Uchwała nr 92 Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przyjęcia "Założeń do Programu przeciwdziałania niedoborowi wody na lata 2021-2027 z perspektywą do roku 2030" (MP_2019_941) | PL

M.P. 2019 poz. 941 inForce

§ 1 Uchwała nr 92 Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przyjęcia "Założeń do Programu przeciwdziałania niedoborowi wody na lata 2021-2027 z perspektywą do roku 2030" Open official source

§ 1. Przyjmuje się „Założenia do Programu przeciwdziałania niedoborowi wody na lata 2021–2027 z perspektywą do

roku 2030”, zwane dalej „Założeniami”, stanowiące załącznik do uchwały.

nej.

M.P. 2019 poz. 941 inForce

Załącznik nr 1 do „Założeń do Programu przeciwdziałania niedoborowi wody na lata 2021-2027 z perspektywą do roku 2030” Uchwała nr 92 Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przyjęcia "Założeń do Programu przeciwdziałania niedoborowi wody na lata 2021-2027 z perspektywą do roku 2030" Open official source

Załącznik nr 1 do „Założeń do Programu przeciwdziałania niedoborowi wody na lata 2021-2027 z perspektywą do roku 2030”

Załącznik nr 1 do „Założeń do Programu przeciwdziałania

niedoborowi wody na lata 2021–2027 z perspektywą

do roku 2030”

Wisły

Odbudowa i uszczelnienie koryta Kanału Wieprz - Krzna wraz z budowlami w km 11+000 26

40+570, Część III w km 30+530 - 40+570, gm. Ludwin, gm. Puchaczów pow. Łęczna

Odbudowa i uszczelnienie koryta Kanału Wieprz-Krzna wraz z budowlami w km 40+570 –

27 71+000, Część II w km 49+730 – 59+710, gm. Uścimów pow. Lubartów, gm. Sosnowica pow.

Parczew

Odbudowa i uszczelnienie koryta Kanału Wieprz-Krzna wraz z budowlami w km 40+570 –

28

71+000, Część III w km 59+710 – 71+000, gm. Sosnowica, pow. Parczew

Odbudowa i uszczelnienie koryta Kanału Wieprz - Krzna wraz z budowlami w km 11+000 40+570, Część II w km 21+150 - 30+530, gm. Milejów, gm. Puchaczów pow. Łęczna

Odbudowa i uszczelnienie koryta Kanału Wieprz – Krzna wraz z budowlami w km 71+000 –

30

76+000, gm. Sosnowica i gm. Dębowa Kłoda pow. Parczew

Odbudowa i uszczelnienie koryta Kanału Wieprz-Krzna wraz z budowlami w km 40+570 –

31 71+000, Część I w km 40+570 – 49+730 gm. Ludwin, pow. Łęczna, gm. Uścimów, pow.

Lubartów

Przebudowa grobli i budowli zbiornika Mosty - II etap - przebudowa grobli w km 0+000 32 2+080 i 5+270 - 8+040 i czaszy zbiornika, ob. 1 przebudowa grobli i budowli zbiornika w km

0+000 - 2+080, gm. Podedwórze

Zwiększenie możliwości retencji wody w dolinie pot. Pogwizdówka na terenie miejscowości

Pogwizdów, Medynia Łańcucka, Medynia Głogowska, gm. Czarna, woj. podkarpackie

RZGW w Lublinie

Odry

Zwiększenie retencji jeziorowej i korytowej w Regionie wodnym Dolnej Odry i Przymorza

Zachodniego

lubelskie

zachodniopomorskie

RZGW w Szczecinie

51 Retencja w zlewni rzek Uniesty i Polnicy

52 Stabilizacja poziomu lustra wody w jeziorze Kiełpino

zachodniopomorskie

dolnośląskie

śląskie

świętokrzyskie

małopolskie

podkarpackie

lubelskie

Budowla regulująca przepływ wód rzeki Regi na odcinku Kłodkowo – Gąbin – retencja

50

dolinowa

RZGW w Szczecinie

Odry

48 Zwiększenie retencji jeziorowej i korytowej w województwie zachodniopomorskim – Etap II

49

RZGW w Szczecinie

Odry

47 Zwiększenie retencji jeziorowej i korytowej w województwie zachodniopomorskim – Etap I

RZGW w Szczecinie

Odry

RZGW w Gliwicach

RZGW we Wrocławiu

Wisły

Odry i Wisły

Odprowadzenie wód opadowych i roztopowych ze zlewni rzeki Bukowej wraz z ochroną

46 przed powodzia terenów gminy Dobra, Kołbaskowo i Szczecin, leżących w zlewni rzeki

Bukowej

45 Centra Operacyjne (komponent 4B)

44 Opracowanie koncepcji przeciwpowodziowej zlewni cieku Starowiejskiego

RZGW w Krakowie

43

Wisły

42 Budowa stopnia wodnego Niepołomice

Zrównoważony rozwój gospodarczy zlewni rzeki Nidy w związku z obszarami Natura 2000 –

etap 1 (Rewitalizacja zalewu pińczowskiego)

RZGW w Krakowie

Wisły

40

41 Rewitalizacja Zbiornika Rożnowskiego

RZGW w Rzeszowie

Wisły

Budowa zbiornika retencyjnego w miejscowości Wiśniowa na cieku Szufnarówka, gm.

Wiśniowa, woj. podkarpackie

39 Budowa zbiornika Kąty Myscowa

38

37 Rewitalizacja i odbudowa Zalewu Zembrzyckiego w Lublinie

RZGW w Lublinie

lubelskie

łódzkie

Województwo

2019

Łabędzie Bagno, Ina, Radew (kanał

Morgowo, Ina, Radew)

Rega

Uniesta, Polnica

Jezioro Kiełpino

2019

2020

2019

-

2019

-

2019

2020

2021

2023

-

2022

2023

2019

Jezioro Morzycko, jezioro

Kościuszki, jezioro Kościelne,

jezioro Korytowo, jezioro Raduń,

jezioro Gągnowo, jezioro

Trzygłowskie Drugie, rzeka

StuchowskaStruga, rzeka Płonia,

kanał Jamieński Nurt

Wrocław

Starowiejski

Nida

Wisła

Dunajec

Szufnarówka

Wisłoka

Pogwizdówka

Bystrzyca

KWK

KWK (Zielawa)

KWK (Hanna, Zielawa)

KWK (Zielawa)

sztuczna zlewnia KW-K (Wieprz Krzna)

Bzura

Ciek

2021

2027

2021

2027

2023

2022

2024

2030

-

2024

2030

2025

2026

2021

2022

2021

2022

Data zakończenia

inwestycji

Harmonogram

Data rozpoczęcia

inwestycji

[rozpoczęcie realizacji

robót]

100 000

50 000

37 000 000

31 300 000

11 677 060

3 939 605

57 067 816

169 728 000

260 000

65 044 666

500 000 000

-

2 625 000

1 000 000 000

5 377 982

256 491 209

4 234 000

6 530 000

8 377 000

17 073 000

12 066 000

63 198 000

31 020 000

69 004 000

75 140 000

61 564 000

66 544 000

186 235 000

Całkowity szacunkowy

koszt realizacji inwestycji

[zł]

Brak

RPO 2014-2020

Brak

POPDOW

Brak

Źródło finansowania

[zapewnione]

-

PZRP

-

PZRP

-

PZRP

-

aPGW

PZRP

-

aPGW

-

PZRP

aPGW

PZRP

-

Dokumenty strategiczne, w

których ujęto działanie

Monitor Polski

Wisły

36

Wisły

RZGW w Lublinie

Wisły

Remont i rozbudowa zbiornika Dratów w systemie Kanału Wieprz – Krzna, gm. Łęczna, pow.

Łęczyński, obiekt 3 – grobla zbiornika Dratów w km 2+137-3+340

RZGW w Lublinie

Wisły

Remont i rozbudowa zbiornika Dratów w systemie Kanału Wieprz – Krzna, gm. Łęczna, pow.

35

Łęczyński, obiekt 2 – grobla zbiornika Dratów w km 0+000-2+137

Przebudowa grobli i budowli zbiornika Mosty - II etap - przebudowa grobli w km 0+000 33 2+080 i 5+270 - 8+040 i czaszy zbiornika, ob. 2 przebudowa grobli i budowli zbiornika w km

5+270 - 8+040, gm. Podedwórze

Przebudowa grobli i budowli zbiornika Mosty - II etap - przebudowa grobli w km 0+000 34 2+080 i 5+270 - 8+040 i czaszy zbiornika, ob. 3 odmulenie czaszy zbiornika na pow. 385 ha,

gm. Podedwórze

29

RZGW w Warszawie

Wisły

25 Zbiornik małej retencji Tkaczewska Góra (rz. Bzura), gm. Parzęczew, pow. zgierski

RZGW w Lublinie

Właściwy RZGW

Nazwa zadania

Dane podstawowe

Obszar dorzecza

Lp.

RZGW w Bydgoszczy

RZGW w Poznaniu

Odry

55 Regulacja Białej Strugi od km 1+700 do km 9+170

56 Odbudowa jazu Klawek

57 Odbudowa kanału Małgosia

58 Odbudowa kanału Zawada

59 Odbudowa kanału Zawada - aktualizacja dokumentacji projektowej

60 Podpiętrzenie jeziora Falmierowskiego

61 Stabilizacja poziomu lustra wody jeziora Miejskiego

Opracowanie wariantowej analizy sposobu udrożnienia budowli piętrzących na odcinku

62 cieku istotnego Plitnica wraz ze wskazaniem wariantu do realizacji oraz opracowaniem

dokumentacji projektowej

63 Jaz rzeki Rgilewki w km 13+145 w m. Barłogi, gm. Grzegorzew

64 Jaz rzeki Rgilewki w km 14+305 w m. Borysławice Zamkowe, gm. Grzegorzew

RZGW w Poznaniu

Odry

76 Zbiornik Tulce, gm. Kleszczewo, pow. poznański

77 Zbiornik Wielowieś Klasztorna na rzece Prośnie

RZGW we Wrocławiu

Odry

81 Budowa stopnia wodnego Ścinawa na rz. Odrze

82 Maleszów - budowa zbiornika retencyjnego gm. Kondratowice

83 Siekierka - zwiększenie retencji i poprawa bioróżnorodności

84 Odbudowa Rzeki Kanał Kożuszna w km 0+000 - 14+600

RZGW we Wrocławiu

Odry

80 Budowa stopnia wodnego Lubiąż na rz. Odrze w rejonie wsi Gliniany

RZGW w Poznaniu

Odry

79 Zbiornik małej retencji Sarny (rz. Trojanówka) gm. Błaszki, pow. Sieradzki

RZGW w Poznaniu

Odry

75 Zbiornik Środa Wielkopolska - modernizacja urządzeń piętrzących

Odry

RZGW w Poznaniu

Odry

74 Zbiornik Radzyny - modernizacja - dokumentacja projektowa

Budowa zbiornika retencyjnego Dzierżawy-Drozdów (Kanał A Drozdów) gm. Świnice

Warckie, Wartkowice, pow. łęczycki, poddębicki,

RZGW w Poznaniu

Odry

73 Zbiornik Laskownica, gm. Gołańcz

78

RZGW w Poznaniu

Odry

71 Odbudowa rzeki Samy

72 Zbiornik Kamieniec

RZGW w Poznaniu

Odry

Odbudowa Kanału Miłosławskiego z obwałowaniami - etap I, gm. Zaniemyśl, Środa

Wielkopolska

69 Odbudowa jazu na rzece Moskawie w km 5+523 w m. Czarnotki

lubuskie

dolnośląskie

łódzkie

wielkopolskie

wielkopolskie,

zachodnopomorskie

wielkopolskie

kujawsko-pomorskie

Województwo

2020

Struga Gołaniecka, Kanał WapnoLaskownica (Struga Gołaniecka)

Kanał Kożuszna, Czarna Struga

Siekierka

Mała Ślęza, Żelowicka Woda

Odra

Trojanówka

dopływ spod Brudnówka

Prosna

Męcina

Moskawa

2019

2023

2024

2027

2018

(dok.)

