Obwieszczenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 10 października 2022 r. w sprawie ogłoszenia sprawozdania z realizacji Programu polskiej energetyki jądrowej za lata 2020-2021
Statutory Text (1 Articles)
DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 10 listopada 2022 r.
Poz. 1082
OBWIESZCZENIE
MINISTRA KLIMATU I ŚRODOWISKA 1)
z dnia 10 października 2022 r.
w sprawie ogłoszenia sprawozdania z realizacji Programu polskiej energetyki jądrowej za lata 2020–2021
Na podstawie art. 108e ust. 2 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. – Prawo atomowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1941 oraz
z 2022 r. poz. 974) ogłasza się sprawozdanie z realizacji Programu polskiej energetyki jądrowej za lata 2020–2021, stanowiące załącznik do obwieszczenia.
Minister Klimatu i Środowiska: A. Moskwa
1)
Minister Klimatu i Środowiska kieruje działem administracji rządowej – energia, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa
Rady Ministrów z dnia 27 października 2021 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu i Środowiska (Dz. U.
poz. 1949).
Załącznik do obwieszczenia
Załącznik do obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska
października
2022 r. (M.P.
Ministra Klimatu i Środowiska zz dnia
dnia1010
października
2022poz.
r. 1082)
(M.P. …)
Sprawozdanie z realizacji
Programu polskiej energetyki jądrowej
za lata 2020 –2021
1|Strona
Spis treści
Wykaz skrótów ........................................................................................................................... 3
I.
Wprowadzenie ................................................................................................................... 4
II.
Wykonanie.......................................................................................................................... 4
2.1.
Administracja ............................................................................................................... 4
2.1.1.
Zadanie 1 – Rozwój zasobów ludzkich na potrzeby energetyki jądrowej ............ 4
2.1.2.
Zadanie 2 – Rozwój infrastruktury ....................................................................... 7
2.1.3. Zadanie 3 – Wsparcie krajowego przemysłu w przygotowaniach do udziału
w budowie i eksploatacji elektrowni jądrowych ................................................................ 9
2.1.4.
Zadanie 4 – Wzmocnienie dozoru jądrowego .................................................... 10
2.1.5.
Zadanie 5 – Komunikacja i informacja społeczna .............................................. 13
2.2.
Działania Inwestora ................................................................................................... 15
2.2.1. Działania związane z oceną oddziaływania na środowisko i wyborem
lokalizacji EJ ..................................................................................................................... 16
2.2.2.
Działania związane z opracowaniem modelu biznesowego .............................. 17
2.2.3.
Działania związane z wyborem technologii........................................................ 17
2.2.4. Działania związane z pozyskaniem i rozwojem zasobów ludzkich na potrzeby
realizacji zadań PEJ sp. z o.o. ............................................................................................ 17
2.2.5.
Działania związane z realizacją infrastruktury towarzyszącej ............................ 18
2.2.6.
Działania związane z komunikacją i akceptacją społeczną ................................ 20
III. Mierniki realizacji Programu PEJ ...................................................................................... 21
IV. Podsumowanie ................................................................................................................. 22
Załącznik – Rozliczenie wydatków na Program PEJ za lata 2020–2021 ................................... 24
2|Strona
Wykaz skrótów
CAPI
Badania ankietowe wspomagane komputerowo
(ang. Computer-assisted personal interviewing)
CSR
Społeczna odpowiedzialność biznesu
(ang. Corporate Social Responsibility)
EJ
Elektrownia jądrowa
GWe
Gigawat
IFNEC
Międzynarodowe Ramy Współpracy w zakresie Energii Jądrowej
(ang. International Framework for Nuclear Energy Cooperation)
JICC
Centrum Współpracy Międzynarodowej Japońskiego Forum
Przemysłu Jądrowego – JICC (ang. Japan Atomic Industrial Forum –
International Cooperation Center)
kV
Kilowolt
KSE
Krajowy System Elektroenergetyczny
MAEA
Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (ang. IAEA – International
Atomic Energy Agency)
MKiŚ
Minister Klimatu i Środowiska
MWe
Megawat elektryczny
NEA
Agencja Energii Jądrowej (ang. Nuclear Energy Agency)
OECD
Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju
Raport OOŚ
Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko
PAA
Państwowa Agencja Atomistyki
PEJ sp. z o.o.
Polskie Elektrownie Jądrowe spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
PEP2040
Polityka energetyczna Polski do 2040 r.
PMS
Stacje wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych
(ang. permanent monitoring station)
Program PEJ
Program polskiej energetyki jądrowej
PSE S.A.
Polskie Sieci Elektroenergetyczne Spółka Akcyjna
US NRC
Komisja Dozoru Jądrowego Stanów Zjednoczonych Ameryki
(ang. Nuclear Regulatory Commission)
3|Strona
I.
Poz. 1082
Wprowadzenie
Program PEJ to strategiczny dokument rządowy stanowiący mapę drogową dla wdrożenia
energetyki jądrowej w Polsce. Dokument ten określa podstawowe zadania administracji
państwowej i inwestora. Dokument został przyjęty przez Radę Ministrów 28 stycznia 2014 r.
(M.P. poz. 502), a jego zaktualizowana wersja – 2 października 2020 r. (M.P. poz. 946).
Obwieszczenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 19 listopada 2020 r. w sprawie
ogłoszenia sprawozdania z realizacji Programu polskiej energetyki jądrowej za lata 2016–2019
zostało opublikowane 7 stycznia 2021 r. (M.P. poz. 4).
Uchwałą nr 22/2021 z dnia 2 lutego 2021 r. Rada Ministrów przyjęła Politykę energetyczną
Polski do 2040 r. (PEP2040), która potwierdza założenia Programu PEJ. Dnia 29 marca 2022 r.
Rada Ministrów przyjęła także założenia do aktualizacji PEP2040, które przewidują
wzmocnienie bezpieczeństwa i niezależności energetycznej, w tym poprzez konsekwentne
wdrażanie energetyki jądrowej.
Program PEJ jest projektem strategicznym Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju
do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.), przyjętej uchwałą nr 8 Rady Ministrów z dnia
14 lutego 2017 r. (M.P. poz. 260).
II.
Wykonanie
2.1.
Administracja
2.1.1. Zadanie 1 – Rozwój zasobów ludzkich na potrzeby energetyki
jądrowej
Głównym zadaniem w obszarze zasobów ludzkich jest rozwój kadry gwarantującej efektywną
i bezpieczną budowę i eksploatację EJ. Zgodnie z art. 108a pkt 4 lit. a ustawy z dnia
29 listopada 2000 r. – Prawo atomowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1941, z późn. zm.), zwanej dalej
„ustawą – Prawo atomowe”, minister właściwy do spraw energii podejmuje działania mające
na celu rozwój energetyki jądrowej, w szczególności podejmuje działania na rzecz zapewnienia
kompetentnych kadr dla energetyki jądrowej. Wszystkie instytucje bezpośrednio zaangażowane
w proces przygotowania i realizacji Programu PEJ są zobowiązane do rozwoju kadr dla
energetyki jądrowej.
Do głównych działań podejmowanych przez Ministra Klimatu, a od 7 października 2020 r.
przez Ministra Klimatu i Środowiska w zakresie rozwoju zasobów ludzkich na potrzeby
energetyki jądrowej w latach 2020–2021 należało
zgłoszenie do Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej trzech nowych zawodów
jądrowych do klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy;
4|Strona
dokonanie przeglądu ofert kształcenia uczelni publicznych na kierunkach związanych
z energią i energetyką jądrową oraz medycyną nuklearną w roku akademickim
2019/2020 oraz ofert kształcenia planowanych przez uczelnie w tym zakresie na lata
2020/2021 i 2021/2022;
zorganizowanie 6 ogólnopolskich szkoleń on-line poświęconych nauczaniu o energii
i energetyce jądrowej dla 340 nauczycieli, m.in. fizyki, chemii, biologii, geografii
i edukacji dla bezpieczeństwa, oraz doradców metodycznych w szkołach
podstawowych i ponadpodstawowych pt. Jak uczyć o energii jądrowej?;
zorganizowanie ogólnopolskiego webinaru dla 40 nauczycieli szkół podstawowych
i ponadpodstawowych na temat energii i energetyki jądrowej w nauczaniu zdalnym;
zorganizowanie i przeprowadzenie 353 lekcji pokazowych o energii i energetyce
jądrowej w 66 szkołach podstawowych i ponadpodstawowych na terenie 9 województw;
aktualizacja podręcznika dla nauczycieli pt. Wiem, jak uczyć o energii jądrowej.
