PL
Obwieszczenie Ministra Energii z dnia 8 lutego 2019 r. w sprawie ogłoszenia sprawozdania z realizacji Krajowego planu postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym za lata 2015-17
Statutory Text (1 Articles)
Dokument
podpisany przez
Krzysztof Madej
Data: 2019.03.15
15:41:30 CET
MONITOR POLSKI
DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 15 marca 2019 r.
Poz. 238
OBWIESZCZENIE
MINISTRA ENERGII 1)
z dnia 8 lutego 2019 r.
w sprawie ogłoszenia sprawozdania z realizacji Krajowego planu postępowania
z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym za lata 2015–17
Na podstawie art. 57f ust. 2 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. – Prawo atomowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 792, 1669
i 2227) ogłasza się sprawozdanie z realizacji Krajowego planu postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym
paliwem jądrowym za lata 2015–17, stanowiące załącznik do niniejszego obwieszczenia.
Minister Energii: K. Tchórzewski
1)
Minister Energii kieruje działem administracji rządowej – energia, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Energii (Dz. U. poz. 2314).
Załącznik do obwieszczenia
z dnia 8 lutego 1019 r.…
– 2 –
Poz. 238
Załącznik do obwieszczenia Ministra Energii
z dnia 8 lutego 1019 r. (poz. 238)
Sprawozdanie z realizacji
Krajowego planu postępowania
z odpadami promieniotwórczymi
i wypalonym paliwem jądrowym
za lata 2015–17
____________________________________
Warszawa, październik 2018 r.
Załącznik do obwieszczenia
z dnia 8 lutego 1019 r.… Poz. 238
SPIS TREŚCI
Wykaz skrótów
1. Wprowadzenie
8
2. Wykonanie
10
Działanie 1.1
10
Działanie 1.2
10
Działanie 2
12
Działanie 3
13
Działanie 4
14
Działanie 5
18
3. Podsumowanie i wnioski
21
WYKAZ SKRÓTÓW
Wykaz skrótów i oznaczeń
A
B
BJiOR
Bezpieczeństwo Jądrowe i Ochrona Radiologiczna
C
D
DEJ
Departament Energii Jądrowej Ministerstwa Energii
E
EK-10
Oznaczenie typu paliwa jądrowego
badawczym EWA w latach 1958–1966
EJ
Elektrownia jądrowa
wykorzystywanego
w
reaktorze
F
G
GBq
Gigabekerel
GTRI
Inicjatywa Ograniczania Globalnych Zagrożeń (ang. Global Threat Reduction
Initiative)
H
I
IChTJ
Instytut Chemii i Techniki Jądrowej
IFR
Raport ze studium wykonalności przedsięwzięcia (ang. Investment Feasibility
Report)
J
K
KSOP
Krajowe Składowisko Odpadów Promieniotwórczych
L
Ł
iii
M
MAEA
Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (ang. International Atomic Energy
Agency)
ME
Ministerstwo Energii
MG
Ministerstwo Gospodarki
MOX
Paliwo jądrowe powstałe z mieszaniny tlenków uranu i plutonu (mixed oxide
fuel)
MR
Oznaczenie typu paliwa jądrowego
badawczym MARIA
MWe
Megawat mocy elektrycznej
MWh
Megawatogodzina
MWt
Megawat mocy cieplnej
wykorzystywanego w reaktorze
N
NCBiR
Narodowe Centrum Badań i Rozwoju
NCBJ
Narodowe Centrum Badań Jądrowych
NCN
Narodowe Centrum Nauki
NEA
Agencja Energii Jądrowej OECD (Nuclear Energy Agency)
NFOŚiGW
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
NSPOP
Nowe składowisko powierzchniowe odpadów promieniotwórczych
O
OECD
Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (ang. Organization for
Economic Co-operation and Development)
iv
OEJ
Obiekt Energetyki Jądrowej
OOŚ
Ocena oddziaływania na środowisko
OR Polatom
Ośrodek Radioizotopów Polatom
P
PAA
Państwowa Agencja Atomistyki
PIG-PIB
Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy
PPEJ
Program polskiej energetyki jądrowej
PURL
Polskie Podziemne Laboratorium Badawcze (ang. Polish Underground
Research Laboratory)
R
S
SAR
Raport bezpieczeństwa (ang. Safety assessment report)
SGOP
Składowisko głębokie odpadów promieniotwórczych
SOOŚ
Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko
T
TBq
Terabekerel
tHM
Tona metali ciężkich (uranowców) (ang. tons of heavy metal)
TWh
Terawatogodzina
U
W
v
WWR
Oznaczenie typu paliwa jądrowego
badawczym EWA w latach 1966–1995
Poz. 238
wykorzystywanego
w
reaktorze
Państwowe
przedsiębiorstwo
użyteczności publicznej
Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych”
–
,,Zakład
Z
ZUOP
vi
1. WPROWADZENIE
Krajowy plan postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym (dalej
Krajowy plan) ustanowiono uchwałą nr 195 Rady Ministrów z dnia 16 października 2015 r. w sprawie
„Krajowego planu postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym”
(M.P. poz. 1092).
Celem Krajowego planu jest zapewnienie w Polsce efektywnego i bezpiecznego postępowania
z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym oraz zapewnienie rozwoju
i wdrożenia ogólnokrajowego, spójnego, zintegrowanego i zrównoważonego systemu postępowania
obejmującego wszystkie kategorie odpadów promieniotwórczych wytwarzanych w kraju.
Krajowy plan określa działania i wyznacza zadania, które umożliwią osiągnięcie założeń polityki
państwa w zakresie postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym,
ze szczególnym uwzględnieniem zasady transparentności oraz zapewnienia udziału społeczeństwa
w podejmowaniu kluczowych decyzji.
Krajowy plan przewiduje bezpieczne i odpowiednio zabezpieczone postępowanie ze wszystkimi
kategoriami odpadów promieniotwórczych, wytworzonych w Polsce, od ich wytworzenia do
składowania i monitoringu zamkniętego składowiska.
