Uchwała nr 191 Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia programu wieloletniego "Senior+" na lata 2021-2025
Table of Provisions (6)
Statutory Text (6 Articles)
§ 1. Ustanawia się program wieloletni „Senior+” na lata 2021–2025, zwany dalej „Programem”, stanowiący załącznik
do uchwały.
§ 2. Wykonawcą Programu jest minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.
§ 3. 1. Program jest finansowany ze środków budżetu państwa.
2. Ogólna kwota środków z budżetu państwa w całym okresie realizacji Programu wyniesie 300 000 tys. zł.
3. Środki z budżetu państwa, o których mowa w ust. 2, w poszczególnych latach wyniosą
1)
2021 r. – 60 000 tys. zł;
2)
2022 r. – 60 000 tys. zł;
3)
2023 r. – 60 000 tys. zł;
4)
2024 r. – 60 000 tys. zł;
5)
2025 r. – 60 000 tys. zł.
§ 4. Uchwała wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
Prezes Rady Ministrów: M. Morawiecki
1)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2019 r. poz. 1622, 1649, 2020 i 2473 oraz z 2020 r.
poz. 284, 374, 568, 695, 1175 i 2320.
DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 11 stycznia 2021 r.
Poz. 10
UCHWAŁA Nr 191
RADY MINISTRÓW
z dnia 21 grudnia 2020 r.
w sprawie ustanowienia programu wieloletniego „Senior+” na lata 2021–2025
Na podstawie art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869,
z późn. zm.1)) Rada Ministrów uchwala, co następuje
Załącznik do uchwały nr 191 Rady Ministrów
Załącznik
z dnia 21 grudnia 2020 r. (poz. 10)
do uchwały nr 191
Rady Ministrów
z dnia 21 grudnia 2020 r.
(poz.
)
PROGRAM WIELOLETNI
„SENIOR+”
na lata 2021–2025
Spis treści
I. PODSTAWA OPRACOWANIA PROGRAMU.................................................................... 4
II. CELE PROGRAMU.............................................................................................................. 5
III. OCENA SYTUACJI DEMOGRAFICZNEJ ORAZ REZULTATY REALIZACJI
PROGRAMU WIELOLETNIEGO „SENIOR+” NA LATA 2015–2020 ................................. 6
IV. SPOSÓB REALIZACJI PROGRAMU ............................................................................... 9
IV.1. ZAKRES PODMIOTOWY I PRZEDMIOTOWY PROGRAMU ............................... 9
IV.2. PRZEWIDYWANE MINIMALNE STANDARDY LOKALOWE I KADROWE
OŚRODKÓW WSPARCIA „SENIOR+” ............................................................................ 11
IV.3. ZADANIA PODMIOTÓW UCZESTNICZĄCYCH W REALIZACJI PROGRAMU.. 14
V. SPOSÓB WYBORU OFERT ............................................................................................. 17
VI. WARUNKI OTRZYMYWANIA I WYKORZYSTANIA DOTACJI.............................. 21
VII. ŹRÓDŁA FINANSOWANIA PROGRAMU .................................................................. 25
VIII. WSKAŹNIKI PROGRAMU........................................................................................... 25
IX. MONITORING PROGRAMU .......................................................................................... 26
X. INFORMACJE KOŃCOWE .............................................................................................. 27
I. PODSTAWA OPRACOWANIA PROGRAMU
Program „Senior+” na lata 2021–2025, zwany dalej „Programem”, realizuje założenia
Polityki społecznej wobec osób starszych 2030. Bezpieczeństwo – Uczestnictwo – Solidarność,
która została przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 26 października 2018 r. (uchwała nr 161
Rady Ministrów z dnia 26 października 2018 r. w sprawie przyjęcia dokumentu Polityka
społeczna wobec osób starszych 2030. BEZPIECZEŃSTWO – UCZESTNICTWO –
SOLIDARNOŚĆ, M.P. poz. 1169). Długofalowym celem polityki społecznej wobec osób
starszych jest stworzenie warunków do aktywnego starzenia się, tak aby zapewnić im pełny
udział w życiu społecznym. Osoby starsze powinny czuć się bezpieczne, móc uczestniczyć
w swojej społeczności i odczuwać solidarność z innymi osobami. Jednym z priorytetowych
celów Programu jest rozwój różnorodnych środowiskowych form opieki dziennej dla osób
starszych, w tym sieci placówek dziennego pobytu.
Program wieloletni „Senior+” na lata 2021–2025 stanowi także program rozwoju
w rozumieniu art. 15 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia
polityki rozwoju (Dz. U. z 2019 r. poz. 1295 i 2020 oraz z 2020 r. poz. 1378 i 2327) i jest
dokumentem o charakterze operacyjno-wdrożeniowym, ustanowionym w celu realizacji
średniookresowej strategii rozwoju kraju – Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju
(SOR), przyjętej uchwałą nr 8 Rady Ministrów z dnia 14 lutego 2017 r.1), oraz innych strategii
rozwoju, w szczególności procedowanej obecnie aktualizacji Strategii Rozwoju Kapitału
Ludzkiego 2030. Program wpisuje się w realizację celów SOR sformułowanych w obszarze
„Spójność społeczna” oraz „Rozwój zrównoważony terytorialnie”.
Program jest kontynuacją programu wieloletniego „Senior+” na lata 2015–2020.
Zakłada wspieranie finansowe jednostek samorządu terytorialnego, zwanych dalej
„jednostkami samorządu”, w zakresie realizacji zadań własnych, polegających na
prowadzeniu i zapewnieniu miejsc w ośrodkach wsparcia, określonych w art. 17 ust. 2 pkt 3,
art. 19 pkt 11 oraz art. 21 pkt 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U.
z 2020 r. poz. 1876 i 2369), zwanej dalej „ustawą o pomocy społecznej”. Wsparcie dla
jednostek samorządu w ramach Programu jest realizowane na podstawie art. 115 ust. 1 ustawy
o pomocy społecznej. Program jest programem wieloletnim w rozumieniu art. 136 ust. 2
ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869, z późn.
zm.), zwanej dalej „ustawą o finansach publicznych”.
1)
Uchwała nr 8 Rady Ministrów z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie przyjęcia Strategii na rzecz
Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.) (M.P. poz. 260).
Jednostki samorządu po uzyskaniu dotacji w ramach Programu mogą, zgodnie z art. 25
ust. 1 i 5 ustawy o pomocy społecznej, zlecić realizację zadania w ramach Programu
podmiotom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności
pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1057), zwanej dalej „ustawą
o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie”. Ponadto jednostki samorządu
terytorialnego we współpracy z podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy
o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, mogą także realizować zadanie na
podstawie umowy partnerskiej, o której mowa w art. 5 ust. 2 pkt 7 ustawy o działalności
pożytku publicznego i o wolontariacie, tj. umowy partnerskiej określonej w art. 28a ust. 1
ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz porozumienia
albo umowy o partnerstwie określonych w odpowiednich przepisach regulujących realizację
programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2021–2025.
Program realizowany w latach 2021–2025 obejmuje swoim zasięgiem wszystkie
województwa. Udział jednostek samorządu w Programie ma charakter dobrowolny.
