Uchwała nr 196/2020 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 19 czerwca 2020 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych za granicą i na polskich statkach morskich w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 28 czerwca 2020 r.

§ 1. Ustala się wytyczne dla obwodowych komisji wyborczych dotyczące zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych za granicą i na polskich statkach morskich w wyborach Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 28 czerwca 2020 r., stanowiące załącznik do uchwały.

§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega ogłoszeniu.

Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej: S. Marciniak

Załącznik do uchwały nr 196/2020 Państwowej Komisji

Wyborczej z dnia 19 czerwca 2020 r. (poz. 564)

Wytyczne dla obwodowych komisji wyborczych dotyczące zadań i trybu

przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania

WYTYCZNE DLA OBWODOWYCH KOMISJI WYBORCZYCH DOTYCZĄCE ZADAŃ I TRYBU

PRZYGOTOWANIA

ORAZ PRZEPROWADZENIA

GŁOSOWANIA

utworzonych za granicą

i na polskich statkach

morskichWwOBWODACH

wyborach GŁOSOWANIA

Prezydenta

UTWORZONYCH ZA GRANICĄ I NA POLSKICH STATKACH MORSKICH W WYBORACH PREZYDENTA

RZECZYPOSPOLITEJ

POLSKIEJzarządzonych

ZARZĄDZONYCH

DZIEŃ

CZERWCA

2020

Rzeczypospolitej Polskiej

na NA

dzień

28 28

czerwca

2020

r. R.

Ilekroć w wytycznych mowa jest o

1)

Kodeksie wyborczym – należy przez to rozumieć ustawę z dnia 5 stycznia 2011 r.

– Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2019 r. poz. 684 i 1504 oraz z 2020 r. poz. 568);

2)

ustawie – należy przez to rozumieć ustawę z dnia 2 czerwca 2020 r. o

szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania

korespondencyjnego (Dz. U. poz. 979);

3)

okręgowej komisji wyborczej – należy przez to rozumieć Okręgową Komisję

Wyborczą nr 21 w Warszawie;

4)

loginie i haśle – należy przez to rozumieć sposób uwierzytelnienia użytkownika

w systemie

informatycznym

Wsparcie

Organów

Wyborczych

(WOW)

udostępnionym przez Państwową Komisję Wyborczą;

5)

konsulu – należy przez to rozumieć także odpowiednio kapitana statku;

6)

Ministerstwie – należy przez to rozumieć odpowiednio Ministerstwo Spraw

Zagranicznych lub Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej;

7)

komisji – należy przez to rozumieć obwodową komisję wyborczą;

8)

protokole głosowania – należy przez to rozumieć protokół głosowania

w obwodzie;

9)

operatorze informatycznej obsługi komisji – należy przez to rozumieć osobę

powołaną przez konsula, odpowiedzialną za obsługę informatyczną komisji

i zapewniającą wprowadzenie danych do systemu informatycznego Wsparcie

Organów Wyborczych (WOW);

10) rozporządzeniu Ministra Zdrowia – należy przez to rozumieć rozporządzenie

Ministra Zdrowia z dnia 15 czerwca 2020 r. w sprawie wykazu środków ochrony

osobistej związanej ze zwalczaniem epidemii COVID-19 dla członków

obwodowych komisji wyborczych oraz szczegółowych zasad bezpieczeństwa

sanitarnego w lokalu wyborczym (Dz. U. poz. 1046).

Zgodnie z art. 161 § 1 Kodeksu wyborczego wytyczne Państwowej Komisji Wyborczej

są wiążące dla komisji niższego stopnia. Dlatego też członkowie komisji zobowiązani

są zapoznać się z całością wytycznych i bezwzględnie je stosować.

Członkowie komisji zobowiązani są również do bezwzględnego przestrzegania

przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia. Nie ma natomiast obowiązku stosowania

środków ochrony osobistej oraz szczegółowych zasad bezpieczeństwa sanitarnego,

o których mowa w rozporządzeniu Ministra Zdrowia, jeżeli ze względu na stan

epidemiczny w państwie przyjmującym, przepisy tego państwa nie nakładają takiego

obowiązku i zasad w przestrzeniach zamkniętych.

Wskazane

w

wytycznych

przeprowadzeniem

zadania

głosowania

w

związane

lokalu

z

wyborczym,

przygotowaniem

w

tym

i

dotyczące

zapewnienia pomieszczeń za osłoną gwarantujących tajność głosowania oraz

wywieszania w lokalu obwieszczeń i informacji, odnoszą się do komisji właściwych

dla obwodów, w których takie głosowanie jest przeprowadzane.

W celu ułatwienia korzystania z wytycznych zostały one podzielone na rozdziały

przedstawiające sposób wykonywania poszczególnych zadań komisji

Rozdział

I

Punkty

Informacje ogólne

1–23

Członkowie komisji

1–2

Mężowie zaufania

3–9

Obserwatorzy społeczni

10–14

Obserwatorzy międzynarodowi

15

Dziennikarze

Lokal wyborczy

17–23

II

Zadania komisji przed dniem wyborów

24–30

III

Zadania komisji

wyborczego

IV

Zadania komisji w trakcie głosowania

w dniu

wyborów

przed

otwarciem

lokalu

31–34

35–70

Otwarcie lokalu wyborczego

35

Postępowanie w przypadku skreślenia kandydata z listy

36

Czynności przed wydaniem wyborcy karty do głosowania

37

Dopisywanie wyborców do spisu wyborców

38

Wydawanie wyborcom kart do głosowania

39–41

Przebieg głosowania

42–53

Zadania komisji związane z głosowaniem korespondencyjnym

54–64

Przerwa w głosowaniu

65–70

V

Zakończenie głosowania

71–74

VI

Ustalenie wyników głosowania i sporządzenie protokołu głosowania

75–111

Informacje wstępne

75–78

Rozliczenie kart do głosowania

79

Ustalenie wyników głosowania

80–94

Uwagi do protokołu głosowania wnoszone przez mężów zaufania

i członków komisji

95–96

Sporządzenie protokołu głosowania i podanie go do publicznej

wiadomości

97–111

VII

Przekazanie protokołu głosowania do okręgowej komisji wyborczej

112–113

VIII

Postępowanie z dokumentami z wyborów

114–117

IX

Ponowne głosowanie

118–124

Rozdział I

Informacje ogólne

C z ł o nk ow ie k o m is j i

1.

W dniu wyborów członkowie komisji są obowiązani nosić w widoczny sposób

identyfikatory z imieniem i nazwiskiem oraz funkcją pełnioną w komisji.

Członkowie komisji nie mogą udzielać wyborcom pomocy w głosowaniu,

z wyjątkiem udzielania wyborcom informacji, o których mowa w pkt 36 i 41.

2.

Przewodniczący komisji

kieruje

jej

pracami,

zwołuje

jej

posiedzenia

i przewodniczy im. W razie nieobecności przewodniczącego jego obowiązki

pełni zastępca przewodniczącego komisji. Podczas głosowania przewodniczący

komisji

odpowiada

za

utrzymanie

porządku

i

spokoju,

czuwa

nad

przestrzeganiem tajności głosowania, przestrzeganiem zakazu prowadzenia w

jakiejkolwiek formie agitacji wyborczej w lokalu wyborczym i na terenie

budynku, w którym lokal ten się znajduje (art. 107 § 2 Kodeksu wyborczego),

oraz przestrzeganiem właściwego toku czynności podczas głosowania. Ma

prawo zażądać opuszczenia lokalu przez osoby naruszające porządek i

spokój (art. 49 § 2 Kodeksu wyborczego), a w razie potrzeby zwrócić się do

odpowiednich służb o zapewnienie koniecznej pomocy (art. 49 § 3 Kodeksu

wyborczego). Przypadki zakłócenia głosowania odnotowuje się w punkcie 22

protokołu głosowania.

M ę ż ow ie z au f a ni a

3.

Mężowie zaufania wyznaczeni przez pełnomocników wyborczych komitetów

wyborczych, które zarejestrowały kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej

Polskiej (lub wyznaczeni przez osoby upoważnione przez tych pełnomocników),

mogą być obecni podczas wszystkich czynności wykonywanych przez komisję.

Do każdej komisji pełnomocnik wyborczy komitetu wyborczego spełniającego

powyższy warunek lub osoba przez niego upoważniona może wyznaczyć

po jednym mężu zaufania (art. 103a § 1 Kodeksu wyborczego). Mężowie

zaufania danego komitetu wyborczego mogą zmieniać się w ciągu pracy komisji.

Jednakże po zamknięciu lokalu wyborczego po zakończeniu głosowania,

mężowie zaufania nie mogą się zmieniać w trakcie czynności komisji

związanych z ustalaniem wyników głosowania w obwodzie.

4.

Mężem zaufania może być osoba mająca czynne prawo wyborcze do Sejmu, tj.

1) będąca obywatelem polskim;

2) która najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat;

3) która nie jest pozbawiona praw publicznych prawomocnym orzeczeniem

sądu;

4) która nie jest pozbawiona praw wyborczych prawomocnym orzeczeniem

Trybunału Stanu;

5) która nie jest ubezwłasnowolniona prawomocnym orzeczeniem sądu.

5.

Mężem zaufania nie może być

1) kandydat w wyborach;

2) komisarz wyborczy;

3) pełnomocnik wyborczy;

4) pełnomocnik finansowy;

5) urzędnik wyborczy;

6) członek komisji wyborczej.

6.

Mężowie zaufania przed przystąpieniem do swoich czynności przedstawiają

przewodniczącemu komisji

1) dokument tożsamości;

2) zaświadczenie podpisane przez pełnomocnika wyborczego lub upoważnioną

przez niego osobę. Jeżeli zaświadczenie wystawiła osoba upoważniona przez

pełnomocnika, mąż zaufania okazuje również kserokopię tego upoważnienia.

Z uwagi na stan epidemii, o ile nie ma możliwości przedłożenia oryginału

zaświadczenia, zarówno zaświadczenie podpisane przez pełnomocnika

wyborczego lub upoważnioną przez niego osobę, jak też ewentualne

upoważnienie, mogą zostać przedłożone przewodniczącemu komisji w

formie wydruku skanów tych dokumentów.

Zaświadczenie powinno zostać sporządzone według wzoru ustalonego przez

Państwową Komisję Wyborczą uchwałą z dnia 30 lipca 2018 r. w sprawie

wzoru zaświadczenia dla męża zaufania (M.P. poz. 822). Zaświadczenia

mogą różnić się między sobą wyglądem i układem graficznym, ale ich treść

musi

odpowiadać

wzorowi

ustalonemu

przez

Państwową

Komisję

Wyborczą.

Przebywając w lokalu komisji, mężowie zaufania zobowiązani są do noszenia

w widoczny sposób identyfikatora z imieniem, nazwiskiem, funkcją oraz nazwą

komitetu wyborczego, który reprezentują. Identyfikatory nie mogą zawierać

elementów kampanii wyborczej.

7.

Przewodniczący komisji informuje mężów zaufania o przysługujących

im prawach i wskazuje miejsce w lokalu komisji, z którego będą mogli

obserwować przebieg czynności wykonywanych przez komisję. Mężowie

zaufania mają prawo w szczególności

1) być obecni podczas wszystkich czynności komisji, do której zostali

wyznaczeni;

2) być obecni w lokalu wyborczym w czasie przygotowania do głosowania,

w trakcie

głosowania

i

podczas

ustalania

wyników

głosowania

oraz sporządzania protokołu;

3) obserwować liczenie głosów przez komisję i ustalanie przez nią wyników

głosowania;

4) zgłaszać przewodniczącemu komisji na bieżąco uwagi i zastrzeżenia;

5) być obecni przy sprawdzaniu prawidłowości ustalenia wyników głosowania;

6) wnosić uwagi do protokołu głosowania, z wymienieniem konkretnych

zarzutów;

7) występować o wydanie kopii protokołu głosowania;

8) być obecni przy wprowadzaniu danych do sieci elektronicznego przesyłania

danych z protokołu głosowania do okręgowej komisji wyborczej.

Mężowie zaufania nie mogą w szczególności

1) wykonywać żadnych czynności członka komisji;

2) pomagać wyborcom w głosowaniu ani udzielać im wyjaśnień;

3) wykonywać

żadnych

czynności

związanych

z

głosowaniem

korespondencyjnym, tj. np. wyjmować kopert na kartę do głosowania

lub oświadczeń o osobistym i tajnym oddaniu głosu z kopert zwrotnych,

ani też wyjmować kart do głosowania z kopert na kartę do głosowania,

tj. nie mogą mieć żadnego kontaktu fizycznego z kopertami, kartami

do głosowania i oświadczeniami – nie mogą dotykać kopert zwrotnych,

kopert na kartę do głosowania, kart do głosowania i oświadczeń;

4) liczyć ani przeglądać kart do głosowania przed rozpoczęciem głosowania,

w trakcie głosowania i po jego zakończeniu, tj. nie mogą mieć żadnego

kontaktu fizycznego z kartami do głosowania – nie mogą dotykać kart

w żadnym momencie.

Niedopuszczalne jest utrudnianie przez członków komisji obserwacji mężom

zaufania wszystkich wykonywanych czynności.

8.

Wykonywanie uprawnień mężów zaufania nie może

1) utrudniać pracy komisji;

2) zakłócać powagi głosowania;

3) naruszać

tajności

do pomieszczenia

głosowania;

mąż

za

zapewniającego

zasłoną,

zaufania

nie

może

tajność

wchodzić

głosowania,

gdy w pomieszczeniu tym znajduje się wyborca, nawet jeśli wyraził

on na to zgodę lub poprosił o to męża zaufania.

9.

Przewodniczący

komisji

może

wydawać

polecenia

o

charakterze

porządkowym, w przypadku gdy działania mężów zaufania wykraczają poza ich

uprawnienia, utrudniają pracę komisji, zakłócają powagę głosowania lub

naruszają jego tajność. Fakt ten należy odnotować w punkcie 22 protokołu

głosowania.

Dopuszczalne jest przemieszczanie się mężów zaufania w trakcie obserwowania

przez nich wszystkich czynności, z zastrzeżeniem że nie będzie to utrudniało

pracy komisji ani zakłócało przebiegu głosowania. Kwestie organizacyjne

związane z wykonywaniem funkcji męża zaufania należą do kompetencji

przewodniczącego danej komisji, który winien ustalić je i przekazać

przybyłym mężom zaufania.

O b s e rw a to rzy s p o ł ecz n i

10. Zarejestrowane w Rzeczypospolitej Polskiej, tj. wpisane do Krajowego Rejestru

Sądowego, stowarzyszenia i fundacje, do których celów statutowych należy

troska

o demokrację,

prawa

obywatelskie

i

rozwój

społeczeństwa

obywatelskiego, mają prawo wyznaczyć po jednym obserwatorze społecznym do

każdej komisji. Prawo wyznaczenia po jednym obserwatorze społecznym do

komisji mają stowarzyszenia i fundacje, które w swoim statucie mają zapisaną

realizację co najmniej jednego z wymienionych wyżej celów, tj. troskę o

demokrację lub prawa obywatelskie albo rozwój społeczeństwa obywatelskiego.