Kluczowymi zadaniami Krajowego planu są
•
•
•
•
•
•
•
•
przygotowanie do zamknięcia, ostateczne zamknięcie i długotrwały monitoring Krajowego
Składowiska Odpadów Promieniotwórczych (KSOP) w Różanie;
wybór lokalizacji, budowa i rozpoczęcie eksploatacji nowego składowiska powierzchniowego
odpadów promieniotwórczych (NSPOP);
przygotowanie do budowy składowiska głębokiego odpadów promieniotwórczych (SGOP) –
w tym realizacja programu Polskiego Podziemnego Laboratorium Badawczego (PURL);
uruchomienie SGOP przed rozpoczęciem likwidacji pierwszej polskiej elektrowni jądrowej;
modyfikacja zasad postępowania z odpadami promieniotwórczymi pod kątem uwzględnienia
odpadów promieniotwórczych pochodzących z energetyki jądrowej;
modyfikacja systemu finansowania postępowania z odpadami promieniotwórczymi, opartego
na zasadzie „zanieczyszczający płaci”;
stworzenie programu naukowo-badawczego dotyczącego postępowania z odpadami
promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym;
przygotowanie kadr dla krajowych instytucji i podmiotów gospodarczych zaangażowanych
w postępowanie z odpadami promieniotwórczymi oraz nadzór nad tym postępowaniem.
Dla zapewnienia koordynacji realizacji Krajowego planu powołano przy Ministrze Energii Zespół do
spraw realizacji Krajowego planu postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym
paliwem jądrowym. Podobnie jak w przypadku zespołu, który zajmował się opracowaniem Krajowego
planu, w jego skład weszli przedstawiciele urzędów i instytucji związanych z gospodarką odpadami
promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym.
Zgodnie z art. 57f ust. 1 ustawy – Prawo atomowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 792, 1669 i 2227), minister
właściwy ds. energii opracowuje, co dwa lata, w terminie do dnia 30 czerwca danego roku,
sprawozdanie z realizacji Krajowego planu postępowania z odpadami i przedstawia je Radzie
Ministrów.
Sprawozdanie obejmuje lata 2015–17, to jest dwa lata z realizacji Krajowego planu. Do jego
opracowania włączono instytucje zaangażowane bezpośrednio w jego realizację: Państwową Agencję
Atomistyki (PAA), Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego i jednostki mu podległe oraz
Ministerstwo Energii (ME).
Pierwotnie za realizację Programu odpowiadało Ministerstwo Gospodarki. Należy zaznaczyć, że
w związku z faktem, że Ministerstwo Gospodarki zostało zlikwidowane rozporządzeniem Rady
Ministrów z dnia 7 grudnia 2015 r., zadania w zakresie pokojowego wykorzystania energii jądrowej
przejęło od niego utworzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2015 r. Ministerstwo
Energii. Przez zrealizowane do tego dnia działania Ministerstwa Energii należy rozumieć działania
Ministerstwa Gospodarki.
Realizowany Program przedstawiony został w obszarze 5 działań wymienionych w dokumencie
według stanu na dzień 31 grudnia 2017 r.
2. WYKONANIE
2.1 ZADANIA W ZAKRESIE POSTĘPOWANIA Z ODPADAMI
PROMIENIOTWÓRCZYMI NISKO- I ŚREDNIOAKTYWNYMI
2.1.1. Przygotowanie do zamknięcia
Promieniotwórczych w Różanie
i
zamknięcie
Krajowego
Składowiska
Odpadów
Celem podejmowanych działań jest przygotowanie do zamknięcia KSOP w Różanie w związku
z wypełnieniem jego pojemności, a następnie jego ostateczne zamknięcie i długotrwały monitoring.
Odpowiedzialni za realizację
•
Minister właściwy ds. energii – organ wiodący;
•
Minister właściwy ds. środowiska;
•
ZUOP.
Zadanie w trakcie realizacji
W roku 2017 ZUOP rozpoczął pobieranie próbek powietrza z dwóch obiektów (2 i 3), w których
przechowywane są odpady wymagające przed zamknięciem składowiska dalszego postępowania.
W tym celu w obiektach wykonano otwory, w których zainstalowano urządzenia do poboru
powietrza z filtrami, poddawanymi okresowo wymianie i analizie. Do tej pory wykonywano pomiary
w obiekcie nr 1. Analiza składu powietrza z wnętrza tych obiektów ma na celu określenie warunków
radiologicznych w nich panujących i przygotowanie do bezpiecznego otworzenia obiektów
i późniejszego wydobycia znajdujących się w nich odpadów, posegregowania ich, a następnie
przetworzenia. Badania są kontynuowane w 2018 r.
W listopadzie 2017 r. ZUOP we współpracy z ME zorganizował misję ekspertów
Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej pod nazwą „Experience of radwaste repository closure".
Celem misji było omówienie doświadczeń innych państw związanych z zamykaniem
powierzchniowych składowisk odpadów promieniotwórczych. W spotkaniach uczestniczyli
przedstawiciele ZUOP, ME, PIG-PIB, ICHTJ, PAA.
ME prowadzi przygotowania do kontynuacji dialogu technicznego, prowadzonego przez
b. Ministerstwo Gospodarki, dotyczącego opracowania oceny bezpieczeństwa dla zamknięcia KSOP.
Problemy z realizacją tego zadania są związane z
•
pozyskaniem i zainteresowaniem potencjalnych wykonawców oceny bezpieczeństwa.
W Europie jest ich co najwyżej kilku, posiadających odpowiednią wiedzę i doświadczenie,
•
pozyskaniem środków finansowych na wykonanie oceny. Jest to drogie przedsięwzięcie,
którego koszt wyniesie nawet kilkadziesiąt mln zł.
Ww. problemy spowodowały, że przy realizacji zadania wystąpiły opóźnienia w pierwotnym
harmonogramie realizacji.
2.1.2 Wybór lokalizacji, budowa i rozpoczęcie eksploatacji nowego składowiska powierzchniowego
odpadów promieniotwórczych
W związku z zapełnieniem i wynikającym z tego planowanym zamknięciem istniejącego KSOP
w Różanie konieczne jest znalezienie lokalizacji, budowa i rozpoczęcie eksploatacji NSPOP,
z uwzględnieniem potrzeb wynikających z rozwoju energetyki jądrowej w Polsce.
Odpowiedzialni za realizację
•
Minister właściwy ds. energii – organ wiodący;
•
Minister właściwy ds. środowiska;
•
ZUOP.
Zadanie w trakcie realizacji
22 czerwca 2011 r. została zawarta umowa nr 267/2011/Wn-50/FG-BP/D z Narodowym Funduszem
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) o realizację zadania państwowej jednostki
budżetowej pn. „Opracowanie metodyki oceny bezpieczeństwa i wskazanie optymalnej lokalizacji
płytkiego składowania odpadów promieniotwórczych nisko- i średnioaktywnych”, umieszczonego na
liście zadań zakwalifikowanych do dofinansowania ze środków NFOŚiGW. Wykonawcą było
konsorcjum firm i instytucji, którego liderem jest Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy
Instytut Badawczy.