W 2025 r. zakłada się ewaluację Programu, na podstawie jego realizacji w latach
2021–2024. Wnioski z ewaluacji zostaną wykorzystane do oceny oraz ewentualnej
kontynuacji Programu.
II. CELE PROGRAMU
Celem strategicznym Programu jest zwiększenie aktywnego uczestnictwa seniorów
w życiu społecznym poprzez dofinansowanie rozbudowy infrastruktury ośrodków wsparcia
w środowisku lokalnym oraz zwiększenie miejsc w ośrodkach wsparcia „Senior+”, tj. wsparcie
działań jednostek samorządu w rozwoju na ich terenie sieci Dziennych Domów „Senior+”
i Klubów „Senior+”.
Celem operacyjnym Programu jest zapewnienie wsparcia seniorom – osobom
nieaktywnym zawodowo w wieku 60 lat i więcej – poprzez umożliwienie im korzystania
z oferty na rzecz społecznej aktywności, a także obejmującej usługi w zakresie aktywności
ruchowej lub kinezyterapii, oferty edukacyjnej, kulturalnej, rekreacyjnej i opiekuńczej –
w zależności od potrzeb stwierdzonych w środowisku lokalnym. W ramach Programu
udostępniana jest seniorom infrastruktura pozwalająca na aktywne spędzanie wolnego czasu,
a także zaktywizowanie i zaangażowanie seniorów w działania samopomocowe i na rzecz
środowiska lokalnego.
Program jest elementem polityki społecznej państwa w zakresie
stworzenia warunków do aktywnego starzenia się społeczeństwa,
wsparcia finansowego jednostek samorządu w realizacji zadań własnych określonych
w art. 17 ust. 2 pkt 3, art. 19 pkt 11 oraz art. 21 pkt 5 ustawy o pomocy społecznej,
rozwoju różnorodnych środowiskowych form opieki dziennej dla osób starszych, w tym
sieci placówek dziennego pobytu,
wsparcia działań na rzecz solidarności międzypokoleniowej i wewnątrzpokoleniowej
seniorów,
integracji społecznej środowiska seniorów, w tym rozwoju działań samopomocowych,
poprawy jakości życia seniorów w środowisku rodzinnym i lokalnym,
zwiększenia zaangażowania seniorów w życie rodzinne i społeczności lokalnych.
III. OCENA SYTUACJI DEMOGRAFICZNEJ ORAZ REZULTATY REALIZACJI
PROGRAMU WIELOLETNIEGO „SENIOR+” NA LATA 2015–2020
Od wielu lat obserwujemy w Polsce proces zmiany struktury demograficznej ludności,
który wynika z wydłużania się przeciętnego trwania życia i spadku dzietności. Zgodnie
z założeniami opracowanej przez Główny Urząd Statystyczny Prognozy ludności na lata
2014–20502) w nadchodzących latach w Polsce nastąpi znaczne zmniejszenie liczby dzieci
(w wieku 0–14 lat) i osób dorosłych (w wieku 15–59), natomiast zwiększy się liczba i udział
w strukturze demograficznej osób w wieku co najmniej 60 lat. Na koniec 2019 r. liczba
ludności Polski wynosiła ok. 38,4 mln, w tym ponad 9,7 mln stanowiły osoby w wieku 60 lat
i więcej (ponad 25%). W stosunku do 2015 r. liczba osób w wieku senioralnym wzrosła
o ponad 0,9 mln osób.
Współczynnik obciążenia demograficznego rośnie od kilku lat – w 2019 r. wyniósł 67
(osób w wieku nieprodukcyjnym na 100 osób w wieku produkcyjnym) wobec 55
w 2010 r.3) Średnia długość życia Polaków wydłuża się na skutek poprawiających się
warunków życia. Według GUS przeciętny czas trwania życia w 2019 r. wynosił 74,1 lata dla
mężczyzn, a dla kobiet 81,8 lat4). W Polsce w 2019 r. mężczyzna w wieku 60 lat miał przed
sobą jeszcze średnio ponad 19 lat życia, zaś kobieta w tym wieku ponad 24 lata. W 2019 r.
2)
Prognoza ludności na lata 2014–2050 – aneks, GUS, Warszawa 2015 r.
Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym (stan w dniu 31.12.2019),
GUS, Warszawa 2020 r.
4)
Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym (stan w dniu 31.12.2019),
GUS, Warszawa 2020 r., https://ec.europa.eu/eurostat/data/database
3)
przeciętne dalsze trwanie życia mężczyzn zamieszkałych w miastach wynosiło 74,5 roku,
tj. o ponad 1 rok dłużej niż mężczyzn na wsi, natomiast dalsze trwanie życia kobiet było
niezależne od miejsca zamieszkania. Oznacza to, że osoby w starszym wieku spędzają około
jednej czwartej życia w okresie, który jest przeważnie okresem dezaktywizacji zawodowej.
Obok długości trwania życia istotne znaczenie dla jakości życia ma trwanie w zdrowiu
(średnia liczba lat bez niepełnosprawności). Wyniki badań Eurostatu dotyczące 2018 r.
wskazują, że w Polsce 65-letni mężczyzna ma przed sobą jeszcze około 15,8 lat życia, w tym
8,2 lat życia w zdrowiu, natomiast kobieta 8,8 lat w zdrowiu, z pozostałych jej około 20,1 lat
życia5).
Biorąc powyższe pod uwagę, rośnie znaczenie działań o charakterze aktywizującym,
skierowanych do seniorów. W takie działania wpisują się efekty programu wieloletniego
„Senior+” na lata 2015–2020, w ramach którego jednostki samorządu terytorialnego
utworzyły do końca 2019 r. na terenie kraju 777 ośrodków wsparcia „Senior+”, w tym
282 Dzienne Domy „Senior+” i 495 Klubów „Senior+”. W edycji 2020 Programu do
dofinansowania rekomendowano kolejnych 858 ofert, z czego 258 ofert dotyczyło modułu 1
Programu, tzn. utworzenia ośrodków wsparcia, a 600 ofert złożono w module 2, dotyczącym
dofinansowania funkcjonowania ośrodków wsparcia „Senior+”. Oznacza to, że wskaźniki
realizowanego dotychczas Programu zostały osiągnięte.
Zarówno wyniki kontroli NIK, dotyczącej Opieki nad osobami starszymi w dziennych
domach pomocy, które zostały opublikowane w 2017 r., jak i Badanie ewaluacyjne
z realizacji programu wieloletniego „Senior+” na lata 2015–2020. Edycje 2016–2019
przeprowadzone w 2020 r. przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych wskazują, że ośrodki
wsparcia „Senior+” realizują cele, dla których zostały utworzone. Badanie ewaluacyjne
wskazuje następujące rezultaty Programu
Dostępna w Dziennych Domach „Senior+” i Klubach „Senior+” oferta wpisuje się
w potrzeby i oczekiwania seniorów.
Działania realizowane w ramach Programu są pozytywnie odbierane nie tylko
przez samych seniorów, ale przez całą lokalną społeczność.
5)
Ludność. Stan i struktura oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2019 r. Stan w dniu 31 XII , GUS,
Warszawa 2020 r., Prognoza ludności na lata 2014–2050 – aneks, GUS, Warszawa 2015 r.
