzupełniać, realizacja drugiego z nich będzie realizowana od 2022 r. ze środków własnych
PGW Wody Polskie.
I.3. Otoczenie prawne Programu oraz powiązania z krajowymi dokumentami strategicznymi
Przedmiotowa inwestycja ujęta została w Planie przeciwdziałania skutkom suszy, którego
opracowanie i wdrażanie jest jednym z działań przewidzianych w Strategii na rzecz Odpowiedzialnego
Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do roku 2030) (dalej – „SOR”).
Program wpisuje się w priorytety znajdujące się m.in. w „Polityce Ekologicznej Państwa 2030 –
strategia rozwoju w obszarze środowiska i gospodarki wodnej” w ramach kierunków interwencji
„Zrównoważone gospodarowanie wodami, w tym zapewnienie dostępu do czystej wody
dla społeczeństwa i gospodarki oraz osiągnięcie dobrego stanu wód (I.1)”, „Zarządzanie zasobami
dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego, w tym ochrona i poprawa stanu różnorodności
biologicznej i krajobrazu (II.1)”.
Niniejsza inwestycja realizowana będzie zgodnie z ustawą z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych
zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (Dz. U.
z 2021 r. poz. 1812), a także zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r.
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie
środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1029, 1260 i 1261).
Część obiektów, do których realizacji nie ma zastosowania ustawa o zasadach przygotowania do
realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, będzie realizowana na podstawie
pozwoleń na budowę.
Ministerstwo Infrastruktury, jako organ opracowujący dla Programu w rozumieniu ustawy z dnia
3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stoi na
stanowisku, że nie zachodzą przesłanki do przeprowadzenia dla Programu strategicznej oceny
oddziaływania na środowisko.
Program ma charakter finansowy i polega na zapewnieniu wieloletniego finansowania budżetowego
dla zadań wymaganych decyzją środowiskową dla przedsięwzięcia pn. „Budowa stopnia wodnego
Malczyce na rzece Odrze w km 300 w rejonie wsi Rzeczyca, gmina Środa Śląska, Wołów i Brzeg Dolny”
oraz pozostałych działań komplementarnych. Przedstawione informacje merytoryczne są podstawą
dla uzasadnienia celowości i wysokości planowanych wydatków w poszczególnych latach.
Przewidziane do finansowania zadania z uwagi na zakres i charakter nie będą znacząco negatywnie
oddziaływać na obszary Natura 2000.
Inwestycja pn. „Cofka Malczyce” została przeanalizowana w ramach strategicznej oceny
oddziaływania na środowisko dla aktualizacji Planu zarządzania ryzykiem powodziowym dla dorzecza
Odry i została ujęta w załączniku tabelarycznym 7 – Ocena oddziaływania działań na poszczególne
komponenty środowiska. Z przeprowadzonej analizy wynika, że nie występuje kolizja inwestycji
z wymaganiami obszarów Natura 2000 ani z drożnością korytarzy ekologicznych. Realizacja
niektórych zadań projektu ma na celu udrożnienie i wzmocnienie funkcji korytarzy ekologicznych
w rejonie zbiornika i poprawę warunków nawodnienia terenów cennych przyrodniczo: lasy łęgowe
w dolinie Odry.
W ramach prowadzonych prac w cofce stopnia wodnego Malczyce zostaną zrealizowane inwestycje,
które zostały wskazane do realizacji w ramach decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla
przedsięwzięcia pn. „Budowa stopnia wodnego Malczyce na rzece Odrze w km 300 w rejonie wsi
Rzeczyca, gmina Środa Śląska, Wołów i Brzeg Dolny” z 2009 r. (WIR.ET.7625/20/7,08/06
z 22.01.2009 r.).
II.
Cel główny i cel szczegółowy Programu
Uwzględniając obowiązujące regulacje w zakresie polityki rozwoju oraz wieloletnich programów
inwestycyjnych, w Programie wyodrębniono dwie kategorie wzajemnie powiązanych celów: cel
główny oraz cel szczegółowy.
