Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 lutego 2021 r. w sprawie uczczenia Władysława Żeleńskiego w setną rocznicę śmierci
Statutory Text (1 Articles)
DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 4 marca 2021 r.
Poz. 234
UCH WAŁA
SEJ M U RZECZYPO SPO LIT EJ PO LSK IEJ
z dnia 25 lutego 2021 r.
w sprawie uczczenia Władysława Żeleńskiego w setną rocznicę śmierci
23 stycznia 1921 roku w Krakowie zmarł Władysław Żeleński – kompozytor, pianista, dyrygent i pedagog należący
do najwybitniejszych polskich twórców muzycznych XIX wieku.
Władysław Żeleński urodził się w 1837 roku w Grodkowicach w Małopolsce. Naukę gry na fortepianie rozpoczął
u Jana Germasza, a teorii muzyki – u Franciszka Mireckiego w Krakowie. Następnie wyjechał do Pragi, gdzie studiował
grę na organach, a także uzyskał tytuł doktora filozofii na Uniwersytecie Karola. Potem uczył się kompozycji u Napoleona
Henryka Rebera w konserwatorium w Paryżu. Po powrocie do kraju w 1872 roku był profesorem harmonii i kontrapunktu
w Instytucie Muzycznym w Warszawie, a później – dyrektorem artystycznym Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego.
W 1888 roku zorganizował Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego w Krakowie, został jego profesorem i rektorem.
Sława kompozytora przysparzała prestiżu uczelni, którą kierował 33 lata.
Władysław Żeleński to artysta, którego dorobek wpisuje się w nurt twórczości narodowej, wzmacniający ducha polskości w latach niewoli. Jego dzieła to przede wszystkim opery nawiązujące do tradycji moniuszkowskiej, takie jak „Konrad
Wallenrod”, „Stara baśń”, „Janek” czy „Goplana”, inspirowane dziełami literatury narodowej, oraz utwory symfoniczne
czerpiące wzory z muzyki romantycznej. Władysław Żeleński to kompozytor symfonii, uwertury „W Tatrach”, kwartetów
smyczkowych, tria fortepianowego oraz licznych innych utworów fortepianowych i pieśni. Wiele jego dzieł ukazało się
drukiem w renomowanych wydawnictwach w Niemczech i we Włoszech.
Mimo że za życia kompozytora jego utwory cieszyły się dużym uznaniem i odnosiły sukcesy, dziś twórczość Władysława Żeleńskiego została w dużym stopniu zapomniana. Większość wydań jego dzieł jest obecnie trudno dostępna – wiele
utworów zaginęło, a współczesne wznowienia są rzadkością.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej oddaje hołd Władysławowi Żeleńskiemu w setną rocznicę śmierci, chcąc przywrócić
mu należytą rangę w panteonie twórców narodowych jako wybitnemu kompozytorowi i przedstawicielowi polskiej muzyki
neoromantycznej.
Marszałek Sejmu: E. Witek