Obwieszczenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 29 listopada 2022 r. w sprawie włączenia kwalifikacji rynkowej "Obsługa i utrzymanie ruchu stanowisk zrobotyzowanych" do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 15 grudnia 2022 r.

Poz. 1225

OBWIESZCZENIE

MINISTRA ROZWOJU I TECHNOLOGII 1)

z dnia 29 listopada 2022 r.

w sprawie włączenia kwalifikacji rynkowej „Obsługa i utrzymanie ruchu stanowisk zrobotyzowanych”

do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji

Na podstawie art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U.

z 2020 r. poz. 226) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia informacje o włączeniu kwalifikacji rynkowej

„Obsługa i utrzymanie ruchu stanowisk zrobotyzowanych” do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji.

Minister Rozwoju i Technologii: W. Buda

1)

Minister Rozwoju i Technologii kieruje działem administracji rządowej – gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia

Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2022 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju i Technologii

(Dz. U. poz. 838).

Załącznik do obwieszczenia Ministra Rozwoju i Technologii

z dnia 29 listopada 2022 r. (M.P. poz. 1225)

INFORMACJE O WŁĄCZENIU KWALIFIKACJI RYNKOWEJ „OBSŁUGA I UTRZYMANIE RUCHU

STANOWISK ZROBOTYZOWANYCH” DO ZINTEGROWANEGO SYSTEMU KWALIFIKACJI

1. Nazwa kwalifikacji rynkowej

Obsługa i utrzymanie ruchu stanowisk zrobotyzowanych

2. Nazwa dokumentu potwierdzającego nadanie kwalifikacji rynkowej

Certyfikat

3. Okres ważności dokumentu potwierdzającego nadanie kwalifikacji rynkowej

Bezterminowo

4. Poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji przypisany do kwalifikacji rynkowej

3 poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji

5. Efekty ucz enia się wymagane dla kwalifikacji rynkowej

Syntetyczna charakterystyka efektów uczenia się

Osoba posiadająca kwalifikację rynkową „Obsługa i utrzymanie ruchu stanowisk zrobotyzowanych” jest gotowa do obsługi i utrzymania w ruchu stanowiska zrobotyzowanego. Rozpoznaje zagrożenia związane z pracą na stanowisku zrobotyzowanym i organizuje własne stanowisko pracy zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz standardami określonymi dla danego stanowiska. Zna budowę robotów przemysłowych, co pozwala na samodzielne sterowanie i korygowanie pracy robota za pomocą kontrolera (ang. teach pendant) zgodnie z dokumentacją i standardami producenta. Posługuje

się w swojej pracy dokumentacją techniczną, serwisową i instrukcjami obsługi. Osoba posiadająca kwalifikację zapewnia

utrzymanie w ruchu i prawidłową pracę stanowiska zrobotyzowanego, a także rozpoznaje i diagnozuje usterki w pracy

robota przemysłowego. Decyduje o sposobie usunięcia usterki zgodnie z zakresem swoich kompetencji oraz kontroluje

efekty swoich działań. Przeprowadza bieżące czynności konserwacyjne w zakresie diagnostyki, wymiany zużytych części

eksploatacyjnych oraz prawidłowej kalibracji pracy stanowiska zrobotyzowanego. Osoba posiadająca kwalifikację rynkową „Obsługa i utrzymanie ruchu stanowisk zrobotyzowanych” może znaleźć zatrudnienie w pracy na stanowiskach

zrobotyzowanych jako operator i pracownik utrzymania ruchu w zautomatyzowanej produkcji przemysłowej.

Zestaw 1

Organizowanie środowiska pracy zgodnie z normami

Poszczególne efekty

uczenia się

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

Omawia zasady

bezpieczeństwa pracy na

stanowisku

zrobotyzowanym

– identyfikuje występujące zagrożenia,

– omawia urządzenia zabezpieczające (np. rygle, kurtyny, maty, skanery),

– omawia sposoby pracy w strefie zagrożenia, w tym charakteryzuje procedury LOTO

(Lockout/Tagout).

Omawia typy robotów

przemysłowych i ich

specyfikę

– charakteryzuje typy robotów przemysłowych (np. robot 6-osiowy, SCARA) i osie ruchu

danego typu robota,

– rozpoznaje poszczególne elementy budowy robota przemysłowego (oprzyrządowanie,

układy zasilające i sterujące),

– omawia parametry robotów przemysłowych (udźwig, zasięg i prędkość),

– posługuje się dokumentacją techniczną (elektryczną, mechaniczną, pneumatyczną i hydrauliczną), serwisową i instrukcjami obsługi.