2019

(dok.)

2019

-

2028

2025

2024

2023

2025

2027

2025

2026

2022

2023

2022

2021

2022

2023

2022

2023

2022

2025

2021

2026

Data zakończenia

inwestycji

-

2023

2020

2022

2021

2022

Sama

2020

Strugaa Kamieniecka (Kanał

Grabarski)

2022

2021

2022

2021

2020

2021

2019

2020

2019

Sama, Kanał Gałowski (Sama)

Kanał Miłosławski

Moskawa

Rgilewka

Plitnica

Głomia

Kanał Młotkowski

Kanał Zawada

Kanał Małgosia

Łobzonka

Biała Struga

Panna Północna

Kanał Bachorza

Ciek

Harmonogram

Data rozpoczęcia

inwestycji

[rozpoczęcie realizacji

robót]

Brak

1 960 000

Brak

30 148 000

61 332 000

Brak

PGW WP

400 000 000

29 276 000

PGW WP

Brak

400 000 000

19 220 000

13 900 000

1 000 400 000

18 330 196

5 000 000

40 161 933

63 094 000

37 998 129

34 016 150

1 500 000

1 960 000

Brak

1 960 000

Brak

PGW WP

Brak

Źródło finansowania

[zapewnione]

1 960 000

500 000

841 000

1 983 000

50 000

5 000 000

8 629 000

9 187 000

809 000

630 000

13 608 000

Całkowity szacunkowy

koszt realizacji inwestycji

[zł]

aPGW

PZRP

-

aPGW

PZRP

-

aPGW

PZRP

aPGW

-

aPGW

-

aPGW

-

aPGW

-

aPGW

-

aPGW

Dokumenty strategiczne, w

których ujęto działanie

Monitor Polski

70

RZGW w Poznaniu

Odry

67 Jaz rzeki Rgilewki w km 20+250 w m. Cząstków, gm. Kłodawa

RZGW w Poznaniu

68 Jaz rzeki Rgilewki w km 22+762 w m. Cząstków, gm. Kłodawa

RZGW w Poznaniu

Odry

65 Jaz rzeki Rgilewki w km 15+720 w m. Borysławice Zamkowe, gm. Grzegorzew

66 Jaz rzeki Rgilewki w km 17+540 w m. Borysławice Kościelne, gm. Grzegorzew

53

RZGW w Bydgoszczy

Właściwy RZGW

Odry

Obszar dorzecza

Kształtowanie przekroju podłużnego i poprzecznego oraz układu poziomego Kanału

Bachorza od km 0+000 do km 14+000

Nazwa zadania

Dane podstawowe

Odbudowa budowli piętrzącej na cieku Panna Północna w km 10+184 – rozbiórka

54 istniejącej zastawki oraz budowa nowego urządzenia piętrzącego na wypływie z Jeziora

Wiecanowskiego

Lp.

RZGW we Wrocławiu

RZGW w Gliwicach

Odry

87 Budowa zbiornika wodnego Rokosowo

Budowa jazu klapowego na stopniu wodnym Ujście Nysy w km 180,50 rzeki Odry z

88

uwzględnieniem obiektów towarzyszących

Modernizacja 3 długich śluz pociągowych z ich awanportami i sterowaniami na stopniach

89 wodnych: Januszkowice, Krapkowice i Opole, oraz rewitalizacja śluz krótkich dla ciągłości

żeglugi śródlądowej - przystosowanie Odry do III klasy drogi wodnej

Modernizacja jazów odrzańskich na odcinku w zarządzie RZGW Wrocław, woj. opolskie etap I jazów sektorowych (Jazy w Januszkowicach, Wróblinie i Zwanowicach)

Modernizacja jazów odrzańskich na odcinku w zarządzie RZGW Wrocław, woj. opolskie etap II (Jazy Krępa, Groszowice i Dobrzeń)

90

91

92 Przebudowa polderu Żelazna (etap I, etap II)

93 Zbiornik przeciwpowodziowy Kotlarnia na rzece Bierawce

Naprawa i modernizacja skarp i urządzeń zbiornika wodnego Dzierżno Duże, stanowiącego

94 ochronę przeciwpowodziową doliny Kłodnicy oraz podstawowe źródło zapewnienia wody

żeglugowej dla Kanału Gliwickiego

RZGW w Gliwicach

RZGW we Wrocławiu

85

Odry

Właściwy RZGW

86 Budowa zbiornika wodnego Miejska Górka

Obszar dorzecza

RZGW we Wrocławiu

Projekt budowlany i projekt wykonawczy na budowę stopnia wodnego Krosno Odrzańskie

na rz. Odrze wraz z uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji

Nazwa zadania

Dane podstawowe

Odry

Lp.

śląskie

opolskie

wielkopolskie

lubuskie

Województwo

Kłodnica

Bierawka

Odra

Rów Polski

Dąbrocznia

Odra

Ciek

2020

2023

2020

2019

2016

2020

2019

2028

2026

2023

2022

2021

2023

2022

2023

Data zakończenia

inwestycji

Harmonogram

Data rozpoczęcia

inwestycji

[rozpoczęcie realizacji

robót]

10 083 833 116

67 100 000

130 000 000

111 446 025

140 000 000

109 762 415

185 000 000

135 000 000

39 500 000

50 000 000

15 000 000

Całkowity szacunkowy

koszt realizacji inwestycji

[zł]

Brak

PZRP

aPGW

planowane zgłoszenie do

aPZRP i II aPGW

aPGW

POIiŚ 2014-2020

aPGW

-

Dokumenty strategiczne, w

których ujęto działanie

RPO 2014-2020 /

WFOŚIGW / Budżet

państwa

POIiŚ 2014-2020

Brak

Źródło finansowania

[zapewnione]

M.P. 2019 poz. 941 inForce

§ 2 Uchwała nr 92 Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przyjęcia "Założeń do Programu przeciwdziałania niedoborowi wody na lata 2021-2027 z perspektywą do roku 2030" Open official source

§ 2. Koordynowanie i nadzorowanie realizacji Założeń powierza się ministrowi właściwemu do spraw gospodarki wod§ 3. Uchwała wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Prezes Rady Ministrów: M. Morawiecki

M.P. 2019 poz. 941 inForce

załącznik nr 2 do Założeń); Uchwała nr 92 Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przyjęcia "Założeń do Programu przeciwdziałania niedoborowi wody na lata 2021-2027 z perspektywą do roku 2030" Open official source

załącznik nr 2 do Założeń);

przekształcanie wybranych suchych zbiorników przeciwpowodziowych w zbiorniki

retencyjne wielofunkcyjne;

rekultywacja wyrobisk pogórniczych w celu wykorzystania jako zbiorniki retencyjne;

realizacja MPA oraz inne działania mające na celu zwiększenie retencji w miastach

(m.in. błękitno-zielona infrastruktura, retencja wód opadowych i zwiększanie

udziału powierzchni biologicznie czynnej).

Działania wpisujące się w priorytet trzeci to działania informacyjne, edukacyjne

i konsultacyjne skierowane do trzech grup docelowych: organizacji pozarządowych,

administracji samorządowej oraz ogółu społeczeństwa, obejmujące

1)

2)

3)

4)

5)

6)

7)

organizację konferencji, warsztatów i szkoleń na różnych szczeblach, w tym szkoleń

specjalistycznych z procesu inwestycyjnego w zakresie błękitno-zielonej

infrastruktury oraz dotyczących uwzględnienia retencji wodnej, w tym retencji wód

opadowych, w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego;

przygotowanie publikacji zawierającej dobre praktyki w zakresie zwiększania

retencji w gminie oraz uruchomienie portalu internetowego z praktycznymi

informacjami dla gmin dotyczącymi m.in. możliwych źródeł finansowania działań z

zakresu retencji, procesu inwestycyjnego czy rozwiązań gotowych do zastosowania;

promocję tworzenia retencji wodnej przy okazji lokalnych wydarzeń;

opracowanie publikacji zawierającej dobre praktyki oraz uruchomienie portalu

internetowego w zakresie racjonalnego zarządzania wodą w gospodarstwie

domowym, zawierającego informacje i materiały (m.in. publikację i spot) oraz

praktyczne wskazówki i narzędzia (m.in. kalkulator do oszczędzania wody);

opracowanie publikacji zawierającej dobre praktyki w zakresie racjonalnego

zarządzania wodą w gospodarstwie rolnym;

przygotowanie i emisja spotu na temat retencji wody;

powołanie zespołu doradztwa retencyjnego (wspieranie inicjatyw inwestycyjnych

obywateli, doradztwo w procesie administracyjnym, wskazywanie źródeł

finansowania, analogicznego do doradztwa rolniczego).

W realizację powyższych działań, na różnym poziomie i w różnym stopniu, mogą być

zaangażowane m.in.: organy administracji rządowej (MGMiŻŚ, MRiRW, MŚ), organy

administracji samorządowej, inne podmioty państwowe (PGW WP i Państwowe

Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe), spółki wodne, rolnicy czy też organizacje

pozarządowe.

Harmonogram opracowania PPNW

III kwartał 2019 r. – II kwartał 2020 r.

Przygotowanie projektu PPNW

III kwartał 2020 r.

Proces konsultacji społecznych projektu PPNW

II – IV kwartał 2020 r.

Przeprowadzenie strategicznej oceny oddziaływania na

środowisko PPNW

IV kwartał 2020 r. – I kwartał 2021 r.

Opracowanie ostatecznej wersji PPNW

Powiązania z dokumentami o charakterze międzynarodowym oraz

dokumentami strategicznymi i planistycznymi

Program przeciwdziałania niedoborowi wody będzie spójny z dokumentami strategicznymi

i planistycznymi na poziomie krajowym i międzynarodowym.

Przygotowanie PPNW wpisuje się w cele zrównoważonego rozwoju zawarte w Agendzie

Zrównoważonego Rozwoju 2030, przyjętej przez Rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ

25 września 2015 r. w Nowym Jorku, w szczególności w cel: zapewnienie dostępności

i zrównoważonego zarządzania wodą i urządzeniami sanitarnymi dla wszystkich oraz cel

podjęcie pilnych działań w celu zwalczania zmian klimatycznych i ich skutków.

Założenia PPNW, w tym wskazane rodzaje działań, wpisują się także w kierunki polityki UE

w zakresie środowiska, adaptacji do zmian klimatu oraz gospodarki wodnej, w zakresie

stosowania naturalnych wielofunkcyjnych działań, których celem jest ochrona i zarządzanie

zasobami wodnymi przy wykorzystaniu naturalnych środków i procesów, a tym samym

tworzenie błękitno-zielonej infrastruktury. Program przeciwdziałania niedoborowi wody

będzie zgodny ze Strategią UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu, która

wskazuje – wśród obszarów działań o szczególnym znaczeniu dla adaptacji – zrównoważoną

gospodarkę wodną.