Celem głównym Programu jest poprawa ochrony przeciwpowodziowej w rejonie Odry Środkowej
przez modernizację obwałowań i dostosowanie do obecnych parametrów bezpieczeństwa oraz
powstrzymanie procesów erozyjnych w korycie Odry poniżej stopnia wodnego Malczyce.
Cel szczegółowy Programu, komplementarny wobec celu głównego, obejmuje osiągnięcie
korzystnego bilansu wodnego (ochrona przed suszą i zwiększenie retencji wodnej).
Dodatkowo w wyniku realizacji prac przewidzianych w Programie możliwe będzie uzyskanie pełnego
piętrzenia na stopniu wodnym Malczyce oraz zwiększenie produkcji energii elektrycznej ze źródeł
odnawialnych, co przełoży się na zwiększenie poziomu bezpieczeństwa i stabilizacji krajowego
systemu energetycznego.
Realizacja ww. celów osiągnięta zostanie przez realizację następującego projektu inwestycyjnego
„Wykonanie prac w cofce stopnia wodnego Malczyce (cofka Malczyc)”.
II.1. Cel główny – Poprawa ochrony przeciwpowodziowej w rejonie Odry Środkowej przez
powstrzymanie procesów erozyjnych w korycie, modernizację obwałowań i dostosowanie
do obecnych parametrów bezpieczeństwa
Przeciwdziałanie i ochrona przed ekstremalnymi zjawiskami przyrodniczymi, jakimi są susza i powódź,
przez zwiększenie ochrony przeciwpowodziowej oraz zwiększenie retencji korytowej, dolinowej oraz
gruntowej na terenach w strefie oddziaływania pośrednio przełoży się na zwiększenie rezerwy dla
wód powodziowych. Inwestycje przewidziane w Programie wpisują się w działania o charakterze
ciągłym w SOR, ukierunkowane na rozwój infrastruktury przeciwpowodziowej o wysokim stopniu
skuteczności i racjonalności.
Postępująca erozja denna na odcinku poniżej stopnia w Brzegu Dolnym spowodowała obniżenie
zwierciadła wody w Odrze o około 2,5 m. Wykonanie robót w cofce stopnia Malczyce ustabilizuje
poziom dna, ograniczy ruch rumowiska oraz wyeliminuje drenujący charakter tego odcinka rzeki.
Nastąpi powrót do napełnień koryta, zbliżonych do pierwotnych. Powyższe skutkować będzie
zmniejszeniem średnich prędkości przepływu, w tym także prędkości przydennych, odpowiadających
za intensywność procesów erozyjnych. Procesy te zostaną praktycznie wygaszone. Ograniczą się
jedynie do okresów występowania zjawisk ekstremalnych.
II.2. Cel szczegółowy – osiągnięcie korzystnego bilansu wodnego (ochrona przed suszą i retencja
wodna)
Zwiększenie retencji powyżej wybudowanego stopnia Malczyce, zarówno retencji korytowej, jak
i gruntowej przez m.in. odtworzenie poziomu wód gruntowych, pozwoli na stworzenie dogodnych
warunków dla rozwoju flory i fauny. Dodatkowo zwiększenie retencji pozwoli na zasilanie zbiorników
wód podziemnych i wód podskórnych oraz nawadnianie obszarów wykorzystywanych rolniczo.
Prognozuje się, że po zrealizowaniu Programu działająca elektrownia wodna Malczyce będzie mogła
produkować, z odnawialnych źródeł energii, energię przy pełnym poziomie piętrzenia (101,4) w ilości
20 GWh/rok. Przyczyni się to do skuteczniejszej realizacji celów współczesnej polityki
klimatyczno-energetycznej przez zwiększenie poziomu bezpieczeństwa i stabilizacji krajowego
systemu energetycznego, ograniczając emisję CO2 pochodzącą ze spalania węgla.
III.
Sposób realizacji, monitorowania i oceny stopnia osiągania celu głównego
i celu szczegółowego
III. 1. Stan docelowy po realizacji Programu wraz z informacją, w jaki sposób realizacja celu wpłynie
na poprawę stanu
Program przyniesie korzyści na różnych płaszczyznach funkcjonowania Państwa i jego obywateli
Aspekty ekonomiczne
uniknięcie materialnych i niematerialnych strat powodziowych przez modernizację
obwałowań rzeki Odry.