Poz. 10
Dzienne Domy „Senior+” wspierają władze samorządowe w zabezpieczeniu
podstawowych usług z obszaru pomocy społecznej, kierowanych do najstarszych
mieszkańców.
Wśród
seniorów
szczególnie
dużym
zainteresowaniem
cieszą
się
usługi
kulturalno-oświatowe i rekreacyjne.
Stopniowo rośnie także zainteresowanie działaniami międzypokoleniowymi. Seniorzy
coraz częściej integrują się z młodzieżą szkolną, w wielu miejscowościach
organizowane są wspólne zajęcia lub międzypokoleniowe wyjazdy.
Uczestnictwo w zajęciach prowadzonych w Dziennych Domach „Senior+” i Klubach
„Senior+” sprawia, że wiele starszych osób odzyskuje pewność siebie i staje się
bardziej samodzielnych. Dodatkowo dostęp do zajęć rozwijających intelektualnie
sprawia, że poprawia się kondycja umysłowa osób starszych.
Wspólne uczestnictwo w wydarzeniach kulturalnych i rozrywkowych, wyjazdy
integracyjne, a także uczestnictwo w różnego typu warsztatach wpływa bardzo
korzystnie na poczucie przynależności do grupy, a co za tym idzie zmniejsza poczucie
osamotnienia.
Uczestnicy zajęć z czasem stają się bardziej samodzielni, a możliwość decydowania
o kształcie dostępnej oferty buduje w nich poczucie sprawczości.
Seniorzy najprawdopodobniej nie podejmowaliby podobnych aktywności, gdyby nie
możliwość ich realizacji w ramach oferowanych dzięki Programowi zajęć.
Ich samodzielne działania uniemożliwiałyby zarówno bariery finansowe, jak też
organizacyjne i mentalne. Obecność w grupie mobilizuje, zachęca i dodaje odwagi.
Dzięki zajęciom seniorzy przestają być grupą bierną, a zaczynają coraz bardziej
wyrażać i otwarcie formułować swoje potrzeby.
Wyniki badania ewaluacyjnego wskazują również na potrzebę kontynuacji Programu.
Z uwagi na obecną i prognozowaną sytuację demograficzną kraju zapotrzebowanie na usługi
opiekuńcze i aktywizacyjne dla seniorów będzie rosnąć. Konieczne są zatem dalsze działania,
które pozwolą na wsparcie samorządów w rozwoju na ich terenie sieci Dziennych Domów
„Senior+” i Klubów „Senior+”, a także zapewnią środki finansowe na dalsze ich
funkcjonowanie. Jest to szczególnie ważne w sytuacji, gdy większość badanych podczas
ewaluacji Programu samorządów (ponad 60%) zadeklarowała, że nie jest przygotowana do
finansowania – ze środków własnych – działania Dziennych Domów „Senior+” i Klubów
„Senior+” w dłuższym okresie.
IV. SPOSÓB REALIZACJI PROGRAMU
IV.1. ZAKRES PODMIOTOWY I PRZEDMIOTOWY PROGRAMU
1. Program polega na wsparciu tworzenia i funkcjonowania ośrodków wsparcia,
tj. Dziennych Domów „Senior+” i Klubów „Senior+”, przez jednostki samorządu
terytorialnego, których strategie rozwoju pomocy społecznej uwzględniają rozwój
infrastruktury dla osób starszych lub w których brak jest innej infrastruktury pomocy
społecznej tego typu.
2. Tworzenie placówki polega na przebudowie lub remoncie, w rozumieniu przepisów
ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, z późn.
zm.), już istniejących obiektów albo ich części i realizacji usług w zakresie
dostosowanym do potrzeb seniorów.
3. Jednostka samorządu może wykorzystać pomieszczenia, które zostały przebudowane
lub wyremontowane w ramach inwestycji finansowanych z Programu Rozwoju
Obszarów Wiejskich (zapewniając również spełnienie kryterium trwałości tej inwestycji).
4. Jednostki samorządu, zgodnie z art. 25 ust. 1 i 5 ustawy o pomocy społecznej, mogą
zlecić realizację zadania w ramach Programu podmiotom, o których mowa w art. 3 ust. 2
i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
5. Jednostki samorządu mogą także realizować zadanie w partnerstwie z podmiotami
wymienionymi w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie.
6. Program umożliwia udzielenie wsparcia seniorom nieaktywnym zawodowo w wieku 60+.
7. Dzienne Domy „Senior+” i Kluby „Senior+” są ośrodkami wsparcia, o których mowa
w art. 51 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Dzienny Dom „Senior+” jest dziennym
domem pomocy, natomiast Klub „Senior+” jest klubem samopomocy. Zasady
funkcjonowania ośrodków wsparcia oraz tryb kwalifikowania osób do uczestnictwa
w działaniach realizowanych przez ośrodki są określone w ustawie o pomocy społecznej
(m.in. art. 106 dotyczący przyznania świadczeń).
8. Kryteria uczestnictwa seniorów oraz zakres działania ośrodków wsparcia określa
jednostka samorządu, która jest beneficjentem Programu. Jednostka samorządu określa
wysokość odpłatności, a także kryteria odpłatności seniorów za pobyt w ośrodkach
wsparcia na podstawie art. 97 ust. 1 i 5 ustawy o pomocy społecznej.
9. Za funkcjonowanie ośrodków wsparcia oraz utrzymanie liczby miejsc, a także
za dowożenie seniorów do i z ośrodka, w szczególności mających trudności w poruszaniu
się, odpowiada jednostka samorządu.
10. Za ogłoszenie informacji o otwarciu ośrodków wsparcia oraz możliwości skorzystania
z ich usług przez ostatecznych beneficjentów (seniorów) odpowiada jednostka
samorządu.
11. W ramach Programu jednostki samorządu, w trybie otwartego konkursu ofert, mogą
ubiegać się o uzyskanie środków finansowych przeznaczonych na
1) moduł 1 – jednorazowe wsparcie finansowe na utworzenie i/lub wyposażenie ośrodka
wsparcia w wysokości do 80% całkowitego kosztu realizacji zadania. Dofinansowanie nie
może być wyższe niż 400 tys. zł w przypadku Dziennego Domu „Senior+” oraz 200 tys. zł
w przypadku Klubu „Senior+”.
W przypadku gdy budynek nie jest własnością jednostki samorządu terytorialnego,
dofinansowanie w ramach modułu 1 Programu przysługuje jedynie na wyposażenie
ośrodka wsparcia.
2) moduł 2 – zapewnienie funkcjonowania już istniejących ośrodków wsparcia,
utworzonych w ramach modułu 1. Dofinansowaniu z budżetu państwa w każdym roku
budżetowym, w trybie konkursowym, mogą podlegać działania związane z całorocznym
bieżącym utrzymaniem ośrodka wsparcia. Kwota dofinansowania na działalność bieżącą
ośrodków wsparcia uruchomionych w ramach Programu wynosić będzie miesięcznie na
utrzymanie jednego miejsca nie więcej niż 400 zł w Dziennym Domu „Senior+” oraz nie
więcej niż 200 zł w Klubie „Senior+”, przy czym dotacja nie może stanowić więcej niż
50% całkowitego kosztu realizacji zadania.