Głównym narzędziem w zakresie unijnej polityki wodnej służącym wdrażaniu działań z

zakresu adaptacji do zmian klimatu jest Ramowa Dyrektywa Wodna, która obliguje państwa

członkowskie do uwzględnienia w opracowywanych planach gospodarowania wodami

informacji na temat prognozowanych zmian klimatu i ich wpływie na zasoby wodne. Także

Dyrektywa Powodziowa wymaga uwzględnienia w dokumentach planistycznych z niej

wynikających możliwego wpływu zmian klimatu na występowanie powodzi. Program

przeciwdziałania niedoborowi wody będzie opracowywany z uwzględnieniem ustaleń ww.

dokumentów planistycznych, tj. aPGW i PZRP.

Zgodnie z art. 13 ust. 5 RDW, plany gospodarowania wodami w dorzeczach mogą być

uzupełnione przez opracowanie bardziej szczegółowych programów i planów

gospodarowania dla zlewni, sektora, zagadnienia lub typu wód, celem zajęcia się

poszczególnymi aspektami gospodarki wodnej. Opracowanie PPNW, stanowiącego program

dedykowany zagadnieniu retencji wodnej i zasobów wodnych, stanowi wypełnienie delegacji

określonej w ww. art. 13 ust. 5 RDW.

Program przeciwdziałania niedoborowi wody wypełniać będzie również zobowiązania

Konwencji o obszarach wodno-błotnych mających znaczenie międzynarodowe, zwłaszcza

jako środowisko życia ptactwa wodnego, sporządzona w Ramsarze dnia 2 lutego 1971 r.

(Dz. U. z 1978 r. poz. 24, z późn. zm.) (Konwencja Ramsarska) i Europejskiej Konwencji

Krajobrazowej, sporządzonej we Florencji dnia 20 października 2000 r. (Dz. U. z 2006 r. poz.

98) (EKK). Ochrona obszarów wodno-błotnych odbywa się przez mądre zrównoważone

użytkowanie oraz włączenie tej ochrony do polityki narodowej i krajowego systemu

prawnego, w co wpisuje się PPNW. Polska jest także sygnatariuszem EKK, która obejmuje

obszary lądowe oraz wody śródlądowe i morskie. EKK dostrzega problem zmiany klimatu i

zagadnień związanych z zarządzaniem zasobami wodnymi oraz obecnością wody w

krajobrazie. Działania realizowane w ramach Programu przeciwdziałania niedoborowi wody

nakierowane będą na uwzględnienie roli mokradeł w retencjonowaniu wód oraz

uwzględnienie krajobrazowej roli różnych form retencji wód.

Cele Programu przeciwdziałania niedoborowi wody są także zbieżne z priorytetami

określonymi w dokumentach strategicznych na poziomie krajowym, w tym z celami Strategii

na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.), przyjętej

uchwałą nr 8 Rady Ministrów z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie przyjęcia Strategii na rzecz

Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.) (M.P. poz. 260).

Głównym oczekiwanym rezultatem SOR związanym z gospodarką wodną jest bowiem

zwiększenie ilości zatrzymywanej wody do 15–20%, a jako jeden z kierunków interwencji

SOR wskazano zwiększenie dyspozycyjnych zasobów wodnych i osiągnięcie wysokiej jakości

wód. Wśród działań o charakterze ciągłym przypisanych do tego kierunku wymienione są

proekologiczne zarządzanie lokalnymi zasobami wodnymi, obejmujące także kształtowanie

krajobrazów sprzyjających zatrzymywaniu wody, rozwój infrastruktury przeciwpowodziowej

w oparciu o inwestycje o wysokim stopniu skuteczności i racjonalności ekonomicznej oraz

odpowiednie planowanie przestrzenne, w tym budowa wielofunkcyjnych, spójnych

funkcjonalnie, zbiorników małej i – w szczególnych przypadkach – dużej retencji oraz

zarządzanie wodami opadowymi na obszarach zurbanizowanych przez różne formy retencji

i rozwój infrastruktury zieleni.

Program przeciwdziałania niedoborowi wody wpisuje się także w Strategiczny plan adaptacji

dla sektorów i obszarów wrażliwych na zmiany klimatu do roku 2020 z perspektywą do roku

2030. SPA 2020 przewiduje działania z zakresu retencji w ramach kierunków działań

poświęconych sektorowi gospodarki wodnej, miejskiej polityce przestrzennej oraz ochronie

różnorodności biologicznej i gospodarce leśnej. W Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego

2010–2020: regiony, miasta, obszary wiejskie, przyjętej przez Radę Ministrów uchwałą w

dniu 13 lipca 2010 r. (M.P. z 2011 r. poz. 423), wśród wspieranych działań, wymieniony został

także rozwój niewielkich systemów retencyjnych i zbiorników retencyjnych.

Program przeciwdziałania niedoborowi wody wpisuje się bezpośrednio w realizację celów

POIiŚ 2014–2020 dla osi priorytetowej Ochrona środowiska, w obszarze adaptacji do zmian

klimatu oraz zwiększenia możliwości zapobiegania zagrożeniom naturalnym i reagowania na

nie. Realizacja projektu jest spójna z założeniami osi priorytetowej II POIiŚ oraz działania 2.1.

Adaptacja do zmian klimatu wraz z zabezpieczeniem i zwiększeniem odporności na klęski

i katastrofy oraz monitoring środowiska. PPNW wpisuje się w także w priorytet inwestycyjny

5.II POIiŚ 2014–2020, tj. Wspieranie inwestycji ukierunkowanych na konkretne rodzaje

zagrożeń przy jednoczesnym zwiększeniu odporności na klęski i katastrofy i rozwijaniu

systemów zarządzania klęskami i katastrofami przez bezpośredni wpływ na realizację celu

szczegółowego Większa ilość retencjonowanej wody oraz wyższa sprawność

przeprowadzania rozpoznania i reagowania w sytuacji wystąpienia zagrożeń naturalnych

i poważnych awarii.

W PPNW zostaną także uwzględnione priorytety określone w dokumentach obecnie

opracowywanych lub aktualizowanych – Polityce ekologicznej państwa 2030 oraz Krajowej

Strategii Rozwoju Regionalnego 2030.

W Programie uwzględnione zostaną wyniki analiz przeprowadzonych w ramach prac nad

przeglądem i aktualizacją planów zarządzania ryzykiem powodziowym, aktualizacją planów

gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy, planami przeciwdziałania skutkom suszy na

obszarach dorzeczy, krajowym programem renaturyzacji wód powierzchniowych, projektami

dotyczącymi retencji realizowanymi przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe,

a także projektem Opracowanie planów adaptacji do zmian klimatu w miastach powyżej

100 tys. mieszkańców, realizowanym przez MŚ. W PPNW zostaną także uwzględnione

działania pochodzące z ww. dokumentów, planów i programów inwestycyjnych PGW WP,

programów w zakresie rozwoju śródlądowych dróg wodnych oraz działania zgłoszone przez

marszałków województw i wojewodów.

Plany

gospodarowania

wodami

Plany zarządzania

ryzykiem

powodziowym

Plan

przeciwdziałania

skutkom suszy

Program

Rozwoju

Odrzańskiej Drogi

Wodnej i

Program

Rozwoju Drogi

Wodnej Rzeki

Wisły

PPNW

Krajowy program

renaturyzacji wód

powierzchniowych

Plany utrzymania

wód

Potencjalne źródła finansowania wdrożenia PPNW

W celu pełnej realizacji zadań planowanych do realizacji w ramach wdrożenia Programu

przeciwdziałania niedoborowi wody na lata 2021–2027 z perspektywą do roku 2030

zidentyfikowano potencjalne źródła finansowania, wśród których należy wymienić przede

wszystkim fundusze europejskie perspektywy finansowej 2021–2027, pożyczki lub kredyty

udzielone przez międzynarodowe instytucje finansowe: Bank Światowy, Bank Rozwoju Rady

Europy, Europejski Bank Inwestycyjny, budżet państwa, budżet jednostek samorządu

terytorialnego i innych jednostek państwowych (PGW WP, Państwowe Gospodarstwo Leśne

Lasy Państwowe), NFOŚiGW i WFOŚiGW oraz partnerstwo publiczno-prywatne.

Część zadań, które zostały zaproponowane do uwzględniania w Programie przeciwdziałania

niedoborowi wody, a których realizacja została już rozpoczęta, jest finansowanych ze

środków funduszy europejskich perspektywy finansowej 2014–2020 (POIiŚ 2014–2020,

RPO 2014–2020).

Opracowanie dokumentacji i remont jazu na stopniu wodnym Augustów w km 32+500

Kanału Augustowskiego

RZGW w Warszawie

Wisły

23 Budowa zbiornika retencyjnego "Bzin" w Skarżysku-Kamiennej

Budowa i przebudowa infrastruktury związanej z rozwojem funkcji gospodarczych na

szlakach wodnych Wielkich Jezior Mazurskich wraz z budową śluzy „Guzianka II” i

remontem śluzy „Guzianka I” / Etap III- remont śluzy „Guzianka I” oraz śluzy i jazu w Kwiku,

24

udrożnienie szlaku wodnego WJM poprzez prace hydrotechniczne przy kanałach i ich

połączeniach z jeziorami, przebudowa umocnień 3 kanałów i rzeki Węgorapy, przebudowa

nabrzeża jezior: Mikołajskie i Niegocin

warmińsko-mazurskie

świętokrzyskie

mazowieckie, warmińsko-mazurskie

mazowieckie

kujawsko-pomorskie

mazowieckie

warmińsko-mazurskie

podlaskie, warmińsko-mazurskie

podlaskie

warmińsko-mazurskie

pomorskie

kujawsko-pomorskie

warmińsko-mazurskie

Wielkie Jeziora Mazurskie

Kamienna

Mławka

Skrwa Lewa

Węgierka

Potok Zadębie

Bętlewianka

Szkwa

Łyna

Pisa, Narew

Skroda

Kanał Augustowski

Potok Dębica

Srebrny Potok

2019

-

2019

2020

2019

2020

Drwęca

2021

Brzuchówka

2020

2021

2020

Struga Gołubska, Wiercica,

Trzebiocha, Struga Niedamowo,

Stara Rzeka, Dłużnica

Kanał Główny Miejskiej Niziny

Chełmińskiej

Tynwałd, Łabędzia Struga, Iławka

Korbajna

Kanał Elbląski

Wisła

Ciek

2022

-

2021

2022

2021

2022

2021

2025

2027

2021

2023

2024

2022

2021

2024

2022

2023

2027 (główne obiekty)

Data zakończenia

inwestycji

31 795 000

-

9 500 702

15 331 000

5 114 000

20 038 000

497 000

555 000

6 088 000

1 800 000

9 300 000

90 500 000

2 240 000

720 000

2 209 000

32 441 000

1 100 000

2 198 430

3 000 000

1 177 797

6 000 000

3 400 000

2 000 000

3 900 000 000

Całkowity szacunkowy

koszt realizacji inwestycji

[zł]

RPO 2014-2020 /

WFOŚIGW / Budżet

państwa

Brak

PGW WP

Brak

PGW WP

Brak

PGW WP

Brak

RPO 2014-2020 /

WFOŚIGW / Budżet

państwa

Brak

Źródło finansowania

[zapewnione]

aPGW

-

PZRP

-

aPGW

-

aPGW

PZRP

aPGW

-

aPGW

-

aPGW

-

aPGW,

PZRP

Dokumenty strategiczne, w

których ujęto działanie

– 22 –

RZGW w Warszawie

Wisły

Przebudowa jazów ZW Brody Iłżeckie wraz z modernizacją konstrukcji zamknięć w m. Brody

22

woj. świętokrzyskie

RZGW w Warszawie

Wisły

Przebudowa zbiornika wodnego „Ruda” , gm. Lipowiec Kościelny, pow. mławski, woj.