Poradnik-przewodnik dla nauczycieli ze scenariuszami zajęć do przeprowadzenia
w szkole;
współpraca z krajowymi uniwersytetami i uczelniami technicznymi w zakresie
kształcenia na kierunkach związanych z energetyką jądrową;
pogłębianie współpracy międzynarodowej z instytucjami, przedsiębiorstwami,
uczelniami wyższymi i ekspertami z zagranicy w zakresie wymiany dobrych praktyk
z obszaru rozwoju zasobów ludzkich na potrzeby polskiej energetyki jądrowej
(ze względu na pandemię COVID-19 głównie w formie on-line);
koordynacja realizacji programu współpracy technicznej we współpracy z MAEA,
mającego na celu rozwój kompetencji instytucji zaangażowanych w realizację
Programu PEJ;
monitorowanie realizacji Ramowego planu rozwoju zasobów ludzkich na potrzeby
energetyki jądrowej przez instytucje zaangażowane w realizację Programu PEJ
i opracowywanie corocznych raportów z wykonania tego planu;
prace nad przygotowaniem Planu rozwoju zasobów ludzkich na potrzeby energetyki
jądrowej, który będzie przyjęty w 2023 r.
Ramowy plan rozwoju zasobów ludzkich na potrzeby energetyki jądrowej w Polsce został
przyjęty przez kierownictwo Ministerstwa Energii w dniu 26 czerwca 2016 r. Opierał się
na zaleceniach MAEA i wyznaczał kierunki działań wszystkich zaangażowanych podmiotów,
które należy podjąć, budując kompetentne i dopasowane do potrzeb kadry dla energetyki
jądrowej. Podjęte przez interesariuszy działania pozwolą na wypracowanie efektywnego
modelu współpracy w celu wykorzystania synergii wzajemnych działań do przygotowania
niezbędnych zasobów ludzkich w oparciu o potencjał krajowy. Sprawozdanie z realizacji
działań Ramowego planu za 2020 r. zostało przyjęte przez MKiŚ w dniu 11 maja 2021 r.
5|Strona
Ramowy plan stanowi podstawę do przygotowania Planu rozwoju zasobów ludzkich
dla energetyki jądrowej, którego przyjęcie planowane jest na 2023 r.
Wraz z podjęciem decyzji o włączeniu energetyki jądrowej do krajowego miksu
energetycznego Polska musi z wyprzedzeniem zaplanować ilość i strukturę kadr, które będą
potrzebne na każdym etapie budowy i funkcjonowania EJ. Jest to konieczne, aby
wystarczająco wcześnie wdrożyć do krajowego systemu oświaty programy edukacyjne
i szkoleniowe oraz zapewnić na czas odpowiednich pracowników przyszłej EJ oraz regulatora.
Niedawne doświadczenia z wdrażania energetyki jądrowej w Zjednoczonych Emiratach
Arabskich (ZEA) wskazują, że niedostateczne przygotowanie zasobów kadrowych może
doprowadzić do opóźnienia uruchomienia EJ. Należy przy tym zaznaczyć, że odpowiedzialność
za nieterminowe przygotowanie kadr dla EJ w ZEA ponosi rząd oraz operator/inwestor EJ,
a nie dostawca technologii.
Polska uczestniczy w programach modelowania rozwoju kadr dla energetyki jądrowej
w ramach współpracy z MAEA. Używane narzędzia pozwalają na stworzenie modelu rozwoju
kadr dostosowanego do polskich wymagań i konkretnej wybranej technologii. Należy
podkreślić, że budowa elektrowni jądrowych i towarzyszących im obiektów wiąże się
z utworzeniem na budowie i w jej otoczeniu tysięcy dobrze płatnych miejsc pracy. Budowa
jednego bloku wymaga zatrudnienia łącznie 3–4 tys. pracowników do prac budowlanych
i montażowych o szerokim spektrum zawodów i poziomie wykształcenia – od robotników
po odpowiednim przeszkoleniu do pracy na budowie obiektu jądrowego, przez spawaczy
ślusarzy, mechaników, operatorów dźwigów, kierowców pojazdów budowlanych,
elektryków, automatyków, geodetów, elektromonterów, monterów rurociągów, zbrojarzy,
betoniarzy, aż po inżynierów, architektów i przedstawicieli wielu innych zawodów. 80–90%
pracowników to osoby o wykształceniu technicznym, zawodowym i przyuczone do
wykonywania ww. prac.
Plan rozwoju zasobów ludzkich na potrzeby energetyki jądrowej będzie uwzględniał potrzeby
kadrowe podmiotów zaangażowanych w realizację projektów i eksploatację EJ
oraz możliwości ich zaspokojenia w kraju i za granicą, system rekrutacji i ścieżki kariery.
Docelowy Plan zostanie oparty na precyzyjnej wiedzy dotyczącej rozmiaru i dynamiki
realizacji projektu jądrowego w Polsce, wybranej technologii, a także poziomie i rodzaju
zasobów ludzkich oraz możliwościach edukacyjno-szkoleniowych. Każdy podmiot publiczny
realizujący program jądrowy przygotuje własny plan rozwoju zasobów ludzkich.
W Polsce istnieje infrastruktura edukacyjna i naukowa, która jest wykorzystywana
do rozwoju edukacji i szkoleń na potrzeby energetyki jądrowej. Większość specjalistów nauk
jądrowych jest zgrupowana w dwóch dużych ośrodkach
Warszawa (Politechnika Warszawska, Uniwersytet Warszawski, Narodowe Centrum
Badań Jądrowych, Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Instytut Fizyki Plazmy
i Laserowej Mikrosyntezy, Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej);
6|Strona
Poz. 1082
Kraków (Uniwersytet Jagielloński, Akademia Górniczo-Hutnicza, Politechnika
Krakowska, Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej
Akademii Nauk).
Istnieje także potrzeba rozwoju edukacji na potrzeby energetyki jądrowej w ośrodkach
naukowych położonych w pobliżu planowanej lokalizacji EJ, tj. na Politechnice Koszalińskiej
i Akademii Pomorskiej w Słupsku.
Należy również podkreślić, że kilka polskich szkół i uczelni technicznych otworzyło i prowadzi
różne kierunki (studia licencjackie, magisterskie i doktoranckie) bezpośrednio związane
z energetyką jądrową. Istnieje ponadto dobrze rozwinięta baza naukowo-badawcza
w dziedzinie energetyki jądrowej. Wiele polskich instytutów prowadzi prace naukowe
z zakresu chemii i fizyki jądrowej. Dodatkowo ważną rolę w kształceniu polskiego środowiska
naukowego odgrywa badawczy reaktor jądrowy Maria eksploatowany w Narodowym
Centrum Badań Jądrowych w Świerku.
2.1.2. Zadanie 2 – Rozwój infrastruktury
Prace legislacyjne nad projektem ustawy o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie
obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących oraz niektórych innych
ustaw
MKiŚ w 2020 r. zainicjował prace legislacyjne nad projektem ustawy o zmianie ustawy
o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz
inwestycji towarzyszących oraz niektórych innych ustaw1. Projekt ustawy przewiduje
nowelizację kluczowych ustaw tworzących prawne ramy rozwoju energetyki jądrowej
w Polsce. Celem projektu jest usprawnienie wszystkich etapów procesu inwestycyjnego
związanego z budową elektrowni jądrowych (ustalenie lokalizacji, prace przygotowawcze,
budowa, rozruch etc.). Szacuje się, że dzięki proponowanym rozwiązaniom proces
licencjonowania pierwszej polskiej EJ ulegnie skróceniu o ok. 12–18 miesięcy.
Proces uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych projektu ustawy został
zakończony w grudniu 2021 r., a w styczniu 2022 r. projekt został skierowany do rozpatrzenia
przez Stały Komitet Rady Ministrów. W dniu 30 czerwca 2022 r. projekt został przyjęty przez
SKRM, a w dniu 8 lipca 2022 r. przez komisję prawniczą, po czym został przekazany
do potwierdzenia przez SKRM. Przewiduje się, że przedmiotowy projekt zostanie skierowany
do Sejmu w III kwartale 2022 r.