Minister Finansów zapewnił finansowanie powyższego zadania.
Celem zadania, zgodnie z postanowieniami Polityki energetycznej Polski do 2030 roku i Wspólnej
konwencji bezpieczeństwa w postępowaniu z wypalonym paliwem jądrowym i bezpieczeństwa
w postępowaniu z odpadami promieniotwórczymi, którą Polska podpisała dnia 3 października 1997 r.
(Dz. U. z 2002 r. poz. 1704), było opracowanie metodyki oceny bezpieczeństwa i wskazanie
optymalnej
lokalizacji
płytkiego
składowania
odpadów
promieniotwórczych
niskoi średnioaktywnych krótkożyciowych. Dodatkowym, równie ważnym, celem było zebranie,
weryfikacja, analiza i ocena dostępnych materiałów archiwalnych oraz przeprowadzenie niezbędnego
zakresu badań uzupełniających, które umożliwią wybór optymalnej lokalizacji składowiska odpadów
promieniotwórczych nisko- i średnioaktywnych krótkożyciowych. Prace były wykonywane zgodnie
z obowiązującymi wymogami Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej. Wyniki będą
wykorzystane przez jednostki administracji rządowej i biura projektowe do dalszych prac nad
wyborem lokalizacji. Uzyskane wyniki zostaną również przekazane instytucjom powołanym do
wprowadzenia energetyki jądrowej w Polsce.
Wynik zadania był opiniowany przez komisje statutowe Ministerstwa Środowiska (w tym przez
Komisję Dokumentacji Geologiczno-Inżynierskich) w związku z merytorycznym odbiorem efektów
rzeczowych uzyskanych w związku z wykonaniem zadania.
Wybór optymalnej lokalizacji składowiska odpadów promieniotwórczych nisko- i średnioaktywnych
krótkożyciowych umożliwi podjęcie działań związanych z budową i uzyskaniem niezbędnych
uzgodnień formalnych. Termin zakończenia realizacji zadania przez wykonawcę upłynął w dniu
7 września 2017 r.
Zadanie zostało wykonane. W wyniku jego realizacji uzyskano jedną potencjalną lokalizację
składowiska odpadów promieniotwórczych nisko- i średnioaktywnych do budowy. Przeprowadzenie
kolejnych etapów wymaga jednak uzyskania akceptacji społecznej dla budowy i eksploatacji
składowiska.
Ponieważ jedna lokalizacja składowiska to za mało, Ministerstwo Energii podjęło także działania
mające na celu pozyskanie na tym etapie alternatywnych lokalizacji składowiska odpadów
promieniotwórczych nisko- i średnioaktywnych krótkożyciowych, które mogłyby być wykorzystane
w przypadku braku porozumienia ze społecznością lokalną.
Zwrócono się do Agencji Nieruchomości Rolnych i Agencji Mienia Wojskowego o wskazanie
możliwych nieruchomości do przeprowadzenia badań lokalizacyjnych. Uzyskano łącznie cztery
lokalizacje, w tym jedną lokalizację wskazała Agencja Mienia Wojskowego, a trzy lokalizacje wskazała
Agencja Nieruchomości Rolnych.
W 2015 roku zawarto umowę z Państwowym Instytutem Geologicznym – Państwowym Instytutem
Badawczym, której zakres obejmował zebranie i analizę danych archiwalnych oraz wykonanie oceny
każdej lokalizacji. Oceny takie zostały dokonane i potwierdziły przydatność każdej lokalizacji.
Następnym etapem rozpoznania powyższych lokalizacji będzie wykonanie wstępnych badań
geologiczno-inżynierskich w ramach zadania pn. „Wstępne rozpoznanie geologiczno-inżynierskie
4 lokalizacji składowiska odpadów promieniotwórczych nisko- i średnioaktywnych krótkożyciowych”.
Trwa przygotowanie do ogłoszenia zamówienia publicznego na realizację ww. zadań.
W 2016 roku opracowano (ZUOP w uzgodnieniu z ME) następujące dokumentacje koncepcyjne dla
Nowego Składowiska Odpadów Promieniotwórczych
- Wstępna Koncepcja Składowiska Odpadów Promieniotwórczych – Studium Programowe,
- Wariantowa Koncepcja Składowiska Odpadów Promieniotwórczych – Studium Programowe,
- Analiza techniczna, technologiczna
zagospodarowania terenu NSOP,
i
ekonomiczna
dla
trzech
wybranych
propozycji
- Opracowanie koncepcji specjalistycznych technologii oraz zabudowy niestandardowych urządzeń
technologicznych przewidzianych do zastosowania w Nowym Składowisku Odpadów
Promieniotwórczych.
Przygotowano także wstępny projekt nowego składowiska oraz wykonano jego wizualizację. Projekt
ten będzie bazą do dalszych działań w tym zakresie. Jego uszczegółowienie nastąpi po dokonaniu
wyboru nowej lokalizacji składowiska odpadów nisko- i średnioaktywnych. Projekt bazuje na
najlepszych i najnowocześniejszych rozwiązaniach, zapewniających najwyższy stopień
bezpieczeństwa.
2.2 Przygotowanie do budowy składowiska głębokiego odpadów promieniotwórczych, w tym
realizacja programu Polskiego Podziemnego Laboratorium Badawczego – wytypowanie jego
bezpiecznej lokalizacji
Celem prac w tym zakresie jest docelowo znalezienie optymalnej lokalizacji składowiska głębokiego
i jego budowa.
Odpowiedzialni za realizację
•
Minister właściwy ds. energii – organ wiodący;
•
Minister właściwy ds. środowiska;
•
ZUOP;
•
PIG-PIB;
•
Instytuty naukowe i badawcze.
Zadanie w trakcie realizacji.
W 2017 roku na zlecenie ME wykonana została ekspertyza Analiza dotychczas wykonanych prac
w zakresie poszukiwań potencjalnych lokalizacji składowiska głębokiego odpadów promieniotwórczych.
W ww. Analizie
a. Zebrano wszystkie dotychczas wykonane w Polsce prace w zakresie poszukiwań
lokalizacji składowiska głębokiego odpadów promieniotwórczych.
b. Przeprowadzono ocenę zebranych informacji pod kątem
- możliwych potencjalnych obszarów składowania,
- wytypowanych do badań potencjalnych obszarów składowania,
- przebadanych potencjalnych lokalizacji,
- oceny dokonanych zaleceń i rekomendacji.
c. W oparciu o ww. ocenę wytypowano potencjalne obszary (lokalizacje) do dalszych,
szczegółowych badań w zakresie poszukiwań składowiska głębokiego odpadów
promieniotwórczych, przy uwzględnieniu istniejących uwarunkowań prawnych.