21

mazowieckie i gm. Iłowo-Osada, pow. działdowski, woj. warmińsko-mazurskie

20

RZGW w Warszawie

Wisły

19 Przebudowa rzeki Węgierka w km 9+700 - 20+650 wraz z budową jazu, gm. Przasnysz

Wisły

RZGW w Warszawie

Wisły

Utworzenie rezerwy powodziowej w stawie młyńskim Piechota na rzece Skrwie Lewej w km

28+700 w m. Strzałki, gm. Gostynin

RZGW w Warszawie

Wisły

18 Odbudowa jazu na rzece Potok Zadębie w km 6+716, gm. Siemiątkowo, pow. Żuromiński

RZGW w Białymstoku

17 Odbudowa jazu na rzece Potok Zadębie w km 0+700, gm. Raciąż, pow. płoński

16

RZGW w Warszawie

Wisły

RZGW w Białymstoku

RZGW w Gdańsku

Wisły

Kształtowanie przekroju poprzecznego i podłużnego rzeki Bętlewianki w km 0+700 - 2+500

w celu zwiększenia możliwości retencjonowania w dolinie wody

15 Odbudowa jazu na rzece Szkwa km 21+100 w m. Sul, gm. Kadzidło, pow. Ostrołęcki

Wisły

10 Zbiornik wodny na Potoku Dębica w Elblągu

Opracowanie dokumentacji projektowej wraz z budową zbiornika retencyjnego na rzece

Mała Łyna w Dobrym Mieście, gm. Dobre Miasto, woj. warmińsko-mazurskie

Wisły

9

14

Wisły

Regulacja Srebrnego Potoku km 0+000 -12+167 miasto Elbląg

gmina Milejewo, woj. warminsko-mazurskie

a) regulacja Srebrnego Potoku od km 1+071 do km 8+023

b) regulacja Srebrnego potoku z budową zbiornika retencyjnego km 0+000-1+052

c) usunięcie kolizji linii napowietrznej SN-15kV z projektowanym zbiornikiem retencyjnym

poprzez wybudowanie linii kablowych SN-15kV

8

Wisły

Modernizacja jazu w Samborowie na rzece Drwęcy wraz z przenoską dla kajaków

7

Droga wodna Pisa-Narew Budowa Jazu Pisz, w tym opracowanie Koncepcji udrożenienia

szlaku żeglugowego

Wisły

Utrzymanie bioróżnorodności ekosystemów wodnych terenów Pojezierza Kaszubskiego

oraz Borów Tucholskich poprzez odbudowę urządzeń małej retencji wodnej

6

13

Wisły

Odbudowa cieku Brzuchówka od km 0+000 do km 3+500 wraz ze stabilizacją poziomu wody

w Jeziorach Brzuchowo i Mała Cerkwica

5

Wisły

Zwiększenie zdolności retencyjnych Kanału Głównego Miejskiej Niziny Chełmińskiej

poprzez modernizację budowli piętrzącej w km 0+800, gm. m. Grudziądz

Rzeka Skroda - budowa 2 jazów w km 12+961 w m. Zabiele oraz km 16+313 w m. Janowo,

gm. Kolno

RZGW w Gdańsku

Wisły

Zabezpieczenie przeciwpowodziowe miasta Iława. Rzeka Tynwałd w km 0+000 - 3+780;

8+515 - 11+293; Łabędzia Struga w km 0+000 - 1+942, gm. Iława

4

RZGW w Gdańsku

kujawsko-pomorskie

Województwo

Harmonogram

Data rozpoczęcia

inwestycji

[rozpoczęcie realizacji

robót]

Monitor Polski

12

RZGW w Gdańsku

Wisły

Zabezpieczenie przeciwpowodziowe m. Miłomłyn. Kształtowanie poprzeczne i podłużne

koryta rzeki Korbajna w km 0+000 - 7+600; 8+550 - 8+744, gm. Miłomłyn

RZGW w Gdańsku

Wisły

Modernizacja jazu Miłomłyn na Kanale Elbląskim

3

KZGW

Właściwy RZGW

2

Wisły

Obszar dorzecza

Ochrona przed wodami powodziowymi dolnego odcinka Wisły od Włocławka do jej ujścia

do Zatoki – stopień wodny poniżej Włocławka

Nazwa zadania

Dane podstawowe

1

Lp.

Wykaz inwestycji Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, realizowanych lub planowanych do realizacji, służących poprawie retencji wód

M.P. 2019 poz. 941 inForce

Załącznik nr 2 do „Założeń do Programu przeciwdziałania Uchwała nr 92 Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przyjęcia "Założeń do Programu przeciwdziałania niedoborowi wody na lata 2021-2027 z perspektywą do roku 2030" Open official source

Załącznik nr 2 do „Założeń do Programu przeciwdziałania

niedoborowi wody na lata 2021–2027 z perspektywą

Załącznik nr 2 do „Założeń do Programu przeciwdziałania niedoborowi wody na lata 2021–2027 z perspektywą do roku 2030”

do roku 2030”

Wykaz inwestycji zgłoszonych w ramach opiniowania projektu uchwały Rady Ministrów w sprawie przyjęcia „Założeń do

Programu przeciwdziałania niedoborowi wody na lata 2021–2027 z perspektywą do roku 2030”

Lp.

Nazwa zadania

Obszar dorzecza

Województwo

Ciek

Pojemność [m 3]

Powierzchnia [ha]

1

Jagodnik

Wisły

podkarpackie

Trześniówka,

Jamnica

130 000

7,00

2

Dulcza - I

Wisły

podkarpackie

b.n.

230 000

11,80

3

Gogołówka

Wisły

podkarpackie

Gogołówka

310 000

25,00

4

Kamionki

Wisły

podkarpackie

Kamionka

654 000

30,00

5

Horyniec

Wisły

podkarpackie

Radróżka

240 000

12,00

6

Cisowa-Arboretum

Wisły

podkarpackie

Cisowa

340 000

17,00

7

Lipsko I

Wisły

podkarpackie

Tanew

390 000

26,00

8

Piskorowice

Wisły

podkarpackie

Lubinka

808 315

39,43

9

Pisarowce

Wisły

podkarpackie

Sanoczek

190 000

15,00

10

Cieplice C-2

Wisły

podkarpackie

Lubenia

150 000

10,00

11

Kobylica Wołoska

Wisły

podkarpackie

Łazanka

100 000

10,00

12

Surmaczówka

Wisły

podkarpackie

Lubaczówka

200 000

10,00

13

Pizuny

Wisły

podkarpackie

Tanew

100 000

8,00

14

Sanoczek

Wisły

podkarpackie

Sanoczek

170 000

13,00

15

Koziejówki - Witki

Wisły

podkarpackie

Wirowa

1 500 000

100,00

16

Wilkowyja

Wisły

podkarpackie

Błotnia

140 000

7,00

17

Ulanów U-1

Wisły

podkarpackie

Tanew

500 000

25,00

18

Błażowa-Wilczaki

Wisły

podkarpackie

b.n.

180 000

10,00

19

Budy Głogowskie

Wisły

podkarpackie

Osina

600 000

40,00

20

Malne

Wisły

podkarpackie

rów melioracyjny G-3

300 000

20,00

21

Jasienica Rosielna

Wisły

podkarpackie

Rosielna

100 000

4,00

22

Jasionka

Wisły

podkarpackie

Świerkowiec

221 000

9,70

23

Bratkowice-Krzaki

Wisły

podkarpackie

Osina

180 000

10,00

24

Raniżów-Poręby

Wisły

podkarpackie

Zyzoga

8 700 000

375,00

Strona 1 z 4

Podmiot

zgłaszajacy

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Podmiot

zgłaszajacy

Lp.

Nazwa zadania

Obszar dorzecza

Województwo

Ciek

Pojemność [m 3]

Powierzchnia [ha]

25

Krawce

Wisły

podkarpackie

Łęg

7 200 000

360,00

26

Niewistka — Dynów

Wisły

podkarpackie

San

-

27

Łączki Kucharskie

Wisły

podkarpackie

Wielopolka

-

28

Wierna rzeka

Wisły

świętokrzyskie

Łososina

-

29

Rewitalizacja Zalewu

Lubianka

Wisły

świętokrzyskie

Lubianka

-

30

Kosin

Wisły

lubelskie

Karasiówka

3 275 000

131,00

Wojewoda lubelski

31

Zbiornik na Prośnie

Odry

opolskie

Prosna

3 500 000

-

Wojewoda opolski

32

Krapkowice

Odry

opolskie

Odra

40 000 000

-

Wojewoda opolski

33

Orzeżyn

Odry

łódzkie

Swędrnia

880 000

55,00

34

Pustelnik

Odry

łódzkie

Myja

120 000

10,00

35

Klonowa - Czajków

Odry

łódzkie

Łużyca

196 000

14,00

36

Budowa zbiornika

retencyjnego w ciągu

kanału „Bachorza

Duża” wraz z jego

odbudową i regulacją

Odry

kujawsko-pomorskie

Bachorza Duża

-

Wojewoda kujawskopomorski

Odry

kujawsko-pomorskie

Kanał Gocanowski

-

Wojewoda kujawskopomorski

Odry

kujawsko-pomorskie

-

Wojewoda kujawskopomorski

Odry

kujawsko-pomorskie

-

Wojewoda kujawskopomorski

Odry

Kanał Bachorze wraz

z dopływami, Kanał

Gopło wraz z

kujawsko-pomorskie

dopływami, Kanał

Głuszyn Dębołęka

wraz z dopływami

-

Wojewoda kujawskopomorski

Odry

kujawsko-pomorskie

Wody jeziora

Ostrowskiego i

Wójcińskiego

-

Wojewoda kujawskopomorski

Odry

kujawsko-pomorskie

rzeka Kolczatka

-

Wojewoda kujawskopomorski

Odry

kujawsko-pomorskie

-

Wojewoda kujawskopomorski

37

38

39

40

41

42

43

Budowa zbiornika

retencyjnego przy

Kanale

Gocanowskim na

wysokości wsi

Głębokie

Budowa zbiornika

retencyjnego w ciągu

rowu RR w

miejscowości

Chełmce,

Chełmiczki, Janocin

Budowa małych

zbiorników wodnych

w m. Radziejów,

Piotrków Kujawski,

Dobre, Osięciny,

Topólka, Bytoń

Udrożnienie cieków

wodnych

Przerzut wód

kopalnianych do wód

Pojezierza

Gnieźnieńskiego w

gminie Jeziora

Wielkie

Utworzenie małej

retencji na cieku

(rzece) Kolczatka w

miejscowości Naklo

n. Notecią

Utworzenie małej

retencji w

miejscowości

Paterek, w gminie

Nakło nad Notecią

Strona 2 z 4

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

podkarpackiego

Marszałek

województwa

świętokrzyskiego

Marszałek

województwa

świętokrzyskiego

Marszałek

województwa

łódzkiego

Marszałek

województwa

łódzkiego

Marszałek

województwa

łódzkiego

Lp.

45

46

47

48

49

50

51

52

53

54

55

56

57

58

59

Nazwa zadania

Utworzenie małej

retencji w

miejscowości

Chrząstowo-Malocin,

w gminie Nakło nad

Notecią

Odbudowa systemu

małej retencji w

miejscowości

Karnowo, w gminie

Nakło nad Notecią

Odbudowa systemu

małej retencji w

miejscowości

Olszewka, w gminie

Nakło nad Notecią

Utworzenie małej

retencji w

miejscowości Nakło

nad Notecią, w

gminie Nakło nad

Notecią

Utworzenie małej

retencji w

miejscowości Nakło

nad Notecią – park

700-lecia, w gminie

Nakło nad Notecią

Budowa zbiornika

retencyjnego w

Świeciu nad Osą, w

gminie Świecie nad

Osą

Odbudowa rowów

odprowadzających

wraz z systemem

zastawek i grobli w

gminie Ryńsk

Budowa zbiornika

retencyjnego przy

Oczyszczalni

Ścieków w

Unisławiu, w gminie

Unisław

Budowa zbiornika

retencyjnego przy ul.