1
Numer w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów – UD200, https://legislacja.rcl.gov.pl/
projekt/12349200.
7|Strona
Zmiany w krajowym systemie elektroenergetycznym
Do głównych działań podejmowanych przez PSE S.A. w latach 2020–2021, w zakresie
rozbudowy krajowej sieci przesyłowej związanej z przyłączeniem i wyprowadzeniem mocy
z elektrowni jądrowej, należą
opracowanie w 2020 r. projektu Planu rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego
i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na lata 2021–2030, który dnia
28 maja 2020 r. został uzgodniony z Prezesem Urzędu Regulacji Energetyki.
Dokument ten nakreśla m.in. kierunki rozwoju KSP do 2040 r., w których
przewidziano inwestycje wymagane do przyłączenia EJ zlokalizowanej na północy
kraju i przesyłania z niej energii w głąb krajowego systemu elektroenergetycznego;
opracowanie w 2021 r. projektu Planu rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego
i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na lata 2023–2032. Zakończył
się proces konsultacji tego dokumentu z zainteresowanymi stronami. Ujęto w nim
szereg inwestycji sieciowych dedykowanych przyłączeniu i wyprowadzeniu mocy z EJ
zlokalizowanej na obszarze Pomorza Gdańskiego.
Zadanie inwestycyjne
Rok
rozpoczęcia
Rok
uruchomienia
Rok
zakończenia
2023
2026
2027
1) Budowa nowej stacji 400/110 kV na obszarze Pomorza
Gdańskiego (Elektrownia Jądrowa) – etap II (rozdzielnia
400 kV)
2027
2032
2033
2) Budowa nowej stacji 400/110 kV w rejonie Trójmiasta
wraz z wprowadzeniem linii 400 kV Żydowo Kierzkowo –
Gdańsk Przyjaźń
2027
2032
2033
3) Budowa dwóch linii 400 kV od nowej stacji na obszarze
Pomorza Gdańskiego (Elektrownia Jądrowa) do nowej
stacji w rejonie Trójmiasta
2026
2032
2033
4) Budowa linii 400 kV od nowej stacja w rejonie Trójmiasta
do nacięcia linii Grudziądz Węgrowo – Jasiniec
2026
2032
2033
5) Budowa nowej stacji 400 kV w rejonie Konina wraz
z wprowadzeniem linii 400 kV Kromolice – Pątnów
2028
2033
2034
6) Budowa linii 400 kV od nowej stacji w rejonie Trójmiasta
do nowej stacji w rejonie Konina
2028
2035
2036
Faza 1 – zasilanie placu budowy
Budowa nowej stacji 400/110 kV na obszarze Pomorza
Gdańskiego (Elektrownia Jądrowa) – etap I (rozdzielnia
110 kV) oraz linii zasilającej z SE Żarnowiec
Faza 2 – przyłączenie jednego lub dwóch bloków
Faza 3 – układ docelowy
8|Strona
PSE S.A. prowadzą działania przygotowawcze zmierzające do formalnego rozpoczęcia
wszystkich zadań z fazy 1 i 2, co ma nastąpić w ciągu 2022 r. Pozwoli to na uruchomienie
wstępnych prac koncepcyjno-studialnych dotyczących m.in. uwarunkowań lokalizacyjnych
planowanej infrastruktury przesyłowej.
2.1.3. Zadanie 3 – Wsparcie krajowego przemysłu w przygotowaniach
do udziału w budowie i eksploatacji elektrowni jądrowych
Celem tego działania jest zapewnienie jak największego udziału polskiego przemysłu
w dostawach urządzeń i realizacji usług dla energetyki jądrowej. Zgodnie z art. 108a pkt 4
lit. c ustawy – Prawo atomowe minister właściwy do spraw energii podejmuje działania
mające na celu rozwój energetyki jądrowej, w szczególności podejmuje działania na rzecz
udziału polskiego przemysłu w realizacji zadań w zakresie energetyki jądrowej.
W danym okresie sprawozdawczym minister właściwy do spraw energii kontynuował
działania o charakterze informacyjno-szkoleniowym oraz w zakresie promocji krajowych
przedsiębiorstw na arenie międzynarodowej.
Zrealizowano następujące działania
informacyjno-szkoleniowe: w 2020 r. zlecono opracowanie, kolejnego z serii, materiału
dydaktycznego dla polskich przedsiębiorstw pt. Wytyczne w zakresie projektowania
i produkcji konstrukcji żelbetowych w elektrowniach jądrowych. Materiał ten, razem
z innymi wcześniej opracowanymi tego typu, został udostępniony do darmowego
pobrania zainteresowanym polskim przedsiębiorstwom. Ponadto dwukrotnie (w 2020 r.
oraz 2021 r.) zorganizowano dla polskich przedsiębiorstw darmowe webinarium
szkoleniowe prezentujące wybrane aspekty techniczne oraz biznesowe inwestycji
jądrowych;
promujące polskie przedsiębiorstwa na arenie międzynarodowej: w 2021 r.
zaktualizowano katalog promocyjny Polish Industry for Nuclear Energy, który jest
udostępniany na międzynarodowych forach i targach branżowych. Dokument ten został
również przekazany do najważniejszych na świecie firm sektora jądrowego, izb
gospodarczych i przemysłowych oraz polskich placówek dyplomatycznych celem
wypromowania polskich firm. Ponadto w 2021 r. MKiŚ zorganizował polskie stoisko
wystawowe na największych targach branżowych sektora jądrowego na świecie (World
Nuclear Exhibition w Paryżu), gdzie swoją ofertę prezentowało blisko 30 polskich
wystawców.
Zgodnie z postanowieniami Programu PEJ MKiŚ opracował i zatwierdził w dniu 23 grudnia
2021 r. Program wsparcia krajowego przemysłu do współpracy z energetyką jądrową jako
dokument wykonawczy do Programu polskiej energetyki jądrowej. Dokument wskazał
5 kluczowych kierunków działań w zakresie przygotowania krajowego przemysłu, które będą
9|Strona
realizowane przez ministra właściwego do spraw energii w latach 2022–2032, tj. wsparcie
w zakresie certyfikacji jądrowej, działania informacyjne i szkoleniowe, promocja
międzynarodowa, wsparcie w zakresie transferu technologii jądrowych oraz zrzeszania się
przedsiębiorstw w organizacje branżowe.
2.1.4. Zadanie 4 – Wzmocnienie dozoru jądrowego
Wzmocnienie kadrowe i budowa kompetencji PAA
Na dzień 31 grudnia 2021 r. PAA zrealizowała miernik pn. Zatrudnienie specjalistów dozoru
jądrowego na poziomie przewidzianym w Programie PEJ, tj. 25% (27 etatów). Środki
finansowe na zatrudnienie nowych specjalistów PAA zostały przewidziane w Programie PEJ
od 2022 r., w związku z czym w latach 2020–2021 opracowano w PAA listę niezbędnych
stanowisk specjalistycznych i eksperckich do obsadzenia na potrzeby Programu PEJ.
W latach 2020–2021 PAA kontynuowała rozwój kompetencyjny kadr dozoru jądrowego
do realizacji zadań wynikających z Programu PEJ, tj. przede wszystkim sprawdzenia
i potwierdzenia wypełnienia przez inwestora wymagań bezpieczeństwa jądrowego i ochrony
radiologicznej na wszystkich etapach cyklu życia EJ, począwszy od etapu oceny
środowiskowej i lokalizacji, przez projektowanie, budowę, rozruch, eksploatację,
aż do likwidacji.
PAA kontynuowała szkolenia zagraniczne, które stanowią istotną część programu rozwoju
kadr. Pracownicy PAA regularnie uczestniczą w szkoleniach i warsztatach organizowanych
przede wszystkim przez MAEA i NEA. Ponadto PAA realizuje projekty współpracy
dwustronnej umożliwiające wymianę doświadczeń i organizację zagranicznych staży
pracowniczych.