Ww. Analiza stanowi podsumowanie dotychczas wykonanych prac i badań w zakresie lokalizacji
głębokiego składowiska odpadów promieniotwórczych oraz zawiera rekomendacje i wskazuje
kierunki do dalszych prac w tej dziedzinie.
2.3 Modyfikacja zasad postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem
jądrowym oraz likwidacji elektrowni jądrowych
Celem tego zadania jest stworzenie systemu finansowania postępowania z odpadami i wypalonym
paliwem jądrowym, zapewniającego spójne, niezawodne i zrównoważone postępowanie z odpadami
promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym teraz i w przyszłości.
Odpowiedzialni za realizację
•
Minister właściwy ds. energii.
Zadanie w trakcie realizacji
W 2017 roku na zlecenie ME wykonana została ekspertyza „Analiza instytucjonalna systemu
postępowania z odpadami promieniotwórczymi w Polsce”. W ww. Analizie
- Przedstawiono aktualny instytucjonalny system postępowania z odpadami promieniotwórczymi
w Polsce,
- Przedstawiono instytucjonalny system postępowania z odpadami promieniotwórczymi w co
najmniej 3 krajach posiadających rozwiniętą energetykę jądrową,
- Przeprowadzono analizę zebranych informacji pod kątem zmian koniecznych w polskim systemie
instytucjonalnym wynikających z rozwoju energetyki jądrowej.
PAA rozpoczęła w 2014 r. proces modyfikacji przepisów dotyczących zasad postępowania z odpadami
promieniotwórczymi i wypalonym paliwem, poprzez uchwalenie nowelizacji ustawy Prawo atomowe.
Nowelizacja ta miała na celu wdrożenie do prawa krajowego przepisów dyrektywy Rady 2011/70/Euroatom
ustanawiającej ramy wspólnotowe w zakresie odpowiedzialnego i bezpiecznego gospodarowania
wypalonym paliwem jądrowym i odpadami promieniotwórczymi. Kolejnym krokiem była aktualizacja
istniejących rozporządzeń oraz przygotowanie nowych, dotyczących bezpiecznego postępowania
z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym. W związku z powyższym weszły w życie
rozporządzenia Rady Ministrów, dotyczące postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym
paliwem jądrowym, których projekty zostały opracowane przez PAA. Są to
I.
II.
III.
– 14 –
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2015 r. w sprawie odpadów
promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego (Dz. U. poz. 2267 oraz z 2016 r.
poz. 94). Weszło ono w życie 30 grudnia 2015 r. Rozporządzenie wdraża do prawa
krajowego postanowienia art. 5 ust. 1 lit. b ww. dyrektywy. Konieczność wydania
rozporządzenia wynikła z konieczności przeniesienia niektórych postanowień
dotychczasowego rozporządzenia na poziom ustawowy, uchylenia dotychczasowych
przepisów upoważniających i zastąpienia ich nowym upoważnieniem do wydania
rozporządzenia.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2015 r. w sprawie dokumentów
wymaganych przy składaniu wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności
związanej z narażeniem na działanie promieniowania jonizującego albo przy zgłoszeniu
wykonywania tej działalności (Dz. U. poz. 1355). Weszło ono w życie 1 stycznia 2016 r.
Rozporządzenie to zastąpiło rozporządzenie z dnia 3 grudnia 2002 r. Ma ono na celu
implementowanie szeregu dyrektyw Euroatomu, jak również dokonanie zmiany
polskiego systemu prawnego w związku z realizacją Programu polskiej energetyki
jądrowej oraz Krajowego planu. Uwzględnia ono zmiany, jakie zaszły w przepisach
dotyczących obiektów jądrowych oraz działalności związanej z postępowaniem
z odpadami promieniotwórczymi.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2015 r. w sprawie oceny okresowej
bezpieczeństwa składowiska odpadów promieniotwórczych (Dz. U. z 2016 r. poz. 28).
Rozporządzenie ma na celu umożliwienie wypełnienia obowiązku regularnej oceny
i weryfikacji oraz ciągłego podnoszenia poziomu bezpieczeństwa danego obiektu
postępowania z wypalonym paliwem jądrowym i odpadami promieniotwórczymi lub
działalności z nimi związanej. Do tej pory w Polsce nie obowiązywały żadne przepisy
szczegółowe w tym zakresie. Rozporządzenie zostało oparte na wytycznych MAEA,
odnoszących się do postępowania z odpadami promieniotwórczymi, przed ich
składowaniem, składowania odpadów promieniotwórczych, nadzoru i monitoringu nad
powierzchniowymi składowiskami odpadów promieniotwórczych, jak również na
fundamentalnych zasadach bezpieczeństwa opracowanych przez MAEA. Poza tym
w rozporządzeniu wzięto pod uwagę poziomy referencyjne dla przechowywania
odpadów promieniotwórczych i wypalonego paliwa jądrowego, opracowane przez
Zachodnioeuropejskie Stowarzyszenie Regulatorów Jądrowych (WENRA).
Obecnie trwają także prace nad wdrożeniem do polskiego porządku prawnego dyrektywy Rady
2013/59/Euroatom, ustanawiającej podstawowe normy bezpieczeństwa w celu ochrony przed
zagrożeniami wynikającymi z narażenia na działanie promieniowania jonizującego oraz uchylającej
dyrektywy 89/618/Euratom, 90/641/Euratom, 96/29/Euratom, 97/43/Euratom i 2003/122/Euratom.
Część zmian wynikających z wdrożenia dyrektywy odnosi się również do postępowania z odpadami
promieniotwórczymi (m.in. kwalifikacja naturalnie występujących substancji promieniotwórczych
(NORM), lokalizacji powierzchniowego składowiska odpadów promieniotwórczych).
2.4 Stworzenie programu naukowo-badawczego dotyczącego postępowania z odpadami
promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym
Celem zadania jest ustalenie i wykonanie programu naukowo-badawczego dotyczącego
postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym, przy uwzględnieniu
posiadanych środków finansowych, oraz włączeniu polskich ekspertów i naukowców z instytutów
naukowych i badawczych, jak również specjalistów z zakresu postępowania z odpadami
promieniotwórczymi z krajowego przemysłu.