Podgórnej w

Unisławiu, w gminie

Unisław

Budowa zbiornika

retencyjnego przy

Cukrowni, w gminie

Unisław

Utworzenie małej

retencji w

miejscowości

Książki, w gminie

Książki

Wykonanie urządzeń

melioracji wodnych w

gminie Chrostkowo

Odmulenie i

konserwacja

zbiorników

retencyjnych (5

sztuk) w gminie

Dąbrowa Biskupia

Montaż systemu

zastawek na terenie

gminy Rypin

Udrożnienie cieków

wodnych i urządzeń

melioracyjnych na

terenie gminy Rypin

Budowa zbiorników

retencyjnych na

terenie gminy Rypin

– 28 –

Poz. 941

Obszar dorzecza

Województwo

Ciek

Pojemność [m 3]

Powierzchnia [ha]

Podmiot

zgłaszajacy

Odry

kujawsko-pomorskie

-

Wojewoda kujawskopomorski

Odry

kujawsko-pomorskie

-

Wojewoda kujawskopomorski

Odry

kujawsko-pomorskie

-

Wojewoda kujawskopomorski

Odry

kujawsko-pomorskie

-

Wojewoda kujawskopomorski

Odry

kujawsko-pomorskie

-

Wojewoda kujawskopomorski

Wisły

kujawsko-pomorskie

Osa

-

15,25

Wojewoda kujawskopomorski

Wisły

Jazioro Wieczno,

odpływ-Struga

kujawsko-pomorskie Toruńska, Jezioro

Sitno, odpływ- Kanał

Sitno

-

Wojewoda kujawskopomorski

Wisły

kujawsko-pomorskie

Raciniewo

-

1,30

Wojewoda kujawskopomorski

Wisły

kujawsko-pomorskie

-

1,00

Wojewoda kujawskopomorski

Wisły

kujawsko-pomorskie

-

9,45

Wojewoda kujawskopomorski

Wisły

kujawsko-pomorskie

-

Wojewoda kujawskopomorski

Wisły

kujawsko-pomorskie

-

Wojewoda kujawskopomorski

Wisły

kujawsko-pomorskie

-

Wojewoda kujawskopomorski

Wisły

kujawsko-pomorskie

-

Wojewoda kujawskopomorski

Wisły

kujawsko-pomorskie

-

Wojewoda kujawskopomorski

Wisły

kujawsko-pomorskie

-

Wojewoda kujawskopomorski

Strona 3 z 4

Lp.

Nazwa zadania

Obszar dorzecza

Województwo

Ciek

Pojemność [m 3]

Powierzchnia [ha]

Podmiot

zgłaszajacy

60

Odtworzenie

zbiornika wodnego

Kowalewo na cieku

podstawowym

Wierzniczka

Wisły

kujawsko-pomorskie

-

12,00

Wojewoda kujawskopomorski

61

Odbudowa zbiornika

wodnego Kowalewo

Wisły

kujawsko-pomorskie

-

62

Odbudowa urządzeń

melioracyjnych

(oczek wodnych,

przepustów

zbiorników

retencyjnych – 35

sztuki) na terenie

gminy Kowalewo

Pomorskie

Wisły

kujawsko-pomorskie

-

Wojewoda kujawskopomorski

63

Budowa zastawek

piętrzących na

terenie gminy

Kowalewo

Pomorskie

Wisły

kujawsko-pomorskie

-

Wojewoda kujawskopomorski

64

Budowa zbiorników

retencyjnych,

zastawek, zbiorników

wodnych na terenie

gminy Choceń

Wisły

kujawsko-pomorskie

-

Wojewoda kujawskopomorski

Wisły

kujawsko-pomorskie

-

Wojewoda kujawskopomorski

Wisły

kujawsko-pomorskie

-

Wojewoda kujawskopomorski

Wisły

kujawsko-pomorskie

-

Wojewoda kujawskopomorski

65

66

67

Odtworzenie,

rozbudowa i

modernizacja

zbiorników

nadziemnych na

terenie gminy

Boniewo

Budowa zbiornika

retencyjnego w

gminie Lubraniec

Rewitalizacja rzeki

Trążyna

Strona 4 z 4

Wojewoda kujawskopomorski

M.P. 2019 poz. 941 inForce

Wstęp Uchwała nr 92 Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przyjęcia "Założeń do Programu przeciwdziałania niedoborowi wody na lata 2021-2027 z perspektywą do roku 2030" Open official source

Dokument

podpisany przez

Krzysztof Madej

Data: 2019.10.04

16:23:34 CEST

MONITOR POLSKI

DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 4 października 2019 r.

Poz. 941

UCHWAŁA NR 92

RADY MINISTRÓW

z dnia 10 września 2019 r.

w sprawie przyjęcia „Założeń do Programu przeciwdziałania niedoborowi wody na lata 2021–2027

z perspektywą do roku 2030”

Rada Ministrów uchwala, co następuje

M.P. 2019 poz. 941 inForce

Załącznik do uchwały nr 92 Rady Ministrów Uchwała nr 92 Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przyjęcia "Założeń do Programu przeciwdziałania niedoborowi wody na lata 2021-2027 z perspektywą do roku 2030" Open official source

Załącznik do uchwały nr 92 Rady Ministrów

z dnia 10 września 2019 r. (poz. 941)

ZAŁOŻENIA DO PROGRAMU

PRZECIWDZIAŁANIA NIEDOBOROWI WODY

NA LATA 2021–2027 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2030

Wykaz stosowanych skrótów

aPGW – aktualizacja planu gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy

aPWŚK – aktualizacja programu wodno-środowiskowego kraju

Dyrektywa Powodziowa – dyrektywa 2007/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia

23 października 2007 r. w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim (Dz. Urz.

UE L 288 z 06.11.2007, str. 27)

EKK – Europejska Konwencja Krajobrazowa

MGMiŻŚ – Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej

MPA – Miejskie Plany Adaptacji

MRiRW – Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

MŚ – Ministerstwo Środowiska

NFOŚiGW – Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

PGW WP – Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie

POIiŚ 2014–2020 – Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014–2020

POPDO – Projekt Ochrony Przeciwpowodziowej Dorzecza Odry

POPDOW – Projekt ochrony przeciwpowodziowej w dorzeczu Odry i Wisły

PPSS – plan przeciwdziałania skutkom suszy

PZRP – plan zarządzania ryzykiem powodziowym

PPNW – Program przeciwdziałania niedoborowi wody – Program przeciwdziałania

niedoborowi wody na lata 2021–2027 z perspektywą do roku 2030

RDW – Ramowa Dyrektywa Wodna – dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego

i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania

w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, z późn. zm. – Dz. Urz. UE

Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275, z późn. zm.)

RPO 2014–2021 – regionalny program operacyjny na lata 2014–2021

RZGW – regionalny zarząd gospodarki wodnej

SOR – Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030

r.)

SPA 2020 – Strategiczny plan adaptacji dla sektorów i obszarów wrażliwych na zmiany

klimatu do roku 2020 z perspektywą do roku 2030

UE – Unia Europejska

WFOŚiGW – wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej

Spis treści

Aktualny stan i charakterystyka retencji wodnej w Polsce ..................................................................... 3

Dotychczasowe i obecne działania w zakresie rozwoju retencji wodnej ................................................ 6

Zakres, cel główny i priorytety PPNW ................................................................................................... 11

Oczekiwane efekty realizacji PPNW ...................................................................................................... 13

Środki i narzędzia................................................................................................................................... 14

Harmonogram opracowania PPNW ...................................................................................................... 16

Powiązania z dokumentami o charakterze międzynarodowym oraz dokumentami strategicznymi

i planistycznymi ..................................................................................................................................... 16

Potencjalne źródła finansowania wdrożenia PPNW ............................................................................. 19

Aktualny stan i charakterystyka retencji wodnej w Polsce

Na stan zasobów wodnych oraz retencji w Polsce ma wpływ wiele czynników, wśród których

największe znaczenie mają uwarunkowania fizjograficzne. Prognozowane zmiany klimatu

oraz postępująca antropopresja spowodują, że w przyszłości zarówno zasoby wodne, jak i

retencja ulegną zmniejszeniu.

Położenie geograficzne w zasięgu klimatu umiarkowanego ciepłego przejściowego ma wpływ

na niekorzystne warunki hydrologiczne i kształtowane przez nie niewielkie zasoby wodne

naszego kraju. Polska leży na obszarze, gdzie ścierają się wpływy klimatu oceanicznego

i kontynentalnego. Powoduje to nieprzewidywalność opadów oraz ich sezonową i obszarową

zmienność. W związku z tym na terenie kraju mogą występować zarówno podtopienia

i powodzie, jak i susze.

Ilość opadów w Europie maleje w kierunku z zachodu na wschód, od oceanu w głąb

kontynentu. Dlatego w Polsce, w porównaniu do krajów Europy Zachodniej, opady są

mniejsze. Dodatkowo, ze względu na zróżnicowanie geomorfologiczne, roczna suma opadów

maleje w kierunku z południa na północ. Średni opad dla Polski wynosi ok. 600 mm, przy

czym na obszarze wschodniej Wielkopolski, na Kujawach i na północno-zachodnim

Mazowszu spada rocznie ok. 450 mm opadów, natomiast na obszarach górskich i

podgórskich wzrasta nawet do 2000 mm. Zasoby wód powierzchniowych rozmieszczone są w

sposób nierównomierny. Południowe obszary kraju (tereny wyżynne i górskie)

charakteryzują się większą ich ilością, natomiast środkowa, wschodnia i w mniejszym stopniu

północna część Polski boryka się z deficytem wody, co wynika w szczególności z

niekorzystnych warunków hydrogeologicznych i glebowych.

W ostatnich latach deficyt wody i związane z nim zjawisko suszy nasiliły się. Wynika to

zarówno z nasilającej się antropopresji, jak i zmian klimatu. Powszechny proces urbanizacji

i towarzyszące mu uszczelnianie powierzchni biologicznie czynnych w obszarze zlewni

przyczynią się do niekorzystnej zmiany bilansu zasobów wodnych.

Podczas ostatnich suszy obserwowane były okresowe deficyty wody skutkujące przede

wszystkim niedoborem wody w uprawach rolnych i głębokimi niżówkami w rzekach,

ograniczającymi pobór wody na cele energetyczne. Nie tylko problem suszy ulega nasileniu.

W okresie ostatnich 30 lat w Polsce wystąpiły dwie katastrofalne powodzie – w 1997 r. i

2010 r. Doświadczenia zebrane podczas tych wydarzeń potwierdziły, że zbiorniki retencyjne

mogą być jednym z narzędzi w walce z powodzią.

Skutki powodzi i susz można zmniejszyć przez zwiększenie pojemności retencyjnej zlewni

rzek, co będzie miało również pozytywny wpływ na stan gleb oraz ekosystemów wodnych i

od wód zależnych. Niestety obecnie całkowita ilość zmagazynowanej wody w istniejących

zbiornikach retencyjnych w Polsce wynosi ok. 4 mld m3, co stanowi tylko nieco ponad 6,5%

objętości średniorocznego odpływu rzecznego. Większość wód jest retencjonowana w

zbiornikach o pojemności powyżej 3 mln m3. Największy udział mają zbiorniki o pojemności

powyżej 100 mln m3 (11 zbiorników), których łączna pojemność wynosi ponad 2 345 mln m3.