12. Uprawnionymi podmiotami, które również mogą ubiegać się o uzyskanie środków
finansowych przeznaczonych na zapewnienie funkcjonowania już istniejących ośrodków
wsparcia (moduł 2), są jednostki samorządu, które utworzyły Dzienne Domy
„Senior-WIGOR” na podstawie umów dotacyjnych zawartych w latach 2015–2016 oraz
Dzienne Domy „Senior+” i Kluby „Senior+” – na podstawie umów dotacyjnych
zawartych w latach 2017–2020, w ramach modułu 1 programu wieloletniego „Senior+”
na lata 2015–2020.
13. W ośrodkach wsparcia uruchamianych w ramach Programu nie mogą być tworzone
miejsca całodobowego pobytu.
14. Program zakłada dwa źródła finansowania – dotację z Programu oraz środki własne
jednostki samorządu uczestniczącej w Programie.
15. Jako środki własne jednostki samorządu mogą uwzględniać środki pozyskane
z Europejskiego Funduszu Społecznego stosownie do postanowień Regionalnych
Programów Operacyjnych.
16. Jednostka samorządu uwzględnia w ofercie na realizację zadania publicznego
komplementarność z Regionalnym Programem Operacyjnym lub strategią polityki
społecznej dla właściwego województwa.
17. Jednostki samorządu są zobowiązane do wykazania utrzymania trwałości realizacji
zadania przez okres co najmniej 3 lat od dnia następującego po dniu zakończenia
realizacji zadania w ramach Programu. Trwałość realizacji zadania oznacza utrzymanie
funkcjonowania ośrodka wsparcia „Senior+” oraz utrzymanie w nim miejsc
(zadeklarowanych w ramach realizacji Programu). W tym czasie jednostka samorządu
jest zobowiązana do przedstawiania corocznych sprawozdań z kontynuacji realizacji
zadania publicznego właściwemu wojewodzie.
IV.2. PRZEWIDYWANE MINIMALNE STANDARDY LOKALOWE I KADROWE
OŚRODKÓW WSPARCIA „SENIOR+”
1.
Ośrodki wsparcia muszą być usytuowane w miejscu dostępnym dla seniorów oraz muszą
być przystosowane do potrzeb oraz możliwości osób niepełnosprawnych.
2.
Minimalny standard warunków lokalowych dla ośrodka pozbawionego barier
funkcjonalnych uwzględnia
1) Dzienny Dom „Senior +”
1 pomieszczenie ogólnodostępne wyposażone w stoły i krzesła (lub kanapy i fotele)
pełniące funkcję sali spotkań, jadalni,
1 pomieszczenie albo pomieszczenia kuchenne lub aneks kuchenny, wyposażone
w sprzęty, urządzenia i naczynia do przygotowania i spożycia posiłku,
1 pomieszczenie do utrzymania lub zwiększenia aktywności ruchowej lub
kinezyterapii wyposażone w podstawowy sprzęt, odpowiedni do potrzeb i sprawności
seniorów (np. materace, leżankę, rotory, drabinki, drobny sprzęt do ćwiczeń
indywidualnych itp.),
1 pomieszczenie pełniące funkcję szatni dla seniorów z indywidualnymi szafkami,
1 łazienkę wyposażoną w 2 toalety (dla kobiet i mężczyzn), umywalkę i prysznic
z krzesełkiem, uchwyty pod prysznicem.
Ponadto ośrodek może posiadać między innymi
pomieszczenie klubowe z biblioteczką i prasą, wyposażone w sprzęt RTV, komputer
z dostępem do Internetu, kanapy i fotele,
pomieszczenie do odpoczynku z miejscami do leżenia,
pomieszczenie do terapii indywidualnej lub poradnictwa rozumianego jako szeroko
pojęta praca socjalna,
wydzielone miejsce na pralkę i odpowiednio wyposażone miejsce do prasowania,
pokój zabiegowo-pielęgniarski.
2) Klub „Senior+”
1 pomieszczenie ogólnodostępne wyposażone w stoły i krzesła (lub kanapy i fotele)
pełniące funkcję sali spotkań,
1 pomieszczenie albo pomieszczenia kuchenne lub aneks kuchenny, wyposażone
w sprzęty, urządzenia i naczynia do przygotowania i spożycia posiłku,
1 łazienkę wyposażoną w 2 toalety (dla kobiet i mężczyzn) i umywalkę,
wydzielone miejsce pełniące funkcję szatni dla seniorów.
Ponadto ośrodek może posiadać między innymi
pomieszczenie do zajęć rehabilitacyjno-ruchowych wyposażone w drabinki, materace
oraz inne niezbędne wyposażenie stosownie do wieku uczestników,
pomieszczenie klubowe wyposażone w sprzęt RTV, komputer z dostępem do
Internetu, kanapy i fotele,
łazienkę wyposażoną w prysznic z krzesełkiem oraz uchwyty pod prysznicem.
3.
Pomieszczenia należące do ośrodków wsparcia „Senior+”, w budynkach będących
siedzibą również innych podmiotów, nie mogą stanowić części wspólnych (np. łazienek
czy szatni). Standard nie dotyczy ośrodków wsparcia utworzonych na podstawie umów
dotacyjnych zawartych w latach 2015–2020.
4.
Poz. 10
Standard warunków lokalowych w Dziennym Domu „Senior+” i w Klubie „Senior+”
uważa się za spełniony, jeżeli powierzchnia użytkowa przypadająca na jedno miejsce
w ośrodku wynosi nie mniej niż 5 m2. Standard nie dotyczy ośrodków wsparcia
utworzonych na podstawie umów dotacyjnych zawartych w latach 2015–2020.
5.
Działalność bieżąca Dziennego Domu „Senior+” polegać będzie na realizacji
podstawowych usług mających na celu udzielanie pomocy w czynnościach dnia
codziennego, na zapewnieniu minimum jednego posiłku, w szczególności gorącego,
oraz innych usług wspomagających, dostosowanych do potrzeb seniorów.
Dzienny Dom „Senior+” powinien zapewniać co najmniej 8-godzinną ofertę usług
w dniach od poniedziałku do piątku (40 godzin tygodniowo).
Podstawowy zakres usług świadczonych przez Dzienny Dom „Senior+” obejmuje usługi
socjalne, w tym gorący posiłek,
edukacyjne,
kulturalno-oświatowe,
aktywności ruchowej lub kinezyterapii,
sportowo-rekreacyjne,
aktywizujące społecznie (w tym wolontariat międzypokoleniowy),
terapii zajęciowej.
Dzienny Dom „Senior+” we współpracy z innymi instytucjami i organizacjami może
rozszerzyć ofertę na usługi świadczone poza swoją siedzibą.
Minimalny standard zatrudnienia w Dziennym Domu „Senior+” to co najmniej
1 pracownik na 15 seniorów oraz fizjoterapeuta lub terapeuta zajęciowy, lub instruktor
terapii, lub pielęgniarka w wymiarze czasu odpowiednim do potrzeb ośrodka.
Dodatkowo, w zależności od potrzeb, w ośrodku może być zatrudniony inny specjalista
w wymiarze czasu odpowiednim do potrzeb ośrodka. Ponadto jednostka samorządu
we współpracy z urzędem pracy może zaangażować stażystów.