Odpowiedzialni za realizację
•
Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR) – podmiot wiodący;
•
Minister właściwy ds. energii;
•
Minister właściwy ds. nauki;
•
ZUOP;
•
Instytuty naukowe i badawcze;
•
Narodowe Centrum Nauki (NCN).
Zadanie w trakcie realizacji
Realizacja działania IV pn. Stworzenie programu naukowo-badawczego dotyczącego postępowania
z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym, za którego realizację
współodpowiedzialny jest m.in. minister właściwy ds. nauki i Narodowe Centrum Badań i Rozwoju
(NCBiR), nie została jeszcze rozpoczęta z następujących powodów
•
•
Realizacji bardzo podobnego tematu projektu badawczego, tj. Rozwój technik i technologii
wspomagających gospodarkę wypalonym paliwem i odpadami promieniotwórczymi,
o całkowitym budżecie 10 mln zł, stanowiącego jedno z zadań badawczych strategicznego
projektu badawczego NCBiR pn. „Technologie wspomagające rozwój bezpiecznej energetyki
jądrowej", która została niedawno, tj. w 2015 r., zakończona. Dalsze działania przewidują
przeprowadzenie ewaluacji ex post projektu (po ok. 3 latach od zakończenia projektu
strategicznego NCBiR).
Braku środków finansowych w budżecie nauki na realizację nowego programu.
Celem głównym ww. projektu badawczego realizowanego w ramach projektu strategicznego NCBiR
był rozwój badań naukowych i prac rozwojowych w zakresie przechowywania, przerobu,
przetwarzania i składowania wypalonego paliwa jądrowego i odpadów promieniotwórczych
powstających w procesie eksploatacji elektrowni jądrowych na potrzeby rozwoju polskiej energetyki
jądrowej. Oczekiwanymi rezultatami realizacji projektu były natomiast opracowanie metod
badawczych, dokumentacji technicznych i technologicznych układów, urządzeń i procesów oraz
wyniki przeprowadzonych eksperymentów i analiz. Rezultaty uzyskane w trakcie realizacji projektu
przeznaczone są przede wszystkim dla organów administracji państwowej podejmujących decyzję
o budowie elektrowni jądrowych w kraju i zakresie zastosowania w nich krajowych technologii
przeróbki odpadów promieniotwórczych oraz ośrodków zajmujących się zastosowaniem izotopów,
produkujących izotopy i substancje znaczone, zakładów medycyny nuklearnej, a w przyszłości
elektrowni jądrowych, w których zagospodarowanie ciekłych, niskoaktywnych odpadów
promieniotwórczych będzie ważnym problemem do rozwiązania.
Ponadto dodatkowym, ale bardzo istotnym działaniem podjętym w ramach projektu było kształcenie
młodej kadry badawczej, która stanie się naukowym zapleczem dla powstającego w Polsce programu
budowy energetyki jądrowej.
W związku z powyższym MNiSW proponuje opracowanie i realizację, przewidzianego w Krajowym
planie, nowego programu badawczego dotyczącego odpadów promieniotwórczych i wypalonego
paliwa jądrowego dopiero po dokonaniu ww. ewaluacji ex post projektu badawczego NCBiR, co
wydaje się zasadne, zarówno jeżeli chodzi o oszczędne gospodarowanie środkami publicznymi, jak
i określenie nowych celów i zadań dla kolejnego projektu w tym obszarze.
ZUOP
ZUOP, razem z partnerami, wnioskował o uruchomienie dwóch projektów badawczych
- „Technologies of decontamination of metal surfaces contaminated radioactively and recycling of
the liquid radioactive waste" – finansowanie ze środków Komisji Europejskiej,
- „Zaawansowana technologia unieszkodliwiania materiałów niebezpiecznych oraz radioaktywnych
z wykorzystaniem polimetalicznych proszków FEMIR w celu ich bezpiecznego długoterminowego
składowania" – finansowanie NCBiR.
Obydwa projekty nie uzyskały finansowania.
IChTJ
Instytut na bieżąco pracował nad tworzeniem programów naukowo-badawczych dotyczących
postępowania z odpadami promieniotwórczymi (OP) i wypalonym paliwem jądrowym (WPJ).
Programy badawcze mogące być wsparciem dla programu rozwoju energetyki jądrowej w kraju,
a także zagadnienia związane z postępowaniem z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym
paliwem jądrowym były prezentowane w ME i MNiSW, a także w trakcie spotkań organizowanych
przez różne instytucje wspierające i zlecające (KPK, PAA).
Poprzez udział w ankietach, pracę w ramach platform i organizacji międzynarodowych pracownicy
ICHTJ współtworzyli programy badań Euratomu i IAEA, nakierowane na badania związane z tematyką
OP i WPJ.
W latach 2015–2017 w ICHTJ realizowane były projekty badawcze dotyczące postępowania z OP
i WPJ. W ramach prac statutowych instytutu corocznie wydzielany jest segment badań związanych
z chemicznymi aspektami energetyki jądrowej. W jego zakres wchodzą przede wszystkim zagadnienia
dotyczące przetwarzania odpadów promieniotwórczych i zagospodarowania paliwa jądrowego,
a także rozwoju paliw dla reaktorów przyszłych generacji, prowadzące do zamknięcia cyklu
paliwowego.
Oprócz prac wykonywanych w ramach dotacji statutowej, w tematyce zagospodarowania OP i WPJ,
ICHTJ prowadził w latach 2015–2016 wiele projektów współfinansowanych przez Euratom, IAEA,
a także instytucje krajowe – NCBiR i NCN. Realizował również zlecenia PAA oraz umowy z uczelniami
i Ministerstwem Energii. Poniżej przedstawiono przykłady projektów badawczo-rozwojowych i umów
realizowanych w latach 2015–2017 w zakresie postępowania z odpadami promieniotwórczymi
i wypalonym paliwem jądrowym.
Projekty zlecone przez ME
- IV/156/P/15004/4300/13/DEJ Opracowanie metodyki oceny bezpieczeństwa i wskazanie
optymalnej
lokalizacji
płytkiego
składowania
odpadów
promieniotwórczych
niskoi średnioaktywnych. Projekt zakończony w 2017 r.
- Postępowanie z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym w Polsce – stan
obecny i perspektywy; praca zbiorowa; opracowanie wykonane w ramach umowy z Ministerstwem
Energii nr 156/11/P/15004/4390/17/DEJ pn. „Analiza – postępowanie z odpadami
promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym w Polsce – stan obecny i perspektywy";
grudzień 2017 r.