Liczba szkoleń oraz innych form podnoszenia kompetencji z zakresu bezpieczeństwa
jądrowego i ochrony radiologicznej zrealizowanych dla pracowników PAA (w osobodniach) –
miernik pn. Szkolenia przeznaczone na wdrożenie zatrudnionych specjalistów – wyniosła
odpowiednio 318 w 2020 r. i 553 w 2021 r. Składają się na to
1) szkolenia i warsztaty międzynarodowe – organizowane głównie przez MAEA –
pracownicy PAA byli uczestnikami kilkudziesięciu szkoleń w 2020 r. i 2021 r.;
2) warsztaty dedykowane dla pracowników PAA z udziałem ekspertów zagranicznych,
w tym
a) zorganizowane przez PAA we współpracy z US NRC
w 2020 r. cztery warsztaty z udziałem amerykańskich ekspertów (9 lipca,
2–3 września, 7–8 października i 16–17 grudnia). Warsztaty dotyczyły doświadczeń
z licencjonowania i nadzoru nowych elektrowni jądrowych, planów PAA
dotyczących wzmocnienia kadrowego oraz analiz bezpieczeństwa wykonywanych
przez PAA i zlecanych na zewnątrz w okresie 2022–2033,
10 | S t r o n a
w 2021 r. dwa warsztaty (20–22 kwietnia i 24–26 sierpnia) z udziałem
amerykańskich ekspertów. Warsztaty dotyczyły efektywnego zarządzania oceną
dokumentacji technicznej dołączonej do wniosku o zezwolenie na budowę
obiektu jądrowego oraz wymiany doświadczeń i dobrych praktyk w zakresie
nadzoru i kontroli nad bezpieczeństwem jądrowym,
b) na temat roli regulatora przy licencjonowaniu budowy EJ;
3) staże szkoleniowe – w 2021 r. PAA wynegocjowała trzymiesięczne staże
stanowiskowe OJT (ang. On-the-Job-Training) dla ekspertów PAA oraz przedstawicieli
Urzędu Dozoru Technicznego w 2022 r. Staże będą realizowane w US NRC, w tym na
terenie budowy EJ Vogtle 3 i 4. Zakłada się udział 12 ekspertów z Polski;
4) doktoraty wdrożeniowe – studia doktoranckie w zakresie bezpieczeństwa jądrowego
i ochrony radiologicznej w ramach Programu Doktoraty Wdrożeniowe realizowało
4 pracowników.
Dostosowanie zaplecza sprzętowego i infrastrukturalnego PAA
Od 2015 r. sukcesywnie rozbudowywany jest krajowy monitoring sytuacji radiacyjnej.
W ciągu sześciu ostatnich lat PAA, która zarządza tym monitoringiem, zakupiła w sumie 33 PMS.
7 zastąpiło wysłużone już urządzenia, a 26 posadowiono w nowych lokalizacjach, w tym
wzdłuż wschodniej granicy kraju.
W 2020 r. PAA do monitorowania realizowanych zadań wynikających dla niej z Programu PEJ
stosowała własny miernik: Sprawność działania systemu stacji wczesnego wykrywania
skażeń promieniotwórczych PAA na potrzeby Programu PEJ, w procentach. Planowana
na 2020 r. wartość miernika wynosiła ≥ 90%, natomiast wykonana wartość miernika wyniosła
97%. PAA dostosowała teren pod instalację PMS w 14 lokalizacjach (Bartniki, Babiki,
Siemianówka, Białystok, Siemiatycze, Włodawa, Chełm, Czerniczyn, Machnów Nowy, Wólka
Dobryńska, Stare Sioło, Krasiczyn, Sanok, Krzywe), w tym zainstalowała i uruchomiła 13 PMS
(Bartniki, Babiki, Siemianówka, Białystok, Siemiatycze, Włodawa, Chełm, Czerniczyn,
Machnów Nowy, Wólka Dobryńska, Stare Sioło, Krasiczyn, Sanok), oraz zakupiła 6 nowych PMS.
W 2021 r. PAA do monitorowania realizowanych zadań wynikających z Programu PEJ
stosowała miernik: Rozbudowa sieci stacji wczesnego wykrywania skażeń
promieniotwórczych. W 2021 r. dostosowano teren i zainstalowano 8 PMS (w tym 2 stacje
uproszczone), z czego 4 PMS zastąpiły wysłużone (po resursie) stacje starego typu w Toruniu,
Koszalinie, Szczecinie i Wrocławiu, a 4 nowe PMS zostały zainstalowane w Kaliszu, Krzywym
oraz w Świerku (2 stacje uproszczone). Według stanu na 31 grudnia 2021 r. liczba PMS
wyniosła łącznie 39, co stanowi 27% docelowej liczby PMS.
11 | S t r o n a
W okresie sprawozdawczym PAA realizowała również projekt zintegrowanego systemu
informatycznego na potrzeby Komputerowego Centrum Analizy Danych, który wzmocni
zdolności PAA w obszarze monitorowania radiacyjnego oraz przygotowania i reagowania
na zdarzenia radiacyjne. Odbiór projektu jest planowany na 2022 r.
System wsparcia techniczno-eksperckiego dla PAA
Prezes PAA w zakresie czynności związanych z nadzorem nad elektrowniami jądrowymi i ich
kontrolą będzie korzystał wyłącznie z pomocy autoryzowanych laboratoriów i organizacji
eksperckich. W 2021 r. opracowano w PAA i opublikowano wzór wniosku dla organizacji
ubiegających się o autoryzację Prezesa PAA jako laboratoria i organizacje eksperckie. Oprócz
wzoru wniosku PAA udostępniła również materiały pomocnicze dla potencjalnych
wnioskodawców, w tym wykaz kompetencji wnioskodawcy, listę zakresów autoryzacji
preferowanych przez PAA oraz informacje na temat zapewnienia bezstronności
podejmowanych czynności przez autoryzowane jednostki. Informacje te dostępne są
na stronie internetowej PAA. Do tej pory do PAA spłynęło w sumie 7 wniosków o uzyskanie
autoryzacji Prezesa PAA.
Licencjonowanie i nadzór Prezesa PAA
Na potrzeby licencjonowania nowych elektrowni jądrowych w latach 2020–2021 zostały
wydane następujące akty wykonawcze do ustawy – Prawo atomowe
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2020 r. w sprawie rodzajów
działań interwencyjnych wprowadzanych w strefie zewnętrznej oraz wartości
operacyjnych poziomów interwencyjnych stanowiących podstawę do wprowadzenia
w strefie zewnętrznej tych działań (Dz. U. poz. 2247);
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2020 r. zmieniające
rozporządzenie w sprawie podstawowych wymagań dotyczących terenów
kontrolowanych i nadzorowanych (Dz. U. poz. 2303);
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2020 r. w sprawie ochrony przed
promieniowaniem jonizującym pracowników zewnętrznych narażonych podczas
pracy na terenie kontrolowanym lub nadzorowanym (Dz. U. poz. 2313);
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 marca 2021 r. zmieniające rozporządzenie
w sprawie odpadów promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego (Dz. U.
poz. 663);
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 marca 2021 r. w sprawie inspektorów
ochrony radiologicznej (Dz. U. poz. 640);
12 | S t r o n a
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 marca 2021 r. w sprawie stanowiska
mającego istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony
radiologicznej (Dz. U. poz. 765);
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 maja 2021 r. w sprawie zakresu analizy
zagrożeń wynikających z działalności związanej z narażeniem na promieniowanie
jonizujące oraz formy przedstawiania wniosków z analizy zagrożeń (Dz. U. poz. 1059);
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 maja 2021 r. w sprawie wymagań
dotyczących rejestracji dawek indywidualnych (Dz. U. poz. 1053);
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 maja 2021 r. w sprawie planów
postępowania awaryjnego w przypadku zdarzeń radiacyjnych (Dz. U. poz. 1086);
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2021 r. w sprawie wskaźników
pozwalających na wyznaczenie dawek promieniowania jonizującego stosowanych
przy ocenie narażenia na promieniowanie jonizujące (Dz. U. poz. 1657);
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 sierpnia 2021 r. w sprawie dokumentów
wymaganych przy składaniu wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie
działalności związanej z narażeniem na działanie promieniowania jonizującego
albo przy zgłoszeniu wykonywania tej działalności (Dz. U. poz. 1667).
W 2020 r. w PAA opracowano i przekazano do MKiŚ wkład do projektu ustawy o zmianie
ustawy o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej
oraz inwestycji towarzyszących oraz niektórych innych ustaw.