Nie ma przy tym znaczenia, w jaki sposób zostaną one zapisane (jakie

sformułowania zostaną użyte) w statucie.

11. Obserwatorem społecznym może być osoba mająca czynne prawo wyborcze

do Sejmu, tj.

1) będąca obywatelem polskim;

2) która najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat;

3) która nie jest pozbawiona praw publicznych prawomocnym orzeczeniem

sądu;

4) która nie jest pozbawiona praw wyborczych prawomocnym orzeczeniem

Trybunału Stanu;

5) która nie jest ubezwłasnowolniona prawomocnym orzeczeniem sądu.

12. Obserwatorem społecznym nie może być

1) kandydat w wyborach;

2) komisarz wyborczy;

3) pełnomocnik wyborczy;

4) pełnomocnik finansowy;

5) urzędnik wyborczy;

6) członek komisji wyborczej.

13. Obserwatorzy

społeczni

przed

Poz. 564

przystąpieniem

do

swoich

czynności

przedstawiają przewodniczącemu komisji

1) dokument tożsamości;

2) zaświadczenie podpisane przez osobę działającą w imieniu organu

uprawnionego do reprezentowania na zewnątrz stowarzyszenia/fundacji,

sporządzone według wzoru ustalonego przez Państwową Komisję Wyborczą

uchwałą z dnia 30 lipca 2018 r. w sprawie wzoru zaświadczenia

dla obserwatora społecznego (M.P. poz. 795).

Z uwagi na stan epidemii, o ile nie ma możliwości przedłożenia oryginału

zaświadczenia, obserwator społeczny może przedstawić przewodniczącemu

komisji wydruk skanu zaświadczenia podpisanego przez osobę działającą

w imieniu

organu

uprawnionego

do

reprezentowania

na

zewnątrz

stowarzyszenia lub fundacji. Jednakże w takim przypadku konieczne jest

jednoczesne przedłożenie skanu innego dokumentu uprawdopodobniającego,

że obserwator społeczny został wyznaczony przez uprawniony do tego organ

danej fundacji lub stowarzyszenia, tj. np. skanu uchwały w sprawie wyboru

prezesa danego stowarzyszenia lub fundacji albo skanu innego tego rodzaju

dokumentu. Musi to być skan innego dokumentu niż wyciąg z Krajowego

Rejestru Sądowego, który dostępny jest w Internecie. Przedkładanie skanu

tego rodzaju dokumentu nie jest konieczne w przypadku przedłożenia

przewodniczącemu komisji oryginału zaświadczenia.

Zaświadczenia mogą różnić się między sobą wyglądem i układem

graficznym, ale ich treść musi odpowiadać wzorowi ustalonemu przez

Państwową Komisję Wyborczą. Na podstawie przedłożonego komisji

zaświadczenia,

w

którym

wskazany

będzie

numer,

pod

którym

stowarzyszenie lub fundacja została wpisana do Krajowego Rejestru

Sądowego, członek komisji weryfikuje uprawnienie do wyznaczenia

obserwatorów

społecznych

przez

dane

stowarzyszenie

lub fundację.

Sprawdzenia można dokonać w wyszukiwarce Ministerstwa Sprawiedliwości

na

stronie

internetowej

https://ekrs.ms.gov.pl/web/wyszukiwarka-krs.

W przypadku braku takiej możliwości technicznej lub innych wątpliwości

komisja zwraca się o pomoc w tej sprawie do konsula.

14. Obserwatorzy społeczni mają takie same uprawnienia, jakie przysługują

mężom zaufania, z wyjątkiem prawa do wnoszenia uwag do protokołu

głosowania.

Ob se r w at or z y m i ę dz y n ar od ow i

15. Przy wszystkich czynnościach komisji mogą być również obecni obserwatorzy

międzynarodowi zaproszeni przez Państwową Komisję Wyborczą. Obserwatorzy

międzynarodowi przedstawią komisji zaświadczenie wydane przez Państwową

Komisję Wyborczą. Obserwatorzy międzynarodowi posiadają uprawnienia

mężów zaufania, z wyjątkiem prawa do wnoszenia uwag do protokołu

głosowania (art. 50 § 2 Kodeksu wyborczego).

D z i e n n i k a r ze

16. W czasie głosowania w lokalu wyborczym mogą przebywać dziennikarze

posiadający

ważną

legitymację

dziennikarską

lub

inny

dokument

potwierdzający reprezentowanie redakcji. Dziennikarze są obowiązani zgłosić

swoją obecność przewodniczącemu komisji oraz stosować się do zarządzeń

mających na celu zapewnienie powagi i tajności głosowania. Dziennikarze

nie mogą przeprowadzać wywiadów w lokalu, w którym odbywa się głosowanie.

Dopuszczalne jest natomiast, po uzyskaniu zgody przewodniczącego komisji

oraz osób, których wizerunek jest utrwalany, filmowanie i fotografowanie

przebiegu głosowania.

Dziennikarze nie mogą przebywać w lokalu wyborczym przed rozpoczęciem

głosowania oraz po jego zakończeniu. Jednakże za zgodą okręgowej komisji

wyborczej

przewodniczący

komisji

może

zezwolić

na

sfilmowanie

i sfotografowanie przez dziennikarzy momentu otwierania przez komisję urny

wyborczej i wyjmowania z niej kart do głosowania. Po wykonaniu tej czynności

dziennikarze obowiązani są niezwłocznie opuścić lokal komisji.

Lo ka l w y bor c z y

17. W lokalu wyborczym powinny znajdować się

1) godło Rzeczypospolitej Polskiej (w miejscu widocznym dla wyborców);

2) urna wyborcza wykonana z przezroczystego materiału, zgodna z wzorem

wynikającym z uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 21 marca

2016 r. w sprawie wzorów urn wyborczych (M.P. poz. 312 i 398);

3) pomieszczenia lub osłony zapewniające tajność głosowania, tj. łatwo

dostępne miejsca umożliwiające każdemu wyborcy nieskrępowane

zapoznanie się z treścią karty do głosowania oraz jej wypełnienie w

sposób niewidoczny dla innych osób, w takiej liczbie, aby zapewnić

sprawny jego przebieg. Kodeks wyborczy nie przewiduje obowiązku

przygotowania w lokalu wyborczym osłoniętych kabin do głosowania,

lecz ważne jest aby miejsca przeznaczone do głosowania spełniały swoją

funkcję, tzn. zapewniały tajność głosowania. Miejsca te powinny być

wyposażone w przybory do pisania. W miejscach tych należy także umieścić

plakat informacyjny Państwowej Komisji Wyborczej o sposobie głosowania.

18. Lokal wyborczy powinien być dobrze oświetlony, w szczególności dotyczy

to miejsc zapewniających tajność głosowania.

Ponadto lokal wyborczy powinien być – w miarę możliwości – tak

urządzony, aby wyborca po otrzymaniu karty do głosowania kierował się

bezpośrednio do miejsca za osłoną, a następnie w stronę urny.

Wystrój lokalu wyborczego powinien odpowiadać powadze głosowania.

Po odebraniu lokalu komisja obowiązana jest sprawdzić, czy urna jest takiej

wielkości, że pomieści wszystkie oddane karty do głosowania, oraz czy

wykonana i zabezpieczona jest w taki sposób, aby przez cały czas, od jej

zamknięcia i opieczętowania do jej otwarcia po zakończeniu głosowania, nie

było możliwe wrzucenie do niej kart w inny sposób niż przez otwór do tego

przeznaczony ani wyjęcie bądź wysypanie się kart. Jeżeli wielkość urny nie

zapewni pomieszczenia w niej wszystkich kart do głosowania oddanych przez

wyborców, komisja występuje do konsula o zapewnienie dla potrzeb głosowania

urny dodatkowej.

19. Poza tym na widocznym miejscu w lokalu wywiesza się urzędowe obwieszczenia

i informacje o

1) zarejestrowanych kandydatach na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej;

2) numerach i granicach obwodów głosowania oraz siedzibach komisji;

3) sposobie głosowania i warunkach ważności głosu;

4) składzie komisji;

5) skreśleniu

kandydata

na

Prezydenta

Rzeczypospolitej

Polskiej

wraz z informacją o warunkach decydujących o ważności głosu oddanego

na karcie do głosowania, na której pozostało nazwisko skreślonego

kandydata (o ile sytuacja taka będzie miała miejsce).

20. Obwieszczenia i informacje powinny być dodatkowo umieszczone na wysokości

umożliwiającej

ich

odczytanie

przez

wyborców

niepełnosprawnych

o ograniczonej sprawności ruchowej (art. 37c § 1 Kodeksu wyborczego).

21. Komisja powinna mieć w swojej siedzibie zapewniony dostęp do telefonu

oraz znać numery telefonów, pod którymi pełnione będą dyżury członków

okręgowej komisji wyborczej oraz dyżury w konsulacie i w Ministerstwie, a

także numer telefonu do pełnomocnika ustanowionego przez okręgową komisję

wyborczą.

22. W lokalu wyborczym oraz na terenie budynku (wewnątrz i na zewnątrz), w

którym mieści się ten lokal, nie mogą być umieszczone hasła, napisy lub ulotki

oraz inne materiały o charakterze agitacyjnym (art. 107 § 2 Kodeksu

wyborczego). Kontroli w tym zakresie komisja dokonuje bezpośrednio przed

dniem głosowania oraz ponownie przed rozpoczęciem głosowania, a także – w

razie potrzeby – w trakcie głosowania. W razie umieszczenia takich materiałów

komisja usuwa je. W przypadku gdyby usunięcie ich przez komisję we własnym

zakresie nie było możliwe, zwraca się ona o pomoc w tej sprawie do właściwego

konsula. Materiały agitacyjne umieszczone zgodnie z prawem w pobliżu terenu

budynku, w którym znajduje się lokal wyborczy, np.: bezpośrednio przed

wejściem na teren budynku, w którym mieści się lokal, lub w bezpośrednim

sąsiedztwie, lecz poza jego terenem, nie naruszają przepisów Kodeksu

wyborczego i nie mogą być usuwane przez członków komisji.

23. W miarę możliwości, w terminie uzgodnionym z konsulem komisja skontroluje

stan wyposażenia lokalu oraz oznakowania budynku, w którym odbędzie się

głosowanie. Podczas kontrolowania stanu wyposażenia lokalu wyborczego

komisja ma bezwzględny obowiązek

1) sprawdzenia, czy w obwodach głosowania, w których przeprowadzane

będzie głosowanie w lokalach wyborczych przygotowano odpowiednią

liczbę miejsc zapewniających tajność głosowania, o których mowa

w pkt 17 ppkt 3;

2) niezwłocznego

powiadomienia

konsula

o

stwierdzonych

nieprawidłowościach w tym zakresie, o ile one wystąpiły,

3) ponownego sprawdzenia, czy ewentualne nieprawidłowości zostały

usunięte.

O stwierdzonych brakach lub nieprawidłowościach komisja zawiadamia konsula,

a następnie sprawdza, czy zostały one usunięte.

Rozdział II

Zadania komisji przed dniem wyborów

24. Niezwłocznie po powołaniu komisja odbywa pierwsze posiedzenie, na którym

dokonuje wyboru przewodniczącego komisji i jego zastępcy oraz, po zapoznaniu

się z niniejszymi wytycznymi, ustala sposób wykonania swoich zadań.

Niezwłocznie po ukonstytuowaniu się komisja podaje do publicznej wiadomości,

w sposób zwyczajowo przyjęty, informację o swoim składzie z uwzględnieniem

pełnionych funkcji. W dniu głosowania informację o składzie komisji wywiesza

się w lokalu wyborczym.

25. Komisja

w

obwodzie,

w

którym

odbywać

się

będzie

głosowanie

korespondencyjne, w terminie uzgodnionym z konsulem, zbiera się w miarę

możliwości w jak największym składzie, w tym z udziałem przewodniczącego

komisji lub jego zastępcy, w celu ostemplowania kart do głosowania

wykorzystywanych w głosowaniu korespondencyjnym oraz przygotowania

pakietów wyborczych. Czynności te komisja wykonuje w miejscu wskazanym

przez konsula. Niedopuszczalne jest wynoszenie kart do głosowania poza

to miejsce w celu ich ostemplowania. Przed rozpoczęciem stemplowania kart

komisja upewnia się, czy wydano jej właściwą pieczęć (z napisem

określającym nazwę i siedzibę komisji oraz jej numer). Należy zwrócić

szczególną uwagę, czy omyłkowo nie została wydana pieczęć np. obwodowej

komisji wyborczej ds. referendum. Po ostemplowaniu kart sporządzany jest

protokół, w którym wskazuje się liczbę ostemplowanych przez komisję kart

do głosowania. Protokół sporządza się w dwóch egzemplarzach, z których jeden

otrzymuje konsul, a drugi pozostaje w dokumentacji komisji.

26. Nie później niż w przeddzień głosowania przewodniczący zwołuje posiedzenie

komisji poświęcone organizacji jej pracy przed i w dniu głosowania. W czasie

tego posiedzenia komisja ustala w szczególności godziny rozpoczęcia pracy w

dniu głosowania. Zadania te komisja może wykonać w trakcie pierwszego

posiedzenia. Informację o godzinie rozpoczęcia pracy podaje się do publicznej

wiadomości przede wszystkim przez jej wywieszenie w budynku, w którym

mieści się lokal wyborczy, i w konsulacie (w sposób umożliwiający zapoznanie

się z tą informacją także, gdy budynki te są zamknięte). Informacja ta jest

przeznaczona dla mężów zaufania, obserwatorów społecznych i obserwatorów

międzynarodowych w celu umożliwienia im obecności przy wszystkich

czynnościach komisji poprzedzających otwarcie lokalu. Komisja współdziała

w tym zakresie z konsulem.

27. Komisja odbiera od osoby wyznaczonej przez konsula, najpóźniej w przeddzień

głosowania

1) karty do głosowania;

2) formularze protokołu głosowania;

3) swoją pieczęć (z napisem określającym nazwę i siedzibę komisji oraz jej

numer);

4) spis wyborców;

5) osłony na spis wyborców zapewniające ochronę danych osobowych osób

ujętych w spisie.

Zadanie to powinno być wykonane w miarę możliwości w jak największym

składzie, w tym przy udziale przewodniczącego komisji lub jego zastępcy.

Komisja ustala także, współdziałając w tym zakresie z właściwym konsulem,

miejsce i sposób przechowywania odebranych materiałów do dnia głosowania.

Miejsce, w którym przechowywane będą materiały odebrane przez komisję, musi

być należycie zabezpieczone do czasu rozpoczęcia głosowania.