Projekty współfinansowane przez Unię Europejską I Euratom
- Safety of ACtinide SEparation processes (SACSESS), Projekt Europejski w 7 Programie Ramowym;
- Advanced fuelS for Generation IV reActors: Reprocessing and Dissolution (ASGARD), Projekt
Europejski w 7 Programie Ramowym;
- Udostępnienie dużej infrastruktury badawczej na rzecz zagospodarowania aktynowców
(TALISMAN), Projekt badawczy 7. PR UE;
- GEN IV Integrated Oxide fuels Recycling Strategies (GENIORS), w ramach programu HORIZON 2020;
- Characterization of conditioned nuclear waste for its safe disposal in Europe Activity (CHANCE),
w ramach programu HORIZON 2020;
- Modern Spent Fuel Dissolution and Chemistry in Failed Container Conditions (DISCO), w ramach
programu HORIZON 2020.
Projekty koordynowane przez MAEA
- IAEA Research Contract No. 18541/RO-R2 Studying the social and socio-economic effects of the
implementation of the Polish nuclear power programme using new methodology;
- IAEA Research Contract No. 18539/RO-R2 Application of advanced membrane systems in nuclear
desalination;
- IAEA Research Contract No. 18542/R1-R2 Recovery of uranium and accompanying metals from
various types of industrial wastes. Kierownik projektu: Katarzyna Kiegiel;
- IAEA Research Contract No. 18945/RO Radiometric methods applied in hydrometallurgical
processes development and optimization.
Projekty finansowane przez NCN
- UMO-2013/11/1)/5T8/03328 SONATA: Badania nad zjawiskami zachodzącymi w warstewce
przymembranowej podczas filtracji roztworów wodnych i zawiesin w aparatach membranowych
o różnej konfiguracji.
Projekty współfinansowane przez MNiSW
- Koordynacja aktynowców ligandami hydrofilowymi. Projekt międzynarodowy współfinansowany
MNiSW [7.PR EURATOM];
- Działania na rzecz wzmocnienia procesów edukacyjnych, szkoleniowych i komunikacyjnych dla
kształtowania świadomych zachowań i decyzji związanych z ryzykiem promieniowania jonizującego,
GA 604521 EAGLE [7.PR EURATOM];
- Budowa platformy dla wzmocnienia badań społecznych związanych z energią jądrową w Europie
Środkowej i Wschodniej, GA 605140 PLATENSO[7.PR EURATOM];
- GA 605116 ARCADIA [Projekt koordynacyjny CSA 7PR Euratom]: Ocena regionalnych potencjałów
badawczych w dziedzinie nowych reaktorów;
- Współfinansowanie projektu MAEA 18541/RO-R02: Badanie efektów wdrażania Programu polskiej
energetyki jądrowej na aspekty społeczne i socjoekonomiczne przy użyciu nowej metody;
- Współfinansowanie projektu MAEA 18539/RO-R02: Zastosowanie zaawansowanych systemów
membranowych do odsalania jądrowego;
- Współfinansowanie projektu MAEA 18542/R01-R02: Odzysk uranu i metali towarzyszących
z odpadów przemysłowych różnego pochodzenia;
- Badania profili głębokości osadzenia atomów cezu na powierzchni sorbentu do ich odzysku z odpadów
nuklearnych z wykorzystaniem metody TOF-ERDA, akronim TOFERDA, kontrakt nr 20152054; projekt
współfinansowany 2017;
- Rozwój radiometrycznych i radioznacznikowych technik dla procesu hydrometalurgicznego odzysku
metali deficytowych (3513/IAEA/15/2016/0), projekt współfinansowany.
Projekty zlecone przez PAA
- Przeprowadzenie pomiarów porównawczych w zakresie oznaczania izotopów Pu-239, Am-241, H-3,
Ra-226 przez placówki specjalistyczne prowadzące pomiary skażeń promieniotwórczych w ramach
monitoringu radiacyjnego kraju (2015–2017).
W wyniku realizacji powyższych projektów powstały dziesiątki publikacji naukowych i popularnych;
nowe rozwiązania opracowane w ramach prac badawczych były przedmiotem patentów i zgłoszeń
patentowych, np.
Patenty
1. A. Deptuła, M. Miłkowska, W. Łada, T. Olczak, A.G. Chmielewski, Sposób unieszkodliwiania
odpadów promieniotwórczych w szkłach krzemionkowych, Patent Rosyjski Nr 2542358, 2015;
2. G. Zakrzewska-Trznadel, A. Jaworska-Sobczuk, A. Miśkiewicz, W. Łada, E. Dłuska, S. Wroński,
Method of obtaining and separating valuable metallic elements, specifically from low-grade uranium
ores and radioactive liquid wastes, EP2604713, 2015;
3. G. Zakrzewska-Trznadel, A. Jaworska-Sobczuk, A. Miśkiewicz, W. Łada, E. Dłuska, S. Wroński,
Sposób pozyskiwania i separacji cennych pierwiastków metali, zwłaszcza z ubogich rud uranowych
oraz ścieków radioaktywnych, Patent 223683 (2016).
Zgłoszenia patentowe
1. Sposób unieruchamiania radionuklidów metali z odpadowych roztworów wodnych
z zastosowaniem biosorbenta pochodzenia roślinnego, L. Fuks, A. Oszczak, W. Dalecka, W. Łada,
Zgłoszenie P- 411257 z dnia 12.02.2015;
2. Sposób wytwarzania węglika uranu o ziarnach sferycznych i nieregularnych jako prekursora paliwa
do reaktorów nowej, IV generacji, M. Brykała, M. Rogowski, Zgłoszenie P.414768 z dnia 12.11.2015;
3. Sposób wytwarzania diuranianu amonu z roztworów o niskiej zawartości uranu – G. Zakrzewska-Kołtuniewicz, K. Kiegiel, A. Abramowska, D.K. Gajda, W. Łada, Zgłoszenie P-410956 z dnia 15.01.2015.
Pracownicy IChTJ uczestniczyli w pracach Komitetu Zarządzania Odpadami Radioaktywnymi Agencji
Energii Jądrowej (RWMC-OECD/NEA) oraz stale reprezentowali IChTJ w grupie ekspertów Article 37
of the Euratom Treaty.