2.1.5. Zadanie 5 – Komunikacja i informacja społeczna
Na mocy art. 108a pkt 3 ustawy – Prawo atomowe minister właściwy do spraw energii
prowadzi działania związane z informacją społeczną, edukacją i popularyzacją oraz
informacją naukowo-techniczną i prawną w zakresie energetyki jądrowej. Działania
informacyjno-promocyjne prowadzone są od 2009 r. Poziom wiedzy społeczeństwa
o energetyce jądrowej określany jest w badaniach opinii publicznej, które są corocznie
prowadzone na zlecenie Departamentu Energii Jądrowej (DEJ) Ministerstwa Klimatu
i Środowiska.
Według badania opinii publicznej przeprowadzonego na zlecenie Ministerstwa Klimatu
i Środowiska w listopadzie 2021 r.2 74% Polaków popiera budowę EJ w kraju, 20% jest
przeciw, a 6% niezdecydowanych. 58% respondentów zgodziłoby się na budowę EJ w pobliżu
ich domów. Budowa EJ to ważna kwestia dla Polaków, bo ich zdaniem zwiększy
bezpieczeństwo energetyczne Polski (82%) i pomoże w walce ze zmianami klimatycznymi
(78%).
2
Ogólnopolskie badanie wykonane na zamówienie Ministerstwa Klimatu i Środowiska przez DANAE Sp. z o.o.,
techniką CATI, na próbie 2148 respondentów.
13 | S t r o n a
Bazując na informacjach przekazywanych w badaniach, działania DEJ koncentrują się
na przekazywaniu wiedzy z zakresu bezpieczeństwa energetyki jądrowej, wpływu energetyki
jądrowej na środowisko naturalne, korzyści i strat związanych z rozwojem energetyki
jądrowej w Polsce oraz wykorzystania promieniowania jonizującego w różnych dziedzinach
gospodarki.
Ponieważ wsparcie społeczne jest jednym z głównych wyzwań dla realizacji każdej nowej EJ
na świecie, wysiłki na rzecz budowania świadomości społecznej podjęli różni interesariusze
Programu PEJ. Za komunikację publiczną odpowiedzialne są dwie główne organizacje –
Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz inwestor – PEJ sp. z o.o. Podmioty te prowadzą
zarówno ogólnopolskie, jak i lokalne kampanie informacyjne na temat energetyki jądrowej.
Spośród zadań związanych z komunikacją i informacją społeczną, zrealizowanych przez DEJ
w latach 2020–2021, należy wymienić
organizowanie konferencji i webinariów związanych z energetyką jądrową, udział
w targach pracy;
publikowanie w Internecie materiałów edukacyjnych o energetyce jądrowej,
przygotowywanie broszur i ulotek oraz ich dystrybuowanie do różnych grup
interesariuszy, publikowanie treści dotyczących energetyki jądrowej w prasie;
zorganizowanie 2 edycji ogólnopolskich konkursów wiedzy o energii jądrowej
dla uczniów szkół ponadpodstawowych w formie zdalnej pt. NUKLEO;
zorganizowanie 2 edycji ogólnopolskich konkursów wiedzy o wpływie energetyki
na środowisko dla uczniów klas 7–8 szkół podstawowych w formie zdalnej
pt. Z ENERGIĄ DLA KLIMATU;
zorganizowanie i przeprowadzenie ogólnopolskiego projektu edukacyjnego w formie
zdalnej, skierowanego do kół naukowych w szkołach ponadpodstawowych,
dotyczącego pomiaru stężenia radonu w pomieszczeniach, wraz z opracowaniem
scenariusza zajęć dla nauczycieli i instrukcją dokonania pomiaru pt. SZKOLNA
RADONOWA MAPA POLSKI;
opracowanie scenariusza zajęć o energii jądrowej do przeprowadzenia w przedszkolu
pt. Atomowe klocki dla przedszkolaków;
rozwijanie współpracy ze szkołami podstawowymi i ponadpodstawowymi, bibliotekami
i jednostkami ochotniczej straży pożarnej na terenie gmin lokalizacyjnych przyszłej EJ,
a także z Lokalnymi Punktami Informacyjnymi PEJ sp. z o.o. i władzami samorządowymi
na Pomorzu w zakresie promocji materiałów informacyjnych i edukacyjnych na temat
energetyki jądrowej;
upowszechnianie wiedzy na temat energetyki jądrowej i bezpiecznego postępowania
z odpadami promieniotwórczymi na piknikach naukowych i festiwalach nauki;
wprowadzanie na polski rynek czytelniczy książek opisujących możliwości energetyki
jądrowej w kontekście zmian klimatu;
14 | S t r o n a
przygotowanie filmów edukacyjnych dotyczących energetyki jądrowej i odpadów
promieniotwórczych;
przygotowanie działań towarzyszących i promocyjnych związanych z 60. rocznicą
powstania Krajowego Składowiska Odpadów Promieniotwórczych w Różanie.
Przygotowanie wystawy tematycznej, która została pokazana w uczelniach wyższych
na terenie województw: pomorskiego i zachodniopomorskiego;
przeprowadzenie badań opinii publicznej na temat poparcia dla energetyki jądrowej
w Polsce;
współpracowanie z organizacjami pozarządowymi.
2.2.
Działania Inwestora
Ogólna informacja o działaniach Spółki w latach 2020–2021
w dniu 26 marca 2021 r. zawarto umowę kupna przez Skarb Państwa (SP) 100%
udziałów w spółce PGE EJ 1 sp. z o.o. z jej dotychczasowymi właścicielami, tj. PGE
Polska Grupa Energetyczna S.A., KGHM Polska Miedź S.A., Tauron Polska Energia oraz
ENEA S.A.3;
nadzór właścicielski nad spółką sprawuje od dnia 11 maja 2021 r. Pełnomocnik Rządu
do spraw Strategicznej Infrastruktury Energetycznej na podstawie rozporządzenia
Rady Ministrów z dnia 4 maja 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie
wykazu spółek, w których prawa z akcji Skarbu Państwa wykonuje Prezes Rady
Ministrów lub inni członkowie Rady Ministrów, pełnomocnicy Rządu lub państwowe
osoby prawne, w tym jednoosobowe spółki Skarbu Państwa (Dz. U. poz. 876);
zmieniono firmę spółki z PGE EJ 1 sp. z o.o. na Polskie Elektrownie Jądrowe sp. z o.o.4
W oparciu o aktualną umowę spółki PEJ sp. z o.o. realizuje zadania służące zapewnieniu
bezpieczeństwa energetycznego Rzeczypospolitej Polskiej polegające w szczególności na
przygotowaniu procesu inwestycyjnego i pełnieniu roli inwestora w projekcie budowy
elektrowni jądrowych o łącznej mocy zainstalowanej od ok. 6 do ok. 9 GWe w oparciu
o sprawdzone, wielkoskalowe, wodne ciśnieniowe reaktory jądrowe generacji III(+)
oraz ich ewentualnej przyszłej eksploatacji;
wsparciu administracji rządowej w działaniach na rzecz realizacji Programu PEJ, w tym
udziale w dialogu z potencjalnymi dostawcami technologii poprzez udział w rozmowach,
prace analityczne, inżynieryjne i projektowe.
3
Pełnomocnik Rządu do spraw Strategicznej Infrastruktury Energetycznej w dniu 16 marca 2021 r. wystąpił
do Prezesa Rady Ministrów z wnioskiem o nabycie przez Skarb Państwa 100% udziałów spółki PGE EJ 1 sp. z o.o.
ze środków Funduszu Reprywatyzacji. W dniu 26 marca 2021 r., działający na podstawie pełnomocnictwa
udzielonego przez Prezesa Rady Ministrów, Pełnomocnik podpisał umowę nabycia udziałów spółki PGE EJ 1
sp. z o.o. Do nabycia udziałów doszło w dniu 31 marca 2021 r.
4
W dniu 14 maja 2021 r. Zgromadzenie Wspólników podjęło uchwałę o zmianie umowy spółki, w tym m.in.
firmy spółki z PGE EJ 1 sp. z o.o. na Polskie Elektrownie Jądrowe sp. z o.o.