28. Przy odbiorze materiałów, o których mowa w pkt 27, upoważnieni członkowie

komisji dokładnie sprawdzają

1) liczbę otrzymanych kart do głosowania, poprzez ich przeliczenie;

2) czy karty do głosowania

a) nie zawierają błędów i usterek drukarskich,

b) są kompletne, tj.

czy zawierają dane

wszystkich kandydatów

na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (sprawdzenia dokonuje się

na podstawie obwieszczenia Państwowej Komisji Wyborczej);

3) czy przekazano właściwą liczbę (4 egzemplarze) formularzy protokołu

głosowania;

4) czy przekazano właściwy spis wyborców;

5) czy przekazano właściwą pieczęć komisji (patrz pkt 25 i 27 ppkt 3);

6) czy przekazano formularze zaświadczeń potwierdzających wzięcie udziału

w głosowaniu;

7) czy przekazano osłony na spis wyborców zapewniające ochronę danych

osobowych osób ujętych w spisie;

8) czy przygotowane zostały potrzebne materiały biurowe (poduszka do

stempli, przybory do pisania, papier, sznurek, nawilżacze, taśma klejąca,

plomby, worki lub inne opakowania zbiorcze itp.).

29. Odbiór dokumentów potwierdza się na piśmie, wymieniając ich rodzaj i ilość,

w tym liczbę otrzymanych kart do głosowania. Protokół odbioru otrzymuje

organ przekazujący, a jego kopię włącza się do dokumentacji komisji.

Spis wyborców przekazuje się przewodniczącemu komisji w przeddzień

głosowania. Gdyby zatem przekazanie pozostałych dokumentów wymienionych

wyżej nastąpiło wcześniej, przekazanie spisu należy potwierdzić odrębnie.

30. W przypadku gdy komisji zapewniono obsługę informatyczną, operator

informatycznej obsługi danej komisji powinien odebrać od właściwego

koordynatora

ds. informatyki, za pośrednictwem konsula, login i hasło

uprawniające do dostępu do systemu informatycznego Wsparcie Organów

Wyborczych (WOW). Odbiór loginu i hasła potwierdza się na piśmie.

Operator informatycznej obsługi komisji ma obowiązek zabezpieczenia loginu

i hasła przed dostępem innych osób. W razie ich zniszczenia lub utraty należy

niezwłocznie

skontaktować

się

z

koordynatorem

ds.

informatyki,

za pośrednictwem konsula, w celu podjęcia dalszych kroków.

Przewodniczący komisji najpóźniej w przeddzień głosowania ustala z operatorem

informatycznej obsługi komisji miejsce i harmonogram pracy.

Rozdział III

Zadania komisji w dniu wyborów przed otwarciem lokalu wyborczego

31. W dniu wyborów od chwili rozpoczęcia głosowania aż do jego zakończenia

1) komisja wszystkie czynności wykonuje w możliwie pełnym składzie, lecz

nie mniejszym niż 3 osoby, które muszą być przez cały czas obecne

równocześnie w lokalu wyborczym, w tym przewodniczący komisji lub

jego zastępca;

2) komisja powołana w składzie 3 osób wszystkie czynności wykonuje

w możliwie pełnym składzie, lecz nie mniejszym niż 2 osoby, które muszą

być przez cały czas obecne równocześnie w lokalu wyborczym,

w tym przewodniczący komisji lub jego zastępca.

32. Komisja zbiera się w lokalu wyborczym na tyle wcześnie, aby wykonać

wszystkie czynności związane z przygotowaniem głosowania, lecz nie później

niż o godzinie 6.00, z wyjątkiem komisji, w których odbywać się będzie

wyłącznie głosowanie korespondencyjne. Komisje te zbierają się nie później niż

o godzinie 6.30.

33. W trakcie wykonywania wszystkich swoich czynności zarówno przed

rozpoczęciem głosowania, w trakcie głosowania, jak też po jego zakończeniu,

komisja ma obowiązek bezwzględnego stosowania zasad bezpieczeństwa

sanitarnego w lokalu wyborczym, o których mowa w rozporządzeniu Ministra

Zdrowia, oraz pilnowania, aby zasady te były przestrzegane przez inne osoby

przebywające w lokalu wyborczym, tj. przez wyborców, mężów zaufania,

obserwatorów

społecznych,

obserwatorów

międzynarodowych,

operatora

informatycznej obsługi komisji oraz dziennikarzy. Nie ma natomiast obowiązku

stosowania

środków

ochrony

osobistej

oraz

szczegółowych

zasad

bezpieczeństwa sanitarnego, o których mowa w rozporządzeniu Ministra

Zdrowia, jeżeli ze względu na stan epidemiczny w państwie przyjmującym,

przepisy tego państwa nie nakładają takiego obowiązku i zasad w przestrzeniach

zamkniętych.

34. Przed rozpoczęciem głosowania komisja

1) sprawdza dostarczone jej dokumenty oraz swoją pieczęć (patrz pkt 25 i 27

ppkt 3);

2) ponownie przelicza karty do głosowania; ustaloną liczbę komisja

wpisuje w punkcie 1 protokołu głosowania (tylko staranne wykonanie tej

czynności umożliwi prawidłowe rozliczenie kart do głosowania po jego

zakończeniu);

3) ostemplowuje karty do głosowania – w miejscu na to przeznaczonym

– swoją pieczęcią (patrz pkt 25 i 27 ppkt 3); w celu uniknięcia wydania

wyborcy karty nieważnej zaleca się ostemplowanie wszystkich kart

do głosowania przed otwarciem lokalu, tj. przed godziną 7.00; w razie

niemożności wykonania tej czynności przed rozpoczęciem głosowania,

należy kontynuować stemplowanie kart bezpośrednio po godzinie 7.00,

pamiętając, że należy wydawać ostemplowane karty przybyłym w tym czasie

wyborcom. Po ostemplowaniu wszystkich kart pieczęcią komisji należy je

wraz z pieczęcią komisji odpowiednio zabezpieczyć. Przed rozpoczęciem

wykonywania tych czynności komisja jest zobowiązana do ponownego

sprawdzenia, czy otrzymana pieczęć jest właściwa (patrz pkt 25 i 27

ppkt 3);

4) rozkłada spis wyborców wraz z osłoną, o której mowa w pkt 27 ppkt 5

i pkt 28 ppkt 7, oraz karty do głosowania w sposób ułatwiający prowadzenie

głosowania;

5) sprawdza, czy w lokalu wyborczym w widocznym miejscu wywieszone są

urzędowe obwieszczenia i informacje, o których mowa w pkt 19, sprawdza

również, czy dodatkowo są one umieszczone na wysokości umożliwiającej

ich odczytanie z wózka inwalidzkiego; komisja podejmuje niezwłocznie

działania w celu usunięcia ewentualnych nieprawidłowości;

6) sprawdza, czy w lokalu wyborczym oraz wewnątrz i na zewnątrz budynku,

w którym mieści się lokal, nie znajdują się elementy służące prowadzeniu

kampanii wyborczej (plakaty, ulotki, napisy); w razie umieszczenia takich

materiałów komisja usuwa je; w przypadku gdyby komisja nie mogła tego

uczynić sama, zwraca się o pomoc do właściwego konsula; kontrolę w tym

zakresie należy przeprowadzać również w toku głosowania. Jeżeli na

terenie sąsiadującym z terenem budynku, w którym mieści się lokal

wyborczy,

zostały

umieszczone

elementy

agitacyjne

komitetów

wyborczych, komisja pozostawia je;

7) sprawdza, czy urna jest pusta, a następnie zamyka ją i opieczętowuje. Jeżeli

komisja otrzymała jednorazowe plomby – nalepki foliowe opatrzone

unikatowym

numerem,

zabezpiecza

za

ich

pomocą

urnę

przed

niekontrolowanym otwarciem. W takim przypadku numery plomb – nalepek,

niezwłocznie po ich założeniu, powinny być wpisane przez komisję

do wewnętrznego protokołu. Nalepki foliowe opatruje się pieczęcią komisji.

Należy pamiętać, że każda próba odklejenia nalepki spowoduje pojawienie

się na niej napisu o tym informującego. Urna powinna być ustawiona w

takim miejscu, by była przez cały czas głosowania widoczna dla członków

komisji i mężów zaufania, obserwatorów społecznych oraz obserwatorów

międzynarodowych.

Przewodniczący komisji obowiązkowo wyznacza członka komisji, który,

przebywając w bezpośredniej bliskości urny, zapewnia jej nienaruszalność

oraz przestrzeganie przez wyborców zasad dotyczących tajności głosowania,

tj. czuwa, aby wyborcy wrzucali karty do urny w taki sposób, aby strona

zadrukowana była niewidoczna, a także aby wyborcy nie wrzucali do urny

pakietów wyborczych oraz kopert zwrotnych.

Urny nie wolno wynosić z lokalu wyborczego. Urna musi pozostać zamknięta

przez cały czas od zamknięcia aż do jej otwarcia po zakończeniu głosowania.

Gdyby w tym czasie doszło do otwarcia urny, komisja odnotowuje to zdarzenie

i wyjaśnia jego przyczynę w punkcie 22 protokołu głosowania.

Rozdział IV

Zadania komisji w trakcie głosowania

O t w a r c i e l ok al u wyb o r cz eg o

35. O godzinie 7.00 komisja otwiera lokal. Od chwili rozpoczęcia głosowania do

czasu jego zakończenia

1)

komisja wykonuje swoje zadania w składzie zapewniającym wyborcom

udział w głosowaniu bez zakłóceń przy wydawaniu kart do głosowania,

lecz nie

mniejszym

niż

3

osoby,

w

tym

zawsze

z

udziałem

przewodniczącego komisji bądź jego zastępcy (art. 10 ust. 1 ustawy);

2)

komisja powołana w składzie 3 osób wykonuje swoje zadania w składzie

zapewniającym

wyborcom

udział

w

głosowaniu

bez

zakłóceń

przy wydawaniu kart do głosowania, lecz nie mniejszym niż 2 osoby, w

tym zawsze z udziałem przewodniczącego komisji bądź jego zastępcy

(art. 10 ust. 1 ustawy).

Wymóg obecności określonej liczby osób z komisji oznacza stałe przebywanie

takiej liczby członków w pomieszczeniu, w którym znajduje się urna

(patrz pkt 31).

P o st ę pow an ie w pr z y pa dk u sk r e śle n i a ka ndy d at a z l is ty

36. Jeżeli w okresie po wydrukowaniu kart do głosowania, a przed dniem wyborów,

Państwowa Komisja Wyborcza skreśli z listy kandydatów nazwisko kandydata

na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, nazwisko tego kandydata pozostawia

się na wydrukowanych kartach do głosowania. W takim przypadku nie dokonuje

się druku nowych kart do głosowania.

Państwowa Komisja Wyborcza sporządza informację o nowym, prawidłowym

brzmieniu karty do głosowania przez odwzorowanie takiej karty ze skreślonym

nazwiskiem kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz o

warunkach ważności głosu oddanego na takiej karcie. Otrzymaną informację o

dokonanych skreśleniach i nowym brzmieniu karty do głosowania, w formie

obwieszczenia, komisja umieszcza w lokalu wyborczym przy właściwym

obwieszczeniu oraz informuje ustnie o tym wyborców przy wydawaniu kart

do głosowania.

Niedopuszczalne jest dokonywanie przez komisję jakichkolwiek skreśleń

i adnotacji na kartach do głosowania.

C z y n no śc i pr z e d w y dan ie m w y bor c y ka r t y d o gł os ow ani a

37. Przed wydaniem karty do głosowania komisja

1) sprawdza tożsamość wyborcy na podstawie ważnego polskiego paszportu.

Wyłącznie na terenie państw Unii Europejskiej oraz państw, do których

można wjechać na podstawie polskiego dowodu osobistego, obywatel polski

może przedstawić komisji ważny polski dowód osobisty (art. 52 § 3 Kodeksu

wyborczego). Wyłącznie na terenie tych państw tożsamość wyborcy może

zostać stwierdzona także na podstawie mTożsamości.

Elementy, które potwierdzają, że wyświetlane dane są wiarygodne,

bezpieczne i aktualne

a) hologram (zmieniające natężenie barw godło Rzeczypospolitej Polskiej

w lewym górnym rogu),

b) data ostatniej aktualizacji („OSTATNIA AKTUALIZACJA” w prawym

górnym rogu) – data ta nie musi być datą dnia, w którym

przeprowadzane są wybory,

c) znak wodny (godło Rzeczypospolitej Polskiej pod danymi osobowymi),

d) ruchomy element (falująca flaga Rzeczypospolitej Polskiej w lewym

dolnym rogu).

W przypadku gdy okazany na smartfonie dokument nie budzi żadnych

wątpliwości komisji (m.in. na ekranie smartfonu wyświetlana jest ruchoma

flaga, a nie jej statyczny obraz, oraz hologram zmienia barwy)

nie ma konieczności podejmowania dodatkowych kroków weryfikujących

jego autentyczność.

Natomiast w przypadku stwierdzenia wątpliwości w zakresie autentyczności

aplikacji członek komisji sprawdzający mTożsamość powinien poprosić

wyborcę o wykonanie sprawdzenia w usłudze mTożsamość, w szczególności

poprzez wyjście z aplikacji i ponowne zalogowanie się.

Komisja nie może odmówić sprawdzenia tożsamości wyborcy na podstawie

mTożsamości. Jedynie w przypadku gdy okazany na smartfonie dokument

budzi wątpliwości komisji, ma ona obowiązek zażądać przedstawienia przez

wyborcę innego dokumentu ze zdjęciem w celu stwierdzenia jego

tożsamości.

Sprawdzenia

tożsamości

wyborcy

należy

dokonać

w

sposób

minimalizujący ryzyko ujawnienia danych osobowych wyborcy osobom

trzecim.

2) ustala, czy wyborca jest uprawniony do głosowania w tym obwodzie,

przez sprawdzenie, czy jego nazwisko jest ujęte w spisie wyborców;

3) w przypadku głosowania w obwodach głosowania utworzonych za granicą

(tj. z wyłączeniem obwodów utworzonych na statkach morskich) sprawdza,

czy w rubryce spisu wyborców „Uwagi” odpowiadającej nazwisku danego

wyborcy nie jest umieszczona informacja o wysłaniu do niego pakietu

wyborczego. W przypadku umieszczenia takiej informacji komisja

odmawia wydania karty do głosowania. Jeżeli wyborca poinformuje

komisję, że nie otrzymał pakietu wyborczego, wówczas przewodniczący

komisji lub jego zastępca telefonicznie potwierdza w konsulacie, czy posiada

informację o niedoręczeniu temu wyborcy pakietu. W przypadku

potwierdzenia przez konsulat niedoręczenia pakietu dwóch członków

komisji, w tym przewodniczący lub jego zastępca, skreśla adnotację w spisie

o wysłaniu pakietu, w to miejsce wpisuje adnotację „pakiet niedoręczony”

i opatrują ją parafami (przewodniczącego komisji lub zastępcy i członka

komisji), a komisja wydaje wyborcy kartę do głosowania.