2.5 Przygotowanie kadr dla krajowych instytucji i podmiotów gospodarczych zaangażowanych
w postępowanie z odpadami promieniotwórczymi oraz nadzór nad tym postępowaniem
PAA
W 2017 roku w PAA powstał Program Rozwoju Zasobów Ludzkich (Program) na lata 2017–19. Ustala
on priorytety oraz potrzeby zarządzania zasobami ludzkimi, zawiera cele strategiczne i zadania
Prezesa PAA. Podczas tworzenia Programu wzięto pod uwagę następujące dokumenty
- ustawę o służbie cywilnej,
- Program polskiej energetyki jądrowej,
- cele strategiczne PAA na lata 2016–18, m.in. rozwój kompetencji na potrzeby wdrożenia PPEJ,
również w odniesieniu do postępowania z odpadami promieniotwórczymi,
- Wytyczne MAEA – Safety reports Series no. 79 Managing Regulatory Body Competence,
- Wnioski z przeglądu wdrożenia Programu Zarządzania Zasobami Ludzkimi w PAA w latach 2013–2015.
ME
W czerwcu 2016 roku Kierownictwo ME przyjęło „Ramowy plan rozwoju kadr dla energetyki
jądrowej”. Uwzględnia on także w swoich zapisach kadry dla postępowania z odpadami
promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jadrowym.
W roku 2017 zatrudnienie w DEJ ME w Wydziale Infrastruktury Technicznej, Jądrowego Cyklu
Paliwowego oraz Zaplecza Naukowo-Badawczego, który odpowiada za postępowanie z odpadami
promieniotwórczymi, wzrosło o 2 etaty. Dalszy wzrost zatrudnienia uzależniony jest od potrzeb.
ZUOP
ZUOP od wielu lat dysponuje ograniczonymi zasobami kadrowymi i jako jedyna kluczowa instytucja
realizująca PPEJ nie otrzymał finansowania na zwiększenie zatrudnienia. Pomimo tych trudności
ZUOP w ramach powyższego zadania przygotowuje własne zasoby ludzkie do realizacji strategicznych
celów długofalowych, głównie poprzez uczestnictwo w szkoleniach MAEA czy wizytach studyjnych
w ramach pomocy technicznej MAEA.
ZUOP ocenia, że bieżące potrzeby kadrowe wynoszą 10 etatów, w tym kadr dla nowego składowiska
i elektrowni jądrowej.
ICHTJ
ICHTJ stanowi zaplecze laboratoryjne warszawskich uczelni. Mają tu miejsce stałe zajęcia dydaktyczne
prowadzone przez wykwalifikowaną kadrę Instytutu; realizowane są praktyki studenckie i wizyty
naukowe. Studenci wydziałów chemicznych przygotowują prace licencjackie i magisterskie z zakresu
procesów przetwarzania odpadów promieniotwórczych. W okresie 2015–2017 prowadzono zajęcia
dla studentów UW i PW w ramach umów
- „Realizacja zajęć dydaktycznych z przedmiotu „Laboratorium technik jądrowych dla studentów
Wydziału Fizyki PW". Umowa lChTJ z Wydziałem Fizyki Politechniki Warszawskiej. IChTJ udostępnił
infrastrukturę i aparaturę badawczą niezbędną do przeprowadzenia laboratoryjnych zajęć
dydaktycznych z tematyki radiochemicznej i wykwalifikowaną kadrę prowadzącą.
- Umowa lChTJ z Wydziałem Chemii Uniwersytetu Warszawskiego na przeprowadzenie praktyk dla
studentów Wydziału Chemii UW, kierunku „Chemia i Energetyka Jądrowa". Ćwiczenia laboratoryjne
z tematyki radiochemicznej na terenie C-5 IChTJ dla grupy studentów UW. ICHTJ prowadzi również
nabór na studia doktoranckie w dziedzinie chemii. Wśród wykonywanych prac doktorskich powstaje
wiele z zakresu tematyki Planu.
ICHTJ prowadził wiele projektów w obrębie zagadnień: Edukacja/Szkolenie/Informacja (ETI). Do nich
należą wspomniane powyżej projekty Euratomu: EAGLE i PLATENSO, a także projekt społeczny
koordynowany przez IAEA, realizowany przy wsparciu socjologów (Studying the social and
socioeconomic effects of the implementation of the Polish nuclear power programme using new
methodology). W projektach tych zajmowano się również społecznymi efektami budowy składowisk
odpadów promieniotwórczych, gorzej postrzeganych przez społeczeństwo niż energetyka jądrowa.
Edukacja i informacja na temat odpadów promieniotwórczych skierowane do ogółu społeczeństwa są
realizowane przez ICHTJ poprzez udział w ogólnych akcjach promujących atomistykę, takich jak
• Piknik Nauki;
• Noc Muzeów;
• Festiwal Nauki;
• Wystawy;
• Wydawanie biuletynów i ulotek.
Zaangażowanie pracowników w organizacjach, towarzystwach, redakcjach czasopism stanowi
również formę współpracy ze społeczeństwem. Działania w środowisku atomistów realizuje się przez
organizację konferencji naukowych, na których uwzględnia się tematykę OP i WPJ. Przykładem takich
konferencji jest cykl konferencji NUTECH, z których ostatnia odbyła się w roku 2017.
INNE ZADANIA
Misja ARTEMIS
Zgodnie z zapisami dyrektywy i ustawy Prawo atomowe, Polska jest zobowiązana do poddania
swojego systemu postępowania z odpadami promieniotwórczymi przeglądowi międzynarodowemu.
Dlatego Minister Energii zaprosił do Polski Misję ARTEMIS (Integrated Review Service for Radioactive
Waste and Spent Fuel Management, Decommissioning and Remediation). Misja ARTEMIS oparta jest
na standardach bezpieczeństwa i wytycznych Agencji oraz dobrych praktykach z całego świata. Misja
w Polsce była pierwszą, która odbyła się na prośbę państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Jej
celem była ocena wypełnienia wymagań unijnych w zakresie przeprowadzenia niezależnego
przeglądu krajowego systemu zarządzania odpadami promieniotwórczymi. Zespół ARTEMIS składał
się z 5 ekspertów z Belgii, Finlandii, Francji, RPA i Wielkiej Brytanii oraz z 3 przedstawicieli MAEA.
Zespół odbył szereg spotkań w Warszawie z przedstawicielami Ministerstwa Energii, ZUOP i PAA oraz
odwiedził obiekty w Świerku związane z procesem postępowania z odpadami promieniotwórczymi.
Gospodarzem misji, która odbyła się na zaproszenie polskiego Rządu, było Ministerstwo Energii.