Aspekty społeczne
poprawa ochrony przeciwpowodziowej przez modernizację obwałowań,
rekreacyjne wykorzystanie rzeki,
rozwój wszelkich form działalności ludzkiej związanych z wykorzystaniem walorów rzeki Odry
(od przystani turystycznych do rozwoju stoczni i portów rzecznych),
łagodzenie skutków suszy.
Aspekty środowiskowo-przyrodnicze
przeciwdziałanie skutkom suszy w zakresie retencji wód,
powstanie nowych siedlisk na terenach nawodnionych,
poprawa warunków migracji wszystkich gatunków wodnych przez stopień wodny Malczyce.
Poprawa stosunków wodnych
piętrzenie rzeki zwiększy retencję, co stworzy dogodne warunki dla rozwoju flory i fauny,
zasilanie zbiorników wód podziemnych i wód podskórnych,
nawadnianie do celów rolniczych,
zwiększenie retencji powyżej istniejącego stopnia wodnego Malczyce, spowodowane
możliwością piętrzenia do rz. 101,4 m n.p.m.
III.2. Mierniki realizacji celów Programu
Cel główny – Poprawa ochrony przeciwpowodziowej w rejonie Odry Środkowej przez powstrzymanie
procesów erozyjnych w korycie, modernizację obwałowań i dostosowanie do obecnych parametrów
bezpieczeństwa.
Wartością miernika celu głównego będzie udział zrealizowanego zakresu rzeczowego, wyrażony w %.
Cel szczegółowy – osiągnięcie korzystnego bilansu wodnego (ochrona przed suszą i retencja wodna).
Stopień wodny Malczyce przyczyni się do retencjonowania wody w korycie rzeki Odry. Wartość
docelowa miernika: zwiększenie objętości zretencjonowanej wody o 5 mln m3.
III.3. Sposób pomiaru mierników
Monitorowanie wykonania miernika w rytmie rocznym będzie następowało przez przedstawienie
informacji o postępie prac nad realizacją zadań w stosunku do harmonogramów rzeczowych
i nakładów finansowych. Wykonanie miernika celu głównego – udział zrealizowanego zakresu
rzeczowego [%] będzie przedmiotem corocznej sprawozdawczości w załączniku do ustawy
budżetowej zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 w związku z ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.
o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 305, z późn. zm.1)).
Miernik celu głównego – udział zrealizowanego zakresu rzeczowego [%]
Wartości
miernika
2023
2024
2025
2026
1
2
3
4
5
bazowa (wyjściowa)
0,00
pośrednia
w poszczególnych
latach
14,29
28,57
41,9
15,24
docelowa
100,00
Wartość docelowa miernika zostanie osiągnięta w 2026 r.
Miernik celu szczegółowego: zwiększenie objętości zretencjonowanej wody o 5 mln m3 wody będzie
możliwy do osiągnięcia po zrealizowaniu Programu i oddaniu do eksploatacji wszystkich obiektów
hydrotechnicznych, planowanych do realizacji w ramach Programu.
1)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r. poz. 1236, 1535, 1773,
1927, 1981, 2054 i 2270 oraz z 2022 r. poz. 583, 655, 1079 i 1283.
IV.
Poz. 741
Priorytety oraz kierunki interwencji
IV.1. Informacje ogólne
Analizy projektowe i koncepcje techniczne wykazały, że jedynym skutecznym sposobem odtworzenia
właściwych stosunków wodnych w dolinie rzeki Odry poniżej stopnia Brzeg Dolny jest dokończenie
budowy stopnia wodnego Malczyce i realizacja działań w jego cofce.
Decyzja o „Ustaleniu lokalizacji inwestycji” dla stopnia wodnego Malczyce (nr 10/94) została wydana
przez Wojewodę Dolnośląskiego w dniu 9 grudnia 1994 r. Stopień wodny Malczyce został
zlokalizowany około 5 km powyżej miejscowości Malczyce, w 300+00 km biegu rzeki Odry,
na wysokości wsi Rzeczyca, leżącej na brzegu lewym. Obiekty stopnia są rozmieszczone na terenie
gmin Wołów i Środa Śląska w województwie dolnośląskim.