Przy wykonywaniu powyższych czynności komisja obowiązkowo korzysta

z osłony na spis wyborców.

D o pi sy w anie w y bor c ów do s pi su w y bor c ów

38. W dniu głosowania, zgodnie z art. 51 § 2–4 Kodeksu wyborczego, komisja

dopisuje do spisu wyborców, na dodatkowym formularzu spisu i umożliwia

głosowanie

1) osobie przedkładającej zaświadczenie o prawie do głosowania (należy

zwrócić szczególną uwagę, czy zaświadczenie wydane jest na pierwsze

głosowanie w dniu 28 czerwca 2020 r.). Zaświadczenie należy zatrzymać

i dołączyć do spisu wyborców. Poza tym w spisie wyborców, w rubryce

„Uwagi” należy zamieścić adnotację „Z 28.06”.

Powyższe odnosi się także do osób, które na podstawie zaświadczenia chcą

głosować w „swoim” obwodzie (wyborca otrzymał zaświadczenie w

związku z zamiarem głosowania np. w innym obwodzie, a później odstąpił

od tego zamiaru i chce głosować w „swoim” obwodzie). Komisja zwraca

szczególną uwagę, czy przedkładany jest oryginał zaświadczenia, tj. czy na

zaświadczeniu umieszczony został hologram z nadrukiem „PRP 2020”.

Zaświadczenia wydawane przez konsula nie będą opatrzone hologramem.

Komisja nie wydaje karty do głosowania wyborcy przedkładającemu w dniu

pierwszego głosowania (28 czerwca 2020 r.) zaświadczenie o prawie

do głosowania wydane na ponowne głosowanie (12 lipca 2020 r.);

2) osobie pominiętej w spisie, jeżeli udokumentuje ona, że pominięcie jej

nazwiska jest wynikiem pomyłki powstałej przy sporządzaniu spisu,

co potwierdzi konsul; członek komisji, który otrzymał potwierdzenie,

sporządza notatkę w tej sprawie, którą dołącza się do spisu wyborców.

W przedstawionych powyżej dwóch przypadkach dopisania osób do spisu

wyborców komisja jest zobowiązana do wpisania na właściwym dodatkowym

arkuszu spisu wszystkich danych wyborcy zgodnie z rubrykami spisu.

Dodatkowy formularz spisu wyborców, na którym komisja dopisuje wyborców

w dniu głosowania, należy zatytułować „Dodatkowy formularz spisu

wyborców”. Członek komisji dopisujący na tym formularzu wyborcę w dniu

głosowania każdorazowo, obok imienia i nazwiska osoby dopisanej,

umieszcza swoją parafę. Po zakończeniu głosowania dodatkowy formularz

spisu wyborców powinien zostać opatrzony pieczęcią komisji oraz podpisany

przez przewodniczącego komisji lub jego zastępcę.

Komisja nie jest uprawniona do dokonywania jakichkolwiek innych zmian

w spisie wyborców.

Informacji o dopisaniu wyborcy do spisu wyborców, a w szczególności

danych osobowych dopisanego wyborcy, nie należy zamieszczać w uwagach

do protokołu głosowania, w tym np. w punkcie 22 protokołu.

W y daw ani e w y bor c o m kar t do g ło so w ania

39. Wyborcy wydaje się jedną kartę do głosowania. Przy wydawaniu kart

do głosowania komisja sprawdza, czy wydawana karta jest ostemplowana

jej pieczęcią.

Ponadto komisja zwraca uwagę, by wyborca potwierdził własnoręcznym

podpisem, w przeznaczonej na to rubryce spisu wyborców, fakt otrzymania

karty. Jeżeli wyborca nie potwierdzi własnoręcznym podpisem odbioru karty

do głosowania, komisja odmawia jej wydania.

Jedynie w przypadku gdy wyborca okaże komisji dokument potwierdzający,

że jest osobą niepełnosprawną o znacznym lub umiarkowanym stopniu

niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.

o rehabilitacji

zawodowej

i

społecznej

oraz

zatrudnianiu

osób

niepełnosprawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 426, 568 i 875) i nie może

w związku z tym potwierdzić otrzymania karty do głosowania, członek

komisji wydający kartę do głosowania wraz z przewodniczącym lub

zastępcą przewodniczącego stwierdza fakt wydania karty oraz przyczynę

braku podpisu osoby otrzymującej kartę, sporządzając adnotację w rubryce

„Uwagi” spisu wyborców.

W przypadku wątpliwości, czy przedłożony dokument upoważnia wyborcę

do niepotwierdzenia odbioru karty podpisem w spisie, komisja zwraca się o

pomoc do konsula.

Przy czynności potwierdzania przez wyborców otrzymania karty należy zwrócić

szczególną uwagę, by podpisy składane były w miejscach (w linii)

odpowiadających

ich

nazwiskom.

Możliwe

jest

składanie

podpisu

bez odwracania spisu.

W przypadku gdy komisja zauważy, że osoba podpisała się w linii przy nazwisku

innego wyborcy, wskazuje tej osobie właściwe miejsce w spisie do złożenia

podpisu, a podpis złożony w niewłaściwym miejscu skreśla. Skreślenie opatruje

się adnotacją „podpis w nieprawidłowym miejscu” i parafami członka komisji

oraz przewodniczącego komisji lub jego zastępcy.

W przypadku gdy w rubryce spisu wyborców w linii przy nazwisku wyborcy,

który żąda wydania karty do głosowania, znajduje się już podpis potwierdzający

ich odbiór, a komisja nie ma wiedzy, że powstał on w wyniku omyłki, komisja

odmawia wydania karty do głosowania.

Zwrócić także należy uwagę na bezwzględną konieczność zapewnienia

ochrony danych osobowych wyborców ujętych w spisie, w tym przed

ujawnieniem danych osobowych innych osób przy potwierdzaniu przez wyborcę

odbioru karty do głosowania. W tym celu komisja obowiązkowo stosuje

przekazane przez konsula osłony na spis, zabezpieczające dane osobowe innych

osób ujętych w spisie. Powyższe dotyczy również dodatkowego formularza spisu

wyborców, który powinien być osłaniany (dane osobowe innych wyborców)

podczas składania na nim podpisów przez wyborców. Niewykonywanie lub

niewłaściwe

wykonywanie

powyższego

obowiązku

skutkować

może

odpowiedzialnością członków komisji za naruszenie przepisów dotyczących

ochrony danych osobowych.

40. Komisja odmawia ponownego wydania karty do głosowania niezależnie

od przyczyn tego żądania (np. z powodu pomyłkowego wypełnienia karty,

zniszczenia jej itp.).

41. Na wniosek wyborcy komisja jest obowiązana wyjaśnić mu sposób głosowania

w wyborach oraz warunki ważności głosu, zgodnie z informacją umieszczoną

na karcie do głosowania. Wyjaśnienie to nie może zawierać elementów

agitacyjnych.

Ponadto komisja jest obowiązana, na prośbę wyborcy niepełnosprawnego,

do przekazania ustnie treści obwieszczeń wyborczych w zakresie informacji

o zarejestrowanych kandydatach na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Przekaz ten powinien się ograniczać do poinformowania wyborcy o liczbie

zarejestrowanych kandydatów, ich numerach na karcie do głosowania, a także

imionach i nazwiskach kandydatów.

Czynności

te

wykonuje

przewodniczący

komisji

lub

zastępca

przewodniczącego w obecności innego członka komisji.

P r z e b ie g gł os ow ania

42. W czasie głosowania komisja zwraca uwagę, by

1) wyborcy

a) przestrzegali zasad bezpieczeństwa sanitarnego w lokalu komisji,

b) głosowali osobiście i w taki sposób, aby nie została naruszona tajność

głosowania;

2) głosowanie nie zostało wykorzystane przez wyborców do prowadzenia

agitacji wyborczej;

3) kartę do głosowania wyborcy wrzucali do urny w taki sposób, aby strona

zadrukowana była niewidoczna (art. 52 § 6 Kodeksu wyborczego).

43. Niedopuszczalne jest głosowanie za członka rodziny lub za inną osobę.

44. Osobie niepełnosprawnej, na jej prośbę, może pomagać w głosowaniu inna

osoba, w tym także niepełnoletnia; pomoc ta może mieć tylko techniczny

charakter; nie może ona polegać na sugerowaniu wyborcy sposobu głosowania

lub na głosowaniu

w

zastępstwie

tego

wyborcy;

dopuszczalne

jest,

aby na życzenie osoby niepełnosprawnej w miejscu zapewniającym tajność

głosowania przebywała osoba udzielająca pomocy. Pomocy w głosowaniu nie

może udzielać członek komisji, mąż zaufania, obserwator społeczny

ani obserwator międzynarodowy (art. 53 i 103c § 2 Kodeksu wyborczego).

45. Przeprowadzanie głosowania poza lokalem komisji (np. wynoszenie urny

wyborczej lub karty do głosowania poza lokal) jest niedopuszczalne.

46. Komisja zwraca uwagę, by wyborcy nie wynosili kart do głosowania poza

lokal wyborczy. W przypadku gdy komisja zauważy, że ktoś wyniósł kartę

do głosowania na zewnątrz, lub otrzyma informację, że w lokalu wyborczym

lub poza nim ktoś taką kartę przyjmuje lub posiada, nie będąc do tego

uprawnionym,

np.

oferowane

jest

odstąpienie

karty,

obowiązana

jest

niezwłocznie zawiadomić o tym właściwego konsula i fakt ten opisać w punkcie

22 protokołu głosowania.

47. Komisja zwraca również uwagę, aby wyborcy nie wrzucali do urny innych

przedmiotów niż karty do głosowania, w tym również pakietów wyborczych

i kopert zwrotnych. W razie stwierdzenia takich przypadków fakt ten należy

opisać w punkcie 22 protokołu głosowania.

48. Komisja, na żądanie wyborcy, obowiązana jest wydać zaświadczenie

potwierdzające wzięcie udziału w głosowaniu. Zaświadczenie powinno zawierać

następującą treść

„Zaświadczenie

Obwodowa Komisja Wyborcza Nr … w...............................................zaświadcza,

że

Pan/Pani*...............................................otrzymał/otrzymała

kartę

do

głosowania

(imię i nazwisko wyborcy)

w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w głosowaniu w dniu

……………………….…. .

(data głosowania)

..................................................

.....................................

(miejscowość, data)

(podpis)

(pieczęć Komisji)

*

Niepotrzebne skreślić lub pominąć.”.

Formularze zaświadczeń zapewnia konsul.

49. Na żądanie wyborcy komisja obowiązana jest również wydać zaświadczenie

potwierdzające odmowę wydania karty do głosowania z podaniem przyczyny

odmowy (np. gdy wyborca nie jest ujęty w spisie wyborców).

Zaświadczenia, o których mowa wyżej, sporządza się w jednym

egzemplarzu. Informację o wydaniu zaświadczenia umieszcza się w rubryce

spisu „Uwagi” przy nazwisku wyborcy, którego zaświadczenie dotyczyło.

Zaświadczenia

podpisuje

przewodniczący

komisji

lub

zastępca

przewodniczącego i opatruje pieczęcią komisji.

50. Komisja na bieżąco sprawdza liczbę podpisów w spisie potwierdzających

otrzymanie karty przez wyborców.

W przypadku gdy liczba ta przekroczy 60% liczby otrzymanych przez komisję

kart do głosowania, komisja obowiązana jest powiadomić właściwego konsula

o możliwej potrzebie uruchomienia dla niej kart z rezerwy.

Natomiast gdy liczba ta przekroczy 80% liczby otrzymanych przez komisję

kart do głosowania, komisja występuje do właściwego konsula o wydanie

kart z rezerwy.

51. Komisja czuwa, aby nie doszło do przepełnienia urny wyborczej. Jeżeli komisja

stwierdzi, że urna uległa zapełnieniu, powinna zakleić oraz opieczętować tę urnę

i wykorzystać drugą urnę, jeżeli została dostarczona przed rozpoczęciem

głosowania, lub niezwłocznie zwrócić się do konsula o dostarczenie drugiej urny.

Urna, która uległa zapełnieniu, pozostaje w lokalu wyborczym. Przed

rozpoczęciem stosowania drugiej urny komisja sprawdza, czy jest ona pusta,

a następnie zamyka ją i opieczętowuje. Obie urny powinny być ustawione w

takim miejscu, by były przez cały czas głosowania pod nadzorem wyznaczonego

członka komisji oraz widoczne dla członków komisji i mężów zaufania,

obserwatorów społecznych oraz obserwatorów międzynarodowych.

52. Przepisy Kodeksu wyborczego nie zabraniają robienia zdjęć w lokalu

wyborczym przez wyborców pod warunkiem, że m.in.

1) nie narusza to

a) zasad bezpieczeństwa sanitarnego,

b) porządku w lokalu wyborczym,

c) powagi i tajności głosowania,

d) praw osób trzecich do ochrony dóbr osobistych, w szczególności

ochrony wizerunku,

e) przepisów dotyczących ochrony danych osobowych;

2) nie zakłóca przebiegu głosowania.

Przewodniczący komisji zobowiązany jest do czuwania nad zapewnieniem

tajności głosowania oraz nad utrzymaniem porządku i spokoju w czasie

głosowania. W związku z tym uprawniony jest, jeżeli uzna to za zasadne,

do wydania odmowy wykonania zdjęć przez wyborcę w lokalu wyborczym.

Niedopuszczalne jest robienie zdjęć lub nagrywanie spisu wyborców.

53. Zgodnie z art. 154 § 5a Kodeksu wyborczego członkowie komisji, m.in. w

trakcie przebywania w lokalu wyborczym, korzystają z ochrony prawnej

przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych i ponoszą odpowiedzialność jak

funkcjonariusze

publiczni.

Nie

oznacza

to

jednak,

że

osoby

te

są

funkcjonariuszami publicznymi. W związku z tym opublikowanie zdjęć

zrobionych w lokalu wyborczym zarówno przez przedstawicieli mediów, jak i

przez wyborców może wiązać się z odpowiedzialnością cywilną związaną z

opublikowaniem wizerunków osób uczestniczących w głosowaniu, członków

komisji lub mężów zaufania albo obserwatorów społecznych bez ich zgody.

Zadania komisji związane z głosowaniem korespondencyjnym

(dotyczy tylko obwodów utworzonych za granicą, w których

przeprowadzane będzie głosowanie korespondencyjne)

54. Komisje przeprowadzają głosowanie korespondencyjne, postępując w sposób

określony w uchwale nr 177/2020 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia

10 czerwca 2020 r. w sprawie sposobu postępowania z kopertami zwrotnymi

i pakietami

wyborczymi

w

głosowaniu

korespondencyjnym

za

granicą

w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień

28 czerwca 2020 r. (M.P. poz. 530), tj. w sposób wskazany poniżej.

55. Koperty zwrotne, doręczone do komisji do zakończenia głosowania, komisja

otwiera niezwłocznie po doręczeniu i sprawdza, czy w kopercie zwrotnej

znajduje się

1) prawidłowo wypełnione i podpisane przez wyborcę oświadczenie o

osobistym i tajnym oddaniu głosu na karcie do głosowania;

2) zaklejona koperta na kartę do głosowania.