15 | S t r o n a
2.2.1. Działania związane z oceną oddziaływania na środowisko
i wyborem lokalizacji EJ
Prace zrealizowane przez PEJ sp. z o.o. w 2020 r. koncentrowały się na kontynuacji badań
środowiskowych i lokalizacyjnych na potrzeby opracowania Raportu OOŚ i Raportu
Lokalizacyjnego
oraz
kontynuacji
wymaganych
prawem
monitoringów
(m.in. meteorologicznego, sejsmicznego) w dwóch potencjalnych lokalizacjach Lubiatowo –
Kopalino i Żarnowiec. Kontynuowano kontraktację modelowań i analiz oraz odbiory ich
wyników, stanowiących materiał wejściowy do opracowania rozdziałów obu raportów.
W 2020 r. odebrano produkty końcowe następujących modelowań i analiz, m.in
studium transportowego;
studium korytarza wysokiego napięcia;
studium wody;
analizy przesiewowej zdarzeń zewnętrznych;
przeglądu metodyk badań środowiskowych i lokalizacyjnych;
wsparcia technicznego w przygotowaniu dokumentacji na wybór wykonawców prac
związanych z przygotowaniem Raportu OOŚ i Raportu Lokalizacyjnego.
Dodatkowo odebrano wyniki analizy prawdopodobieństwa przypadkowego upadku statku
powietrznego na teren EJ, a także odebrano wyniki analiz Narodowego Centrum Badań
Jądrowych dot.: (1) oddziaływania radiacyjnego w otoczeniu EJ (do 30 km) – modelowanie
rozprzestrzeniania się radionuklidów w wodach oraz (2) skażeń i obliczenia wartości dawek
promieniowania w odległości powyżej 30 km od EJ.
Prace zrealizowane przez PEJ sp. z o.o. w 2021 r. koncentrowały się na opracowaniu
Raportu OOŚ dla obu potencjalnych lokalizacji, w tym na odbiorach wyników badań
lokalizacyjno-środowiskowych oraz odbiorach szeregu modelowań i analiz, m.in
analizy zmian krajobrazu wynikających z realizacji przedsięwzięcia, dla obu lokalizacji;
analiz oddziaływania przedsięwzięcia na poziom hałasu i drgań, dla obu lokalizacji;
analiz oddziaływania na uwarunkowania społeczno-gospodarcze, dla obu lokalizacji;
planów zagospodarowania lokalizacji EJ (Site General Arrangement) we wszystkich
wariantach;
modelowania rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń i zmętnienia w wodzie morskiej;
analizy komparatywnej rozpatrywanych lokalizacji EJ.
W 2021 r. przy wsparciu i nadzorze doradcy technicznego zakończono prace merytoryczne
związane z opracowaniem Raportu OOŚ, po których prowadzono prace redakcyjne oraz
tłumaczeniowe na użytek konsultacji transgranicznych w postępowaniu o wydanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji. W grudniu 2021 r. PEJ sp. z o.o.
wskazała lokalizację Lubiatowo-Kopalino jako preferowane miejsce posadowienia pierwszej
w Polsce EJ.
16 | S t r o n a
W dniu 29 marca 2022 r. PEJ sp. z o.o. przedłożyła Generalnemu Dyrektorowi Ochrony
Środowiska Raport OOŚ dla przedsięwzięcia polegającego na budowie i eksploatacji
pierwszej w Polsce EJ, o mocy elektrycznej do 3750 MWe, na obszarze gmin: Choczewo lub
Gniewino i Krokowa, oraz wniosek w sprawie stosowania przepisów ustawy z dnia
9 października 2015 r. zmieniającej ustawę OOŚ wraz z niezbędnymi załącznikami.
2.2.2. Działania związane z opracowaniem modelu biznesowego
PEJ sp. z o.o., zgodnie ze swoimi celami wynikającymi z umowy spółki, wspierała Rząd RP
w realizacji działań na rzecz realizacji Programu PEJ związanych z opracowaniem modelu
biznesowego, w tym finansowania.
2.2.3. Działania związane z wyborem technologii
Program PEJ wskazuje technologię PWR (Pressurized Water Reactor – reaktor wodny
ciśnieniowy) jako właściwą dla realizacji Programu PEJ z uwagi m.in. na: największe spośród
wszystkich technologii reaktorowych doświadczenie z budowy i eksploatacji (najbardziej
rozpowszechniony na świecie typ reaktora), brak negatywnych doświadczeń w zakresie
bezpieczeństwa (brak awarii z dużymi uwolnieniami do środowiska) oraz powszechną
znajomość technologii PWR przez instytucje dozoru jądrowego. PEJ sp. z o.o. wspierała
Rząd RP w procesie dialogu z potencjalnymi dostawcami technologii PWR dla Programu PEJ
poprzez udział w rozmowach, prace analityczne, inżynieryjne i projektowe.
2.2.4. Działania związane z pozyskaniem i rozwojem zasobów ludzkich
na potrzeby realizacji zadań PEJ sp. z o.o.
W 2021 r. PEJ sp. z o.o. rozpoczęła prace związane z pozyskaniem kompetencji
i przygotowaniem do realizacji poszerzonego zakresu prac, wynikającego z Programu PEJ.
Celem budowania i rozwijania obszaru zasobów ludzkich jest zidentyfikowanie i zrealizowanie
najważniejszych działań, jakie powinny być podjęte przez PEJ sp. z o.o. w celu zapewnienia
optymalnego poziomu kadr (zarówno w ujęciu ilościowym, jak i jakościowym) na każdym
etapie inwestycji, tj. realizacji zamówień, projektowania, budowy i ostatecznie eksploatacji EJ
w Polsce.
Działania w ramach rozwoju zasobów ludzkich na potrzeby energetyki jądrowej, zmierzające
do realizacji celu głównego, dotyczyły 6 obszarów
organizacji pracy zespołu do spraw rozwoju zasobów ludzkich na potrzeby energetyki
jądrowej z uwzględnieniem uniezależnienia się od grupy kapitałowej PGE;
pozyskiwania personelu i prowadzenia rekrutacji do realizacji
procesów wsparcia w związku z rozwojem PEJ sp. z o.o. i uniezależnieniem się od
GK PGE,
procesu inwestycyjnego głównego i inwestycji towarzyszących,
17 | S t r o n a
budowy, rozruchu i eksploatacji EJ,
prowadzenia badań i analiz dla drugiej lokalizacji EJ;
realizacji szkoleń i procesu pozyskiwania uprawnień (SAT);
zarządzania wiedzą (w tym retencja pracowników, zmiany kadrowe);
budowania potencjału kompetencyjnego i zaplecza kadrowego na przyszłe potrzeby
rozruchu i eksploatacji (infrastruktura badawcza i edukacyjna, współpraca
z podmiotami zagranicznymi);
rozwoju systemów informatycznych wspierających funkcjonowanie obszaru Rozwój
zasobów ludzkich na potrzeby energetyki jądrowej.
Działania rozwojowe pracowników w 2021 r. były prowadzone zgodnie z wymaganiami
MAEA, dobrymi praktykami w dziedzinie energetyki jądrowej oraz celami biznesowymi PEJ
sp. z o.o.
Ponadto w latach 2020–2021 PEJ sp. z o.o. kontynuowała współpracę z organizacjami
międzynarodowymi z sektora jądrowego w celu dzielenia się doświadczeniami i budowy
kompetencji związanych z najlepszymi praktykami w branży jądrowej, począwszy od kwestii
dotyczących systemu zarządzania, rozwiązań organizacyjno-zarządczych, kwestii technicznych,
komunikacyjnych czy w końcu kwestii bezpieczeństwa, w szczególności: jądrowego, ochrony
fizycznej, ochrony radiologicznej.
W 2021 r. PEJ sp. z o.o. kontynuowała aktywny udział w programach budowania
kompetencji, w warsztatach oraz innych formach zaangażowania w ramach MAEA. Ponadto
PEJ sp. z o.o. utrzymywała członkostwo i rozwijała współpracę z kluczowymi organizacjami
międzynarodowymi w obszarze energetyki jądrowej, takimi jak
WNA – Światowe Stowarzyszenie Energetyki Jądrowej (World Nuclear Association);
Europejskie Forum Atomowe – FORATOM (obecna nazwa Nuclear Europe);
Organizacja European Utility Requirements (EUR) – w 2021 r. złożono wniosek o status
członka organizacji;
Centrum Współpracy Międzynarodowej Japońskiego Forum Przemysłu Jądrowego –
JICC (Japan Atomic Industrial Forum – International Cooperation Center);
Polskie Towarzystwo Nukleoniczne (PTN).