IV.2. Stan obecny projektu „Wykonanie prac w cofce stopnia wodnego Malczyce (cofka Malczyc)”
i planowany zakres prac
Dzięki finansowaniu budowy w latach 2016–2020 stopień wodny Malczyce jako obiekt piętrzący
został od strony technicznej zakończony. Wykonano również część prac przewidzianych do realizacji
w ramach decyzji środowiskowej z 2009 r. Obecnie stopień pozwala na śluzowanie obiektów
pływających. Po dokonaniu prób obciążeniowych obiektów czołowych przy tymczasowym spiętrzeniu
wody do rzędnej normalnego poziomu piętrzenia (NPP), tj. 101,4 m n.p.m., został wykonany odbiór
wszystkich obiektów czołowych stopnia.
IV.3. Kierunek interwencji – planowane działania
Kierunek interwencji będzie nastawiony w szczególności na działania na rzecz poprawy
bezpieczeństwa powodziowego mieszkańców oraz ochronę przed suszą i poprawę retencji w zlewni.
Program będzie realizował osiągnięcie celów SOR w ramach obszaru środowisko. Działania
planowane w ramach Programu wpisują się w kierunek interwencji – zwiększenie dyspozycyjnych
zasobów wodnych i osiągnięcie wysokiej jakości wód przewidziany w SOR.
Wykonanie prac w cofce stopnia pozwoli na uzyskanie normalnego piętrzenia (NPP), tj. rzędnej
101,4 m n.p.m., umożliwiając retencjonowanie około 5 mln m3 wody w korycie rzeki i tym samym
przyczyniając się do odbudowania poziomów wód gruntowych w dolinie rzeki Odry na odcinku Brzeg
Dolny – Malczyce. Doprowadzi to także do przeciwdziałania skutkom suszy, zahamowania procesów
erozji w korycie rzeki Odry poniżej stopnia wodnego Brzeg Dolny. Stabilizacja dolnego stanowiska
stopnia wodnego Brzeg Dolny skutkować będzie poprawą parametrów żeglugowych na Odrzańskiej
Drodze Wodnej oraz umożliwi produkcję energii elektrycznej wraz z możliwością uzyskania wody do
celów rolniczych.
W ramach przewidywanych prac w cofce stopnia wodnego Malczyce zostaną wykonane
przepusty na rowie Żabka na potrzeby korytarzy migracyjnych dla zwierząt – brzeg prawy,
korytarze migracyjne dla zwierząt wraz z nasadzeniami,
przepusty na rowie odwadniającym Zakrzów – Rzeczyca na potrzeby korytarzy migracyjnych
dla zwierząt – brzeg lewy,
renaturyzacja rzeki Barłożnej i części rowu A,
połączenie z rzeką Odrą starego koryta w km 288,
zmiana ukształtowania brzegów koryta rzeki Odry, brzeg prawy rzeki Odry na odcinku
od Grodzanowa do Brzegu Dolnego,
montaż piezometrów,
– 10 –
Poz. 741
modernizacje i przebudowy wałów przeciwpowodziowych na odcinku od wsi Pogalewo
Wielkie do miejscowości Brzeg Dolny oraz przebudowa wału przeciwpowodziowego prawego
od miasta Brzeg Dolny do wsi Pysząca (w trakcie procedury uzyskiwania pozwolenia
na budowę),
modernizacja i podwyższenie wału przeciwpowodziowego lewostronnego rzeki Odry od wsi
Głoska do Brzegu Dolnego,
rekultywacja i zagospodarowanie istniejącej deponii urobku wydobytego z dołu budowlanego
stopnia, zlokalizowanej na prawym brzegu rzeki Odry przy likwidowanym zapleczu budowy
obiektów czołowych stopnia,
wykonanie 70 metrów bieżących przesłony przeciwfiltracyjnej lewostronnego wału
przeciwpowodziowego w rejonie przepompowni w Rzeczycy,
przebudowa progu przeciwerozyjnego w dolnym stanowisku stopnia wodnego Malczyce.