56. Jeżeli spełnione są warunki, o których mowa w pkt 55, komisja

1) porównuje imię i nazwisko wyborcy oraz numer PESEL zawarty

w oświadczeniu o osobistym i tajnym oddaniu głosu na karcie do głosowania

z danymi zawartymi w spisie wyborców. Jeżeli dane się zgadzają, członek

komisji odnotowuje w rubryce spisu „Uwagi”, odpowiadającej pozycji, pod

którą przy nazwisku wyborcy umieszczono informację o wysłaniu pakietu

wyborczego, że wyborca głosował korespondencyjnie;

2) zaklejoną kopertę na kartę do głosowania komisja wrzuca do urny wyborczej;

3) oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu głosu na karcie do głosowania

komisja dołącza do spisu wyborców;

4) puste koperty zwrotne komisja pakuje w pakiet, opisuje go i odkłada; pakiet

ten pozostaje w dokumentacji komisji, która po zakończeniu głosowania

przekazywana jest w depozyt konsulowi.

57. Jeżeli

1) w kopercie zwrotnej nie było oświadczenia o osobistym i tajnym oddaniu

głosu na karcie do głosowania,

2) oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu głosu na karcie do głosowania

było nieprawidłowo wypełnione lub niepodpisane przez wyborcę,

3) w kopercie zwrotnej nie było koperty na kartę do głosowania,

4) koperta na kartę do głosowania była niezaklejona

– komisja odkłada kopertę zwrotną wraz z zawartością, segregując odłożone

koperty według naruszeń powyższych warunków.

58. Komisja pakuje koperty wraz z kartami w osobne pakiety, według naruszeń

warunków określonych w pkt 57, opisuje je i odkłada. Po zakończeniu

głosowania pakiety te przekazywane są w depozyt konsulowi, o czym mowa w

pkt 115.

59. Jeżeli wyborca, którego koperta zwrotna została doręczona do komisji, nie jest

ujęty w spisie wyborców, komisja jest obowiązana wyjaśnić telefonicznie

u właściwego konsula przyczynę nieumieszczenia wyborcy w spisie wyborców.

Jeżeli konsul potwierdzi, że nieumieszczenie wyborcy w spisie wynika z omyłki,

komisja dopisuje wyborcę do spisu wyborców na dodatkowym formularzu spisu.

Członek komisji, który otrzymał potwierdzenie od konsula, sporządza notatkę

w tej sprawie, którą dołącza się do spisu wyborców.

Jeżeli nieumieszczenie wyborcy w spisie wyborców nie wynika z omyłki,

komisja postępuje w sposób określony w pkt 60.

60. Komisja odkłada w jeden odrębny pakiet

1) koperty zwrotne, w których znajdowało się oświadczenie wyborcy nieujętego

w spisie wyborców, o ile pominięcie w spisie wyborców nie wynikało

z omyłki podczas jego sporządzenia, o czym mowa w pkt 59;

2) koperty zwrotne zawierające oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu

głosu na karcie do głosowania wyborcy, który głosował wcześniej

a) korespondencyjnie

(w

rubryce

spisu

„Uwagi”,

pod

pozycją

odpowiadającą nazwisku i imieniu tego wyborcy, członek komisji

odnotował już, że wyborca ten głosował korespondencyjnie, a koperta

na kartę do głosowania została wrzucona już do urny),

b) osobiście (w rubryce spisu „Uwagi”, pod pozycją odpowiadającą

nazwisku i imieniu tego wyborcy, nie było umieszczonej informacji

o wysłaniu do niego pakietu wyborczego, a wyborca potwierdził

podpisem odbiór karty do głosowania własnoręcznym podpisem);

3) koperty zwrotne, w których znajdowała się więcej niż jedna koperta na kartę

do głosowania.

61. Kopert, o których mowa w pkt 60, komisja nie bierze pod uwagę

przy ustalaniu wyników głosowania. Pakiet z tymi kopertami oraz

ewentualnie pakiet z pustymi kopertami zwrotnymi, w których nie było

koperty na kartę do głosowania, ani oświadczenia o osobistym i tajnym oddaniu

głosu na karcie do głosowania, o ile komisja takie koperty otrzymała, należy

przekazać konsulowi razem z dokumentami, o których mowa w pkt 115.

62. Jeżeli kopertę zwrotną doręczyła do komisji inna osoba niż wyborca,

lub przedstawiciel konsula, komisja postępuje w sposób określony w pkt 55–59.

63. Wykonując powyższe czynności, należy pamiętać, by na bieżąco ustalać

1) liczbę otrzymanych kopert zwrotnych;

2) liczbę kopert zwrotnych, w których nie było oświadczenia o osobistym

i tajnym oddaniu głosu na karcie do głosowania;

3) liczbę kopert zwrotnych, w których oświadczenie o osobistym i tajnym

oddaniu głosu na karcie do głosowania nie było prawidłowo wypełnione

lub nie było podpisane przez wyborcę;

4) liczbę kopert zwrotnych, w których nie było koperty na kartę do głosowania;

5) liczbę kopert zwrotnych, w których znajdowała się niezaklejona koperta

na kartę do głosowania;

6) liczbę kopert na kartę do głosowania wrzuconych do urny.

W przypadku gdy informacje z ppkt 2–5 dotyczą jednej koperty zwrotnej, należy

je uwzględnić w każdym z tych punktów.

Otrzymanych przez komisję kopert, o których mowa w pkt 60, nie

uwzględnia się przy dokonywaniu powyższych ustaleń.

Dane, o których mowa, muszą być na bieżąco zapisywane na arkuszu

pomocniczym prowadzonym przez wskazanego członka komisji pod nadzorem

przewodniczącego lub zastępcy przewodniczącego komisji.

Przed wrzuceniem koperty na kartę do głosowania do urny komisja nie może

zapoznawać się z treścią karty do głosowania.

64. Pakiety wyborcze niedoręczone lub nieodebrane osobiście przez wyborców nie

są przekazywane komisji. Pakiety te konsul pakuje w pakiet i opisuje. Pakiet ten

pozostaje w depozycie u konsula do czasu uzyskania od ministra właściwego

do spraw

zagranicznych

informacji

dotyczącej

sposobu

postępowania

z przechowywanymi dokumentami, nie krócej jednak niż do czasu stwierdzenia

ważności wyborów przez Sąd Najwyższy.

P r z e r w a w gło sow an iu

65. Głosowania nie wolno przerywać, chyba że w wyniku nadzwyczajnych

wydarzeń

zostanie

ono

przejściowo

lub

trwale

uniemożliwione.

Przez nadzwyczajne wydarzenie należy rozumieć wyłącznie takie, które realnie

uniemożliwia głosowanie (np. katastrofa budowlana dotycząca budynku,

w którym znajduje się lokal wyborczy); nie są nadzwyczajnymi wydarzeniami

sytuacje o charakterze techniczno-organizacyjnym (brak właściwej pieczęci,

trudność w dostaniu się do budynku lub lokalu przed rozpoczęciem głosowania,

zapełnienie się urny itp.).

66. O przyczynach uzasadniających – zdaniem komisji – zarządzenie przerwy

w głosowaniu, jego przedłużenie lub odroczenie komisja powiadamia

niezwłocznie konsula oraz za jego pośrednictwem okręgową komisję

wyborczą i za jej zgodą podejmuje uchwałę o zarządzeniu przerwy

w głosowaniu, jego przedłużeniu lub odroczeniu. Uchwałę w tej sprawie komisja

bezzwłocznie podaje do publicznej wiadomości oraz przesyła, za pośrednictwem

konsula, okręgowej komisji wyborczej, która przekazuje ją Państwowej Komisji

Wyborczej. Uchwałę tę komisja załącza do protokołu głosowania i czyni o tym

adnotację w punkcie 18 protokołu głosowania.

67. W razie przerwania lub odroczenia głosowania, o ile nie zagraża to życiu i

zdrowiu członków komisji, komisja zakleja i opieczętowuje wlot urny, ustala

liczbę niewykorzystanych kart do głosowania, liczbę osób uprawnionych do

głosowania, czyli liczbę osób ujętych w spisie wyborców, oraz liczbę wydanych

kart na podstawie podpisów osób w spisie wyborców. Następnie spis wyborców,

niewykorzystane karty do głosowania oraz inne dokumenty komisji umieszcza

się w odrębnych pakietach, opieczętowuje je i opisuje. Urnę wraz z pakietami

oddaje się na przechowanie przewodniczącemu komisji. Z czynności tych należy

sporządzić protokół, podając w nim liczbę niewykorzystanych kart do

głosowania, liczbę osób uprawnionych do głosowania i liczbę wydanych kart do

głosowania.

68. Po sporządzeniu protokołu przewodniczący komisji zamyka lokal wyborczy

i opieczętowuje wejście do lokalu pieczęcią komisji. Pieczęć komisji oddaje się

na przechowanie zastępcy przewodniczącego lub innemu członkowi komisji.

69. Konsul zapewnia ochronę lokalu komisji w czasie przerwy w głosowaniu.

Komisja oczekuje na przybycie przedstawiciela konsula, który będzie

odpowiedzialny za ochronę lokalu. Zadania i tryb postępowania konsula w

zakresie ochrony lokalu określa rozporządzenie Ministra Spraw Zagranicznych z

dnia 23 lutego 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań oraz obowiązków

konsula w zakresie ochrony lokalu wyborczego w czasie przerwy w głosowaniu

(Dz. U. poz. 292).

70. Przed wznowieniem głosowania komisja stwierdza protokolarnie, czy pieczęcie

na wejściu do lokalu wyborczego, na urnie (ewentualnie plomby, o których

mowa w pkt 34 ppkt 6) i pakietach z kartami oraz spisem nie zostały naruszone.

W razie naruszenia pieczęci (ewentualnie plomb), braku któregokolwiek z

pakietów albo dokumentów komisja opisuje stwierdzony stan w protokole

głosowania, zawiadamia o tym niezwłocznie konsula i za jego pośrednictwem

okręgową komisję wyborczą i następnie wykonuje czynności wskazane przez

okręgową komisję wyborczą.

Rozdział V

Zakończenie głosowania

71. O godzinie 21.00 przewodniczący komisji zarządza zakończenie głosowania.

Komisja zamyka lokal; wyborcom przybyłym do lokalu przed tą godziną

należy umożliwić oddanie głosu. W przypadku podjęcia przez komisję uchwały

o przedłużeniu głosowania, o czym mowa w pkt 66, lokal wyborczy jest

zamykany później niż o godzinie 21.00, tj. o godzinie wynikającej z uchwały.

Komisje utworzone za granicą nie mają możliwości zakończenia głosowania

wcześniej niż o godz. 21.00, nawet w przypadku wzięcia udziału w głosowaniu

przez wszystkich wyborców ujętych w spisie wyborców.

Natomiast komisje utworzone na polskich statkach morskich mogą zarządzić

wcześniejsze zakończenie głosowania, pod warunkiem, że wszyscy wyborcy

wpisani do spisu wyborców oddali swoje głosy. Zarządzenie wcześniejszego

zakończenia głosowania może nastąpić nie wcześniej niż o godzinie 18.00.

O zarządzeniu zakończenia głosowania przewodniczący komisji niezwłocznie

zawiadamia kapitana statku oraz, za jego pośrednictwem, okręgową komisję

wyborczą.

72. Po zakończeniu głosowania i zamknięciu lokalu mogą w nim przebywać

poza członkami komisji (w możliwie pełnym składzie, lecz nie mniejszym

niż połowa jej pełnego składu, w tym przewodniczący lub jego zastępca),

mężowie zaufania, obserwatorzy społeczni i obserwatorzy międzynarodowi.

Ponadto wyłącznie w czasie otwierania urny i wyjmowania z niej kart

dopuszczalna jest obecność w lokalu dziennikarzy, na zasadach, o których mowa

w

pkt

16.

Mężowie

zaufania,

obserwatorzy społeczni

i obserwatorzy

międzynarodowi nie mogą uczestniczyć w liczeniu głosów ani pomagać

członkom komisji w wykonywaniu ich zadań.

W przypadku gdy komisji zapewniono obsługę informatyczną, w lokalu w

miejscu wyznaczonym przez przewodniczącego może przebywać również

operator informatycznej obsługi komisji.

73. Niezwłocznie po zakończeniu głosowania oraz opuszczeniu lokalu przez

ostatniego wyborcę przewodniczący komisji zapieczętowuje otwór urny

wyborczej, zaklejając go paskiem papieru opatrzonym pieczęcią komisji

i podpisami jej członków. Jeżeli komisja otrzymała jednorazowe plomby –

nalepki foliowe opatrzone unikatowym numerem, za ich pomocą zabezpiecza

wlot urny. W takim przypadku numer plomby, niezwłocznie po jej założeniu,

powinien być wpisany przez przewodniczącego komisji lub jego zastępcę do

wewnętrznego protokołu. Nalepkę foliową opatruje się pieczęcią komisji.

74. W przypadku, gdyby komisja znalazła w lokalu wyborczym lub w budynku,

w którym znajduje się lokal wyborczy, w trakcie głosowania albo po jego

zakończeniu, kartę (lub karty) do głosowania pozostawioną przez wyborcę,

komisja nie jest uprawniona do wrzucenia jej do urny wyborczej. Karty takiej

nie uwzględnia się przy obliczeniach.

W takim przypadku odnalezioną kartę należy zapakować w odrębny pakiet,

opieczętować go i opisać, a informację o odnalezieniu karty odnotować

w punkcie 22 protokołu głosowania. Pakiet ten należy przekazać konsulowi

razem z dokumentami, o których mowa w pkt 115. Analogicznie komisja

postępuje z odnalezionym pakietem wyborczym lub kopertą zwrotną.

Rozdział VI

Ustalenie wyników głosowania i sporządzenie protokołu głosowania

Inf or m a cj e w st ę pn e

75. Wszystkie czynności związane z ustaleniem wyników głosowania w obwodzie

i sporządzeniem protokołu głosowania komisja wykonuje wspólnie,

w możliwie pełnym składzie, lecz nie mniejszym niż połowa jej pełnego

składu, w tym przewodniczący lub jego zastępca. Jeżeli wskutek obliczeń

okaże się, że połowa liczby pełnego składu komisji jest liczbą ułamkową,

wówczas należy dokonać zaokrąglenia w górę. Oznacza to, że wszystkie

czynności związane z ustaleniem wyników głosowania w obwodzie i

sporządzeniem protokołu głosowania komisja powołana w liczbie

1) 3 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 2 osoby;

2) 4 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 2 osoby;

3) 5 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 3 osoby;

4) 6 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 3 osoby;

5) 7 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 4 osoby;

6) 8 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 4 osoby;

7) 9 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 5 osób;

8) 10 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 5 osób;

9) 11 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 6 osób;

10) 12 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 6 osób;

11) 13 osób – musi wykonywać w składzie nie mniejszym niż 7 osób.