6. Działalność Klubu „Senior+” polega na motywowaniu seniorów do działań na rzecz
samopomocy i działań wolontarystycznych na rzecz innych.
Minimalny standard zatrudnienia w Klubie „Senior+” to jeden pracownik oraz specjalista
w pożądanym zakresie zatrudniony w wymiarze czasu odpowiednim do potrzeb ośrodka.
Dodatkowo, w zależności od potrzeb, w ośrodku mogą być zatrudnieni inni specjaliści
(w wymiarze czasu odpowiednim do potrzeb ośrodka).
Klub „Senior+” powinien zapewniać tygodniowo co najmniej 20-godzinną ofertę usług.
Klub „Senior+” we współpracy z innymi instytucjami i organizacjami może rozszerzyć
ofertę na usługi świadczone poza swoją siedzibą.
7.
Kwalifikacje pracowników i współpracowników realizujących oferty usług w ramach
Dziennego Domu „Senior+” oraz Klubu „Senior+” określa ustawa o pomocy społecznej,
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 maja 2018 r. w sprawie wynagradzania
pracowników samorządowych (Dz. U. poz. 936, z późn. zm.) oraz jednostka samorządu,
na terenie której działa ośrodek.
8.
Ośrodkiem wsparcia kieruje kierownik. Kierownik może pełnić równocześnie inną
funkcję w ośrodku wsparcia (np. terapeuty zajęciowego), w wymiarze odpowiadającym
łącznie 1 etatowi w Dziennym Domu „Senior+” lub w wymiarze odpowiadającym
czasowi pracy w Klubie „Senior+”.
9.
Zasoby rzeczowe, kadrowe oraz zakres oferty w ośrodkach wsparcia „Senior+” stanowią
integralną część oceny oferty składanej przez jednostki samorządu w konkursie.
10. Podmioty, które będą realizowały podwyższone standardy, będą dodatkowo punktowane
przy ocenie ofert.
IV.3. ZADANIA PODMIOTÓW UCZESTNICZĄCYCH W REALIZACJI PROGRAMU
1.
Do zadań ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego należy
1) określenie zasad i warunków konkursu, w tym określenie wzoru ofert oraz terminu
ich składania,
2) ogłoszenie konkursu, w szczególności zawierające wykaz adresów urzędów
wojewódzkich,
3) wybór beneficjentów spośród ofert zakwalifikowanych przez wojewodów w module 1
i w module 2,
4) ogłoszenie wyników konkursu,
5) złożenie do ministra właściwego do spraw finansów publicznych wniosku
o rozdysponowanie środków między budżety wojewodów,
6) prowadzenie rejestru ośrodków wsparcia – Dziennych Domów „Senior+”
oraz Klubów „Senior+”,
7) sporządzanie rocznego sprawozdania z realizacji Programu na podstawie sprawozdań
wojewódzkich z realizacji Programu,
8) złożenie Radzie Ministrów, w terminie do dnia 30 września każdego roku,
sprawozdania z realizacji Programu za poprzedni rok budżetowy,
9) sporządzenie sprawozdania zbiorczego z realizacji Programu w latach 2021–2025
po zakończeniu realizacji Programu.
2.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego może między innymi
1) prowadzić badania i analizy dotyczące zakresu przedmiotowego i podmiotowego
Programu,
2) prowadzić działania informacyjno-promocyjne,
3) monitorować i kontrolować realizację zadań wynikających z Programu.
3. Do zadań wojewody należy
1) udzielanie informacji o zasadach Programu i warunkach konkursu z uwzględnieniem
kwalifikowalności kosztów,
2) ocena złożonych ofert,
3) przekazanie zestawienia ofert zakwalifikowanych w module 1 do urzędu
obsługującego ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego,
4) przekazanie zestawienia ofert zakwalifikowanych w module 2 do urzędu
obsługującego ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego,
5) wnioskowanie
do
ministra
właściwego
do
spraw
finansów
publicznych,
wraz z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego, o środki
budżetowe odpowiednio do ostatecznego wyboru ofert,
6) podpisywanie umów z beneficjentami,
7) przekazanie środków beneficjentom,
8) analiza sprawozdań przedkładanych przez jednostki samorządu w ramach Programu,
9) rozliczenie dotacji,
10) prowadzenie dokumentacji według jednolitego schematu,
11) przekazanie do urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw zabezpieczenia
społecznego corocznego sprawozdania wojewódzkiego z realizacji Programu za rok
poprzedni, nie później niż do 31 maja, przy czym sprawozdanie finansowe należy
złożyć do 15 marca,
12) kontrola i nadzór nad realizacją Programu w województwie,
13) monitorowanie ciągłości realizacji zadań finansowanych z Programu,
14) promowanie wśród jednostek samorządu założeń Programu oraz dobrych praktyk
w funkcjonowaniu Dziennych Domów „Senior+” oraz Klubów „Senior+”.
4.
Do zadań organów wykonawczych jednostek samorządu (wójta, burmistrza, prezydenta
miasta, starosty, marszałka województwa) realizujących Program należy
1) złożenie oferty do właściwego wojewody
a) jednostki samorządu mogą złożyć ofertę wspólną. Oferta wspólna będzie
zawierać dodatkowe informacje o zadaniach w ramach realizacji zadania
publicznego, które wykonywać będą poszczególne jednostki samorządu zgodnie
ze złożoną ofertą i kosztorysem, oraz o solidarnej odpowiedzialności za
wykonanie zadania,
b) jednostki samorządu mogą złożyć ofertę w partnerstwie z podmiotami
wymienionymi w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie. Oferta będzie zawierać dodatkowe informacje o zadaniach
w ramach realizacji zadania publicznego, które będą wykonywać jednostki
samorządu oraz poszczególni partnerzy zgodnie ze złożoną ofertą i kosztorysem.
Za realizację i rozliczenie zadania odpowiada jednostka samorządu jako strona
umowy o realizację zadania publicznego,
2) podpisanie umowy z wojewodą w zakresie tworzenia i prowadzenia Dziennych
Domów „Senior+” oraz Klubów „Senior+”, w oparciu o art. 150 ustawy o finansach
publicznych,
3) realizacja zadania zgodnie z zawartą umową,
4) rozliczenie z wojewodą otrzymanej dotacji oraz poddanie się kontroli i monitoringowi
zgodnie z umową,
5) przedstawienie na żądanie wojewody wyjaśnień, informacji i dokumentów
dotyczących zadania,
6) przekazywanie wojewodzie rocznych sprawozdań z realizacji zadania, w terminie
30 dni od dnia zakończenia realizacji zadania publicznego,
7) przekazywanie wojewodzie sprawozdań z trwałości realizacji zadania, przez okres
3 lat od dnia następującego po dniu zakończenia realizacji zadania w ramach
Programu.
V. SPOSÓB WYBORU OFERT
1. O dotację na realizację zadań realizowanych w ramach Programu mogą ubiegać się
jednostki samorządu szczebla gminnego, powiatowego i wojewódzkiego.
2. Oferta składana jest do właściwego urzędu wojewódzkiego, w sposób określony
w ogłoszeniu o konkursie.