W obiektach zaliczanych do małej retencji wodnej gromadzone jest ok. 826 mln m3. Warunki

fizyczne i geograficzne Polski stwarzają natomiast możliwości retencjonowania 15%

średniego rocznego odpływu.

Z uwagi na fakt, że odpływ z głównych rzek kształtuje się w zlewniach zlokalizowanych w ok.

85% na terytorium kraju, to od polskiej polityki wodnej zależy, ile wody zostanie

zretencjonowane.

Analizując zasoby wodne Polski, należy także uwzględnić wody podziemne. Szacuje się, że

w poziomach wodonośnych retencjonowane jest ok. 4 tys. km3 wody, z czego ok. 25% bierze

udział w aktywnym krążeniu wód, zasilając rzeki. Zależnie od warunków hydrogeologicznych,

morfologicznych, klimatycznych i zagospodarowania terenu zlewni, 30–70% przepływu

rocznego rzek pochodzi z zasilania wodami podziemnymi.

Za zwiększeniem retencji przemawia również fakt, że nasz kraj znajduje się na przedostatnim

miejscu w Europie pod względem zasobów wodnych. W Polsce na jednego mieszkańca

przypada ok. 1600 m3/rok (ilość wody odpływającej z danego kraju na jednego mieszkańca).

W trakcie suszy wskaźnik ten obniża się do wartości poniżej 1000 m3/rok/osobę. Średnia

wartość ww. wskaźnika w Europie jest prawie 3 razy większa i wynosi ok. 4500

m3/rok/osobę. Biorąc powyższe pod uwagę, nasz kraj należy do grupy państw zagrożonych

deficytem wody.

Sytuacja, która miała miejsce w 2015 r. i 2018 r., dobitnie pokazała, że zasoby wodne w

Polsce są niewystarczające, a jej konsekwencje odczuwalne były nie tylko przez wiele gałęzi

gospodarki, ale również przez środowisko naturalne.

Aktualne wyniki badań wskazują, że zmiany klimatu negatywnie wpłyną na dostępność

wody, co z kolei rozpocznie proces pogłębiania się jej deficytu w całej Europie. Wzrost

globalnej temperatury doprowadzi także do wzrostu intensywności i częstotliwości

występowania ekstremalnych zjawisk pogodowych. W związku ze zmianami klimatycznymi

Polska doświadczy zmiany rocznego rozkładu opadów, skutkującej występowaniem

dłuższych okresów bezdeszczowych, a także większą częstością występowania i większym

natężeniem opadów nawalnych. W Polsce, podobnie jak w większości krajów europejskich,

niższe opady w lecie i wzrost temperatur oraz parowania doprowadzą do częstszych i

intensywniejszych letnich susz. Równocześnie wzrost intensywności i częstotliwości deszczy

nawalnych zwiększy ryzyko powodziowe, zwłaszcza na obszarach zurbanizowanych, na

których częściej będą występować powodzie błyskawiczne. Ponadto przeprowadzone

prognozy zmian klimatu wskazują na możliwość obniżenia się przepływów rzecznych w II

połowie XXI wieku w stosunku do obecnie obserwowanych. Wzrost temperatury i

nasłonecznienia, a w konsekwencji zwiększenie parowania, przy opadach o tej samej, co

obecnie, wysokości, skutkować będą zmianą bilansu wodnego, w tym obniżeniem

przepływów w rzekach.

Zwiększenie potencjalnych warunków dla retencjonowania wód, czyli systemowej zdolności

do gromadzenia zasobów wodnych i przetrzymywania ich przez dłuższy czas w środowisku

biotycznym i abiotycznym, jest optymalnym działaniem adaptacyjnym do skutków zmian

klimatu oraz mitygującym te zmiany. Stosowanie różnych form retencji, w tym naturalnej

(realizowanej za pomocą środków mających na celu ochronę zasobów wodnych przez

przywracanie lub utrzymanie naturalnych ekosystemów), w znacznym stopniu przyczyni się

do zmniejszenia wrażliwości społeczeństwa, środowiska i gospodarki kraju na skutki zmian

klimatu. Zapewnienie odpowiedniej ilości wody w warunkach dużej niepewności

klimatycznej przez jej racjonalne wykorzystanie pozwoli zaspokoić potrzeby wodne

wszystkich użytkowników.

Działania z zakresu retencji wodnej mają na celu zmniejszenie oraz spowolnienie odpływu ze

zlewni. Na wielkość i prędkość odpływu wpływa wiele czynników: warunki

hydrologiczno-meteorologiczne, zasilanie (opadem lub wodą z topniejącej pokrywy śnieżnej),

warunki topograficzne i geologiczne, rodzaj i sposób uprawy gleby, pokrycie terenu

roślinnością, zabudowa i zagospodarowanie terenu zlewni. W wyniku urbanizacji,

postępującej zabudowy terenów nadrzecznych, eksploatacji kopalin oraz niewłaściwie

prowadzonej gospodarki rolnej następuje zmiana stosunków wodnych w zlewni. Zwiększanie

udziału powierzchni nieprzepuszczalnych w zlewni (przez zabudowę, rozwój infrastruktury

drogowej itd.) powoduje wzrost i przyspieszenie spływu powierzchniowego, zmniejszenie

parowania przez roślinność i powierzchnię gruntu oraz, w wyniku zmniejszonej infiltracji wód

opadowych, obniżanie się poziomu wód gruntowych i ograniczanie odbudowy ich zasobów.

Działania kształtujące strukturę użytkowania terenu, takie jak zalesianie czy tworzenie

zadrzewień, zwiększają infiltrację wody do gleby i gruntu oraz powodują wzrost oporów

ruchu dla wody płynącej po powierzchni, co spowalnia i zmniejsza objętość spływu

powierzchniowego. Istotną rolę w zakresie wzrostu potencjału infiltracyjnego gleby

odgrywają także działania z zakresu retencji glebowej, w tym odpowiednie zabiegi

agrotechniczne (np. tarasowanie zboczy, głęboka orka, wapnowanie, zwiększanie zawartości

próchnicy). Z przeprowadzonych badań wynika, że gleby leśne w Polsce są w stanie

retencjonować 8,5 mld m3 wody, natomiast szata roślinna – 19 mld m3.

Wzrost infiltracji opadów atmosferycznych do gruntu i w konsekwencji wzrost retencji wód

podziemnych, przy jednoczesnym zmniejszeniu spływu powierzchniowego wód opadowych,

przyczynia się do zwiększania zasilania podziemnego rzek i wyrównywania odpływu

rzecznego w ciągu roku, co istotnie eliminuje głębokie niżówki i łagodzi skutki suszy oraz

obniża wezbrania rzeczne.

Poza wymienioną retencją glebową oraz retencją krajobrazową bardzo ważną rolę, nie tylko

w zakresie zwiększania zasobów wodnych, odgrywa retencja wód powierzchniowych,

realizowana przez tak zwaną dużą retencję (zbiorniki o pojemności powyżej 5 mln m3), małą

retencję (zbiorniki o pojemności poniżej 5 mln m3, w tym stawy hodowlane) oraz

mikroretencję (zbiorniki o pojemności poniżej 0,1 mln m3 i o powierzchni do 1 ha, w tym

oczka wodne, podpiętrzone cieki, w tym cieki podpiętrzone w wyniku działalności bobra

europejskiego, urządzenia melioracji wodnych wykorzystane do gromadzenia wody).

Zbiorniki retencyjne, poza główną funkcją, jaką jest magazynowanie wody, mogą podnosić

także walory przyrodnicze i estetyczne krajobrazu. Duże zbiorniki wodne są ponadto

wykorzystywane jako źródło wody dla ludności i gospodarki, w ochronie

przeciwpowodziowej, turystyce i rekreacji oraz żegludze. Obiekty piętrzące wodę przy

zbiornikach lub na ciekach wykorzystywane są do produkcji energii odnawialnej.

Należy również pamiętać o retencji wód opadowych, która powinna następować optymalnie

najbliżej miejsca wystąpienia opadów, w tym na działkach należących do mieszkańców czy

innych użytkowników, przede wszystkim przez wykorzystanie usług ekosystemowych, a

także, w przypadku braku możliwości zastosowania innych rozwiązań, szczególnie w

miastach, również w sieci kanalizacji deszczowej.

Stosowanie różnych form retencji pozwala na uzyskanie wieloaspektowych efektów, gdyż

każdy ze sposobów gromadzenia wód pozwala na inny zakres jej wykorzystania. Duże

zbiorniki retencyjne pełnią przede wszystkim funkcję przeciwpowodziową i służą

zaopatrzeniu w wodę, natomiast główną rolą mikro- i małej retencji oraz retencji glebowej i

krajobrazowej jest zatrzymanie wody w środowisku i spowolnienie jej odpływu ze zlewni.

Dotychczasowe i obecne działania w zakresie rozwoju retencji wodnej

Konieczność zwiększenia retencji wodnej jest niezaprzeczalna i została powszechnie uznana

za niezbędną przez administrację rządową i samorządową, społeczność naukową oraz

organizacje pozarządowe. Dotychczasowe starania o opracowanie strategicznego podejścia

do magazynowania wody w Polsce, w tym identyfikacji problemów i szans z tym związanych,

nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. Powodem były niewystarczające środki finansowe

przeznaczone na gospodarkę wodną, brak ciągłości w ich pozyskiwaniu oraz rozproszone

kompetencje w zakresie zarządzania zasobami wodnymi.

Dotychczas podejmowane inicjatywy i działania w zakresie retencji wodnej w większości

obejmowały tylko jeden sektor lub tylko jeden rodzaj retencji wodnej. Brak spójnego

dokumentu, który zapewniałby strategiczne i systemowe podejście, spowodował, że

działania podejmowane przez różne podmioty nie były synergiczne.

Przedstawione poniżej analizy najważniejszych projektów i programów dotyczących retencji

wodnej obejmują okres ostatnich 20 lat, tj. lata 2000–2019.

Projekty i programy w zakresie retencji wodnej realizowane w okresie 2000–2019

Nazwa

Wojewódzkie

programy małej

retencji

Podmiot

odpowiedzialny za

realizację

Zarządy

województw,

sejmiki

województwa,

wojewódzkie

zarządy melioracji

i urządzeń

wodnych (od 1

stycznia 2018 r.

PGW WP)

Zasięg

przestrzenny

Okres

realizacji

Opis

Obszary

poszczególnych

województw

2004–

2016,

2016–

2030

Programy zawierały konkretne

działania techniczne i

nietechniczne, np. budowa

obiektów małej retencji oraz

rozbudowa i modernizacja już

istniejących, budowa i remont

obiektów piętrzących,

piętrzenie jezior, zwiększenie

retencji glebowej i zwiększenie

powierzchni zalesionych.

Celem była retencja wód

powierzchniowo-gruntowych

w obrębie zlewni przy

jednoczesnym zachowaniu i

wspieraniu krajobrazu

naturalnego. Realizacja działań

w projekcie przyczynia się do

zatrzymania nadmiaru wód

opadowych na terenach

leśnych, spłaszczenia fali

powodziowej w niższych

partiach zlewni, odtworzenia

naturalnych warunków

wodnych torfowisk i mokradeł

oraz podtrzymania poziomu

wód gruntowych i

podziemnego zasilania źródlisk.

Celem projektu było

spowolnienie odpływu wód z

terenów górskich przez

zwiększenie możliwości

retencyjnych zlewni. Działania

prowadzone w projekcie to

retencjonowanie i

renaturyzacja cieków stałych

oraz obszarów podmokłych,

ograniczenie spływu

powierzchniowego oraz

wyrównywanie i spowalnianie

przepływu wód

wezbraniowych.