Nie jest dopuszczalne tworzenie z członków komisji grup roboczych, które

wykonywałyby oddzielnie czynności po zakończeniu głosowania.

76. Komisja przystępuje do ustalenia wyników głosowania i sporządzenia projektu

protokołu głosowania, wykorzystując w tym celu dostarczone formularze

protokołu.

77. Czynności opisane w pkt 78–110 dotyczą przygotowania projektu protokołu,

ale należy wykonywać je na odpowiednich formularzach protokołu głosowania.

78. Liczby w protokole głosowania wpisuje się, zaczynając od prawej strony,

tj. w następujący sposób: liczby jednocyfrowe wpisuje się w ostatniej kratce

z prawej strony, liczby dwucyfrowe – w dwóch ostatnich kratkach z prawej

strony, liczby trzycyfrowe – w trzech ostatnich kratkach z prawej strony

itd., czyli tak, aby ostatnia cyfra wpisywanej liczby wypadła w ostatniej

kratce z prawej strony.

Jeżeli ustalona przez komisję liczba wynosi zero, w ostatniej kratce z prawej

strony należy wpisać cyfrę „0”.

R o z li c z e n ie k ar t d o g ło sow ani a

79. Protokół głosowania wypełnia się, przestrzegając poniższych zasad

1) wypełnianie punktu 1 protokołu głosowania

Komisja wpisuje w punkcie 1 protokołu głosowania liczbę otrzymanych kart

do głosowania, ustaloną po ich przeliczeniu przed rozpoczęciem głosowania

(patrz pkt 34 ppkt 2), dodając liczbę ewentualnych kart otrzymanych

z rezerwy.

Komisje,

w

których

przeprowadzane

było

wyłącznie

głosowanie

korespondencyjne, w punkcie tym wpisują „0”.

2) wypełnianie punktu 2 protokołu głosowania

Kolejną czynnością komisji jest ustalenie liczby wyborców uprawnionych

do głosowania.

Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby osób umieszczonych w spisie

łącznie z osobami dopisanymi przez komisję w trakcie głosowania na

dodatkowym formularzu spisu.

Liczbę tę wpisuje się w punkcie 2 protokołu głosowania.

3) wypełnianie punktu 3 protokołu głosowania

Komisja przelicza niewykorzystane karty do głosowania.

Ustaloną przez komisję liczbę niewykorzystanych kart do głosowania

wpisuje się w punkcie 3 protokołu głosowania.

Komisje,

w

których

przeprowadzane

Poz. 564

było

wyłącznie

głosowanie

korespondencyjne, w punkcie tym wpisują „0”.

Karty niewykorzystane należy zapakować w pakiet, opieczętować je i opisać.

4) wypełnianie punktu 4 protokołu głosowania

Kolejną czynnością komisji jest ustalenie liczby wyborców, którym wydano

kartę do głosowania.

Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby podpisów potwierdzających

otrzymanie karty do głosowania (łącznie z adnotacjami dotyczącymi braku

możliwości złożenia podpisu przez wyborców niepełnosprawnych posiadających

orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności).

Należy zwrócić uwagę, że przy ustalaniu liczby wydanych kart do głosowania

nie uwzględnia się liczby adnotacji o wysłaniu pakietu wyborczego.

Liczba ta nie może być większa od liczby wyborców uprawnionych

do głosowania (punkt 1 protokołu).

Ustaloną

przez

komisję

liczbę

wyborców,

którym

wydano

kartę

do głosowania, wpisuje się w punkcie 4 protokołu głosowania.

Komisje,

w

których

przeprowadzane

było

wyłącznie

głosowanie

korespondencyjne, w punkcie tym wpisują „0”.

5) wypełnianie punktu 15 protokołu głosowania

Na podstawie danych ustalonych we wskazany wyżej sposób komisja ustala,

czy liczba kart niewykorzystanych (punkt 3 protokołu) i liczba wyborców,

którym wydano kartę do głosowania (punkt 4 protokołu), stanowią w sumie

liczbę kart, które otrzymała komisja (punkt 1 protokołu).

W razie stwierdzenia niezgodności należy ponownie przeliczyć podpisy w spisie.

Jeżeli po przeliczeniu podpisów niezgodność nadal występuje należy

po raz kolejny przeliczyć niewykorzystane karty do głosowania. W przypadku

stwierdzenia innej niż poprzednio liczby niewykorzystanych kart do głosowania,

trzeba obowiązkowo zmienić tę liczbę w punkcie 3 protokołu głosowania. Jeśli

natomiast po ponownym przeliczeniu podpisów w spisie i niewykorzystanych

kart do głosowania wynik rozliczenia kart będzie ten sam – przypuszczalna

przyczyna niezgodności musi być opisana w punkcie 15 protokołu

głosowania. W punkcie tym należy wskazać przypuszczalną przyczynę

niezgodności, a nie wyłącznie informację, że niezgodność występuje.

W razie braku miejsca w protokole głosowania na opisanie przyczyny

rozbieżności należy dokonać tego na oddzielnej kartce, która stanowić będzie

załącznik do protokołu głosowania. W protokole głosowania zaś należy

zamieścić informację o sporządzeniu załącznika. Jeżeli niezgodność nie

występuje, w punkcie 15 protokołu głosowania należy wpisać wyrazy „brak

uwag”.

6) wypełnianie punktu 5 protokołu głosowania

Komisja w punkcie 5 protokołu głosowania w obwodzie wpisuje cyfrę „0” –

wobec ustawowego braku możliwości głosowania przez pełnomocnika

w obwodach głosowania utworzonych za granicą i na polskich statkach

morskich.

7) wypełnianie punktu 6 protokołu głosowania

Komisja ustala liczbę wyborców głosujących na podstawie zaświadczenia

o prawie do głosowania.

Ustalenia tego dokonuje się na podstawie liczby adnotacji „Z 28.06” w rubryce

spisu „Uwagi”, potwierdzających głosowanie na podstawie zaświadczenia.

Uzyskaną liczbę komisja obowiązkowo porównuje z liczbą otrzymanych

zaświadczeń. Liczby te powinny być równe. Jeżeli zachodzi rozbieżność

pomiędzy tymi liczbami, komisja dokonuje ponownego przeliczenia.

Ustaloną przez komisję liczbę wyborców głosujących na podstawie

zaświadczenia o prawie do głosowania wpisuje się w punkcie 6 protokołu

głosowania.

Komisje,

w

których

przeprowadzane

korespondencyjne, w punkcie tym wpisują „0”.

39

było

wyłącznie

głosowanie

8) wypełnianie punktu 7 protokołu głosowania

W dalszej

kolejności

komisja

ustala

liczby

dotyczące

głosowania

korespondencyjnego. Ustaleń tych dokonują komisje, które w spisie wyborców

miały zamieszczone adnotacje zawierające informacje o wysłaniu pakietu

wyborczego do wyborcy. Pozostałe komisje w punktach 7–8e protokołu

głosowania wpisują cyfrę „0”.

Liczbę wyborców, którym wysłano pakiety wyborcze, ustala się na podstawie

liczby adnotacji w spisie wyborców zawierających informacje o wysłaniu pakietu

wyborczego do wyborcy.

Liczbę wyborców, którym wysłano pakiety wyborcze, wpisuje się w punkcie

7 protokołu głosowania.

9) wypełnianie punktów 8–8e protokołu głosowania

Następnie komisja w obwodzie, w którym przeprowadzane było głosowanie

korespondencyjne, wpisuje ustalone wcześniej, zgodnie z pkt 63, liczby

a) w punkcie 8 protokołu – otrzymanych kopert zwrotnych,

b) w punkcie 8a protokołu – kopert zwrotnych, w których nie było

oświadczenia o osobistym i tajnym oddaniu głosu na karcie do głosowania,

c) w punkcie 8b protokołu – kopert zwrotnych, w których oświadczenie

o osobistym i tajnym oddaniu głosu na karcie do głosowania nie było

prawidłowo wypełnione lub nie było podpisane przez wyborcę,

d) w punkcie 8c protokołu – kopert zwrotnych, w których nie było koperty

na kartę do głosowania,

e) w punkcie 8d protokołu – kopert zwrotnych, w których znajdowała się

niezaklejona koperta na kartę do głosowania,

f) w punkcie 8e protokołu – kopert na kartę do głosowania wrzuconych do

urny.

Liczba otrzymanych kopert zwrotnych (punkt 8 protokołu) nie może być większa

od liczby wyborców, którym wysłano pakiety wyborcze (punkt 7 protokołu).

Suma liczb z punktów 8a–8e nie może być mniejsza od liczby otrzymanych

kopert zwrotnych (punkt 8 protokołu).

Następnie komisja odkłada protokół i podejmuje czynności związane z

ustaleniem wyników głosowania.

U st al e n ie w y ników gł os ow ania

80. Komisja sprawdza, czy pieczęcie na urnie oraz na wlocie do urny lub

jednorazowe plomby – nalepki foliowe pozostały nienaruszone, po czym otwiera

urnę i wyjmuje z niej karty do głosowania.

81. Zaleca się zachowanie staranności przy wyjmowaniu kart z urny, aby karty

do głosowania nie zostały uszkodzone. Poza tym należy wyjmować karty

do głosowania z urny wyborczej w taki sposób, aby nie uszkodzić urny.

Niedopuszczalne jest przewracanie wypełnionej urny wyborczej. W przypadku

gdy urna jest znacznie zapełniona, należy w pierwszej kolejności wyjąć część

kart do głosowania, a dopiero później ewentualnie przechylić urnę wyborczą,

zachowując przy tym szczególną ostrożność.

82. W przypadku stwierdzenia, że w urnie znajdują się inne przedmioty niż

karty do głosowania (w tym np. czyste kartki papieru, pakiety wyborcze

lub koperty zwrotne), komisja oddziela je od kart do głosowania,

a informacje o ich odnalezieniu odnotowuje w punkcie 22 protokołu

głosowania.

83. W

obwodach

głosowania

utworzonych

za

granicą,

w

których

przeprowadzane było głosowanie korespondencyjne, w pierwszej kolejności

komisja po otwarciu urny i wyjęciu z niej kart wyjmuje karty do głosowania

ze znajdujących się w urnie kopert na kartę do głosowania w głosowaniu

korespondencyjnym i ustala ich liczbę. Liczba ta powinna odpowiadać liczbie

kopert na kartę do głosowania wrzuconych do urny. Różnica jest możliwa tylko,

gdy

1) koperta na kartę do głosowania była pusta;

2) w kopercie na kartę do głosowania znajdowała się więcej niż jedna karta

do głosowania; w takim przypadku komisja

a) nie bierze pod uwagę żadnej karty do głosowania przy ustalaniu wyników

głosowania,

b) karty te pakuje w pakiet, opisuje go i odkłada; pakiet ten należy

przekazać konsulowi razem z dokumentami, o których mowa w pkt 115.

Sytuację tę komisja opisuje w punkcie 22 protokołu głosowania, wpisując

np. „w jednej kopercie znajdowała się więcej niż jedna karta do głosowania”

lub „koperta na kartę do głosowania była pusta”.

Koperty na kartę do głosowania, z których komisja wyjęła karty, komisja

pakuje w pakiet, opisuje go i odkłada.

84. Komisja przegląda wszystkie karty i wydziela z nich karty całkowicie przedarte

na dwie lub więcej części, których nie bierze się pod uwagę przy obliczeniach.

Karty takie należy zapakować w pakiet, opieczętować go i opisać.

Wypełnianie punktu 9 i punktu 16 protokołu głosowania

85. Komisja liczy karty całe wyjęte z urny.

Ustaloną liczbę kart do głosowania komisja wpisuje w punkcie 9 protokołu

głosowania.

W punkcie 9a protokołu głosowania komisje podają liczbę kart do głosowania

wyjętych z kopert na kartę do głosowania w głosowaniu korespondencyjnym.

Liczba ta musi być uwzględniona (dodana) przy ustalaniu liczby kart

wyjętych z urny, wpisywanej w punkcie 9 protokołu głosowania.

Komisje, w których nie było kopert na kartę do głosowania w głosowaniu

korespondencyjnym, wpisują cyfrę „0” w punkcie 9a protokołu głosowania.

Jeżeli liczba kart wyjętych z urny (punkt 9 protokołu) pomniejszona o liczbę

kart wyjętych z kopert na kartę do głosowania (punkt 9a protokołu) nie jest

równa liczbie wyborców, którym wydano kartę do głosowania (punkt 4

protokołu), wówczas przypuszczalną przyczynę tego stanu rzeczy należy

omówić w punkcie 16 protokołu głosowania. Przyczynę tę należy ustalić po

przeliczeniu kart ważnych i nieważnych. Jeżeli różnica nie występuje, w punkcie

tym należy wpisać wyrazy „brak uwag”.

Analogicznie należy postąpić, jeżeli liczba kart wyjętych z kopert na kartę

do głosowania (punkt 9a protokołu) jest większa od liczby kopert na kartę

do głosowania wrzuconych do urny (punkt 8e protokołu).

W razie braku miejsca w protokole głosowania na opisanie przyczyn

rozbieżności należy dokonać tego na oddzielnej kartce, którą załącza się do

protokołu. Wówczas w protokole głosowania w punkcie 16 należy zamieścić

informację o sporządzeniu załącznika.

Wypełnianie punktu 10 i punktu 17 protokołu głosowania

86. Komisja wydziela i liczy karty nieważne (tj. nieopatrzone pieczęcią komisji

albo nieautentyczne). Ustaloną liczbę kart nieważnych wpisuje się w punkcie

10 protokołu głosowania.

Należy uważać, aby omyłkowo w tym punkcie protokołu nie wpisać liczby

głosów nieważnych, o których będzie mowa w dalszej części wytycznych. Jeżeli

liczba kart nieważnych jest większa niż 0, przypuszczalną przyczynę wystąpienia

kart nieważnych należy opisać w punkcie 17 protokołu głosowania. Jeżeli

liczba kart nieważnych wynosi 0, w punkcie 10 protokołu należy wpisać „0”, a

w punkcie 17 protokołu wyrazy „brak kart nieważnych”.

Karty nieważne należy zapakować w pakiet, opieczętować go i opisać.

Wypełnianie punktu 11 protokołu głosowania

Pozostałe karty są kartami ważnymi i na ich podstawie ustala się wyniki

głosowania.

Liczbę kart ważnych wpisuje się w punkcie 11 protokołu głosowania.

Suma kart nieważnych (punkt 10 protokołu) i kart ważnych (punkt

11 protokołu) musi być równa liczbie kart wyjętych z urny (punkt 9

protokołu).

Następnie komisja ustala wyniki głosowania w obwodzie.

Wypełnianie punktu 12 protokołu głosowania

87. Na podstawie kart ważnych komisja ustala liczbę głosów nieważnych oraz

głosów ważnych.