3. Jednostki samorządu mogą złożyć ofertę wspólną. Oferta wspólna będzie zawierać
1) dodatkowe informacje o podziale zadań, które wykonywać będą poszczególne
jednostki samorządu w ramach złożonej oferty,
2) kosztorys,
3) oraz oświadczenie o solidarnej odpowiedzialności za wykonanie zadania.
4. Jednostki samorządu mogą złożyć ofertę w partnerstwie z podmiotami wymienionymi
w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Za realizację i rozliczenie zadania odpowiada jednostka samorządu jako strona umowy
o realizację zadania publicznego.
5. Wymagana dokumentacja (do złożenia oferty wymagane jest załączenie skanów
dokumentów)
1) prawidłowo i kompletnie wypełniony formularz oferty, podpisany przez osoby
uprawnione do reprezentowania podmiotu składającego ofertę,
2) uchwała odpowiednio rady gminy/ rady powiatu/ sejmiku województwa o utworzeniu
Dziennego Domu „Senior+” albo uchwała rady gminy/ rady powiatu/ sejmiku
województwa o utworzeniu Klubu „Senior+” (obowiązuje w przypadku ofert
składanych w module 2),
3) w przypadku oferty, w ramach której przewidywana jest inwestycja budowlana
(moduł 1), należy dołączyć do oferty program inwestycji w zakresie określonym
w § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 2010 r. w sprawie
szczegółowego sposobu i trybu finansowania inwestycji z budżetu państwa (Dz. U.
poz. 1579),
4) w przypadku oferty, w ramach której przewidywana jest inwestycja budowlana
(moduł 1), należy dołączyć do oferty rzut budynku z oznaczeniem pomieszczeń
i metrażu,
5) wojewoda może ogłosić na stronach internetowych urzędu wojewódzkiego,
w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia konkursu, wzór formularza programu inwestycji
(obowiązujący w przypadku ofert składanych w danym województwie w module 1)
oraz konieczność załączenia do oferty kalkulacji kosztów w układzie paragrafowym,
6) oświadczenie o kwalifikowalności VAT,
7) umowa o partnerstwie, w przypadku składania oferty w partnerstwie z podmiotami
wymienionymi w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie.
6. Złożenie oferty nie jest równoznaczne z przyznaniem dotacji we wnioskowanej wysokości.
7. W przypadku stwierdzenia w ofercie błędów formalnych wojewoda informuje oferenta
o błędach i wzywa do poprawienia oferty w terminie nie dłuższym niż 7 dni
kalendarzowych od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia oferty, przy czym
1) określenie jednakowego dla wszystkich oferentów trybu dokonywania poprawek
i wyjaśnień, jak również rodzaju i zakresu uchybień podlegających poprawkom
i wyjaśnieniom, leży we właściwości wojewody,
2) w przypadku stwierdzenia przez wojewodę błędów w poprawionej ofercie wojewoda
nie wzywa ponownie oferenta do poprawienia oferty. Wojewoda informuje oferenta
o błędach w ofercie oraz przekazuje oferentowi informację o przyczynie odrzucenia
oferty, przed zamieszczeniem wykazu ofert odrzuconych na stronie internetowej
urzędu wojewódzkiego,
3) wykaz ofert odrzuconych ze względów formalnych wojewoda zamieszcza na stronie
internetowej urzędu wojewódzkiego z informacją o przyczynie odrzucenia oferty,
w dniu przekazania do urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw
zabezpieczenia społecznego listy ofert zakwalifikowanych do dalszego postępowania
konkursowego.
8. Rozpatrywane pod względem merytorycznym będą jedynie oferty spełniające wymagania
formalne.
9. Kryteria formalne oceny ofert
1) złożenie oferty przez uprawniony podmiot w terminie określonym w ogłoszeniu
o konkursie,
2) złożenie oferty na odpowiednim formularzu określonym w ogłoszeniu o konkursie,
3) podpisanie oferty przez osoby uprawnione do reprezentowania oferenta w sprawach
majątkowych,
4) kompletność oferty, a w szczególności prawidłowe wypełnienie zawartych
w formularzu pól i załączenie wszystkich wymaganych załączników,
5) zgodność planowanych w projekcie działań z celami i założeniami Programu,
6) szczegółowość oferty i opis poszczególnych działań w zakresie realizacji zadania,
7) zapewnienie wymaganego finansowego wkładu własnego (minimum 20% wartości
dla zadań realizowanych w ramach modułu 1 lub minimum 50% wartości dla zadań
realizowanych w ramach modułu 2),
8) spełnienie innych wymogów formalnych określonych w Programie lub ogłoszeniu
konkursowym.
10. Kryteria merytoryczne oceny ofert w module 1 konkursu
1) racjonalność kalkulacji kosztów zadania (od 0 do 3 pkt),
2) spójność planowanych w projekcie działań (od 0 do 3 pkt),
3) standard ośrodka (od 0 do 2 pkt),
4) zasoby rzeczowe (od 0 do 2 pkt),
5) zasoby kadrowe (od 0 do 2 pkt),
6) udział podmiotów, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku
publicznego i o wolontariacie, w realizacji zadania (od 0 do 1 pkt).
11. Kryteria merytoryczne oceny ofert w module 2 konkursu
1) racjonalność kalkulacji kosztów zadania (od 0 do 3 pkt),
2) spójność planowanych w projekcie działań (od 0 do 3 pkt),
3) realizacja polityki społecznej na rzecz osób starszych (od 0 do 4 pkt)
a) w jakim stopniu projektowane działania mogą być atrakcyjne/innowacyjne dla
osób starszych? (od 0 do 1 pkt),
b) w jakim stopniu projektowane działania wspierają działania na rzecz solidarności
międzypokoleniowej i wewnątrzpokoleniowej seniorów? (od 0 do 1 pkt),
c) w jakim stopniu osoby starsze były zaangażowane w przygotowanie oferty?
(od 0 do 1 pkt),
d) czy w ofercie uwzględniono możliwość uczestnictwa w projekcie osób starszych
o różnym stopniu sprawności? (od 0 do 1 pkt),
4) zasoby rzeczowe (od 0 do 2 pkt),
5) zasoby kadrowe (od 0 do 2 pkt),
6) udział podmiotów, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku
publicznego i o wolontariacie, w realizacji zadania (od 0 do 1 pkt).
12. Wojewodowie, po dokonaniu oceny ofert, przekażą do urzędu obsługującego ministra
właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego zestawienia ofert zakwalifikowanych
w module 1 i module 2 Programu, w terminie i na zasadach określonych w ogłoszeniu
konkursowym.
13. Osoby dokonujące oceny formalnej i merytorycznej ofert są zobowiązane do złożenia
deklaracji bezstronności w stosunku do podmiotów, których oferty oceniały.
14. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w trakcie rozpatrywania ofert
zakwalifikowanych do Programu przez wojewodów, może zażądać od wojewodów
dodatkowych wyjaśnień oraz przekazania dokumentacji. Minister właściwy do spraw
zabezpieczenia społecznego może odrzucić ofertę z postępowania ze względów
formalnych lub merytorycznych, zawiadamiając wojewodę o przyczynie odrzucenia
oferty.
15. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego dokonuje wyboru ofert
na podstawie ocen ofert przeprowadzonych przez wojewodów, wskazując wysokość
przyznanej dotacji. W przypadku gdy kwota zapotrzebowania na dotację w ofertach
zakwalifikowanych przez wojewodów przekroczy kwotę dostępnego limitu dotacji
lub dostępnych środków, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego może
dokonać rozstrzygnięcia
1) o przyznaniu dotacji w ramach dostępnych środków najwyżej ocenionym
merytorycznie ofertom lub
2) o przyznaniu dotacji w ramach dostępnych środków najwyżej ocenionym
merytorycznie ofertom przy jednoczesnym proporcjonalnym zmniejszeniu kwoty
przyznanej dotacji
uwzględniając racjonalne rozłożenie środków na województwa.
16. W przypadku równej liczby punktów dla ofert znajdujących się na pozycji granicznej
o przyznaniu dotacji decyduje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego,
uwzględniając liczbę ośrodków wsparcia „Senior+” funkcjonujących w danym
województwie.
17. Kwota przyznanej dotacji może być niższa od wskazanej w ofercie.
18. Wyniki konkursu zostaną podane do publicznej wiadomości
na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw
zabezpieczenia społecznego poświęconej seniorom: http://www.senior.gov.pl/,
na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw
zabezpieczenia społecznego: http://gov.pl/rodzina,
oraz przekazane do urzędów wojewódzkich.
19. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego może zmniejszyć kwotę dotacji
planowanej na realizację zadania w sytuacji ograniczenia kwoty środków w ustawie
budżetowej na realizację tego zadania w danym roku.
20. W przypadku rezygnacji lub zwrotu środków przez podmioty, które otrzymały
dofinansowanie, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego może przyznać
lub zwiększyć przyznane w ramach modułu 1 środki innym podmiotom, które złożyły
formalnie pozytywnie ocenione oferty, nie więcej niż do poziomu wnioskowanego
dofinansowania. Wojewoda jest zobowiązany do niezwłocznego poinformowania
ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego o rezygnacji lub zwrocie
środków przez podmioty, które otrzymały dofinansowanie.
VI. WARUNKI OTRZYMYWANIA I WYKORZYSTANIA DOTACJI
1.
W celu trzymania dotacji beneficjent, którego oferta została umieszczona na liście ofert
zakwalifikowanych do otrzymania dofinansowania, zobowiązany jest – w terminie 10 dni
kalendarzowych od dnia ogłoszenia wyników konkursu przez ministra właściwego
do spraw
zabezpieczenia
społecznego
–
dostarczyć
do
właściwego
urzędu
wojewódzkiego oświadczenie o przyjęciu dotacji (według wzoru zamieszczonego przez
właściwy urząd wojewódzki na stronie internetowej urzędu wojewódzkiego), a także
przedłożyć, na żądanie wojewody udzielającego dotacji, dokumenty potwierdzające dane
zawarte w ofercie i wymagane przez Program lub określone w ogłoszeniu konkursowym.
Za datę złożenia oświadczenia uznaje się datę wpływu do urzędu.
2.
Beneficjent
może
zostać
wykluczony
Poz. 10
przez
wojewodę
z
listy
podmiotów
zakwalifikowanych do uzyskania dofinansowania w danym roku kalendarzowym, gdy
1) nie złoży oświadczenia o przyjęciu dofinansowania w terminie określonym w pkt 1,
przy czym
wojewoda
jest
zobowiązany do
poinformowania
beneficjenta
o ww. obowiązku,
2) w stosunku do beneficjenta została wydana ostateczna decyzja w sprawie zwrotu
środków dofinansowania otrzymanych przez niego w poprzednich edycjach
Programu i beneficjent nie dokonał we wskazanym terminie zwrotu należności wraz
z odsetkami,
3) beneficjent nie dokonał rozliczenia dofinansowania z lat ubiegłych lub nie dokonał
zwrotu ewentualnych należności wraz z odsetkami w ramach realizacji poprzednich
edycji Programu,
4) w stosunku do beneficjenta toczy się postępowanie administracyjne w sprawie
określenia zaległości w ramach poprzednich edycji Programu (jeszcze nie została
wydana decyzja),
5) beneficjent nie dochował okresu trwałości przewidywanego przez poprzednie edycje
Programu, w ramach których otrzymał dofinansowanie, i nie dokonał zwrotu
ewentualnych należności wraz z odsetkami.
3.
Wojewoda zobowiązany jest do przesłania do urzędu obsługującego ministra właściwego
do spraw zabezpieczenia społecznego, w terminie 5 dni kalendarzowych od zebrania
oświadczeń o przyjęciu dotacji, podziału środków na rozdziały i paragrafy klasyfikacji
budżetowej.
4.
Wojewoda oraz beneficjent Programu zobowiązani są do podpisania umowy w sprawie
przekazania dotacji w terminie 21 dni kalendarzowych od przyznania środków
na realizację Programu (od daty decyzji ministra właściwego do spraw finansów
publicznych o zwiększeniu budżetu wojewody na realizację Programu). Umowa może
zostać podpisana po upływie określonego wyżej terminu w przypadku zaistnienia
uzasadnionych przyczyn leżących po stronie beneficjenta.
5.
Wojewoda
na
stronie
internetowej
Biuletynu
Informacji
Publicznej
urzędu
wojewódzkiego ogłasza wzory umów o dotację z beneficjentami, nie później niż
w terminie określonym w ogłoszeniu konkursowym.
6.
Poz. 10
W przypadku rezygnacji z udziału w Programie jednostka samorządu powinna złożyć
niezwłocznie do urzędu wojewódzkiego oświadczenie o rezygnacji w postaci pisemnej,
wraz z informacją o przyczynie rezygnacji.
7.
Wojewoda zobowiązany jest do rozpoczęcia przekazywania środków beneficjentowi
w terminie 14 dni kalendarzowych od prawidłowo złożonego i wypełnionego wniosku
o wypłatę dotacji beneficjentowi, o ile taki wniosek wymagany jest umową
lub porozumieniem o udzielenie wsparcia finansowego.
8.
Ze środków Programu pokrywane będą koszty związane bezpośrednio z realizacją
zadania.
9.
Kosztami (wydatkami) kwalifikowanymi w ramach dotacji są
1) wszystkie koszty niezbędne dla realizacji zadania przewidziane w kosztorysie oferty,
2) koszty (w przypadku jednostek samorządów – wydatki) brutto, tj. koszty
wraz z przypadającym na te koszty podatkiem VAT, z wyjątkiem przypadków,
gdy podatek ten może być odliczony od podatku należnego lub zwrócony,
przy uwzględnieniu przepisów § 16 ust. 6–8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
2 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowego sposobu i trybu finansowania inwestycji
z budżetu państwa,
3) koszty (w przypadku jednostek samorządów – wydatki) ponoszone od dnia 1 stycznia
do dnia 31 grudnia danego roku kalendarzowego, na który został ogłoszony konkurs.