Zestaw 2

Obsługiwanie stanowiska zrobotyzowanego

Poszczególne efekty

uczenia się

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

Obsługuje kontroler

(ang. teach pendant)

robota przemysłowego

– przełącza tryby pracy robota (automatyczny, półautomatyczny, manualny),

– używa przycisków funkcyjnych,

– steruje osiami (wykonuje ruchy liniowe, wykonuje ruch obrotowy),

– zmienia prędkości ruchu,

– rozumie podstawowe komendy pozwalające na poruszanie robotem w trybie ręcznym.

Przeprogramowuje

pozycje robota

i dostosowuje parametry

narzędzia roboczego

– przeprowadza proste pomiary narzędzia roboczego (np. wyznacza TCP (ang. Tool Center

Point), wyważa narzędzie, mierzy bazę),

– odczytuje podstawowe komendy procesowe zgodnie z instrukcją oraz dokumentacją techniczną producenta robota,

– modyfikuje pozycje robota.

Sprawdza gotowość

stanowiska

zrobotyzowanego do

pracy

– ocenia wizualnie stan techniczny całego stanowiska zrobotyzowanego przed uruchomieniem i w razie potrzeby usuwa przeszkody,

– kontroluje systemy zabezpieczające (np. skanery drzwi, bariery świetlne, sygnalizację

świetlno-dźwiękową),

– zamyka klatkę bezpieczeństwa stanowiska zrobotyzowanego i uzbraja system bezpieczeństwa,

– stosuje środki ochrony indywidualnej oraz stosuje osłony, w które stanowisko zrobotyzowane jest wyposażone,

– potwierdza gotowość stanowiska zrobotyzowanego do pracy.

Bezpiecznie uruchamia

robota przemysłowego

– uruchamia robota w bezpiecznej prędkości pracy pozwalającej na sprawdzenie poprawności jego działania w całym procesie pracy,

– uruchamia robota w docelowej prędkości pracy.

Zestaw 3

Przegląd techniczny i usuwanie usterek eksploatacyjnych

Poszczególne efekty

uczenia się

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

Wykonuje bieżące

przeglądy techniczne

robota i jego

oprzyrządowania

– posługuje się dokumentacją techniczną w celu zaplanowania terminu i zakresu przeglądu

technicznego robota lub jego oprzyrządowania,

– charakteryzuje elementy eksploatacyjne oprzyrządowania (ulegające zużyciu),

– dobiera narzędzia diagnostyczne do wykonania przeglądu technicznego robota lub jego

oprzyrządowania,

– realizuje założenia przeglądu technicznego robota lub jego oprzyrządowania.

Dokonuje wymiany

części eksploatacyjnych

stanowiska

zrobotyzowanego

zgodnie z zaleceniami

producenta

– demontuje element narzędzia roboczego wymagający wymiany (np. zużyta przyssawka

na chwytaku, zużyta dysza spawalnicza),

– demontuje inną część eksploatacyjną stanowiska zrobotyzowanego (np. porwany pokrowiec ochronny, uszkodzony pakiet kablowy),

– montuje nowy element narzędzia roboczego lub inną część eksploatacyjną w miejsce zużytej części,

– sprawdza punkt TCP (ang. Tool Center Point) wymienionego narzędzia i w razie potrzeby

wyznacza go na nowo.

Diagnozuje i usuwa

usterki

– bezpiecznie zatrzymuje pracę stanowiska zrobotyzowanego,

– lokalizuje usterkę stanowiska zrobotyzowanego: robota lub jego oprzyrządowania lub obszaru, w którym robot pracuje,

– definiuje rodzaj usterki stanowiska zrobotyzowanego: robota lub jego oprzyrządowania

lub obszaru, w którym robot pracuje,

– decyduje o sposobie usunięcia usterki stanowiska zrobotyzowanego: robota lub jego

oprzyrządowania lub obszaru, w którym robot pracuje, na podstawie stwierdzonych nieprawidłowości oraz zgodnie z zakresem swoich kompetencji,

– usuwa usterkę stanowiska zrobotyzowanego: robota lub jego oprzyrządowania lub obszaru,

w którym robot pracuje, samodzielnie lub przekazuje informację o usterce osobom decyzyjnym.

Przywraca pracę

stanowiska

zrobotyzowanego

po przeglądzie lub

usterce

– sprawdza gotowość stanowiska zrobotyzowanego do pracy,

– bezpiecznie uruchamia i rozpoczyna pracę stanowiska zrobotyzowanego.