Misja MAEA przebywała w Polsce w dniach 1–10 października 2017 r.
Zespół ekspertów Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) stwierdził, że Polska
podchodzi kompleksowo do bezpiecznego postępowania z odpadami promieniotwórczymi oraz
wskazał pola możliwych ulepszeń w związku z wdrażaniem programu polskiej energetyki jądrowej.
Misja potwierdziła, że Polska realizuje większość elementów wymaganych w Krajowym planie
postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym, w szczególności
w zakresie przechowywania. Przegląd wskazał silne strony Polski w zakresie postępowania
z odpadami oraz wskazuje obszary do dalszych ulepszeń. Zespół ARTEMIS stwierdził ponadto, że
Polska stworzyła dobrą bazę dla bezpiecznego i odpowiedzialnego zarządzania odpadami
promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym i podkreślił duże zaangażowanie wszystkich
zainteresowanych stron, zwłaszcza w kontekście planowanego rozwoju energetyki jądrowej.
Przedstawiciele MAEA pochwalili Rząd za rozwój i utrzymanie krajowej ewidencji odpadów
promieniotwórczych oraz dostrzegli, że tymczasowe składowanie odpadów promieniotwórczych jest
eksploatowane z sukcesem przez dziesiątki lat. Zespół stwierdził, że Polska jest świadoma, jakie
działania należy wprowadzić, aby rozwijać i wdrażać Krajowy plan bezpiecznego postępowania
z odpadami promieniotwórczymi.
Zespół zakończył pracę rekomendacjami i sugestiami w zakresie postępowania z odpadami
promieniotwórczymi
•
•
•
Rząd powinien zapewnić, aby prowadzone były działania o charakterze naukowo-badawczym
wspierające krajowy system postępowania z odpadami, określając priorytety z jasno
określonymi ramami czasowymi oraz niezbędnymi zasobami.
ZUOP powinien przygotować aktualną analizę bezpieczeństwa dla składowiska w Różanie,
wraz z kryteriami, i przedstawić ją do oceny regulatorowi.
Rząd powinien rozważyć dostarczanie mierzalnych wskaźników, w jasno określonych ramach
czasowych, aby postęp we wdrażaniu Krajowego planu mógł być monitorowany w sposób
efektywny.
Raport końcowy z Misji ARTEMIS został opublikowany na stronach MAEA.
Rozliczenie wydatków na realizację Krajowego planu w latach 2015–17 przedstawiono w załączniku nr 1.
3. PODSUMOWANIE I WNIOSKI
1. W realizacji Krajowego planu występują opóźnienia w realizacji niektórych zadań.
2. Opóźnienia wynikają z trudności z pozyskaniem finansowania na realizację zadań na
obecnym etapie realizacji Krajowego planu oraz nowatorskiego charakteru działań, co
wymaga dłuższego okresu czasu na ich realizację. Opóźnienia powstają też w wyniku
trudności z pozyskaniem kompetentnych wykonawców oraz problemów z pozyskaniem
akceptacji społecznej dla planowanych działań.
3. Stwierdzone opóźnienia nie mają negatywnego wpływu na osiągnięcie zakładanych efektów
i celów planu oraz sytuację w zakresie bezpieczeństwa radiologicznego i w postępowaniu
z odpadami promieniotwórczymi w Polsce, gdyż równolegle występują opóźnienia
w realizacji PPEJ, w tym także przesunięcie terminu konieczności budowy nowego
składowiska NSOP.
4. Realizacja działania IV pn. Stworzenie programu naukowo-badawczego dotyczącego
postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym, za które
współodpowiedzialny jest m.in. minister właściwy ds. nauki i Narodowe Centrum Badań
i Rozwoju (NCBiR), nie została jeszcze rozpoczęta, gdyż trwa właśnie ewaluacja ex post
projektu badawczego NCBiR dotyczącego energetyki jądrowej.
5. W związku ze stwierdzonymi opóźnieniami, przy aktualizacji Krajowego planu
–
Minister Energii przy najbliższej aktualizacji urealni harmonogram planowanych
w Krajowym planie działań,
–
Minister Energii przy aktualizacji w maksymalnym możliwym stopniu uwzględni
możliwość sfinansowania planowanych działań ze środków innych niż budżet
państwa,
–
Minister Energii w aktualizacji
energetyki jądrowej.
uwzględni kwestię realizacji
Programu polskiej
6. W związku z nieuruchomieniem programu naukowo-badawczego dotyczącego postępowania
z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym, mając na uwadze fakt, że
program taki jest jednym z wymogów dyrektywy oraz że jego uruchomienie było jedną
z rekomendacji z Misji ARTEMIS, przy najbliższej aktualizacji Krajowego planu minister
właściwy ds. nauki przy współpracy z ministrem właściwym ds. energii oraz NCBR opracuje
nowy program badawczy dotyczący odpadów promieniotwórczych i wypalonego paliwa
jądrowego oraz zapewni środki na jego realizację.
Załącznik nr 1
Rozliczenie wydatków na realizację Krajowego planu za lata 2015–17
w tys. zł
Lp.
Wydatki w latach 2015–2017
Zadanie
tys. zł
1.
2.
3.
4.
5.
1.
Analizy lokalizacyjne nowego
składowiska (środki NFOŚiGW)
Przygotowania do budowy
głębokiego składowiska
Realizacja Krajowego planu
(środki ME)
Zamknięcie KSOP RÓŻAN
– przygotowanie do zamknięcia
KSOP Różan (środki programu
wieloletniego)
Ocena bezpieczeństwa
dla zamknięcia KSOP Różan
2015 r.
2016 r.
2017 r.
3.
4.
5.
planowane
3.000
1.000
rzeczywiste
442
1.164
489
planowane
320
500
500
141
145
2.
rzeczywiste
planowane
500
100
100
rzeczywiste
52
37
1.067
800
1.600
planowane
rzeczywiste
planowane
10.000
rzeczywiste
6.
7.
8.
Ocena bezpieczeństwa
dla NSPOP
Budowa NSPOP (środki programu
wieloletniego)
Program naukowo-badawczy
dotyczący postępowania
z odpadami promieniotwórczymi
(środki Ministerstwa Nauki
i Szkolnictwa Wyższego (NCBiR))
RAZEM
planowane
rzeczywiste
planowane
1.600
1.600
rzeczywiste
planowane
5.000
5.000
rzeczywiste
planowane
5.420
9.000
17.200
rzeczywiste
494
1.342
1.701