W ramach realizacji przedmiotowych zadań zostaną przeprowadzone wszelkie niezbędne prace
przygotowawcze, będzie również pełniony nadzór autorski i inwestorski.
Zakończenie wyżej wymienionych prac wypełnia część postanowień decyzji środowiskowej z 2009 r.
(WIR.ET.7625/20/7,08/06 z 22.01.2009 r.) o „Środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację
przedsięwzięcia pod nazwą: budowa stopnia wodnego Malczyce na rzece Odrze w km 300 w rejonie
wsi Rzeczyca, gmina Środa Śląska, Wołów i Brzeg Dolny”, z wyłączeniem m.in. dokarmiania rzeki
(trwałego utrzymania poziomu dna poniżej stopnia przez sztuczne dostarczanie rumowiska), które
będzie objęte odrębnym działaniem.
IV.4. Informacje o inwestorze
Wykonawcą Programu i jednocześnie inwestorem zadań Programu będzie Państwowe Gospodarstwo
Wodne Wody Polskie, które zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r.
poz. 2233 i 2368 oraz z 2022 r. poz. 88, 258, 855, 1079 i 1549) jest właściwe w sprawach
gospodarowania wodami i nadzoruje planowanie oraz realizację zadań związanych z utrzymaniem
wód i pozostałego mienia Skarbu Państwa związanego z gospodarką wodną, realizuje działania
służące zrównoważonemu gospodarowaniu wodami oraz sprawuje nadzór nad planowaniem
inwestycji w gospodarce wodnej oraz nad ich realizacją.
Podstawami prawnymi funkcjonowania Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie są
ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne,
statut Wód Polskich – nadany rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 28 grudnia
2017 r. w sprawie nadania statutu Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie
(Dz. U. poz. 2506).
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie jako jednostka nadzorowana przez ministra
właściwego do spraw gospodarki wodnej posiada niezbędne zaplecze merytoryczne i techniczne do
realizacji zadań przewidzianych w Programie. Obiekty zbliżone zakresem prac i poziomem
finansowania Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z powodzeniem realizowało już
w ostatnich latach (np. Budowa stopnia wodnego Malczyce, Budowa zbiornika wodnego Świnna
Poręba, zbiornik przeciwpowodziowy Racibórz Dolny).
V.
Plan finansowy Programu
V.1. Nakłady finansowe
Planowane nakłady na finansowanie Programu zostały przedstawione w poniższej tabeli.
Tab. 1. Nakłady w poszczególnych latach na realizację Programu w mln zł
Zadanie
Razem
2023–2026
2023
2024
2025
2026
Wykonanie prac w cofce
stopnia wodnego
Malczyce (cofka Malczyc)
210,0
30,0
60,0
88,0
32,0
V.2. Źródła finansowania i współfinansowania
W latach 2023–2026 na cofkę Malczyc planuje się wydatkować środki programu wieloletniego
w wysokości 210 mln zł. Źródłem pokrycia wydatków będą w całości środki z budżetu państwa
w ramach części 22 – gospodarka wodna.
Wykonanie prac w cofce stopnia wodnego Malczyce (cofka Malczyc)
Na finansowanie budowy stopnia wodnego Malczyce w latach 1996–2021 wydatkowano
1 232 232 887,42 zł.
Od 2022 r. za kwotę 12 075 372,61 zł (5 mln zł planowanych do wydatkowania jeszcze w 2022 r.) ze
środków własnych PGW Wody Polskie będą realizowane roboty budowlane umożliwiające stworzenie
odpowiednich warunków do skutecznego prowadzenia nawodnienia lasów łęgowych na prawym
brzegu poniżej stopnia wodnego.
VI.
Podstawowe założenia systemu realizacji
Realizacja Programu będzie w całości zadaniem inwestora – Państwowego Gospodarstwa Wodnego
Wody Polskie, który do wykonania zadania będzie posługiwał się swoją jednostką organizacyjną, tj.
Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej we Wrocławiu. Nadzór nad inwestorem pełni, stosownie
do art. 356 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne, minister właściwy do spraw gospodarki
wodnej.