2.2.5. Działania związane z realizacją infrastruktury towarzyszącej
W latach 2020–2021 PEJ sp. z o.o. odebrała opracowania techniczne zlecone na potrzeby
określenia zakresu, przedmiotu, potencjalnych lokalizacji i parametrów poszczególnych
elementów Infrastruktury towarzyszącej – Studium transportowe, Studium korytarza
wysokiego napięcia (HV), Studium zapewnienia wody i odprowadzania ścieków – oraz
dokonała szeregu uzgodnień zmierzających do ustalenia potencjalnych lokalizacji elementów
i korytarzy infrastruktury towarzyszącej oraz podziału kompetencji w realizacji poszczególnych
18 | S t r o n a
inwestycji. Ponadto PEJ sp. z o.o. składała wnioski i uczestniczyła w konsultacjach planu
zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego
i wyłącznej strefy ekonomicznej, aby zabezpieczyć akweny na potrzeby budowy
infrastruktury technicznej EJ.
Poniżej przedstawiono efekty prac w zakresie głównych elementów infrastruktury
towarzyszącej EJ
(Program PEJ: 2.2.2. Infrastruktura transportowa)
a. Infrastruktura transportu kolejowego, w tym budowa nowej bocznicy kolejowej
do lokalizacji EJ
PEJ sp. z o.o. – Koordynator na zasadach określonych w porozumieniu o współpracy;
PKP PLK – Inwestor.
b. Infrastruktura transportu drogowego (budowa nowej drogi krajowej łączącej planowaną
EJ z drogą ekspresową S6)
PEJ sp. z o.o. – Koordynator na zasadach określonych w porozumieniu o współpracy;
GDDKiA – Inwestor.
c. Infrastruktura transportu morskiego – Konstrukcja morska do rozładunku (MOLF – Marine
Off-Loading Facility) oraz droga techniczna łącząca MOLF z terenem EJ
PEJ sp. z o.o. – Koordynator na zasadach określonych w porozumieniu o współpracy;
Urząd Morski w Gdyni – Inwestor.
(Program PEJ: 2.2.1. Wymagane zmiany w krajowym systemie energetycznym (KSE))
Układ wyprowadzenia mocy z EJ do KSE
PEJ sp. z o.o. – Inwestor w zakresie infrastruktury elektroenergetycznej obiektów EJ;
PSE S.A. – Inwestor w zakresie infrastruktury sieci przesyłowej najwyższych napięć.
Ponadto w latach 2020–2021 PEJ sp. z o.o. prowadziła szereg uzgodnień z PSE S.A.
związanych z lokalizacją korytarzy wyprowadzenia mocy z EJ do KSE, jak również linii
kablowej Polska–Litwa (Harmony Link) oraz planowanych inwestycji PGE Baltica i PKN
ORLEN, związanych z wyprowadzeniem mocy z morskich farm wiatrowych w celu uniknięcia
kolizji pomiędzy poszczególnymi inwestycjami.
(Program PEJ: 2.2.3. Pozostałe inwestycje towarzyszące)
d. Sieć elektroenergetyczna zasilająca plac budowy EJ
PEJ sp. z o.o. – Inwestor (linia 15 kV i stacja 15/04 kV oraz linia 110 kV i stacja 110/15
kV – zasilanie podstawowe i rezerwowe w oparciu o warunki przyłączenia ENERGA
OPERATOR S.A. i PSE S.A.).
19 | S t r o n a
e. Pozostała infrastruktura towarzysząca, co do której kontynuowane były prace
koncepcyjne
sieci wodociągowe ze stacją uzdatniania wody i ujęciami wody;
sieci kanalizacyjne z oczyszczalnią ścieków;
baza zakwaterowania pracowników na czas budowy EJ z możliwością jej wykorzystania
na etapie eksploatacji przez pracowników EJ;
Lokalne Centrum Informacyjne z bazą noclegową i symulatorem EJ.
2.2.6. Działania związane z komunikacją i akceptacją społeczną
W latach 2020–2021 w obszarze komunikacji PEJ sp. z o.o. koncentrowała się na budowie
i utrzymaniu akceptacji dla energetyki jądrowej i budowy pierwszej EJ w Polsce wśród
mieszkańców gmin lokalizacyjnych oraz na działaniach w obszarze CSR. Co istotne, pod
koniec 2021 r. PEJ sp. z o.o. ogłosiła publicznie preferowaną przez inwestora lokalizację EJ
oraz poinformowała o finalizowaniu prac nad Raportem OOŚ.
Do najważniejszych działań komunikacyjnych należały
stały dialog z władzami oraz mieszkańcami gmin lokalizacyjnych, w tym organizacja
spotkań informacyjnych;
program edukacyjny Świadomie o atomie, uruchomiony w 2011 r., którego celem jest
upowszechnianie wiedzy o energetyce jądrowej i Programie PEJ oraz kształtowanie
świadomości społecznej, informowanie o korzyściach płynących z rozwoju energetyki
jądrowej oraz obalanie stereotypów;
stale prowadzone działania edukacyjno-informacyjne w odpowiedzi na potrzeby
informacyjne mieszkańców, w tym opracowanie i dystrybucja materiałów
edukacyjnych;
lokalne punkty informacyjne, działające w każdej z trzech gmin lokalizacyjnych,
w których interesariusze lokalni mogą pozyskać wiedzę na temat energetyki jądrowej
i Programu PEJ;
realizacja Programu wsparcia rozwoju gmin lokalizacyjnych, działanie w obszarze CSR,
a także rozpoczęcie prac nad nową formułą ww. programu w odpowiedzi
na komunikowane potrzeby społeczności gmin lokalizacyjnych;
dalsza komunikacja na temat badań lokalizacyjnych i środowiskowych;
współpraca z zespołem komunikacyjnym z DEJ Ministerstwa Klimatu i Środowiska;
komunikacja preferowanego przez inwestora wariantu lokalizacji EJ. Przygotowanie
strategii działań komunikacyjnych w ramach postępowania o wydanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji EJ;
20 | S t r o n a
przeprowadzenie badań opinii publicznej wśród mieszkańców gmin lokalizacyjnych
Choczewo, Gniewino i Krokowa jesienią 2021 r. w celu monitorowania nastawienia
społecznego do energetyki jądrowej oraz projektu budowy pierwszej w Polsce EJ.
Badania wykonano techniką CAPI w domach respondentów. Poparcie
w bezpośrednim sąsiedztwie lokalizacji, tj. w gminie Choczewo, Krokowa i Gniewino,
według ostatniej fali badań, przeprowadzonej w październiku 2021 r., pokazało
stabilny, wysoki poziom poparcia dla budowy EJ sięgający 63%. Z uwagi na pandemię
COVID-19 i związanymi z nią obostrzeniami nie było możliwe przeprowadzenie badań
opinii publicznej w gminach lokalizacyjnych jesienią 2020 r.;
seria działań edukacyjnych prowadzonych podczas sołeckich wydarzeń w gminach
lokalizacyjnych, skierowanych do mieszkańców i turystów odwiedzających gminy
lokalizacyjne w okresie od wiosny do jesieni (blisko 40 wydarzeń);
rozpoczęcie rundy spotkań przedstawicieli inwestora z włodarzami gmin
lokalizacyjnych (październik i listopad 2021 r.). Spotkania miały na celu
poinformowanie interesariuszy (wójtów, radnych gmin, sołtysów) o statusie
prowadzonych przez inwestora działań, szczególnie finalizacji prac przy raporcie
o oddziaływaniu na środowisko. Tematem spotkań była również przyszła współpraca
i uruchomienie cyklu spotkań informacyjnych dla różnych grup interesariuszy na
temat Raportu OOŚ, inwestycji oraz związanej z nią infrastruktury towarzyszącej.
III.
Mierniki realizacji Programu PEJ
Zaktualizowany 2 października 2020 r.5 Program PEJ jest monitorowany na poziomie celu,
zadań, działań i kierunków interwencji. Monitoringiem objęte zostały również mierniki
realizacji poszczególnych działań. Poniższa tabela przedstawia poziom realizacji za 2021 r.
Wskazane działania zostały zrealizowane na poziomie 100%.
Miernik
Realizacja w 2021 r.