Najważniejszym założeniem

projektu jest zabezpieczenie

lasów na terenach nizinnych

przed zagrożeniami

wynikającymi ze zmian

klimatycznych.

Działania ukierunkowane są na

prośrodowiskowy rozwój

systemów małej retencji i

zwiększenie ilości

magazynowanej wody oraz

realizację zadań z zakresu

Zwiększanie

możliwości

retencyjnych oraz

przeciwdziałanie

powodzi i suszy w

ekosystemach

leśnych na terenach

nizinnych

Państwowe

Gospodarstwo

Leśne Lasy

Państwowe

175 nadleśnictw

w 17

regionalnych

dyrekcjach Lasów

Państwowych

2007–

2015

Przeciwdziałanie

skutkom odpływu

wód opadowych na

terenach górskich.

Zwiększenie retencji i

utrzymanie potoków

oraz związanej z nimi

infrastruktury w

dobrym stanie

Państwowe

Gospodarstwo

Leśne Lasy

Państwowe

55 nadleśnictw w

4 regionalnych

dyrekcjach Lasów

Państwowych

2007–

2015

Kompleksowy projekt

adaptacji lasów i

leśnictwa do zmian

klimatu – mała

retencja oraz

przeciwdziałanie

erozji wodnej na

terenach nizinnych

Państwowe

Gospodarstwo

Leśne Lasy

Państwowe

113 nadleśnictw

w 17

regionalnych

dyrekcjach Lasów

Państwowych

2016–

2022

7

Rezultaty /

Planowane rezultaty

Zwiększenie zasobów

dyspozycyjnych wód

powierzchniowych,

poprawa stosunków

wodnych na rzecz

zwiększenia

retencyjności zlewni

na obszarach

województw.

Programy zostały

zrealizowane w

niewielkim stopniu.

– 3644 obiekty, np.

zbiorniki retencyjne,

budowle piętrzące,

zastawki, jazy,

opóźniacze odpływu,

– zretencjonowano

42 mln m3 wody.

– 3553 obiekty, np.

oczka wodne,

zbiorniki retencyjne,

przeciwpowodziowe,

modernizacja

infrastruktury

wodnej, działania

przeciwerozyjne oraz

ograniczające spływ

powierzchniowy i

renaturyzacja cieków,

– zretencjonowano

ponad 1,5 mln m3

wody.

– liczba obiektów

piętrzących wodę lub

spowalniających jej

odpływ: 1181 szt.,

– objętość

retencjonowanej

wody: 2,1 mln m³,

– pojemność

obiektów małej

retencji: 3,3 mln m³.

Kompleksowy projekt

adaptacji lasów i

leśnictwa do zmian

klimatu – mała

retencja oraz

przeciwdziałanie

erozji wodnej na

terenach górskich

– 10 –

Państwowe

Gospodarstwo

Leśne Lasy

Państwowe

47 nadleśnictw w

4 regionalnych

dyrekcjach Lasów

Państwowych

2016–

2022

Poz. 941

przeciwdziałania nadmiernej

erozji wodnej.

Najważniejszym założeniem

projektu jest zabezpieczenie

lasów na terenach górskich

przed zagrożeniami

wynikającymi ze zmian

klimatycznych.

Działania ukierunkowane są na

prośrodowiskowy rozwój

systemów małej retencji i

zwiększenie ilości

magazynowanej wody oraz

realizację zadań z zakresu

przeciwdziałania nadmiernej

erozji wodnej.

– liczba obiektów

piętrzących wodę lub

spowalniających jej

odpływ: 1086 szt.,

– objętość

retencjonowanej

wody: 400 tys. m³,

– pojemność

obiektów małej

retencji: 890 tys. m³.

Poza projektami dedykowanymi retencji działania przyczyniające się do jej wzrostu zostały

ujęte także w dokumentach planistycznych przygotowywanych przez Prezesa Krajowego

Zarządu Gospodarki Wodnej oraz dyrektorów RZGW (obecnie PGW WP): planach

przeciwdziałania skutkom suszy dla regionów wodnych, planach gospodarowania wodami na

obszarach dorzeczy oraz programie wodno-środowiskowym kraju, planach zarządzania

ryzykiem powodziowym i planach utrzymania wód. Dla wszystkich powyższych dokumentów,

zgodnie z art. 46 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji

o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach

oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081, z późn. zm.), przeprowadzono

postępowanie w sprawie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko.

W latach 2012–2017 RZGW opracowywały PPSS w regionach wodnych. Plany te nie

zawierają konkretnych działań, lecz ich katalogi, bez wskazania konkretnych lokalizacji. W

2014 r. została przygotowana metodyka opracowania planów przeciwdziałania skutkom

suszy, a w 2017 r. wykonano jej aktualizację pn. Ochrona przed suszą w planowaniu

gospodarowania wodami – metodyka postępowania. W opracowaniu zaproponowano

szereg działań, których celem jest przeciwdziałanie i łagodzenie skutków suszy, m.in.

opracowanie reguł sterowania urządzeniami wodnymi retencjonującymi wodę w sposób

umożliwiający wykorzystanie tych zasobów w okresie suszy, zwiększenie retencji na

obszarach rolniczych, kreowanie świadomości rolników w zakresie możliwości tworzenia

retencji na obszarach rolnych, realizacja działań inwestycyjnych w zakresie kształtowania lub

zwiększania sztucznej retencji.

Obecnie trwają prace nad planem przeciwdziałania skutkom suszy dla obszaru kraju,

z uwzględnieniem podziału na obszary dorzeczy. Plan, który zostanie ukończony w 2020 r.,

zgodnie z art. 184 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r.

poz. 2268, z późn. zm.) zawierać będzie m.in. analizę możliwości powiększenia

dyspozycyjnych zasobów wodnych, propozycje niezbędnych zmian w zakresie korzystania

z zasobów wodnych oraz zmian naturalnej i sztucznej retencji oraz katalog działań służących

przeciwdziałaniu skutkom suszy.

Działania mające na celu zwiększenie retencji (dolinowej, na obszarach zurbanizowanych,

rolniczych i leśnych) oraz budowa zbiorników retencyjnych znalazły się także

w opublikowanych w 2016 r. PZRP oraz aPGW i aPWŚK. Zarówno PZRP, jak i aPGW

obowiązują do 2021 r. Aktualnie trwają prace nad ich przeglądem i aktualizacją.

W pierwszych planach zarządzania ryzykiem powodziowym, wśród 13 celów szczegółowych

zarządzania ryzykiem powodziowym, wskazano także utrzymanie oraz zwiększenie istniejącej

zdolności retencyjnej zlewni w regionie wodnym oraz ograniczenie istniejącego zagrożenia

powodziowego (realizowane m.in. przez budowę obiektów retencjonujących wodę czy

budowę i odtwarzanie systemów melioracji). Łącznie w ramach PZRP zaplanowano ponad

1550 działań na łączną kwotę 11,6 mld zł. Wiele z tych inwestycji służy zwiększaniu retencji

wodnej.

W celu zapewnienia odpowiedniego poziomu retencji w zlewniach istotne jest prawidłowe

wykonywanie bieżących prac utrzymaniowych na ciekach i zbiornikach wodnych. Wykaz tych

prac zawarty jest w planach utrzymania wód opracowywanych co 6 lat przez PGW WP.

Konieczność działań utrzymaniowych wynika z potrzeby zapewnienia warunków korzystania

z wód, w tym utrzymania zwierciadła wody na poziomie umożliwiającym funkcjonowanie

urządzeń wodnych.

Ze względu na potrzeby retencjonowania wody bieżące utrzymanie zachowuje lub poprawia

właściwe stosunki wodne w obrębie zlewni cieku, zwiększa efektywność funkcjonowania

urządzeń wodnych, zapobiega negatywnym zmianom w środowisku przyrodniczym. Istotnym

jest także utrzymywanie w dobrym stanie technicznym zbiorników retencyjnych,

zapewniając ich prawidłowe funkcjonowanie.

Przygotowywane dokumenty strategiczne w zakresie rozwoju śródlądowych dróg wodnych

w Polsce, tj. Program Rozwoju Odrzańskiej Drogi Wodnej i Program Rozwoju Drogi Wodnej

Rzeki Wisły, oprócz wskazania działań mających na celu przystosowanie głównych

śródlądowych dróg wodnych do klas międzynarodowych, jak się zakłada – skupią się także na

kwestiach uwzględniających poprawę bilansu wodnego i właściwego zaspokojenia potrzeb

wodnych. Wyniki analiz i studiów przygotowywanych w ramach ww. programów dostarczą

konkretnych informacji o zakresie planowanych zamierzeń inwestycyjnych, których realizacja

powinna pozwolić m.in. na magazynowanie wody odpływowej, a tym samym przyczyni się do

zwiększenia zasobów wodnych przez gromadzenie ich w zbiornikach wodnych. Zasadność

ekonomiczna i wpływ na środowisko zaproponowanych działań zostaną poddane ocenie na

etapie opracowania programów. Zgodnie z harmonogramem zakończenie prac

i przygotowanie ostatecznej wersji ww. programów wraz z prognozą oddziaływania

na środowisko planuje się w 2021 r.

Wśród inwestycji zawartych w PZRP, aPGW, aPWŚK, planach utrzymania wód oraz planach

i programach inwestycyjnych PGW WP wiele spełnia także funkcje retencyjne. Na podstawie

ww. dokumentów planistycznych i programowych stworzono Wykaz inwestycji

Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, realizowanych lub planowanych do

realizacji, służących poprawie retencji wód, stanowiący załącznik nr 1 do Założeń. Wykaz

zawiera zestawienie najpilniejszych inwestycji, możliwych do realizacji w najbliższych latach.

Łączny koszt tych działań to ok. 10 mld zł.

W okresie ostatnich 20 lat zostały zakończone prace nad sztucznymi zbiornikami wodnymi.

RZGW w Warszawie ukończył zbiornik wodny Wióry na Świślinie, a RZGW w Krakowie –

zbiornik wodny Świnna Poręba na Skawie. Zbiornik ten był realizowany w ramach programu

wieloletniego Program budowy Zbiornika Wodnego Świnna Poręba w latach 2006–2015,

ustanowionego ustawą z dnia 4 marca 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego

„Program budowy Zbiornika Wodnego Świnna Poręba w latach 2006–2010” (Dz. U. poz. 784,

z późn. zm.). Na końcowych etapach realizacji jest budowa stopnia wodnego Malczyce na

rzece Odrze, odbudowa jazu na rzece Rozoga w miejscowości Wykrot oraz przebudowa jazu

Krutyń na rzece Krutyni.

Kwestie związane ze zwiększaniem naturalnej retencji, w tym działań mających na celu

odtwarzanie meandrów oraz mokradeł, są przedmiotem Krajowego programu renaturyzacji

wód powierzchniowych, dokumentu przygotowywanego obecnie przez PGW WP.

Zakończenie prac nad programem planowane jest w I kwartale 2020 r.

Problem retencji na obszarach zurbanizowanych został ujęty w – realizowanym przez

Ministerstwo Środowiska w latach 2017–2019 – projekcie Opracowanie planów adaptacji do

zmian klimatu w miastach powyżej 100 tys. mieszkańców. W przygotowanych planach

uwzględnione zostały m.in. takie kwestie jak ochrona terenów biologicznie czynnych,

kształtowanie powierzchni bioretencji w rozwiązaniach przestrzeni publicznych czy ochrona

naturalnych terenów zalewowych. Działania te będą realizowane głównie przez rozwój

systemu błękitno-zielonej infrastruktury miast, ze szczególnym uwzględnieniem ich

istniejącej osnowy przyrodniczej.