Komisja jest obowiązana przejrzeć dokładnie całą kartę do głosowania,

a nie poprzestać na miejscu, w którym postawiono znak „X”, gdyż może się

okazać, że znak taki wyborca postawił przy nazwisku więcej niż jednego

kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

W trakcie przeglądania kart do głosowania komisja odkłada osobno karty

z głosami nieważnymi według przyczyn nieważności głosu i osobno karty

z głosami ważnymi.

Uznania głosu za nieważny komisja dokonuje po okazaniu karty wszystkim

członkom komisji uczestniczącym w ustalaniu wyniku głosowania.

Ustalając, czy głos na karcie jest ważny, czy nieważny, komisja stosuje poniższe

reguły

1) w przypadkach wątpliwych należy przyjmować, że znakiem „X”

postawionym w kratce są co najmniej dwie linie, które przecinają się

w obrębie kratki. Ustalenie, czy postawiony znak jest znakiem „X”

w rozumieniu Kodeksu wyborczego oraz czy postawiony jest on w

kratce, czy poza nią, należy do komisji;

2) wszelkie znaki, wykreślenia, przekreślenia, w tym również i znak „X”

postawiony przez wyborcę poza przeznaczoną na to kratką, traktuje się

jako dopiski, które nie wpływają na ważność głosu;

3) wszelkie inne znaki niż znak „X”, tj. niebędące co najmniej dwiema

liniami, które przecinają się w obrębie kratki, naniesione w obrębie kratki,

również nie wpływają na ważność głosu.

88. Wyborca może głosować wyłącznie na jednego kandydata, stawiając na karcie

do głosowania znak „X” z lewej strony obok jego nazwiska (art. 311 Kodeksu

wyborczego); tak oddane głosy wyborców są głosami ważnymi.

89. Za nieważny uznaje się głos, gdy wyborca w kratce na karcie do głosowania

1) postawił znak „X” przy nazwisku więcej niż jednego kandydata;

2) nie postawił znaku „X” przy nazwisku żadnego kandydata;

3) postawił znak „X” wyłącznie przy nazwisku kandydata skreślonego

przez Państwową Komisję Wyborczą.

Jeżeli wyborca postawił znak „X” przy nazwisku kandydata skreślonego

oraz przy nazwisku innego kandydata, to głos taki jest ważny i zaliczany

kandydatowi, którego nazwisko nie zostało skreślone.

90. Jeżeli na karcie do głosowania znajdzie się nazwisko kandydata skreślonego

przez Państwową Komisję Wyborczą z listy kandydatów, obwodowa komisja

wyborcza, ustalając wyniki głosowania i sporządzając protokół głosowania,

postępuje tak, jakby skreślonego nazwiska nie było na karcie do głosowania.

Oznacza to, że

1) jeżeli na karcie do głosowania znak „X” został postawiony wyłącznie w

kratce obok nazwiska skreślonego kandydata, to głos taki uznaje się za

nieważny;

2) jeżeli na karcie do głosowania znak „X” został postawiony w kratce obok

nazwiska skreślonego kandydata i obok nazwiska innego kandydata, to taki

głos jest ważny i oddany został na tego innego kandydata; w takim

przypadku znak „X” obok nazwiska skreślonego kandydata traktuje się jako

dopisek w rozumieniu art. 41 Kodeksu wyborczego.

91. Wyodrębnione karty z głosami nieważnymi według przyczyn nieważności głosu

liczy się i odkłada, a ich liczbę ustaloną zgodnie z pkt 87–90 wpisuje się

w punkcie 12 protokołu głosowania.

Następnie komisja dokonuje oceny przyczyny nieważności głosu i rozkłada

oddzielnie karty według przyczyny nieważności głosu.

W punkcie 12a protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych

z powodu postawienia znaku „X” obok nazwiska dwóch lub większej liczby

kandydatów.

W punkcie 12b protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych

z powodu niepostawienia znaku „X” obok nazwiska żadnego kandydata.

W punkcie 12c protokołu głosowania wpisuje się liczbę głosów nieważnych

z powodu postawienia znaku „X” wyłącznie obok skreślonego nazwiska

kandydata.

Suma liczb z punktów od 12a do 12c musi być równa liczbie z punktu 12.

Karty ważne z głosami nieważnymi należy zapakować w odrębne pakiety

– według przyczyn nieważności głosu – opieczętować je i opisać: „Głosy nieważne

z kart ważnych w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w głosowaniu

w dniu ……………… 2020 r. z powodu ………….................... – ................”.

(data głosowania)

(przyczyna nieważności)

(liczba)

Następnie opisane w powyższy sposób pakiety z głosami nieważnymi według

przyczyny nieważności głosu należy zapakować w jeden pakiet i opisać: „Głosy

nieważne z kart ważnych w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

w głosowaniu dniu ……………………… 2020 r. – ...............”.

(data głosowania)

(liczba)

Wypełnianie punktu 13 protokołu głosowania

92. Komisja liczy głosy ważne i ich liczbę wpisuje w punkcie 13 protokołu

głosowania.

Następnie komisja sumuje liczby głosów nieważnych (punkt 12 protokołu)

i głosów ważnych (punkt 13 protokołu) i porównuje wynik z wcześniej wpisaną

liczbą kart ważnych (punkt 11 protokołu). Liczby te muszą być równe.

Jeżeli

występuje

rozbieżność,

należy

poszukać

przyczyny

błędu

i po sprostowaniu obliczeń właściwe liczby wpisać do protokołu głosowania.

Wypełnianie punktu 14 protokołu głosowania

93. Komisja ustala – na podstawie kart z głosami ważnymi – liczbę głosów ważnych

oddanych na poszczególnych kandydatów na Prezydenta Rzeczypospolitej

Polskiej.

Ustalenia tego komisja dokonuje na przygotowanych wcześniej arkuszach

pomocniczych z nazwiskami i imionami wszystkich kandydatów na Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustaloną liczbę głosów ważnych oddanych na poszczególnych kandydatów

komisja

wpisuje

w

punkcie

14

protokołu

głosowania

odpowiednio

przy nazwiskach poszczególnych kandydatów.

Sumę liczb głosów ważnych oddanych na poszczególnych kandydatów wpisuje

się w rubryce „Razem”.

Liczba głosów ważnych oddanych na wszystkich kandydatów (rubryka

„Razem” punktu 14 protokołu) musi być równa liczbie głosów ważnych

(punkt 13 protokołu). Jeżeli występuje rozbieżność, należy poszukać przyczyny

błędu i po sprostowaniu obliczeń właściwe liczby wpisać do protokołu.

Jeżeli w okresie po wydrukowaniu kart do głosowania Państwowa Komisja

Wyborcza skreśli z listy kandydatów nazwisko kandydata, skreślone nazwisko

kandydata umieszcza się (pozostawia) w odpowiedniej części protokołu

głosowania, a w miejscu przeznaczonym na wpisanie liczby głosów wpisuje się

„XXXXX”.

94. Po ustaleniu liczby głosów oddanych na poszczególnych kandydatów komisja

pakuje w odrębne pakiety karty z głosami oddanymi na każdego kandydata

i na każdym pakiecie umieszcza nazwisko kandydata i liczbę oddanych na niego

głosów. Pakiety te należy zapakować w zbiorczy pakiet, opieczętować go i

opisać: „Głosy ważne z kart ważnych w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej

Polskiej w głosowaniu w dniu ............................. 2020 r.”

(data głosowania)

Staranne

wykonanie

tych

czynności

Poz. 564

pozwoli

na

szybkie

wyjaśnienie

ewentualnych błędów w obliczeniach, a także zarzutów wynikających z uwag

mężów zaufania lub członków komisji, albo protestów wyborców.

Następnie komisja wypełnia w pozostałych punktach protokół głosowania.

U w agi d o pr ot o k oł u g ło sow ani a w no sz on e p r z e z m ę ż ów z a uf an ia

i c z ł on ków ko m i sj i

Wypełnianie punktu 19 protokołu głosowania

95. Jeżeli przy pracach komisji obecni byli mężowie zaufania, w punkcie 19 należy

wpisać ich liczbę. Jeżeli w komisji nie było mężów zaufania, należy wpisać „0”.

Wypełnianie punktów 20 i 21 protokołu głosowania

96. Do każdego protokołu głosowania mogą wnieść uwagi mężowie zaufania obecni

przy pracach komisji oraz członkowie komisji uczestniczący w jej pracach.

Uwagi mężów zaufania komisja wpisuje bezpośrednio do protokołu w punkcie 20.

Mąż zaufania, który wniósł uwagę, podpisuje ją w protokole. Jeżeli mężowie

zaufania nie zgłosili uwag lub nie byli obecni przy sporządzaniu protokołu, w

punkcie tym należy wpisać wyrazy „brak zarzutów”.

Uwagi członków komisji wpisuje się bezpośrednio do protokołu w punkcie 21.

Członek komisji, który wniósł uwagę z wymienieniem konkretnych zarzutów,

podpisuje ją w protokole. Jeżeli członkowie komisji nie zgłosili uwag, w punkcie

tym należy wpisać wyrazy „brak zarzutów”.

Jeżeli treść uwag mężów zaufania albo członków komisji nie mieści się

na formularzu, należy napisać je na odrębnych kartkach i dołączyć do protokołu,

zaznaczając to w odpowiednim punkcie protokołu (odpowiednio 20 lub 21).

Komisja ma obowiązek ustosunkować się do zarzutów wniesionych przez

mężów zaufania lub członków komisji, załączając do protokołu wyjaśnienia.

Zamieszczając uwagi mężów zaufania lub członków komisji w protokole

głosowania należy bezwzględnie pamiętać o przestrzeganiu przepisów

z zakresu ochrony danych osobowych. Jeżeli w treści uwag zostaną

zamieszczone dane osobowe, należy je zanonimizować na kopii protokołu

wywieszanej w miejscu łatwo dostępnym dla zainteresowanych i widocznym

po zamknięciu lokalu.

Sp or z ą dz e ni e pr o t o koł u g ło sow ani a i po da ni e go do p ub li c z ne j

w iado m oś c i

97. Po ręcznym sporządzeniu projektu protokołu głosowania, w celu przygotowania

ostatecznej treści protokołu, w szczególności w celu sprawdzenia poprawności

dokonanych obliczeń, komisja wprowadza dane z projektu protokołu do aplikacji

„Protokoły obwodowe”, zwanej dalej „aplikacją”, dostarczonej komisji

wraz z systemem informatycznym Wsparcie Organów Wyborczych (WOW).

98. Sprawdzanie danych z ręcznie sporządzonego projektu protokołu odbywa się

w następujący sposób

1) przewodniczący

lub

zastępca

przewodniczącego

komisji

przekazuje

operatorowi informatycznej obsługi komisji sporządzony przez komisję

projekt protokołu; osoba ta wprowadza wszystkie dane z projektu protokołu

do aplikacji. W trakcie wprowadzania danych aplikacja może sygnalizować

na ekranie monitora błędy (w kolorze czerwonym) i ostrzeżenia (w kolorze

niebieskim). Mimo tej sygnalizacji przygotowane dane liczbowe należy

wprowadzić do końca, a następnie postępować jak w ppkt 2 i 3;

2) w przypadku gdy po wprowadzeniu wszystkich danych liczbowych aplikacja

sygnalizuje błędy lub błędy i ostrzeżenia, należy wydrukować zestawienie

błędów. Następnie obowiązkiem komisji jest ustalenie przyczyny błędu i

jego

usunięcie

przez

wprowadzenie

w

odpowiednich

rubrykach

prawidłowych danych liczbowych, bowiem bez usunięcia błędów protokół

nie

może

zostać

wydrukowany.

W

tym

celu

komisja

powinna

przeanalizować treść zestawienia błędów, sprawdzić odpowiednie dane

liczbowe na arkuszach pomocniczych, sprawdzić prawidłowość działań

arytmetycznych, a jeśli to jest konieczne – powtórzyć czynności związane

z ustaleniem wyników głosowania. Wydrukowane zestawienie błędów

podpisują wszystkie osoby wchodzące w skład komisji uczestniczące

w ustalaniu wyników głosowania oraz opatruje się je pieczęcią komisji.

Dokument ten nie jest przekazywany do okręgowej komisji wyborczej, lecz

pozostaje w dokumentacji komisji;

3) w przypadku gdy aplikacja nie sygnalizuje błędów (zostały usunięte lub ich

nie było), a jedynie sygnalizuje ostrzeżenia, obowiązkiem komisji jest

przeanalizowanie treści ostrzeżeń i – w razie stwierdzenia ich zasadności

– dokonanie korekty danych liczbowych. Jeżeli natomiast komisja, po

analizie ostrzeżeń, dojdzie do wniosku, że dane liczbowe są prawidłowe,

powinna wpisać w aplikacji uzasadnienie zajętego stanowiska. Uzasadnienie

to znajdzie się na wydruku raportu ostrzeżeń, który powinien zostać

podpisany przez wszystkie osoby wchodzące w skład komisji, uczestniczące

w ustalaniu wyników głosowania oraz opatrzony pieczęcią komisji i

przekazany wraz z protokołem do okręgowej komisji wyborczej;

4) jeśli aplikacja nie sygnalizowała błędów lub zostały one usunięte, należy

wydrukować projekt protokołu głosowania. Przed wydrukiem należy

zaznaczyć w aplikacji członków komisji uczestniczących w ustalaniu

wyników głosowania, którzy podpiszą protokół głosowania.

Awaria drukarki lub inne przeszkody w wydrukowaniu projektu protokołu

nie zwalniają komisji posiadającej obsługę informatyczną z obowiązku

wprowadzenia do aplikacji danych ze sporządzonego ręcznie projektu

protokołu głosowania;

5) komisja zobowiązana jest sprawdzić zgodność danych z wydrukowanego

projektu protokołu z ustalonymi wynikami głosowania; sprawdzenia

dokonuje się poprzez odczytanie na głos danych z wydrukowanego

projektu protokołu i porównanie ich z danymi z ręcznie sporządzonego

projektu protokołu przekazanego operatorowi informatycznej obsługi

komisji.

99. W każdym etapie prac w aplikacji, oprócz operatora informatycznej obsługi

komisji, powinni brać udział wszyscy członkowie komisji obecni w lokalu

wyborczym, w tym przewodniczący komisji lub jego zastępca. Dotyczy to

w szczególności sytuacji, gdy pomieszczenie, w którym swoje obowiązki

wykonuje operator informatycznej obsługi komisji, znajduje się w innym

pomieszczeniu przynależnym do lokalu wyborczego. Przy tych czynnościach

mogą

być

też

obecni

mężowie

zaufania

i

obserwatorzy

społeczni

oraz obserwatorzy międzynarodowi.

100. Po wydrukowaniu z aplikacji projektu protokołu głosowania w obwodzie

jakakolwiek zmiana w projekcie protokołu powoduje konieczność ponownego

wydruku tego projektu protokołu.