VI.1. Ramowe harmonogramy realizacji projektów
Zadanie 1. Wykonanie prac w cofce stopnia wodnego Malczyce (cofka Malczyc)
Harmonogram prac w cofce stopnia wodnego Malczyce został przedstawiony poniżej (tab. 2.). Na
bazie przedstawionego harmonogramu dla prac w cofce stopnia wodnego Malczyce zostanie
przygotowany szczegółowy harmonogram rzeczowo-finansowy wykonania prac i będzie
obowiązkowym, obligatoryjnym załącznikiem do umowy z nowo wybranym wykonawcą. Planowana
jest realizacja zadania w formie zaprojektuj i wybuduj. Kluczowe dla cofki projekty zostały już
wykonane, a inwestor ma pełne rozeznanie potrzeb inwestycyjnych.
Tab.2. Ramowy harmonogram zadania Wykonanie prac w cofce stopnia wodnego Malczyce (cofka
Malczyc)
Lp.
Pozycja harmonogramu ramowego
rok/lata
realizacji
1
dokumentacja projektowa
2023–2025
2
decyzje administracyjne
2023–2025
3
przetarg „Projektuj i buduj”
4
prace budowlano-montażowe
2023–2026
5
oddanie do eksploatacji, w tym dokumentacja
odbiorowa
2023–2026
6
rozliczenia bieżące
2023–2026
7
rozliczenia końcowe
2026
VI.2. Monitorowanie wykonania rzeczowego, finansowego i sprawozdawczość Programu
Nadzór nad realizacją Programu w trakcie jego trwania
Inwestor będzie prowadził bieżący nadzór nad realizacją Programu i będzie przekazywał informacje
o postępach realizacji inwestycji objętych Programem w ramach dotychczasowej kwartalnej
sprawozdawczości do ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej.
Raz do roku, w terminie 3 miesięcy po zakończeniu każdego roku, Państwowe Gospodarstwo Wodne
Wody Polskie będzie przygotowywać informację sprawozdawczą dla ministra właściwego do spraw
gospodarki wodnej. Sprawozdania będą miały stały, ustanowiony w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw gospodarki wodnej format, który obejmie takie zagadnienia jak: stan osiągnięcia
założonych celów badawczych wraz z opisem pojawiających się trudności, techniczny opis wykonania
zadań wraz z merytorycznym opisem uzyskanych efektów oraz informacją na temat wykonania
miernika. Sprawozdanie będzie zawierać dotychczasowe finansowe podsumowanie realizacji
Programu. Wdrażanie Programu będzie analizowane przez ministra właściwego do spraw gospodarki
wodnej, w szczególności w zakresie zgodności wydatkowania środków dotacji, przyznanych na
realizację Programu z budżetu państwa, z harmonogramami rzeczowo-finansowymi.
Po akceptacji Informacji o realizacji Programu w danym roku, minister właściwy do spraw gospodarki
wodnej przekaże ją w celach informacyjnych członkom Rady Ministrów. Informacja o realizacji
Programu będzie przekazywana członkom Rady Ministrów niezwłocznie po jego przygotowaniu, nie
później jednak niż do dnia 31 maja w każdym kolejnym roku sprawozdawczym.
W przypadku wystąpienia konieczności aktualizacji Programu będzie ona dokonywana przez
weryfikację zakresów rzeczowych i wynikających z tego kosztów i terminów, niezwłocznie
po wystąpieniu czynników mających wpływ na zmianę zapisów przyjętych w uchwale Rady Ministrów
ustanawiającej Program.
Informacja końcowa o realizacji Programu
Po zakończeniu Programu inwestor do dnia 31 marca przygotowuje zbiorczą Informację z jego
wykonania, zawierającą w szczególności
opisowe podsumowanie działań podjętych w trakcie trwania Programu i ich efektów,
dokumentację fotograficzną zrealizowanych inwestycji,
analizę osiągnięcia efektów rzeczowych Programu opartą o stopień wykonania mierników
realizacji celu głównego i celu szczegółowego,
analizę wykonania finansowego Programu,
rekomendacje dalszych działań.
Informację końcową o realizacji Programu minister właściwy do spraw gospodarki wodnej przekaże
w celach informacyjnych członkom Rady Ministrów, nie później niż do dnia 31 maja roku
następującego po realizacji prac.