6. Wymagania dotyczące walidacji i podmiotów przeprowadzających walidację

1. Metody walidacji

Weryfikacja efektów uczenia się wymaganych dla kwalifikacji rynkowej „Obsługa i utrzymanie ruchu stanowisk zrobotyzowanych” składa się z dwóch części: teoretycznej i praktycznej.

W części teoretycznej stosuje się metody testu teoretycznego (dowolnego typu) lub wywiadu ustrukturyzowanego (kryteria weryfikacji o charakterze teoretycznym, określone we wszystkich zestawach efektów uczenia się, muszą zostać

sprawdzone tymi metodami). W części praktycznej walidacji stosuje się metody obserwacji w warunkach symulowanych

lub obserwacji w warunkach rzeczywistych, uzupełnione wywiadem swobodnym (rozmową z komisją). Powyższe metody mogą być uzupełnione innymi metodami walidacji.

2. Zasoby kadrowe

Weryfikację efektów uczenia się przeprowadza komisja walidacyjna.

Komisja walidacyjna składa się z trzech członków. Każdy z członków komisji musi spełniać przynajmniej jedno z poniższych kryteriów. Łącznie członkowie komisji muszą spełniać wszystkie poniższe kryteria

– przedstawiciel przemysłu, który posiada minimum 2 lata doświadczenia w zakresie konstruowania lub obsługi stanowisk zrobotyzowanych zdobytego w ciągu ostatnich 5 lat oraz minimum tytuł zawodowy inżyniera,

– przedstawiciel przemysłu, który posiada minimum 2 lata doświadczenia w zakresie pracy na stanowisku technika

utrzymania ruchu (lub wyższym) zdobytego w ciągu ostatnich 5 lat,

– egzaminator posiadający uprawnienia nadane przez Centralną Komisję Egzaminacyjną do prowadzenia egzaminów

zawodowych w branży elektroniczno-mechatronicznej, w obszarze robotyki lub pokrewnym.

W przypadku wykorzystywania w walidacji metody obserwacji w warunkach rzeczywistych dopuszcza się, aby jednym

z członków komisji był przedstawiciel przedsiębiorstwa, w którym będzie odbywać się walidacja.

Komisja walidacyjna zobowiązana jest stosować kryteria weryfikacji przypisane do efektów uczenia się dla kwalifikacji

rynkowej „Obsługa i utrzymanie ruchu stanowisk zrobotyzowanych” oraz stosować zasady i metody prowadzenia weryfikacji, zgodnie z celami walidacji i zasadami Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji.

3. Sposób organizacji walidacji oraz warunki organizacyjne i materialne

Instytucja certyfikująca, o której mowa w art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U. z 2020 r. poz. 226), zwana dalej „instytucją certyfikującą”, musi posiadać warunki organizacyjne i materialne niezbędne do prawidłowego przeprowadzenia walidacji w obu częściach: teoretycznej i praktycznej. Instytucja

certyfikująca zapewnia

– stanowiskowe szkolenie bezpieczeństwa i higieny pracy osobie przystępującej do walidacji,

– minimum jeden robot przemysłowy co najmniej 5-osiowy,

– dostępność dwóch narzędzi technologicznych instalowanych wymiennie na robocie (np. przyssawka i chwytak),

– klatkę bezpieczeństwa z trzema rodzajami zabezpieczeń,

– dwa stoły o dwóch różnych wysokościach (w tym jeden z regulacją kąta pochyłu),

– materiały eksploatacyjne i detale do ćwiczeń praktycznych,

– dokumentację stanowiska.

Instytucja certyfikująca ma obowiązek udostępnić na swojej stronie internetowej informacje o sprzęcie wykorzystywanym na etapie weryfikacji efektów uczenia się wymaganych dla kwalifikacji rynkowej „Obsługa i utrzymanie ruchu stanowisk zrobotyzowanych”, w szczególności o modelu robota przemysłowego, rodzaju aplikacji robotycznej i rodzaju

zainstalowanych systemów bezpieczeństwa na stanowisku. Dopuszcza się przeprowadzenie walidacji w warunkach rzeczywistych z wykorzystaniem maszyn dostępnych w przedsiębiorstwie.

4. Etapy identyfikowania i dokumentowania

Nie określa się.

7. Warunki, jakie musi spełniać osoba przystępująca do walidacji

Dokument potwierdzający udział w stanowiskowym szkoleniu bezpieczeństwa i higieny pracy zapewnionym przez organizatora walidacji

8. Termin dokonywania przeglądu kwalifikacji rynkowej

Nie rzadziej niż raz na 10 lat