10. Koszty niekwalifikowalne
1) wydatki związane z budową nowych obiektów przeznaczonych na ośrodki wsparcia
oraz zakupem nieruchomości,
2) podatek od towarów i usług (VAT), jeśli może zostać odliczony w oparciu o ustawę
z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106,
z późn. zm.) (zgodnie z oświadczeniem o kwalifikowalności VAT),
3) leasing,
4) rezerwy na pokrycie przyszłych strat lub zobowiązań,
5) odsetki z tytułu niezapłaconych w terminie zobowiązań,
6) koszty kar i grzywien,
7) koszty procesów sądowych,
8) koszty transportu, o których mowa w rozdziale IV.1 pkt 9,
9) nagrody, premie (które nie są stałym składnikiem wynagrodzenia) i inne formy
bonifikaty rzeczowej lub finansowej dla osób zajmujących się realizacją zadania,
10) koszty obsługi konta bankowego (nie dotyczy kosztów przelewów),
11) zakup napojów alkoholowych,
12) abonament radiowo-telewizyjny, podatki i opłaty z wyłączeniem podatku
dochodowego od osób fizycznych, składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne,
składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych
Świadczeń Pracowniczych, opłat za zaświadczenie o niekaralności oraz opłaty
za zajęcie pasa drogowego,
13) koszty wyjazdów służbowych osób zaangażowanych w realizację projektu
na podstawie umowy cywilnoprawnej, chyba że umowa ta określa zasady i sposób
podróży służbowych,
14) amortyzacja.
11. W ramach Programu niedozwolone jest podwójne finansowanie wydatku, czyli zapłata
za zrealizowane zadania dwa razy ze środków publicznych, zarówno krajowych,
jak i wspólnotowych. Za kwalifikowalność kosztów na każdym etapie odpowiada
jednostka samorządu terytorialnego.
12. Wojewoda może zażądać przedstawienia kosztów (wydatków)
–
w układzie
paragrafowym.
13. Dotacja musi być wykorzystana w danym roku kalendarzowym, na który został
ogłoszony konkurs.
14. Podmiot otrzymujący dotację zobowiązany jest do jej rozliczenia w sposób wskazany
przez wojewodę, a także do zwrotu niewykorzystanej części dotacji w terminie
określonym w ustawie o finansach publicznych.
15. Kwota dotacji na realizację zadań, niewykorzystana, pobrana w nadmiernej wysokości
bądź wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, podlegać będzie zwrotowi na zasadach
przewidzianych w ustawie o finansach publicznych.
16. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego może określić szczególne
warunki
wykorzystania
dotacji
w
okresie
obowiązywania
stanu
zagrożenia
epidemicznego albo stanu epidemii oraz w terminie 30 dni następujących po ich
odwołaniu.
VII. ŹRÓDŁA FINANSOWANIA PROGRAMU
Budżet Programu składa się z dwóch części – dotacje i środki techniczne.
W latach 2021–2025
I część – dotacje: nie mniej niż 95% budżetu rocznego,
II część – środki techniczne: nie więcej niż 5% budżetu rocznego.
Program zakłada udział kosztów obsługi do 5% budżetu (środki techniczne). Środki
techniczne zostaną przeznaczone na obsługę Programu, w tym wymianę dobrych praktyk oraz
monitoring i ewaluację działania Programu w latach 2021–2025, z podziałem na środki do
dyspozycji urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego,
z których część – do 4% budżetu rocznego Programu – może zostać przekazana do urzędów
wojewódzkich w związku z realizacją części zadań w ramach Programu na poziomie
wojewódzkim.
Środki finansowe na realizację Programu planowane są w budżecie państwa w łącznej kwocie
300 mln zł (z tego w 2021 r. – 60 mln zł, w 2022 r. – 60 mln zł, w 2023 r. – 60 mln zł,
w 2024 r. – 60 mln zł, w 2025 r. – 60 mln zł) i zostaną ujęte w ramach rezerwy celowej
w części 83.
VIII. WSKAŹNIKI PROGRAMU
Okres realizacji Programu
2021
2022
2023
2024
2025
Razem
Liczba nowych Dziennych
Domów „Senior +”
25
25
25
25
25
125
Liczba nowych Klubów
„Senior +”
50
50
50
50
50
250
Liczba seniorów
korzystających z ośrodków
wsparcia „Senior +”
22240
23740
25240
26740
28240
X
W oparciu o dotychczasowe doświadczenia z realizacji Programu przewiduje się, iż liczba
nowo tworzonych Dziennych Domów „Senior+” w kolejnych latach od 2021 r. nie będzie
dynamicznie rosła. Wynikać to będzie ze zmian w alokacji pomiędzy wysokością środków
przeznaczanych na tworzenie nowych ośrodków wsparcia „Senior+” a wysokością środków
przeznaczanych na zapewnienie ich funkcjonowania. Przyjmując takie założenia, po ostatniej
edycji Programu funkcjonować powinno 125 nowych Dziennych Domów „Senior+”.
Na podstawie dotychczasowych doświadczeń przewiduje się większą liczbę tworzonych
Klubów „Senior+” w stosunku do liczby Dziennych Domów „Senior+”, co wynika z dużego
zainteresowania wśród potencjalnych beneficjentów tworzeniem Klubów „Senior+”,
w związku z większą elastycznością funkcjonowania tego typu ośrodka, pozwalającą na jego
lepsze dostosowanie do potrzeb seniorów o wyższym stopniu samodzielności. Przyjmując
takie założenia, po ostatniej edycji Programu w 2025 r. funkcjonować powinno 250 nowych
Klubów „Senior+”.
IX. MONITORING PROGRAMU
1.
Roczne sprawozdanie z realizacji Programu na terenie jednostki samorządu przekazuje
wojewodzie odpowiednio wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta, marszałek
województwa, w terminie 30 dni od dnia zakończenia realizacji zadania publicznego.
2.
Sprawozdanie, o którym mowa w pkt 1, uwzględnia w szczególności następujące dane
1) rzeczywistą liczbę seniorów objętych wsparciem w ramach Programu,
2) koszt realizacji zadania w ramach Programu – ogółem, w tym ze środków własnych
i z dotacji budżetu państwa,
3) liczbę utworzonych w danym roku w ramach Programu ośrodków wsparcia –
Dziennych Domów „Senior+” oraz Klubów „Senior+”,
4) liczbę ośrodków wsparcia, którym udzielono dotacji na działalność bieżącą,
5) podmiot prowadzący
a) samodzielnie jednostka samorządu,
b) inny podmiot,
6) liczbę seniorów objętych poszczególnymi rodzajami usług (wraz z ich opisem)
a) socjalnymi,
b) edukacyjnymi,
c) kulturalno-oświatowymi,
d) sportowo-rekreacyjnymi,
e) aktywności ruchowej lub kinezyterapii,
f)
aktywizującymi społecznie (w tym wolontariat międzypokoleniowy),
g) terapii zajęciowej,
h) innymi.
3. Wyniki monitoringu Programu są przedstawiane przez ministra właściwego do spraw
zabezpieczenia społecznego, co najmniej raz w roku, Radzie do spraw Polityki Senioralnej.
X. INFORMACJE KOŃCOWE
W przypadku otrzymania uzasadnionych sygnałów o nieprawidłowościach, odnoszących się
bezpośrednio do funkcjonowania Programu, minister właściwy do spraw zabezpieczenia
społecznego może przeprowadzić jego doraźną kontrolę zarówno w trakcie, jak i po
zakończeniu jego realizacji.