101. Wydrukowany protokół głosowania w obwodzie, w dwóch egzemplarzach,

podpisują wszyscy członkowie komisji obecni przy jego sporządzeniu, także ci,

którzy wnieśli do niego uwagi; oba egzemplarze opatruje się pieczęcią komisji.

Powyższe obowiązki dotyczą zarówno komisji, w których protokół został

sporządzony za pomocą wydruku, jak i komisji, w których protokół został

sporządzony

ręcznie.

Komisje,

w

których

egzemplarze

protokołów

drukowane są z aplikacji, zwracają dodatkowo uwagę, by wydrukowane

zostały wszystkie strony oraz strona zawierająca kod QR. Wszyscy

członkowie komisji obecni przy sporządzeniu protokołu parafują wszystkie

strony obu egzemplarzy protokołu, z wyjątkiem strony z podpisami członków

komisji i stron pustych (dotyczy to przypadku drukowania dwustronnego).

Podpisy nie powinny nachodzić na kod QR, ani na kody kreskowe znajdujące na

protokole.

102. Każda komisja posiadająca obsługę informatyczną ma obowiązek, po podpisaniu

protokołu głosowania, wprowadzenia do sieci elektronicznego przekazywania

danych z protokołu. W imieniu komisji dokonuje tego operator informatycznej

obsługi komisji.

103. Komisje korzystające ze wspomagania informatycznego sporządzają protokół

głosowania, a następnie dane z protokołu przesyłają do okręgowej komisji

wyborczej, wykorzystując dostarczone oprogramowanie. Transmisji danych

dokonuje się za pośrednictwem publicznej sieci przesyłania danych.

104. Komisje niekorzystające ze wspomagania informatycznego sporządzają protokół

głosowania ręcznie, według wzoru określonego uchwałą nr 134/2020

Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 3 czerwca 2020 r. w sprawie wzorów

protokołów głosowania i protokołu o wynikach głosowania stosowanych w

wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień

28 czerwca 2020 r. (M.P. poz. 501 i 537).

105. Podpisany i opieczętowany protokół głosowania komisja niezwłocznie

przekazuje elektronicznie w formie skanu bądź, w przypadku braku takiej

możliwości, faksem do okręgowej komisji wyborczej, za pośrednictwem

konsula.

106. W razie braku możliwości przekazania protokołu wyników głosowania

w obwodzie w sposób wskazany w pkt 105, komisja przekazuje konsulowi

telefonicznie treść protokołu głosowania wraz z ewentualnymi uwagami mężów

zaufania i członków obwodowej komisji wyborczej oraz wyjaśnieniami komisji.

107. Komisja sporządza kopię protokołu głosowania. Kopia protokołu głosowania,

w miarę możliwości technicznych powinna być kserokopią protokołu

sporządzonego przez komisję. Jako kopie można wykorzystać także wydruki

dodatkowych egzemplarzy projektu protokołu (w komisjach korzystających

ze wspomagania informatycznego). Kopię protokołu w komisjach, które nie

miały obsługi informatycznej i nie miały możliwości zrobienia ich kserokopii,

sporządza się z wykorzystaniem dodatkowych formularzy protokołu głosowania;

w tytule formularza należy wykreślić wyraz „protokół” i wpisać wyrazy „kopia

protokołu”. Kopię poświadczają za zgodność z oryginałem członkowie komisji

obecni przy jej sporządzeniu, podpisując ją, parafując każdą stronę i opatrując ją

pieczęcią komisji. Obowiązki te dotyczą zarówno komisji, w których kopia

protokołu jest kserokopią protokołu, została sporządzona ręcznie, lub w których

została ona sporządzona w systemie informatycznym. Kopia protokołu nie

może zawierać strony z kodem QR.

108. Kopię protokołu głosowania, po zabezpieczeniu przed wpływem warunków

atmosferycznych (deszcz itp.), komisja wywiesza w miejscu łatwo dostępnym

dla zainteresowanych i widocznym po zamknięciu lokalu. Kopia protokołu

powinna być wywieszona w taki sposób, żeby możliwe było jej odczytanie także

z wózka inwalidzkiego. Wywieszenie kopii protokołu głosowania winno nastąpić

niezwłocznie po sporządzeniu protokołu, jednak nie wcześniej niż w dniu

28 czerwca 2020 r. o godzinie 21.00 czasu polskiego. Jeżeli w treści uwag

zostaną zamieszczone dane osobowe, należy je zanonimizować na

wywieszanej kopii protokołu (patrz pkt 96). Do publicznej wiadomości

poprzez wywieszenie nie podaje się strony z kodem QR.

109. Przewodniczący komisji ustala z członkami komisji sposób komunikowania się

w razie potrzeby zwołania posiedzenia w przypadku nieprzyjęcia protokołu przez

pełnomocnika okręgowej komisji wyborczej lub przez okręgową komisję

wyborczą. Członkowie komisji zobowiązani są do pozostawania w gotowości

do wzięcia udziału w ewentualnym posiedzeniu komisji w takim przypadku.

110. W przypadku sprostowań dokonywanych w protokole komisja obowiązana jest

podać niezwłocznie treść sprostowanego protokołu do publicznej wiadomości

poprzez

wywieszenie

w

sposób

wskazany

powyżej

(obok

wcześniej

wywieszonego tam protokołu jak wskazano w pkt 108).

111. Zainteresowani mężowie zaufania i członkowie komisji mogą, w miarę

możliwości technicznych, otrzymać kopię protokołu głosowania. Oznacza to,

że komisje mają obowiązek wydania kopii protokołu w przypadku zgłoszenia

takiego żądania przez męża zaufania lub członka komisji, jeżeli tylko pozwalają

na to możliwości techniczne. Nie jest to zatem decyzja uznaniowa komisji,

lecz jej obowiązek. Niewydanie kopii protokołu możliwe jest wyłącznie w

sytuacji

braku

sporządzenie

sprawnego

kopii

lub

urządzenia

brak

(kserokopiarki)

możliwości

wydruku

umożliwiającego

kopii

protokołu.

Uwierzytelnienia wydruku kopii protokołu dokonuje przewodniczący komisji lub

jego zastępca. Dotyczy to również przypadku gdy konieczne było sporządzenie

nowego protokołu głosowania lub naniesienie poprawek na już sporządzonym

protokole.

Rozdział VII

Przekazanie protokołu głosowania do okręgowej komisji wyborczej

112. Zasady oraz tryb

przekazywania protokołów głosowania

z obwodów

utworzonych za granicą szczegółowo regulują przepisy uchwały nr 178/2020

Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 10 czerwca 2020 r. w sprawie zasad i

trybu przekazywania Okręgowej Komisji Wyborczej w Warszawie, właściwej

dla dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy, wyników głosowania i protokołów

głosowania z obwodów utworzonych za granicą w wyborach Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 28 czerwca 2020 r. (M.P.

poz. 542).

113. Zasady oraz tryb

przekazywania protokołów głosowania

z obwodów

utworzonych na polskich statkach szczegółowo regulują przepisy uchwały

nr 179/2020 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 10 czerwca 2020 r.

w sprawie zasad i trybu przekazywania Okręgowej Komisji Wyborczej

w Warszawie, właściwej dla dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy, wyników

głosowania i protokołów głosowania z obwodów utworzonych na polskich

statkach

morskich

w

wyborach

Prezydenta

Rzeczypospolitej

Polskiej

zarządzonych na dzień 28 czerwca 2020 r. (M.P. poz. 543).

Rozdział VIII

Postępowanie z dokumentami z wyborów

114. Po sporządzeniu protokołu głosowania i podaniu go do publicznej wiadomości

komisja segreguje dokumenty z wyborów.

Do pierwszego opakowania zbiorczego (np. worka) komisja składa osobno

sporządzone wcześniej, opisane pakiety zawierające posegregowane ważne,

nieważne i niewykorzystane karty do głosowania.

Po dokładnym zamknięciu opakowanie zbiorcze zapieczętowuje się, przy użyciu

pieczęci komisji, w sposób uniemożliwiający jego otwarcie bez naruszenia

odcisku pieczęci. W przypadku użycia worków do przygotowania opakowań

zbiorczych komisja zamyka worek, oklejając go dokładnie taśmą klejącą,

i nakłada plombę strunową, jeżeli została przekazana komisji.

115. Do drugiego opakowania zbiorczego (np. worka) komisja składa

1) drugi egzemplarz protokołu głosowania;

2) spis wyborców wraz z dołączonymi do niego zaświadczeniami o prawie

do głosowania;

3) pakiety zawierające koperty wraz z kartami, o których mowa w pkt 58

i 60;

4) pakiety

wyborcze

niedoręczone

lub

nieodebrane

osobiście

przez wyborców przekazane komisji do zakończenia głosowania, o których

mowa w pkt 64;

5) puste koperty zwrotne oraz puste koperty na kartę do głosowania,

o których mowa w pkt 56 ppkt 4 oraz pkt 61 i 83 ppkt 1;

6) ewentualnie

a) nieuwzględnione w obliczeniach karty do głosowania niewrzucone

do urny wyborczej

−

znalezione przez komisję, o których mowa w pkt 74, o ile komisja

takie karty odnalazła w lokalu wyborczym lub budynku, w którym

znajduje się lokal,

−

z powodu umieszczenia w jednej kopercie na kartę do głosowania

więcej niż jednej karty do głosowania, o czym mowa w pkt 83

ppkt 2,

b) pakiety wyborcze i niewrzucone do urny wyborczej koperty zwrotne,

o których mowa w pkt 74, o ile komisja takie karty odnalazła w lokalu

wyborczym lub budynku, w którym znajduje się lokal;

7) wszystkie arkusze pomocnicze i niewykorzystane formularze protokołu

(także błędnie wypełnione) oraz wadliwie sporządzone protokoły

głosowania, drugie egzemplarze raportu ostrzeżeń itp.

Opakowanie to opisuje się, pieczętuje i zabezpiecza przed możliwością

niekontrolowanego otwarcia.

116. Do trzeciego opakowania zbiorczego komisja składa pozostałą dokumentację

komisji, w tym protokoły posiedzeń i uchwały.

Opakowanie to opisuje się, pieczętuje i zabezpiecza przed możliwością

niekontrolowanego otwarcia.

117. Po otrzymaniu informacji o przyjęciu protokołu głosowania przez okręgową

komisję wyboczą przewodniczący komisji przekazuje w depozyt konsulowi

1) jeden egzemplarz podpisanego i opieczętowanego protokołu głosowania

w zaklejonej i opieczętowanej na złączeniu oraz opisanej kopercie;

2) wszystkie opakowania zbiorcze (np. worki) i paczki z dokumentami;

3) pieczęć komisji.

Sposób przekazania należy uzgodnić wcześniej z osobami, którym materiały te

są przekazywane.

Rozdział IX

Ponowne głosowanie

118. Ponowne głosowanie przeprowadza i ustala jego wyniki w obwodzie ta sama

komisja, która przeprowadziła głosowanie w dniu 28 czerwca 2020 r.

119. Zadania komisji w zakresie przygotowania i przeprowadzenia ponownego

głosowania, ustalenia jego wyników, sporządzenia protokołu głosowania,

podania go do publicznej wiadomości i przekazania pełnomocnikowi okręgowej

komisji wyborczej są analogiczne, jak te związane z przeprowadzeniem

głosowania w dniu 28 czerwca 2020 r., z zastrzeżeniem pkt 120–124.

120. Podczas wszystkich czynności komisji w dniu ponownego głosowania w lokalu

wyborczym mogą przebywać wyłącznie mężowie zaufania wyznaczeni

przez pełnomocników wyborczych (lub osoby przez nich upoważnione)

komitetów

wyborczych,

w ponownym

głosowaniu.

które

zgłosiły

Mężowie

kandydatów

zaufania

mogą

uczestniczących

legitymować

się

upoważnieniami dotyczącymi wyborów przeprowadzanych w dniu pierwszego

głosowania. Pełnomocnicy wyborczy, jeżeli zajdzie taka potrzeba, mogą

wyznaczyć do pełnienia funkcji męża zaufania nową osobę. Obowiązuje jednak

zasada, że każdego kandydata uczestniczącego w ponownym głosowaniu może

reprezentować tylko jeden mąż zaufania. Mężowie zaufania danego komitetu

wyborczego mogą jednakże zmieniać się w ciągu pracy komisji.

121. Głosowanie ponowne przeprowadza się na podstawie tych samych spisów

wyborców, podlegających aktualizacji.

Komisja

otrzyma

zaktualizowany,

wydrukowany

przed

ponownym

głosowaniem, egzemplarz spisu, na którym w rubryce przeznaczonej do

potwierdzania otrzymania karty przez wyborcę wpisana będzie data ponownego

głosowania. Obwodowa komisja wyborcza dopisuje do spisu wyborców w dniu

ponownego głosowania wyłącznie osoby wskazane w punkcie 38, w sposób

omówiony w tym punkcie.

122. W czasie ponownego głosowania wyborcy przedkładający zaświadczenie o

prawie do głosowania w dniu ponownego głosowania są dopisywani do spisu

na podstawie tego zaświadczenia. Komisja, dopisując nazwisko wyborcy

w rubryce „Uwagi”, umieszcza adnotację „Z 12.07”. Komisja szczególnie

starannie sprawdza, czy przedstawiane przez wyborców zaświadczenia o prawie

do głosowania dotyczą ponownego głosowania. Komisja odmawia wydania karty

do głosowania w przypadku przedłożenia zaświadczenia o prawie do głosowania

dotyczącego głosowania w dniu 28 czerwca 2020 r.

123. Otrzymując kartę do głosowania w ponownym głosowaniu, każdy wyborca kwituje

jej odbiór własnoręcznym podpisem w spisie wyborców w rubryce przeznaczonej

na „Potwierdzenie odbioru karty do głosowania w dniu 12 lipca 2020 r.”.

124. W głosowaniu ponownym tryb ustalenia wyników głosowania w obwodzie

i sporządzania protokołu głosowania jest analogiczny do ustalania wyników

pierwszego głosowania w dniu 28 czerwca 2020 r., z tym że komisja sporządza

protokół zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik nr 4 do uchwały

nr 134/2020 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 3 czerwca 2020 r. w sprawie

wzorów protokołów głosowania i protokołu o wynikach głosowania stosowanych

w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień

28 czerwca 2020 r. (M.P. poz. 501 i 537).

Dokument

podpisany przez

Krzysztof Madej

Data: 2020.06.25

15:50:44 CEST

MONITOR POLSKI

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 25 czerwca 2020 r.

Poz. 564

UCHWAŁA NR 196/2020

PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ

z dnia 19 czerwca 2020 r.

w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania

oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych za granicą i na polskich statkach morskich

w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 28 czerwca 2020 r.

Na podstawie art. 161 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2019 r. poz. 684 i 1504 oraz

z 2020 r. poz. 568) Państwowa Komisja Wyborcza uchwala, co następuje

Załącznik do uchwały nr 196/2020

Państwowej Komisji Wyborczej

– 2 –z dnia 19 czerwca 2020 r. (M.P. poz. ….)

Monitor Polski

Poz. 564