W zakresie retencji wód opadowych w miastach realizowane były także projekty w ramach

działania 2.1.5 POIiŚ 2014–2020: Systemy gospodarowania wodami opadowymi na terenach

miejskich. Rezultatem realizowanych przez miasta projektów są kompleksowe rozwiązania

w zakresie zagospodarowania wód opadowych, których efektami są m.in.: zwiększenie ilości

retencjonowanej wody oraz zwiększenie wykorzystania wód opadowych w miejscach ich

powstawania.

W styczniu 2018 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne

w zakresie wprowadzenia opłat za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Zgodnie

z art. 269 ust. 1 pkt 1 tej ustawy opłatę za usługi wodne uiszcza się m.in. za zmniejszenie

naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni

powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających

wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni

nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy

kanalizacji otwartej lub zamkniętej. Wysokość przedmiotowej opłaty zależy odpowiednio od

wielkości powierzchni uszczelnionej, rozumianej jako powierzchnia zabudowana wyłączona

z powierzchni biologicznie czynnej oraz od zastosowania kompensacji retencyjnej.

Zakres, cel główny i priorytety PPNW

W świetle przytoczonych wyżej informacji istnieje zatem pilna potrzeba rozwiązania

problemu retencji wody w Polsce, aby stawić czoła skutkom zmian klimatycznych, a także

wzmocnić i utrzymywać zasoby wodne w wielkości pozwalającej na zaspokojenie potrzeb

zrównoważonego rozwoju gospodarczego i środowiska naturalnego. Dotychczas nie

opracowano dokumentu na poziomie krajowym kompleksowo omawiającego możliwości

i niezbędne kierunki działań w zakresie rozwoju retencji wodnej.

W związku z powyższym konieczne jest uruchomienie

przeciwdziałania niedoborowi wody (PPNW).

i wdrożenie Programu

PPNW zostanie opracowany dla obszaru całego kraju, z uwzględnieniem podziału na obszary

dorzeczy i regiony wodne.

W ramach prac nad projektem PPNW zostaną przeprowadzone szczegółowe analizy m.in.

w zakresie: identyfikacji obszarów zagrożonych deficytem zasobów wodnych, aktualnego

i przyszłego (lata 2020–2030 oraz 2030–2050) stanu retencji wodnej w Polsce, w tym

dotychczas realizowanych działań z zakresu retencji, stanu prawnego w zakresie retencji

wodnej oraz zasobów dyspozycyjnych wód, aktualnych i przyszłych (lata 2020–2030 oraz

2030–2050) potrzeb w zakresie zasobów wodnych.

Następnie, mając na uwadze wyniki przeprowadzonych analiz, zostanie opracowane

zestawienie aktualnie realizowanych i planowanych do realizacji działań z zakresu retencji

wodnej, wskazanych w dokumentach strategicznych, programowych, planistycznych oraz

projektowych, w szczególności w planach przeciwdziałania skutkom suszy, aktualizacji

planów gospodarowania wodami, aktualizacji planów zarządzania ryzykiem powodziowym,

planach utrzymania wód, krajowym programie renaturyzacji wód powierzchniowych,

wojewódzkich programach małej retencji, miejskich planach adaptacji do zmian klimatu

(MPA) oraz programie planowanych inwestycji w gospodarce wodnej PGW WP. W

powyższym zestawieniu zostaną także uwzględnione wszystkie działania zgłoszone do PPNW,

w tym działania zgłoszone przez marszałków województw i wojewodów na etapie

opiniowania projektu uchwały.

Zestawienie to zostanie poddane analizie i ocenie mającym na celu wybór działań, których

realizacja w istotny sposób zwiększy stopień retencji wody w Polsce oraz przyczyni się do

realizacji celu głównego i priorytetów PPNW.

Następnie przeprowadzona zostanie analiza w zakresie kompletności listy wybranych działań

priorytetowych. Lista ta w razie potrzeby zostanie uzupełniona o nowe działania służące

zwiększeniu retencji wody.

Kolejnym krokiem będzie przygotowanie zestawienia działań z uwzględnieniem m.in.

podziału na obszary dorzeczy i regiony wodne, przyporządkowania do priorytetów PPNW,

wskazania efektów realizacji działań, wskazania podmiotu odpowiedzialnego za realizację

działania i źródła finansowania działania.

Następnie zestawienie to zostanie poddane analizie kosztów i korzyści oraz zostanie

przeprowadzona weryfikacja i doszczegółowienie oczekiwanych efektów realizacji PPNW.

Ostatnim etapem prac będzie przygotowanie projektu Programu przeciwdziałania

niedoborowi wody na lata 2021–2027 z perspektywą do roku 2030.

Projekt ten zostanie podany konsultacjom społecznym, którym towarzyszyć będzie kampania

informacyjno-promocyjna. Dla przygotowanego projektu PPNW zostanie także, zgodnie

z art. 46 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i

jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania

na środowisko, opracowana prognoza odziaływania na środowisko oraz zostanie

przeprowadzona strategiczna ocena oddziaływania na środowisko.

Ostateczny projekt PPNW, uwzględniający uwagi wniesione w trakcie konsultacji

społecznych, zostanie przedłożony do akceptacji Kierownictwu MGMiŻŚ.

Cel główny: Zwiększenie retencji wodnej w Polsce

Głównym celem Programu przeciwdziałania niedoborowi wody jest wieloaspektowe

określenie, a następnie wdrożenie działań, których realizacja zwiększy retencję wody

i umożliwi zatrzymanie jej przez długi czas w środowisku, a następnie wykorzystanie jej

w okresach zagrożenia deficytem. Program uwzględniać będzie wszystkie rodzaje retencji

wód powierzchniowych wyróżniane ze względu na skalę – mikro-, małą i dużą retencję – oraz

rodzaj retencji – naturalną i sztuczną. PPNW obejmie również retencję krajobrazową oraz

glebową, a także retencję wód podziemnych będących w strefie aktywnej ich wymiany z

wodami powierzchniowymi.

Opracowanie Programu przeciwdziałania niedoborowi wody będzie miało pozytywny wpływ

na gospodarkę wodną, zwłaszcza w zakresie ograniczania ryzyka powodziowego i łagodzenia

skutków suszy. W ten sposób zwiększy się także odporność gospodarki, środowiska

i społeczeństwa na zmiany klimatyczne.

Cel główny Programu przeciwdziałania niedoborowi wody został podzielony na trzy

priorytety

1

2

3

Wskazanie i realizacja działań z zakresu budowy zintegrowanego

systemu naturalnej i sztucznej retencji wodnej

Stworzenie warunków do zrównoważonego wykorzystania

zasobów wodnych

Wzmocnienie świadomości społecznej w zakresie potrzeby

retencjonowania i oszczędzania wody

Oczekiwane efekty realizacji PPNW

Zidentyfikowane najważniejsze efekty realizacji Programu przeciwdziałania niedoborowi

wody

1)

2)

3)

4)

5)

6)

7)

8)

9)

10)

11)

12)

wzrost objętości retencjonowanej wody;

wzrost pojemności obiektów małej retencji;

wzrost powierzchni siedlisk hydrogenicznych;

wzmocnienie ekosystemów powstałych lub utrzymanych w wyniku stosowania

środków retencjonowania wód;

zwiększenie udziału przedsięwzięć z zakresu tworzenia retencji wodnej na poziomie

lokalnym i regionalnym;

zwiększenie społecznej świadomości problemu zmniejszających się zasobów wód

i silnej potrzeby ich retencjonowania przez różne dostępne formy;

stworzenie możliwości sterowania odpływem i regulacji stosunków wodnych;

łagodzenie skutków suszy ze szczególnym uwzględnieniem terenów wiejskich

i obszarów leśnych;

poprawa klasy i stabilności warunków żeglugowych na śródlądowych drogach

wodnych;

przywrócenie lub poprawa warunków energetycznego wykorzystania wód;

poprawa warunków rolniczego wykorzystania wód;

zwiększenie możliwości zagospodarowania zasobów wód powierzchniowych

i podziemnych z uwzględnieniem potrzeb ekosystemów od nich zależnych;

13)

14)

15)

16)

17)

18)

– 16 –

wzrost znaczenia wód w zakresie ich społecznego, przyrodniczego i turystycznego

wykorzystania;

zwiększenie odporności społeczeństwa, gospodarki i środowiska na wpływ zmian

klimatu;

zmniejszenie ryzyka powodziowego, w tym związanego z powodziami

błyskawicznymi na terenach zurbanizowanych;

wzrost jakości wód powierzchniowych przez wykorzystanie naturalnych właściwości

samooczyszczania się wód;

poprawa walorów krajobrazowych obszarów związanych z wodami;

poprawa planowania i zarządzania w gospodarce wodnej, w tym koordynacji z

innymi politykami oraz planami sektorowymi, mającymi wpływ na zasoby wodne i

retencję.

Środki i narzędzia

Osiągnięcie efektów będzie możliwe dzięki realizacji działań w ramach poszczególnych

priorytetów PPNW, którymi są

1) wskazanie i realizacja działań z zakresu budowy zintegrowanego

systemu naturalnej i sztucznej retencji wodnej;

2) stworzenie warunków do zrównoważonego wykorzystania zasobów

wodnych;

3) wzmocnienie świadomości społecznej w zakresie potrzeby

retencjonowania i oszczędzania wody.

Z uwagi na fakt, że priorytet pierwszy i drugi są ze sobą powiązane, działania wpisujące się

w oba te priorytety przedstawiono razem poniżej

1)

2)

3)

4)

5)

6)

7)

8)

9)

10)

renaturyzacja ekosystemów mokradłowych;

renaturyzacja rzek;

realizacja i odtwarzanie obiektów małej retencji i mikroretencji na terenach leśnych;

zalesianie, zadrzewianie oraz przebudowa drzewostanów;

realizacja i odtwarzanie obiektów małej retencji i mikroretencji na terenach

rolniczych;

promowanie i wdrażanie zabiegów agrotechnicznych zwiększających retencję

glebową;

realizacja i odtwarzanie stawów hodowlanych;

realizacja nowych oraz przebudowa istniejących systemów melioracyjnych w celu

zapewnienia funkcji nawadniająco-odwadniających;

tworzenie i odtwarzanie zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i przywodnych;

realizacja obiektów retencjonujących wodę (Realizacja działań zawartych m.in.

w Wykazie inwestycji Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie,

11)

12)

13)

14)

– 17 –

realizowanych lub planowanych do realizacji, służących poprawie retencji wód,

stanowiących załącznik nr 1 do Założeń, oraz w zgłoszeniach marszałków

województw oraz wojewodów, stanowiących załącznik nr 2 do Założeń);

realizacja innych działań służących poprawie retencji wód przewidzianych w planach

inwestycyjnych PGW WP, PZRP, aPGW, aPWŚK, PPSS, planach utrzymania wód

(realizacja działań zawartych m.in. w Wykazie inwestycji Państwowego

Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, realizowanych bądź planowanych do

realizacji, służących poprawie retencji wód, stanowiących załącznik nr 1 do Założeń,

oraz w zgłoszeniach marszałków województw oraz wojewodów, stanowiących

Uchwała nr 92 Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przyjęcia "Założeń do Programu przeciwdziałania niedoborowi wody na lata 2021-2027 z perspektywą do roku 2030"

Table of Provisions (7)

Statutory Text (7 Articles)

Need to analyze how this provision applies to your matter?