Rozwój zasobów ludzkich
Przygotowanie i wdrożenie Planu rozwoju zasobów
ludzkich na potrzeby energetyki jądrowej (%)
10%
Wsparcie krajowego przemysłu w przygotowaniach
do udziału w budowie i eksploatacji elektrowni
jądrowych
Liczba projektów informacyjno-szkoleniowych (szt.)
2
Liczba misji zagranicznych lub forów biznesowych
w kraju (szt.)
1
5
Uchwała nr 141 Rady Ministrów z dnia 2 października 2020 r. w sprawie aktualizacji programu wieloletniego
pod nazwą „Program polskiej energetyki jądrowej” (M.P. poz. 946).
21 | S t r o n a
Wzmocnienie dozoru jądrowego – Państwowej
Agencji Atomistyki
Zatrudnienie specjalistów dozoru jądrowego
(% docelowej liczby [LD] zatrudnionych pracowników
na potrzeby Programu PEJ, gdzie [LD] = 110 osób)
25
Szkolenia przeznaczone na wdrożenie zatrudnionych
specjalistów (łączna liczba osobodni szkoleniowych
rocznie)
553
Rozbudowa sieci stacji wczesnego wykrywania skażeń
promieniotwórczych (% docelowej liczby [LD]
funkcjonujących stacji wczesnego wykrywania skażeń
promieniotwórczych, gdzie [LD] = 145 stacji)
27
Komunikacja i informacja społeczna
Przygotowanie i wdrożenie strategii komunikacji
Programu PEJ (%)
IV.
1
Podsumowanie
Administracja rządowa i inne instytucje państwowe podjęły w latach 2020–2021 szereg
działań na rzecz terminowej realizacji zadań przewidzianych w Programie PEJ
prowadzenie działań informacyjno-edukacyjnych o szerokim zasięgu;
podjęcie działań na rzecz rozwoju zasobów ludzkich na potrzeby energetyki jądrowej;
stworzenie i udoskonalanie ram prawnych dla energetyki jądrowej;
kontynuację działań wspierających udział polskiego przemysłu w budowie elektrowni
jądrowych, w tym prowadzenie ciągłej identyfikacji odpowiednich przedsiębiorstw
oraz ich szkolenia w zakresie norm i standardów obowiązujących w tym sektorze;
prowadzenie dialogu z trzema potencjalnymi dostawcami technologii: Westinghouse
z USA, Électricité de France z Francji i Korea Hydro & Nuclear Power z Korei
Południowej, uwzględniając założenie nawiązania pogłębionego, stabilnego
w perspektywie dekad i wieloaspektowego partnerstwa strategicznego z krajem
dostawcy technologii;
przygotowywanie się do przyjęcia nowych zadań związanych z wdrożeniem
energetyki jądrowej przez dozór jądrowy, inne inspekcje i służby;
nawiązanie, utrzymanie i kontynuowanie szerokiej współpracy międzynarodowej
oraz dwustronnej w zakresie energetyki jądrowej, w tym z MAEA w Wiedniu, z którą
realizowany jest program współpracy technicznej, NEA OECD, Bankiem Danych NEA
OECD, IFNEC oraz JICC;
22 | S t r o n a
Poz. 1082
wynegocjowanie i podpisanie w dniach 19 i 22 października 2020 r. Umowy między
Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki w sprawie
współpracy w celu rozwoju programu energetyki jądrowej wykorzystywanej do celów
cywilnych oraz cywilnego przemysłu jądrowego w Rzeczypospolitej Polskiej, która
weszła w życie 24 lutego 2021 r. (M.P. poz. 317).
Inwestor pierwszej EJ w Polsce – PEJ sp. z o.o. podjęła w latach 2020–2021 szereg działań
dla realizacji Programu PEJ, w tym
wskazała nadmorską gminę Choczewo (lokalizacja Lubiatowo-Kopalino) jako
preferowane miejsce usytuowania EJ;
przygotowała Raport o odziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego
na budowie i eksploatacji pierwszej w Polsce EJ, o mocy elektrycznej do 3750 MWe,
na obszarze gmin: Choczewo lub Gniewino i Krokowa, który stanowi kluczowy
dokument w procedurze oceny oddziaływania EJ na środowisko;
realizuje szereg prac inżynieryjno-projektowych na potrzeby realizacji Programu PEJ;
rozpoczęła prace związane z pozyskaniem kompetencji celem zapewnienia
optymalnego poziomu kadr (zarówno w ujęciu ilościowym, jak i jakościowym)
na każdym etapie realizacji inwestycji;
odebrała opracowania techniczne zlecone na potrzeby określenia zakresu,
przedmiotu, potencjalnych lokalizacji i parametrów poszczególnych elementów
infrastruktury towarzyszącej;
prowadziła działania informacyjno-edukacyjne na temat energetyki jądrowej
o szerokim zasięgu.
Realizacja harmonogramu Programu PEJ
Decyzja o wyborze technologii na potrzeby budowy elektrowni jądrowych została
przesunięta z 2021 r. na czwarty kwartał 2022 r., tj. po otrzymaniu kompletu ofert od
potencjalnych dostawców technologii6.
6
Dnia 13 października 2021 r. francuska spółka EdF złożyła polskiemu Rządowi wstępną, niewiążącą ofertę
obejmującą budowę od czterech do sześciu reaktorów EPR o całkowitej mocy zainstalowanej od 6,6 do
9,9 GWe w od dwóch do trzech lokalizacjach. Dnia 21 kwietnia 2022 r. koreańska spółka Korea Hydro
& Nuclear Power (KHNP) złożyła polskiemu Rządowi ofertę na budowę EJ w Polsce, przewidującą budowę
sześciu reaktorów APR1400 o łącznej mocy 8,4 GW. Na podstawie ww. umowy do 24 sierpnia 2022 r.
spodziewane jest złożenie oferty przez amerykańską spółkę Westinghouse w oparciu o technologię reaktora
AP1000.
23 | S t r o n a
Załącznik – Rozliczenie wydatków na Program PEJ za lata 2020–2021
Lp.
Planowane wydatki
Rzeczywiste wydatki
[w tys. zł]
[w tys. zł]
Jednostka realizująca
2020
2021
2020
2021
1
Urząd obsługujący
ministra właściwego
do spraw energii
1000
900
993
900
1.1
Wsparcie udziału
polskiego przemysłu
w Programie PEJ
100
100
97
100
1.2
Działania informacyjno-edukacyjne
900
800
896
800
2
PAA
961
1563
963
15207
2.1
Dostosowanie zaplecza
sprzętowego
i infrastrukturalnego
PAA do zadań
wynikających
z Programu PEJ
961
1514
963
1520
2.2
System wsparcia
techniczno-eksperckiego dla PAA8
0
49
0
0
1961
2463
1956
2420
RAZEM
7
W ramach budżetu zadaniowego na działanie pn. Działalność w zakresie rozwoju energetyki jądrowej PAA
poniosła w 2021 r. wydatki w wysokości: 1 520 tys. zł (w tym 940 tys. zł jako wydatki niewygasające).
8
Nie wydatkowano środków z zadania System wsparcia techniczno-eksperckiego dla PAA. Za zgodą
Ministerstwa Klimatu i Środowiska w dniu 23 lipca 2021 r. przeniesiono wszystkie środki w kwocie 49 tys. zł
na zadanie Dostosowanie zaplecza sprzętowego i infrastrukturalnego PAA do zadań wynikających z programu.
Uzasadnione to było koniecznością przeznaczenia środków na rozbudowę i modernizację sieci PMS.
Rozbudowa i modernizacja, polegająca na instalacji nowych oraz wymianie starych stacji, związana była
z koniecznością poniesienia kosztów dostosowania terenu lokalizacji oraz instalacji PMS. Powyższe środki
pozostały w budżecie w związku z brakiem rozstrzygnięcia postępowań zakupowych dotyczących usług
związanych z opracowaniem ekspertyz odnośnie do określonych aspektów oceny dozorowej dokumentacji dla EJ.
Tematyka planowanej do zamówienia ekspertyzy dotyczyła oceny postulowanych zdarzeń inicjujących dla EJ
na podstawie polskich i międzynarodowych wymagań. W postępowaniach zakupowych związanych z powyższym
tematem nie zgłosiła się żadna jednostka chętna do opracowania ekspertyzy.
24 | S t r o n a